Bakım Elemanı Yetiştirme ve Geliştirme I - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Bakıma muhtaç bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmetleri genel olarak aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Bakım Hizmetleri
B
Rehabilitasyon
C
Fizik Tedavi
D
Muayene
E
Sağlık Hizmetleri
Açıklama:
Bakım hizmetlerini değişik şekillerde ifade edebilmek mümkündür. En geniş anlamıyla bakım hizmetleri; bakıma muhtaç bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmetleridir.
Soru 2
Engelli bireylere banyo yaptırılması, tuvalet gereksinimini gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması ve tırnaklarının kesilmesi gibi destek hizmetleri genel olarak aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Engelli Bakım Hizmetleri
B
Kişisel Bakım Hizmetleri
C
Psiko-Sosyal Bakım Hizmetleri
D
Fizik Rehabilitasyon
E
Kroner Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri Türleri aşağıda verildiği gibi oldukça çeşitlidir. Soru kökünde verilen örnekler de bu kapsamda yer almaktadır. Bu nedenle doğru yanıt A dır.
• Banyo yaptırılması
• Tuvalet gereksinimi gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
• Tırnaklarının kesilmesi
• Dişlerinin temizlenmesi
• Yemek ve içecek gereksiniminin giderilmesi
• El, yüz ve ayak temizliği
• Sakal tıraşının yapılması
• İstenmeyen tüylerin temizlenmesi
• Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması
• Burun ve kulak temizliğinin yapılması
• Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi
• Odasının temizlenmesi
• Çamaşırlarının yıkanması
• Banyo yaptırılması
• Tuvalet gereksinimi gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
• Tırnaklarının kesilmesi
• Dişlerinin temizlenmesi
• Yemek ve içecek gereksiniminin giderilmesi
• El, yüz ve ayak temizliği
• Sakal tıraşının yapılması
• İstenmeyen tüylerin temizlenmesi
• Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması
• Burun ve kulak temizliğinin yapılması
• Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi
• Odasının temizlenmesi
• Çamaşırlarının yıkanması
Soru 3
Bireylerin sahip oldukları özelliklere göre kendilerine verilen hizmetlerin de farklılaştığı söylenebilir. Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetine gereksinim duyan bir yaşlı birey için uygun bir bakım hizmeti olarak değerlendirilemez? birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler
B
Çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler
C
Ulaştırmaya ilişkin hizmetler
D
Barınmaya ilişkin hizmetler
E
Gündüz bakımı ve destek hizmetler
Açıklama:
Bakım hizmetine gereksinim duyan birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetler “barınmaya ilişkin hizmetler”, “gündüz bakımı ve destek hizmetleri”, “boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler”, “çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler” şeklinde kategorize edilebilir.
Soru 4
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren hangi dönemi içermektedir?
Seçenekler
A
3-6 Aylık
B
6-12 aylık
C
12-18 Aylık
D
18-24 Aylık
E
24 ve üzeri aylık
Açıklama:
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk 3-6 aylık dönemi içermektedir. Bu dönemde özel gereksinimli çocuğun bakımı hastane ya da rehabilitasyon merkezinde sağlanmaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetlerinin unsurlarından biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç olmayı gerektiren bir hizmettir
B
Kurumsal bakım ve evde bakım olarak ayrışmaktadır
C
Bakım hizmetleri profesyonel destek hizmetlerini kapsamaktadır
D
Bakım hizmetleri bakım elemanlarınca yürütülen bir hizmettir
E
Bakım hizmetleri sınırlı bir süreyi kapsamaktadır
Açıklama:
Bakım hizmetleri unsurları aşağıdaki gibi sıralanmaktadır. Bakım hizmetlerinin sınırlı süreyi kapadığı bilgisi doğru değildir. BU nedenle doğru yanıt E dir.
Bakıma Muhtaç Olmayı Gerektiren Bir Hizmettir
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir
Bakıma Muhtaç Olmayı Gerektiren Bir Hizmettir
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir
Soru 6
Yemek yeme, banyo, tuvalet, giyinme, soyunma, hareket etme gibi günlük yaşam aktiviteleri ile ev işleri, yemek yapma, alışverişe gitme gibi yardımcı günlük yaşam aktiviteleri desteğini İçeren bakım hizmetlerinin genel adı aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal bakım hizmetleri
B
Tıbbi bakım hizmetleri
C
Fizyolojik bakım hizmetleri
D
Ekonomik bakım hizmetleri
E
Tedavili bakım hizmetleri
Açıklama:
Sosyal bakım hizmetleri; yemek yeme, banyo, tuvalet, giyinme, soyunma, hareket etme gibi günlük yaşam aktiviteleri ile ev işleri, yemek yapma, alışverişe gitme gibi yardımcı günlük yaşam aktiviteleri desteğini içermektedir. Bu nedenle doğru yanıt A dır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Hukukî Niteliklere Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Kamu Kurumlarına Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
B
Yerel Yönetimlere Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
C
Sivil Toplum Örgütleri Tarafından Açılan ve Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
D
Özel Sektör Eliyle Kurulup Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
E
Kamu Kurumlarına Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Dernekler
Açıklama:
Hukukî Niteliklere Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar:
- Kamu Kurumlarına Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
- Yerel Yönetimlere Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
- Sivil Toplum Örgütleri Tarafından Açılan ve Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
- Özel Sektör Eliyle Kurulup Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
Soru 8
Sivil toplum örgütleri tarafından açılan ve çalıştırılan bakıma yönelik kuruluşların en iyi örneği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer Merkezleri
B
Huzurevleri
C
Yaşam Köyleri
D
Hobi Bahçeleri
E
Fizik Tedavi Merkezleri
Açıklama:
Sivil toplum örgütleri tarafından açılan ve çalıştırılan bakıma yönelik kuruluşların en iyi örnekleri huzurevleridir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetlerinden değildir?
Seçenekler
A
Barınmaya ilişkin hizmetler
B
Gündüz bakımı ve destek hizmetleri
C
Çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler
D
Geç dönemdeki bakım hizmetleri
E
Boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler
Açıklama:
Bakım hizmetine gereksinim duyan birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetler “barınmaya ilişkin hizmetler”, “gündüz bakımı ve destek hizmetleri”, “boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler”, “çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler” şeklinde kategorize edilebilir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı, engelli ve süreğen hastalığı olan bireylere yönelik hizmet dağılımını geliştirmeyi, onlara daha eşit fırsatlar sağlamayı ve özel gereksinimli bireylerin haklarını iyileştirmeyi ve korumayı amaçlayan bir bakım hizmetidir?
Seçenekler
A
Kişisel bakım ve destek
B
Sosyal destek ve danışmanlık hizmetleri
C
Kurumsal bakım hizmeti
D
Toplum temelli bakım
E
Profesyonel bakım hizmeti
Açıklama:
Toplum temelli bakım; yaşlı, engelli ve süreğen hastalığı olan bireylere yönelik hizmet modelidir. Özel gereksinimli bireylere yönelik hizmet dağılımını geliştirmeyi, onlara daha eşit fırsatlar sağlamayı ve özel gereksinimli bireylerin haklarını iyileştirmeyi ve korumayı amaçlayan bir bakım hizmetidir. Toplum temelli bakımla bireye, yaşadığı sosyal çevreden uzaklaştırmadan yaşamını kendi evinde sürdürmesi için gereksinim duyduğu destek ve yardım sunulmaktadır.
Soru 11
Toplumsal yaşama yeniden kazandırılması oldukça güç olan bakıma muhtaç kişiye sunulan bir hizmete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Odyoloji
B
Bakım hizmetleri
C
Kişisel bakım aktiviteleri
D
Ergoterapi
E
Sağlık hizmetleri
Açıklama:
Öncelikle belirtmek gerekir ki bakım hizmetleri toplumsal yaşama yeniden kazandırılması oldukça güç olan bakıma muhtaç kişiye sunulan bir hizmettir. Doğru cevap B'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’ne göre bakımın tanımıdır?
Seçenekler
A
Sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bedence, ruhça ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir.
B
Kişisel bakımını sağlama, yaşam kalitesini sürdürme kapasitesinde olmayan bireylerin, kişisel tercihlerini kullanmada ve yaşamın devamının sağlanmasında aile, akraba veya tıbbi, sosyal ve diğer uzmanların desteğine gereksinim duyulan etkinliklerdir.
C
Bakıma muhtaç bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmetleridir.
D
Kişinin günlük yaşam becerilerini gerçekleştirmesine yardımda bulunma.
E
Başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütünüdür.
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’ne göre bakım; kendi kişisel bakımını sağlama, yaşam kalitesini sürdürme kapasitesinde olmayan bireylerin, kişisel tercihlerini kullanmada ve yaşamın devamının sağlanmasında aile, akraba veya tıbbi, sosyal ve diğer uzmanların desteğine gereksinim duyulan etkinliklerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Bakım hizmetlerinde öncelikli hedef, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç kişinin isteklerinin yapılması.
B
Bakıma muhtaç kişinin, bakımının herhangi bir kurumda gerçekleştirilmesi.
C
Bakıma muhtaç kişinin, aktiviteler ile iyilik ve refah halinin sağlanması.
D
Bakıma muhtaç kişinin ailesinin yanında, sosyal çevresinden koparılmadan bakılması.
E
Bakıma muhtaç kişinin, eğitilmesi.
Açıklama:
Bakım hizmetlerinde öncelikli hedef, bakıma muhtaç kişinin ailesinin yanında, sosyal çevresinden koparılmadan bakılması ve ailenin bu bakım hizmetleri konusunda maddi, manevi desteklenmesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Bakım hizmetlerinin nihai hedefi, aşağıdakilerde hangisidir?
Seçenekler
A
Kişinin iyilik halini sağlamak.
B
Kişinin rehabilitasyonunu sağlamak.
C
Kişinin becerilerini geliştirmek.
D
Kişinin başkasına bağımlı olmaksızın yaşamını sürdürmesini sağlamak.
E
Kişinin günlük yaşam aktivitelerini, aktiviteler ile geliştirmek.
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin nihai hedefi, bakıma muhtaç bireyin başkasına bağımlı olmaksızın yaşamını sürdürmesini sağlamaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyler için gerçekleştirilen psiko-sosyal destek hizmetlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması
B
Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi
C
Tuvalet gereksinimi gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
D
Engelli ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri.
E
Çamaşırlarının yıkanması.
Açıklama:
Engelli ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri psiko-sosyal destek hizmetlerinden birisidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Barınmaya İlişkin Hizmetler
B
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
C
Boş Zaman Değerlendirmesine Yönelik Faaliyetler
D
Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
E
Günlük Yaşam Aktiviteleri Eğitimi
Açıklama:
Bakım hizmetine gereksinim duyan birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetler “barınmaya ilişkin hizmetler”, “gündüz bakımı ve destek hizmetleri”, “boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler”, “çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler” şeklinde kategorize edilebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 17
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk kaç aylık süreyi kapsamaktadır?
Seçenekler
A
1-3
B
3-6
C
5-8
D
8-11
E
11-15
Açıklama:
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk 3-6 aylık dönemi içermektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
Genel sağlık kontrolü, ücretsiz check-up, acil sağlık hizmetleri ve sağlık taraması bu kapsamda değerlendirilen bakım hizmetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sağlık Hizmetleri
B
Tıbbi Bakım Hizmetleri
C
Sosyal Bakım Hizmetleri
D
Kurumda Bakım Hizmetleri
E
Evde Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Tıbbi Bakım Hizmetleri: Genel sağlık kontrolü, ücretsiz check-up, acil sağlık hizmetleri ve sağlık taraması bu kapsamda değerlendirilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinde çalışanlardan günlük yaşam aktiviteleri kapsamında özellikle beklenen hizmetlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ev İşleri
B
Kişisel Bakım ve Destek
C
Beslenme ve Sağlık Hizmetleri
D
Hemşirelik Hizmetleri
E
Mesleki Eğitim Hizmetleri
Açıklama:
Evde bakım hizmetlerinde çalışanlardan günlük yaşam aktiviteleri kapsamında özellikle beklenen hizmetler şunlardır :
- Ev İşleri: Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesidir.
- Kişisel Bakım ve Destek: Banyo ve tuvalet ihtiyacını gidermede destek olma, merdivenlerde destek olma, yatağa yatırma ve yataktan kaldırma, giyinme, diş fırçalama, istenmeyen tüylerin temizlenmesi, tıraş olma gibi hizmetlerin yerine getirilmesidir.
- Beslenme ve Sağlık Hizmetleri: Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılmasıdır.
- Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri: Resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans, ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
- Hemşirelik Hizmetleri: Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanmasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 20
Amacı huzurevleri ile huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde bakım görecek 60 yaş üzerindeki yaşlıların saptanması, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerin Bakım hizmetleriden yararlandırılması, verilecek hizmetin tür ve niteliği ile işleyiş esaslarını belirlemek, personelin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemek olan yönetmelik aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Huzurevleri ile Huzurevleri Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği
B
Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
C
Bakıma Muhtaç Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği
D
Bakıma Muhtaç Engellilere Yönelik Resmî Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliği
E
Bakıma Muhtaç Engellilerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik
Açıklama:
Huzurevleri ile Huzurevleri Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliğinin amacı, huzurevleri ile huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde bakım görecek 60 yaş üzerindeki yaşlıların saptanması, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerin Bakım Hizmetleriden yararlandırılması, verilecek hizmetin tür ve niteliği ile işleyiş esaslarını belirlemek, personelin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 21
Başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütününe ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Bakım hizmetleri
B
Sosyal destek
C
Psiko-sosyal destek
D
Kişisel bakım hizmetleri
E
Kısa süreli bakım hizmetleri
Açıklama:
Başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütününe bakım hizmetleri adı verilir.
Soru 22
I.Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
II.Kişisel Bakım Hizmetleri
III.Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre maddelerindendir?
II.Kişisel Bakım Hizmetleri
III.Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre maddelerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre maddelerindendir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi kişisel bakım hizmetleri kapsamına girmemektedir?
Seçenekler
A
Banyo yaptırılması
B
Tırnakların kesilmesi
C
Dişlerin temizlenmesi
D
Bakıma gereksinim duyan engellinin engelini, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetler
E
El, yüz ve ayak temizliği
Açıklama:
Bakıma gereksinim duyan engellinin engelini, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetler psiko-sosyal destek hizmetleri kapsamına girer.
Soru 24
Erken dönem bakım hizmetleri ilk kaç aylık dönemi kapsamaktadır?
Seçenekler
A
10-12 Ay
B
3-6 Ay
C
6-9 Ay
D
9-12 Ay
E
12-24 Ay
Açıklama:
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk 3-6 aylık dönemi içermektedir.
Soru 25
Evde bakım hizmetleri, kaç yılından itibaren tercih edilmeye başlanmıştır?
Seçenekler
A
1987
B
1989
C
1950
D
1976
E
1960
Açıklama:
Batı’ da özellikle 1950’li yıllardan itibaren tercih edilmeye başlanan ve tüm dünyada yaygınlaşma eğilimi gösteren evde bakım hizmetleri, demografik, toplumsal ve ekonomik nedenlerle öncelikli hâle gelmiş bir bakım modelidir.
Soru 26
I.Genel sağlık kontrolü,
II.Ücretsiz check-up,
III. Acil sağlık hizmetleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tıbbi bakım hizmetleri kapsamına girmektedir?
II.Ücretsiz check-up,
III. Acil sağlık hizmetleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tıbbi bakım hizmetleri kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de tıbbi bakım hizmetleri kapsamına girmektedir.
Soru 27
Bakıma muhtaç bireyi uyum sağladığı çevreden koparmadan, ihtiyaç duyduğu hizmetin bulunduğu ortamda sunulması nedeniyle bireye özerklik hakkı tanıması hangi evde bakım hizmetlerinin yararları kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Bakıma Muhtaçlıkla Başa Çıkmada Stresi Azaltıcı Etki
B
Bireye Özerklik Hakkı Tanıması
C
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin
D
Bakıma Muhtaç Bireyin Sosyal Onay ve Değerli Olma İhtiyacını Karşılaması
E
Sunumunun Kolay ve Maliyetinin Düşük Olması
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireyi uyum sağladığı çevreden koparmadan, ihtiyaç duyduğu hizmetin bulunduğu ortamda sunulması nedeniyle bireye özerklik hakkı tanıması Bireye Özerklik Hakkı Tanıması evde bakım hizmetlerinin yararları kapsamına girmektedir
Soru 28
Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılması hangi hizmet kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Beslenme ve Sağlık Hizmetleri
B
Ev işleri
C
Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri
D
Hemşirelik Hizmetleri
E
Kişisel Bakım ve Destek
Açıklama:
Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılması beslenme ve sağlık hizmetleri kapsamına girmektedir.
Soru 29
Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanması hangi hizmet kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Beslenme ve Sağlık Hizmetleri
B
Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri
C
Hemşirelik hizmetleri
D
Kişisel Bakım ve Destek
E
Ev İşleri
Açıklama:
Hemşirelik hizmetleri, Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanmasıdır.
Soru 30
Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesi hizmetine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Hemşirelik Hizmetleri
B
Kişisel Bakım ve Destek
C
Beslenme ve Sağlık Hizmetleri
D
Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri
E
Ev İşleri
Açıklama:
Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesi hizmetine ev işleri adı verilmektedir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre, bakım hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Erken dönemdeki bakım hizmetleri
B
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
C
Kişisel Bakım Hizmetleri
D
Barınmaya İlişkin Hizmetler
E
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
Açıklama:
Bakıma İhtiyaç Duyma Nedenlerine Göre Bakım Hizmetleri;
• Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
• Kişisel Bakım Hizmetleri
• Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
• Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
• Barınmaya İlişkin Hizmetler
• Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
• Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
• Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
• Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
• Kişisel Bakım Hizmetleri
• Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
• Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
• Barınmaya İlişkin Hizmetler
• Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
• Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
• Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyler açısından bakım hizmetleri türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Barınmaya ilişkin hizmetler
B
Erken dönemdeki bakım hizmetleri
C
Gündüz bakımı ve destek hizmetleri
D
Boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler
E
Çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler
Açıklama:
Bakım hizmetine gereksinim duyan birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetleri “barınmaya ilişkin hizmetler”, “gündüz bakımı ve destek hizmetleri”, “boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler”, “çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler” şeklinde kategorize edilebilir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi sunulduğu yere göre bakım hizmeti türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Barınmaya İlişkin Hizmetler
B
Kısa Süreli Bakım Hizmetleri
C
Toplum Temelli Bakım Hizmetleri
D
Profesyonel Bakım Hizmetleri
E
Psiko-Sosyal Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Sunulduğu yere göre bakım hizmetleri, “evde bakım hizmetleri”, “kurumsal bakım hizmetleri” ve “toplum temelli bakım hizmetleri” olmak üzere üçe ayrılır.
Soru 34
Ülkemizde ev ortamında aile bireyi bakıcılar (enformel bakıcılar) tarafından sunulan evde bakım hizmeti, hangi yıldan itibaren finansal açıdan desteklenmektedir?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2006
Açıklama:
Ülkemizde ev ortamında aile bireyi bakıcılar (enformel bakıcılar) tarafından sunulan evde bakım hizmeti, 2006 yılından itibaren finansal açıdan desteklenmektedir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans, ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesi hizmetidir?
Seçenekler
A
Kişisel bakım ve destek hizmetleri
B
Evde yardım hizmetleri
C
Profesyonel olmayan bakım hizmetleri
D
Sosyal destek ve danışmanlık hizmetleri
E
Uzun süreli bakım hizmetleri
Açıklama:
Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri: Resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans,
ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve
yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve
yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Hukuki Niteliğine Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar'dan biri değildir?
Seçenekler
A
Yatılı bakım kuruluşları
B
Kamu kurumlarına bağlı kuruluşlar
C
Yerel yönetimlere bağlı kuruluşlar
D
Sivil toplum örgütlerine bağlı kuruluşlar
E
Özel sektöre ait kuruluşlar
Açıklama:
Hukuki Niteliğine Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar
Türkiye’ de bakım hizmeti veren kuruluşlar, hukuki açıdan genel olarak “kamu kurumlarına bağlı kuruluşlar”, “yerel yönetimlere bağlı kuruluşlar”, “sivil toplum örgütlerine bağlı kuruluşlar” ve “özel sektöre ait kuruluşlar” şeklinde dört ayrı başlık altında incelenebilir.
Türkiye’ de bakım hizmeti veren kuruluşlar, hukuki açıdan genel olarak “kamu kurumlarına bağlı kuruluşlar”, “yerel yönetimlere bağlı kuruluşlar”, “sivil toplum örgütlerine bağlı kuruluşlar” ve “özel sektöre ait kuruluşlar” şeklinde dört ayrı başlık altında incelenebilir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Özel Gereksinimli Birey/Gruplara Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar'dan biri değildir?
Seçenekler
A
Engellilere yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
B
Yaşlılara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
C
Çocuklara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
D
Süreğen hastalığı olanlara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
E
Yatılı bakım kuruluşları
Açıklama:
Özel Gereksinimli Birey/Gruplara Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar
Bakım hizmeti veren kuruluşlar, özel gereksinimli kişi/gruplarına göre “engellilere yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar”, “yaşlılara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar”, “süreğen hastalığı olanlara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar” ve “çocuklara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar” şeklinde dört ayrı başlık altında incelenebilir.
Bakım hizmeti veren kuruluşlar, özel gereksinimli kişi/gruplarına göre “engellilere yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar”, “yaşlılara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar”, “süreğen hastalığı olanlara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar” ve “çocuklara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar” şeklinde dört ayrı başlık altında incelenebilir.
Soru 38
Sağlıklı yaşlılar ile özel bakım yaşlılarına, aynı binanın farklı bölümlerinde yirmi dört saat yatılı hizmet veren en az yirmi kapasiteli sosyal hizmet kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Huzurevleri
B
Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi
C
Yaşlı Bakımı ve Rehabilitasyon Merkezi
D
Çok Amaçlı Sosyal Hizmet Kuruluşları
E
Ev Tipi sosyal Hizmet Birimleri
Açıklama:
Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi: Sağlıklı yaşlılar ile özel bakım yaşlılarına, aynı binanın
farklı bölümlerinde yirmi dört saat yatılı hizmet veren en az yirmi kapasiteli sosyal hizmet
kuruluşudur.
farklı bölümlerinde yirmi dört saat yatılı hizmet veren en az yirmi kapasiteli sosyal hizmet
kuruluşudur.
Soru 39
Aynı yerleşkede ve/veya binada, birden çok sosyal hizmet kuruluşunun tek yönetim ve denetim altında kurulmasına ve çalışmasına imkân tanıyan sosyal hizmet kuruluşları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ev Tipi Sosyal Hizmet Birimleri
B
Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi
C
Çok Amaçlı Sosyal Hizmet Kuruluşları
D
Yaşlı Bakımı ve Rehabilitasyon Merkezi
E
Gündüzlü Bakım Kuruluşları
Açıklama:
Çok Amaçlı Sosyal Hizmet Kuruluşları:
Aynı yerleşkede ve/veya binada, birden çok sosyal hizmet kuruluşunun tek yönetim ve
denetim altında kurulmasına ve çalışmasına imkân tanıyan sosyal hizmet kuruluşlarıdır
Aynı yerleşkede ve/veya binada, birden çok sosyal hizmet kuruluşunun tek yönetim ve
denetim altında kurulmasına ve çalışmasına imkân tanıyan sosyal hizmet kuruluşlarıdır
Soru 40
İhtiyacı olan yaşlı kişileri (60 yaş ve üzerindeki) huzurlu bir ortamda korumak ve bakmak, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan yatılı sosyal hizmet kuruluşları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi
B
Yaşlı Bakımı ve Rehabilitasyon Merkezi
C
Ev Tipi Sosyal Hizmet Birimleri
D
Huzurevleri
E
Çok Amaçlı Sosyal Hizmet Kuruluşları
Açıklama:
Huzurevleri: İhtiyacı olan yaşlı kişileri (60 yaş ve üzerindeki) huzurlu bir ortamda korumak ve bakmak, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan yatılı
sosyal hizmet kuruluşlarıdır.
sosyal hizmet kuruluşlarıdır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri kapsamında sunulan hizmetlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Fizyolojik
B
Mesleki
C
Psikolojik
D
Manevi
E
Sosyal
Açıklama:
Bakım hizmetleri, başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütünüdür. Doğru cevap B seçeneğidir
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Bakıma Muhtaç Olmayı Gerektiren Bir Hizmettir
B
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
C
Yaşam Standartlarındaki Gelişme Ve Bu gelişime Bağlı Olarak Ortalama Yaşam Süresinin Uzaması
D
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
E
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir
Açıklama:
Bakıma Muhtaç Olmayı Gerektiren Bir Hizmettir.
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir.
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
Doğru cevap C seçeneğidir.
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir.
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 43
Bakıma muhtaç engelli bireye ve aileye verilen her türlü destek açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhtaçlık
B
Evde bakım hizmetleri
C
Profesyonel destek
D
Bakım hizmetleri
E
Bakım elemanları hizmeti
Açıklama:
Evde bakım hizmetleri; bakıma muhtaç engelli bireye ve aileye verilen her türlü
desteği kapsamaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
desteği kapsamaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi, hizmetin verildiği yere göre bakım hizmeti türünün içerisine girmektedir?
Seçenekler
A
Kişisel Bakım Hizmetleri
B
Erken Dönemdeki Bakım Hizmetleri
C
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
D
Kurumsal Bakım Hizmetleri
E
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
Açıklama:
Hizmetin Verildigi Yere Göre;
Kurumsal Bakım Hizmetleri
Evde Bakım Hizmetleri
Toplum Temelli Bakım Hİzmetleri. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kurumsal Bakım Hizmetleri
Evde Bakım Hizmetleri
Toplum Temelli Bakım Hİzmetleri. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi; Bakıma İhtiyaç Duyma Nedenlerine Göre bakım türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
B
Kişisel Bakım Hizmetleri
C
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
D
Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
E
Geç Dönemdeki Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Bakıma İhtiyaç Duyma Nedenlerine Göre;
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
Kişisel Bakım Hizmetleri
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
Barınmaya İlişkin Hizmetler
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
Doğru cevap E seçeneğidir.
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
Kişisel Bakım Hizmetleri
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
Barınmaya İlişkin Hizmetler
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 46
Genel sağlık kontrolü, ücretsiz check-up, acil sağlık hizmetleri ve sağlık taraması bu kapsamda değerlendirilen bakım hizmet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Bakım Hizmetleri
B
Uzun Süreli Bakım Hizmetleri
C
Tıbbi Bakım Hizmetleri
D
Kısa Süreli Bakım Hizmetleri
E
Erken Dönemdeki Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Tıbbi Bakım Hizmetleri: Genel sağlık kontrolü, ücretsiz check-up, acil sağlık hizmetleri ve sağlık taraması bu kapsamda değerlendirilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 47
Bakıma muhtaç bireyin beslenme, giyinme, temizlik gibi temel ihtiyaçlarının
kendi alışkanlıklarına göre hazırlanan şekilde yerine getirilmesi, evde bakım hizmetlerinin yararlarından hangisidir?
kendi alışkanlıklarına göre hazırlanan şekilde yerine getirilmesi, evde bakım hizmetlerinin yararlarından hangisidir?
Seçenekler
A
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin
B
Bireye Özerklik Hakkı Tanıması
C
Bakıma Muhtaçlıkla Başa Çıkmada Stresi Azaltıcı Etki
D
Bakıma Muhtaç Bireyin Sosyal Onay ve Değerli Olma İhtiyacını Karşılaması
E
Bakıma Muhtaç Bireyin Belirli İşlevlerinde Kayıp Yaşamaması
Açıklama:
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin: Bakıma muhtaç bireyin beslenme,
giyinme, temizlik gibi temel ihtiyaçlarının kendi alışkanlıklarına göre hazırlanan şekilde yerine getirilmesi, kurum bakımında şikâyet edilen konuların kendiliğinden ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
giyinme, temizlik gibi temel ihtiyaçlarının kendi alışkanlıklarına göre hazırlanan şekilde yerine getirilmesi, kurum bakımında şikâyet edilen konuların kendiliğinden ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 48
Toplum temelli bakım, aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Yemek yeme, banyo, tuvalet, giyinme, soyunma, hareket etme
gibi günlük yaşam aktiviteleri desteği hizmetidir.
gibi günlük yaşam aktiviteleri desteği hizmetidir.
B
Yaşlı, engelli ve süreğen hastalığı olan bireylere yönelik hizmet modelidir
C
Bir başkasının uzun süreli yardımına odaklanan alternatif bakım hizmetidir
D
Yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk 3-6 aylık dönemi içeren hizmettir.
E
Demografik, toplumsal ve ekonomik nedenlerle öncelikli hâle gelmiş bir bakım modelidir
Açıklama:
Toplum temelli bakım; yaşlı, engelli ve süreğen hastalığı olan bireylere yönelik hizmet modelidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Özel Gereksinimli Bireylere/Gruplara Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar dan birisidir?
Seçenekler
A
Yerel Yönetimlere Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
B
Yatılı Bakım Kuruluşları
C
Gündüzlü Bakım Kuruluşları
D
Engellilere Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
E
Sivil Toplum Örgütleri Tarafından Açılan ve Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
Açıklama:
Özel Gereksinimli Bireylere/ Gruplara Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar:
1.Engellilere Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
2. Yaşlılıara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
3.Kronik Hastalığı Olanlara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
4. Çocuklara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
Doğru cevap D seçeneğidir.
1.Engellilere Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
2. Yaşlılıara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
3.Kronik Hastalığı Olanlara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
4. Çocuklara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 50
Çalışma saatleri içinde hizmet sunan kuruluşlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatılı bakım kuruluşları
B
Gündüzlü bakım kuruluşları
C
Özel bakım merkezleri
D
Bakım ve rehabilitasyon merkezleri
E
Huzurevleri
Açıklama:
Gündüzlü Bakım Kuruluşları; Çalışma saatleri içinde hizmet sunan kuruluşlardır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri kapsamında sunulan hizmet alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bilişsel destek
B
Sosyal destek
C
Psikolojik destek
D
Fizyolojik destek
E
Manevi destek
Açıklama:
Bakım hizmetleri, başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütünüdür.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri kavramının unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç olmayı gerektiren bir hizmettir
B
Bakım hizmetleri genellikle hastane temelli yürütülen bir sistemdir
C
Bakım hizmetleri profesyonel destek hizmetlerini kapsamaktadır
D
Bakım hizmetleri genel olarak kurumsal bakım ve evde bakım olarak ele alınmaktadır
E
Bakım elemanlarınca yürütülen bir hizmettir
Açıklama:
Unsurları:
Bakıma muhtaç olmayı gerektiren bir hizmettir
Bakım hizmetleri profesyonel destek hizmetlerini kapsamaktadır
Bakım hizmetleri genel olarak kurumsal bakım ve evde bakım olarak ele alınmaktadır
Bakım elemanlarınca yürütülen bir hizmettir
Bakıma muhtaç olmayı gerektiren bir hizmettir
Bakım hizmetleri profesyonel destek hizmetlerini kapsamaktadır
Bakım hizmetleri genel olarak kurumsal bakım ve evde bakım olarak ele alınmaktadır
Bakım elemanlarınca yürütülen bir hizmettir
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri sınıflandırmalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hizmetin sunum süresine
B
Hizmetin sunulma zamanı
C
Hizmet veren bireyin niteliği
D
Hizmeti sunan bireyin durumu
E
Hizmetin verildiği yer
Açıklama:
Bakım hizmetlerini bakıma ihtiyaç duyan bireyin niteliğine, hizmetin sunum zamanına, hizmetin sunum süresine, hizmetin verildiği yere ve hizmeti sunan bireyin durumuna göre sınıflandırmak mümkündür.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre bakım hizmetlerinin sunulmasında yer alan öğelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Engelli bireyler açısından bakım hizmetleri
B
Kişisel bakım hizmetleri
C
Barınmaya ilişkin hizmetler
D
Geç dönemdeki bakım hizmetleri
E
Boş zaman değerlendirmeye yönelik hizmetler
Açıklama:
Şekil 1.1 Bakım Hizmetlerinin Türleri
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylere sunulan kişisel bakım hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tırnaklarının kesilmesi
B
Tuvalet gereksinimi gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
C
Elbisenin giydirilmesi ve çıkarılması
D
Yemek ve içecek gereksiniminin giderilmesi
E
Alışveriş yapma becerilerinin kazandırılması
Açıklama:
Şekil 1.3 Engelli Bireye Sunulan Bakım Hizmetleri
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireye sunulan psiko-sosyal destek hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Engelli bireyin ailelerinin öğretici olarak rol almasına yönelik sunulan eğitim hizmetleri
B
Engelli ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri
C
Engellinin bağımsız yaşamasına, sosyal yaşama uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile düzenlenecek bu tür etkinliklere katılabilmesi için refakat hizmetleri
D
Bakıma gereksinim duyan engellinin engelini, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri
E
Bakıma gereksinim duyan ailesini, engelliyi ve engel durumunu kabullenmesine, bilgilendirilmesine yönelik kişisel veya grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri
Açıklama:
Şekil 1.3 Engelli Bireye Sunulan Bakım Hizmetleri
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyler açısından bakım hizmetleri türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Barınmaya ilişkin hizmetler
B
Yatılı bakım hizmetleri
C
Gündüz bakımı ve destek hizmetleri
D
Boş zaman değerlendirmesine yönelik faaliyetler
E
Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
Açıklama:
Şekil 1.4 Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri Türleri
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinde çalışanlardan günlük yaşam aktiviteleri kapsamında özellikle beklenen hizmetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ev işler
B
Kişisel bakım ve destek
C
Toplumsal yaşam hizmetleri
D
Beslenme ve sağlık hizmetleri
E
Hemşirelik hizmetleri
Açıklama:
Evde bakım hizmetlerinde çalışanlardan günlük yaşam aktiviteleri kapsamında özellikle beklenen hizmetler şunlardır:
• Ev İşleri: Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesidir.
• Kişisel Bakım ve Destek: Banyo ve tuvalet ihtiyacını gidermede destek olma, merdivenlerde destek olma, yatağa yatırma ve yataktan kaldırma, giyinme, diş fırçalama, istenmeyen tüylerin temizlenmesi, tıraş olma gibi hizmetlerin yerine getirilmesidir.
• Beslenme ve Sağlık Hizmetleri: Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılmasıdır.
• Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri: Resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans, ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
• Hemşirelik Hizmetleri: Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanmasıdır.
• Ev İşleri: Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesidir.
• Kişisel Bakım ve Destek: Banyo ve tuvalet ihtiyacını gidermede destek olma, merdivenlerde destek olma, yatağa yatırma ve yataktan kaldırma, giyinme, diş fırçalama, istenmeyen tüylerin temizlenmesi, tıraş olma gibi hizmetlerin yerine getirilmesidir.
• Beslenme ve Sağlık Hizmetleri: Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılmasıdır.
• Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri: Resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans, ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
• Hemşirelik Hizmetleri: Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanmasıdır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinin kurumsal bakım hizmetlerine göre yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bireye özerklik hakkı tanıması
B
Bakıma muhtaçlıkla başa çıkmada stresi azaltıcı etki
C
İhtiyaçların karşılanmasından duyulan tatmin
D
Sunum maliyetinin yüksek olması
E
Bakıma muhtaç bireyin sosyal onay ve değerli olma ihtiyacını karşılaması
Açıklama:
Evde bakım hizmetlerinin kurumsal bakım hizmetleri ile karşılaştırıldığında yararları şu şekilde sıralanabilir:
Bireye Özerklik Hakkı Tanıması
Bakıma Muhtaçlıkla Başa Çıkmada Stresi Azaltıcı Etki
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin
Bakıma Muhtaç Bireyin Sosyal Onay ve Değerli Olma İhtiyacını Karşılaması
Sunumunun Kolay ve Maliyetinin Düşük Olması
Bireye Özerklik Hakkı Tanıması
Bakıma Muhtaçlıkla Başa Çıkmada Stresi Azaltıcı Etki
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin
Bakıma Muhtaç Bireyin Sosyal Onay ve Değerli Olma İhtiyacını Karşılaması
Sunumunun Kolay ve Maliyetinin Düşük Olması
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi bakım veren kuruluşlar açısından özel gereksinimli bireylere/ gruplara göre bakım hizmeti veren kurum ve kuruluşlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Engellilere yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
B
Yaşlılara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
C
Kronik hastalığı olanlara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
D
Çocuklara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
E
Sivil toplum örgütleri tarafından açılan ve çalıştırılan bakıma yönelik kuruluşlar
Açıklama:
Şekil 1.9 Türkiye’ de Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar
Soru 61
Bakıma muhtaç bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmetleri genel olarak aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Bakım Hizmetleri
B
Rehabilitasyon
C
Fizik Tedavi
D
Muayene
E
Sağlık Hizmetleri
Açıklama:
Bakım hizmetlerini değişik şekillerde ifade edebilmek mümkündür. En geniş anlamıyla bakım hizmetleri; bakıma muhtaç bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmetleridir.
Soru 62
Engelli bireylere banyo yaptırılması, tuvalet gereksinimini gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması ve tırnaklarının kesilmesi gibi destek hizmetleri genel olarak aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Engelli Bakım Hizmetleri
B
Kişisel Bakım Hizmetleri
C
Psiko-Sosyal Bakım Hizmetleri
D
Fizik Rehabilitasyon
E
Kroner Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri Türleri aşağıda verildiği gibi oldukça çeşitlidir. Soru kökünde verilen örnekler de bu kapsamda yer almaktadır. Bu nedenle doğru yanıt A dır.
• Banyo yaptırılması
• Tuvalet gereksinimi gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
• Tırnaklarının kesilmesi
• Dişlerinin temizlenmesi
• Yemek ve içecek gereksiniminin giderilmesi
• El, yüz ve ayak temizliği
• Sakal tıraşının yapılması
• İstenmeyen tüylerin temizlenmesi
• Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması
• Burun ve kulak temizliğinin yapılması
• Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi
• Odasının temizlenmesi
• Çamaşırlarının yıkanması
• Banyo yaptırılması
• Tuvalet gereksinimi gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
• Tırnaklarının kesilmesi
• Dişlerinin temizlenmesi
• Yemek ve içecek gereksiniminin giderilmesi
• El, yüz ve ayak temizliği
• Sakal tıraşının yapılması
• İstenmeyen tüylerin temizlenmesi
• Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması
• Burun ve kulak temizliğinin yapılması
• Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi
• Odasının temizlenmesi
• Çamaşırlarının yıkanması
Soru 63
Bireylerin sahip oldukları özelliklere göre kendilerine verilen hizmetlerin de farklılaştığı söylenebilir. Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetine gereksinim duyan bir yaşlı birey için uygun bir bakım hizmeti olarak değerlendirilemez? birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetleri arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler
B
Çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler
C
Ulaştırmaya ilişkin hizmetler
D
Barınmaya ilişkin hizmetler
E
Gündüz bakımı ve destek hizmetler
Açıklama:
Bakım hizmetine gereksinim duyan birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetler “barınmaya ilişkin hizmetler”, “gündüz bakımı ve destek hizmetleri”, “boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler”, “çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler” şeklinde kategorize edilebilir.
Soru 64
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren hangi dönemi içermektedir?
Seçenekler
A
3-6 Aylık
B
6-12 aylık
C
12-18 Aylık
D
18-24 Aylık
E
24 ve üzeri aylık
Açıklama:
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk 3-6 aylık dönemi içermektedir. Bu dönemde özel gereksinimli çocuğun bakımı hastane ya da rehabilitasyon merkezinde sağlanmaktadır.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetlerinin unsurlarından biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç olmayı gerektiren bir hizmettir
B
Kurumsal bakım ve evde bakım olarak ayrışmaktadır
C
Bakım hizmetleri profesyonel destek hizmetlerini kapsamaktadır
D
Bakım hizmetleri bakım elemanlarınca yürütülen bir hizmettir
E
Bakım hizmetleri sınırlı bir süreyi kapsamaktadır
Açıklama:
Bakım hizmetleri unsurları aşağıdaki gibi sıralanmaktadır. Bakım hizmetlerinin sınırlı süreyi kapadığı bilgisi doğru değildir. BU nedenle doğru yanıt E dir.
Bakıma Muhtaç Olmayı Gerektiren Bir Hizmettir
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir
Bakıma Muhtaç Olmayı Gerektiren Bir Hizmettir
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir
Soru 66
Yemek yeme, banyo, tuvalet, giyinme, soyunma, hareket etme gibi günlük yaşam aktiviteleri ile ev işleri, yemek yapma, alışverişe gitme gibi yardımcı günlük yaşam aktiviteleri desteğini İçeren bakım hizmetlerinin genel adı aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal bakım hizmetleri
B
Tıbbi bakım hizmetleri
C
Fizyolojik bakım hizmetleri
D
Ekonomik bakım hizmetleri
E
Tedavili bakım hizmetleri
Açıklama:
Sosyal bakım hizmetleri; yemek yeme, banyo, tuvalet, giyinme, soyunma, hareket etme gibi günlük yaşam aktiviteleri ile ev işleri, yemek yapma, alışverişe gitme gibi yardımcı günlük yaşam aktiviteleri desteğini içermektedir. Bu nedenle doğru yanıt A dır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Hukukî Niteliklere Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar arasında değildir?
Seçenekler
A
Kamu Kurumlarına Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
B
Yerel Yönetimlere Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
C
Sivil Toplum Örgütleri Tarafından Açılan ve Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
D
Özel Sektör Eliyle Kurulup Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
E
Kamu Kurumlarına Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Dernekler
Açıklama:
Hukukî Niteliklere Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar:
- Kamu Kurumlarına Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
- Yerel Yönetimlere Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
- Sivil Toplum Örgütleri Tarafından Açılan ve Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
- Özel Sektör Eliyle Kurulup Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
Soru 68
Sivil toplum örgütleri tarafından açılan ve çalıştırılan bakıma yönelik kuruluşların en iyi örneği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alzheimer Merkezleri
B
Huzurevleri
C
Yaşam Köyleri
D
Hobi Bahçeleri
E
Fizik Tedavi Merkezleri
Açıklama:
Sivil toplum örgütleri tarafından açılan ve çalıştırılan bakıma yönelik kuruluşların en iyi örnekleri huzurevleridir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetlerinden değildir?
Seçenekler
A
Barınmaya ilişkin hizmetler
B
Gündüz bakımı ve destek hizmetleri
C
Çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler
D
Geç dönemdeki bakım hizmetleri
E
Boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler
Açıklama:
Bakım hizmetine gereksinim duyan birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetler “barınmaya ilişkin hizmetler”, “gündüz bakımı ve destek hizmetleri”, “boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler”, “çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler” şeklinde kategorize edilebilir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı, engelli ve süreğen hastalığı olan bireylere yönelik hizmet dağılımını geliştirmeyi, onlara daha eşit fırsatlar sağlamayı ve özel gereksinimli bireylerin haklarını iyileştirmeyi ve korumayı amaçlayan bir bakım hizmetidir?
Seçenekler
A
Kişisel bakım ve destek
B
Sosyal destek ve danışmanlık hizmetleri
C
Kurumsal bakım hizmeti
D
Toplum temelli bakım
E
Profesyonel bakım hizmeti
Açıklama:
Toplum temelli bakım; yaşlı, engelli ve süreğen hastalığı olan bireylere yönelik hizmet modelidir. Özel gereksinimli bireylere yönelik hizmet dağılımını geliştirmeyi, onlara daha eşit fırsatlar sağlamayı ve özel gereksinimli bireylerin haklarını iyileştirmeyi ve korumayı amaçlayan bir bakım hizmetidir. Toplum temelli bakımla bireye, yaşadığı sosyal çevreden uzaklaştırmadan yaşamını kendi evinde sürdürmesi için gereksinim duyduğu destek ve yardım sunulmaktadır.
Soru 71
Toplumsal yaşama yeniden kazandırılması oldukça güç olan bakıma muhtaç kişiye sunulan bir hizmete ne ad verilir?
Seçenekler
A
Odyoloji
B
Bakım hizmetleri
C
Kişisel bakım aktiviteleri
D
Ergoterapi
E
Sağlık hizmetleri
Açıklama:
Öncelikle belirtmek gerekir ki bakım hizmetleri toplumsal yaşama yeniden kazandırılması oldukça güç olan bakıma muhtaç kişiye sunulan bir hizmettir. Doğru cevap B'dir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’ne göre bakımın tanımıdır?
Seçenekler
A
Sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil, bedence, ruhça ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir.
B
Kişisel bakımını sağlama, yaşam kalitesini sürdürme kapasitesinde olmayan bireylerin, kişisel tercihlerini kullanmada ve yaşamın devamının sağlanmasında aile, akraba veya tıbbi, sosyal ve diğer uzmanların desteğine gereksinim duyulan etkinliklerdir.
C
Bakıma muhtaç bireye evde veya kurumda sunulan profesyonel destek hizmetleridir.
D
Kişinin günlük yaşam becerilerini gerçekleştirmesine yardımda bulunma.
E
Başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütünüdür.
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)’ne göre bakım; kendi kişisel bakımını sağlama, yaşam kalitesini sürdürme kapasitesinde olmayan bireylerin, kişisel tercihlerini kullanmada ve yaşamın devamının sağlanmasında aile, akraba veya tıbbi, sosyal ve diğer uzmanların desteğine gereksinim duyulan etkinliklerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
Bakım hizmetlerinde öncelikli hedef, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç kişinin isteklerinin yapılması.
B
Bakıma muhtaç kişinin, bakımının herhangi bir kurumda gerçekleştirilmesi.
C
Bakıma muhtaç kişinin, aktiviteler ile iyilik ve refah halinin sağlanması.
D
Bakıma muhtaç kişinin ailesinin yanında, sosyal çevresinden koparılmadan bakılması.
E
Bakıma muhtaç kişinin, eğitilmesi.
Açıklama:
Bakım hizmetlerinde öncelikli hedef, bakıma muhtaç kişinin ailesinin yanında, sosyal çevresinden koparılmadan bakılması ve ailenin bu bakım hizmetleri konusunda maddi, manevi desteklenmesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 74
Bakım hizmetlerinin nihai hedefi, aşağıdakilerde hangisidir?
Seçenekler
A
Kişinin iyilik halini sağlamak.
B
Kişinin rehabilitasyonunu sağlamak.
C
Kişinin becerilerini geliştirmek.
D
Kişinin başkasına bağımlı olmaksızın yaşamını sürdürmesini sağlamak.
E
Kişinin günlük yaşam aktivitelerini, aktiviteler ile geliştirmek.
Açıklama:
Bakım hizmetlerinin nihai hedefi, bakıma muhtaç bireyin başkasına bağımlı olmaksızın yaşamını sürdürmesini sağlamaktır. Doğru cevap D'dir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireyler için gerçekleştirilen psiko-sosyal destek hizmetlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Elbiselerinin giydirilmesi ve çıkarılması
B
Yatağının temizlenmesi ve düzeltilmesi
C
Tuvalet gereksinimi gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
D
Engelli ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri.
E
Çamaşırlarının yıkanması.
Açıklama:
Engelli ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri psiko-sosyal destek hizmetlerinden birisidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Barınmaya İlişkin Hizmetler
B
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
C
Boş Zaman Değerlendirmesine Yönelik Faaliyetler
D
Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
E
Günlük Yaşam Aktiviteleri Eğitimi
Açıklama:
Bakım hizmetine gereksinim duyan birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetler “barınmaya ilişkin hizmetler”, “gündüz bakımı ve destek hizmetleri”, “boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler”, “çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler” şeklinde kategorize edilebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 77
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk kaç aylık süreyi kapsamaktadır?
Seçenekler
A
1-3
B
3-6
C
5-8
D
8-11
E
11-15
Açıklama:
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk 3-6 aylık dönemi içermektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 78
Genel sağlık kontrolü, ücretsiz check-up, acil sağlık hizmetleri ve sağlık taraması bu kapsamda değerlendirilen bakım hizmetlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sağlık Hizmetleri
B
Tıbbi Bakım Hizmetleri
C
Sosyal Bakım Hizmetleri
D
Kurumda Bakım Hizmetleri
E
Evde Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Tıbbi Bakım Hizmetleri: Genel sağlık kontrolü, ücretsiz check-up, acil sağlık hizmetleri ve sağlık taraması bu kapsamda değerlendirilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinde çalışanlardan günlük yaşam aktiviteleri kapsamında özellikle beklenen hizmetlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Ev İşleri
B
Kişisel Bakım ve Destek
C
Beslenme ve Sağlık Hizmetleri
D
Hemşirelik Hizmetleri
E
Mesleki Eğitim Hizmetleri
Açıklama:
Evde bakım hizmetlerinde çalışanlardan günlük yaşam aktiviteleri kapsamında özellikle beklenen hizmetler şunlardır :
- Ev İşleri: Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesidir.
- Kişisel Bakım ve Destek: Banyo ve tuvalet ihtiyacını gidermede destek olma, merdivenlerde destek olma, yatağa yatırma ve yataktan kaldırma, giyinme, diş fırçalama, istenmeyen tüylerin temizlenmesi, tıraş olma gibi hizmetlerin yerine getirilmesidir.
- Beslenme ve Sağlık Hizmetleri: Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılmasıdır.
- Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri: Resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans, ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
- Hemşirelik Hizmetleri: Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanmasıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 80
Amacı huzurevleri ile huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde bakım görecek 60 yaş üzerindeki yaşlıların saptanması, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerin Bakım hizmetleriden yararlandırılması, verilecek hizmetin tür ve niteliği ile işleyiş esaslarını belirlemek, personelin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemek olan yönetmelik aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Huzurevleri ile Huzurevleri Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği
B
Özel Huzurevleri ile Huzurevi Yaşlı Bakım Merkezleri Yönetmeliği
C
Bakıma Muhtaç Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği
D
Bakıma Muhtaç Engellilere Yönelik Resmî Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliği
E
Bakıma Muhtaç Engellilerin Tespiti ve Bakım Hizmeti Esaslarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelik
Açıklama:
Huzurevleri ile Huzurevleri Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliğinin amacı, huzurevleri ile huzurevi yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezlerinde bakım görecek 60 yaş üzerindeki yaşlıların saptanması, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerin Bakım Hizmetleriden yararlandırılması, verilecek hizmetin tür ve niteliği ile işleyiş esaslarını belirlemek, personelin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenlemektir. Doğru cevap A'dır.
Soru 81
Başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütününe ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Bakım hizmetleri
B
Sosyal destek
C
Psiko-sosyal destek
D
Kişisel bakım hizmetleri
E
Kısa süreli bakım hizmetleri
Açıklama:
Başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütününe bakım hizmetleri adı verilir.
Soru 82
I.Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
II.Kişisel Bakım Hizmetleri
III.Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre maddelerindendir?
II.Kişisel Bakım Hizmetleri
III.Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre maddelerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre maddelerindendir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi kişisel bakım hizmetleri kapsamına girmemektedir?
Seçenekler
A
Banyo yaptırılması
B
Tırnakların kesilmesi
C
Dişlerin temizlenmesi
D
Bakıma gereksinim duyan engellinin engelini, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetler
E
El, yüz ve ayak temizliği
Açıklama:
Bakıma gereksinim duyan engellinin engelini, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetler psiko-sosyal destek hizmetleri kapsamına girer.
Soru 84
Erken dönem bakım hizmetleri ilk kaç aylık dönemi kapsamaktadır?
Seçenekler
A
10-12 Ay
B
3-6 Ay
C
6-9 Ay
D
9-12 Ay
E
12-24 Ay
Açıklama:
Erken dönemdeki bakım hizmetleri, yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk 3-6 aylık dönemi içermektedir.
Soru 85
Evde bakım hizmetleri, kaç yılından itibaren tercih edilmeye başlanmıştır?
Seçenekler
A
1987
B
1989
C
1950
D
1976
E
1960
Açıklama:
Batı’ da özellikle 1950’li yıllardan itibaren tercih edilmeye başlanan ve tüm dünyada yaygınlaşma eğilimi gösteren evde bakım hizmetleri, demografik, toplumsal ve ekonomik nedenlerle öncelikli hâle gelmiş bir bakım modelidir.
Soru 86
I.Genel sağlık kontrolü,
II.Ücretsiz check-up,
III. Acil sağlık hizmetleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tıbbi bakım hizmetleri kapsamına girmektedir?
II.Ücretsiz check-up,
III. Acil sağlık hizmetleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tıbbi bakım hizmetleri kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de tıbbi bakım hizmetleri kapsamına girmektedir.
Soru 87
Bakıma muhtaç bireyi uyum sağladığı çevreden koparmadan, ihtiyaç duyduğu hizmetin bulunduğu ortamda sunulması nedeniyle bireye özerklik hakkı tanıması hangi evde bakım hizmetlerinin yararları kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Bakıma Muhtaçlıkla Başa Çıkmada Stresi Azaltıcı Etki
B
Bireye Özerklik Hakkı Tanıması
C
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin
D
Bakıma Muhtaç Bireyin Sosyal Onay ve Değerli Olma İhtiyacını Karşılaması
E
Sunumunun Kolay ve Maliyetinin Düşük Olması
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireyi uyum sağladığı çevreden koparmadan, ihtiyaç duyduğu hizmetin bulunduğu ortamda sunulması nedeniyle bireye özerklik hakkı tanıması Bireye Özerklik Hakkı Tanıması evde bakım hizmetlerinin yararları kapsamına girmektedir
Soru 88
Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılması hangi hizmet kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Beslenme ve Sağlık Hizmetleri
B
Ev işleri
C
Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri
D
Hemşirelik Hizmetleri
E
Kişisel Bakım ve Destek
Açıklama:
Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılması beslenme ve sağlık hizmetleri kapsamına girmektedir.
Soru 89
Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanması hangi hizmet kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Beslenme ve Sağlık Hizmetleri
B
Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri
C
Hemşirelik hizmetleri
D
Kişisel Bakım ve Destek
E
Ev İşleri
Açıklama:
Hemşirelik hizmetleri, Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanmasıdır.
Soru 90
Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesi hizmetine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Hemşirelik Hizmetleri
B
Kişisel Bakım ve Destek
C
Beslenme ve Sağlık Hizmetleri
D
Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri
E
Ev İşleri
Açıklama:
Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesi hizmetine ev işleri adı verilmektedir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre, bakım hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Erken dönemdeki bakım hizmetleri
B
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
C
Kişisel Bakım Hizmetleri
D
Barınmaya İlişkin Hizmetler
E
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
Açıklama:
Bakıma İhtiyaç Duyma Nedenlerine Göre Bakım Hizmetleri;
• Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
• Kişisel Bakım Hizmetleri
• Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
• Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
• Barınmaya İlişkin Hizmetler
• Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
• Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
• Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
• Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
• Kişisel Bakım Hizmetleri
• Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
• Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
• Barınmaya İlişkin Hizmetler
• Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
• Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
• Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyler açısından bakım hizmetleri türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Barınmaya ilişkin hizmetler
B
Erken dönemdeki bakım hizmetleri
C
Gündüz bakımı ve destek hizmetleri
D
Boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler
E
Çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler
Açıklama:
Bakım hizmetine gereksinim duyan birey bir yaşlı ise yaşlıların özellikleri dikkate alınarak sunulması gereken bakım hizmetleri “barınmaya ilişkin hizmetler”, “gündüz bakımı ve destek hizmetleri”, “boş zaman değerlendirilmesine yönelik faaliyetler”, “çalışma yaşamı ve ekonomik sorunlara ilişkin hizmetler” şeklinde kategorize edilebilir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi sunulduğu yere göre bakım hizmeti türlerinden biridir?
Seçenekler
A
Barınmaya İlişkin Hizmetler
B
Kısa Süreli Bakım Hizmetleri
C
Toplum Temelli Bakım Hizmetleri
D
Profesyonel Bakım Hizmetleri
E
Psiko-Sosyal Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Sunulduğu yere göre bakım hizmetleri, “evde bakım hizmetleri”, “kurumsal bakım hizmetleri” ve “toplum temelli bakım hizmetleri” olmak üzere üçe ayrılır.
Soru 94
Ülkemizde ev ortamında aile bireyi bakıcılar (enformel bakıcılar) tarafından sunulan evde bakım hizmeti, hangi yıldan itibaren finansal açıdan desteklenmektedir?
Seçenekler
A
2000
B
2001
C
2002
D
2003
E
2006
Açıklama:
Ülkemizde ev ortamında aile bireyi bakıcılar (enformel bakıcılar) tarafından sunulan evde bakım hizmeti, 2006 yılından itibaren finansal açıdan desteklenmektedir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans, ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesi hizmetidir?
Seçenekler
A
Kişisel bakım ve destek hizmetleri
B
Evde yardım hizmetleri
C
Profesyonel olmayan bakım hizmetleri
D
Sosyal destek ve danışmanlık hizmetleri
E
Uzun süreli bakım hizmetleri
Açıklama:
Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri: Resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans,
ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve
yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve
yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi Hukuki Niteliğine Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar'dan biri değildir?
Seçenekler
A
Yatılı bakım kuruluşları
B
Kamu kurumlarına bağlı kuruluşlar
C
Yerel yönetimlere bağlı kuruluşlar
D
Sivil toplum örgütlerine bağlı kuruluşlar
E
Özel sektöre ait kuruluşlar
Açıklama:
Hukuki Niteliğine Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar
Türkiye’ de bakım hizmeti veren kuruluşlar, hukuki açıdan genel olarak “kamu kurumlarına bağlı kuruluşlar”, “yerel yönetimlere bağlı kuruluşlar”, “sivil toplum örgütlerine bağlı kuruluşlar” ve “özel sektöre ait kuruluşlar” şeklinde dört ayrı başlık altında incelenebilir.
Türkiye’ de bakım hizmeti veren kuruluşlar, hukuki açıdan genel olarak “kamu kurumlarına bağlı kuruluşlar”, “yerel yönetimlere bağlı kuruluşlar”, “sivil toplum örgütlerine bağlı kuruluşlar” ve “özel sektöre ait kuruluşlar” şeklinde dört ayrı başlık altında incelenebilir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi Özel Gereksinimli Birey/Gruplara Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar'dan biri değildir?
Seçenekler
A
Engellilere yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
B
Yaşlılara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
C
Çocuklara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
D
Süreğen hastalığı olanlara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
E
Yatılı bakım kuruluşları
Açıklama:
Özel Gereksinimli Birey/Gruplara Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar
Bakım hizmeti veren kuruluşlar, özel gereksinimli kişi/gruplarına göre “engellilere yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar”, “yaşlılara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar”, “süreğen hastalığı olanlara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar” ve “çocuklara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar” şeklinde dört ayrı başlık altında incelenebilir.
Bakım hizmeti veren kuruluşlar, özel gereksinimli kişi/gruplarına göre “engellilere yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar”, “yaşlılara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar”, “süreğen hastalığı olanlara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar” ve “çocuklara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar” şeklinde dört ayrı başlık altında incelenebilir.
Soru 98
Sağlıklı yaşlılar ile özel bakım yaşlılarına, aynı binanın farklı bölümlerinde yirmi dört saat yatılı hizmet veren en az yirmi kapasiteli sosyal hizmet kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Huzurevleri
B
Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi
C
Yaşlı Bakımı ve Rehabilitasyon Merkezi
D
Çok Amaçlı Sosyal Hizmet Kuruluşları
E
Ev Tipi sosyal Hizmet Birimleri
Açıklama:
Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi: Sağlıklı yaşlılar ile özel bakım yaşlılarına, aynı binanın
farklı bölümlerinde yirmi dört saat yatılı hizmet veren en az yirmi kapasiteli sosyal hizmet
kuruluşudur.
farklı bölümlerinde yirmi dört saat yatılı hizmet veren en az yirmi kapasiteli sosyal hizmet
kuruluşudur.
Soru 99
Aynı yerleşkede ve/veya binada, birden çok sosyal hizmet kuruluşunun tek yönetim ve denetim altında kurulmasına ve çalışmasına imkân tanıyan sosyal hizmet kuruluşları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ev Tipi Sosyal Hizmet Birimleri
B
Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi
C
Çok Amaçlı Sosyal Hizmet Kuruluşları
D
Yaşlı Bakımı ve Rehabilitasyon Merkezi
E
Gündüzlü Bakım Kuruluşları
Açıklama:
Çok Amaçlı Sosyal Hizmet Kuruluşları:
Aynı yerleşkede ve/veya binada, birden çok sosyal hizmet kuruluşunun tek yönetim ve
denetim altında kurulmasına ve çalışmasına imkân tanıyan sosyal hizmet kuruluşlarıdır
Aynı yerleşkede ve/veya binada, birden çok sosyal hizmet kuruluşunun tek yönetim ve
denetim altında kurulmasına ve çalışmasına imkân tanıyan sosyal hizmet kuruluşlarıdır
Soru 100
İhtiyacı olan yaşlı kişileri (60 yaş ve üzerindeki) huzurlu bir ortamda korumak ve bakmak, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan yatılı sosyal hizmet kuruluşları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Huzurevi ve Yaşlı Bakım Merkezi
B
Yaşlı Bakımı ve Rehabilitasyon Merkezi
C
Ev Tipi Sosyal Hizmet Birimleri
D
Huzurevleri
E
Çok Amaçlı Sosyal Hizmet Kuruluşları
Açıklama:
Huzurevleri: İhtiyacı olan yaşlı kişileri (60 yaş ve üzerindeki) huzurlu bir ortamda korumak ve bakmak, sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulan yatılı
sosyal hizmet kuruluşlarıdır.
sosyal hizmet kuruluşlarıdır.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri kapsamında sunulan hizmetlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Fizyolojik
B
Mesleki
C
Psikolojik
D
Manevi
E
Sosyal
Açıklama:
Bakım hizmetleri, başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütünüdür. Doğru cevap B seçeneğidir
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Bakıma Muhtaç Olmayı Gerektiren Bir Hizmettir
B
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
C
Yaşam Standartlarındaki Gelişme Ve Bu gelişime Bağlı Olarak Ortalama Yaşam Süresinin Uzaması
D
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
E
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir
Açıklama:
Bakıma Muhtaç Olmayı Gerektiren Bir Hizmettir.
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir.
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
Doğru cevap C seçeneğidir.
Bakım Elemanlarınca Yürütülen Bir Hizmettir.
Bakım Hizmetleri Genel Olarak Kurumsal Bakım ve Evde Bakım Olarak Ele Alınmaktadır
Bakım Hizmetleri Profesyonel Destek Hizmetlerini Kapsamaktadır
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 103
Bakıma muhtaç engelli bireye ve aileye verilen her türlü destek açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhtaçlık
B
Evde bakım hizmetleri
C
Profesyonel destek
D
Bakım hizmetleri
E
Bakım elemanları hizmeti
Açıklama:
Evde bakım hizmetleri; bakıma muhtaç engelli bireye ve aileye verilen her türlü
desteği kapsamaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
desteği kapsamaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi, hizmetin verildiği yere göre bakım hizmeti türünün içerisine girmektedir?
Seçenekler
A
Kişisel Bakım Hizmetleri
B
Erken Dönemdeki Bakım Hizmetleri
C
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
D
Kurumsal Bakım Hizmetleri
E
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
Açıklama:
Hizmetin Verildigi Yere Göre;
Kurumsal Bakım Hizmetleri
Evde Bakım Hizmetleri
Toplum Temelli Bakım Hİzmetleri. Doğru cevap D seçeneğidir.
Kurumsal Bakım Hizmetleri
Evde Bakım Hizmetleri
Toplum Temelli Bakım Hİzmetleri. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi; Bakıma İhtiyaç Duyma Nedenlerine Göre bakım türlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
B
Kişisel Bakım Hizmetleri
C
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
D
Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
E
Geç Dönemdeki Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Bakıma İhtiyaç Duyma Nedenlerine Göre;
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
Kişisel Bakım Hizmetleri
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
Barınmaya İlişkin Hizmetler
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
Doğru cevap E seçeneğidir.
Engelli Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
Kişisel Bakım Hizmetleri
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri
Barınmaya İlişkin Hizmetler
Gündüz Bakımı ve Destek Hizmetleri
Boş Zaman Değerlendirmeye Yönelik Hizmetler
Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 106
Genel sağlık kontrolü, ücretsiz check-up, acil sağlık hizmetleri ve sağlık taraması bu kapsamda değerlendirilen bakım hizmet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal Bakım Hizmetleri
B
Uzun Süreli Bakım Hizmetleri
C
Tıbbi Bakım Hizmetleri
D
Kısa Süreli Bakım Hizmetleri
E
Erken Dönemdeki Bakım Hizmetleri
Açıklama:
Tıbbi Bakım Hizmetleri: Genel sağlık kontrolü, ücretsiz check-up, acil sağlık hizmetleri ve sağlık taraması bu kapsamda değerlendirilir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 107
Bakıma muhtaç bireyin beslenme, giyinme, temizlik gibi temel ihtiyaçlarının
kendi alışkanlıklarına göre hazırlanan şekilde yerine getirilmesi, evde bakım hizmetlerinin yararlarından hangisidir?
kendi alışkanlıklarına göre hazırlanan şekilde yerine getirilmesi, evde bakım hizmetlerinin yararlarından hangisidir?
Seçenekler
A
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin
B
Bireye Özerklik Hakkı Tanıması
C
Bakıma Muhtaçlıkla Başa Çıkmada Stresi Azaltıcı Etki
D
Bakıma Muhtaç Bireyin Sosyal Onay ve Değerli Olma İhtiyacını Karşılaması
E
Bakıma Muhtaç Bireyin Belirli İşlevlerinde Kayıp Yaşamaması
Açıklama:
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin: Bakıma muhtaç bireyin beslenme,
giyinme, temizlik gibi temel ihtiyaçlarının kendi alışkanlıklarına göre hazırlanan şekilde yerine getirilmesi, kurum bakımında şikâyet edilen konuların kendiliğinden ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
giyinme, temizlik gibi temel ihtiyaçlarının kendi alışkanlıklarına göre hazırlanan şekilde yerine getirilmesi, kurum bakımında şikâyet edilen konuların kendiliğinden ortadan kalkmasını sağlamaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 108
Toplum temelli bakım, aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Yemek yeme, banyo, tuvalet, giyinme, soyunma, hareket etme
gibi günlük yaşam aktiviteleri desteği hizmetidir.
gibi günlük yaşam aktiviteleri desteği hizmetidir.
B
Yaşlı, engelli ve süreğen hastalığı olan bireylere yönelik hizmet modelidir
C
Bir başkasının uzun süreli yardımına odaklanan alternatif bakım hizmetidir
D
Yetersizliğin oluşumundan itibaren ilk 3-6 aylık dönemi içeren hizmettir.
E
Demografik, toplumsal ve ekonomik nedenlerle öncelikli hâle gelmiş bir bakım modelidir
Açıklama:
Toplum temelli bakım; yaşlı, engelli ve süreğen hastalığı olan bireylere yönelik hizmet modelidir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi Özel Gereksinimli Bireylere/Gruplara Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar dan birisidir?
Seçenekler
A
Yerel Yönetimlere Bağlı Olarak Çalışan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
B
Yatılı Bakım Kuruluşları
C
Gündüzlü Bakım Kuruluşları
D
Engellilere Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
E
Sivil Toplum Örgütleri Tarafından Açılan ve Çalıştırılan Bakıma Yönelik Kuruluşlar
Açıklama:
Özel Gereksinimli Bireylere/ Gruplara Göre Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar:
1.Engellilere Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
2. Yaşlılıara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
3.Kronik Hastalığı Olanlara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
4. Çocuklara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
Doğru cevap D seçeneğidir.
1.Engellilere Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
2. Yaşlılıara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
3.Kronik Hastalığı Olanlara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
4. Çocuklara Yönelik Bakım Hizmeti Veren Kuruluşlar
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 110
Çalışma saatleri içinde hizmet sunan kuruluşlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatılı bakım kuruluşları
B
Gündüzlü bakım kuruluşları
C
Özel bakım merkezleri
D
Bakım ve rehabilitasyon merkezleri
E
Huzurevleri
Açıklama:
Gündüzlü Bakım Kuruluşları; Çalışma saatleri içinde hizmet sunan kuruluşlardır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri kapsamında sunulan hizmet alanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bilişsel destek
B
Sosyal destek
C
Psikolojik destek
D
Fizyolojik destek
E
Manevi destek
Açıklama:
Bakım hizmetleri, başkasının yardımı olmaksızın günlük yaşamını sürdüremeyen bakıma muhtaç bireye kendi evinde ya da bir kurum bünyesinde sunulan fizyolojik, psikolojik, manevi ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik hizmetler bütünüdür.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri kavramının unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç olmayı gerektiren bir hizmettir
B
Bakım hizmetleri genellikle hastane temelli yürütülen bir sistemdir
C
Bakım hizmetleri profesyonel destek hizmetlerini kapsamaktadır
D
Bakım hizmetleri genel olarak kurumsal bakım ve evde bakım olarak ele alınmaktadır
E
Bakım elemanlarınca yürütülen bir hizmettir
Açıklama:
Unsurları:
Bakıma muhtaç olmayı gerektiren bir hizmettir
Bakım hizmetleri profesyonel destek hizmetlerini kapsamaktadır
Bakım hizmetleri genel olarak kurumsal bakım ve evde bakım olarak ele alınmaktadır
Bakım elemanlarınca yürütülen bir hizmettir
Bakıma muhtaç olmayı gerektiren bir hizmettir
Bakım hizmetleri profesyonel destek hizmetlerini kapsamaktadır
Bakım hizmetleri genel olarak kurumsal bakım ve evde bakım olarak ele alınmaktadır
Bakım elemanlarınca yürütülen bir hizmettir
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri sınıflandırmalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Hizmetin sunum süresine
B
Hizmetin sunulma zamanı
C
Hizmet veren bireyin niteliği
D
Hizmeti sunan bireyin durumu
E
Hizmetin verildiği yer
Açıklama:
Bakım hizmetlerini bakıma ihtiyaç duyan bireyin niteliğine, hizmetin sunum zamanına, hizmetin sunum süresine, hizmetin verildiği yere ve hizmeti sunan bireyin durumuna göre sınıflandırmak mümkündür.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi bakıma ihtiyaç duyma nedenlerine göre bakım hizmetlerinin sunulmasında yer alan öğelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Engelli bireyler açısından bakım hizmetleri
B
Kişisel bakım hizmetleri
C
Barınmaya ilişkin hizmetler
D
Geç dönemdeki bakım hizmetleri
E
Boş zaman değerlendirmeye yönelik hizmetler
Açıklama:
Şekil 1.1 Bakım Hizmetlerinin Türleri
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylere sunulan kişisel bakım hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tırnaklarının kesilmesi
B
Tuvalet gereksinimi gidermede yardım edilmesi ve gerektiğinde temizliğinin yapılması
C
Elbisenin giydirilmesi ve çıkarılması
D
Yemek ve içecek gereksiniminin giderilmesi
E
Alışveriş yapma becerilerinin kazandırılması
Açıklama:
Şekil 1.3 Engelli Bireye Sunulan Bakım Hizmetleri
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireye sunulan psiko-sosyal destek hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Engelli bireyin ailelerinin öğretici olarak rol almasına yönelik sunulan eğitim hizmetleri
B
Engelli ve ailesinin sosyal hakları ve mevcut kaynakların kullanılmasına yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri
C
Engellinin bağımsız yaşamasına, sosyal yaşama uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile düzenlenecek bu tür etkinliklere katılabilmesi için refakat hizmetleri
D
Bakıma gereksinim duyan engellinin engelini, mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik kişisel ve grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri
E
Bakıma gereksinim duyan ailesini, engelliyi ve engel durumunu kabullenmesine, bilgilendirilmesine yönelik kişisel veya grup çalışması yöntemiyle verilecek hizmetleri
Açıklama:
Şekil 1.3 Engelli Bireye Sunulan Bakım Hizmetleri
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyler açısından bakım hizmetleri türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Barınmaya ilişkin hizmetler
B
Yatılı bakım hizmetleri
C
Gündüz bakımı ve destek hizmetleri
D
Boş zaman değerlendirmesine yönelik faaliyetler
E
Çalışma Yaşamı ve Ekonomik Sorunlara İlişkin Hizmetler
Açıklama:
Şekil 1.4 Yaşlı Bireyler Açısından Bakım Hizmetleri Türleri
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinde çalışanlardan günlük yaşam aktiviteleri kapsamında özellikle beklenen hizmetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ev işler
B
Kişisel bakım ve destek
C
Toplumsal yaşam hizmetleri
D
Beslenme ve sağlık hizmetleri
E
Hemşirelik hizmetleri
Açıklama:
Evde bakım hizmetlerinde çalışanlardan günlük yaşam aktiviteleri kapsamında özellikle beklenen hizmetler şunlardır:
• Ev İşleri: Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesidir.
• Kişisel Bakım ve Destek: Banyo ve tuvalet ihtiyacını gidermede destek olma, merdivenlerde destek olma, yatağa yatırma ve yataktan kaldırma, giyinme, diş fırçalama, istenmeyen tüylerin temizlenmesi, tıraş olma gibi hizmetlerin yerine getirilmesidir.
• Beslenme ve Sağlık Hizmetleri: Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılmasıdır.
• Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri: Resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans, ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
• Hemşirelik Hizmetleri: Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanmasıdır.
• Ev İşleri: Temizlik, çamaşır, bulaşık, alışveriş gibi günlük işlerin yerine getirilmesi ve güvenli bir ev ortamı oluşturulması için evin ihtiyaca göre yeniden düzenlenmesidir.
• Kişisel Bakım ve Destek: Banyo ve tuvalet ihtiyacını gidermede destek olma, merdivenlerde destek olma, yatağa yatırma ve yataktan kaldırma, giyinme, diş fırçalama, istenmeyen tüylerin temizlenmesi, tıraş olma gibi hizmetlerin yerine getirilmesidir.
• Beslenme ve Sağlık Hizmetleri: Beslenme, ilaçların verilmesi, tansiyon, şeker kontrolü gibi sağlık durumu takibinin yapılmasıdır.
• Sosyal Destek ve Danışmanlık Hizmetleri: Resmî işlemler, ev onarımı işleri, finans, ulaşım ve fatura ödemeleri gibi işlemlerin takip edilmesi ve arkadaşlık, komşuluk ve yakınlarla olan ilişkilerin düzenlenmesidir.
• Hemşirelik Hizmetleri: Belli dönemlerle hemşire ziyareti yapılması ve 24 saat acil yardım hizmeti sağlanmasıdır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi evde bakım hizmetlerinin kurumsal bakım hizmetlerine göre yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bireye özerklik hakkı tanıması
B
Bakıma muhtaçlıkla başa çıkmada stresi azaltıcı etki
C
İhtiyaçların karşılanmasından duyulan tatmin
D
Sunum maliyetinin yüksek olması
E
Bakıma muhtaç bireyin sosyal onay ve değerli olma ihtiyacını karşılaması
Açıklama:
Evde bakım hizmetlerinin kurumsal bakım hizmetleri ile karşılaştırıldığında yararları şu şekilde sıralanabilir:
Bireye Özerklik Hakkı Tanıması
Bakıma Muhtaçlıkla Başa Çıkmada Stresi Azaltıcı Etki
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin
Bakıma Muhtaç Bireyin Sosyal Onay ve Değerli Olma İhtiyacını Karşılaması
Sunumunun Kolay ve Maliyetinin Düşük Olması
Bireye Özerklik Hakkı Tanıması
Bakıma Muhtaçlıkla Başa Çıkmada Stresi Azaltıcı Etki
İhtiyaçların Karşılanmasından Duyulan Tatmin
Bakıma Muhtaç Bireyin Sosyal Onay ve Değerli Olma İhtiyacını Karşılaması
Sunumunun Kolay ve Maliyetinin Düşük Olması
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi bakım veren kuruluşlar açısından özel gereksinimli bireylere/ gruplara göre bakım hizmeti veren kurum ve kuruluşlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Engellilere yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
B
Yaşlılara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
C
Kronik hastalığı olanlara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
D
Çocuklara yönelik bakım hizmeti veren kuruluşlar
E
Sivil toplum örgütleri tarafından açılan ve çalıştırılan bakıma yönelik kuruluşlar
Açıklama:
Şekil 1.9 Türkiye’ de Bakım Hizmeti Veren Kurum ve Kuruluşlar
Ünite 2
Soru 1
I. Ekonomik yaşlanma
II. Patolojik yaşlanma
III. Sosyal yaşlanma
Hangisi bir yaşlanma türüdür?
II. Patolojik yaşlanma
III. Sosyal yaşlanma
Hangisi bir yaşlanma türüdür?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlanma; biyolojik yaşlanma, ekonomik yaşlanma, patolojik yaşlanma, psikolojik yaşlanma ve sosyal yaşlanma şeklinde çok çeşitli şekillerde tanımlanabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 2
Kas ve iskelet sisteminde yetersizlik, eksiklik ve işlev kaybı olan kişiler hangisiyle tanımlanır?
Seçenekler
A
Zihinsel engelli
B
Ortopedik engelli
C
Kronik ya da süreğen hastalıklı bireyler
D
Dil ve konuşma engelli
E
Görme engelli
Açıklama:
Ortopedik Engelli: Kas ve iskelet sisteminde yetersizlik, eksiklik ve işlev kaybı olan kişidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Hangisi kronik ve süreğen hastalık kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
AIDS
B
Hipertansiyon
C
Koroner kalp yetmezliği
D
Kansızlık
E
Tüberküloz
Açıklama:
Kan hastalıkları, kalp-damar hastalıkları, sindirim sistemi hastalıkları, idrar yolları ve üreme organı hastalıkları, cilt ve deri hastalıkları, kanserler, endokrin ve metabolik hastalıklar, ruhsal davranış bozuklukları, sinir sistemi hastalıkları,
AIDS vb. hastalıklar kronik hastalıklara örnek verilebilir. Kronik böbrek yetmezliği, kanser, AIDS, hipertansiyon, koroner kalp yetmezliği, şeker hastalığı ve tüberküloz gibi tedavisi uzun süren hastalıklar bireyin yaşam aktivitelerini sınırlar ve tedaviye bağımlı hale getirir. Kansızlık bu kapsamdaki hastalıklar içinde yer almaz. Doğru cevap D'dir.
AIDS vb. hastalıklar kronik hastalıklara örnek verilebilir. Kronik böbrek yetmezliği, kanser, AIDS, hipertansiyon, koroner kalp yetmezliği, şeker hastalığı ve tüberküloz gibi tedavisi uzun süren hastalıklar bireyin yaşam aktivitelerini sınırlar ve tedaviye bağımlı hale getirir. Kansızlık bu kapsamdaki hastalıklar içinde yer almaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 4
Hangisi Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Banyo
B
Tuvalet
C
Ev koruması
D
Beslenme
E
Kontinans
Açıklama:
Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri:
• Banyo
• Giyinme
• Transfer
• Tuvalet
• Kontinans
• Beslenme
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri:
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
Doğru cevap C'dir.
• Banyo
• Giyinme
• Transfer
• Tuvalet
• Kontinans
• Beslenme
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri:
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
Doğru cevap C'dir.
Soru 5
Ulaşabilir tuvaletler ve rahatça kullanabilecekleri yollar gibi düzenlemeler engellilerin temel ihtiyaçlarından hangisinin kapsamına girer?
Seçenekler
A
Kentsel Alan Düzenlemeleri
B
Destek Eğitim Hizmeti
C
Özel Eğitim Programları
D
Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
E
Özel Eğitim Hizmeti
Açıklama:
Engelliliğin özelliği ve şiddetine göre engelli bireyler; göz hizasında işaretler, kolay açılıp kapanan kapılar, otoparklarda arabalarından tekerlekli sandalyelerine kolayca transfer olabilecekleri alanlar, ulaşabilir tuvaletler, rahatça kullanabilecekleri yollar vb. gibi kentsel alan düzenlemelerine gereksinim duyarlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 6
Hangisi Birleşmiş Milletlerin yaşlı bireylere yönelik olarak kabul ettiği yaşlı ilkelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İtibar ve saygınlık
B
Katılım
C
Bakım
D
Kendini gerçekleştirme
E
Mahremiyet
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin yaşlı bireylere yönelik olarak kabul ettiği yaşlı ilkeleri;
itibar ve saygınlık, katılım, bağımsızlık, kendini gerçekleştirme ve bakım şeklinde
sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
itibar ve saygınlık, katılım, bağımsızlık, kendini gerçekleştirme ve bakım şeklinde
sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Her yurttaş gibi yaşlılar da gelir getirici bir işte çalışabilmeli ya da toplumdaki diğer gelir getirici faaliyetlerden yararlanmalıdır.
Bu yaşlı haklarından hangisiyle ilişkilidir?
Bu yaşlı haklarından hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Politik ve Toplumsal Yaşama Katılım Hakkı
B
Çalışma ve İstihdam Hakkı
C
Konut ve Barınma Hakkı
D
Güvenli Bir Çevrede Yaşama Hakkı
E
Sosyal Yardım ve Sosyal Hizmetlerden Yararlanma Hakkı
Açıklama:
Çalışma ve İstihdam Hakkı: Her yurttaş gibi yaşlılar da gelir getirici bir işte çalışabilmeli ya da toplumdaki diğer gelir getirici faaliyetlerden yararlanmalıdır. Bu bağlamda yaşlılara çalışma hakkının tanıması ve hatta devletin yaşlılara çalışma olanağı yaratması gereklidir. Özellikle yaşlılar gibi özel
gruplar için hem bu gruba uygun istihdam şekilleri yaratılmalı hem de var olan istihdama katılabilmeleri noktasında yaştan doğan ayrımcılıkla savaşılması gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
gruplar için hem bu gruba uygun istihdam şekilleri yaratılmalı hem de var olan istihdama katılabilmeleri noktasında yaştan doğan ayrımcılıkla savaşılması gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
I. Ötenazi hakkı
II. Hekimini özgürce seçme hakkı
III. Yeterli ölçüde bilgilendirildikten sonra tedaviyi kabul ya da reddetme hakkı
1981 Tarihli Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi'ne göre hangisi hasta hakları arasında yer alır?
II. Hekimini özgürce seçme hakkı
III. Yeterli ölçüde bilgilendirildikten sonra tedaviyi kabul ya da reddetme hakkı
1981 Tarihli Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi'ne göre hangisi hasta hakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Lizbon bildirgesine göre hasta hakları şu şekilde sıralanabilir:
• Hekimini özgürce seçme hakkı,
• Bir dış baskı altında kalmadan özgürce çalışabilen bir hekim tarafından bakılma hakkı,
• Yeterli ölçüde bilgilendirildikten sonra tedaviyi kabul ya da reddetme hakkı,
• Kendisiyle ilgili tüm tıbbi ve kişisel bilgilerin gizliliğine gereken saygıyı göstermesini hekimden bekleme hakkı,
• Onurlu bir biçimde ölme hakkı,
• Dini temsilci de dahil olmak üzere, ruhsal ve manevi yönden teselli edilmeyi isteme veya reddetme hakkı.
Doğru cevap D'dir.
• Hekimini özgürce seçme hakkı,
• Bir dış baskı altında kalmadan özgürce çalışabilen bir hekim tarafından bakılma hakkı,
• Yeterli ölçüde bilgilendirildikten sonra tedaviyi kabul ya da reddetme hakkı,
• Kendisiyle ilgili tüm tıbbi ve kişisel bilgilerin gizliliğine gereken saygıyı göstermesini hekimden bekleme hakkı,
• Onurlu bir biçimde ölme hakkı,
• Dini temsilci de dahil olmak üzere, ruhsal ve manevi yönden teselli edilmeyi isteme veya reddetme hakkı.
Doğru cevap D'dir.
Soru 9
Hangisi bakım gerektiren bireylerin sorumluluklarından "Hastane ve Bakım Merkezi Kurallarına Uyma" ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren birey tedavisi, bakımı ve rehabilitasyonu ile ilaçlarla ilgili önerileri dikkatle dinlemeli ve anlayamadığı yerleri sormalıdır.
B
Bakımı ile ilgili bilgileri eksiksiz vermelidir.
C
Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine verdiği zararları karşılamak zorundadır.
D
Bakım gerektiren bireyler basit durumlarda kendi bakımlarını yapmalıdır.
E
Bakım gerektiren birey sağlık bakım ve taburculuk sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlamadığını belirtmelidir.
Açıklama:
Hastane ve Bakım Merkezi Kurallarına Uyma
• Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım
kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine
ve yönlendirme kurallarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden
yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere
bildirmelidir.
• Bakım gerektiren birey sağlık ve bakım personelinin diğer bakım
gerektiren bireylerin ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
• Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine
verdiği zararları karşılamak zorundadır.
• Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım
kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine
ve yönlendirme kurallarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden
yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere
bildirmelidir.
• Bakım gerektiren birey sağlık ve bakım personelinin diğer bakım
gerektiren bireylerin ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
• Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine
verdiği zararları karşılamak zorundadır.
Soru 10
Hangisi Hasta Hakları Yönetmeliğine Göre Hastanın Temel Haklar Dışındaki Diğer Hakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ücretsiz hizmet talep etme
B
Güvenliğin sağlanması
C
Dini görevlerini yerine getirebilme ve dini hizmetlerden faydalanma
D
Refakatçi bulundurma
E
Hizmetin sağlık kurum ve kuruluşu dışında verilmesi
Açıklama:
Hasta Hakları Yönetmeliğine Göre Hastanın Temel Haklar Dışındaki Diğer Hakları:
- Güvenliğin sağlanması
- Dini görevleri yerine getirebilme ve dini hizmetlerden faydalanma
- İnsani değerlere saygı gösterilmesi ve ziyaret
- Refakatçi bulundurma
- Hizmetin sağlık kurum ve kuruluşu dışında verilmesi
Soru 11
Doğumdan başlayarak, içinde bulunduğumuz zamana kadar geçen yılların toplamına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kronolojik yaş
B
Biyolojik yaş
C
Patolojik yaş
D
Psikolojik yaş
E
Yaşlanma
Açıklama:
Kronolojik Yaş: Doğumdan başlayarak içinde bulunulan zamana kadar geçen yılların toplamıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi, bakıma muhtaç ya da bakım hizmeti gerektirenler bireylerden değildir?
Seçenekler
A
Yaşlılar
B
Engelliler
C
Kronik hastalar
D
Bakım hizmeti verenler
E
Süreğen hastalar
Açıklama:
Bakıma muhtaç ya da bakım hizmeti gerektiren bireyler yaşlılar, engelliler ve kronik ya da süreğen hastalardır. Kronik hastalar, literatürde engelliler grubuna dâhil edilmektedir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi, bir yaşlanma türü değildir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlanma
B
Ekonomik yaşlanma
C
Pataolojik yaşlanma
D
Sosyolojik yaşlanma
E
Bilimsel yaşlanma
Açıklama:
Yaşlanma; “biyolojik yaşlanma”, “ekonomik yaşlanma”, “patolojik yaşlanma”, “psikolojik yaşlanma” ve “sosyal yaşlanma” şeklinde çok çeşitli şekillerde tanımlanabilir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi engel türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kronik hastalar
B
İşitme engelli
C
Zihinsel engelli
D
Biyolojik engelli
E
Konuşma engelli
Açıklama:
Engel türlerine göre engelliler ortopedik engelli, görme engelli, işitme engelli, dil ve konuşma engelli, zihinsel engelli ve kronik hastalar şeklinde altı gruba ayrılır.
Soru 15
Bedensel, akli ve ruhsal yapıdaki bozulmalar sonucu doğal yaşama yetilerinin kısıtlanması, ya da bu yetilerden tamamen yoksun kalınması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlılık
B
Engellilik
C
Hastalık
D
Düşkünlük
E
Bozukluk
Açıklama:
Engellilik; bedensel, akli ve ruhsal yapıdaki bozulmalar sonucu doğal yaşama yetilerinin kısıtlanması ya da bu yetilerden tamamen yoksun kalınması durumudur
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi, yaşlıların temel günlük yaşam aktivitelerinden biridir?
Seçenekler
A
Alışveriş
B
Yemek hazırlama
C
Ulaşım
D
Telefon Kullanma
E
Kontinans
Açıklama:
Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri; Banyo, Giyinme, Transfer, Tuvalet, Kontinans, Beslenme
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi, engelli bireylerin temel gereksinimleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Medikasyonlar
B
Özel Eğitim Programları
C
Kentsel Alan Düzenlemeleri
D
Özel Eğitim Hizmetileri
E
Destek Eğitim Hizmetleri
Açıklama:
Engelli Bireylerin Temel Gereksinimleri ; Özel Eğitim Programlar, Kentsel Alan Düzenlemeleri, Özel Eğitim Hizmeti, Destek Eğitim Hizmeti, Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi, Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Katılım,
B
Bağımsızlık
C
Bakım
D
İtibar ve saygınlık
E
Kendini geliştirme
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri şunlardır:
- İtibar ve saygınlık
- Katılım
- Bağımsızlık
- Kendini gerçekleştirme
- Bakım
Soru 19
Yaşlıların kendi evlerinde yaşamaya devam etmelerini ve aile içerisinde bakımının mümkün olmasını güvence altına alan hak, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağlık hakkı
B
Bakım hakkı
C
Aile hakkı
D
Konut ve barınma hakkı
E
Güvenli bir çevrede yaşama hakkı
Açıklama:
Aile Hakkı: Yaşlıların kendi evlerinde aileleri içerisinde yaşamaya devam etmelerini ve aile içerisinde bakımının mümkün olmasını güvence altına alan bir haktır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi, hasta hakları yönetmeliğinin "diğer haklar" kategorisindeki haklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Dini vecibeleri yerine getirebilme
B
Ziyaret
C
Bedelsiz Tedavi
D
Güvenliğin Sağlanması
E
Refaketçi Bulundurma
Açıklama:
Diğer Haklar:Hasta Hakları Yönetmeliğinde diğer haklar kategorisinde şu haklara yer verilmiştir
Güvenliğin sağlanması
Dini vecibeleri yerine getirebilme ve dini hizmetlerden faydalanma
İnsani değerlere saygı gösterilmesi ve ziyaret
Refaketçi bulundurma
Hizmetin sağlık kurum ve kuruluşu dışında verilmesi
Güvenliğin sağlanması
Dini vecibeleri yerine getirebilme ve dini hizmetlerden faydalanma
İnsani değerlere saygı gösterilmesi ve ziyaret
Refaketçi bulundurma
Hizmetin sağlık kurum ve kuruluşu dışında verilmesi
Soru 21
Kronolojik yaş tanımından hareketle yaş grupları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
- 65-72
- 73-85
- 85 üzeri
B
- 50-60
- 60-75
- 75-90
C
- 55-64
- 65-74
- 80 ve üzeri
D
- 60-70
- 70-80
- 80-90
E
- 61-71
- 72-82
- 83 ve üzeri
Açıklama:
Literatürde genel kabul gördüğü üzere, kronolojik yaş tanımından hareketle yaşlılar üç gruba ayrılır: Birinci grubu 55-64 yaş arasındaki “iktisaden faal olan yaşlılar”; ikinci grubu 65-74 yaş arasındaki “iktisaden faal olmayan yaşlılar”; üçüncü grubu ise 80 ve üzeri yaştaki “çok yaşlı insanlar” oluşturmaktadır.
Soru 22
Bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patolojik yaşlanma
B
Psikolojik yaşlanma
C
Ekonomik yaşlanma
D
Sosyal yaşlanma
E
Biyolojik yaşlanma
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir.
Soru 23
Engel türlerine göre engelliler kaç gruba ayrılırlar?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Engel türlerine göre engelliler ortopedik engelli, görme engelli, işitme engelli, dil ve konuşma engelli, zihinsel engelli ve kronik hastalar şeklinde altı gruba ayrılır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların bakım gereksinimlerini belirlemek için yapılan terslerden biridir?
Seçenekler
A
Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
B
Gözetim Hizmeti
C
Özel Eğitim Hizmeti
D
Özel Eğitim Programları
E
Destek Eğitim Çalışması
Açıklama:
Söz konusu saptamalar, “temel günlük yaşam aktivitelerini” ve “enstrümental günlük yaşam aktivitelerini” değerlendirme testleri ile yapılır. Bu testler kişinin bağımsızlık derecesini anlamaya yönelik ve günlük gereksinimlerini de ortaya çıkaran testlerdir. Bu testlerin en sık kullanılanları, “Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği”, Lawton-Broody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği”dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi enstrümantal günlük yaşam aktivitelerinden biridir?
Seçenekler
A
Giyinme
B
Tuvalet
C
Transfer
D
Beslenme
E
Alışveriş
Açıklama:
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri: Telefon Kullanma, alışveriş, yemek hazırlama, ev koruması, ulaşım, medikasyonlar ve finanstır.
Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri ise: Banyo, giyinme, transfer, tuvalet, kontinans ve beslenmeden oluşur.
Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri ise: Banyo, giyinme, transfer, tuvalet, kontinans ve beslenmeden oluşur.
Soru 26
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun kabul ettiği yaşlı ilkeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
- Bakım hakkı
- Aile hakkı
- Sağlık hakkı
B
- Bakım
- Kendini gerçekleştirme
- Bağımsızlık
- Katılım
- İtibar ve Saygınlık
C
- İstihdam hakkı
- Barınma hakkı
- Bağımsızlık
- Eğitim
- Kültür
D
- Özel eğitim
- Bakım
- Gözetim
E
- Kontinans
- Medikasyon
- Finans
Açıklama:
1991’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu yaşlılar için ilkeleri belirlemiş ve bu ilkeleri ülkelerin ulusal programlarına adapte etmelerini önermiştir. Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri şunlardır:
- Bakım
- Kendini gerçekleştirme
- Bağımsızlık
- Katılım
- İtibar ve Saygınlık
Soru 27
"Fonksiyonel bağımsızlığın sürdürülebilirliğini sağlama amacını taşıyan ........ ....... , yaşlının hastanede bakımını içermektedir." Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yara bakımı
B
Kronik bakım
C
Akut bakım
D
Subakut bakım
E
Bakım evleri
Açıklama:
Bu bağlamda yaşlı birey tıbbi bakıma ilaveten akut bakım, subakut bakım ve kronik bakım hakkına sahiptir. Fonksiyonel bağımsızlığın sürdürülebilirliğini sağlama amacını taşıyan akut bakım, yaşlının hastanede bakımını içermektedir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi engelli haklarının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İkamet ile ilgili olarak farklı muameleye tabi tutulma.
B
Aynı yaştaki vatandaşlar ile aynı temel haklara sahip olma.
C
Mümkün olduğu kadar normal ve tam bir insan gibi nezih bir hayat yaşama.
D
Ekonomik ve sosyal planlamanın her aşamasında özel ihtiyaçların dikkate alınmasını isteme.
E
İnsanlık onuruna saygı gösterilmesi.
Açıklama:
Engelliler ikamet ile ilgili olarak farklı muameleye tabi tutulmamalıdır.
Soru 29
Devletin engellilerin korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirler alması gerektiği ve bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kurması veya kurdurması gerektiği Anayasa'nın hangi maddesinde hüküm altına alınmıştır?
Seçenekler
A
90. madde
B
42. madde
C
12. madde
D
9. madde
E
61. madde
Açıklama:
Anayasa’nın 61. maddesinde de Devletin engellilerin korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirler alması gerektiği ve bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kurması veya kurdurması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Soru 30
"Bu bildirgede hastanın hastalığının tanısına, tedavisine ve gelişimine ilişkin doğru, eksiksiz ve anlayabileceği dilde bilgi almaya ve akla uygun bir karar verebilmesine olanak sağlanmasını beklemeye hakkı olduğu belirtilmiştir." Bahsi geçen bildirge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
B
1995 Tarihli Dünya Tabipleri Birliği Bali Hasta Hakları Bildirgesi
C
1994 Tarihli Avrupa Hasta Haklarının Geliştirilmesi Bildirgesi (Amsterdam Bildirgesi)
D
1972 Tarihli Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi
E
1981 Tarihli Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi
Açıklama:
1972 Tarihli Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi: Bu bildirgede hastanın hastalığının tanısına, tedavisine ve gelişimine ilişkin doğru, eksiksiz ve anlayabileceği dilde bilgi almaya ve akla uygun bir karar verebilmesine olanak sağlanmasını beklemeye hakkı olduğu belirtilmiştir.
Soru 31
1995 Tarihli Dünya Tabipleri Birliği Bali Hasta Hakları Bildirgesi aşağıdakilerden hangisi gözden geçirilerek hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
B
1994 Tarihli Avrupa Hasta Haklarının Geliştirilmesi Bildirgesi (Amsterdam Bildirgesi)
C
1972 Tarihli Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi
D
1981 Tarihli Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi
E
224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun
Açıklama:
Dünya Tabipler Birliği tarafından Eylül 1995 tarihinde Endonezya’nın Bali kentinde yapılan toplantıda Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi gözden geçirilerek Bali Bildirgesi yayımlanmıştır. Bali Bildirgesine göre hasta hakları 11 başlık altında toplanmıştır.
- Kaliteli tıbbi bakım hakkı
- Seçim yapma özgürlüğü
- Kendi kaderini belirleme hakkı
- Bilinci kapalı hasta
- Yasal ehliyeti olmayan hasta
- Hastanın isteğine karşın yapılan girişimler
- Bilgilendirme hakkı
- Gizlilik hakkı
- Sağlık eğitimi hakkı
- Onur hakkı
- Dinî destek hakkı
Soru 32
Bakıma muhtaç bireylerin gereksinimlerini bağımsız olarak karşılama olanaklarının bulunmaması hâli aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyal risk
B
Engelli olma riski
C
Kronik hastalığa yakalanma riski
D
Yaşlanma
E
Psikolojik yaşlanma
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireylerin gereksinimlerini bağımsız olarak karşılama olanaklarının bulunmaması hâli, sosyal risk olarak değerlendirilmektedir.
Soru 33
Bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlanma
B
Ekonomik yaşlanma
C
Patolojik yaşlanma
D
Psikolojik yaşlanma
E
Sosyal yaşlanma
Açıklama:
Yaşlanma; “biyolojik yaşlanma”, “ekonomik yaşlanma”, “patolojik yaşlanma”, “psikolojik yaşlanma” ve “sosyal yaşlanma” şeklinde çok çeşitli
şekillerde tanımlanabilir. Biyolojik yaşlanma, zamana bağlı olarak bireyin
anatomi ve fizyolojisindeki değişimlerdir. Ekonomik yaşlanma ise parasal koşullardaki değişikliklerin etkisiyle yaşlı kişinin yaşam tarzının değişmesidir. Patolojik yaşlanma, yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı
yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türüdür. Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir. Son olarak sosyal yaşlanma, zaman akışı içinde edinilen sosyal davranış ve sosyal konumun ve bireyin sosyal rollerinin değişmesi anlamına gelir.
şekillerde tanımlanabilir. Biyolojik yaşlanma, zamana bağlı olarak bireyin
anatomi ve fizyolojisindeki değişimlerdir. Ekonomik yaşlanma ise parasal koşullardaki değişikliklerin etkisiyle yaşlı kişinin yaşam tarzının değişmesidir. Patolojik yaşlanma, yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı
yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türüdür. Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir. Son olarak sosyal yaşlanma, zaman akışı içinde edinilen sosyal davranış ve sosyal konumun ve bireyin sosyal rollerinin değişmesi anlamına gelir.
Soru 34
Bedensel, akli ve ruhsal yapıdaki bozulmalar sonucu doğal yaşama yetilerinin kısıtlanması ya da bu yetilerden tamamen yoksun kalınması durumu aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Hastalık
B
Engellilik
C
Yaşlanma
D
Sosyal risk
E
Ruhsal yapı
Açıklama:
Engellilik, bedensel, akli ve ruhsal yapıdaki bozulmalar sonucu doğal yaşama yetilerinin kısıtlanması ya da bu yetilerden tamamen yoksun kalınması durumudur.
Soru 35
Temel ve enstrümental günlük yaşam aktivitelerinde test edilen başlıklar/yaşlıların temel gereksinimleri dikkate alındığında aşağıdakilerin hangisi enstrümental günlük yaşam aktivitesi arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Medikasyonlar
B
Beslenme
C
Tuvalet
D
Giyinme
E
Banyo
Açıklama:
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
Soru 36
Aşağıdakilerin hangisi engelli bireylerin temel gereksinimleri arasında yer almayabileceği söylenebilir?
Seçenekler
A
Destek Eğitim Hizmeti
B
Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
C
Özel Eğitim Programları
D
Kentsel Alan Düzenlemeleri
E
Evde İnternet Bağlantısı
Açıklama:
Engelli bireylerin genel olarak temel gereksinimleri şu şekilde belirtilmiştir.
• Özel Eğitim Programları
• Kentsel Alan Düzenlemeleri
• Özel Eğitim Hizmeti
• Destek Eğitim Hizmeti
• Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
Evde internet bağlantısı gerekli olan bireyler de elbette vardır fakat bunu temel ihtiyaçlar arasıda değil daha çok özel ihtiyaçlar arasında yer alabilir.
• Özel Eğitim Programları
• Kentsel Alan Düzenlemeleri
• Özel Eğitim Hizmeti
• Destek Eğitim Hizmeti
• Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
Evde internet bağlantısı gerekli olan bireyler de elbette vardır fakat bunu temel ihtiyaçlar arasıda değil daha çok özel ihtiyaçlar arasında yer alabilir.
Soru 37
Her insanın onuruna yakışır bir yaşam sürdürebilmesi için ekonomik güvenceye sahip olması gerektiği belirtilen Dünya Sağlık Örgütünün yaşlılara yönelik eylem planında belirtilen hak hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Eğitim ve Kültür Hakkı
B
Her Tür Şiddet, İstismar ve Ayrımcılığa Karşı Korunma Hakkı
C
Adil Gelir ve Sosyal Güvenlik Hakkı
D
Konut ve Barınma Hakkı
E
Güvenli Bir Çevrede Yaşama Hakkı
Açıklama:
Adil Gelir ve Sosyal Güvenlik Hakkı: Her insanın onuruna yakışır bir yaşam sürdürebilmesi için ekonomik güvenceye sahip olması gerekmektedir. Bu bağlamda, her yurttaş gibi yaşlıların da emeklilik maaşı ya da yaşlılık/yaşlı aylığı şeklindeki
gelirlerinin kendi yaşam standartlarına uygun, başka bir deyişle beslenme, barınma, giyim gibi temel gereksinimlerini karşılamak ve sağlık bakımından
yararlanmak için yeterli ve sürekli olması gerekir. Ayrıca yaşlılar değinilen gereksinimlerini karşılayabilmek için ailelerinden ve toplumun her kesiminden destek almalıdır.
gelirlerinin kendi yaşam standartlarına uygun, başka bir deyişle beslenme, barınma, giyim gibi temel gereksinimlerini karşılamak ve sağlık bakımından
yararlanmak için yeterli ve sürekli olması gerekir. Ayrıca yaşlılar değinilen gereksinimlerini karşılayabilmek için ailelerinden ve toplumun her kesiminden destek almalıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi engelli haklarına gereksinim duyulması nedenleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Ekonomik ve sosyal planlamanın her aşamasında özel ihtiyaçların dikkate alınmasını isteme
B
İş yerinde diğer çalışanlara göre yüksek maaş talep etme
C
Bütün istismarlara, ayrımcı, kötüye kullanıcı, veya onur kırıcı nitelikteki bütün düzenlemelere ve muamelelere karşı korunma
D
Haklarını ilgilendiren bütün konularda ve engelli kişilerin örgütleri ile istişare edilmesi
E
Engelli bireylerin bağımsız olmalarını toplumla bütünleşmelerini ve toplum yaşamına
katılımlarının sağlanması
katılımlarının sağlanması
Açıklama:
İş yerinde diğer çalışanlara göre yüksek maaş talep etme ayrımcılık ya da kayırmacılık talep etme söz konusu olacağından her türlü ayrımcılığı değil eşitliği talep etme hakkına sahiptir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi eğitim ve kültür hakkı bakımından engellilere sağlanan kolaylık değildir?
Seçenekler
A
Devlet Tiyatroları’nda engellilerden ek ücret talep edilmesi
B
Engelli tiyatrolarının Kültür Bakanlığından maddi destek alması
C
Ortaöğretimdeki işitme engelli öğrencilerin meslek liselerine sınavsız yerleştirilmesi
D
Özel eğitime gereksinim duyan öğrencilerin okullara erişiminin sağlanması için
ücretsiz taşınması
ücretsiz taşınması
E
Üniversite sınavına giren engelli öğrenciler için ziksel düzenmeler yapılması
Açıklama:
Eğitim ve Kültür Hakkı Bakımından Engellilere Sağlanan Kolaylıklar
- Üniversite sınavına giren engelli öğrenciler için ziksel düzenmeler yapılması
Başarılı ve ihtiyaç sahibi engelli öğrencilere Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
tarafından öncelikli olarak öğrenim kredisi, kredisi, katkı kredisi ve yurt tahsisi yapılması
Özel eğitime gereksinim duyan öğrencilerin okullara erişiminin sağlanması için ücretsiz taşınması
Ortaöğretimdeki işitme engelli öğrencilerin meslek liselerine sınavsız yerleştirilmesi
Yüksek Eğitim Kurumuna girmeye hak kazanan öğrencilerin valilik bünyesindeki
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından Başkanlık Bursu alabilmesi ve yardımcı
ders gereçlerinin temini konusunda destek verilmesi
Kredi ve Yurtlar Kurumunun %40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen öğrencilere öncelik tanınması ve harç üzerinden %50 indirim yapması
Halk Eğitim Merkezlerinde mesleki eğitim programı alan %40 ve üzeri engellilerden herhangi bir ücret alınmaması
Devlet Tiyatroları’nda engellilerden ücret talep edilmemesi
Engelli tiyatrolarının Kültür Bakanlığından maddi destek alması
Özel tiyatro ve sinemalarda engelliler için indirim uygulanması
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireyin hastane vebakım merkezinde üstlenmesi gereken sorumlulukları arasındadır?
Seçenekler
A
Taburculuk sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlamadığını belirtmelidir
B
Bakım gerektiren bireyler basit durumlarda kendi bakımlarını yapmalıdır
C
Bakım gerektiren bireyler kendi sağlıklarına dikkat etmek için elinden geleni yapmalıdır
D
Başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır
E
Sosyal güvenlik ve kişisel bilgilerindeki değişiklikler konusunda zamanında bilgilendirmelidir.
Açıklama:
Hastane ve Bakım Merkezi Kurallarına Uyma
• Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım
kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine
ve yönlendirme kurallarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden
yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere
bildirmelidir.
• Bakım gerektiren birey sağlık ve bakım personelinin diğer bakım
gerektiren bireylerin ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
• Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine
verdiği zararları karşılamak zorundadır
• Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım
kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine
ve yönlendirme kurallarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden
yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere
bildirmelidir.
• Bakım gerektiren birey sağlık ve bakım personelinin diğer bakım
gerektiren bireylerin ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
• Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine
verdiği zararları karşılamak zorundadır
Soru 41
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Katılım
B
Ötenazi hakkı
C
Kendini gerçekleştirme
D
Bakım
E
Bağımsızlık
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında Ötenazı yer almaz.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma tanım türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zihinsel yaşlanma
B
Ekonomik yaşlanma
C
Patalojik yaşlanma
D
Biyolojik yaşlanma
E
Sosyal yaşlanma
Açıklama:
Yaşlanma; “biyolojik yaşlanma”, “ekonomik yaşlanma”, “patolojik yaşlanma”, “psikolojik yaşlanma” ve “sosyal yaşlanma” şeklinde çok çeşitli şekillerde tanımlanabilir.
Soru 43
Yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlanma
B
Patalojik yaşlanma
C
Ekonomik yaşlanma
D
Psikolojik yaşlanma
E
Sosyal yaşlanma
Açıklama:
Patolojik yaşlanma, yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türüdür.
Soru 44
Bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimin görüldüğü yaşlanma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik yaşlanma
B
Sosyal yaşlanma
C
Psikolojik yaşlanma
D
Fizyolojik yaşlanma
E
Patalojik yaşlanma
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların temel gereksinimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik yeterlilik
B
Toplum tarafından kabul görme ve saygınlık
C
Sosyal güvence varlığı
D
Bağımsız olarak bir işte çalışma
E
Bağımsız yaşamın sürdürülmesi
Açıklama:
Şekil 2.6 Yaşlıların Temel Gereksinimleri
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin enstrümental temel günlük yaşam aktivitelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Telefon kullanma
B
Alışveriş
C
Medikasyonlar
D
Yemek hazırlama
E
Kontinans
Açıklama:
Şekil 2.7 Temel ve Enstrümental Günlük Yaşam Aktivitelerinde Test Edilen Başlıklar/Yaşlıların Temel Gereksinimleri
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin temel gereksinimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mesleki eğitim hizmeti
B
Özel eğitim programları
C
Kentsel alan düzenlemeleri
D
Yaşam boyu bakım ve gözetim hizmeti
E
Destek eğitim hizmeti
Açıklama:
Şekil 2.8 Engelli Bireylerin Temel Gereksinimleri
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı haklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Adil Gelir ve Sosyal Güvenlik Hakkı
B
Her Türlü Şiddet, İstismar ve Ayrımcılığa Karşı Korunma Hakkı
C
Özel Yaşam ve Gizliliği Hakkı
D
Eğitim ve Kültür Hakkı
E
Politik ve Toplumsal Yaşama Katılım Hakkı
Açıklama:
Şekil 2.10 Yaşlı Hakları
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de engelli bireylerin temel haklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sağlık, Bakım ve Rehabilitasyon Hakkı
B
Bağımsız Yaşayabilme ve Topluma Dahil Olma Hakkı
C
Çalışma ve İstihdam Hakkı
D
Özel Yaşam Gizliliği Hakkı
E
Ulaşım Hakkı
Açıklama:
Şekil 2.12 Türkiye’de Engelli Hakları
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylerin hastane ve bakım merkezi kurallarına uyma basamağı açısından gerçekleştirmesi gereken sorumluluklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır
B
Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine ve yönlendirme kurallarına uymalıdır
C
Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere bildirmelidir.
D
Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine verdiği zararları karşılamak zorundadır.
E
Bakım gerektiren birey sağlık bakım ve taburculuk sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlamadığını belirtmelidir
Açıklama:
Şekil 2.23 Bakım Gerektiren Bireylerin Sorumlulukları
Soru 51
- Yaşlılar
- Engelliler
- Süreğen hastalığı olanlar
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bakıma muhtaç ya da bakım hizmeti gerektiren bireyler, yaşlılar, engelliler ve kronik ya da süreğen hastalardır.
Soru 52
- 55-64 yaş a) İktisaden faal olmayan yaşlılar
- 65-74 yaş b) Çok Yaşlı
- 80 ve üzeri yaş c) İktisaden faal olan yaşlılar
Seçenekler
A
I-a
II-b
III-c
II-b
III-c
B
I-b
II-c
III-a
II-c
III-a
C
I-c
II-b
III-a
II-b
III-a
D
I-c
II-a
III-b
II-a
III-b
E
I-a
II-c
III-b
II-c
III-b
Açıklama:
Literatürde genel kabul gördüğü üzere, kronolojik yaş tanımından hareketle yaşlılar üç gruba ayrılır: Birinci grubu 55-64 yaş arasındaki “iktisaden faal olan yaşlılar”; ikinci grubu 65-74 yaş arasındaki “iktisaden faal olmayan yaşlılar”; üçüncü grubu ise 80 ve üzeri yaştaki “çok yaşlı insanlar” oluşturmaktadır.
Soru 53
"Bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimler." olarak tanımlanan yaşlanma türü aşağıdakilerdenhansidir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlanma
B
Psikolojik yaşlanma
C
Ekonomik yaşlanma
D
Patalojik yaşlanma
E
Sosyal yaşlanma
Açıklama:
Biyolojik yaşlanma, zamana bağlı olarak bireyin anatomi ve fizyolojisindeki değişimlerdir. Ekonomik yaşlanma ise parasal koşullardaki değişikliklerin etkisiyle yaşlı kişinin yaşam tarzının değişmesidir. Patolojik yaşlanma, yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türüdür. Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir. Son olarak sosyal yaşlanma, zaman akışı içinde edinilen sosyal davranış ve sosyal konumun ve bireyin sosyal rollerinin değişmesi anlamına gelir.
Soru 54
- Kişinin çalışma kapasitesini engellemesi
- Uzun süreli bakım ve tedavi gerektirmesi
- Sosyoekonomik, kişisel ve genetik etkenlerden etkilenmesi
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Kronik ya da Süreğen Hastalık: Hastalık insanın normal yaşantısında aksaklıklara yol açan, ruhsal durumunu ve sosyal ilişkilerini etkileyen, fizyolojik yakınmalara neden olan bir var oluş krizidir. Genel anlamda kronik hastalık, kişinin çalışma kapasitesi ve fonksiyonlarının engellenmesine neden olan uzun süreli bakım ve tedavi gerektiren, oluşmasında sosyoekonomik, kişisel ve genetik etkenlerin rol oynadığı hastalıklardır.
Soru 55
Aşağıdakilerin hangisi yaşlıların gereksinimlerinin belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken konular arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Nerede yaşadığı
B
Kiminle yaşadığı
C
Dini inancı
D
Eğitim düzeyi
E
Sosyoekonomik durumu
Açıklama:
Yaşlıların bakım gereksinimi bağımsızlık derecelerine göre farklılaşır. Yaşlının bireysel gereksinimlerinin belirlenmesi bakımından nerede ve kiminle yaşadığı, eğitim düzeyi, sosyoekonomik durumu son derece önemlidir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların temel gereksinimleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İletişim gereksinimleri
B
Ekonomik yeterlik
C
Sosyal güvence varlığı
D
Toplumsal yaşama katılım
E
Güvenli barınma koşulları
Açıklama:
Yaşlıların temel gereksinimleri şunlardır:
- Ekonomik yeterlilik
- Sosyal güvence varlığı
- Toplum tarafından kabul görme ve saygınlık
- Toplumsal yaşama katılım
- Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım
- Toplum içinde kendi ortamında yaşam
- Bağımsız yaşamın sürdürülmesi
- Güvenli barınma koşulları
- Sosyal destek sağlanması
- Sosyal bakım hizmetlerine evde ve kurumda erişim
- Sağlık hizmetlerine evde ve kurumda erişim
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Banyo
B
Yemek hazırlama
C
Giyinme
D
Tuvalet
E
Transfer
Açıklama:
Yaşlıların enstrümental günlük yaşam aktiviteleri şunlardır:
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların temel günlük yaşam aktiviteleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Alışveriş
B
Ulaşım
C
Kontinans
D
Spor
E
Finans
Açıklama:
Yaşlıların temel günlük yaşam aktiviteleri şunlardır:
• Banyo
• Giyinme
• Transfer
• Tuvalet
• Kontinans
• Beslenme
• Banyo
• Giyinme
• Transfer
• Tuvalet
• Kontinans
• Beslenme
Soru 59
- Görsel uyaranlar
- Kafa hizasındaki tehlikelere karşı uyarılar
- Kolay kullanılabilen kapılar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Görme engelli bireyler; sesli uyaranlara, kafa hizasındaki tehlikelere karşı uyarılara, düz yollara, kolay kullanabilecekleri kapılara vb. düzenlemelere gereksinim duyarken işitme engelli bireyler de kendilerine özgü özel eğitim programlarına gereksinim duymaktadır.
Soru 60
- Kentsel alan düzenlemeleri
- Özel eğitim hizmeti
- Destek eğitim hizmeti
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Engelli bireylerin temel gereksinimleri şunlardır:
• Özel Eğitim Programları
• Kentsel Alan Düzenlemeleri
• Özel Eğitim Hizmeti
• Destek Eğitim Hizmeti
• Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
• Özel Eğitim Programları
• Kentsel Alan Düzenlemeleri
• Özel Eğitim Hizmeti
• Destek Eğitim Hizmeti
• Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
Soru 61
I. Ekonomik yaşlanma
II. Patolojik yaşlanma
III. Sosyal yaşlanma
Hangisi bir yaşlanma türüdür?
II. Patolojik yaşlanma
III. Sosyal yaşlanma
Hangisi bir yaşlanma türüdür?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlanma; biyolojik yaşlanma, ekonomik yaşlanma, patolojik yaşlanma, psikolojik yaşlanma ve sosyal yaşlanma şeklinde çok çeşitli şekillerde tanımlanabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 62
Kas ve iskelet sisteminde yetersizlik, eksiklik ve işlev kaybı olan kişiler hangisiyle tanımlanır?
Seçenekler
A
Zihinsel engelli
B
Ortopedik engelli
C
Kronik ya da süreğen hastalıklı bireyler
D
Dil ve konuşma engelli
E
Görme engelli
Açıklama:
Ortopedik Engelli: Kas ve iskelet sisteminde yetersizlik, eksiklik ve işlev kaybı olan kişidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Hangisi kronik ve süreğen hastalık kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
AIDS
B
Hipertansiyon
C
Koroner kalp yetmezliği
D
Kansızlık
E
Tüberküloz
Açıklama:
Kan hastalıkları, kalp-damar hastalıkları, sindirim sistemi hastalıkları, idrar yolları ve üreme organı hastalıkları, cilt ve deri hastalıkları, kanserler, endokrin ve metabolik hastalıklar, ruhsal davranış bozuklukları, sinir sistemi hastalıkları,
AIDS vb. hastalıklar kronik hastalıklara örnek verilebilir. Kronik böbrek yetmezliği, kanser, AIDS, hipertansiyon, koroner kalp yetmezliği, şeker hastalığı ve tüberküloz gibi tedavisi uzun süren hastalıklar bireyin yaşam aktivitelerini sınırlar ve tedaviye bağımlı hale getirir. Kansızlık bu kapsamdaki hastalıklar içinde yer almaz. Doğru cevap D'dir.
AIDS vb. hastalıklar kronik hastalıklara örnek verilebilir. Kronik böbrek yetmezliği, kanser, AIDS, hipertansiyon, koroner kalp yetmezliği, şeker hastalığı ve tüberküloz gibi tedavisi uzun süren hastalıklar bireyin yaşam aktivitelerini sınırlar ve tedaviye bağımlı hale getirir. Kansızlık bu kapsamdaki hastalıklar içinde yer almaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 64
Hangisi Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Banyo
B
Tuvalet
C
Ev koruması
D
Beslenme
E
Kontinans
Açıklama:
Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri:
• Banyo
• Giyinme
• Transfer
• Tuvalet
• Kontinans
• Beslenme
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri:
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
Doğru cevap C'dir.
• Banyo
• Giyinme
• Transfer
• Tuvalet
• Kontinans
• Beslenme
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri:
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
Doğru cevap C'dir.
Soru 65
Ulaşabilir tuvaletler ve rahatça kullanabilecekleri yollar gibi düzenlemeler engellilerin temel ihtiyaçlarından hangisinin kapsamına girer?
Seçenekler
A
Kentsel Alan Düzenlemeleri
B
Destek Eğitim Hizmeti
C
Özel Eğitim Programları
D
Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
E
Özel Eğitim Hizmeti
Açıklama:
Engelliliğin özelliği ve şiddetine göre engelli bireyler; göz hizasında işaretler, kolay açılıp kapanan kapılar, otoparklarda arabalarından tekerlekli sandalyelerine kolayca transfer olabilecekleri alanlar, ulaşabilir tuvaletler, rahatça kullanabilecekleri yollar vb. gibi kentsel alan düzenlemelerine gereksinim duyarlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 66
Hangisi Birleşmiş Milletlerin yaşlı bireylere yönelik olarak kabul ettiği yaşlı ilkelerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İtibar ve saygınlık
B
Katılım
C
Bakım
D
Kendini gerçekleştirme
E
Mahremiyet
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin yaşlı bireylere yönelik olarak kabul ettiği yaşlı ilkeleri;
itibar ve saygınlık, katılım, bağımsızlık, kendini gerçekleştirme ve bakım şeklinde
sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
itibar ve saygınlık, katılım, bağımsızlık, kendini gerçekleştirme ve bakım şeklinde
sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 67
Her yurttaş gibi yaşlılar da gelir getirici bir işte çalışabilmeli ya da toplumdaki diğer gelir getirici faaliyetlerden yararlanmalıdır.
Bu yaşlı haklarından hangisiyle ilişkilidir?
Bu yaşlı haklarından hangisiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Politik ve Toplumsal Yaşama Katılım Hakkı
B
Çalışma ve İstihdam Hakkı
C
Konut ve Barınma Hakkı
D
Güvenli Bir Çevrede Yaşama Hakkı
E
Sosyal Yardım ve Sosyal Hizmetlerden Yararlanma Hakkı
Açıklama:
Çalışma ve İstihdam Hakkı: Her yurttaş gibi yaşlılar da gelir getirici bir işte çalışabilmeli ya da toplumdaki diğer gelir getirici faaliyetlerden yararlanmalıdır. Bu bağlamda yaşlılara çalışma hakkının tanıması ve hatta devletin yaşlılara çalışma olanağı yaratması gereklidir. Özellikle yaşlılar gibi özel
gruplar için hem bu gruba uygun istihdam şekilleri yaratılmalı hem de var olan istihdama katılabilmeleri noktasında yaştan doğan ayrımcılıkla savaşılması gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
gruplar için hem bu gruba uygun istihdam şekilleri yaratılmalı hem de var olan istihdama katılabilmeleri noktasında yaştan doğan ayrımcılıkla savaşılması gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 68
I. Ötenazi hakkı
II. Hekimini özgürce seçme hakkı
III. Yeterli ölçüde bilgilendirildikten sonra tedaviyi kabul ya da reddetme hakkı
1981 Tarihli Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi'ne göre hangisi hasta hakları arasında yer alır?
II. Hekimini özgürce seçme hakkı
III. Yeterli ölçüde bilgilendirildikten sonra tedaviyi kabul ya da reddetme hakkı
1981 Tarihli Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi'ne göre hangisi hasta hakları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Lizbon bildirgesine göre hasta hakları şu şekilde sıralanabilir:
• Hekimini özgürce seçme hakkı,
• Bir dış baskı altında kalmadan özgürce çalışabilen bir hekim tarafından bakılma hakkı,
• Yeterli ölçüde bilgilendirildikten sonra tedaviyi kabul ya da reddetme hakkı,
• Kendisiyle ilgili tüm tıbbi ve kişisel bilgilerin gizliliğine gereken saygıyı göstermesini hekimden bekleme hakkı,
• Onurlu bir biçimde ölme hakkı,
• Dini temsilci de dahil olmak üzere, ruhsal ve manevi yönden teselli edilmeyi isteme veya reddetme hakkı.
Doğru cevap D'dir.
• Hekimini özgürce seçme hakkı,
• Bir dış baskı altında kalmadan özgürce çalışabilen bir hekim tarafından bakılma hakkı,
• Yeterli ölçüde bilgilendirildikten sonra tedaviyi kabul ya da reddetme hakkı,
• Kendisiyle ilgili tüm tıbbi ve kişisel bilgilerin gizliliğine gereken saygıyı göstermesini hekimden bekleme hakkı,
• Onurlu bir biçimde ölme hakkı,
• Dini temsilci de dahil olmak üzere, ruhsal ve manevi yönden teselli edilmeyi isteme veya reddetme hakkı.
Doğru cevap D'dir.
Soru 69
Hangisi bakım gerektiren bireylerin sorumluluklarından "Hastane ve Bakım Merkezi Kurallarına Uyma" ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren birey tedavisi, bakımı ve rehabilitasyonu ile ilaçlarla ilgili önerileri dikkatle dinlemeli ve anlayamadığı yerleri sormalıdır.
B
Bakımı ile ilgili bilgileri eksiksiz vermelidir.
C
Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine verdiği zararları karşılamak zorundadır.
D
Bakım gerektiren bireyler basit durumlarda kendi bakımlarını yapmalıdır.
E
Bakım gerektiren birey sağlık bakım ve taburculuk sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlamadığını belirtmelidir.
Açıklama:
Hastane ve Bakım Merkezi Kurallarına Uyma
• Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım
kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine
ve yönlendirme kurallarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden
yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere
bildirmelidir.
• Bakım gerektiren birey sağlık ve bakım personelinin diğer bakım
gerektiren bireylerin ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
• Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine
verdiği zararları karşılamak zorundadır.
• Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım
kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine
ve yönlendirme kurallarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden
yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere
bildirmelidir.
• Bakım gerektiren birey sağlık ve bakım personelinin diğer bakım
gerektiren bireylerin ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
• Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine
verdiği zararları karşılamak zorundadır.
Soru 70
Hangisi Hasta Hakları Yönetmeliğine Göre Hastanın Temel Haklar Dışındaki Diğer Hakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ücretsiz hizmet talep etme
B
Güvenliğin sağlanması
C
Dini görevlerini yerine getirebilme ve dini hizmetlerden faydalanma
D
Refakatçi bulundurma
E
Hizmetin sağlık kurum ve kuruluşu dışında verilmesi
Açıklama:
Hasta Hakları Yönetmeliğine Göre Hastanın Temel Haklar Dışındaki Diğer Hakları:
- Güvenliğin sağlanması
- Dini görevleri yerine getirebilme ve dini hizmetlerden faydalanma
- İnsani değerlere saygı gösterilmesi ve ziyaret
- Refakatçi bulundurma
- Hizmetin sağlık kurum ve kuruluşu dışında verilmesi
Soru 71
Doğumdan başlayarak, içinde bulunduğumuz zamana kadar geçen yılların toplamına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kronolojik yaş
B
Biyolojik yaş
C
Patolojik yaş
D
Psikolojik yaş
E
Yaşlanma
Açıklama:
Kronolojik Yaş: Doğumdan başlayarak içinde bulunulan zamana kadar geçen yılların toplamıdır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi, bakıma muhtaç ya da bakım hizmeti gerektirenler bireylerden değildir?
Seçenekler
A
Yaşlılar
B
Engelliler
C
Kronik hastalar
D
Bakım hizmeti verenler
E
Süreğen hastalar
Açıklama:
Bakıma muhtaç ya da bakım hizmeti gerektiren bireyler yaşlılar, engelliler ve kronik ya da süreğen hastalardır. Kronik hastalar, literatürde engelliler grubuna dâhil edilmektedir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi, bir yaşlanma türü değildir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlanma
B
Ekonomik yaşlanma
C
Pataolojik yaşlanma
D
Sosyolojik yaşlanma
E
Bilimsel yaşlanma
Açıklama:
Yaşlanma; “biyolojik yaşlanma”, “ekonomik yaşlanma”, “patolojik yaşlanma”, “psikolojik yaşlanma” ve “sosyal yaşlanma” şeklinde çok çeşitli şekillerde tanımlanabilir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi engel türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kronik hastalar
B
İşitme engelli
C
Zihinsel engelli
D
Biyolojik engelli
E
Konuşma engelli
Açıklama:
Engel türlerine göre engelliler ortopedik engelli, görme engelli, işitme engelli, dil ve konuşma engelli, zihinsel engelli ve kronik hastalar şeklinde altı gruba ayrılır.
Soru 75
Bedensel, akli ve ruhsal yapıdaki bozulmalar sonucu doğal yaşama yetilerinin kısıtlanması, ya da bu yetilerden tamamen yoksun kalınması durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yaşlılık
B
Engellilik
C
Hastalık
D
Düşkünlük
E
Bozukluk
Açıklama:
Engellilik; bedensel, akli ve ruhsal yapıdaki bozulmalar sonucu doğal yaşama yetilerinin kısıtlanması ya da bu yetilerden tamamen yoksun kalınması durumudur
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi, yaşlıların temel günlük yaşam aktivitelerinden biridir?
Seçenekler
A
Alışveriş
B
Yemek hazırlama
C
Ulaşım
D
Telefon Kullanma
E
Kontinans
Açıklama:
Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri; Banyo, Giyinme, Transfer, Tuvalet, Kontinans, Beslenme
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi, engelli bireylerin temel gereksinimleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Medikasyonlar
B
Özel Eğitim Programları
C
Kentsel Alan Düzenlemeleri
D
Özel Eğitim Hizmetileri
E
Destek Eğitim Hizmetleri
Açıklama:
Engelli Bireylerin Temel Gereksinimleri ; Özel Eğitim Programlar, Kentsel Alan Düzenlemeleri, Özel Eğitim Hizmeti, Destek Eğitim Hizmeti, Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi, Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Katılım,
B
Bağımsızlık
C
Bakım
D
İtibar ve saygınlık
E
Kendini geliştirme
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri şunlardır:
- İtibar ve saygınlık
- Katılım
- Bağımsızlık
- Kendini gerçekleştirme
- Bakım
Soru 79
Yaşlıların kendi evlerinde yaşamaya devam etmelerini ve aile içerisinde bakımının mümkün olmasını güvence altına alan hak, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağlık hakkı
B
Bakım hakkı
C
Aile hakkı
D
Konut ve barınma hakkı
E
Güvenli bir çevrede yaşama hakkı
Açıklama:
Aile Hakkı: Yaşlıların kendi evlerinde aileleri içerisinde yaşamaya devam etmelerini ve aile içerisinde bakımının mümkün olmasını güvence altına alan bir haktır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi, hasta hakları yönetmeliğinin "diğer haklar" kategorisindeki haklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Dini vecibeleri yerine getirebilme
B
Ziyaret
C
Bedelsiz Tedavi
D
Güvenliğin Sağlanması
E
Refaketçi Bulundurma
Açıklama:
Diğer Haklar:Hasta Hakları Yönetmeliğinde diğer haklar kategorisinde şu haklara yer verilmiştir
Güvenliğin sağlanması
Dini vecibeleri yerine getirebilme ve dini hizmetlerden faydalanma
İnsani değerlere saygı gösterilmesi ve ziyaret
Refaketçi bulundurma
Hizmetin sağlık kurum ve kuruluşu dışında verilmesi
Güvenliğin sağlanması
Dini vecibeleri yerine getirebilme ve dini hizmetlerden faydalanma
İnsani değerlere saygı gösterilmesi ve ziyaret
Refaketçi bulundurma
Hizmetin sağlık kurum ve kuruluşu dışında verilmesi
Soru 81
Kronolojik yaş tanımından hareketle yaş grupları aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
- 65-72
- 73-85
- 85 üzeri
B
- 50-60
- 60-75
- 75-90
C
- 55-64
- 65-74
- 80 ve üzeri
D
- 60-70
- 70-80
- 80-90
E
- 61-71
- 72-82
- 83 ve üzeri
Açıklama:
Literatürde genel kabul gördüğü üzere, kronolojik yaş tanımından hareketle yaşlılar üç gruba ayrılır: Birinci grubu 55-64 yaş arasındaki “iktisaden faal olan yaşlılar”; ikinci grubu 65-74 yaş arasındaki “iktisaden faal olmayan yaşlılar”; üçüncü grubu ise 80 ve üzeri yaştaki “çok yaşlı insanlar” oluşturmaktadır.
Soru 82
Bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Patolojik yaşlanma
B
Psikolojik yaşlanma
C
Ekonomik yaşlanma
D
Sosyal yaşlanma
E
Biyolojik yaşlanma
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir.
Soru 83
Engel türlerine göre engelliler kaç gruba ayrılırlar?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Engel türlerine göre engelliler ortopedik engelli, görme engelli, işitme engelli, dil ve konuşma engelli, zihinsel engelli ve kronik hastalar şeklinde altı gruba ayrılır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların bakım gereksinimlerini belirlemek için yapılan terslerden biridir?
Seçenekler
A
Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği
B
Gözetim Hizmeti
C
Özel Eğitim Hizmeti
D
Özel Eğitim Programları
E
Destek Eğitim Çalışması
Açıklama:
Söz konusu saptamalar, “temel günlük yaşam aktivitelerini” ve “enstrümental günlük yaşam aktivitelerini” değerlendirme testleri ile yapılır. Bu testler kişinin bağımsızlık derecesini anlamaya yönelik ve günlük gereksinimlerini de ortaya çıkaran testlerdir. Bu testlerin en sık kullanılanları, “Barthel’in Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği”, Lawton-Broody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği”dir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi enstrümantal günlük yaşam aktivitelerinden biridir?
Seçenekler
A
Giyinme
B
Tuvalet
C
Transfer
D
Beslenme
E
Alışveriş
Açıklama:
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri: Telefon Kullanma, alışveriş, yemek hazırlama, ev koruması, ulaşım, medikasyonlar ve finanstır.
Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri ise: Banyo, giyinme, transfer, tuvalet, kontinans ve beslenmeden oluşur.
Temel Günlük Yaşam Aktiviteleri ise: Banyo, giyinme, transfer, tuvalet, kontinans ve beslenmeden oluşur.
Soru 86
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun kabul ettiği yaşlı ilkeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
- Bakım hakkı
- Aile hakkı
- Sağlık hakkı
B
- Bakım
- Kendini gerçekleştirme
- Bağımsızlık
- Katılım
- İtibar ve Saygınlık
C
- İstihdam hakkı
- Barınma hakkı
- Bağımsızlık
- Eğitim
- Kültür
D
- Özel eğitim
- Bakım
- Gözetim
E
- Kontinans
- Medikasyon
- Finans
Açıklama:
1991’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu yaşlılar için ilkeleri belirlemiş ve bu ilkeleri ülkelerin ulusal programlarına adapte etmelerini önermiştir. Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri şunlardır:
- Bakım
- Kendini gerçekleştirme
- Bağımsızlık
- Katılım
- İtibar ve Saygınlık
Soru 87
"Fonksiyonel bağımsızlığın sürdürülebilirliğini sağlama amacını taşıyan ........ ....... , yaşlının hastanede bakımını içermektedir." Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yara bakımı
B
Kronik bakım
C
Akut bakım
D
Subakut bakım
E
Bakım evleri
Açıklama:
Bu bağlamda yaşlı birey tıbbi bakıma ilaveten akut bakım, subakut bakım ve kronik bakım hakkına sahiptir. Fonksiyonel bağımsızlığın sürdürülebilirliğini sağlama amacını taşıyan akut bakım, yaşlının hastanede bakımını içermektedir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi engelli haklarının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İkamet ile ilgili olarak farklı muameleye tabi tutulma.
B
Aynı yaştaki vatandaşlar ile aynı temel haklara sahip olma.
C
Mümkün olduğu kadar normal ve tam bir insan gibi nezih bir hayat yaşama.
D
Ekonomik ve sosyal planlamanın her aşamasında özel ihtiyaçların dikkate alınmasını isteme.
E
İnsanlık onuruna saygı gösterilmesi.
Açıklama:
Engelliler ikamet ile ilgili olarak farklı muameleye tabi tutulmamalıdır.
Soru 89
Devletin engellilerin korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirler alması gerektiği ve bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kurması veya kurdurması gerektiği Anayasa'nın hangi maddesinde hüküm altına alınmıştır?
Seçenekler
A
90. madde
B
42. madde
C
12. madde
D
9. madde
E
61. madde
Açıklama:
Anayasa’nın 61. maddesinde de Devletin engellilerin korunmalarını ve toplum hayatına intibaklarını sağlayıcı tedbirler alması gerektiği ve bu amaçlarla gerekli teşkilat ve tesisleri kurması veya kurdurması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Soru 90
"Bu bildirgede hastanın hastalığının tanısına, tedavisine ve gelişimine ilişkin doğru, eksiksiz ve anlayabileceği dilde bilgi almaya ve akla uygun bir karar verebilmesine olanak sağlanmasını beklemeye hakkı olduğu belirtilmiştir." Bahsi geçen bildirge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
B
1995 Tarihli Dünya Tabipleri Birliği Bali Hasta Hakları Bildirgesi
C
1994 Tarihli Avrupa Hasta Haklarının Geliştirilmesi Bildirgesi (Amsterdam Bildirgesi)
D
1972 Tarihli Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi
E
1981 Tarihli Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi
Açıklama:
1972 Tarihli Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi: Bu bildirgede hastanın hastalığının tanısına, tedavisine ve gelişimine ilişkin doğru, eksiksiz ve anlayabileceği dilde bilgi almaya ve akla uygun bir karar verebilmesine olanak sağlanmasını beklemeye hakkı olduğu belirtilmiştir.
Soru 91
1995 Tarihli Dünya Tabipleri Birliği Bali Hasta Hakları Bildirgesi aşağıdakilerden hangisi gözden geçirilerek hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi
B
1994 Tarihli Avrupa Hasta Haklarının Geliştirilmesi Bildirgesi (Amsterdam Bildirgesi)
C
1972 Tarihli Amerika Hastaneler Birliği Hasta Hakları Bildirgesi
D
1981 Tarihli Dünya Tabipler Birliği Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi
E
224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun
Açıklama:
Dünya Tabipler Birliği tarafından Eylül 1995 tarihinde Endonezya’nın Bali kentinde yapılan toplantıda Lizbon Hasta Hakları Bildirgesi gözden geçirilerek Bali Bildirgesi yayımlanmıştır. Bali Bildirgesine göre hasta hakları 11 başlık altında toplanmıştır.
- Kaliteli tıbbi bakım hakkı
- Seçim yapma özgürlüğü
- Kendi kaderini belirleme hakkı
- Bilinci kapalı hasta
- Yasal ehliyeti olmayan hasta
- Hastanın isteğine karşın yapılan girişimler
- Bilgilendirme hakkı
- Gizlilik hakkı
- Sağlık eğitimi hakkı
- Onur hakkı
- Dinî destek hakkı
Soru 92
Bakıma muhtaç bireylerin gereksinimlerini bağımsız olarak karşılama olanaklarının bulunmaması hâli aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Sosyal risk
B
Engelli olma riski
C
Kronik hastalığa yakalanma riski
D
Yaşlanma
E
Psikolojik yaşlanma
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireylerin gereksinimlerini bağımsız olarak karşılama olanaklarının bulunmaması hâli, sosyal risk olarak değerlendirilmektedir.
Soru 93
Bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlanma
B
Ekonomik yaşlanma
C
Patolojik yaşlanma
D
Psikolojik yaşlanma
E
Sosyal yaşlanma
Açıklama:
Yaşlanma; “biyolojik yaşlanma”, “ekonomik yaşlanma”, “patolojik yaşlanma”, “psikolojik yaşlanma” ve “sosyal yaşlanma” şeklinde çok çeşitli
şekillerde tanımlanabilir. Biyolojik yaşlanma, zamana bağlı olarak bireyin
anatomi ve fizyolojisindeki değişimlerdir. Ekonomik yaşlanma ise parasal koşullardaki değişikliklerin etkisiyle yaşlı kişinin yaşam tarzının değişmesidir. Patolojik yaşlanma, yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı
yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türüdür. Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir. Son olarak sosyal yaşlanma, zaman akışı içinde edinilen sosyal davranış ve sosyal konumun ve bireyin sosyal rollerinin değişmesi anlamına gelir.
şekillerde tanımlanabilir. Biyolojik yaşlanma, zamana bağlı olarak bireyin
anatomi ve fizyolojisindeki değişimlerdir. Ekonomik yaşlanma ise parasal koşullardaki değişikliklerin etkisiyle yaşlı kişinin yaşam tarzının değişmesidir. Patolojik yaşlanma, yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı
yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türüdür. Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir. Son olarak sosyal yaşlanma, zaman akışı içinde edinilen sosyal davranış ve sosyal konumun ve bireyin sosyal rollerinin değişmesi anlamına gelir.
Soru 94
Bedensel, akli ve ruhsal yapıdaki bozulmalar sonucu doğal yaşama yetilerinin kısıtlanması ya da bu yetilerden tamamen yoksun kalınması durumu aşağıdakilerin hangisidir?
Seçenekler
A
Hastalık
B
Engellilik
C
Yaşlanma
D
Sosyal risk
E
Ruhsal yapı
Açıklama:
Engellilik, bedensel, akli ve ruhsal yapıdaki bozulmalar sonucu doğal yaşama yetilerinin kısıtlanması ya da bu yetilerden tamamen yoksun kalınması durumudur.
Soru 95
Temel ve enstrümental günlük yaşam aktivitelerinde test edilen başlıklar/yaşlıların temel gereksinimleri dikkate alındığında aşağıdakilerin hangisi enstrümental günlük yaşam aktivitesi arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Medikasyonlar
B
Beslenme
C
Tuvalet
D
Giyinme
E
Banyo
Açıklama:
Enstrümantal Günlük Yaşam Aktiviteleri
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
Soru 96
Aşağıdakilerin hangisi engelli bireylerin temel gereksinimleri arasında yer almayabileceği söylenebilir?
Seçenekler
A
Destek Eğitim Hizmeti
B
Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
C
Özel Eğitim Programları
D
Kentsel Alan Düzenlemeleri
E
Evde İnternet Bağlantısı
Açıklama:
Engelli bireylerin genel olarak temel gereksinimleri şu şekilde belirtilmiştir.
• Özel Eğitim Programları
• Kentsel Alan Düzenlemeleri
• Özel Eğitim Hizmeti
• Destek Eğitim Hizmeti
• Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
Evde internet bağlantısı gerekli olan bireyler de elbette vardır fakat bunu temel ihtiyaçlar arasıda değil daha çok özel ihtiyaçlar arasında yer alabilir.
• Özel Eğitim Programları
• Kentsel Alan Düzenlemeleri
• Özel Eğitim Hizmeti
• Destek Eğitim Hizmeti
• Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
Evde internet bağlantısı gerekli olan bireyler de elbette vardır fakat bunu temel ihtiyaçlar arasıda değil daha çok özel ihtiyaçlar arasında yer alabilir.
Soru 97
Her insanın onuruna yakışır bir yaşam sürdürebilmesi için ekonomik güvenceye sahip olması gerektiği belirtilen Dünya Sağlık Örgütünün yaşlılara yönelik eylem planında belirtilen hak hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Eğitim ve Kültür Hakkı
B
Her Tür Şiddet, İstismar ve Ayrımcılığa Karşı Korunma Hakkı
C
Adil Gelir ve Sosyal Güvenlik Hakkı
D
Konut ve Barınma Hakkı
E
Güvenli Bir Çevrede Yaşama Hakkı
Açıklama:
Adil Gelir ve Sosyal Güvenlik Hakkı: Her insanın onuruna yakışır bir yaşam sürdürebilmesi için ekonomik güvenceye sahip olması gerekmektedir. Bu bağlamda, her yurttaş gibi yaşlıların da emeklilik maaşı ya da yaşlılık/yaşlı aylığı şeklindeki
gelirlerinin kendi yaşam standartlarına uygun, başka bir deyişle beslenme, barınma, giyim gibi temel gereksinimlerini karşılamak ve sağlık bakımından
yararlanmak için yeterli ve sürekli olması gerekir. Ayrıca yaşlılar değinilen gereksinimlerini karşılayabilmek için ailelerinden ve toplumun her kesiminden destek almalıdır.
gelirlerinin kendi yaşam standartlarına uygun, başka bir deyişle beslenme, barınma, giyim gibi temel gereksinimlerini karşılamak ve sağlık bakımından
yararlanmak için yeterli ve sürekli olması gerekir. Ayrıca yaşlılar değinilen gereksinimlerini karşılayabilmek için ailelerinden ve toplumun her kesiminden destek almalıdır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi engelli haklarına gereksinim duyulması nedenleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Ekonomik ve sosyal planlamanın her aşamasında özel ihtiyaçların dikkate alınmasını isteme
B
İş yerinde diğer çalışanlara göre yüksek maaş talep etme
C
Bütün istismarlara, ayrımcı, kötüye kullanıcı, veya onur kırıcı nitelikteki bütün düzenlemelere ve muamelelere karşı korunma
D
Haklarını ilgilendiren bütün konularda ve engelli kişilerin örgütleri ile istişare edilmesi
E
Engelli bireylerin bağımsız olmalarını toplumla bütünleşmelerini ve toplum yaşamına
katılımlarının sağlanması
katılımlarının sağlanması
Açıklama:
İş yerinde diğer çalışanlara göre yüksek maaş talep etme ayrımcılık ya da kayırmacılık talep etme söz konusu olacağından her türlü ayrımcılığı değil eşitliği talep etme hakkına sahiptir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi eğitim ve kültür hakkı bakımından engellilere sağlanan kolaylık değildir?
Seçenekler
A
Devlet Tiyatroları’nda engellilerden ek ücret talep edilmesi
B
Engelli tiyatrolarının Kültür Bakanlığından maddi destek alması
C
Ortaöğretimdeki işitme engelli öğrencilerin meslek liselerine sınavsız yerleştirilmesi
D
Özel eğitime gereksinim duyan öğrencilerin okullara erişiminin sağlanması için
ücretsiz taşınması
ücretsiz taşınması
E
Üniversite sınavına giren engelli öğrenciler için ziksel düzenmeler yapılması
Açıklama:
Eğitim ve Kültür Hakkı Bakımından Engellilere Sağlanan Kolaylıklar
- Üniversite sınavına giren engelli öğrenciler için ziksel düzenmeler yapılması
Başarılı ve ihtiyaç sahibi engelli öğrencilere Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu
tarafından öncelikli olarak öğrenim kredisi, kredisi, katkı kredisi ve yurt tahsisi yapılması
Özel eğitime gereksinim duyan öğrencilerin okullara erişiminin sağlanması için ücretsiz taşınması
Ortaöğretimdeki işitme engelli öğrencilerin meslek liselerine sınavsız yerleştirilmesi
Yüksek Eğitim Kurumuna girmeye hak kazanan öğrencilerin valilik bünyesindeki
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfından Başkanlık Bursu alabilmesi ve yardımcı
ders gereçlerinin temini konusunda destek verilmesi
Kredi ve Yurtlar Kurumunun %40 ve üzerinde engelli olduğunu belgeleyen öğrencilere öncelik tanınması ve harç üzerinden %50 indirim yapması
Halk Eğitim Merkezlerinde mesleki eğitim programı alan %40 ve üzeri engellilerden herhangi bir ücret alınmaması
Devlet Tiyatroları’nda engellilerden ücret talep edilmemesi
Engelli tiyatrolarının Kültür Bakanlığından maddi destek alması
Özel tiyatro ve sinemalarda engelliler için indirim uygulanması
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireyin hastane vebakım merkezinde üstlenmesi gereken sorumlulukları arasındadır?
Seçenekler
A
Taburculuk sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlamadığını belirtmelidir
B
Bakım gerektiren bireyler basit durumlarda kendi bakımlarını yapmalıdır
C
Bakım gerektiren bireyler kendi sağlıklarına dikkat etmek için elinden geleni yapmalıdır
D
Başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır
E
Sosyal güvenlik ve kişisel bilgilerindeki değişiklikler konusunda zamanında bilgilendirmelidir.
Açıklama:
Hastane ve Bakım Merkezi Kurallarına Uyma
• Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım
kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine
ve yönlendirme kurallarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden
yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere
bildirmelidir.
• Bakım gerektiren birey sağlık ve bakım personelinin diğer bakım
gerektiren bireylerin ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
• Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine
verdiği zararları karşılamak zorundadır
• Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım
kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler
Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine
ve yönlendirme kurallarına uymalıdır.
• Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden
yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere
bildirmelidir.
• Bakım gerektiren birey sağlık ve bakım personelinin diğer bakım
gerektiren bireylerin ve ziyaretçilerin haklarına saygı göstermelidir.
• Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine
verdiği zararları karşılamak zorundadır
Soru 101
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Katılım
B
Ötenazi hakkı
C
Kendini gerçekleştirme
D
Bakım
E
Bağımsızlık
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin kabul ettiği yaşlı ilkeleri arasında Ötenazı yer almaz.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanma tanım türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Zihinsel yaşlanma
B
Ekonomik yaşlanma
C
Patalojik yaşlanma
D
Biyolojik yaşlanma
E
Sosyal yaşlanma
Açıklama:
Yaşlanma; “biyolojik yaşlanma”, “ekonomik yaşlanma”, “patolojik yaşlanma”, “psikolojik yaşlanma” ve “sosyal yaşlanma” şeklinde çok çeşitli şekillerde tanımlanabilir.
Soru 103
Yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlanma
B
Patalojik yaşlanma
C
Ekonomik yaşlanma
D
Psikolojik yaşlanma
E
Sosyal yaşlanma
Açıklama:
Patolojik yaşlanma, yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türüdür.
Soru 104
Bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimin görüldüğü yaşlanma türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik yaşlanma
B
Sosyal yaşlanma
C
Psikolojik yaşlanma
D
Fizyolojik yaşlanma
E
Patalojik yaşlanma
Açıklama:
Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların temel gereksinimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik yeterlilik
B
Toplum tarafından kabul görme ve saygınlık
C
Sosyal güvence varlığı
D
Bağımsız olarak bir işte çalışma
E
Bağımsız yaşamın sürdürülmesi
Açıklama:
Şekil 2.6 Yaşlıların Temel Gereksinimleri
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin enstrümental temel günlük yaşam aktivitelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Telefon kullanma
B
Alışveriş
C
Medikasyonlar
D
Yemek hazırlama
E
Kontinans
Açıklama:
Şekil 2.7 Temel ve Enstrümental Günlük Yaşam Aktivitelerinde Test Edilen Başlıklar/Yaşlıların Temel Gereksinimleri
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi engelli bireylerin temel gereksinimlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mesleki eğitim hizmeti
B
Özel eğitim programları
C
Kentsel alan düzenlemeleri
D
Yaşam boyu bakım ve gözetim hizmeti
E
Destek eğitim hizmeti
Açıklama:
Şekil 2.8 Engelli Bireylerin Temel Gereksinimleri
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı haklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Adil Gelir ve Sosyal Güvenlik Hakkı
B
Her Türlü Şiddet, İstismar ve Ayrımcılığa Karşı Korunma Hakkı
C
Özel Yaşam ve Gizliliği Hakkı
D
Eğitim ve Kültür Hakkı
E
Politik ve Toplumsal Yaşama Katılım Hakkı
Açıklama:
Şekil 2.10 Yaşlı Hakları
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de engelli bireylerin temel haklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sağlık, Bakım ve Rehabilitasyon Hakkı
B
Bağımsız Yaşayabilme ve Topluma Dahil Olma Hakkı
C
Çalışma ve İstihdam Hakkı
D
Özel Yaşam Gizliliği Hakkı
E
Ulaşım Hakkı
Açıklama:
Şekil 2.12 Türkiye’de Engelli Hakları
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylerin hastane ve bakım merkezi kurallarına uyma basamağı açısından gerçekleştirmesi gereken sorumluluklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren birey, başvurduğu sağlık kuruluşunun ve bakım kuruluşunun kural ve uygulamalarına uymalıdır
B
Bakım gerektiren birey, Sağlık Bakanlığı, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve diğer sosyal güvenlik kurumlarınca belirlenen sevk zincirine ve yönlendirme kurallarına uymalıdır
C
Bakım gerektiren birey tedavi, randevulu hizmet veren bir sağlık tesisinden yararlanıyorsa randevunun tarih ve saatine uymalı ve değişikliği ilgili yere bildirmelidir.
D
Bakım gerektiren birey hastane ve bakım merkezinin malzemelerine verdiği zararları karşılamak zorundadır.
E
Bakım gerektiren birey sağlık bakım ve taburculuk sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlamadığını belirtmelidir
Açıklama:
Şekil 2.23 Bakım Gerektiren Bireylerin Sorumlulukları
Soru 111
- Yaşlılar
- Engelliler
- Süreğen hastalığı olanlar
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bakıma muhtaç ya da bakım hizmeti gerektiren bireyler, yaşlılar, engelliler ve kronik ya da süreğen hastalardır.
Soru 112
- 55-64 yaş a) İktisaden faal olmayan yaşlılar
- 65-74 yaş b) Çok Yaşlı
- 80 ve üzeri yaş c) İktisaden faal olan yaşlılar
Seçenekler
A
I-a
II-b
III-c
II-b
III-c
B
I-b
II-c
III-a
II-c
III-a
C
I-c
II-b
III-a
II-b
III-a
D
I-c
II-a
III-b
II-a
III-b
E
I-a
II-c
III-b
II-c
III-b
Açıklama:
Literatürde genel kabul gördüğü üzere, kronolojik yaş tanımından hareketle yaşlılar üç gruba ayrılır: Birinci grubu 55-64 yaş arasındaki “iktisaden faal olan yaşlılar”; ikinci grubu 65-74 yaş arasındaki “iktisaden faal olmayan yaşlılar”; üçüncü grubu ise 80 ve üzeri yaştaki “çok yaşlı insanlar” oluşturmaktadır.
Soru 113
"Bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimler." olarak tanımlanan yaşlanma türü aşağıdakilerdenhansidir?
Seçenekler
A
Biyolojik yaşlanma
B
Psikolojik yaşlanma
C
Ekonomik yaşlanma
D
Patalojik yaşlanma
E
Sosyal yaşlanma
Açıklama:
Biyolojik yaşlanma, zamana bağlı olarak bireyin anatomi ve fizyolojisindeki değişimlerdir. Ekonomik yaşlanma ise parasal koşullardaki değişikliklerin etkisiyle yaşlı kişinin yaşam tarzının değişmesidir. Patolojik yaşlanma, yoksulluğa ya da alışkanlığa bağlı olarak ya da beslenme, sağlık ve diş bakımı yetersizliği, orta zenginlikte ya da zenginlikte aşırı beslenme, hareket eksikliği gibi ömür boyu süren etmenler nedeniyle ortaya çıkan bir yaşlanma türüdür. Psikolojik yaşlanma ise bireyin davranışsal uyum yeteneğindeki yaşa bağlı değişimlerdir. Son olarak sosyal yaşlanma, zaman akışı içinde edinilen sosyal davranış ve sosyal konumun ve bireyin sosyal rollerinin değişmesi anlamına gelir.
Soru 114
- Kişinin çalışma kapasitesini engellemesi
- Uzun süreli bakım ve tedavi gerektirmesi
- Sosyoekonomik, kişisel ve genetik etkenlerden etkilenmesi
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Kronik ya da Süreğen Hastalık: Hastalık insanın normal yaşantısında aksaklıklara yol açan, ruhsal durumunu ve sosyal ilişkilerini etkileyen, fizyolojik yakınmalara neden olan bir var oluş krizidir. Genel anlamda kronik hastalık, kişinin çalışma kapasitesi ve fonksiyonlarının engellenmesine neden olan uzun süreli bakım ve tedavi gerektiren, oluşmasında sosyoekonomik, kişisel ve genetik etkenlerin rol oynadığı hastalıklardır.
Soru 115
Aşağıdakilerin hangisi yaşlıların gereksinimlerinin belirlenmesinde dikkat edilmesi gereken konular arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Nerede yaşadığı
B
Kiminle yaşadığı
C
Dini inancı
D
Eğitim düzeyi
E
Sosyoekonomik durumu
Açıklama:
Yaşlıların bakım gereksinimi bağımsızlık derecelerine göre farklılaşır. Yaşlının bireysel gereksinimlerinin belirlenmesi bakımından nerede ve kiminle yaşadığı, eğitim düzeyi, sosyoekonomik durumu son derece önemlidir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların temel gereksinimleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İletişim gereksinimleri
B
Ekonomik yeterlik
C
Sosyal güvence varlığı
D
Toplumsal yaşama katılım
E
Güvenli barınma koşulları
Açıklama:
Yaşlıların temel gereksinimleri şunlardır:
- Ekonomik yeterlilik
- Sosyal güvence varlığı
- Toplum tarafından kabul görme ve saygınlık
- Toplumsal yaşama katılım
- Toplumdaki karar verme mekanizmalarına katılım
- Toplum içinde kendi ortamında yaşam
- Bağımsız yaşamın sürdürülmesi
- Güvenli barınma koşulları
- Sosyal destek sağlanması
- Sosyal bakım hizmetlerine evde ve kurumda erişim
- Sağlık hizmetlerine evde ve kurumda erişim
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Banyo
B
Yemek hazırlama
C
Giyinme
D
Tuvalet
E
Transfer
Açıklama:
Yaşlıların enstrümental günlük yaşam aktiviteleri şunlardır:
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
• Telefon Kullanma
• Alışveriş
• Yemek hazırlama
• Ev Koruması
• Ulaşım
• Medikasyonlar
• Finans
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların temel günlük yaşam aktiviteleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Alışveriş
B
Ulaşım
C
Kontinans
D
Spor
E
Finans
Açıklama:
Yaşlıların temel günlük yaşam aktiviteleri şunlardır:
• Banyo
• Giyinme
• Transfer
• Tuvalet
• Kontinans
• Beslenme
• Banyo
• Giyinme
• Transfer
• Tuvalet
• Kontinans
• Beslenme
Soru 119
- Görsel uyaranlar
- Kafa hizasındaki tehlikelere karşı uyarılar
- Kolay kullanılabilen kapılar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Görme engelli bireyler; sesli uyaranlara, kafa hizasındaki tehlikelere karşı uyarılara, düz yollara, kolay kullanabilecekleri kapılara vb. düzenlemelere gereksinim duyarken işitme engelli bireyler de kendilerine özgü özel eğitim programlarına gereksinim duymaktadır.
Soru 120
- Kentsel alan düzenlemeleri
- Özel eğitim hizmeti
- Destek eğitim hizmeti
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Engelli bireylerin temel gereksinimleri şunlardır:
• Özel Eğitim Programları
• Kentsel Alan Düzenlemeleri
• Özel Eğitim Hizmeti
• Destek Eğitim Hizmeti
• Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
• Özel Eğitim Programları
• Kentsel Alan Düzenlemeleri
• Özel Eğitim Hizmeti
• Destek Eğitim Hizmeti
• Yaşam Boyu Bakım ve Gözetim Hizmeti
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi sağlık personeli arasında sayılmamaktadır?
Seçenekler
A
Dil ve Konuşma Terapisti
B
Diyetisyen
C
Doktor
D
Fizyoterapist
E
Çocuk gelişimci
Açıklama:
Çocuk gelişimci sağlık personeli arasında sayılmamaktadır.
Soru 2
Tıbbi koordinasyonu sağlar, hizmetten yararlananların sağlık durumlarını takip eder, tıbbi danış- manlık ve eğitim veren sağlık elemanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hemşire
B
Doktor
C
Ergoterapist
D
Fizyoterapist
E
Diyetisyen
Açıklama:
Tıbbi koordinasyonu sağlar, hizmetten yararlananların sağlık durumlarını takip eder, tıbbi danış- manlık ve eğitim veren sağlık elemanı doktordur.
Soru 3
Dil ve konuşma terapisti/patoloğu insan iletişimi ve dil (lisan)-konuşma ile ilgilenir ve neden- lerine bakmaksızın çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda tüm ses, konuşma, yutma fonksiyonları ve dil (lisan) bozukluklarını tedavi eden sağlık elemanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doktor
B
Hemşire
C
Dil ve konuşma terapisti
D
Fizyoterapist
E
Diyetisyen
Açıklama:
Dil ve konuşma terapisti/patoloğu insan iletişimi ve dil (lisan)-konuşma ile ilgilenir ve neden- lerine bakmaksızın çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda tüm ses, konuşma, yutma fonksiyonları ve dil (lisan) bozukluklarını tedavi eden sağlık elemanı dil ve konuşma terapistidir.
Soru 4
I.Meslek ahlakına sahip
II.Profesyonel eğitim almış
III.Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakım elemanın sahip olması gereken özelliklerdendir?
II.Profesyonel eğitim almış
III.Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakım elemanın sahip olması gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de bakım elemanının sahip olması gereken özelliklerdendir.
Soru 5
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi sorumluluklarının bilinci altında; yaşlı bireylerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği, sağlık per- soneli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket çalışmaları, beslenmeleri, yaşlı kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemana ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Yaşlı bakım elemanı
B
Doktor
C
Hemşire
D
Fizyoterapist
E
Ergoterapist
Açıklama:
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi sorumluluklarının bilinci altında; yaşlı bireylerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği, sağlık per- soneli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket çalışmaları, beslenmeleri, yaşlı kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemanına yaşlı bakım elemanı adı verilmektedir.
Soru 6
I.Yaşlının gereksinimlerini bilmek
II.Bakım planı hazırlamak
III.Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bakım elemanının özelliklerindendir?
II.Bakım planı hazırlamak
III.Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bakım elemanının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de yaşlı bakım elemanının özelliklerindendir.
Soru 7
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi sorumluluklarının bilinci altında; engelli bireylerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği, sağlık per- soneli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket çalışmaları, beslenmeleri, engelli kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemana ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Doktor
C
Engelli bakım elemanı
D
Sosyal hizmet uzmanı
E
Yaşlı bakım elemanı
Açıklama:
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi sorumluluklarının bilinci altında; engelli bireylerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği, sağlık per- soneli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket çalışmaları, beslenmeleri, engelli kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemana engelli bakım elemanı adı verilmektedir.
Soru 8
I.Hastanın gereksinimlerini bilmek
II.Bakım planı hazırlamak
III.Altında çalışanları denetlemek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hasta bakım elemanının özelliklerindendir?
II.Bakım planı hazırlamak
III.Altında çalışanları denetlemek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hasta bakım elemanının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de hasta bakım elemanının özelliklerindendir.
Soru 9
Bireyler için belirli bir toplum içinde davranış kuralları şeklinde anlaşılabileceği gibi bu davranış kurallarıyla ilgilenen felsefenin bir dalı ve iyi ve güzel huylara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Etik
B
Sorumluluk
C
Ahlak
D
Sorumluluk
E
Güzel huy
Açıklama:
Bireyler için belirli bir toplum içinde davranış kuralları şeklinde anlaşılabileceği gibi bu davranış kurallarıyla ilgilenen fel- sefenin bir dalı ve iyi ve güzel huylara etik adı verilir.
Soru 10
Belirli bir meslek grubunun, mesleğe ilişkin olarak oluşturup koruduğu, mes- lek üyelerine emreden, onları belli bir şekilde dav- ranmaya zorlayan, kişisel eğilimlerini sınırlayan; yetersiz ve ilkesiz üyeleri meslekten dışlayan, mes- lek içi rekabeti düzenleyen ve hizmet ideallerini korumayı amaçlayan mesleki ilkeler bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etik
B
Kural
C
Ahlak
D
Meslek etiği
E
Sosyal sorumluluk
Açıklama:
Belirli bir meslek grubunun, mesleğe ilişkin olarak oluşturup koruduğu, meslek üyelerine emreden, onları belli bir şekilde davranmaya zorlayan, kişisel eğilimlerini sınırlayan; yetersiz ve ilkesiz üyeleri meslekten dışlayan, meslek içi rekabeti düzenleyen ve hizmet ideallerini korumayı amaçlayan mesleki ilkeler bütününe meslek etiği adı verilmektedir.
Soru 11
Hangisi sağlık personeli kapsamında değildir?
Seçenekler
A
Doktor
B
Hemşire
C
Psikolog
D
Fizyoterapist
E
Diyetisyen
Açıklama:
Bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen sağlık personeli; doktor, hemşire, dil ve konuşma terapisti, fizyoterapist, ergoterapist ve diyetisyendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 12
"İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar."
Yukarıdaki ifade, hangi sağlık personelinin görev tanımına girer?
Yukarıdaki ifade, hangi sağlık personelinin görev tanımına girer?
Seçenekler
A
Doktor
B
Fizyoterapist
C
Ergoterapist
D
Hemşire
E
Dil ve konuşma terapisti
Açıklama:
Hemşire
Hizmetten yararlananların sağlık durumları hakkında doktora bilgi verir. İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar... Doğru cevap D'dir.
Hizmetten yararlananların sağlık durumları hakkında doktora bilgi verir. İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar... Doğru cevap D'dir.
Soru 13
Bakım gerektiren bireyler girişimde görev üstlenen meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eşgüdümü hangisi sağlar?
Seçenekler
A
Özel eğitimci
B
Sosyal hizmet uzmanı
C
Ev ekonomisti
D
Çocuk gelişimci
E
Doktor
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uzmanı (Sosyal Çalışmacı)
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Doğru cevap B'dir.
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 14
Hangisi engelli bakım elemanının görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Engellinin alışkanlıklarını ortaya çıkarmak.
B
Engelli gereksinimlerini bilmek.
C
Engellinin ailesine, doktoruna, bulunduğu huzur ve bakımevi personeline bilgi vermek.
D
Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların alınmasını sağlamak.
E
Ölüm anında yanında olmak.
Açıklama:
Ölüm anında yanında olmak yaşlı bakım elemanının görevleri arasındadır (Şekil 3.4). Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Yaşlı bakım elemanı ile engelli bakım elemanının sahip olması gereken ortak beceriler söz konusudur. Aşağıdakilerden hangisi sadece yaşlı bakım elemanında aranan bir beceridir?
Seçenekler
A
İletişim yeterliliği.
B
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler.
C
Çalıştıkları ortamlarda kendi sorumlulukların bilincinde olma.
D
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler.
E
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma.
Açıklama:
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler yaşlı bakım elemanında olması gereken bir beceridir (Şekil 3.5). Doğru cevap D'dir.
Soru 16
Hangisi bakım etiğinin bakım gerektiren birey açısından yararlarından biridir?
Seçenekler
A
Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
B
Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır.
C
Davranışlarda tutarlılık sağlar.
D
Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar.
E
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
Açıklama:
Bakım etiği, bakım gerektiren birey açısından kayıtların doğru tutulmasına yarar sağlar (Şekil 3.14). Doğru cevap A'dır.
Soru 17
Ölüm gerçekleştikten sonra bakım elemanının ilk yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölüm anında sağlık personelinin önerileri doğrultusunda yaşlı ve hastaya gerekli yardımı yapar.
B
Ölüm kesinleştikten sonra çevrede bulunanların ve yakınlarının odadan çıkarılmasına yardımcı olur.
C
Ölen hastanın takma dişleri, saç tokaları, yüzük ve bilezik gibi eşyaları varsa çıkartır.
D
Ölen hastanın vücudunun herhangi bir yerinde kan, çıkıntı, solüsyon lekeleri varsa siler.
E
Ölen hastanın gözleri açıksa kapatır.
Açıklama:
Ölüm kesinleştikten sonra çevrede bulunanların ve yakınlarının odadan çıkarılmasına yardımcı olur. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
Hangisi, yaşlı bakım hizmetinde kayıt altına alınması gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlının duygusal durumu.
B
Yaşlının alışkanlıkları.
C
Yaşlının günlük yaşam aktiviteleri.
D
Yaşlının siyasi görüşü.
E
Yaşlının sosyoekonomik ve eğitim durumu.
Açıklama:
Yaşlının siyasi görüşü, aydı tutulması gereken unsurlar arasında değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 19
Hangisi bakım etiğinin bakım elemanları açısından yararlarından biridir?
Seçenekler
A
Güven duygusunun gelişmesine sebep olur.
B
Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
C
Tedavi ve bakımda kullanılan araç-gereç ve donanım kaynaklarının, yetki, yetenek ve yeterliliklerin eşitlik ilkesine uygun dağılımını sağlar.
D
Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar.
E
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller.
Açıklama:
Bakım etiği, bakım elemanı açısından etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar (Şekil 3.14). Doğru cevap D'dir.
Soru 20
Verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlayan sağlık personeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ergoterapist
B
Fizyoterapist
C
Hemşire
D
Psikolog
E
Diyetisyen
Açıklama:
Fizyoterapist
Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar. Doğru cevap B'dir.
Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen sağlık personeli değildir?
Seçenekler
A
Diyetisyen
B
Ergoterapist
C
Fizyoterapist
D
Dil ve konuşma terapisti
E
Özel eğitimci
Açıklama:
Bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen sağlık personeli; doktor, hemşire, dil ve konuşma terapisti, fizyoterapist, ergoterapist ve diyetisyendir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi fizyoterapist'in görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hizmetten yararlananların adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur
B
Doktor tarafından tanısı konan bireylerin fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarını planlar ve uygular
C
Engellilik ve yaşlanmaya bağlı olarak görülen yeti kayıpları ile eklem ve kas rahatsızlıklarının rehabilitasyonunda tıbbi tedaviye destek verir
D
Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar
E
Yaptığı çalışmalar hakkında doktoru düzenli olarak bilgilendirir
Açıklama:
Fizyoterapist:
Doktor tarafından tanısı konan bireylerin fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarını planlar ve uygular. Engellilik ve yaşlanmaya bağlı olarak görülen yeti kayıpları ile eklem ve kas rahatsızlıklarının rehabilitasyonunda tıbbi tedaviye destek verir. Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar. Yaptığı çalışmalar hakkında doktoru düzenli olarak bilgilendirir.
Doktor tarafından tanısı konan bireylerin fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarını planlar ve uygular. Engellilik ve yaşlanmaya bağlı olarak görülen yeti kayıpları ile eklem ve kas rahatsızlıklarının rehabilitasyonunda tıbbi tedaviye destek verir. Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar. Yaptığı çalışmalar hakkında doktoru düzenli olarak bilgilendirir.
Soru 23
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü aşağıdakilerden hangisi sağlar?
Seçenekler
A
Ergoterapist
B
Dil ve konuşma terapisti
C
Psikolog
D
Sosyal çalışmacı
E
Bakım elemanı
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uzmanı (Sosyal Çalışmacı) Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve
eş güdümü sağlar.
eş güdümü sağlar.
Soru 24
Çocuk gelişimci kaç yaş grubu normal, özel gereksinimi olan, hasta, korunmaya muhtaç ve risk altındaki çocukların gelişimlerini destekler?
Seçenekler
A
0-13 yaş
B
0-15 yaş
C
0-18 yaş
D
2-18 yaş
E
3-18 yaş
Açıklama:
Çocuk gelişimcinin temel hedefi; 0-18 yaş grubu normal, özel gereksinimi olan, hasta, korunmaya muhtaç ve risk altındaki çocukların gelişimlerini desteklemektir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaç ya da bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına, sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen meslek elemanıdır?
Seçenekler
A
Ev ekonomisti
B
Özel eğitimci
C
Bakım elemanı
D
Sosyal hizmet uzmanı
E
Psikolog
Açıklama:
Bakım elemanı bakıma muhtaç ya da bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına, sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen ara meslek elemanıdır.
Soru 26
I) Bakım planı hazırlamak
II) Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
III) Yaşlıya kültürel faaliyet yaptırmak
IV) Yaşlının günlük bakımını yapmak
V) Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların
alınmasını sağlama
Yukarıdakilerden hangisi Yaşlı Bakım Elemanının görevleri arasında yer alır?
II) Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
III) Yaşlıya kültürel faaliyet yaptırmak
IV) Yaşlının günlük bakımını yapmak
V) Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların
alınmasını sağlama
Yukarıdakilerden hangisi Yaşlı Bakım Elemanının görevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II-III-V
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV-V
Açıklama:
Yaşlı bakım elemanının sahip olması gereken beceriler şu şekilde sıralanabilir:
- Yaşlının gereksinimlerini bilmek
- Bakım planı hazırlamak
- Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
- Yaşlının ailesine, doktoruna bulunduğu huzur ve bakımevi personeline bilgi vermek
- Günlük bakımını yapmak
- Sağlık personelinini yazmış olduğu ilaçlar alınmasını sağlamak
- İletişim kurmalarını sağlamak
- Sağlık personelinin kontrolünde bedensel ve psikolojik rahatsızlıklarında yardımcı olmak
- Sağlık personelinin önerdiği günlük egzersizleri yaptırmak
- Yaşlının oda düzenini sağlamak
- Yaşlıya yemek yemede yardımcı olmak, gerekirse yedirmek
- Yaşlıya pozisyon vermek
- Gerekli araç ve gereci kullanmak ve temizliğini yapmak
- Kendi sağlığı ve iş güvenliği için önlem almak
- Gerekli dökümanı hazırlamak ve doldurmak
- Mesleki ile ilgili teknolojik gelişimlerini izlemek
- Ölüm anında yanında olmak
Soru 27
Bakım gerektiren bireyin öz bakımı ile ilgili olarak bakım elemanlarının yerine getirmesi gereken Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç engelli bireyin terk edilme, reddedilme, engellilik durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık ve sevgisizlik gibi olumsuz duygulardan kurtarılmasına, depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
B
Bakıma muhtaç engelli bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile bu tür etkinliklere katılabilmesi için gerekli refakat hizmetleri
C
Bakıma muhtaç engelli birey ve ailesinin sosyal haklarını ve mevcut kaynaklarını etkin kullanmasına yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
D
Bakıma muhtaç engelli bireyin mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
E
Tehlikelere karşı korunması ve gözetilmesi
Açıklama:
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
• Bakıma muhtaç engelli birey ailesinin, engelli bireyi ve engel durumunu kabullenmesine ve bilgilendirilmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli bireyin mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli birey ve ailesinin sosyal haklarını ve mevcut kaynaklarını etkin kullanmasına yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile bu tür etkinliklere katılabilmesi için gerekli refakat hizmetleri
• Bakıma muhtaç engelli bireyin terk edilme, reddedilme, engellilik durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık ve sevgisizlik gibi olumsuz duygulardan kurtarılmasına, depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli birey ailesinin, engelli bireyi ve engel durumunu kabullenmesine ve bilgilendirilmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli bireyin mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli birey ve ailesinin sosyal haklarını ve mevcut kaynaklarını etkin kullanmasına yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile bu tür etkinliklere katılabilmesi için gerekli refakat hizmetleri
• Bakıma muhtaç engelli bireyin terk edilme, reddedilme, engellilik durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık ve sevgisizlik gibi olumsuz duygulardan kurtarılmasına, depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi bakım etiğinin bakım gerektiren bireyler açısından sunduğu yararlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler
B
Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır
C
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller
D
Davranışlarda tutarlılık sağlar
E
Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir
Açıklama:
Bakım Elemanları Açısından:
• Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler.
• Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır.
• Davranışlarda tutarlılık sağlar.
• Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir.
• Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar.
• Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
• Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler.
• Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır.
• Davranışlarda tutarlılık sağlar.
• Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir.
• Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar.
• Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışır, adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur?
Seçenekler
A
Etik
B
Özel eğitimci
C
Diyetisyen
D
Ergoterapist
E
Psikolog
Açıklama:
Ergoterapist:Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışır, adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi bireyin birlikte yaşadığı kişileri bütüncül bir yaklaşımla tüm uygulama ve eğitimlere katar?
Seçenekler
A
Hemşire
B
Diyetisyen
C
Psikolog
D
Doktor
E
Ergoterapist
Açıklama:
Hemşire:
Hizmetten yararlananların sağlık durumları hakkında doktora bilgi verir. İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar. Bireyin sağlığının korunması ve geliştirilmesine ilişkin eğitim planlar ve uygular, bireyin birlikte yaşadığı kişileri bütüncül bir yaklaşımla tüm uygulama ve eğitimlere katar.
Hizmetten yararlananların sağlık durumları hakkında doktora bilgi verir. İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar. Bireyin sağlığının korunması ve geliştirilmesine ilişkin eğitim planlar ve uygular, bireyin birlikte yaşadığı kişileri bütüncül bir yaklaşımla tüm uygulama ve eğitimlere katar.
Soru 31
Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltip güçlendirmeye, adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olan sağlık personeli kimdir?
Seçenekler
A
hemşire
B
dil ve konuşma terapisti
C
psikolog
D
fizyoterapist
E
ergoterapist
Açıklama:
Ergoterapist: Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışır, adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakım elemanlarının sahip olması gereken becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim yeterliliği
B
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
C
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler
D
Yaşlılık hastalıklarının tedavisi ile ilgili yeterlilikler
E
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
Açıklama:
Yaşlı bakım elemanının sahip olması gereken beceriler şu şekilde sıralanabilir:
İletişim yeterliliği
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler
Yaşlının bakımı ile ilgili yeterlilikler
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
Çalıştıkları ortamlarda kendi sorumlulukların bilincinde olma
Yaşlılık hastalıklarının tedavisi yaşlı bakım elemanlarının sahip olması gereken becerilerden biri değildir. Doğrusu yaşlıların bakımı ile ilgili yeterlilikler olmalıdır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
İletişim yeterliliği
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler
Yaşlının bakımı ile ilgili yeterlilikler
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
Çalıştıkları ortamlarda kendi sorumlulukların bilincinde olma
Yaşlılık hastalıklarının tedavisi yaşlı bakım elemanlarının sahip olması gereken becerilerden biri değildir. Doğrusu yaşlıların bakımı ile ilgili yeterlilikler olmalıdır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen personel arasındaki koordasyon ve eş güdümü sağlamaktadır?
Seçenekler
A
sağlık personeli
B
psikolog
C
sosyal hizmet uzmanı
D
çocuk gelişimci
E
özel eğitimci
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uzmanı (Sosyal Çalışmacı)
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Sosyal inceleme ve değerlendirme raporunu hazırlar, vaka yöneticiliği yapar, ev ziyaretleri gerçekleştirir. Psiko-sosyal destek ve danışmanlık hizmeti verir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Sosyal inceleme ve değerlendirme raporunu hazırlar, vaka yöneticiliği yapar, ev ziyaretleri gerçekleştirir. Psiko-sosyal destek ve danışmanlık hizmeti verir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 34
Bakım elemanlarının görev ve sorumlulukları düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren bireyin sosyal ilişkilerinin devam etmesine, gerektiğinde, sosyal dayanışma mekanizmalarının harekete geçirilmesine özen göstermelidir.
B
Bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlamalı ve kişisel tercihlerini önemsemelidir.
C
Bakıma muhtaç bireyi hizmete katan bir yaklaşım sergilememelidir.
D
İnsan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olmalıdır.
E
Sadece bakıma muhtaç bireyin değil, kendisinin de gereksinimlerini gözden kaçırmamalı, kendini değersiz görmemelidir.
Açıklama:
Bakım elemanlarının mesleki, ahlaki ve bakım gerektiren bireylere yönelik olmak üzere üç boyutlu olarak değerlendirilebilen görev ve sorumlulukları şunlardır:
- Bakım gerektiren bireyin sosyal ilişkilerinin devam etmesine, gerektiğinde, sosyal dayanışma mekanizmalarının harekete geçirilmesine özen göstermelidir.
- Bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlamalı ve kişisel tercihlerini önemsemelidir.
- Bakıma muhtaç bireyi de hizmete katan bir yaklaşım sergilemelidir.
- İnsan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olmalıdır.
- Sadece bakıma muhtaç bireyin değil, kendisinin de gereksinimlerini gözden kaçırmamalı, kendini değersiz görmemelidir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
- Bakım gerektiren bireyin sosyal ilişkilerinin devam etmesine, gerektiğinde, sosyal dayanışma mekanizmalarının harekete geçirilmesine özen göstermelidir.
- Bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlamalı ve kişisel tercihlerini önemsemelidir.
- Bakıma muhtaç bireyi de hizmete katan bir yaklaşım sergilemelidir.
- İnsan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olmalıdır.
- Sadece bakıma muhtaç bireyin değil, kendisinin de gereksinimlerini gözden kaçırmamalı, kendini değersiz görmemelidir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi "bakım etiğinin" bakım elemanları açısından sağladığı bir faydadır?
Seçenekler
A
Güven duygusunun gelişmesine sebep olur.
B
Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
C
Tedavi ve bakımda kullanılan araç-gereç ve donanım kaynaklarının, yetki, yetenek ve yeterliliklerin eşitlik ilkesine uygun dağılımını sağlar.
D
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller.
E
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
Açıklama:
Bakım etiğinin bakım gerektiren bireyler ve bakım elemanları açısından sunduğu yararlar vardır. Bu yararlar şu şekilde sıralanabilir:
Bakım Elemanları Açısından:
• Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler. • Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır. • Davranışlarda tutarlılık sağlar. • Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir. • Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar. • Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
A, B, C ve D seçeneğindekiler bakım etiğinin "bakım gerektiren bireyler açısından" sağladığı faydalardır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bakım Elemanları Açısından:
• Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler. • Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır. • Davranışlarda tutarlılık sağlar. • Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir. • Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar. • Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
A, B, C ve D seçeneğindekiler bakım etiğinin "bakım gerektiren bireyler açısından" sağladığı faydalardır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 36
Bakım elemanı yetiştirmeyi hedefleyen Millî Eğitim Bakanlığı onaylı "Engelli Bireyler İçin Bakım Elemanı Modül Programı" asgari kaç saattir?
Seçenekler
A
250
B
300
C
350
D
400
E
450
Açıklama:
Bakıma Muhtaç Engellilere Yönelik Resmî Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliği ile Bakıma Muhtaç Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği’ne göre bakım elemanı (bakıcı personel) sağlık meslek lisesi, liselerin çocuk gelişimi ve eğitimi, engelli veya yaşlı bakımı bölümü mezunu ya da bu lise ve bölümlerin ön lisans programları mezunu ya da Millî Eğitim Bakanlığı onaylı asgari 400 saatlik Engelli Bireyler İçin Bakım Elemanı Modül Programı veya yükseköğretim kurumlarının aynı amaçlı, eş değer eğitim programlarından sertifika alan kişiyi ifade etmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 37
Engellilerin Bakımı, Rehabilitasyonu ve Aile Danışmanlığı Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre bakım merkezlerinde çalışan bakım elemanlarının görev ve sorumlulukları açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Merkezde görevli personel tanımlanan görevleri dışında kuruluş müdürü tarafından verilen diğer görevleri de yapmakla yükümlü değildir.
B
Merkezde görev yapan tüm personel görev tanımlarına uygun olarak görevlerini yürütmekle yükümlü olup kuruluş müdürüne karşı sorumludur.
C
Sorumlu bulunduğu gruptaki engelli bireyleri tuvalet eğitimi, yeme içme, banyo, el yüz temizliği, giyinme soyunma gibi öz bakım ile ilgili günlük, haftalık, aylık ihtiyaçlarını karşılamak, yardım veya takip etmekle görevlidir.
D
Sorumlu olduğu grubun bakım, temizlik ve düzeninin sağlanmasına yardımcı olmakla görevlidir.
E
Merkezde görevli personel hizmet içi eğitimlere yönelik programların hazırlanmasında ve uygulanmasında görev alır.
Açıklama:
Merkezde görevli personel tanımlanan görevleri dışında kuruluş müdürü tarafından verilen diğer görevleri de yapmakla yükümlü ve kuruluş müdürüne karşı sorumludur.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 38
Ölmek üzere olan veya ölen olan bir hastanın bakım elemanı aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
Seçenekler
A
haberi öncelikli olarak ölen kişinin varsa eşine söyleme
B
haberi öncelikli olarak ölen kişinin varsa çocuklarına söyleme
C
ölüm haberinin en çabuk ulaştırabileceği kişiyi belirleme
D
ailede ruhsal ve bedensel olarak ölüm haberini en kolay kabullenecek olgunluğa sahip kişiyi belirleme
E
Varsa tüm kanuni mirasçılarına haber verme
Açıklama:
Ölmek üzere olan hastanın bakımını üstelenen bakım elemanı şunları yapmalıdır:
Klinik ve biyolojik ölümü ayırt edebilmeli • Ölüm anında sağlık personelinin önerileri doğrultusunda yaşlı ve hastaya gerekli yardımı yapabilmeli • Durumdan sağlık personelini haberdar etmeli • Ölüm kesinleştikten sonra yapılması gerekenleri bilmeli • Din görevlisine haber vermeli • Hastanın ailesine ölümü açıklanırken ailede ruhsal ve bedensel olarak ölüm haberini en kolay kabullenecek olgunluğa sahip kişiyi belirleme konusunda doktora yardımcı olmalıdır.
Klinik ve biyolojik ölümü ayırt edebilmeli • Ölüm anında sağlık personelinin önerileri doğrultusunda yaşlı ve hastaya gerekli yardımı yapabilmeli • Durumdan sağlık personelini haberdar etmeli • Ölüm kesinleştikten sonra yapılması gerekenleri bilmeli • Din görevlisine haber vermeli • Hastanın ailesine ölümü açıklanırken ailede ruhsal ve bedensel olarak ölüm haberini en kolay kabullenecek olgunluğa sahip kişiyi belirleme konusunda doktora yardımcı olmalıdır.
Soru 39
Özel sektörde çalışan bakım elemanları hangi kanuna tabidir?
Seçenekler
A
2547 sayılı kanun
B
4857 sayılı kanun
C
3289 sayılı kanun
D
1739 sayılı kanun
E
4904 sayılı kanun
Açıklama:
Özel sektörde çalışan bakım elemanları 4857 sayılı İş Kanunu’na tabidir. İş Kanunu hükümlerine göre, özel sektörde çalışan diğer çalışanlar gibi bakım elemanlarının da işvereni ile kurdukları iş ilişkisi iş sözleşmesine dayanır. Bu bağlamda bakım elemanı ile işvereni arasında kurulan iş ilişkisinin boyutlarını, bu ilişkinin hukuksal dayanağını oluşturan iş sözleşmesi belirlemektedir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanının görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
bireyin kişisel bakımı
B
bireyin yemeğinin yedirilmesi
C
sosyal aktivitelerin yaptırılması
D
basit fiziksel aktivitelerin yaptırılması
E
sosyal inceleme ve değerlendirme raporunun hazırlanması
Açıklama:
Bakım Elemanı:
Yaşlı, engelli veya hasta bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına (saçının yıkanması, tırnağının kesilmesi, yemeğinin yedirilmesi, tuvalete götürülmesi vb.) sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına (basit zihinsel ve fiziksel aktivitelerin yaptırılmasına) yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen ara meslek elemanıdır.
E seçeneği ise sosyal hizmet uzmanının görevidir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Yaşlı, engelli veya hasta bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına (saçının yıkanması, tırnağının kesilmesi, yemeğinin yedirilmesi, tuvalete götürülmesi vb.) sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına (basit zihinsel ve fiziksel aktivitelerin yaptırılmasına) yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen ara meslek elemanıdır.
E seçeneği ise sosyal hizmet uzmanının görevidir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen
personellerden birisi değildir?
personellerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Sosyal Hizmet Uzmanı
C
Çocuk Gelişimci
D
Sağlık Personeli
E
Aile bireyleri
Açıklama:
Bakım gerektiren bireylere girişimde sağlık personeli başta olmak üzere psikolog, sosyal hizmet uzmanı (sosyal çalışmacı), çocuk gelişimci, özel eğitimci ve ev ekonomisti de önemli sorumluluklar üstlenir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 42
Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışan sağlık personeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dil ve Konuşma Terapisti
B
Ergoterapist
C
Diyetisyen
D
Psikolog
E
Hemşire
Açıklama:
Ergoterapist; Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışır, adaptasyon ve
üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur. Doğru cevap B seçeneğidir.
üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 43
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlayan, psiko-sosyal destek ve danışmanlık hizmeti veren personel aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Ergoterapist
C
Sosyal Hizmet Uzmanı
D
Yaşlı Bakımı Elemanı
E
Özel Eğitimci
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uzmanı (Sosyal Çalışmacı); Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Sosyal inceleme ve değerlendirme raporunu hazırlar, vaka yöneticiliği yapar, ev ziyaretleri gerçekleştirir. Psiko-sosyal destek ve danışmanlık hizmeti verir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi özel eğitimci personelin faaliyetlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Özel eğitim gerektiren bireylerin tespiti amacıyla yapılacak taramalarda yer alır, uygun eğitim önlemleri alınmasını sağlar
B
Özel eğitimde, ailelere yönelik çeşitli bilgilendirme ile rehberlik program
ve çalışmalarını ilgili birim ve kurumların iş birliğiyle planlar
ve çalışmalarını ilgili birim ve kurumların iş birliğiyle planlar
C
Özel eğitim planlarını, uygular, değerlendirir ve izler.
D
Çağdaş yaklaşımlar kullanarak çocuk, aile eğitimci ve toplumla ilgili projeler
geliştirir ve projeleri toplumun her kesimindeki çocuk ve ailelerin yüksek yararına olacak şekilde hayata geçirip yaygınlaştırır
geliştirir ve projeleri toplumun her kesimindeki çocuk ve ailelerin yüksek yararına olacak şekilde hayata geçirip yaygınlaştırır
E
Özel eğitim gerektiren öğrencilerin üst öğrenim kurumları ve mesleğe yönelmeleri konusunda gerekli çalışmaları ve eş güdümü de sağlar.
Açıklama:
Özel eğitim gerektiren bireylerin tespiti amacıyla yapılacak taramalarda yer alır, uygun eğitim önlemleri alınmasını sağlar; özel eğitimde, ailelere yönelik çeşitli bilgilendirme ile rehberlik program ve çalışmalarını ilgili birim ve kurumların iş birliğiyle planlar, uygular, değerlendirir ve izler. Bununla birlikte, özel eğitim gerektiren öğrencilerin üst öğrenim kurumları ve mesleğe yönelmeleri konusunda gerekli çalışmaları ve eş güdümü de sağlar. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı, engelli ve hasta bireylere bakım hizmeti sunan
elemanının sahip olmasını gereken özelliklerden birisi değildir?
elemanının sahip olmasını gereken özelliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Meslek ahlakına sahip
B
Profesyonel eğitim almış
C
Empati kurma bilgi ve becerisine sahip
D
Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
E
Ev idaresi, mal ve hizmet satın alma konularında gerekli yönlendirmeleri yapabilen
Açıklama:
Yaşlı, engelli ve hasta bireylere bakım hizmeti sunan informal ya da formal bakım
elemanının üstlendiği bu sorumluluğu gereği gibi yerine getirebilmesi bazı özelliklere sahip olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu özellikler şu şekilde sıralanabilir:
Meslek ahlakına sahip
Profesyonel eğitim almış
Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri ziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
Empati kurma bilgi ve becerisine sahip
Yazılı ve sözlü iletişim bilgisini geliştiren, anlama ve konuşma yeteneğine sahip, etkili ve güzel konuşan İnsan ilişkilerine önem veren
Sağlığın önemini kavramış
Programlı çalışmayı seven
Irk, din, renk, dil, mezhep, cins ayırt etmeden her türlü hastaya gerekli olan bakımı veren gibi. Doğru cevap E seçeneğidir.
elemanının üstlendiği bu sorumluluğu gereği gibi yerine getirebilmesi bazı özelliklere sahip olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu özellikler şu şekilde sıralanabilir:
Meslek ahlakına sahip
Profesyonel eğitim almış
Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri ziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
Empati kurma bilgi ve becerisine sahip
Yazılı ve sözlü iletişim bilgisini geliştiren, anlama ve konuşma yeteneğine sahip, etkili ve güzel konuşan İnsan ilişkilerine önem veren
Sağlığın önemini kavramış
Programlı çalışmayı seven
Irk, din, renk, dil, mezhep, cins ayırt etmeden her türlü hastaya gerekli olan bakımı veren gibi. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 46
Ölüm anında yanında olmak hangi bakım elemanının görevlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yaşlı bakımı elemanı
B
Hasta bakımı elemanı ve yaşlı bakım elemanı
C
Engelli bakım elemanı
D
Sosyal hizmet uzmanı
E
Doktor
Açıklama:
Ölüm anında yanında olmak; yaşlı bakımı ve hasta bakımı elemanlarının görevlerinden birisidir. Doğru cevap B sçeneğidir.
Soru 47
Bakım elamanının görevlerinin sınıflandırması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Mesleki, ahlaki ve bakım gerektiren bireylere yönelik
B
Bakım gerektiren bireylere yönelik, ahlaki
C
Mesleki, bakım gerektiren bireylere yönelik
D
Teknolojik, mesleki, ahlaki
E
bakım gerektiren bireylere yönelik, mesleki, teknolojik
Açıklama:
Yaşlı, engelli ve hasta bireylere bakım hizmeti sunan informal ya da formal bakım
elemanlarının sorumluluk ve görevleri; “bakım gerektiren bireye yönelik görev ve
sorumluluklar”, “mesleki görev ve sorumluluklar” ve “ahlaki görev ve sorumluluklar” şeklinde sınıflandırılabilir. Doğru cevap A seçeneğidir
elemanlarının sorumluluk ve görevleri; “bakım gerektiren bireye yönelik görev ve
sorumluluklar”, “mesleki görev ve sorumluluklar” ve “ahlaki görev ve sorumluluklar” şeklinde sınıflandırılabilir. Doğru cevap A seçeneğidir
Soru 48
Meslek mensuplarının bakım hizmetlerini yürütürken nasıl davranmaları gerektiğini öngören mesleki ilkelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etik
B
Meslek etiği
C
Mesleki görev
D
Bakım elemanı etiği
E
Ahlaki görev
Açıklama:
Bakım elemanı etiği, sadece bu meslek mensuplarına özgülenmiş bir meslek etiği olarak, bu meslek mensuplarının bakım hizmetlerini yürütürken nasıl davranmaları gerektiğini öngören mesleki ilkelerdir. Doğru cevap D seçeneğidir
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaptıkları işin gereği uymaları gereken etik ilkelerden birisidir?
Seçenekler
A
Yiyecek ve içecek ihtiyacının giderilmesi
B
Bakıma muhtaç engelli bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve
katılımına yönelik refakat hizmetleri
katılımına yönelik refakat hizmetleri
C
Kendi sağlığı ve iş güvenliği için önlem almak
D
Meslek ile ilgili teknolojik gelişmeleri izlemek
E
Mesleğe ve bakıma muhtaçlara saygı
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaptıkları işin gereği uymaları gereken etik ilkeler şu şekilde sıralanabilir:
Mesleki liyakat
Mesleki ilerleme
Mesleki istişare
Mesleki sorumluluk
Farkındalık sorumluluğu
Mesleğe ve bakıma muhtaçlara saygı
İnsan sevgisi
Ayrımcılık yapmama
Mahremiyet ve gizlilik
Maddi istismardan kaçınma
Psiko- sosyal istismardan kaçınma
Sağlıklı iş ilişkileri
Kurumsal sadakat
Doğru cevap E seçeneğidir
Mesleki liyakat
Mesleki ilerleme
Mesleki istişare
Mesleki sorumluluk
Farkındalık sorumluluğu
Mesleğe ve bakıma muhtaçlara saygı
İnsan sevgisi
Ayrımcılık yapmama
Mahremiyet ve gizlilik
Maddi istismardan kaçınma
Psiko- sosyal istismardan kaçınma
Sağlıklı iş ilişkileri
Kurumsal sadakat
Doğru cevap E seçeneğidir
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi bakım etiğinin bakım gerektiren bireyler açısından sunduğu yararlardan birisidir?
Seçenekler
A
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller.
B
Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler
C
Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır.
D
Davranışlarda tutarlılık sağlar
E
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
Açıklama:
Bakım etiğinin bakım gerektiren bireyler açısından yararları:
• Güven duygusunun gelişmesine sebep olur.
• Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
• Tedavi ve bakımda kullanılan araç-gereç ve
donanım kaynaklarının, yetki, yetenek ve
yeterliliklerin eşitlik ilkesine uygun
dağılımını sağlar.
• Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek
baskı ve ön yargıları engeller.
Doğru cevap A seçeneğidir.
• Güven duygusunun gelişmesine sebep olur.
• Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
• Tedavi ve bakımda kullanılan araç-gereç ve
donanım kaynaklarının, yetki, yetenek ve
yeterliliklerin eşitlik ilkesine uygun
dağılımını sağlar.
• Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek
baskı ve ön yargıları engeller.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen personellerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mesleki terapist
B
Sağlık personeli
C
Psikolog
D
Sosyal hizmet uzmanı
E
Çocuk gelişimci
Açıklama:
Şekil 3.1 Bakım Gerektiren Bireylere Girişimde Görev Üstlenen Personel
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen sağlık personelinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dil konuşma terapisti
B
Psikolog
C
Ergoterapist
D
Diyetisyen
E
Fizyoterapist
Açıklama:
Şekil 3.2 Bakım Gerektiren Bireylere Girişimde Görev Üstlenen Sağlık Personeli
Soru 53
İnsan iletişimi ve dil (lisan)-konuşma ile ilgilenir ve nedenlerine bakmaksızın çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda tüm ses, konuşma, yutma fonksiyonları ve dil (lisan) bozukluklarını tedavi eden meslek alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyoterapist
B
Psikolog
C
Dil ve konuşma terapisti
D
Doktor
E
Hemşire
Açıklama:
Dil ve konuşma terapisti/patoloğu insan iletişimi ve dil (lisan)-konuşma ile ilgilenir ve nedenlerine bakmaksızın çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda tüm ses, konuşma, yutma fonksiyonları ve dil (lisan) bozukluklarını tedavi eder
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının mesleki, ahlaki ve bakım gerektiren bireye yönelik görev ve sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
İnsan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olma
B
Bakıma muhtaç bireyi de hizmete katan bir yaklaşım sergileme
C
Bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlama
D
Bakıma muhtaç bireyin temel haklarını koruma
E
Kişisel tercihlerini önemseme
Açıklama:
Bakım elemanı bakıma muhtaç ya da bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına, sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen ara meslek elemanıdır. Bakım elemanlarının mesleki, ahlaki ve bakım gerektiren bireye yönelik görev ve sorumlulukları; “insan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olma”, “bakıma muhtaç bireyi de hizmete katan bir yaklaşım sergileme”, “bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlama” ve “kişisel tercihlerini önemseme” vb. şeklinde sıralanabilir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Meslek ahlakına sahip olmalı
B
Empati kurma bilgi ve becerisine sahip olmalı
C
Programlı çalışmayı seven olmalı
D
Irk, din, renk, dil, mezhep, cins ayırt etmeden her türlü hastaya gerekli olan bakımı veren biri olmalı
E
İş hayatında başarılı olmalı
Açıklama:
Şekil 3.3 Bakım Elemanlarının Sahip Olması Gereken Özellikler
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının iş kanunu hükümlerine uymaması sonucunda ortaya çıkan yaptırımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Derece ve Kademede Gerileme Cezası Uygulanması
B
Kişiye Görevini Gereği gibi Yapmasının Hatırlatılması ya da Uyarılması
C
Kıdem Tazminatı Hakkının Sona Ermesi
D
İşten Çıkarma veya İş Sözleşmesinin Feshi
E
Maddi ve/veya Manevi Tazminat Ödeme Zorunluluğu
Açıklama:
Şekil 3.23 Bakım Elemanlarının İş Kanunu Hükümlerine Uymamasının Yaptırımları
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi aile, çalışma ve sosyal hizmetler bakanlığına bağlı merkezlerde çalışan bakım elemanlarının görev ve sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Merkezde görev yapan tüm personel görev tanımlarına uygun olarak görevlerini yürütmekle yükümlü olup kuruluş müdürüne karşı sorumludur
B
Sorumlu bulunduğu gruptaki engelli bireylerin eğitim sürecini takip etmek
C
Sorumlu olduğu grubun bakım, temizlik ve düzeninin sağlanmasına yardımcı olmakla görevlidir.
D
Merkezde görevli personel tanımlanana görevleri dışında kuruluş müdürü tarafından verilen diğer görevleri de yapmakla yükümlü ve kuruluş müdürüne karşı sorumludur
E
Merkezde görevli personel hizmet içi eğitimlere yönelik programların hazırlanmasında ve uygulanmasında görev alır
Açıklama:
Şekil 3.19 Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına Bağlı Merkezlerde Çalışan Bakım Elemanlarının Görev ve Sorumlulukları
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi DMK’ye göre bakım elemanlarının haklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Güvenlik Hakkı
B
Uygulamayı İsteme Hakkı
C
Çalışma Belgesi İsteme Hakkı
D
Çekilme Hakkı
E
Sendika Kurma ve Kurulu Sendikalara Üye Olma Hakkı
Açıklama:
Şekil 3.16 DMK’ye Göre Bakım Elemanlarının Hakları
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi bakım etiğinin bakım elemanları açısından yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler
B
Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır
C
Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar
D
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller
E
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar
Açıklama:
Şekil 3.14 Bakım Etiğinin Bakım Gerektiren Bireyler ve Bakım Elemanları Açısından Yararları
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi engelli bakım elemanının sahip olması gereken becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim yeterliliği
B
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
C
Engelliler ve engelli bakım hizmetleri ile ilgili yeterlilikler
D
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
E
Çalıştıkları ortamlarda engelli bireylerin sorumluluklarının bilincinde olma
Açıklama:
Şekil 3.9 Engelli Bakım Elemanının Sahip Olması Gereken Beceriler
Soru 61
Engelli bakım elemanının görevlerinden biri olan "Bakım planı hazırlamak", bakım elemanının sahip olması gereken hangi beceriyi ifade eder?
Seçenekler
A
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
B
Hastanın bakım hizmetleriyle ilgili yeterlilikler
C
İletişim yeterliliği
D
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
E
Çalıştıkları ortamlarda kendi sorumlulukların bilincinde olma
Açıklama:
Bakım planı hazırlamak, hasta bakımı elemanının sahip olması gereken becerilerden "Hastanın bakım hizmetleriyle ilgili yeterlilikleri" ifade eder. (Şekil 3.6 ve Şekil 3.7) Doğru cevap B'dir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi sağlık personeli arasında sayılmamaktadır?
Seçenekler
A
Dil ve Konuşma Terapisti
B
Diyetisyen
C
Doktor
D
Fizyoterapist
E
Çocuk gelişimci
Açıklama:
Çocuk gelişimci sağlık personeli arasında sayılmamaktadır.
Soru 63
Tıbbi koordinasyonu sağlar, hizmetten yararlananların sağlık durumlarını takip eder, tıbbi danış- manlık ve eğitim veren sağlık elemanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hemşire
B
Doktor
C
Ergoterapist
D
Fizyoterapist
E
Diyetisyen
Açıklama:
Tıbbi koordinasyonu sağlar, hizmetten yararlananların sağlık durumlarını takip eder, tıbbi danış- manlık ve eğitim veren sağlık elemanı doktordur.
Soru 64
Dil ve konuşma terapisti/patoloğu insan iletişimi ve dil (lisan)-konuşma ile ilgilenir ve neden- lerine bakmaksızın çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda tüm ses, konuşma, yutma fonksiyonları ve dil (lisan) bozukluklarını tedavi eden sağlık elemanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doktor
B
Hemşire
C
Dil ve konuşma terapisti
D
Fizyoterapist
E
Diyetisyen
Açıklama:
Dil ve konuşma terapisti/patoloğu insan iletişimi ve dil (lisan)-konuşma ile ilgilenir ve neden- lerine bakmaksızın çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda tüm ses, konuşma, yutma fonksiyonları ve dil (lisan) bozukluklarını tedavi eden sağlık elemanı dil ve konuşma terapistidir.
Soru 65
I.Meslek ahlakına sahip
II.Profesyonel eğitim almış
III.Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakım elemanın sahip olması gereken özelliklerdendir?
II.Profesyonel eğitim almış
III.Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bakım elemanın sahip olması gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de bakım elemanının sahip olması gereken özelliklerdendir.
Soru 66
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi sorumluluklarının bilinci altında; yaşlı bireylerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği, sağlık per- soneli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket çalışmaları, beslenmeleri, yaşlı kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemana ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Yaşlı bakım elemanı
B
Doktor
C
Hemşire
D
Fizyoterapist
E
Ergoterapist
Açıklama:
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi sorumluluklarının bilinci altında; yaşlı bireylerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği, sağlık per- soneli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket çalışmaları, beslenmeleri, yaşlı kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemanına yaşlı bakım elemanı adı verilmektedir.
Soru 67
I.Yaşlının gereksinimlerini bilmek
II.Bakım planı hazırlamak
III.Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bakım elemanının özelliklerindendir?
II.Bakım planı hazırlamak
III.Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yaşlı bakım elemanının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de yaşlı bakım elemanının özelliklerindendir.
Soru 68
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi sorumluluklarının bilinci altında; engelli bireylerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği, sağlık per- soneli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket çalışmaları, beslenmeleri, engelli kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemana ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Doktor
C
Engelli bakım elemanı
D
Sosyal hizmet uzmanı
E
Yaşlı bakım elemanı
Açıklama:
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanarak, ev ve kurumlarda kendi sorumluluklarının bilinci altında; engelli bireylerin bakım ve danışmanlığı, vücut temizliği, sağlık per- soneli tarafından önerilen ilaçların kullanılması ve tespit edilen nefes, hareket çalışmaları, beslenmeleri, engelli kişilerin kişisel ve sosyal sorunlarının çözümünde yardımcı olan, alanıyla ilgili araç ve gereçleri yerinde ve zamanında kullanabilen elemana engelli bakım elemanı adı verilmektedir.
Soru 69
I.Hastanın gereksinimlerini bilmek
II.Bakım planı hazırlamak
III.Altında çalışanları denetlemek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hasta bakım elemanının özelliklerindendir?
II.Bakım planı hazırlamak
III.Altında çalışanları denetlemek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hasta bakım elemanının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de hasta bakım elemanının özelliklerindendir.
Soru 70
Bireyler için belirli bir toplum içinde davranış kuralları şeklinde anlaşılabileceği gibi bu davranış kurallarıyla ilgilenen felsefenin bir dalı ve iyi ve güzel huylara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Etik
B
Sorumluluk
C
Ahlak
D
Sorumluluk
E
Güzel huy
Açıklama:
Bireyler için belirli bir toplum içinde davranış kuralları şeklinde anlaşılabileceği gibi bu davranış kurallarıyla ilgilenen fel- sefenin bir dalı ve iyi ve güzel huylara etik adı verilir.
Soru 71
Belirli bir meslek grubunun, mesleğe ilişkin olarak oluşturup koruduğu, mes- lek üyelerine emreden, onları belli bir şekilde dav- ranmaya zorlayan, kişisel eğilimlerini sınırlayan; yetersiz ve ilkesiz üyeleri meslekten dışlayan, mes- lek içi rekabeti düzenleyen ve hizmet ideallerini korumayı amaçlayan mesleki ilkeler bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etik
B
Kural
C
Ahlak
D
Meslek etiği
E
Sosyal sorumluluk
Açıklama:
Belirli bir meslek grubunun, mesleğe ilişkin olarak oluşturup koruduğu, meslek üyelerine emreden, onları belli bir şekilde davranmaya zorlayan, kişisel eğilimlerini sınırlayan; yetersiz ve ilkesiz üyeleri meslekten dışlayan, meslek içi rekabeti düzenleyen ve hizmet ideallerini korumayı amaçlayan mesleki ilkeler bütününe meslek etiği adı verilmektedir.
Soru 72
Hangisi sağlık personeli kapsamında değildir?
Seçenekler
A
Doktor
B
Hemşire
C
Psikolog
D
Fizyoterapist
E
Diyetisyen
Açıklama:
Bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen sağlık personeli; doktor, hemşire, dil ve konuşma terapisti, fizyoterapist, ergoterapist ve diyetisyendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 73
"İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar."
Yukarıdaki ifade, hangi sağlık personelinin görev tanımına girer?
Yukarıdaki ifade, hangi sağlık personelinin görev tanımına girer?
Seçenekler
A
Doktor
B
Fizyoterapist
C
Ergoterapist
D
Hemşire
E
Dil ve konuşma terapisti
Açıklama:
Hemşire
Hizmetten yararlananların sağlık durumları hakkında doktora bilgi verir. İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar... Doğru cevap D'dir.
Hizmetten yararlananların sağlık durumları hakkında doktora bilgi verir. İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar... Doğru cevap D'dir.
Soru 74
Bakım gerektiren bireyler girişimde görev üstlenen meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eşgüdümü hangisi sağlar?
Seçenekler
A
Özel eğitimci
B
Sosyal hizmet uzmanı
C
Ev ekonomisti
D
Çocuk gelişimci
E
Doktor
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uzmanı (Sosyal Çalışmacı)
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Doğru cevap B'dir.
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 75
Hangisi engelli bakım elemanının görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Engellinin alışkanlıklarını ortaya çıkarmak.
B
Engelli gereksinimlerini bilmek.
C
Engellinin ailesine, doktoruna, bulunduğu huzur ve bakımevi personeline bilgi vermek.
D
Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların alınmasını sağlamak.
E
Ölüm anında yanında olmak.
Açıklama:
Ölüm anında yanında olmak yaşlı bakım elemanının görevleri arasındadır (Şekil 3.4). Doğru cevap E'dir.
Soru 76
Yaşlı bakım elemanı ile engelli bakım elemanının sahip olması gereken ortak beceriler söz konusudur. Aşağıdakilerden hangisi sadece yaşlı bakım elemanında aranan bir beceridir?
Seçenekler
A
İletişim yeterliliği.
B
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler.
C
Çalıştıkları ortamlarda kendi sorumlulukların bilincinde olma.
D
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler.
E
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma.
Açıklama:
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler yaşlı bakım elemanında olması gereken bir beceridir (Şekil 3.5). Doğru cevap D'dir.
Soru 77
Hangisi bakım etiğinin bakım gerektiren birey açısından yararlarından biridir?
Seçenekler
A
Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
B
Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır.
C
Davranışlarda tutarlılık sağlar.
D
Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar.
E
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
Açıklama:
Bakım etiği, bakım gerektiren birey açısından kayıtların doğru tutulmasına yarar sağlar (Şekil 3.14). Doğru cevap A'dır.
Soru 78
Ölüm gerçekleştikten sonra bakım elemanının ilk yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölüm anında sağlık personelinin önerileri doğrultusunda yaşlı ve hastaya gerekli yardımı yapar.
B
Ölüm kesinleştikten sonra çevrede bulunanların ve yakınlarının odadan çıkarılmasına yardımcı olur.
C
Ölen hastanın takma dişleri, saç tokaları, yüzük ve bilezik gibi eşyaları varsa çıkartır.
D
Ölen hastanın vücudunun herhangi bir yerinde kan, çıkıntı, solüsyon lekeleri varsa siler.
E
Ölen hastanın gözleri açıksa kapatır.
Açıklama:
Ölüm kesinleştikten sonra çevrede bulunanların ve yakınlarının odadan çıkarılmasına yardımcı olur. Doğru cevap B'dir.
Soru 79
Hangisi, yaşlı bakım hizmetinde kayıt altına alınması gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlının duygusal durumu.
B
Yaşlının alışkanlıkları.
C
Yaşlının günlük yaşam aktiviteleri.
D
Yaşlının siyasi görüşü.
E
Yaşlının sosyoekonomik ve eğitim durumu.
Açıklama:
Yaşlının siyasi görüşü, aydı tutulması gereken unsurlar arasında değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 80
Hangisi bakım etiğinin bakım elemanları açısından yararlarından biridir?
Seçenekler
A
Güven duygusunun gelişmesine sebep olur.
B
Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
C
Tedavi ve bakımda kullanılan araç-gereç ve donanım kaynaklarının, yetki, yetenek ve yeterliliklerin eşitlik ilkesine uygun dağılımını sağlar.
D
Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar.
E
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller.
Açıklama:
Bakım etiği, bakım elemanı açısından etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar (Şekil 3.14). Doğru cevap D'dir.
Soru 81
Verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlayan sağlık personeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ergoterapist
B
Fizyoterapist
C
Hemşire
D
Psikolog
E
Diyetisyen
Açıklama:
Fizyoterapist
Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar. Doğru cevap B'dir.
Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen sağlık personeli değildir?
Seçenekler
A
Diyetisyen
B
Ergoterapist
C
Fizyoterapist
D
Dil ve konuşma terapisti
E
Özel eğitimci
Açıklama:
Bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen sağlık personeli; doktor, hemşire, dil ve konuşma terapisti, fizyoterapist, ergoterapist ve diyetisyendir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi fizyoterapist'in görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hizmetten yararlananların adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur
B
Doktor tarafından tanısı konan bireylerin fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarını planlar ve uygular
C
Engellilik ve yaşlanmaya bağlı olarak görülen yeti kayıpları ile eklem ve kas rahatsızlıklarının rehabilitasyonunda tıbbi tedaviye destek verir
D
Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar
E
Yaptığı çalışmalar hakkında doktoru düzenli olarak bilgilendirir
Açıklama:
Fizyoterapist:
Doktor tarafından tanısı konan bireylerin fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarını planlar ve uygular. Engellilik ve yaşlanmaya bağlı olarak görülen yeti kayıpları ile eklem ve kas rahatsızlıklarının rehabilitasyonunda tıbbi tedaviye destek verir. Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar. Yaptığı çalışmalar hakkında doktoru düzenli olarak bilgilendirir.
Doktor tarafından tanısı konan bireylerin fizyoterapi ve rehabilitasyon programlarını planlar ve uygular. Engellilik ve yaşlanmaya bağlı olarak görülen yeti kayıpları ile eklem ve kas rahatsızlıklarının rehabilitasyonunda tıbbi tedaviye destek verir. Sağlıklı bireylerin özel egzersiz ve rehabilitasyon programları ile fiziksel uyumlarını artırarak, olası hastalık ve sakatlıkları önlemeye çalışır, verilen egzersizlerin kontrollü ve düzenli bir biçimde yapılmasını sağlar. Yaptığı çalışmalar hakkında doktoru düzenli olarak bilgilendirir.
Soru 84
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü aşağıdakilerden hangisi sağlar?
Seçenekler
A
Ergoterapist
B
Dil ve konuşma terapisti
C
Psikolog
D
Sosyal çalışmacı
E
Bakım elemanı
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uzmanı (Sosyal Çalışmacı) Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve
eş güdümü sağlar.
eş güdümü sağlar.
Soru 85
Çocuk gelişimci kaç yaş grubu normal, özel gereksinimi olan, hasta, korunmaya muhtaç ve risk altındaki çocukların gelişimlerini destekler?
Seçenekler
A
0-13 yaş
B
0-15 yaş
C
0-18 yaş
D
2-18 yaş
E
3-18 yaş
Açıklama:
Çocuk gelişimcinin temel hedefi; 0-18 yaş grubu normal, özel gereksinimi olan, hasta, korunmaya muhtaç ve risk altındaki çocukların gelişimlerini desteklemektir.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaç ya da bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına, sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen meslek elemanıdır?
Seçenekler
A
Ev ekonomisti
B
Özel eğitimci
C
Bakım elemanı
D
Sosyal hizmet uzmanı
E
Psikolog
Açıklama:
Bakım elemanı bakıma muhtaç ya da bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına, sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen ara meslek elemanıdır.
Soru 87
I) Bakım planı hazırlamak
II) Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
III) Yaşlıya kültürel faaliyet yaptırmak
IV) Yaşlının günlük bakımını yapmak
V) Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların
alınmasını sağlama
Yukarıdakilerden hangisi Yaşlı Bakım Elemanının görevleri arasında yer alır?
II) Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
III) Yaşlıya kültürel faaliyet yaptırmak
IV) Yaşlının günlük bakımını yapmak
V) Sağlık personelinin yazmış olduğu ilaçların
alınmasını sağlama
Yukarıdakilerden hangisi Yaşlı Bakım Elemanının görevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II-III-V
D
I-II-III-IV
E
I-II-IV-V
Açıklama:
Yaşlı bakım elemanının sahip olması gereken beceriler şu şekilde sıralanabilir:
- Yaşlının gereksinimlerini bilmek
- Bakım planı hazırlamak
- Yaşlının alışkanlıklarını ortaya çıkarmak
- Yaşlının ailesine, doktoruna bulunduğu huzur ve bakımevi personeline bilgi vermek
- Günlük bakımını yapmak
- Sağlık personelinini yazmış olduğu ilaçlar alınmasını sağlamak
- İletişim kurmalarını sağlamak
- Sağlık personelinin kontrolünde bedensel ve psikolojik rahatsızlıklarında yardımcı olmak
- Sağlık personelinin önerdiği günlük egzersizleri yaptırmak
- Yaşlının oda düzenini sağlamak
- Yaşlıya yemek yemede yardımcı olmak, gerekirse yedirmek
- Yaşlıya pozisyon vermek
- Gerekli araç ve gereci kullanmak ve temizliğini yapmak
- Kendi sağlığı ve iş güvenliği için önlem almak
- Gerekli dökümanı hazırlamak ve doldurmak
- Mesleki ile ilgili teknolojik gelişimlerini izlemek
- Ölüm anında yanında olmak
Soru 88
Bakım gerektiren bireyin öz bakımı ile ilgili olarak bakım elemanlarının yerine getirmesi gereken Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç engelli bireyin terk edilme, reddedilme, engellilik durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık ve sevgisizlik gibi olumsuz duygulardan kurtarılmasına, depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
B
Bakıma muhtaç engelli bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile bu tür etkinliklere katılabilmesi için gerekli refakat hizmetleri
C
Bakıma muhtaç engelli birey ve ailesinin sosyal haklarını ve mevcut kaynaklarını etkin kullanmasına yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
D
Bakıma muhtaç engelli bireyin mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
E
Tehlikelere karşı korunması ve gözetilmesi
Açıklama:
Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri
• Bakıma muhtaç engelli birey ailesinin, engelli bireyi ve engel durumunu kabullenmesine ve bilgilendirilmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli bireyin mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli birey ve ailesinin sosyal haklarını ve mevcut kaynaklarını etkin kullanmasına yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile bu tür etkinliklere katılabilmesi için gerekli refakat hizmetleri
• Bakıma muhtaç engelli bireyin terk edilme, reddedilme, engellilik durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık ve sevgisizlik gibi olumsuz duygulardan kurtarılmasına, depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli birey ailesinin, engelli bireyi ve engel durumunu kabullenmesine ve bilgilendirilmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli bireyin mevcut durumunu ve yerleştirildiği ortamı kabullenmesine, bilgilenmesine ve gelişim alanlarında desteklenmesine yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli birey ve ailesinin sosyal haklarını ve mevcut kaynaklarını etkin kullanmasına yönelik olarak kişisel ve grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
• Bakıma muhtaç engelli bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve katılımına yönelik sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler ile bu tür etkinliklere katılabilmesi için gerekli refakat hizmetleri
• Bakıma muhtaç engelli bireyin terk edilme, reddedilme, engellilik durumunu kabullenememe, ümitsizlik, intihar etme, yalnızlık ve sevgisizlik gibi olumsuz duygulardan kurtarılmasına, depresyon ve stres gibi durumların yaşanmasının engellenmesine yönelik olarak kişisel veya grup çalışması yöntemleriyle verilecek hizmetler
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi bakım etiğinin bakım gerektiren bireyler açısından sunduğu yararlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler
B
Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır
C
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller
D
Davranışlarda tutarlılık sağlar
E
Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir
Açıklama:
Bakım Elemanları Açısından:
• Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler.
• Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır.
• Davranışlarda tutarlılık sağlar.
• Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir.
• Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar.
• Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
• Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler.
• Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır.
• Davranışlarda tutarlılık sağlar.
• Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir.
• Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar.
• Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışır, adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur?
Seçenekler
A
Etik
B
Özel eğitimci
C
Diyetisyen
D
Ergoterapist
E
Psikolog
Açıklama:
Ergoterapist:Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışır, adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi bireyin birlikte yaşadığı kişileri bütüncül bir yaklaşımla tüm uygulama ve eğitimlere katar?
Seçenekler
A
Hemşire
B
Diyetisyen
C
Psikolog
D
Doktor
E
Ergoterapist
Açıklama:
Hemşire:
Hizmetten yararlananların sağlık durumları hakkında doktora bilgi verir. İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar. Bireyin sağlığının korunması ve geliştirilmesine ilişkin eğitim planlar ve uygular, bireyin birlikte yaşadığı kişileri bütüncül bir yaklaşımla tüm uygulama ve eğitimlere katar.
Hizmetten yararlananların sağlık durumları hakkında doktora bilgi verir. İlaçların doğru ve düzenli bir biçimde alınmasını sağlar, ilaçların etki ve yan etiklerine ilişkin eğitim planlar ve uygular; pansuman, enjeksiyon, derece ve tansiyon ölçümü gibi temel düzeydeki sağlık hizmetlerinin ev ortamına götürülmesini sağlar. Bireyin sağlığının korunması ve geliştirilmesine ilişkin eğitim planlar ve uygular, bireyin birlikte yaşadığı kişileri bütüncül bir yaklaşımla tüm uygulama ve eğitimlere katar.
Soru 92
Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltip güçlendirmeye, adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olan sağlık personeli kimdir?
Seçenekler
A
hemşire
B
dil ve konuşma terapisti
C
psikolog
D
fizyoterapist
E
ergoterapist
Açıklama:
Ergoterapist: Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışır, adaptasyon ve üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakım elemanlarının sahip olması gereken becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim yeterliliği
B
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
C
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler
D
Yaşlılık hastalıklarının tedavisi ile ilgili yeterlilikler
E
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
Açıklama:
Yaşlı bakım elemanının sahip olması gereken beceriler şu şekilde sıralanabilir:
İletişim yeterliliği
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler
Yaşlının bakımı ile ilgili yeterlilikler
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
Çalıştıkları ortamlarda kendi sorumlulukların bilincinde olma
Yaşlılık hastalıklarının tedavisi yaşlı bakım elemanlarının sahip olması gereken becerilerden biri değildir. Doğrusu yaşlıların bakımı ile ilgili yeterlilikler olmalıdır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
İletişim yeterliliği
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
Vücut mekaniği ile ilgili yeterlilikler
Yaşlının bakımı ile ilgili yeterlilikler
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
Çalıştıkları ortamlarda kendi sorumlulukların bilincinde olma
Yaşlılık hastalıklarının tedavisi yaşlı bakım elemanlarının sahip olması gereken becerilerden biri değildir. Doğrusu yaşlıların bakımı ile ilgili yeterlilikler olmalıdır.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen personel arasındaki koordasyon ve eş güdümü sağlamaktadır?
Seçenekler
A
sağlık personeli
B
psikolog
C
sosyal hizmet uzmanı
D
çocuk gelişimci
E
özel eğitimci
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uzmanı (Sosyal Çalışmacı)
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Sosyal inceleme ve değerlendirme raporunu hazırlar, vaka yöneticiliği yapar, ev ziyaretleri gerçekleştirir. Psiko-sosyal destek ve danışmanlık hizmeti verir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Sosyal inceleme ve değerlendirme raporunu hazırlar, vaka yöneticiliği yapar, ev ziyaretleri gerçekleştirir. Psiko-sosyal destek ve danışmanlık hizmeti verir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 95
Bakım elemanlarının görev ve sorumlulukları düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren bireyin sosyal ilişkilerinin devam etmesine, gerektiğinde, sosyal dayanışma mekanizmalarının harekete geçirilmesine özen göstermelidir.
B
Bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlamalı ve kişisel tercihlerini önemsemelidir.
C
Bakıma muhtaç bireyi hizmete katan bir yaklaşım sergilememelidir.
D
İnsan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olmalıdır.
E
Sadece bakıma muhtaç bireyin değil, kendisinin de gereksinimlerini gözden kaçırmamalı, kendini değersiz görmemelidir.
Açıklama:
Bakım elemanlarının mesleki, ahlaki ve bakım gerektiren bireylere yönelik olmak üzere üç boyutlu olarak değerlendirilebilen görev ve sorumlulukları şunlardır:
- Bakım gerektiren bireyin sosyal ilişkilerinin devam etmesine, gerektiğinde, sosyal dayanışma mekanizmalarının harekete geçirilmesine özen göstermelidir.
- Bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlamalı ve kişisel tercihlerini önemsemelidir.
- Bakıma muhtaç bireyi de hizmete katan bir yaklaşım sergilemelidir.
- İnsan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olmalıdır.
- Sadece bakıma muhtaç bireyin değil, kendisinin de gereksinimlerini gözden kaçırmamalı, kendini değersiz görmemelidir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
- Bakım gerektiren bireyin sosyal ilişkilerinin devam etmesine, gerektiğinde, sosyal dayanışma mekanizmalarının harekete geçirilmesine özen göstermelidir.
- Bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlamalı ve kişisel tercihlerini önemsemelidir.
- Bakıma muhtaç bireyi de hizmete katan bir yaklaşım sergilemelidir.
- İnsan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olmalıdır.
- Sadece bakıma muhtaç bireyin değil, kendisinin de gereksinimlerini gözden kaçırmamalı, kendini değersiz görmemelidir.
Bu nedenle doğru yanıt C'dir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi "bakım etiğinin" bakım elemanları açısından sağladığı bir faydadır?
Seçenekler
A
Güven duygusunun gelişmesine sebep olur.
B
Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
C
Tedavi ve bakımda kullanılan araç-gereç ve donanım kaynaklarının, yetki, yetenek ve yeterliliklerin eşitlik ilkesine uygun dağılımını sağlar.
D
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller.
E
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
Açıklama:
Bakım etiğinin bakım gerektiren bireyler ve bakım elemanları açısından sunduğu yararlar vardır. Bu yararlar şu şekilde sıralanabilir:
Bakım Elemanları Açısından:
• Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler. • Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır. • Davranışlarda tutarlılık sağlar. • Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir. • Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar. • Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
A, B, C ve D seçeneğindekiler bakım etiğinin "bakım gerektiren bireyler açısından" sağladığı faydalardır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Bakım Elemanları Açısından:
• Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler. • Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır. • Davranışlarda tutarlılık sağlar. • Mesleğin toplumsal değerini güçlendirir. • Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar. • Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
A, B, C ve D seçeneğindekiler bakım etiğinin "bakım gerektiren bireyler açısından" sağladığı faydalardır.
Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 97
Bakım elemanı yetiştirmeyi hedefleyen Millî Eğitim Bakanlığı onaylı "Engelli Bireyler İçin Bakım Elemanı Modül Programı" asgari kaç saattir?
Seçenekler
A
250
B
300
C
350
D
400
E
450
Açıklama:
Bakıma Muhtaç Engellilere Yönelik Resmî Kurum ve Kuruluşlar Bakım Merkezleri Yönetmeliği ile Bakıma Muhtaç Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği’ne göre bakım elemanı (bakıcı personel) sağlık meslek lisesi, liselerin çocuk gelişimi ve eğitimi, engelli veya yaşlı bakımı bölümü mezunu ya da bu lise ve bölümlerin ön lisans programları mezunu ya da Millî Eğitim Bakanlığı onaylı asgari 400 saatlik Engelli Bireyler İçin Bakım Elemanı Modül Programı veya yükseköğretim kurumlarının aynı amaçlı, eş değer eğitim programlarından sertifika alan kişiyi ifade etmektedir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Bu nedenle doğru yanıt D'dir.
Soru 98
Engellilerin Bakımı, Rehabilitasyonu ve Aile Danışmanlığı Hizmetlerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre bakım merkezlerinde çalışan bakım elemanlarının görev ve sorumlulukları açısından aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Merkezde görevli personel tanımlanan görevleri dışında kuruluş müdürü tarafından verilen diğer görevleri de yapmakla yükümlü değildir.
B
Merkezde görev yapan tüm personel görev tanımlarına uygun olarak görevlerini yürütmekle yükümlü olup kuruluş müdürüne karşı sorumludur.
C
Sorumlu bulunduğu gruptaki engelli bireyleri tuvalet eğitimi, yeme içme, banyo, el yüz temizliği, giyinme soyunma gibi öz bakım ile ilgili günlük, haftalık, aylık ihtiyaçlarını karşılamak, yardım veya takip etmekle görevlidir.
D
Sorumlu olduğu grubun bakım, temizlik ve düzeninin sağlanmasına yardımcı olmakla görevlidir.
E
Merkezde görevli personel hizmet içi eğitimlere yönelik programların hazırlanmasında ve uygulanmasında görev alır.
Açıklama:
Merkezde görevli personel tanımlanan görevleri dışında kuruluş müdürü tarafından verilen diğer görevleri de yapmakla yükümlü ve kuruluş müdürüne karşı sorumludur.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Bu nedenle doğru yanıt A'dır.
Soru 99
Ölmek üzere olan veya ölen olan bir hastanın bakım elemanı aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?
Seçenekler
A
haberi öncelikli olarak ölen kişinin varsa eşine söyleme
B
haberi öncelikli olarak ölen kişinin varsa çocuklarına söyleme
C
ölüm haberinin en çabuk ulaştırabileceği kişiyi belirleme
D
ailede ruhsal ve bedensel olarak ölüm haberini en kolay kabullenecek olgunluğa sahip kişiyi belirleme
E
Varsa tüm kanuni mirasçılarına haber verme
Açıklama:
Ölmek üzere olan hastanın bakımını üstelenen bakım elemanı şunları yapmalıdır:
Klinik ve biyolojik ölümü ayırt edebilmeli • Ölüm anında sağlık personelinin önerileri doğrultusunda yaşlı ve hastaya gerekli yardımı yapabilmeli • Durumdan sağlık personelini haberdar etmeli • Ölüm kesinleştikten sonra yapılması gerekenleri bilmeli • Din görevlisine haber vermeli • Hastanın ailesine ölümü açıklanırken ailede ruhsal ve bedensel olarak ölüm haberini en kolay kabullenecek olgunluğa sahip kişiyi belirleme konusunda doktora yardımcı olmalıdır.
Klinik ve biyolojik ölümü ayırt edebilmeli • Ölüm anında sağlık personelinin önerileri doğrultusunda yaşlı ve hastaya gerekli yardımı yapabilmeli • Durumdan sağlık personelini haberdar etmeli • Ölüm kesinleştikten sonra yapılması gerekenleri bilmeli • Din görevlisine haber vermeli • Hastanın ailesine ölümü açıklanırken ailede ruhsal ve bedensel olarak ölüm haberini en kolay kabullenecek olgunluğa sahip kişiyi belirleme konusunda doktora yardımcı olmalıdır.
Soru 100
Özel sektörde çalışan bakım elemanları hangi kanuna tabidir?
Seçenekler
A
2547 sayılı kanun
B
4857 sayılı kanun
C
3289 sayılı kanun
D
1739 sayılı kanun
E
4904 sayılı kanun
Açıklama:
Özel sektörde çalışan bakım elemanları 4857 sayılı İş Kanunu’na tabidir. İş Kanunu hükümlerine göre, özel sektörde çalışan diğer çalışanlar gibi bakım elemanlarının da işvereni ile kurdukları iş ilişkisi iş sözleşmesine dayanır. Bu bağlamda bakım elemanı ile işvereni arasında kurulan iş ilişkisinin boyutlarını, bu ilişkinin hukuksal dayanağını oluşturan iş sözleşmesi belirlemektedir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Bu nedenle doğru yanıt B'dir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanının görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
bireyin kişisel bakımı
B
bireyin yemeğinin yedirilmesi
C
sosyal aktivitelerin yaptırılması
D
basit fiziksel aktivitelerin yaptırılması
E
sosyal inceleme ve değerlendirme raporunun hazırlanması
Açıklama:
Bakım Elemanı:
Yaşlı, engelli veya hasta bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına (saçının yıkanması, tırnağının kesilmesi, yemeğinin yedirilmesi, tuvalete götürülmesi vb.) sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına (basit zihinsel ve fiziksel aktivitelerin yaptırılmasına) yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen ara meslek elemanıdır.
E seçeneği ise sosyal hizmet uzmanının görevidir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Yaşlı, engelli veya hasta bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına (saçının yıkanması, tırnağının kesilmesi, yemeğinin yedirilmesi, tuvalete götürülmesi vb.) sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına (basit zihinsel ve fiziksel aktivitelerin yaptırılmasına) yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen ara meslek elemanıdır.
E seçeneği ise sosyal hizmet uzmanının görevidir. Bu nedenle doğru yanıt E'dir.
Soru 102
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen
personellerden birisi değildir?
personellerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Sosyal Hizmet Uzmanı
C
Çocuk Gelişimci
D
Sağlık Personeli
E
Aile bireyleri
Açıklama:
Bakım gerektiren bireylere girişimde sağlık personeli başta olmak üzere psikolog, sosyal hizmet uzmanı (sosyal çalışmacı), çocuk gelişimci, özel eğitimci ve ev ekonomisti de önemli sorumluluklar üstlenir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 103
Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışan sağlık personeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dil ve Konuşma Terapisti
B
Ergoterapist
C
Diyetisyen
D
Psikolog
E
Hemşire
Açıklama:
Ergoterapist; Hizmetten yararlananların belirlenen aktivite ve görevlerde performanslarını düzeltmeye, güçlendirmeye ve artırmaya çalışır, adaptasyon ve
üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur. Doğru cevap B seçeneğidir.
üretkenlik için gerekli olan beceri ve fonksiyonları öğrenmelerine yardımcı olur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 104
Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlayan, psiko-sosyal destek ve danışmanlık hizmeti veren personel aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikolog
B
Ergoterapist
C
Sosyal Hizmet Uzmanı
D
Yaşlı Bakımı Elemanı
E
Özel Eğitimci
Açıklama:
Sosyal Hizmet Uzmanı (Sosyal Çalışmacı); Meslek elemanları arasındaki koordinasyon ve eş güdümü sağlar. Sosyal inceleme ve değerlendirme raporunu hazırlar, vaka yöneticiliği yapar, ev ziyaretleri gerçekleştirir. Psiko-sosyal destek ve danışmanlık hizmeti verir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi özel eğitimci personelin faaliyetlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Özel eğitim gerektiren bireylerin tespiti amacıyla yapılacak taramalarda yer alır, uygun eğitim önlemleri alınmasını sağlar
B
Özel eğitimde, ailelere yönelik çeşitli bilgilendirme ile rehberlik program
ve çalışmalarını ilgili birim ve kurumların iş birliğiyle planlar
ve çalışmalarını ilgili birim ve kurumların iş birliğiyle planlar
C
Özel eğitim planlarını, uygular, değerlendirir ve izler.
D
Çağdaş yaklaşımlar kullanarak çocuk, aile eğitimci ve toplumla ilgili projeler
geliştirir ve projeleri toplumun her kesimindeki çocuk ve ailelerin yüksek yararına olacak şekilde hayata geçirip yaygınlaştırır
geliştirir ve projeleri toplumun her kesimindeki çocuk ve ailelerin yüksek yararına olacak şekilde hayata geçirip yaygınlaştırır
E
Özel eğitim gerektiren öğrencilerin üst öğrenim kurumları ve mesleğe yönelmeleri konusunda gerekli çalışmaları ve eş güdümü de sağlar.
Açıklama:
Özel eğitim gerektiren bireylerin tespiti amacıyla yapılacak taramalarda yer alır, uygun eğitim önlemleri alınmasını sağlar; özel eğitimde, ailelere yönelik çeşitli bilgilendirme ile rehberlik program ve çalışmalarını ilgili birim ve kurumların iş birliğiyle planlar, uygular, değerlendirir ve izler. Bununla birlikte, özel eğitim gerektiren öğrencilerin üst öğrenim kurumları ve mesleğe yönelmeleri konusunda gerekli çalışmaları ve eş güdümü de sağlar. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı, engelli ve hasta bireylere bakım hizmeti sunan
elemanının sahip olmasını gereken özelliklerden birisi değildir?
elemanının sahip olmasını gereken özelliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Meslek ahlakına sahip
B
Profesyonel eğitim almış
C
Empati kurma bilgi ve becerisine sahip
D
Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri fiziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
E
Ev idaresi, mal ve hizmet satın alma konularında gerekli yönlendirmeleri yapabilen
Açıklama:
Yaşlı, engelli ve hasta bireylere bakım hizmeti sunan informal ya da formal bakım
elemanının üstlendiği bu sorumluluğu gereği gibi yerine getirebilmesi bazı özelliklere sahip olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu özellikler şu şekilde sıralanabilir:
Meslek ahlakına sahip
Profesyonel eğitim almış
Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri ziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
Empati kurma bilgi ve becerisine sahip
Yazılı ve sözlü iletişim bilgisini geliştiren, anlama ve konuşma yeteneğine sahip, etkili ve güzel konuşan İnsan ilişkilerine önem veren
Sağlığın önemini kavramış
Programlı çalışmayı seven
Irk, din, renk, dil, mezhep, cins ayırt etmeden her türlü hastaya gerekli olan bakımı veren gibi. Doğru cevap E seçeneğidir.
elemanının üstlendiği bu sorumluluğu gereği gibi yerine getirebilmesi bazı özelliklere sahip olmasını zorunlu kılmaktadır. Bu özellikler şu şekilde sıralanabilir:
Meslek ahlakına sahip
Profesyonel eğitim almış
Hizmet sunduğu ve birlikte çalıştığı bireyleri ziksel, psikolojik ve sosyal açıdan anlayabilen
Empati kurma bilgi ve becerisine sahip
Yazılı ve sözlü iletişim bilgisini geliştiren, anlama ve konuşma yeteneğine sahip, etkili ve güzel konuşan İnsan ilişkilerine önem veren
Sağlığın önemini kavramış
Programlı çalışmayı seven
Irk, din, renk, dil, mezhep, cins ayırt etmeden her türlü hastaya gerekli olan bakımı veren gibi. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 107
Ölüm anında yanında olmak hangi bakım elemanının görevlerinden birisidir?
Seçenekler
A
Yaşlı bakımı elemanı
B
Hasta bakımı elemanı ve yaşlı bakım elemanı
C
Engelli bakım elemanı
D
Sosyal hizmet uzmanı
E
Doktor
Açıklama:
Ölüm anında yanında olmak; yaşlı bakımı ve hasta bakımı elemanlarının görevlerinden birisidir. Doğru cevap B sçeneğidir.
Soru 108
Bakım elamanının görevlerinin sınıflandırması aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Mesleki, ahlaki ve bakım gerektiren bireylere yönelik
B
Bakım gerektiren bireylere yönelik, ahlaki
C
Mesleki, bakım gerektiren bireylere yönelik
D
Teknolojik, mesleki, ahlaki
E
bakım gerektiren bireylere yönelik, mesleki, teknolojik
Açıklama:
Yaşlı, engelli ve hasta bireylere bakım hizmeti sunan informal ya da formal bakım
elemanlarının sorumluluk ve görevleri; “bakım gerektiren bireye yönelik görev ve
sorumluluklar”, “mesleki görev ve sorumluluklar” ve “ahlaki görev ve sorumluluklar” şeklinde sınıflandırılabilir. Doğru cevap A seçeneğidir
elemanlarının sorumluluk ve görevleri; “bakım gerektiren bireye yönelik görev ve
sorumluluklar”, “mesleki görev ve sorumluluklar” ve “ahlaki görev ve sorumluluklar” şeklinde sınıflandırılabilir. Doğru cevap A seçeneğidir
Soru 109
Meslek mensuplarının bakım hizmetlerini yürütürken nasıl davranmaları gerektiğini öngören mesleki ilkelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etik
B
Meslek etiği
C
Mesleki görev
D
Bakım elemanı etiği
E
Ahlaki görev
Açıklama:
Bakım elemanı etiği, sadece bu meslek mensuplarına özgülenmiş bir meslek etiği olarak, bu meslek mensuplarının bakım hizmetlerini yürütürken nasıl davranmaları gerektiğini öngören mesleki ilkelerdir. Doğru cevap D seçeneğidir
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaptıkları işin gereği uymaları gereken etik ilkelerden birisidir?
Seçenekler
A
Yiyecek ve içecek ihtiyacının giderilmesi
B
Bakıma muhtaç engelli bireyin bağımsız yaşama, sosyal hayata uyumuna ve
katılımına yönelik refakat hizmetleri
katılımına yönelik refakat hizmetleri
C
Kendi sağlığı ve iş güvenliği için önlem almak
D
Meslek ile ilgili teknolojik gelişmeleri izlemek
E
Mesleğe ve bakıma muhtaçlara saygı
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaptıkları işin gereği uymaları gereken etik ilkeler şu şekilde sıralanabilir:
Mesleki liyakat
Mesleki ilerleme
Mesleki istişare
Mesleki sorumluluk
Farkındalık sorumluluğu
Mesleğe ve bakıma muhtaçlara saygı
İnsan sevgisi
Ayrımcılık yapmama
Mahremiyet ve gizlilik
Maddi istismardan kaçınma
Psiko- sosyal istismardan kaçınma
Sağlıklı iş ilişkileri
Kurumsal sadakat
Doğru cevap E seçeneğidir
Mesleki liyakat
Mesleki ilerleme
Mesleki istişare
Mesleki sorumluluk
Farkındalık sorumluluğu
Mesleğe ve bakıma muhtaçlara saygı
İnsan sevgisi
Ayrımcılık yapmama
Mahremiyet ve gizlilik
Maddi istismardan kaçınma
Psiko- sosyal istismardan kaçınma
Sağlıklı iş ilişkileri
Kurumsal sadakat
Doğru cevap E seçeneğidir
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi bakım etiğinin bakım gerektiren bireyler açısından sunduğu yararlardan birisidir?
Seçenekler
A
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller.
B
Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler
C
Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır.
D
Davranışlarda tutarlılık sağlar
E
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar.
Açıklama:
Bakım etiğinin bakım gerektiren bireyler açısından yararları:
• Güven duygusunun gelişmesine sebep olur.
• Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
• Tedavi ve bakımda kullanılan araç-gereç ve
donanım kaynaklarının, yetki, yetenek ve
yeterliliklerin eşitlik ilkesine uygun
dağılımını sağlar.
• Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek
baskı ve ön yargıları engeller.
Doğru cevap A seçeneğidir.
• Güven duygusunun gelişmesine sebep olur.
• Kayıtların doğru tutulmasına neden olur.
• Tedavi ve bakımda kullanılan araç-gereç ve
donanım kaynaklarının, yetki, yetenek ve
yeterliliklerin eşitlik ilkesine uygun
dağılımını sağlar.
• Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek
baskı ve ön yargıları engeller.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen personellerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mesleki terapist
B
Sağlık personeli
C
Psikolog
D
Sosyal hizmet uzmanı
E
Çocuk gelişimci
Açıklama:
Şekil 3.1 Bakım Gerektiren Bireylere Girişimde Görev Üstlenen Personel
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi bakım gerektiren bireylere girişimde görev üstlenen sağlık personelinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dil konuşma terapisti
B
Psikolog
C
Ergoterapist
D
Diyetisyen
E
Fizyoterapist
Açıklama:
Şekil 3.2 Bakım Gerektiren Bireylere Girişimde Görev Üstlenen Sağlık Personeli
Soru 114
İnsan iletişimi ve dil (lisan)-konuşma ile ilgilenir ve nedenlerine bakmaksızın çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda tüm ses, konuşma, yutma fonksiyonları ve dil (lisan) bozukluklarını tedavi eden meslek alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fizyoterapist
B
Psikolog
C
Dil ve konuşma terapisti
D
Doktor
E
Hemşire
Açıklama:
Dil ve konuşma terapisti/patoloğu insan iletişimi ve dil (lisan)-konuşma ile ilgilenir ve nedenlerine bakmaksızın çocuklarda, ergenlerde, yetişkinlerde ve yaşlılarda tüm ses, konuşma, yutma fonksiyonları ve dil (lisan) bozukluklarını tedavi eder
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının mesleki, ahlaki ve bakım gerektiren bireye yönelik görev ve sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
İnsan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olma
B
Bakıma muhtaç bireyi de hizmete katan bir yaklaşım sergileme
C
Bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlama
D
Bakıma muhtaç bireyin temel haklarını koruma
E
Kişisel tercihlerini önemseme
Açıklama:
Bakım elemanı bakıma muhtaç ya da bakım gerektiren bireyin bakımında tıbbi hizmetler dışında kişisel bakımına, sosyal aktivitelerinin yaptırılmasına yardımcı olan ve bireysel gereksinimine uygun bakımını üstlenen ara meslek elemanıdır. Bakım elemanlarının mesleki, ahlaki ve bakım gerektiren bireye yönelik görev ve sorumlulukları; “insan sevgisi ve hoşgörüsü ile donanmış olma”, “bakıma muhtaç bireyi de hizmete katan bir yaklaşım sergileme”, “bakıma muhtaç bireyin bireysel ihtiyaçlarına göre bakım planı hazırlama” ve “kişisel tercihlerini önemseme” vb. şeklinde sıralanabilir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Meslek ahlakına sahip olmalı
B
Empati kurma bilgi ve becerisine sahip olmalı
C
Programlı çalışmayı seven olmalı
D
Irk, din, renk, dil, mezhep, cins ayırt etmeden her türlü hastaya gerekli olan bakımı veren biri olmalı
E
İş hayatında başarılı olmalı
Açıklama:
Şekil 3.3 Bakım Elemanlarının Sahip Olması Gereken Özellikler
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının iş kanunu hükümlerine uymaması sonucunda ortaya çıkan yaptırımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Derece ve Kademede Gerileme Cezası Uygulanması
B
Kişiye Görevini Gereği gibi Yapmasının Hatırlatılması ya da Uyarılması
C
Kıdem Tazminatı Hakkının Sona Ermesi
D
İşten Çıkarma veya İş Sözleşmesinin Feshi
E
Maddi ve/veya Manevi Tazminat Ödeme Zorunluluğu
Açıklama:
Şekil 3.23 Bakım Elemanlarının İş Kanunu Hükümlerine Uymamasının Yaptırımları
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi aile, çalışma ve sosyal hizmetler bakanlığına bağlı merkezlerde çalışan bakım elemanlarının görev ve sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Merkezde görev yapan tüm personel görev tanımlarına uygun olarak görevlerini yürütmekle yükümlü olup kuruluş müdürüne karşı sorumludur
B
Sorumlu bulunduğu gruptaki engelli bireylerin eğitim sürecini takip etmek
C
Sorumlu olduğu grubun bakım, temizlik ve düzeninin sağlanmasına yardımcı olmakla görevlidir.
D
Merkezde görevli personel tanımlanana görevleri dışında kuruluş müdürü tarafından verilen diğer görevleri de yapmakla yükümlü ve kuruluş müdürüne karşı sorumludur
E
Merkezde görevli personel hizmet içi eğitimlere yönelik programların hazırlanmasında ve uygulanmasında görev alır
Açıklama:
Şekil 3.19 Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına Bağlı Merkezlerde Çalışan Bakım Elemanlarının Görev ve Sorumlulukları
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi DMK’ye göre bakım elemanlarının haklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Güvenlik Hakkı
B
Uygulamayı İsteme Hakkı
C
Çalışma Belgesi İsteme Hakkı
D
Çekilme Hakkı
E
Sendika Kurma ve Kurulu Sendikalara Üye Olma Hakkı
Açıklama:
Şekil 3.16 DMK’ye Göre Bakım Elemanlarının Hakları
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi bakım etiğinin bakım elemanları açısından yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren bireye yönelik davranış ve sorumlulukların neler olduğunu belirler
B
Motivasyonu ve mesleki doyumu artırır
C
Etik ve manevi olarak prensip sahibi olmayı sağlar
D
Bakım eylemi sırasında karşılaşılabilecek baskı ve ön yargıları engeller
E
Karar verme özgürlüğü ve bağımsızlığını sağlar
Açıklama:
Şekil 3.14 Bakım Etiğinin Bakım Gerektiren Bireyler ve Bakım Elemanları Açısından Yararları
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi engelli bakım elemanının sahip olması gereken becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim yeterliliği
B
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
C
Engelliler ve engelli bakım hizmetleri ile ilgili yeterlilikler
D
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
E
Çalıştıkları ortamlarda engelli bireylerin sorumluluklarının bilincinde olma
Açıklama:
Şekil 3.9 Engelli Bakım Elemanının Sahip Olması Gereken Beceriler
Soru 122
Engelli bakım elemanının görevlerinden biri olan "Bakım planı hazırlamak", bakım elemanının sahip olması gereken hangi beceriyi ifade eder?
Seçenekler
A
Temel sağlık ile ilgili yeterlilikler
B
Hastanın bakım hizmetleriyle ilgili yeterlilikler
C
İletişim yeterliliği
D
Bilim ve teknolojinin tüm verilerinden yararlanma
E
Çalıştıkları ortamlarda kendi sorumlulukların bilincinde olma
Açıklama:
Bakım planı hazırlamak, hasta bakımı elemanının sahip olması gereken becerilerden "Hastanın bakım hizmetleriyle ilgili yeterlilikleri" ifade eder. (Şekil 3.6 ve Şekil 3.7) Doğru cevap B'dir.
Ünite 4
Soru 1
Hangisi bakım planlaması içerdiği hususlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesi
B
Neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesi
C
Nelerin nerede ne zaman gerçekleşeceğinin belirlenmesi
D
Nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılması
E
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlaması
Açıklama:
Bakım planlaması şu hususları içerir: Bireylerin/çocukların, ailenin/bakıcının ve profesyonellerin görüşlerini içeren tüm ilgililerin fikirleri ve bakış açılarının yer aldığı toplama ve paylaşma hikayelerini, gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesini, nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılmasını, nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını, bakımın olabildiğince güvenli bir şekilde nasıl sunulması gerektiğine yönelik risk yönetimi, nelerin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini, neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini içermektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 2
Bakım planlamasının altıncı aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Programlama ve uygulamadır.
B
Ülkenin sağlık durumu analiz edilir.
C
Amaçlar ve hedefler oluşturulur.
D
Ayrıntılandırılmış girdi ve çıktı tespiti yapılır.
E
Kaynakların değerlendirilmesidir.
Açıklama:
Bakım planlamasının altıncı aşaması programlama ve uygulamadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 3
Hangisi bakım planına ait tanımlamalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
İhtiyaçların, uygulamaların ve sorumlulukların kaydıdır.
B
Risk yönetimi aracıdır.
C
Kriz anında, çalışanlar kadar aileler, bakım elemanları, hizmet alanlar/hastalar tarafından da anlaşılıp kullanılan bir plandır.
D
İnsanların sahip olduklarını hissettikleri bir şeydir.
E
Bürokratik bir egzersizdir.
Açıklama:
Bakım planı, bürokratik bir egzersiz değildir. Ancak hizmet kullanıcılarına hizmetin ne yapabileceğini/yapacağını ileten, ailenin, bakım elemanının ve ilgili kişilerin sorumluluklarının neler olduğunu ya da olacağını kavramasını sağlayan temel unsurdur. Bürokratik bir egzersiz olmadığı gibi, bakım planı aynı zamanda bir istekler listesi de değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
Hangisi bakım planın içerdiği hususlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
B
Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
C
Sorumluluklar: Nasıl yapacağız?
D
Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
E
Zaman Çizelgesi: Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
Açıklama:
Tüm hizmet kullanıcıları için bakım planları şu hususları içerir:
Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
Zaman Çizelgesi: Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir. Doğru cevap C'dir.
Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
Zaman Çizelgesi: Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir. Doğru cevap C'dir.
Soru 5
Bakım planı yapmak için öncelikle bakım sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişinin isteklerinin belirlenmesidir.
B
Bakım ihtiyacının derecesi belirlenmelidir.
C
Kişinin beklentilerinin belirlenmesidir.
D
Bakım süresinin belirlenmesidir.
E
Bakımın gerekçelerinin belirlenmesidir.
Açıklama:
Bakım planı yapmak için öncelikle bakım sürecinin ilk aşaması olarak ifade edilen bakım ihtiyacının boyutu ve derecesinin belirlenmesi gerekir. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaç birey hakkında edinilmesi gereken bilgilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Aile içindeki yeri, rolü ve önemi
B
Sosyal çevresi ile ilişkisi
C
Yaşamındaki başarıları ve başarısızlıkları
D
Bakıma muhtaç olmanın üzerinde yarattığı etkiler
E
Geçmişinde insanlar ile ilişkisi
Açıklama:
Bakıma Muhtaç Birey Hakkında Edinilmesi Gereken Bilgiler:
Aile içindeki yeri, rolü ve önemi
Sosyal çevresi ile ilişkisi
Hobileri, deneyimleri, bilgi birikimi ve yetenekleri
Yaşamındaki dönüm noktası olarak değerlendirilebilecek mutlu olaylar (doğum, evlilik, sünnet, okul başarısı vb.)
Yaşamındaki başarıları ve başarısızlıkları
Bakıma muhtaç olmanın üzerinde yarattığı etkiler
Mutlu ve huzurlu olmasını sağlayan faktörlerin neler olduğu
Yaşamını bağımsız olarak sürdürebilme şansı, olasılığı ve yolu olup olmadığıdır. Doğru cevap E'dir.
Aile içindeki yeri, rolü ve önemi
Sosyal çevresi ile ilişkisi
Hobileri, deneyimleri, bilgi birikimi ve yetenekleri
Yaşamındaki dönüm noktası olarak değerlendirilebilecek mutlu olaylar (doğum, evlilik, sünnet, okul başarısı vb.)
Yaşamındaki başarıları ve başarısızlıkları
Bakıma muhtaç olmanın üzerinde yarattığı etkiler
Mutlu ve huzurlu olmasını sağlayan faktörlerin neler olduğu
Yaşamını bağımsız olarak sürdürebilme şansı, olasılığı ve yolu olup olmadığıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Hemen her alanda ve her zaman bakım elemanının yardımına, desteğine hizmetine gereksinim duyan, yaşlı, engelli ve/veya hasta bireyler, bakıma muhtaç bireylerin bağımlılık derecelerine göre sınıflandırmasına kategorisinde hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Sınırlı Bağımsız Birey
B
Bağımsız Birey
C
Kısmen Bağımlı Birey
D
Bütünüyle Bağımlı Birey
E
Özel Gereksinimli Birey
Açıklama:
Bütünüyle bağımlı birey;
- Kendi kendine yeterli olma özelliği bütünüyle kaybetmiş,
- Kendi başına hiçbir surette gerekli olan fiilleri yerine getiremeyen,
- Mutlak surette bakıma muhtaç hâle gelmiş,
- Hemen her alanda ve her zaman bakım elemanının yardımına, desteğine hizmetine gereksinim duyan,
- Yaşlı, engelli ve/veya hasta bireylerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen bireyler, bakıma muhtaç bireylerin bağımlılık derecelerine göre sınıflandırması kategorisinde hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Sınırlı Bağımsız Birey
B
Bağımsız Birey
C
Kısmen Bağımlı Birey
D
Bütünüyle Bağımlı Birey
E
Özel Gereksinimli Birey
Açıklama:
Sınırlı bağımsız birey bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir şekilde kendi kendine yeterli, yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen bireylerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
Bakıcı aile bireylerinin varlığı, ev düzeninin ve mimari yapısının bireye uygun hâle getirilmesi gibi bakıma muhtaç bireye çevreden sağlanabilen her türlü insani, maddi ve teknik desteklere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç Potansiyel
B
Dış Potansiyel
C
Fiziksel Potansiyel
D
Bilişsel Potansiyel
E
Fizyolojik Potansiyel
Açıklama:
Dış Potansiyel: Bakıcı aile bireylerinin varlığı, ev düzeninin ve mimari yapısının bireye uygun hâle getirilmesi gibi bakıma muhtaç bireye çevreden sağlanabilen her türlü insani, maddi ve teknik destektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi bakım planlama sürecinde yararlanan formlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
İlk değerlendirme formu
B
Kişisel değerlendirme formu
C
Risk değerlendirme formu
D
Aktivite analiz formu
E
Bakım planı formu
Açıklama:
Bakım Planlaması Sürecinde Yararlanılan Formlar:
İlk değerlendirme formu
Kişisel değerlendirme formu
Risk değerlendirme formu
Bakım planı formu
Kayıt formudur. Doğru cevap D'dir.
İlk değerlendirme formu
Kişisel değerlendirme formu
Risk değerlendirme formu
Bakım planı formu
Kayıt formudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 11
Bireylerin saglık gereksinimlerini karsılamak için bakım faaliyetlerini üstlenme, bakım elemanlarının hangi düzeyde yapması gerekenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Düzey I
B
Düzey II
C
Düzey IV
D
Düzey III
E
Düzey V
Açıklama:
Düzey I, bakım elemanlarının bireylerin saglık gereksinimlerini karsılamak için bakım faaliyetlerini üstlenmelerini içeren düzeydir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 12
Insanların karmaşık saglık ve sosyal gereksinimlerini karsılamak için bakımı planlama, uygulama ve degerlendirme, bakım elemanlarının hangi düzeyde yapması gerekenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Düzey II
B
Düzey IV
C
Düzey I
D
Düzey III
E
Düzey V
Açıklama:
Insanların karmaşık saglık ve sosyal gereksinimlerini karsılamak için bakımı planlama, uygulama ve degerlendirme, bakım elemanlarının düzey 4'de yapması gerekenler arasında yer alır.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi bakım planlamasının kapsamına girmez?
Seçenekler
A
Gereksinim alanlarının sistematik bir sekilde gözden geçirilmesini
B
Neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini
C
Gereksinimlerin maddi boyutunun belirlenmesi
D
Bakımın olabildiğince güvenli bir sekilde nasıl sunulması gerektiğine yönelik risk yönetimi
E
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını
Açıklama:
Bakım planlamasının kapsamında gereksinimlerin maddi boyutunun belirlenmesi yer almamaktadır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 14
Bakım planlamasının üçüncü aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İzleme
B
Değerlendirme
C
Öncelikler
D
Kaynakların değerlendirilmesi
E
Amaçlar ve hedefler
Açıklama:
Bakım planlamasının aşamaları incelendiğinde kaynakların değerlendirilmesi üçüncü aşamada yer almaktadır.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 15
Hizmetlerin ve desteğin sunulmasını kolay erişilebilir bir şekilde tarif eden düzenlemeye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Bireysel öğretim planı
B
Tüm hizmet planı
C
Bireysel eğitim planı
D
Bakım planı
E
Yıllık plan
Açıklama:
Bakım planı hizmetlerin ve desteğin sunulmasını kolay erişilebilir bir şekilde tarif eden düzenlemedir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaç birey hakkında edinilmesi gereken bilgiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bireyin aylık geliri
B
Sosyal çevresi ile iliskisi
C
Aile içindeki yeri, rolü ve önemi
D
Yasamındaki basarıları ve basarısızlıkları
E
Bakıma muhtaç olmanın üzerinde yarattığı etkiler
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireyin gelir durumunun herhangi bir planlama aşaması için herhangi, bir önemi bulunmamaktadır.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 17
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir sekilde kendi kendine yeterli • Yasamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen Yukarıda özellikleri sıralanan bireyin bağımlılık derecesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütünüyle bağımlı birey
B
Sınırlı bağımsız birey
C
Kısmen bağımlı birey
D
Bağımsız birey
E
Yarı bağımsız birey
Açıklama:
Sınırlı bağımlı birey, bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir sekilde kendi kendine yeterli ve yasamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen bireylerdir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 18
Azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve kisilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynakları tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dış potansiyel
B
Görsel potansiyel
C
İç potansiyel
D
Fiziki potansiyel
E
Bakım potansiyeli
Açıklama:
Iç Potansiyel, azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve kisilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi risk değerlendirme formunda yer alan maddelere örnek olabilir?
Seçenekler
A
Kayda Değer ilişkiler
B
Aile desteği
C
Değerlendirme
D
Dışlanma
E
Müdahaleler
Açıklama:
Risk değerlendirme formunda yer alan maddelere örnek olarak; Hipodermi Bakımsızlık Fiziksel, duygusal, finansal taciz İstismar Kaymalar, tökezlemeler, düşmeler Dışlanma Beslenme ve hidrasyon İntihar/kendine zarar verme gibi maddeler gösterilebilir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 20
- Nefes Alma
- Yeme (İştah) ve yemek hazırlama
- Uyku ve dinlenme
- Yıkanma ve banyo
- Giyinme
Seçenekler
A
Ilk degerlendirme formu
B
Kayıt formu
C
Risk degerlendirme formu
D
Bakım planı formu
E
Kisisel degerlendirme formu
Açıklama:
Kisisel degerlendirme formu içerisinde, biyolojik, psikolojik ve sosyal gereksinimlere ilişkin maddeler yer almaktadır.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 21
''............................ hedefleri gerçekleştirmek için görevleri ve programları özetleyen, geliştirme stratejilerinin ve hedeflerin belirlendiği süreçtir.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Sağlık planlaması
B
Sosyal planlama
C
Bilgi planlaması
D
Bakım planlaması
E
Yetenek planlaması
Açıklama:
Bakım planlaması ise hedefleri gerçekleştirmek için görevleri ve programları özetleyen, geliştirme stratejilerinin ve hedeflerin belirlendiği süreçtir.
Soru 22
''Bireysel bakım planı; bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi ........................................................ Bakanlığınca belirlenen plandır.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca
B
Adalet Bakanlığınca
C
Milli Eğitim Bakanlığınca
D
Orman Bakanlığınca
E
İçişleri Bakanlığınca
Açıklama:
Bireysel bakım planı; bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen plandır.
Soru 23
Aşağıda verilen şıklardan hangileri bakım planının kapsamını içermektedir?
I-Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
II-Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
III-Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
IV-Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
V-Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
VI-Zaman Çizelgesi:Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
VII-Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir.
I-Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
II-Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
III-Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
IV-Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
V-Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
VI-Zaman Çizelgesi:Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
VII-Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-V-VII
C
III-VI-V-VII
D
I-III-V-VI-VII
E
I-II-III-IV-V-VI-VII
Açıklama:
Bakım Planının Kapsamı
I-Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
II-Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
III-Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
IV-Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
V-Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
VI-Zaman Çizelgesi:Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
VII-Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir.
I-Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
II-Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
III-Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
IV-Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
V-Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
VI-Zaman Çizelgesi:Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
VII-Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir.
Soru 24
''• Kendi kendine yeterli olma özelliği bütünüyle kaybetmiş,
• Kendi başına hiçbir surette gerekli olan illeri yerine getiremeyen,
• Mutlak surette bakıma muhtaç hâle gelmiş,
• Hemen her alanda ve her zaman bakım elemanının yardımına, desteğine
hizmetine gereksinim duyan,
• Yaşlı, engelli ve/veya hasta bireylerdir''
Yukarıda verilen şıklar bakıma muhtaç bireylerin hangi bağımlılık derecesini kapsamaktadır?
• Kendi başına hiçbir surette gerekli olan illeri yerine getiremeyen,
• Mutlak surette bakıma muhtaç hâle gelmiş,
• Hemen her alanda ve her zaman bakım elemanının yardımına, desteğine
hizmetine gereksinim duyan,
• Yaşlı, engelli ve/veya hasta bireylerdir''
Yukarıda verilen şıklar bakıma muhtaç bireylerin hangi bağımlılık derecesini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Bağımsız Birey
B
Sınırlı Bağımsı Birey
C
Kısmen Bağımlı Birey
D
Bütünüyle Bağımlı Birey
E
Sorunsuz Bağımlı Birey
Açıklama:
Bütünüyle Bağımlı Birey
Soru 25
Genel anlamda bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından kaç başlık altında incelemek mümkündür?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Genel anlamda bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından üç başlık altında incelemek mümkündür.
Soru 26
Kısıtlı bile olsa bireyin hareketliliğini ve bağımsızlığını sağlayan mevcut
bedensel güce ne ad verilir?
bedensel güce ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fiziki Potansiyel
B
Dış Potansiyel
C
İç Potansiyel
D
Orta Potansiyel
E
Hızlı Potansiyel
Açıklama:
Fiziki Potansiyel:Kısıtlı bile olsa bireyin hareketliliğini ve bağımsızlığını sağlayan mevcut
bedensel gücüdür.
bedensel gücüdür.
Soru 27
Aşağıda verilen şıklardan hangisi bakım programı planlanırken saptanması gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yapılacak işin tanımı
B
İşin ne zaman yapılacağı
C
İşin nasıl yapılacağı
D
İşin nerede yapılacağı
E
İşin ticari yapılacağı
Açıklama:
Bakım Programı Planlanırken Saptanması Gereken Hususlar
Yapılacak işin tanımı
İşin ne zaman yapılacağı
İşin nasıl yapılacağı
İşin nerede yapılacağı
İşin hangi aralıklarla yapılacağı
İşin yapılması için ne kadar süreye ihtiyaç olduğu
Yapılacak işin tanımı
İşin ne zaman yapılacağı
İşin nasıl yapılacağı
İşin nerede yapılacağı
İşin hangi aralıklarla yapılacağı
İşin yapılması için ne kadar süreye ihtiyaç olduğu
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi bakım planı yazımında dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım planını hazırlayan kişi kendi kelimeleri ve cümlelerini kullanmakla birlikte
jargon ve kısaltmalardan arındırılmış tanıdık ve doğal bir dil kullanmaya dikkat etmeli
jargon ve kısaltmalardan arındırılmış tanıdık ve doğal bir dil kullanmaya dikkat etmeli
B
Bakım planının hizmet alan kişinin yararı için var olduğunu anlayarak ve “uygun”
hizmetler etrafında değil de bakım alacak bireylerin etrafında şekillendirerek hazırlanmalı
hizmetler etrafında değil de bakım alacak bireylerin etrafında şekillendirerek hazırlanmalı
C
Bakım planını hazırlarken ilgili kişilere danışılmamalı herkese uygulanabilir standart özensiz bir plan hazırlanmalı
D
Bakım planını bireylerin uygun ve rahat olduğu bir durumdayken üretmeli
E
Bakım planını ilgili kişilere imzalama fırsatı sunacak şekilde düzenlemeli
Açıklama:
Bakım planının hizmet alan kişinin yararı için var olduğunu anlayarak ve “uygun” hizmetler etrafında değil de bakım alacak bireylerin etrafında şekillendirerek hazırlanmalı, bakım planını hazırlarken ilgili kişilerin bakım planında olabildiğince uzlaşmasını sağlamalı
Soru 29
Bireyin iletişim bilgileri, akrabaları ve doktoru, bilinen herhangi bir alerjisi/komplikasyonu olup olmadığı ve alınan ilaçlar gibi temel bilgileri toplamak için kullanılan form nedir?
Seçenekler
A
İlk değerlendirme formu
B
Kişisel değerlendirme formu
C
Risk değerlendirme formu
D
Bakım planı formu
E
Kayıt formu
Açıklama:
İlk Değerlendirme Formu
Bu form; bireyin iletişim bilgileri, akrabaları ve doktoru, bilinen herhangi bir alerjisi/komplikasyonu olup olmadığı ve alınan ilaçlar gibi temel bilgileri toplamak için .
Bu form; bireyin iletişim bilgileri, akrabaları ve doktoru, bilinen herhangi bir alerjisi/komplikasyonu olup olmadığı ve alınan ilaçlar gibi temel bilgileri toplamak için .
Soru 30
''...............formu; gereksinimleri özetleyen, plan ve amaçları tanımlayıp gereksinimleri gösteren ve bütün bir süreci değerlendirmek için kullanılan, amaçlara ulaşmak için bazı eylemleri yorumlayan bir formdur.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Bakım planı formu
B
Risk değerlendirme formu
C
Kişisel değerlendirme formu
D
İlk değerlendirme formu
E
Kayıt formu
Açıklama:
Bakım planı formu; gereksinimleri özetleyen, plan ve amaçları tanımlayıp gereksinimleri gösteren ve bütün bir süreci değerlendirmek için kullanılan, amaçlara ulaşmak için bazı eylemleri yorumlayan bir formdur.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi yöneticilerin örgütsel hedefleri belirlediği, bu hedeflere ulaşmak üzere atılacak adımları tanımladığı, belirlenen faaliyetleri yerine getirmek üzere belli kişilere veya birimlere sorumluluk verdiği, hedeflerle elde edilen sonuçları kıyaslayarak örgütsel başarıyı ölçtüğü ve düzenli olarak işletme planlarını gözden geçirdiği biçimsel bir süreç olarak tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Özen
B
İmrenme
C
Bakım
D
Yönetim
E
Planlama
Açıklama:
Planlama, yöneticilerin örgütsel hedefleri belirlediği, bu hedeflere ulaşmak üzere atılacak adımları tanımladığı, belirlenen faaliyetleri yerine getirmek üzere belli kişilere veya birimlere sorumluluk verdiği, hedeflerle elde edilen sonuçları kıyaslayarak örgütsel başarıyı ölçtüğü ve düzenli olarak işletme planlarını gözden geçirdiği biçimsel bir süreç olarak tanımlanabilir (
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaçlığın boyutunun ve bakım ihtiyacının derecesinin tespiti ile kişiye özgü bakım planının ve önceliklerinin belirlenmesi bakımından önemlidir?
Seçenekler
A
Bakım planlaması
B
Yöntem
C
Bakım
D
Sistem
E
Düzen
Açıklama:
Bakım planlaması,bakıma muhtaçlığın boyutunun ve bakım ihtiyacının derecesinin tespiti ile kişiye özgü bakım planının ve önceliklerinin belirlenmesi bakımından önemlidir
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bakım planlamasının kapsamı içine dahil edilen hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bireylerin/çocukların, ailenin/bakıcının ve profesyonellerin görüşlerini içeren tüm ilgililerin fikirleri ve bakış açılarının yer aldığı toplama ve paylaşma hikâyelerini
B
Gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesini
C
Nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılmasını
D
Bakım planını ilgili kişilere imzalama fırsatı sunacak şekilde düzenlemeli
E
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını
Açıklama:
Bireylerin/çocukların, ailenin/bakıcının ve profesyonellerin görüşlerini içeren tüm ilgililerin fikirleri ve bakış açılarının yer aldığı toplama ve paylaşma hikâyelerini
Gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesini
Nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılmasını
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını
Bakımın olabildiğince güvenli bir şekilde nasıl sunulması gerektiğine yönelik risk yönetimi Nelerin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini
Neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini vb. bakım planının kapsamı içine dahil edilen hususlardandır.
D şıkkı-Bakım planını ilgili kişilere imzalama fırsatı sunacak şekilde düzenlemeli ise Bakım Planının Yazım aşamasında yapılması gereken bir husustur. Bu nedenle doğru cevap "D" şıkkıdır.
Gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesini
Nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılmasını
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını
Bakımın olabildiğince güvenli bir şekilde nasıl sunulması gerektiğine yönelik risk yönetimi Nelerin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini
Neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini vb. bakım planının kapsamı içine dahil edilen hususlardandır.
D şıkkı-Bakım planını ilgili kişilere imzalama fırsatı sunacak şekilde düzenlemeli ise Bakım Planının Yazım aşamasında yapılması gereken bir husustur. Bu nedenle doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 34
Bakım planlaması yapılırken ilk aşamada ülkenin hangi durumu analiz edilir?
Seçenekler
A
Nüfus
B
Sağlık durumu
C
Ekonomi
D
Yer şekilleri
E
Yeraltı kaynakları
Açıklama:
Bakım planlaması yapılırken ilk aşamada ülkenin sağlık durumu analiz edilir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi kriz anında, çalışanlar kadar aileler, bakım elemanları, hizmet alanlar/hastalar tarafından da anlaşılıp kullanılan bir plandır?
Seçenekler
A
Hastalar
B
Yönetim
C
Bakım planı
D
Yapılanma
E
Analiz
Açıklama:
Bakım planı:
Kriz anında, çalışanlar kadar aileler, bakım elemanları, hizmet alanlar/hastalar tarafından da anlaşılıp kullanılan bir plandır.
Kriz anında, çalışanlar kadar aileler, bakım elemanları, hizmet alanlar/hastalar tarafından da anlaşılıp kullanılan bir plandır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen plandır?
Seçenekler
A
Bakım planı
B
Bireysel bakım planı
C
Analiz
D
Sistem
E
Yönetim
Açıklama:
Bireysel bakım planı bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen plandır.
Soru 37
Bakıma muhtaç bireylerin bakım ihtiyaçlarının boyutu aşağıdakilerden hangisi ile yakından ilgilidir?
Seçenekler
A
Kendisi
B
Ailesi
C
Bağımlılığı
D
Bağlılığı
E
Dayanışması
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireylerin bakım ihtiyaçlarının boyutu, bakıma muhtaç kişinin bağımlılığı ile yakından ilgilidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir şekilde kendi kendine yeterli, yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen kişilerdir?
Seçenekler
A
Sınırlı bağımsız birey
B
Kısmen bağımlı birey
C
Bağımsız birey
D
Bütünüyle bağımlı birey
E
Bütünüyle bağımsız birey
Açıklama:
Sınırlı bağımsız birey
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir şekilde kendi kendine yeterli,
• Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen,
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir şekilde kendi kendine yeterli,
• Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen,
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve kişilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır?
Seçenekler
A
Birey
B
Bağımlı birey
C
Bağımsız birey
D
İç potansiyel
E
Dış potansiyel
Açıklama:
İç Potansiyel: Azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve kişilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi kısıtlı bile olsa bireyin hareketliliğini ve bağımsızlığını sağlayan mevcut bedensel gücüdür?
Seçenekler
A
Fiziki potansiyel
B
Dış potansiyel
C
İç potansiyel
D
Tarafsız potansiyel
E
Kimyasal potansiyel
Açıklama:
Fiziki Potansiyel: Kısıtlı bile olsa bireyin hareketliliğini ve bağımsızlığını sağlayan mevcut bedensel gücüdür.
Soru 41
'Yöneticilerin örgütsel hedefleri belirlediği, bu hedeflere ulaşmak üzere atılacak adımları tanımladığı, belirlenen faaliyetleri yerine getirmek üzere belli kişilere veya birimlere sorumluluk verdiği, hedeflerle elde edilen sonuçları kıyaslayarak örgütsel başarıyı ölçtüğü ve düzenli olarak işletmeyi gözden geçirdiği biçimsel bir süreç' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
değerlendirme
B
geliştirme
C
planlama
D
sağlama
E
ücretlendirme
Açıklama:
Planlama, yöneticilerin örgütsel hedefleri belirlediği, bu hedeflere ulaşmak üzere atılacak adımları tanımladığı, belirlenen faaliyetleri yerine getirmek üzere belli kişilere veya birimlere sorumluluk verdiği, hedeflerle elde edilen sonuçları kıyaslayarak örgütsel başarıyı ölçtüğü ve düzenli olarak işletme planlarını
gözden geçirdiği biçimsel bir süreç olarak tanımlanabilir.
gözden geçirdiği biçimsel bir süreç olarak tanımlanabilir.
Soru 42
Bakım planlaması yapılırken ilk aşamada ülkenin sağlık durumu analiz edilir. Aşağıdakilerden hangisi sağlık durumu içinde yer alanlara örnek değildir?
Seçenekler
A
nüfus
B
doğum ve ölüm oranı istatistikleri
C
epidemoloji
D
tıbbi bakım kuruluşları
E
bilgi ve beceri düzeyi
Açıklama:
Bakım planlaması yapılırken ilk aşamada ülkenin sağlık durumu analiz edilir. Bu bağlamda nüfus, doğum ve ölüm oranı istatistikleri, epidemoloji, tıbbi bakım kuruluşları, işgücü ve bakıma yönelik tutum ve inançlar inceleme konusu yapılır.
Soru 43
Bakım planlamasında çeşitli aşamalar yer almaktadır. Bireylerin bakım gereksinimlerinin karşılanması için gerekli iş gücü, finansman, araç-gereç, bilgi ve beceri düzeyi, teknik donanım olanaklarının içinde yer aldığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ülkenin sağlık durumunun analizi
B
amaç ve hedeflerin oluşturulması
C
kaynakların değerlendirilmesi
D
planın hazırlanması
E
programlama ve uygulama
Açıklama:
Bakım planlamasının üçüncü aşaması, kaynakların değerlendirilmesidir. Bu aşamada bireylerin bakım gereksinimlerinin karşılanması için gerekli iş gücü, finansman, araç-gereç, bilgi ve beceri düzeyi, teknik donanım olanakları değerlendirilir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi bakım planı kavramı ile ilgili olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Bürokratik bir egzersiz ve ayrıca bir istekler listesidir.
B
Multi-profesyonel, kurumlar arası bir çabadır.
C
Bakılacak kişinin sağlık ve sosyal ihtiyaçlarının müzakere edildiği yazılı ve kayıtlı aksiyon planıdır.
D
İhtiyaçların, uygulamaların ve sorumlulukların kaydıdır.
E
Eksiksiz ve tam bir ihtiyaç değerlendirmesine dayanır.
Açıklama:
Bakım planının ne olduğu kadar ne olmadığına da vurgu yapmak gerekir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse bakım planı, bürokratik bir egzersiz değildir. Bürokratik bir egzersiz olmadığı gibi, bakım planı aynı zamanda bir istekler listesi de değildir.
Soru 45
Bireysel bakım planının genel çerçevesini aşağıdakilerden hangisi belirlemektedir?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
D
Kalkınma Bakanlığı
E
Ekonomi Bakanlığı
Açıklama:
Söz konusu yönetmeliklerde de ifade edildiği üzere bireysel bakım planı; bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen plandır.
Soru 46
Bakım planı yapmak için öncelikle bakım sürecinin ilk aşaması olarak ifade edilen bakım ihtiyacının boyutu ve derecesinin belirlenmesi gerekir. Bu bağlamda yapılması gereken ilk şey, bakıma muhtaç birey ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi hakkında bilgi edinmektir?
Seçenekler
A
öz geçmişi ve durumu
B
ailesi ve yakınları
C
doktorları ve kullandığı ilaçlar
D
yaşadığı yer ve insan ilişkileri
E
mali durumu ve kaynakları
Açıklama:
Bakım planı yapmak için öncelikle bakım sürecinin ilk aşaması olarak ifade edilen bakım ihtiyacının boyutu ve derecesinin belirlenmesi gerekir. Bu bağlamda yapılması gereken ilk şey, bakıma muhtaç bireyin öz geçmişi ve durumu hakkında bilgi edinmektir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi bakım kavramı ve bakıma muhtaç kişilerle ilgili olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç bireylerin bakım ihtiyaçlarının boyutu, bakıma muhtaç kişinin bağımlılığı ile yakından ilgilidir.
B
Bakıma muhtaçlık arttıkça, bakım gereksiniminin boyutu da o oranda artmaktadır.
C
Bakıma muhtaç bireylerin bağımlılıklarının dereceleri aynı değildir.
D
Bakıma muhtaç bireyler bağımlılık derecelerine göre sınıflandırılabilir.
E
Bakım ve bakım planı her kişiye aynı oranda ve aynı miktarda sağlanmaktadır.
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireylerin bakım ihtiyaçlarının boyutu, bakıma muhtaç kişinin bağımlılığı ile yakından ilgilidir. Zira bakıma muhtaçlık arttıkça, bakım gereksiniminin boyutu da o oranda artmaktadır. Bakıma muhtaç bireylerin bağımlılıklarının dereceleri aynı değildir. Dolayısıyla bakıma muhtaç bireyler
bağımlılık derecelerine göre sınıflandırılabilir:
bağımlılık derecelerine göre sınıflandırılabilir:
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi sınırlı bağımsız birey ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Çoğu zaman sürekli olarak bakım elemanına veya araç-gerece gereksinim duymayan
B
Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen
C
Kendi kendine yeterli olabilme yeteneğini bazı durumlarda ve alanlarda
hiçbir şekilde yerine getiremeyen
hiçbir şekilde yerine getiremeyen
D
Çoğu zaman sürekli olarak bakım elemanına veya araç-gerece gereksinim duymayan
E
Kendi başına hiçbir surette gerekli olan fiilleri yerine getiremeyen
Açıklama:
sınırlı bağımsız birey:
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir
şekilde kendi kendine yeterli,
• Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç
duyabilen
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir
şekilde kendi kendine yeterli,
• Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç
duyabilen
Soru 49
'Genel anlamda bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını sağlayan kişisel beceri ve imkânlar' olarak ifade edilen aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
bireyin kişiliği
B
bireyin sorumlulukları
C
bireyin potansiyelleri
D
bireyin gayretleri
E
bireyin bağımsızlığı
Açıklama:
Genel anlamda bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını
sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından üç başlık altında incelemek mümkündür.
sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından üç başlık altında incelemek mümkündür.
Soru 50
Bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından üç başlık altında incelemek mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi iç potansiyele örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
bakıcı aile bireylerinin varlığı
B
ev düzeni ve mimari yapısı
C
maddi ve teknik destek
D
mevcut bedensel gücü
E
sabır ve dayanıklılık
Açıklama:
İç Potansiyel: Azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve
kişilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır.
kişilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır.
Soru 51
Hangisi bakım planlaması içerdiği hususlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesi
B
Neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesi
C
Nelerin nerede ne zaman gerçekleşeceğinin belirlenmesi
D
Nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılması
E
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlaması
Açıklama:
Bakım planlaması şu hususları içerir: Bireylerin/çocukların, ailenin/bakıcının ve profesyonellerin görüşlerini içeren tüm ilgililerin fikirleri ve bakış açılarının yer aldığı toplama ve paylaşma hikayelerini, gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesini, nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılmasını, nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını, bakımın olabildiğince güvenli bir şekilde nasıl sunulması gerektiğine yönelik risk yönetimi, nelerin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini, neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini içermektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
Bakım planlamasının altıncı aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Programlama ve uygulamadır.
B
Ülkenin sağlık durumu analiz edilir.
C
Amaçlar ve hedefler oluşturulur.
D
Ayrıntılandırılmış girdi ve çıktı tespiti yapılır.
E
Kaynakların değerlendirilmesidir.
Açıklama:
Bakım planlamasının altıncı aşaması programlama ve uygulamadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 53
Hangisi bakım planına ait tanımlamalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
İhtiyaçların, uygulamaların ve sorumlulukların kaydıdır.
B
Risk yönetimi aracıdır.
C
Kriz anında, çalışanlar kadar aileler, bakım elemanları, hizmet alanlar/hastalar tarafından da anlaşılıp kullanılan bir plandır.
D
İnsanların sahip olduklarını hissettikleri bir şeydir.
E
Bürokratik bir egzersizdir.
Açıklama:
Bakım planı, bürokratik bir egzersiz değildir. Ancak hizmet kullanıcılarına hizmetin ne yapabileceğini/yapacağını ileten, ailenin, bakım elemanının ve ilgili kişilerin sorumluluklarının neler olduğunu ya da olacağını kavramasını sağlayan temel unsurdur. Bürokratik bir egzersiz olmadığı gibi, bakım planı aynı zamanda bir istekler listesi de değildir. Doğru cevap E'dir.
Soru 54
Hangisi bakım planın içerdiği hususlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
B
Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
C
Sorumluluklar: Nasıl yapacağız?
D
Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
E
Zaman Çizelgesi: Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
Açıklama:
Tüm hizmet kullanıcıları için bakım planları şu hususları içerir:
Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
Zaman Çizelgesi: Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir. Doğru cevap C'dir.
Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
Zaman Çizelgesi: Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir. Doğru cevap C'dir.
Soru 55
Bakım planı yapmak için öncelikle bakım sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişinin isteklerinin belirlenmesidir.
B
Bakım ihtiyacının derecesi belirlenmelidir.
C
Kişinin beklentilerinin belirlenmesidir.
D
Bakım süresinin belirlenmesidir.
E
Bakımın gerekçelerinin belirlenmesidir.
Açıklama:
Bakım planı yapmak için öncelikle bakım sürecinin ilk aşaması olarak ifade edilen bakım ihtiyacının boyutu ve derecesinin belirlenmesi gerekir. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaç birey hakkında edinilmesi gereken bilgilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Aile içindeki yeri, rolü ve önemi
B
Sosyal çevresi ile ilişkisi
C
Yaşamındaki başarıları ve başarısızlıkları
D
Bakıma muhtaç olmanın üzerinde yarattığı etkiler
E
Geçmişinde insanlar ile ilişkisi
Açıklama:
Bakıma Muhtaç Birey Hakkında Edinilmesi Gereken Bilgiler:
Aile içindeki yeri, rolü ve önemi
Sosyal çevresi ile ilişkisi
Hobileri, deneyimleri, bilgi birikimi ve yetenekleri
Yaşamındaki dönüm noktası olarak değerlendirilebilecek mutlu olaylar (doğum, evlilik, sünnet, okul başarısı vb.)
Yaşamındaki başarıları ve başarısızlıkları
Bakıma muhtaç olmanın üzerinde yarattığı etkiler
Mutlu ve huzurlu olmasını sağlayan faktörlerin neler olduğu
Yaşamını bağımsız olarak sürdürebilme şansı, olasılığı ve yolu olup olmadığıdır. Doğru cevap E'dir.
Aile içindeki yeri, rolü ve önemi
Sosyal çevresi ile ilişkisi
Hobileri, deneyimleri, bilgi birikimi ve yetenekleri
Yaşamındaki dönüm noktası olarak değerlendirilebilecek mutlu olaylar (doğum, evlilik, sünnet, okul başarısı vb.)
Yaşamındaki başarıları ve başarısızlıkları
Bakıma muhtaç olmanın üzerinde yarattığı etkiler
Mutlu ve huzurlu olmasını sağlayan faktörlerin neler olduğu
Yaşamını bağımsız olarak sürdürebilme şansı, olasılığı ve yolu olup olmadığıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 57
Hemen her alanda ve her zaman bakım elemanının yardımına, desteğine hizmetine gereksinim duyan, yaşlı, engelli ve/veya hasta bireyler, bakıma muhtaç bireylerin bağımlılık derecelerine göre sınıflandırmasına kategorisinde hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Sınırlı Bağımsız Birey
B
Bağımsız Birey
C
Kısmen Bağımlı Birey
D
Bütünüyle Bağımlı Birey
E
Özel Gereksinimli Birey
Açıklama:
Bütünüyle bağımlı birey;
- Kendi kendine yeterli olma özelliği bütünüyle kaybetmiş,
- Kendi başına hiçbir surette gerekli olan fiilleri yerine getiremeyen,
- Mutlak surette bakıma muhtaç hâle gelmiş,
- Hemen her alanda ve her zaman bakım elemanının yardımına, desteğine hizmetine gereksinim duyan,
- Yaşlı, engelli ve/veya hasta bireylerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen bireyler, bakıma muhtaç bireylerin bağımlılık derecelerine göre sınıflandırması kategorisinde hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Sınırlı Bağımsız Birey
B
Bağımsız Birey
C
Kısmen Bağımlı Birey
D
Bütünüyle Bağımlı Birey
E
Özel Gereksinimli Birey
Açıklama:
Sınırlı bağımsız birey bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir şekilde kendi kendine yeterli, yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen bireylerdir. Doğru cevap A'dır.
Soru 59
Bakıcı aile bireylerinin varlığı, ev düzeninin ve mimari yapısının bireye uygun hâle getirilmesi gibi bakıma muhtaç bireye çevreden sağlanabilen her türlü insani, maddi ve teknik desteklere verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İç Potansiyel
B
Dış Potansiyel
C
Fiziksel Potansiyel
D
Bilişsel Potansiyel
E
Fizyolojik Potansiyel
Açıklama:
Dış Potansiyel: Bakıcı aile bireylerinin varlığı, ev düzeninin ve mimari yapısının bireye uygun hâle getirilmesi gibi bakıma muhtaç bireye çevreden sağlanabilen her türlü insani, maddi ve teknik destektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi bakım planlama sürecinde yararlanan formlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
İlk değerlendirme formu
B
Kişisel değerlendirme formu
C
Risk değerlendirme formu
D
Aktivite analiz formu
E
Bakım planı formu
Açıklama:
Bakım Planlaması Sürecinde Yararlanılan Formlar:
İlk değerlendirme formu
Kişisel değerlendirme formu
Risk değerlendirme formu
Bakım planı formu
Kayıt formudur. Doğru cevap D'dir.
İlk değerlendirme formu
Kişisel değerlendirme formu
Risk değerlendirme formu
Bakım planı formu
Kayıt formudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
Bireylerin saglık gereksinimlerini karsılamak için bakım faaliyetlerini üstlenme, bakım elemanlarının hangi düzeyde yapması gerekenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Düzey I
B
Düzey II
C
Düzey IV
D
Düzey III
E
Düzey V
Açıklama:
Düzey I, bakım elemanlarının bireylerin saglık gereksinimlerini karsılamak için bakım faaliyetlerini üstlenmelerini içeren düzeydir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 62
Insanların karmaşık saglık ve sosyal gereksinimlerini karsılamak için bakımı planlama, uygulama ve degerlendirme, bakım elemanlarının hangi düzeyde yapması gerekenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Düzey II
B
Düzey IV
C
Düzey I
D
Düzey III
E
Düzey V
Açıklama:
Insanların karmaşık saglık ve sosyal gereksinimlerini karsılamak için bakımı planlama, uygulama ve degerlendirme, bakım elemanlarının düzey 4'de yapması gerekenler arasında yer alır.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi bakım planlamasının kapsamına girmez?
Seçenekler
A
Gereksinim alanlarının sistematik bir sekilde gözden geçirilmesini
B
Neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini
C
Gereksinimlerin maddi boyutunun belirlenmesi
D
Bakımın olabildiğince güvenli bir sekilde nasıl sunulması gerektiğine yönelik risk yönetimi
E
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını
Açıklama:
Bakım planlamasının kapsamında gereksinimlerin maddi boyutunun belirlenmesi yer almamaktadır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 64
Bakım planlamasının üçüncü aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İzleme
B
Değerlendirme
C
Öncelikler
D
Kaynakların değerlendirilmesi
E
Amaçlar ve hedefler
Açıklama:
Bakım planlamasının aşamaları incelendiğinde kaynakların değerlendirilmesi üçüncü aşamada yer almaktadır.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 65
Hizmetlerin ve desteğin sunulmasını kolay erişilebilir bir şekilde tarif eden düzenlemeye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Bireysel öğretim planı
B
Tüm hizmet planı
C
Bireysel eğitim planı
D
Bakım planı
E
Yıllık plan
Açıklama:
Bakım planı hizmetlerin ve desteğin sunulmasını kolay erişilebilir bir şekilde tarif eden düzenlemedir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaç birey hakkında edinilmesi gereken bilgiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bireyin aylık geliri
B
Sosyal çevresi ile iliskisi
C
Aile içindeki yeri, rolü ve önemi
D
Yasamındaki basarıları ve basarısızlıkları
E
Bakıma muhtaç olmanın üzerinde yarattığı etkiler
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireyin gelir durumunun herhangi bir planlama aşaması için herhangi, bir önemi bulunmamaktadır.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 67
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir sekilde kendi kendine yeterli • Yasamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen Yukarıda özellikleri sıralanan bireyin bağımlılık derecesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütünüyle bağımlı birey
B
Sınırlı bağımsız birey
C
Kısmen bağımlı birey
D
Bağımsız birey
E
Yarı bağımsız birey
Açıklama:
Sınırlı bağımlı birey, bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir sekilde kendi kendine yeterli ve yasamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen bireylerdir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 68
Azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve kisilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynakları tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dış potansiyel
B
Görsel potansiyel
C
İç potansiyel
D
Fiziki potansiyel
E
Bakım potansiyeli
Açıklama:
Iç Potansiyel, azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve kisilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi risk değerlendirme formunda yer alan maddelere örnek olabilir?
Seçenekler
A
Kayda Değer ilişkiler
B
Aile desteği
C
Değerlendirme
D
Dışlanma
E
Müdahaleler
Açıklama:
Risk değerlendirme formunda yer alan maddelere örnek olarak; Hipodermi Bakımsızlık Fiziksel, duygusal, finansal taciz İstismar Kaymalar, tökezlemeler, düşmeler Dışlanma Beslenme ve hidrasyon İntihar/kendine zarar verme gibi maddeler gösterilebilir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 70
- Nefes Alma
- Yeme (İştah) ve yemek hazırlama
- Uyku ve dinlenme
- Yıkanma ve banyo
- Giyinme
Seçenekler
A
Ilk degerlendirme formu
B
Kayıt formu
C
Risk degerlendirme formu
D
Bakım planı formu
E
Kisisel degerlendirme formu
Açıklama:
Kisisel degerlendirme formu içerisinde, biyolojik, psikolojik ve sosyal gereksinimlere ilişkin maddeler yer almaktadır.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 71
''............................ hedefleri gerçekleştirmek için görevleri ve programları özetleyen, geliştirme stratejilerinin ve hedeflerin belirlendiği süreçtir.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Sağlık planlaması
B
Sosyal planlama
C
Bilgi planlaması
D
Bakım planlaması
E
Yetenek planlaması
Açıklama:
Bakım planlaması ise hedefleri gerçekleştirmek için görevleri ve programları özetleyen, geliştirme stratejilerinin ve hedeflerin belirlendiği süreçtir.
Soru 72
''Bireysel bakım planı; bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi ........................................................ Bakanlığınca belirlenen plandır.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca
B
Adalet Bakanlığınca
C
Milli Eğitim Bakanlığınca
D
Orman Bakanlığınca
E
İçişleri Bakanlığınca
Açıklama:
Bireysel bakım planı; bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen plandır.
Soru 73
Aşağıda verilen şıklardan hangileri bakım planının kapsamını içermektedir?
I-Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
II-Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
III-Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
IV-Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
V-Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
VI-Zaman Çizelgesi:Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
VII-Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir.
I-Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
II-Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
III-Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
IV-Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
V-Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
VI-Zaman Çizelgesi:Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
VII-Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-V-VII
C
III-VI-V-VII
D
I-III-V-VI-VII
E
I-II-III-IV-V-VI-VII
Açıklama:
Bakım Planının Kapsamı
I-Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
II-Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
III-Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
IV-Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
V-Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
VI-Zaman Çizelgesi:Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
VII-Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir.
I-Amaçlar: Neden bunu yapıyoruz?
II-Sonuçlar/Çıktılar: Neleri elde etmeyi planlıyoruz?
III-Aksiyonlar/Eylemler: Bunu nasıl yapacağız?
IV-Sorumluluklar: Bunu kim yapacak?
V-Yerler ve Zamanlar: Nerelerde yapılacak?
VI-Zaman Çizelgesi:Ne zaman ve kim tarafından yapılacak?
VII-Dikkate Alınacak Diğer Gereksinimler: Irk ve kültür, ekonomik dezavantaj, toplumsal cinsiyet, yaş, din-inanış, engellilik ve cinsiyet vb. dikkate alınması gereken diğer etmenler belirlenir.
Soru 74
''• Kendi kendine yeterli olma özelliği bütünüyle kaybetmiş,
• Kendi başına hiçbir surette gerekli olan illeri yerine getiremeyen,
• Mutlak surette bakıma muhtaç hâle gelmiş,
• Hemen her alanda ve her zaman bakım elemanının yardımına, desteğine
hizmetine gereksinim duyan,
• Yaşlı, engelli ve/veya hasta bireylerdir''
Yukarıda verilen şıklar bakıma muhtaç bireylerin hangi bağımlılık derecesini kapsamaktadır?
• Kendi başına hiçbir surette gerekli olan illeri yerine getiremeyen,
• Mutlak surette bakıma muhtaç hâle gelmiş,
• Hemen her alanda ve her zaman bakım elemanının yardımına, desteğine
hizmetine gereksinim duyan,
• Yaşlı, engelli ve/veya hasta bireylerdir''
Yukarıda verilen şıklar bakıma muhtaç bireylerin hangi bağımlılık derecesini kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Bağımsız Birey
B
Sınırlı Bağımsı Birey
C
Kısmen Bağımlı Birey
D
Bütünüyle Bağımlı Birey
E
Sorunsuz Bağımlı Birey
Açıklama:
Bütünüyle Bağımlı Birey
Soru 75
Genel anlamda bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından kaç başlık altında incelemek mümkündür?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Genel anlamda bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından üç başlık altında incelemek mümkündür.
Soru 76
Kısıtlı bile olsa bireyin hareketliliğini ve bağımsızlığını sağlayan mevcut
bedensel güce ne ad verilir?
bedensel güce ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fiziki Potansiyel
B
Dış Potansiyel
C
İç Potansiyel
D
Orta Potansiyel
E
Hızlı Potansiyel
Açıklama:
Fiziki Potansiyel:Kısıtlı bile olsa bireyin hareketliliğini ve bağımsızlığını sağlayan mevcut
bedensel gücüdür.
bedensel gücüdür.
Soru 77
Aşağıda verilen şıklardan hangisi bakım programı planlanırken saptanması gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yapılacak işin tanımı
B
İşin ne zaman yapılacağı
C
İşin nasıl yapılacağı
D
İşin nerede yapılacağı
E
İşin ticari yapılacağı
Açıklama:
Bakım Programı Planlanırken Saptanması Gereken Hususlar
Yapılacak işin tanımı
İşin ne zaman yapılacağı
İşin nasıl yapılacağı
İşin nerede yapılacağı
İşin hangi aralıklarla yapılacağı
İşin yapılması için ne kadar süreye ihtiyaç olduğu
Yapılacak işin tanımı
İşin ne zaman yapılacağı
İşin nasıl yapılacağı
İşin nerede yapılacağı
İşin hangi aralıklarla yapılacağı
İşin yapılması için ne kadar süreye ihtiyaç olduğu
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi bakım planı yazımında dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım planını hazırlayan kişi kendi kelimeleri ve cümlelerini kullanmakla birlikte
jargon ve kısaltmalardan arındırılmış tanıdık ve doğal bir dil kullanmaya dikkat etmeli
jargon ve kısaltmalardan arındırılmış tanıdık ve doğal bir dil kullanmaya dikkat etmeli
B
Bakım planının hizmet alan kişinin yararı için var olduğunu anlayarak ve “uygun”
hizmetler etrafında değil de bakım alacak bireylerin etrafında şekillendirerek hazırlanmalı
hizmetler etrafında değil de bakım alacak bireylerin etrafında şekillendirerek hazırlanmalı
C
Bakım planını hazırlarken ilgili kişilere danışılmamalı herkese uygulanabilir standart özensiz bir plan hazırlanmalı
D
Bakım planını bireylerin uygun ve rahat olduğu bir durumdayken üretmeli
E
Bakım planını ilgili kişilere imzalama fırsatı sunacak şekilde düzenlemeli
Açıklama:
Bakım planının hizmet alan kişinin yararı için var olduğunu anlayarak ve “uygun” hizmetler etrafında değil de bakım alacak bireylerin etrafında şekillendirerek hazırlanmalı, bakım planını hazırlarken ilgili kişilerin bakım planında olabildiğince uzlaşmasını sağlamalı
Soru 79
Bireyin iletişim bilgileri, akrabaları ve doktoru, bilinen herhangi bir alerjisi/komplikasyonu olup olmadığı ve alınan ilaçlar gibi temel bilgileri toplamak için kullanılan form nedir?
Seçenekler
A
İlk değerlendirme formu
B
Kişisel değerlendirme formu
C
Risk değerlendirme formu
D
Bakım planı formu
E
Kayıt formu
Açıklama:
İlk Değerlendirme Formu
Bu form; bireyin iletişim bilgileri, akrabaları ve doktoru, bilinen herhangi bir alerjisi/komplikasyonu olup olmadığı ve alınan ilaçlar gibi temel bilgileri toplamak için .
Bu form; bireyin iletişim bilgileri, akrabaları ve doktoru, bilinen herhangi bir alerjisi/komplikasyonu olup olmadığı ve alınan ilaçlar gibi temel bilgileri toplamak için .
Soru 80
''...............formu; gereksinimleri özetleyen, plan ve amaçları tanımlayıp gereksinimleri gösteren ve bütün bir süreci değerlendirmek için kullanılan, amaçlara ulaşmak için bazı eylemleri yorumlayan bir formdur.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.
Seçenekler
A
Bakım planı formu
B
Risk değerlendirme formu
C
Kişisel değerlendirme formu
D
İlk değerlendirme formu
E
Kayıt formu
Açıklama:
Bakım planı formu; gereksinimleri özetleyen, plan ve amaçları tanımlayıp gereksinimleri gösteren ve bütün bir süreci değerlendirmek için kullanılan, amaçlara ulaşmak için bazı eylemleri yorumlayan bir formdur.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi yöneticilerin örgütsel hedefleri belirlediği, bu hedeflere ulaşmak üzere atılacak adımları tanımladığı, belirlenen faaliyetleri yerine getirmek üzere belli kişilere veya birimlere sorumluluk verdiği, hedeflerle elde edilen sonuçları kıyaslayarak örgütsel başarıyı ölçtüğü ve düzenli olarak işletme planlarını gözden geçirdiği biçimsel bir süreç olarak tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Özen
B
İmrenme
C
Bakım
D
Yönetim
E
Planlama
Açıklama:
Planlama, yöneticilerin örgütsel hedefleri belirlediği, bu hedeflere ulaşmak üzere atılacak adımları tanımladığı, belirlenen faaliyetleri yerine getirmek üzere belli kişilere veya birimlere sorumluluk verdiği, hedeflerle elde edilen sonuçları kıyaslayarak örgütsel başarıyı ölçtüğü ve düzenli olarak işletme planlarını gözden geçirdiği biçimsel bir süreç olarak tanımlanabilir (
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaçlığın boyutunun ve bakım ihtiyacının derecesinin tespiti ile kişiye özgü bakım planının ve önceliklerinin belirlenmesi bakımından önemlidir?
Seçenekler
A
Bakım planlaması
B
Yöntem
C
Bakım
D
Sistem
E
Düzen
Açıklama:
Bakım planlaması,bakıma muhtaçlığın boyutunun ve bakım ihtiyacının derecesinin tespiti ile kişiye özgü bakım planının ve önceliklerinin belirlenmesi bakımından önemlidir
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi bakım planlamasının kapsamı içine dahil edilen hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bireylerin/çocukların, ailenin/bakıcının ve profesyonellerin görüşlerini içeren tüm ilgililerin fikirleri ve bakış açılarının yer aldığı toplama ve paylaşma hikâyelerini
B
Gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesini
C
Nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılmasını
D
Bakım planını ilgili kişilere imzalama fırsatı sunacak şekilde düzenlemeli
E
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını
Açıklama:
Bireylerin/çocukların, ailenin/bakıcının ve profesyonellerin görüşlerini içeren tüm ilgililerin fikirleri ve bakış açılarının yer aldığı toplama ve paylaşma hikâyelerini
Gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesini
Nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılmasını
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını
Bakımın olabildiğince güvenli bir şekilde nasıl sunulması gerektiğine yönelik risk yönetimi Nelerin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini
Neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini vb. bakım planının kapsamı içine dahil edilen hususlardandır.
D şıkkı-Bakım planını ilgili kişilere imzalama fırsatı sunacak şekilde düzenlemeli ise Bakım Planının Yazım aşamasında yapılması gereken bir husustur. Bu nedenle doğru cevap "D" şıkkıdır.
Gereksinim alanlarının sistematik bir şekilde gözden geçirilmesini
Nelerin önemli olduğunu anlamaya yardımcı olacak bilginin araştırılıp tartışılmasını
Nelerin yapılacağını, sorumlunun kim olacağını ve sürecin ne zaman gözden geçirileceğini içeren aksiyon planlamasını
Bakımın olabildiğince güvenli bir şekilde nasıl sunulması gerektiğine yönelik risk yönetimi Nelerin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini
Neyin elde edilmek istendiğine yönelik amaçların düzenlenmesini vb. bakım planının kapsamı içine dahil edilen hususlardandır.
D şıkkı-Bakım planını ilgili kişilere imzalama fırsatı sunacak şekilde düzenlemeli ise Bakım Planının Yazım aşamasında yapılması gereken bir husustur. Bu nedenle doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 84
Bakım planlaması yapılırken ilk aşamada ülkenin hangi durumu analiz edilir?
Seçenekler
A
Nüfus
B
Sağlık durumu
C
Ekonomi
D
Yer şekilleri
E
Yeraltı kaynakları
Açıklama:
Bakım planlaması yapılırken ilk aşamada ülkenin sağlık durumu analiz edilir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi kriz anında, çalışanlar kadar aileler, bakım elemanları, hizmet alanlar/hastalar tarafından da anlaşılıp kullanılan bir plandır?
Seçenekler
A
Hastalar
B
Yönetim
C
Bakım planı
D
Yapılanma
E
Analiz
Açıklama:
Bakım planı:
Kriz anında, çalışanlar kadar aileler, bakım elemanları, hizmet alanlar/hastalar tarafından da anlaşılıp kullanılan bir plandır.
Kriz anında, çalışanlar kadar aileler, bakım elemanları, hizmet alanlar/hastalar tarafından da anlaşılıp kullanılan bir plandır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen plandır?
Seçenekler
A
Bakım planı
B
Bireysel bakım planı
C
Analiz
D
Sistem
E
Yönetim
Açıklama:
Bireysel bakım planı bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen plandır.
Soru 87
Bakıma muhtaç bireylerin bakım ihtiyaçlarının boyutu aşağıdakilerden hangisi ile yakından ilgilidir?
Seçenekler
A
Kendisi
B
Ailesi
C
Bağımlılığı
D
Bağlılığı
E
Dayanışması
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireylerin bakım ihtiyaçlarının boyutu, bakıma muhtaç kişinin bağımlılığı ile yakından ilgilidir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir şekilde kendi kendine yeterli, yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen kişilerdir?
Seçenekler
A
Sınırlı bağımsız birey
B
Kısmen bağımlı birey
C
Bağımsız birey
D
Bütünüyle bağımlı birey
E
Bütünüyle bağımsız birey
Açıklama:
Sınırlı bağımsız birey
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir şekilde kendi kendine yeterli,
• Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen,
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir şekilde kendi kendine yeterli,
• Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen,
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve kişilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır?
Seçenekler
A
Birey
B
Bağımlı birey
C
Bağımsız birey
D
İç potansiyel
E
Dış potansiyel
Açıklama:
İç Potansiyel: Azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve kişilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi kısıtlı bile olsa bireyin hareketliliğini ve bağımsızlığını sağlayan mevcut bedensel gücüdür?
Seçenekler
A
Fiziki potansiyel
B
Dış potansiyel
C
İç potansiyel
D
Tarafsız potansiyel
E
Kimyasal potansiyel
Açıklama:
Fiziki Potansiyel: Kısıtlı bile olsa bireyin hareketliliğini ve bağımsızlığını sağlayan mevcut bedensel gücüdür.
Soru 91
'Yöneticilerin örgütsel hedefleri belirlediği, bu hedeflere ulaşmak üzere atılacak adımları tanımladığı, belirlenen faaliyetleri yerine getirmek üzere belli kişilere veya birimlere sorumluluk verdiği, hedeflerle elde edilen sonuçları kıyaslayarak örgütsel başarıyı ölçtüğü ve düzenli olarak işletmeyi gözden geçirdiği biçimsel bir süreç' olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
değerlendirme
B
geliştirme
C
planlama
D
sağlama
E
ücretlendirme
Açıklama:
Planlama, yöneticilerin örgütsel hedefleri belirlediği, bu hedeflere ulaşmak üzere atılacak adımları tanımladığı, belirlenen faaliyetleri yerine getirmek üzere belli kişilere veya birimlere sorumluluk verdiği, hedeflerle elde edilen sonuçları kıyaslayarak örgütsel başarıyı ölçtüğü ve düzenli olarak işletme planlarını
gözden geçirdiği biçimsel bir süreç olarak tanımlanabilir.
gözden geçirdiği biçimsel bir süreç olarak tanımlanabilir.
Soru 92
Bakım planlaması yapılırken ilk aşamada ülkenin sağlık durumu analiz edilir. Aşağıdakilerden hangisi sağlık durumu içinde yer alanlara örnek değildir?
Seçenekler
A
nüfus
B
doğum ve ölüm oranı istatistikleri
C
epidemoloji
D
tıbbi bakım kuruluşları
E
bilgi ve beceri düzeyi
Açıklama:
Bakım planlaması yapılırken ilk aşamada ülkenin sağlık durumu analiz edilir. Bu bağlamda nüfus, doğum ve ölüm oranı istatistikleri, epidemoloji, tıbbi bakım kuruluşları, işgücü ve bakıma yönelik tutum ve inançlar inceleme konusu yapılır.
Soru 93
Bakım planlamasında çeşitli aşamalar yer almaktadır. Bireylerin bakım gereksinimlerinin karşılanması için gerekli iş gücü, finansman, araç-gereç, bilgi ve beceri düzeyi, teknik donanım olanaklarının içinde yer aldığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ülkenin sağlık durumunun analizi
B
amaç ve hedeflerin oluşturulması
C
kaynakların değerlendirilmesi
D
planın hazırlanması
E
programlama ve uygulama
Açıklama:
Bakım planlamasının üçüncü aşaması, kaynakların değerlendirilmesidir. Bu aşamada bireylerin bakım gereksinimlerinin karşılanması için gerekli iş gücü, finansman, araç-gereç, bilgi ve beceri düzeyi, teknik donanım olanakları değerlendirilir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi bakım planı kavramı ile ilgili olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Bürokratik bir egzersiz ve ayrıca bir istekler listesidir.
B
Multi-profesyonel, kurumlar arası bir çabadır.
C
Bakılacak kişinin sağlık ve sosyal ihtiyaçlarının müzakere edildiği yazılı ve kayıtlı aksiyon planıdır.
D
İhtiyaçların, uygulamaların ve sorumlulukların kaydıdır.
E
Eksiksiz ve tam bir ihtiyaç değerlendirmesine dayanır.
Açıklama:
Bakım planının ne olduğu kadar ne olmadığına da vurgu yapmak gerekir. Bu bağlamda belirtmek gerekirse bakım planı, bürokratik bir egzersiz değildir. Bürokratik bir egzersiz olmadığı gibi, bakım planı aynı zamanda bir istekler listesi de değildir.
Soru 95
Bireysel bakım planının genel çerçevesini aşağıdakilerden hangisi belirlemektedir?
Seçenekler
A
İçişleri Bakanlığı
B
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
C
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
D
Kalkınma Bakanlığı
E
Ekonomi Bakanlığı
Açıklama:
Söz konusu yönetmeliklerde de ifade edildiği üzere bireysel bakım planı; bakıma muhtaç engellinin bakımına ilişkin fiziksel, psiko-sosyal vb. alanlarda yaşanan sorunları, bu sorunların sebeplerini ve tespit edilen veriler doğrultusunda hangi alanlarda ve kapsamda bakıma ihtiyacı olduğunun belirlenmesini, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yapılabilecek çalışmaları içeren ve genel çerçevesi Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca belirlenen plandır.
Soru 96
Bakım planı yapmak için öncelikle bakım sürecinin ilk aşaması olarak ifade edilen bakım ihtiyacının boyutu ve derecesinin belirlenmesi gerekir. Bu bağlamda yapılması gereken ilk şey, bakıma muhtaç birey ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi hakkında bilgi edinmektir?
Seçenekler
A
öz geçmişi ve durumu
B
ailesi ve yakınları
C
doktorları ve kullandığı ilaçlar
D
yaşadığı yer ve insan ilişkileri
E
mali durumu ve kaynakları
Açıklama:
Bakım planı yapmak için öncelikle bakım sürecinin ilk aşaması olarak ifade edilen bakım ihtiyacının boyutu ve derecesinin belirlenmesi gerekir. Bu bağlamda yapılması gereken ilk şey, bakıma muhtaç bireyin öz geçmişi ve durumu hakkında bilgi edinmektir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi bakım kavramı ve bakıma muhtaç kişilerle ilgili olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Bakıma muhtaç bireylerin bakım ihtiyaçlarının boyutu, bakıma muhtaç kişinin bağımlılığı ile yakından ilgilidir.
B
Bakıma muhtaçlık arttıkça, bakım gereksiniminin boyutu da o oranda artmaktadır.
C
Bakıma muhtaç bireylerin bağımlılıklarının dereceleri aynı değildir.
D
Bakıma muhtaç bireyler bağımlılık derecelerine göre sınıflandırılabilir.
E
Bakım ve bakım planı her kişiye aynı oranda ve aynı miktarda sağlanmaktadır.
Açıklama:
Bakıma muhtaç bireylerin bakım ihtiyaçlarının boyutu, bakıma muhtaç kişinin bağımlılığı ile yakından ilgilidir. Zira bakıma muhtaçlık arttıkça, bakım gereksiniminin boyutu da o oranda artmaktadır. Bakıma muhtaç bireylerin bağımlılıklarının dereceleri aynı değildir. Dolayısıyla bakıma muhtaç bireyler
bağımlılık derecelerine göre sınıflandırılabilir:
bağımlılık derecelerine göre sınıflandırılabilir:
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi sınırlı bağımsız birey ile ilgili olarak doğrudur?
Seçenekler
A
Çoğu zaman sürekli olarak bakım elemanına veya araç-gerece gereksinim duymayan
B
Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç duyabilen
C
Kendi kendine yeterli olabilme yeteneğini bazı durumlarda ve alanlarda
hiçbir şekilde yerine getiremeyen
hiçbir şekilde yerine getiremeyen
D
Çoğu zaman sürekli olarak bakım elemanına veya araç-gerece gereksinim duymayan
E
Kendi başına hiçbir surette gerekli olan fiilleri yerine getiremeyen
Açıklama:
sınırlı bağımsız birey:
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir
şekilde kendi kendine yeterli,
• Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç
duyabilen
• Bir veya birden fazla engelden dolayı sınırlı bir
şekilde kendi kendine yeterli,
• Yaşamı kolaylaştıran yardımcı araç-gerece ihtiyaç
duyabilen
Soru 99
'Genel anlamda bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını sağlayan kişisel beceri ve imkânlar' olarak ifade edilen aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
bireyin kişiliği
B
bireyin sorumlulukları
C
bireyin potansiyelleri
D
bireyin gayretleri
E
bireyin bağımsızlığı
Açıklama:
Genel anlamda bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını
sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından üç başlık altında incelemek mümkündür.
sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından üç başlık altında incelemek mümkündür.
Soru 100
Bakım sorununun çözümlenmesini veya azalmasını sağlayan kişisel beceri ve imkânlar olarak ifade edilen potansiyelleri, bakıma muhtaç birey açısından üç başlık altında incelemek mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi iç potansiyele örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
bakıcı aile bireylerinin varlığı
B
ev düzeni ve mimari yapısı
C
maddi ve teknik destek
D
mevcut bedensel gücü
E
sabır ve dayanıklılık
Açıklama:
İç Potansiyel: Azim, gayret, inanç, sabır, dayanıklılık gibi bireyin kimlik ve
kişilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır.
kişilik yapısından kaynaklanan içsel güç kaynaklarıdır.
Ünite 5
Soru 1
Yaşlılığın en önemli sorunu nedir?
Seçenekler
A
eskiye özlem duymaları
B
bilişsel bozulma
C
fiziksel olarak etkinliklerin yavaşlaması
D
benmerkezci davranmaya dönme
E
ölüm korkusu
Açıklama:
Yaşlanmayla birlikte genel olarak beyin işlevlerindeki fizyolojik gerilemeye bağlı olarak bellek, dikkat, algı gibi bilişsel işlevlerin olumsuz yönde etkilendiği belirtilmektedir. Yaşlı kişilerde sıklıkla bellek (hafıza) azalması, unutkanlık, kusurlu ve eksik hatırlama gibi bellek değişiklikleri görülür. Yaşlılıkta beyin yapısının bozulmasıyla birlikte yaşlı insanlarda düşüncenin içeriği, mantık ve muhakeme niteliği değişir ve bozulur. Düşünce akışında yavaşlama, ayrıntıcı olma ve direnme eğilimi görülür. Hesaplamalar, somut ve soyut kavramlar bozulur. Yaşlanma sürecinde bilişsel alanla ilgili fonksiyonların tümünde gerileme ile birlikte bireyin yaşam kalitesini belirleyen sosyoekonomik şartlar, eğitim seviyesi, geçirilen hastalıklar ve psikolojik durumu, bireyin anatomik yapısı vb. faktörler, bireyin yaşlılıktaki bilişsel becerilerini etkilemektedir. Dolayısıyla her yaşlı bilişsel alandaki değişimlerle ilgili olarak aynı kaderi paylaşmaz. Bazı bireyler başarılı bir yaşlanma gösterebilir ve bilişsel yetenekleri gençlikleri ile aynı seviyede veya gençlik dönemine göre daha gelişmiş olarak karşımıza çıkabilir. Birçok yaşlı daha tipik olarak okul döneminde öğrendiği bilgileri, mesela araba sürmeyi becerebiliyor durumda iken yeni şeyler öğrenmede olan yetersizlikleri ile karşımıza çıkabilir. Cevap B şıkkıdır.
Soru 2
I. Alzheimer
II. Depresyon
III. Anksiyete
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yaşlılıkta sık görülen ruh hastalıkları arasında yer alır?
II. Depresyon
III. Anksiyete
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yaşlılıkta sık görülen ruh hastalıkları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlılık döneminde ayrıca bilinçte bulanıklık, alzheimer hastalığı, stres, uyku bozuklukları, kaygı bozuklukları sıkça görülmektedir. Alzheimer hastalığı bir ruh hastalığı değildir ancak hastalığın seyrine psikiyatrik bulgular eklenir. Bu nedenle bir psikiyatri hastası ile benzerlikleri olabilir.Yaşlılıkta psikolojik bağlamda en sık rastlanılan sorunlardan birisi de depresyondur. Yaşlılarda depresyonun yaygın olduğu bilinmektedir.
Yaşlılıkta ortaya çıkan depresyon belirtileri, genç ve orta yaşlılarda görülen depresyon belirtilerinden farklıdır. Depresyon yaşayan yaşlılarda fiziksel, görsel, duyusal ve bilişsel bozukluklar görülmektedir. Bu süreçte çevreye karşı ilgisizlik, anksiyete, kendini yargılama, suçluluk ve değersizlik duyguları, fiziksel aktivitesizlik ve sağlıksız yemek yeme davranışları yaşlıların ve onlara bakım verenlerin sıklıkla uğraşmak zorunda kaldıkları psikolojik sıkıntılardır. Cevap C şıkkıdır.
Yaşlılıkta ortaya çıkan depresyon belirtileri, genç ve orta yaşlılarda görülen depresyon belirtilerinden farklıdır. Depresyon yaşayan yaşlılarda fiziksel, görsel, duyusal ve bilişsel bozukluklar görülmektedir. Bu süreçte çevreye karşı ilgisizlik, anksiyete, kendini yargılama, suçluluk ve değersizlik duyguları, fiziksel aktivitesizlik ve sağlıksız yemek yeme davranışları yaşlıların ve onlara bakım verenlerin sıklıkla uğraşmak zorunda kaldıkları psikolojik sıkıntılardır. Cevap C şıkkıdır.
Soru 3
I. Saldırganlık
II. Hareketlerde yavaşlama
III. Çarpıntı
IV. Terleme
V. Nefes alamama
Yukarıdakilerden hangileri kaygı duyan bireyde gözlenebilecek belirtiler arasında yer alır?
II. Hareketlerde yavaşlama
III. Çarpıntı
IV. Terleme
V. Nefes alamama
Yukarıdakilerden hangileri kaygı duyan bireyde gözlenebilecek belirtiler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II, III ve V
D
I, II ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Cevap E şıkkıdır.
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Cevap E şıkkıdır.
Soru 4
I. Bakım uygulamalarına başlamadan önce hastanın onayı ve izni alınmalıdır.
II. Bakım veren kişi evde otorite konumuna gelmelidir.
III. Bakım veren kişi nötr bir yüz ifadesiyle konuşmalıdır.
IV. Bakım veren kişi yumuşak bir ses tonuyla konuşmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri bireylerin yaşadığı psikolojik sorunların giderilmeye çalışılmasında bakım veren kişinin yapması gerekenler arasında yer alır?
II. Bakım veren kişi evde otorite konumuna gelmelidir.
III. Bakım veren kişi nötr bir yüz ifadesiyle konuşmalıdır.
IV. Bakım veren kişi yumuşak bir ses tonuyla konuşmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri bireylerin yaşadığı psikolojik sorunların giderilmeye çalışılmasında bakım veren kişinin yapması gerekenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Ruhsal krizler dışında da bakım vericiler bireylerin yaşadıkları psikolojik sorunları tanımalı ve yardımcı olmaya çalışmalıdır. Bireylerin yaşadığı psikolojik sorunların giderilmeye çalışılmasında bakım veren kişi; bireyin evinde ise orada otorite olmaya çalışmamalıdır. Hastanın otoritesine saygı duyulmalıdır. Hasta için yapılan bakım uygulamalarında iş birliği sağlanmalıdır. Bakım uygulamalarına başlamadan önce kendisine hangi uygulamanın (banyo, diş fırçalama vb.) yapılacağı ve nasıl yapılacağı mutlaka anlatılmalıdır. Hastanın uygulama öncesinde onayı (izni) alınmalıdır. Birey ile iletişime geçtiğiniz her durumda bakım vericinin iletişim becerilerinin iyi olması çok önemlidir. Doğru iletişim ile bireyin duygularını tanımasına ve anlamasına yardımcı olunabilir. Bakım verici aynı zamanda iyi bir dinleyici olmalıdır. Beden dilini iyi kullanmalıdır. Örneğin bakım verirken, hasta ile sohbet ederken olumlu cümleler kurmanın yanı sıra yumuşak ses tonu, olumlu bir yüz ifadesi ile söyledikleriniz uyumlu olmalıdır. Hastaya karşı içten davranmak ve empati kurmak hastanın psikolojisini anlamak ve yardım edebilmek için gereklidir. Cevap C şıkkıdır.
Soru 5
Bireyin var olmayan şeyleri, sesleri, koku, tatları duyması veya görmesine ne denir?
Seçenekler
A
Demans
B
Empati
C
Depresyon
D
Kaygı
E
Halüsinasyon
Açıklama:
Bakımınız altındaki bireylerde halüsinasyonlara rastlayabilirsiniz. Halüsinasyon bireyin var olmayan şeyleri, sesleri, koku, tatları duyma veya görmesidir. Bireyde gerçek dışı inançlar olabilir. Hasta kendisi de bu durumdan korkuyor olabilir. Yaşadığı deneyim hakkında onunla konuşup yanında olduğunuzu, güvende olduğunu ona hissettirebilirsiniz. Hasta ile bu inançlarının yanlış olduğu konusunda tartışmaya girilmemelidir. Dikkatini başka şeylere yöneltmeye çalışmak faydalı olabilir. Evdeki aynaların kaldırılması, iyi aydınlatma, karmaşık eşyaların ve renklerin kaldırılması da korkularını hafifletebilir. Televizyonu çok fazla izlemesi, özellikle şiddet içeren programları izlemesi gerçekle programın farkını ayırt etmesini güçleştirebilir. Bu nedenle şiddet içeren programları izlemesi engellenmelidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 6
I. Kriz durumlarındaki insanlar psikiyatrik hasta oldukları için mutlaka doktora başvurulmalıdır.
II. Kriz durumu bireye kişiliğini geliştirme şansı veren de bir durumdur.
III. Kriz durumlarında bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı görülebilir.
Kriz durumlarıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Kriz durumu bireye kişiliğini geliştirme şansı veren de bir durumdur.
III. Kriz durumlarında bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı görülebilir.
Kriz durumlarıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kriz bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başaçıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır. Kriz, ani ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkar. Krizlerin birçoğu kendiliğinden çözümlenebilir ancak bireyde eşlik eden bir ruh sağlığı sorunu var ise destek alınması gereken bir durum hâline dönüşebilir. Ruhsal kriz içinde olan birey kendini çaresiz hisseder, alışılagelmiş çözüm yolları aklına gelmez ve kullanamaz, kendini ümitsiz hisseder, bir altüst olma hâli yaşar. Hiçbir şeyin düzelemeyeceğini, hiçbir şeyin elinden gelmeyeceğini düşünür. Bunu “kendimi karanlık bir tünelin içinde görüyorum ve hiçbir çıkış yolu göremiyorum” gibi ifadelerle belirtir. Kriz durumunda olan her birey psikiyatrik hasta değildir. İllaki ruhsal bir hastalığı yoktur. Zorlu bir süreçle karşılaşmış ve çözümün kendisini aştığını hissettiği bir noktada olabilir. Bu anlamda yalnızca yaşlı ve engelli bireyler değil herkes zaman zaman
hayatında kriz durumları yaşayabilir.
Kriz durumu bireye hem kişliğini geliştirme şansı veren hem de ruh hastalığına dönüşebilme tehlikesi taşıyan bir durumdur. Krizde görülebilecek belirtiler; Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Cevap D şıkkıdır.
hayatında kriz durumları yaşayabilir.
Kriz durumu bireye hem kişliğini geliştirme şansı veren hem de ruh hastalığına dönüşebilme tehlikesi taşıyan bir durumdur. Krizde görülebilecek belirtiler; Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Cevap D şıkkıdır.
Soru 7
I. Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
II. Eşyalarının yerinin değiştirilmemesi konusunda aşırı ısrarcıysa,
III. Hastanın alkol kullanımı aşırı bir şekilde artmışsa,
IV. Hastanın yapabileceği etkinlikleri kendi yapma konusunda aşırı ısrarcı olması.
Hasta kriz dönemindeyse yukarıdaki durumlardan hangilerinde doktora başvurulması gerekmektedir?
II. Eşyalarının yerinin değiştirilmemesi konusunda aşırı ısrarcıysa,
III. Hastanın alkol kullanımı aşırı bir şekilde artmışsa,
IV. Hastanın yapabileceği etkinlikleri kendi yapma konusunda aşırı ısrarcı olması.
Hasta kriz dönemindeyse yukarıdaki durumlardan hangilerinde doktora başvurulması gerekmektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Krizde temel ilke sorunu paylaşmaktır. Bunun için bireyi sıcak bir yaklaşım içinde dinlemek ve sorunun ne olduğunu anlamaya çalışmak gerekir. Kriz acil bir durumdur, yetersiz ve gecikmiş bir müdâhale durumun daha da kötüleşmesine yol açar. Bu nedenle krizdeki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır. Bunun için yaşlı veya engelli birey sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa, hastanın doktoruna haber verilmeli ve psikiyatrik
yardım alması sağlanmalıdır.
Cevap B şıkkıdır.
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa, hastanın doktoruna haber verilmeli ve psikiyatrik
yardım alması sağlanmalıdır.
Cevap B şıkkıdır.
Soru 8
I. Empati yapmak
II. İyi bir dinleyici olmak
III. Bireyin gerçekten yardıma ihtiyacı olduğunu gördüğünüzde o sizden yardım isteyene kadar bekleyin
IV. Konuşmada otorite olduğunuzu hissettirin
Yukarıda verilenlerden hangileri iyi ve doğru bir iletişimin ana ögeleri arasında yer alır?
II. İyi bir dinleyici olmak
III. Bireyin gerçekten yardıma ihtiyacı olduğunu gördüğünüzde o sizden yardım isteyene kadar bekleyin
IV. Konuşmada otorite olduğunuzu hissettirin
Yukarıda verilenlerden hangileri iyi ve doğru bir iletişimin ana ögeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
İyi ve doğru bir iletişimin ana ögesi iyi bir dinleyici olmak ve empati yapmaktır. Ayrıca bakım verilecek kişiye bir otoriteymiş, onunla ilgili kararları artık siz verecekmişsiniz gibi yaklaşılmaması gerekir. Sakin tavırlarla yaklaşıp, olumlu cümlelerle kurarak, güleryüzlü olunması gerekir. Bireyin gerçekten yardıma ihtiyacı olduğunu gördüğünüzde ise ona yardım etmeyi teklif edin. Cevap A şıkkıdır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi bireyle iletişim kurarken yapılmaması gerekenlerden biridir?
Seçenekler
A
Herhangi bir şeyi yapmadan önce mutlaka izin isteyin.
B
Bireylerin yardıma ihtiyacı olan durumlarda gücünü en yüksek düzeyde kullanmasını sağlayın.
C
İşitme sorunu var diye bireyle sürekli bağırarak konuşmayın.
D
Bireyin kendini ifade etmesine fırsat verin.
E
Bazı durumlarda doğrudan söylemek yerine bireyle konuşurken kendi başınıza gelen bir durumu anlatarak üstü kapalı bir şekilde yapması gereken şeyi belirtin.
Açıklama:
İyi ve doğru bir iletişimin ana ögesi iyi bir dinleyici olmak ve empati yapmaktır. Ayrıca;
- Bireylerin yardıma ihtiyacı olan durumlarda gücünü en yüksek düzeyde kullanmasını sağlayın. Bir şeyler; kendisinin yapması onları mutlu hissettirir.
- Herhangi bir şeyi yapmadan önce mutlaka izin isteyin.
- Bireyin kendini ifade etmesine fırsat verin. Bunun için onu dikkatle dinleyin ve anlamaya çalışın.
- İşitme sorunu var diye bireyle sürekli bağırarak konuşmayın. Bireyin nasıl düzeydeki ses tonunu işittiğini anlamaya çalışın. İşitme cihazı varsa doğru çalışıp çalışmadığını kontrol edin.
- Bireye nasihat vermeyin ya da kendi başınıza gelen bir durumu anlatıp ondan yola çıkarak yapması gereken şeyi ima etmeye çalışmayın.
Soru 10
En yaygın olarak kullanılanı nedir?
Seçenekler
A
Üzerinde çalışılan bir hareket veya bir egzersizi aşama aşama yapmaya çalışmak ve her seferinde ulaşılması istenen davranış için hedef koymak.
B
Bireyin ağzını kapalı tutup burundan derin bir nefes alması.
C
Bireyin gözlerini kapatması ve kendisini çok rahat hissedeceği bir ortamda hayal etmesi.
D
Bireyin günlük işlerini yaparken, yalnızca gerekli kasları kullanması. Bunun dışında kalan diğer kasların ise gevşek kalması.
E
Birey ile birlikte gün içerisinde yapılabilecekleri planlamak, bunları yazıya dökmek.
Açıklama:
Gevşeme ile ilgili birçok farklı teknikler kullanılabilmektedir. En yaygın olarak kullanılanı; birey günlük işlerini yaparken, örneğin klavye kullanırken ihtiyacı olan el ve kol kaslarına odaklanması, yalnızca onları kullanması istenir. Bunun dışında kalan diğer kasları ise gevşek kalmalıdır. Ayrıca, derin bir nefes alması ve nefesini bırakırken yüz, boyun, gövde ve omuz kaslarına odaklanması ve nefes verirken gevşemelerini hissetmesi istenir. Bu işlem toplam 30 saniye kadar sürer ve gün içerisinde defalarca uygulanabilir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 11
Bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı bir dönemi anlatan kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kriz
B
İçe kapanma
C
Yaşlanma
D
Bunama
E
Felç olma
Açıklama:
Kriz, bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi, krizde görülebilecek belirtilerden biri olamaz?
Seçenekler
A
Kaygı
B
Depresyon
C
Öfke
D
Kendini suçlama
E
Neşeli tavırlar
Açıklama:
Krizde görülebilecek belirtiler;
Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı,uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı,uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Soru 13
Zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kriz
B
Demans
C
Felç olma
D
İçe kapanma
E
bedensel yorgunluk
Açıklama:
Demans hastalığı (bunama), zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumudur.
Soru 14
Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik, mesleğe yada genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demans
B
Alzheimer
C
Tükenmişlik Sendromu
D
Kriz
E
Felç olma
Açıklama:
Tükenmişlik sendromu: Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize tükenme durumudur.
Soru 15
İçe kapanma, uyku bozukluğu, iştah bozukluğu, kendini mutsuz hissetme ve karamsar düşünceler gibi belirtiler gösteren ruhsal sorun, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kriz
B
Depresyon
C
Alzheimer
D
Felç olma
E
Saldırgan olma
Açıklama:
Yaşlı ve engelli bireylerin yaşadığı ruhsal sorunlardan biri de depresyondur. Depresyon, bireyin yaşadığı kısıtlılıklar (özrü), sağlık sorunları (demans), toplumdan kendini soyutlaması ve kendini işe yaramaz hissetmesinden kaynaklanıyor olabilir. İçe kapanma, uyku bozukluğu, iştah bozukluğu, kendini mutsuz hissetme ve karamsar düşünceler,
öz güven kaybı, çevreye karşı ilgisizlik gibi depresyon belirtileri gösteren bakımınız altındaki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır.
öz güven kaybı, çevreye karşı ilgisizlik gibi depresyon belirtileri gösteren bakımınız altındaki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır.
Soru 16
Aşağıda belirtilen durumların hangisinde, yaşlı ya da engelli bireyi sağlık kuruluşuna götürmeye gerek yoktur?
Seçenekler
A
Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa
B
Kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa
C
Saldırgan davranışlar gösteriyorsa
D
Sorunlarını paylaşıyorsa
E
Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuşsa
Açıklama:
Kriz acil bir durumdur, yetersiz ve gecikmiş bir müdâhale durumun daha da kötüleşmesine yol açar. Bu nedenle krizdeki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır. Bunun için yaşlı veya engelli birey sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Soru 17
Aşağıdakilreden hangisi fizyolojik gerilemeye bağlı olarak, yaşlı kişilerde sıklıkla görülen bellek değişikliklerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
Bellek azalması
B
Unutkanlık
C
Kusurlu hatırlama
D
Eksik hatırlama
E
Aşırı dikkat
Açıklama:
Yaşlanmayla birlikte genel olarak beyin işlevlerindeki fizyolojik gerilemeye bağlı olarak bellek, dikkat, algı gibi bilişsel işlevlerin olumsuz yönde etkilendiği belirtilmektedir. Yaşlı kişilerde sıklıkla bellek (hafıza) azalması, unutkanlık, kusurlu ve eksik hatırlama gibi bellek değişiklikleri görülür.
Soru 18
Ruhsal sorunların çözümlenemeyip krize dönüştüğü durumun genel ortalaması yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%10
B
%40
C
%45
D
%50
E
%60
Açıklama:
Çoğu birey psikolojik sorunlarını çevresel ve kişisel yardımlar alarak çözebilir. Ancak ortalama %10 kadar bir oranda ruhsal sorunlar çözümlenemeyip krize dönüşebilir.
Soru 19
Bakım gerektiren bireylere bakım verenlerin yüzde kaçı, kadınlardan oluşur?
Seçenekler
A
%10
B
%20
C
%25
D
%80
E
%100
Açıklama:
Bakım verenlerin %80’i kadındır. Bakım verenlerin genellikle kadın olması, kadınlığın getirdiği birtakım alışılagelmiş rollerin varlığı (bakım vericinin kendi evinde yemek yapma, çocuk bakımı, temizlik vb. işlerin olması) mutsuzluk, isteksizlik ve yorgunluk sebebi olabilir.
Soru 20
Bir insanın kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak, onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasına ne denir?
Seçenekler
A
Demans
B
Bunama
C
Empati
D
Halüsinasyon
E
Andrapoz
Açıklama:
Empati, bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır.
Soru 21
Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun kabul ettiği Sakat Kişilerin Hakları Bildirgesi”nde "Normal bir kişinin kişisel ya da sosyal yaşantısında kendi kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kalıtımsal ya da sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu yapamayanlar" ne olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Yaşlı
B
Hasta
C
Engelli
D
Sağlıksız
E
Bakımsız
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun kabul ettiği Sakat Kişilerin Hakları Bildirgesi”nde engelli tanımı şöyle yapılmaktadır: Normal bir kişinin kişisel ya da sosyal yaşantısında kendi kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kalıtımsal ya da sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu yapamayanlar engellidir.
Soru 22
Genel olarak bakıldığında yaşlıların uyum güçlüğü yaşamasına yol açan en önemli sorunlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Kaygı bozuklukları
C
Demans
D
Diyabet
E
Damar hastalıkları
Açıklama:
Genel olarak bakıldığında yaşlıların uyum güçlüğü yaşamasına yol açan en önemli sorunlardan birisi demanstır. Ülkemizde yapılan bir araştırmada elde edilen bulgular, psikiyatrik hastaların % 35’inin demans sorunuyla karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Yaşlılık döneminde ayrıca bilinçte bulanıklık, alzheimer hastalığı, stres, uyku bozuklukları, kaygı bozuklukları sıkça görülmektedir.
Soru 23
Bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başaçıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaşlılık
B
Hastalık
C
Engellilik
D
Kriz
E
Çarpıntı
Açıklama:
Kriz bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başaçıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır. Kriz, ani ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkar.
Soru 24
İştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösteren durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaygı
B
Depresyon
C
Öfke
D
Saldırganlık
E
Obsesyon
Açıklama:
Depresyon iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Soru 25
Aşağıda verilen krize ilişkin hangi durumlarda doktora haber vermeye gerek yoktur?
Seçenekler
A
Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa
B
Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa
C
Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa
D
Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa
E
Aile üyeleri hastanın bakımıyla ilgilenmiyorsa
Açıklama:
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa, • Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa, • Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa, • Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa, • Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
hastanın doktoruna haber verilmeli ve psikiyatrik yardım alması sağlanmalıdır.
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa, • Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa, • Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa, • Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa, • Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
hastanın doktoruna haber verilmeli ve psikiyatrik yardım alması sağlanmalıdır.
Soru 26
Bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Telepati
B
Empati
C
Antipati
D
Öfke
E
Obsesyon
Açıklama:
Empati, bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi bakım vericilerin iyi ve sağlıklı bir iletişimi gerçekleştirebilmesi için yapılabileceklerden biri değildir?
Seçenekler
A
İlk önce bireye kendinizi tanıtarak işe başlayın.
B
Herhangi bir şeyi yapmadan önce mutlaka izin isteyin.
C
Onlara sorunluymuş ya da çocukla konuşuyormuş gibi davranmayın, diğer insanlara nasıl davranıyorsanız öyle davranın.
D
Ona bir otoriteymiş, onunla ilgili kararları artık siz verecekmişsiniz gibi yaklaşın.
E
Bireylerin yardıma ihtiyacı olan durumlarda gücünü en yüksek düzeyde kullanmasını sağlayın.
Açıklama:
Bakım vericilerin iyi ve sağlıklı bir iletişimi gerçekleştirebilmesi için ona bir otoriteymiş, onunla ilgili kararları artık siz verecekmişsiniz gibi yaklaşmayın. Sakin tavırlarla yaklaşıp, olumlu cümlelerle kurarak, güleryüzlü olun.
Soru 28
Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize tükenme durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik sendromu
B
Truman sendromu
C
Depresyon
D
Stres
E
Uykusuzluk
Açıklama:
Tükenmişlik sendromu: Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize tükenme durumudur.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi rahatlama tekniklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yürüyüşe, gezintiye çıkmak
B
Gevşeme teknileri
C
Bütün gün televizyon izleyip, sürekli yatmak
D
Uyku düzeninin sağlanması
E
Derin soluk alıp verme egzersizleri
Açıklama:
Bütün gün yalnızca televizyon izlemek, hiç spor yapmamak, sürekli ilaç tüketmek bireyi edilgen bir duruma sokarak kendisinin hiçbir işe yaramadığı duygusuna kapılmasına neden olur. Bunun yerine bireyi aile üyeleri ve arkadaşlarıyla görüştürmek onların toplumsal yönünü destekleyeceği gibi duygusal anlamda da onlara iyi gelecektir.
Soru 30
Zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
İçe kapanma
B
Tansiyon
C
İçe kapanma
D
Tükenmişlik
E
Demans
Açıklama:
Demans hastalığı (bunama), zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumudur. Alzheimer hastalığı, beynin, öncelikle hafıza olmak üzere, tüm bilişsel fonksiyonlarında ilerleyici kayba neden olan en sık görülen demans tipidir.
Soru 31
Yaşama uyum sürecinde engelli bireylerin fiziksel ihtiyaçlarının karşılanmasının yanı sıra sağlığın sürdürülebilmesi için psikolojik ihtiyaçlarından başka aşağıdakilerden hangi ihtiyacında karşılanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal ihtiyaç
B
Maddi ihtiyaç
C
Fizyolojik ihtiyaç
D
Bireysel ihtiyaç
E
Kültürel ihtiyaç
Açıklama:
Yaşama uyum sürecinde engelli bireylerin fiziksel ihtiyaçlarının karşılanmasının yanı sıra sağlığın
sürdürülebilmesi için psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının da karşılanması gerekmektedir.
sürdürülebilmesi için psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının da karşılanması gerekmektedir.
Soru 32
Yaşlılığın psikolojik yönü,genel olarak,bilişsel beceriler ve aşağıdaki hangi değişimleriyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Sosyal beceri
B
Ruhsal davranış
C
El koordinasyonu
D
Aile içinde davranış
E
Hedeflere ulaşma
Açıklama:
Yaşlılığın psikolojik yönü, genel olarak, bilişsel beceriler ve ruhsal davranış değişimleriyle ilgilidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde görülen psikolojik sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Demans
B
Stres
C
Yeme bozukluğu
D
Uyku bozukluğu
E
Kaygı bozuklukları
Açıklama:
Yaşlılık döneminde görülen psikolojik sorunlar;
- bilinçte bulanıklık
- alzheimer hastalığı
- stres
- uyku bozuklukları
- kaygı bozuklukları
- demans görülmektedir.
Soru 34
Bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatan kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Endişe
B
Stres
C
Bunalım
D
Kriz
E
Mutluluk
Açıklama:
Kriz; bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır.
Soru 35
Krizde temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sorunun üstünü örtmek
B
Sorunu kontrol altına almak
C
Doktor tedavisine başlamak
D
Keyifli boş vakit geçirmek
E
Sorunu paylaşmak
Açıklama:
Krizde temel ilke sorunu paylaşmaktır.
Soru 36
Bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlaması aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Empati
B
Demans
C
Bunama
D
Kriz
E
Depresyon
Açıklama:
Empati, bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi iyi ve doğru bir iletişimin ana öğesinden birisidir?
Seçenekler
A
İyi bir bakım sağlamak
B
İyi bir dinleyici olmak
C
Bireyin yanında olmak
D
Tedaviyi iyi yapmak
E
İyi bir otoriteye sahip olmak
Açıklama:
İyi ve doğru bir iletişimin ana ögesi iyi bir dinleyici olmak ve empati yapmaktır.
Soru 38
Maneviyat,kişinin hangi duygusunu geliştirir?
Seçenekler
A
Ego
B
Merhamet
C
Benlik
D
Hırs
E
Karakter
Açıklama:
Maneviyat, kişinin benlik duygusunu geliştirir.
Soru 39
Gevşemede en yaygın olarak hangi kasların çalışması istenir?
Seçenekler
A
Ayak - bacak kasları
B
Nefes kasları
C
Karın kası
D
El - kol kasları
E
Sırt kası
Açıklama:
Gevşemede en yaygın olarak kullanılanı; birey günlük işlerini yaparken, örneğin klavye kullanırken ihtiyacı olan el ve kol kaslarını kullanmasıdır.
Soru 40
Ülkemizde yaşlı veya engelli bireylerin bakımını neden aile üyelerinden birisinin yapmasını tercih etmektedirler?
Seçenekler
A
Ekonomik sebepler
B
Psikolojik ihtiyaçlar
C
Rahatlık duygusu
D
Hijyenik şartlar
E
Güven duygusu
Açıklama:
Ülkemizde yaşlılar veya engelli bireyler güven duygusundan dolayı aile üyelerinden birisinin bakmasını tercih etmektedirler.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmaya bağlı gelişimsel stres kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Eş ve yakınların kaybı
B
Emeklilik
C
Hafızanın zayıflaması
D
Menopoz/andropoz
E
Sosyal izolasyon
Açıklama:
Yaşlıların psikolojik sorunları genç yaşlarındaki dene-yimlerinden kaynaklı psikolojik bozukluklar olabileceği gibi, yaşlanmaya bağlı gelişimsel stres kaynaklarının (eş ve yakınların kaybı, emeklilik, menopoz/andropoz, sosyal izolasyon, kronik hastalıklar, bağımlı kalma korkusu, ölüm korkusu vb.) neden olduğu yeni sorunlar da olabilir. Hafızanın zayıflması ise beynin fizyolojik değişimine örnektir.
Soru 42
Kriz nedir?
Seçenekler
A
Bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır
B
Bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır
C
Zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumudur
D
Çevreye karşı ilgisizlik, anksiyete, kendini yargılama, suçluluk ve değersizlik duyguları, fiziksel aktivitesizlik ve sağlıksız yemek yeme davranışları yaşlıların ve onlara bakım verenlerin sıklıkla uğraşmak zorunda kaldıkları psikolojik sıkıntılardır
E
Bireyin var olmayan şeyleri, sesleri, koku, tatları duyma veya görmesidir
Açıklama:
Kriz bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başaçıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır. Kriz, ani ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkar. Krizlerin birçoğu kendiliğinden çözümlenebilir ancak bireyde eşlik eden bir ruh sağlığı sorunu var ise destek alınması gereken bir durum hâline dönüşebilir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi krizde görülebilecek belirtilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
B
Saldırganlık
C
Hobi edinme isteği
D
Kaygı
E
Depresyon
Açıklama:
Krizde görülebilecek belirtiler; Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Soru 44
I. Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
II. Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
III. Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
IV. Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
V. Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Yukarıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri gerçekleşirse doktora haber verilmelidir?
II. Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
III. Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
IV. Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
V. Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Yukarıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri gerçekleşirse doktora haber verilmelidir?
Seçenekler
A
I., II., IV. V.
B
I., II., III., V.
C
I., II., III. IV.
D
II., III., IV., V.
E
Hepsi
Açıklama:
Kriz acil bir durumdur, yetersiz ve gecikmiş bir müdâhale durumun daha da kötüleşmesine yol açar. Bu nedenle krizdeki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır. Bunun için yaşlı veya engelli birey sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Soru 45
I. Bireyde çarpıntı
II. Terleme
III. Boğulma hissi
IV. Nefes alamama
Yukarıdaki öncüller dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yaşlılıktaki kriz döneminde ortaya çıkan psikolojik rahatsızlığın belirtisidir?
II. Terleme
III. Boğulma hissi
IV. Nefes alamama
Yukarıdaki öncüller dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yaşlılıktaki kriz döneminde ortaya çıkan psikolojik rahatsızlığın belirtisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Kaygı
C
İntihar girişimi
D
Saldırganlık
E
Alzeimer hastalığı
Açıklama:
Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla kendini gösterir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi bakım vericilerin iyi ve sağlıklı bir iletişimi gerçekleştirebilmesi için yapılabileceklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireye kendinizi tanıtarak işe başlamak
B
Sakin tavırlarla yaklaşıp, olumlu cümlelerle kurarak, güler yüzlü olmak
C
Herhangi bir şeyi yapmadan önce mutlaka izin istemek
D
Uzun cümleler kurmak
E
Bireyin gerçekten yardıma ihtiyacı olduğunu gördüğünüzde ise ona yardım etmeyi teklif etmek
Açıklama:
Kelimelerinizi doğru seçin. Acıma, küçümseme içeren ifadeler kullanmayın. Kısa cümleler kurun. Uzun cümleler anlaşılmayı güçleştirir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi bireyde işitme sorunu var ise kendisiyle konuşmaya başlarken dikkat etmemiz gereken hallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Konuşmaya başlarken hastanın bizi fark etmesi için hafifçe omuzuna dokunmak
B
Anlamadıysak, bireyden tekrar etmesini istemek, hala anlamamış isek kağıda yazmasını istemek ya da işaretlerle anlaşmak
C
Bireyin bir kelimeyi söylemekte zorlandığını gördüğümüzde ise kibarca ona o kelimeyi hatırlatmak
D
Uzun ve karmaşık cümleler kurmamak
E
Bireyle sürekli bağırarak konuşmak
Açıklama:
Uzun ve karmaşık cümleler kurmayın, anlamayı güçleştirir.
Soru 48
Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Empati
B
Demans
C
Tükenmişlik sendromu
D
Kriz
E
Etik
Açıklama:
Tükenmişlik sendromu: Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize tükenme durumudur.
Soru 49
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bakım verenlerin %80’i erkektir
B
Bakım veren kişiler zaman zaman iş temposunun yoğunluğundan dolayı kendi özel yaşamını kontrol etmekte zorlanabilmektedir
C
İnsan hakları ve etik açıdan bakıldığında; yaşlı/ engelli bireyin, bakımdan birinci derecede sorumlu olan bakım vericinin ve tüm aile bireylerinin yaşam kalitesinin yükseltilmesi, aileye destek sağlayacak bakım hizmetlerinin kurumsallaşması ve yaygınlaştırılması ile mümkündür
D
Toplumsal yaşlanma yaşlıların aileleri üzerindeki bakım yükünü arttırmıştır
E
Yapılan birçok çalışma ile sağlık bakım hizmetlerinde görev alan çalışanlarda zamanla iş doyumunda azalma görülmekte ve tükenmişlik sendromu ortaya çıkmaktadır
Açıklama:
Bakım verenlerin %80’i kadındır. Bakım verenlerin genellikle kadın olması, kadınlığın getirdiği birtakım alışılagelmiş rollerin varlığı (bakım vericinin kendi evinde yemek yapma, çocuk bakımı, temizlik vb. işlerin olması) mutsuzluk, isteksizlik ve yorgunluk sebebi olabilir.
Soru 50
I. Nefes alıp verme gevşeme tekniklerinde kullanıldığı gibi tek başına da bireyi rahatlatma yöntemi olarak da kullanılabilir.
II. Fiziksel aktivitede bulunmak her zaman bireylerin sakinleşmesine ve rahatlamasına yardımcı olur.
III. Konuşarak paylaşmak bireyi rahatlatır.
IV. İçinde çay, kahve, alkol gibi uyaranların olmadığı düzenli ve sağlıklı beslenme stresle baş etmede yardımcı bir unsurdur.
V.Gündüzleri saatlerce uyumak bireyin kendisini iyi hissetmesini sağlayacak, gece uykusuna engel olmayacaktır
Yukarıda verilen öncüllerden hangileri rahatlama tekniklerine verilen doğru örneklerdendir?
II. Fiziksel aktivitede bulunmak her zaman bireylerin sakinleşmesine ve rahatlamasına yardımcı olur.
III. Konuşarak paylaşmak bireyi rahatlatır.
IV. İçinde çay, kahve, alkol gibi uyaranların olmadığı düzenli ve sağlıklı beslenme stresle baş etmede yardımcı bir unsurdur.
V.Gündüzleri saatlerce uyumak bireyin kendisini iyi hissetmesini sağlayacak, gece uykusuna engel olmayacaktır
Yukarıda verilen öncüllerden hangileri rahatlama tekniklerine verilen doğru örneklerdendir?
Seçenekler
A
I., II., III. IV.
B
II., III., IV., V.
C
III., IV., V., I.
D
II., III. ve IV.
E
III., IV., V.
Açıklama:
Bireyin uyku düzeninin sağlanması da psikoljisine yardımcıdır. İyi uyku birey üzerinde olumlu etkiye sahiptir. Gece iyi uyuyamayan, uyuyamadığı için gündüz uykusu tercih eden birey bir kısır döngü içine girer. Gündüz uyuduğu için gece yine uyuyamayacaktır. Bunun için gündüz uykularını sınırlandırmak gerekir. Gündüzleri saatlerce uyumak yerine 30 dakikalık bir uyku bireyin kendisini iyi hissetmesini sağlayacak, gece uykusuna engel olmayacaktır.
Soru 51
Yaşlılığın en önemli sorunu nedir?
Seçenekler
A
eskiye özlem duymaları
B
bilişsel bozulma
C
fiziksel olarak etkinliklerin yavaşlaması
D
benmerkezci davranmaya dönme
E
ölüm korkusu
Açıklama:
Yaşlanmayla birlikte genel olarak beyin işlevlerindeki fizyolojik gerilemeye bağlı olarak bellek, dikkat, algı gibi bilişsel işlevlerin olumsuz yönde etkilendiği belirtilmektedir. Yaşlı kişilerde sıklıkla bellek (hafıza) azalması, unutkanlık, kusurlu ve eksik hatırlama gibi bellek değişiklikleri görülür. Yaşlılıkta beyin yapısının bozulmasıyla birlikte yaşlı insanlarda düşüncenin içeriği, mantık ve muhakeme niteliği değişir ve bozulur. Düşünce akışında yavaşlama, ayrıntıcı olma ve direnme eğilimi görülür. Hesaplamalar, somut ve soyut kavramlar bozulur. Yaşlanma sürecinde bilişsel alanla ilgili fonksiyonların tümünde gerileme ile birlikte bireyin yaşam kalitesini belirleyen sosyoekonomik şartlar, eğitim seviyesi, geçirilen hastalıklar ve psikolojik durumu, bireyin anatomik yapısı vb. faktörler, bireyin yaşlılıktaki bilişsel becerilerini etkilemektedir. Dolayısıyla her yaşlı bilişsel alandaki değişimlerle ilgili olarak aynı kaderi paylaşmaz. Bazı bireyler başarılı bir yaşlanma gösterebilir ve bilişsel yetenekleri gençlikleri ile aynı seviyede veya gençlik dönemine göre daha gelişmiş olarak karşımıza çıkabilir. Birçok yaşlı daha tipik olarak okul döneminde öğrendiği bilgileri, mesela araba sürmeyi becerebiliyor durumda iken yeni şeyler öğrenmede olan yetersizlikleri ile karşımıza çıkabilir. Cevap B şıkkıdır.
Soru 52
I. Alzheimer
II. Depresyon
III. Anksiyete
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yaşlılıkta sık görülen ruh hastalıkları arasında yer alır?
II. Depresyon
III. Anksiyete
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yaşlılıkta sık görülen ruh hastalıkları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşlılık döneminde ayrıca bilinçte bulanıklık, alzheimer hastalığı, stres, uyku bozuklukları, kaygı bozuklukları sıkça görülmektedir. Alzheimer hastalığı bir ruh hastalığı değildir ancak hastalığın seyrine psikiyatrik bulgular eklenir. Bu nedenle bir psikiyatri hastası ile benzerlikleri olabilir.Yaşlılıkta psikolojik bağlamda en sık rastlanılan sorunlardan birisi de depresyondur. Yaşlılarda depresyonun yaygın olduğu bilinmektedir.
Yaşlılıkta ortaya çıkan depresyon belirtileri, genç ve orta yaşlılarda görülen depresyon belirtilerinden farklıdır. Depresyon yaşayan yaşlılarda fiziksel, görsel, duyusal ve bilişsel bozukluklar görülmektedir. Bu süreçte çevreye karşı ilgisizlik, anksiyete, kendini yargılama, suçluluk ve değersizlik duyguları, fiziksel aktivitesizlik ve sağlıksız yemek yeme davranışları yaşlıların ve onlara bakım verenlerin sıklıkla uğraşmak zorunda kaldıkları psikolojik sıkıntılardır. Cevap C şıkkıdır.
Yaşlılıkta ortaya çıkan depresyon belirtileri, genç ve orta yaşlılarda görülen depresyon belirtilerinden farklıdır. Depresyon yaşayan yaşlılarda fiziksel, görsel, duyusal ve bilişsel bozukluklar görülmektedir. Bu süreçte çevreye karşı ilgisizlik, anksiyete, kendini yargılama, suçluluk ve değersizlik duyguları, fiziksel aktivitesizlik ve sağlıksız yemek yeme davranışları yaşlıların ve onlara bakım verenlerin sıklıkla uğraşmak zorunda kaldıkları psikolojik sıkıntılardır. Cevap C şıkkıdır.
Soru 53
I. Saldırganlık
II. Hareketlerde yavaşlama
III. Çarpıntı
IV. Terleme
V. Nefes alamama
Yukarıdakilerden hangileri kaygı duyan bireyde gözlenebilecek belirtiler arasında yer alır?
II. Hareketlerde yavaşlama
III. Çarpıntı
IV. Terleme
V. Nefes alamama
Yukarıdakilerden hangileri kaygı duyan bireyde gözlenebilecek belirtiler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II, III ve V
D
I, II ve IV
E
III, IV ve V
Açıklama:
Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Cevap E şıkkıdır.
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Cevap E şıkkıdır.
Soru 54
I. Bakım uygulamalarına başlamadan önce hastanın onayı ve izni alınmalıdır.
II. Bakım veren kişi evde otorite konumuna gelmelidir.
III. Bakım veren kişi nötr bir yüz ifadesiyle konuşmalıdır.
IV. Bakım veren kişi yumuşak bir ses tonuyla konuşmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri bireylerin yaşadığı psikolojik sorunların giderilmeye çalışılmasında bakım veren kişinin yapması gerekenler arasında yer alır?
II. Bakım veren kişi evde otorite konumuna gelmelidir.
III. Bakım veren kişi nötr bir yüz ifadesiyle konuşmalıdır.
IV. Bakım veren kişi yumuşak bir ses tonuyla konuşmalıdır.
Yukarıdakilerden hangileri bireylerin yaşadığı psikolojik sorunların giderilmeye çalışılmasında bakım veren kişinin yapması gerekenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Ruhsal krizler dışında da bakım vericiler bireylerin yaşadıkları psikolojik sorunları tanımalı ve yardımcı olmaya çalışmalıdır. Bireylerin yaşadığı psikolojik sorunların giderilmeye çalışılmasında bakım veren kişi; bireyin evinde ise orada otorite olmaya çalışmamalıdır. Hastanın otoritesine saygı duyulmalıdır. Hasta için yapılan bakım uygulamalarında iş birliği sağlanmalıdır. Bakım uygulamalarına başlamadan önce kendisine hangi uygulamanın (banyo, diş fırçalama vb.) yapılacağı ve nasıl yapılacağı mutlaka anlatılmalıdır. Hastanın uygulama öncesinde onayı (izni) alınmalıdır. Birey ile iletişime geçtiğiniz her durumda bakım vericinin iletişim becerilerinin iyi olması çok önemlidir. Doğru iletişim ile bireyin duygularını tanımasına ve anlamasına yardımcı olunabilir. Bakım verici aynı zamanda iyi bir dinleyici olmalıdır. Beden dilini iyi kullanmalıdır. Örneğin bakım verirken, hasta ile sohbet ederken olumlu cümleler kurmanın yanı sıra yumuşak ses tonu, olumlu bir yüz ifadesi ile söyledikleriniz uyumlu olmalıdır. Hastaya karşı içten davranmak ve empati kurmak hastanın psikolojisini anlamak ve yardım edebilmek için gereklidir. Cevap C şıkkıdır.
Soru 55
Bireyin var olmayan şeyleri, sesleri, koku, tatları duyması veya görmesine ne denir?
Seçenekler
A
Demans
B
Empati
C
Depresyon
D
Kaygı
E
Halüsinasyon
Açıklama:
Bakımınız altındaki bireylerde halüsinasyonlara rastlayabilirsiniz. Halüsinasyon bireyin var olmayan şeyleri, sesleri, koku, tatları duyma veya görmesidir. Bireyde gerçek dışı inançlar olabilir. Hasta kendisi de bu durumdan korkuyor olabilir. Yaşadığı deneyim hakkında onunla konuşup yanında olduğunuzu, güvende olduğunu ona hissettirebilirsiniz. Hasta ile bu inançlarının yanlış olduğu konusunda tartışmaya girilmemelidir. Dikkatini başka şeylere yöneltmeye çalışmak faydalı olabilir. Evdeki aynaların kaldırılması, iyi aydınlatma, karmaşık eşyaların ve renklerin kaldırılması da korkularını hafifletebilir. Televizyonu çok fazla izlemesi, özellikle şiddet içeren programları izlemesi gerçekle programın farkını ayırt etmesini güçleştirebilir. Bu nedenle şiddet içeren programları izlemesi engellenmelidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 56
I. Kriz durumlarındaki insanlar psikiyatrik hasta oldukları için mutlaka doktora başvurulmalıdır.
II. Kriz durumu bireye kişiliğini geliştirme şansı veren de bir durumdur.
III. Kriz durumlarında bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı görülebilir.
Kriz durumlarıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
II. Kriz durumu bireye kişiliğini geliştirme şansı veren de bir durumdur.
III. Kriz durumlarında bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı görülebilir.
Kriz durumlarıyla ilgili olarak yukarıdakilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kriz bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başaçıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır. Kriz, ani ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkar. Krizlerin birçoğu kendiliğinden çözümlenebilir ancak bireyde eşlik eden bir ruh sağlığı sorunu var ise destek alınması gereken bir durum hâline dönüşebilir. Ruhsal kriz içinde olan birey kendini çaresiz hisseder, alışılagelmiş çözüm yolları aklına gelmez ve kullanamaz, kendini ümitsiz hisseder, bir altüst olma hâli yaşar. Hiçbir şeyin düzelemeyeceğini, hiçbir şeyin elinden gelmeyeceğini düşünür. Bunu “kendimi karanlık bir tünelin içinde görüyorum ve hiçbir çıkış yolu göremiyorum” gibi ifadelerle belirtir. Kriz durumunda olan her birey psikiyatrik hasta değildir. İllaki ruhsal bir hastalığı yoktur. Zorlu bir süreçle karşılaşmış ve çözümün kendisini aştığını hissettiği bir noktada olabilir. Bu anlamda yalnızca yaşlı ve engelli bireyler değil herkes zaman zaman
hayatında kriz durumları yaşayabilir.
Kriz durumu bireye hem kişliğini geliştirme şansı veren hem de ruh hastalığına dönüşebilme tehlikesi taşıyan bir durumdur. Krizde görülebilecek belirtiler; Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Cevap D şıkkıdır.
hayatında kriz durumları yaşayabilir.
Kriz durumu bireye hem kişliğini geliştirme şansı veren hem de ruh hastalığına dönüşebilme tehlikesi taşıyan bir durumdur. Krizde görülebilecek belirtiler; Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Cevap D şıkkıdır.
Soru 57
I. Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
II. Eşyalarının yerinin değiştirilmemesi konusunda aşırı ısrarcıysa,
III. Hastanın alkol kullanımı aşırı bir şekilde artmışsa,
IV. Hastanın yapabileceği etkinlikleri kendi yapma konusunda aşırı ısrarcı olması.
Hasta kriz dönemindeyse yukarıdaki durumlardan hangilerinde doktora başvurulması gerekmektedir?
II. Eşyalarının yerinin değiştirilmemesi konusunda aşırı ısrarcıysa,
III. Hastanın alkol kullanımı aşırı bir şekilde artmışsa,
IV. Hastanın yapabileceği etkinlikleri kendi yapma konusunda aşırı ısrarcı olması.
Hasta kriz dönemindeyse yukarıdaki durumlardan hangilerinde doktora başvurulması gerekmektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Krizde temel ilke sorunu paylaşmaktır. Bunun için bireyi sıcak bir yaklaşım içinde dinlemek ve sorunun ne olduğunu anlamaya çalışmak gerekir. Kriz acil bir durumdur, yetersiz ve gecikmiş bir müdâhale durumun daha da kötüleşmesine yol açar. Bu nedenle krizdeki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır. Bunun için yaşlı veya engelli birey sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa, hastanın doktoruna haber verilmeli ve psikiyatrik
yardım alması sağlanmalıdır.
Cevap B şıkkıdır.
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa, hastanın doktoruna haber verilmeli ve psikiyatrik
yardım alması sağlanmalıdır.
Cevap B şıkkıdır.
Soru 58
I. Empati yapmak
II. İyi bir dinleyici olmak
III. Bireyin gerçekten yardıma ihtiyacı olduğunu gördüğünüzde o sizden yardım isteyene kadar bekleyin
IV. Konuşmada otorite olduğunuzu hissettirin
Yukarıda verilenlerden hangileri iyi ve doğru bir iletişimin ana ögeleri arasında yer alır?
II. İyi bir dinleyici olmak
III. Bireyin gerçekten yardıma ihtiyacı olduğunu gördüğünüzde o sizden yardım isteyene kadar bekleyin
IV. Konuşmada otorite olduğunuzu hissettirin
Yukarıda verilenlerden hangileri iyi ve doğru bir iletişimin ana ögeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
İyi ve doğru bir iletişimin ana ögesi iyi bir dinleyici olmak ve empati yapmaktır. Ayrıca bakım verilecek kişiye bir otoriteymiş, onunla ilgili kararları artık siz verecekmişsiniz gibi yaklaşılmaması gerekir. Sakin tavırlarla yaklaşıp, olumlu cümlelerle kurarak, güleryüzlü olunması gerekir. Bireyin gerçekten yardıma ihtiyacı olduğunu gördüğünüzde ise ona yardım etmeyi teklif edin. Cevap A şıkkıdır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi bireyle iletişim kurarken yapılmaması gerekenlerden biridir?
Seçenekler
A
Herhangi bir şeyi yapmadan önce mutlaka izin isteyin.
B
Bireylerin yardıma ihtiyacı olan durumlarda gücünü en yüksek düzeyde kullanmasını sağlayın.
C
İşitme sorunu var diye bireyle sürekli bağırarak konuşmayın.
D
Bireyin kendini ifade etmesine fırsat verin.
E
Bazı durumlarda doğrudan söylemek yerine bireyle konuşurken kendi başınıza gelen bir durumu anlatarak üstü kapalı bir şekilde yapması gereken şeyi belirtin.
Açıklama:
İyi ve doğru bir iletişimin ana ögesi iyi bir dinleyici olmak ve empati yapmaktır. Ayrıca;
- Bireylerin yardıma ihtiyacı olan durumlarda gücünü en yüksek düzeyde kullanmasını sağlayın. Bir şeyler; kendisinin yapması onları mutlu hissettirir.
- Herhangi bir şeyi yapmadan önce mutlaka izin isteyin.
- Bireyin kendini ifade etmesine fırsat verin. Bunun için onu dikkatle dinleyin ve anlamaya çalışın.
- İşitme sorunu var diye bireyle sürekli bağırarak konuşmayın. Bireyin nasıl düzeydeki ses tonunu işittiğini anlamaya çalışın. İşitme cihazı varsa doğru çalışıp çalışmadığını kontrol edin.
- Bireye nasihat vermeyin ya da kendi başınıza gelen bir durumu anlatıp ondan yola çıkarak yapması gereken şeyi ima etmeye çalışmayın.
Soru 60
En yaygın olarak kullanılanı nedir?
Seçenekler
A
Üzerinde çalışılan bir hareket veya bir egzersizi aşama aşama yapmaya çalışmak ve her seferinde ulaşılması istenen davranış için hedef koymak.
B
Bireyin ağzını kapalı tutup burundan derin bir nefes alması.
C
Bireyin gözlerini kapatması ve kendisini çok rahat hissedeceği bir ortamda hayal etmesi.
D
Bireyin günlük işlerini yaparken, yalnızca gerekli kasları kullanması. Bunun dışında kalan diğer kasların ise gevşek kalması.
E
Birey ile birlikte gün içerisinde yapılabilecekleri planlamak, bunları yazıya dökmek.
Açıklama:
Gevşeme ile ilgili birçok farklı teknikler kullanılabilmektedir. En yaygın olarak kullanılanı; birey günlük işlerini yaparken, örneğin klavye kullanırken ihtiyacı olan el ve kol kaslarına odaklanması, yalnızca onları kullanması istenir. Bunun dışında kalan diğer kasları ise gevşek kalmalıdır. Ayrıca, derin bir nefes alması ve nefesini bırakırken yüz, boyun, gövde ve omuz kaslarına odaklanması ve nefes verirken gevşemelerini hissetmesi istenir. Bu işlem toplam 30 saniye kadar sürer ve gün içerisinde defalarca uygulanabilir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 61
Bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı bir dönemi anlatan kavram, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kriz
B
İçe kapanma
C
Yaşlanma
D
Bunama
E
Felç olma
Açıklama:
Kriz, bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi, krizde görülebilecek belirtilerden biri olamaz?
Seçenekler
A
Kaygı
B
Depresyon
C
Öfke
D
Kendini suçlama
E
Neşeli tavırlar
Açıklama:
Krizde görülebilecek belirtiler;
Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı,uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı,uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Soru 63
Zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kriz
B
Demans
C
Felç olma
D
İçe kapanma
E
bedensel yorgunluk
Açıklama:
Demans hastalığı (bunama), zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumudur.
Soru 64
Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik, mesleğe yada genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Demans
B
Alzheimer
C
Tükenmişlik Sendromu
D
Kriz
E
Felç olma
Açıklama:
Tükenmişlik sendromu: Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize tükenme durumudur.
Soru 65
İçe kapanma, uyku bozukluğu, iştah bozukluğu, kendini mutsuz hissetme ve karamsar düşünceler gibi belirtiler gösteren ruhsal sorun, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kriz
B
Depresyon
C
Alzheimer
D
Felç olma
E
Saldırgan olma
Açıklama:
Yaşlı ve engelli bireylerin yaşadığı ruhsal sorunlardan biri de depresyondur. Depresyon, bireyin yaşadığı kısıtlılıklar (özrü), sağlık sorunları (demans), toplumdan kendini soyutlaması ve kendini işe yaramaz hissetmesinden kaynaklanıyor olabilir. İçe kapanma, uyku bozukluğu, iştah bozukluğu, kendini mutsuz hissetme ve karamsar düşünceler,
öz güven kaybı, çevreye karşı ilgisizlik gibi depresyon belirtileri gösteren bakımınız altındaki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır.
öz güven kaybı, çevreye karşı ilgisizlik gibi depresyon belirtileri gösteren bakımınız altındaki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır.
Soru 66
Aşağıda belirtilen durumların hangisinde, yaşlı ya da engelli bireyi sağlık kuruluşuna götürmeye gerek yoktur?
Seçenekler
A
Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa
B
Kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa
C
Saldırgan davranışlar gösteriyorsa
D
Sorunlarını paylaşıyorsa
E
Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuşsa
Açıklama:
Kriz acil bir durumdur, yetersiz ve gecikmiş bir müdâhale durumun daha da kötüleşmesine yol açar. Bu nedenle krizdeki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır. Bunun için yaşlı veya engelli birey sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Soru 67
Aşağıdakilreden hangisi fizyolojik gerilemeye bağlı olarak, yaşlı kişilerde sıklıkla görülen bellek değişikliklerinden biri olamaz?
Seçenekler
A
Bellek azalması
B
Unutkanlık
C
Kusurlu hatırlama
D
Eksik hatırlama
E
Aşırı dikkat
Açıklama:
Yaşlanmayla birlikte genel olarak beyin işlevlerindeki fizyolojik gerilemeye bağlı olarak bellek, dikkat, algı gibi bilişsel işlevlerin olumsuz yönde etkilendiği belirtilmektedir. Yaşlı kişilerde sıklıkla bellek (hafıza) azalması, unutkanlık, kusurlu ve eksik hatırlama gibi bellek değişiklikleri görülür.
Soru 68
Ruhsal sorunların çözümlenemeyip krize dönüştüğü durumun genel ortalaması yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%10
B
%40
C
%45
D
%50
E
%60
Açıklama:
Çoğu birey psikolojik sorunlarını çevresel ve kişisel yardımlar alarak çözebilir. Ancak ortalama %10 kadar bir oranda ruhsal sorunlar çözümlenemeyip krize dönüşebilir.
Soru 69
Bakım gerektiren bireylere bakım verenlerin yüzde kaçı, kadınlardan oluşur?
Seçenekler
A
%10
B
%20
C
%25
D
%80
E
%100
Açıklama:
Bakım verenlerin %80’i kadındır. Bakım verenlerin genellikle kadın olması, kadınlığın getirdiği birtakım alışılagelmiş rollerin varlığı (bakım vericinin kendi evinde yemek yapma, çocuk bakımı, temizlik vb. işlerin olması) mutsuzluk, isteksizlik ve yorgunluk sebebi olabilir.
Soru 70
Bir insanın kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak, onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasına ne denir?
Seçenekler
A
Demans
B
Bunama
C
Empati
D
Halüsinasyon
E
Andrapoz
Açıklama:
Empati, bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır.
Soru 71
Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun kabul ettiği Sakat Kişilerin Hakları Bildirgesi”nde "Normal bir kişinin kişisel ya da sosyal yaşantısında kendi kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kalıtımsal ya da sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu yapamayanlar" ne olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Yaşlı
B
Hasta
C
Engelli
D
Sağlıksız
E
Bakımsız
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun kabul ettiği Sakat Kişilerin Hakları Bildirgesi”nde engelli tanımı şöyle yapılmaktadır: Normal bir kişinin kişisel ya da sosyal yaşantısında kendi kendisine yapması gereken işleri, bedensel veya ruhsal yeteneklerindeki kalıtımsal ya da sonradan olma herhangi bir noksanlık sonucu yapamayanlar engellidir.
Soru 72
Genel olarak bakıldığında yaşlıların uyum güçlüğü yaşamasına yol açan en önemli sorunlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Kaygı bozuklukları
C
Demans
D
Diyabet
E
Damar hastalıkları
Açıklama:
Genel olarak bakıldığında yaşlıların uyum güçlüğü yaşamasına yol açan en önemli sorunlardan birisi demanstır. Ülkemizde yapılan bir araştırmada elde edilen bulgular, psikiyatrik hastaların % 35’inin demans sorunuyla karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Yaşlılık döneminde ayrıca bilinçte bulanıklık, alzheimer hastalığı, stres, uyku bozuklukları, kaygı bozuklukları sıkça görülmektedir.
Soru 73
Bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başaçıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yaşlılık
B
Hastalık
C
Engellilik
D
Kriz
E
Çarpıntı
Açıklama:
Kriz bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başaçıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır. Kriz, ani ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkar.
Soru 74
İştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösteren durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaygı
B
Depresyon
C
Öfke
D
Saldırganlık
E
Obsesyon
Açıklama:
Depresyon iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Soru 75
Aşağıda verilen krize ilişkin hangi durumlarda doktora haber vermeye gerek yoktur?
Seçenekler
A
Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa
B
Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa
C
Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa
D
Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa
E
Aile üyeleri hastanın bakımıyla ilgilenmiyorsa
Açıklama:
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa, • Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa, • Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa, • Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa, • Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
hastanın doktoruna haber verilmeli ve psikiyatrik yardım alması sağlanmalıdır.
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa, • Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa, • Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa, • Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa, • Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
hastanın doktoruna haber verilmeli ve psikiyatrik yardım alması sağlanmalıdır.
Soru 76
Bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Telepati
B
Empati
C
Antipati
D
Öfke
E
Obsesyon
Açıklama:
Empati, bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi bakım vericilerin iyi ve sağlıklı bir iletişimi gerçekleştirebilmesi için yapılabileceklerden biri değildir?
Seçenekler
A
İlk önce bireye kendinizi tanıtarak işe başlayın.
B
Herhangi bir şeyi yapmadan önce mutlaka izin isteyin.
C
Onlara sorunluymuş ya da çocukla konuşuyormuş gibi davranmayın, diğer insanlara nasıl davranıyorsanız öyle davranın.
D
Ona bir otoriteymiş, onunla ilgili kararları artık siz verecekmişsiniz gibi yaklaşın.
E
Bireylerin yardıma ihtiyacı olan durumlarda gücünü en yüksek düzeyde kullanmasını sağlayın.
Açıklama:
Bakım vericilerin iyi ve sağlıklı bir iletişimi gerçekleştirebilmesi için ona bir otoriteymiş, onunla ilgili kararları artık siz verecekmişsiniz gibi yaklaşmayın. Sakin tavırlarla yaklaşıp, olumlu cümlelerle kurarak, güleryüzlü olun.
Soru 78
Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize tükenme durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik sendromu
B
Truman sendromu
C
Depresyon
D
Stres
E
Uykusuzluk
Açıklama:
Tükenmişlik sendromu: Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize tükenme durumudur.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi rahatlama tekniklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yürüyüşe, gezintiye çıkmak
B
Gevşeme teknileri
C
Bütün gün televizyon izleyip, sürekli yatmak
D
Uyku düzeninin sağlanması
E
Derin soluk alıp verme egzersizleri
Açıklama:
Bütün gün yalnızca televizyon izlemek, hiç spor yapmamak, sürekli ilaç tüketmek bireyi edilgen bir duruma sokarak kendisinin hiçbir işe yaramadığı duygusuna kapılmasına neden olur. Bunun yerine bireyi aile üyeleri ve arkadaşlarıyla görüştürmek onların toplumsal yönünü destekleyeceği gibi duygusal anlamda da onlara iyi gelecektir.
Soru 80
Zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
İçe kapanma
B
Tansiyon
C
İçe kapanma
D
Tükenmişlik
E
Demans
Açıklama:
Demans hastalığı (bunama), zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumudur. Alzheimer hastalığı, beynin, öncelikle hafıza olmak üzere, tüm bilişsel fonksiyonlarında ilerleyici kayba neden olan en sık görülen demans tipidir.
Soru 81
Yaşama uyum sürecinde engelli bireylerin fiziksel ihtiyaçlarının karşılanmasının yanı sıra sağlığın sürdürülebilmesi için psikolojik ihtiyaçlarından başka aşağıdakilerden hangi ihtiyacında karşılanması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Sosyal ihtiyaç
B
Maddi ihtiyaç
C
Fizyolojik ihtiyaç
D
Bireysel ihtiyaç
E
Kültürel ihtiyaç
Açıklama:
Yaşama uyum sürecinde engelli bireylerin fiziksel ihtiyaçlarının karşılanmasının yanı sıra sağlığın
sürdürülebilmesi için psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının da karşılanması gerekmektedir.
sürdürülebilmesi için psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının da karşılanması gerekmektedir.
Soru 82
Yaşlılığın psikolojik yönü,genel olarak,bilişsel beceriler ve aşağıdaki hangi değişimleriyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Sosyal beceri
B
Ruhsal davranış
C
El koordinasyonu
D
Aile içinde davranış
E
Hedeflere ulaşma
Açıklama:
Yaşlılığın psikolojik yönü, genel olarak, bilişsel beceriler ve ruhsal davranış değişimleriyle ilgilidir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılık döneminde görülen psikolojik sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Demans
B
Stres
C
Yeme bozukluğu
D
Uyku bozukluğu
E
Kaygı bozuklukları
Açıklama:
Yaşlılık döneminde görülen psikolojik sorunlar;
- bilinçte bulanıklık
- alzheimer hastalığı
- stres
- uyku bozuklukları
- kaygı bozuklukları
- demans görülmektedir.
Soru 84
Bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatan kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Endişe
B
Stres
C
Bunalım
D
Kriz
E
Mutluluk
Açıklama:
Kriz; bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır.
Soru 85
Krizde temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sorunun üstünü örtmek
B
Sorunu kontrol altına almak
C
Doktor tedavisine başlamak
D
Keyifli boş vakit geçirmek
E
Sorunu paylaşmak
Açıklama:
Krizde temel ilke sorunu paylaşmaktır.
Soru 86
Bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlaması aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Empati
B
Demans
C
Bunama
D
Kriz
E
Depresyon
Açıklama:
Empati, bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi iyi ve doğru bir iletişimin ana öğesinden birisidir?
Seçenekler
A
İyi bir bakım sağlamak
B
İyi bir dinleyici olmak
C
Bireyin yanında olmak
D
Tedaviyi iyi yapmak
E
İyi bir otoriteye sahip olmak
Açıklama:
İyi ve doğru bir iletişimin ana ögesi iyi bir dinleyici olmak ve empati yapmaktır.
Soru 88
Maneviyat,kişinin hangi duygusunu geliştirir?
Seçenekler
A
Ego
B
Merhamet
C
Benlik
D
Hırs
E
Karakter
Açıklama:
Maneviyat, kişinin benlik duygusunu geliştirir.
Soru 89
Gevşemede en yaygın olarak hangi kasların çalışması istenir?
Seçenekler
A
Ayak - bacak kasları
B
Nefes kasları
C
Karın kası
D
El - kol kasları
E
Sırt kası
Açıklama:
Gevşemede en yaygın olarak kullanılanı; birey günlük işlerini yaparken, örneğin klavye kullanırken ihtiyacı olan el ve kol kaslarını kullanmasıdır.
Soru 90
Ülkemizde yaşlı veya engelli bireylerin bakımını neden aile üyelerinden birisinin yapmasını tercih etmektedirler?
Seçenekler
A
Ekonomik sebepler
B
Psikolojik ihtiyaçlar
C
Rahatlık duygusu
D
Hijyenik şartlar
E
Güven duygusu
Açıklama:
Ülkemizde yaşlılar veya engelli bireyler güven duygusundan dolayı aile üyelerinden birisinin bakmasını tercih etmektedirler.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi yaşlanmaya bağlı gelişimsel stres kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Eş ve yakınların kaybı
B
Emeklilik
C
Hafızanın zayıflaması
D
Menopoz/andropoz
E
Sosyal izolasyon
Açıklama:
Yaşlıların psikolojik sorunları genç yaşlarındaki dene-yimlerinden kaynaklı psikolojik bozukluklar olabileceği gibi, yaşlanmaya bağlı gelişimsel stres kaynaklarının (eş ve yakınların kaybı, emeklilik, menopoz/andropoz, sosyal izolasyon, kronik hastalıklar, bağımlı kalma korkusu, ölüm korkusu vb.) neden olduğu yeni sorunlar da olabilir. Hafızanın zayıflması ise beynin fizyolojik değişimine örnektir.
Soru 92
Kriz nedir?
Seçenekler
A
Bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başa çıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır
B
Bir insanın, kendisini karşısındaki insanın yerine koyarak onun duygularını ve düşüncelerini doğru olarak anlamasıdır
C
Zihinsel becerilerin hastalık nedeniyle zayıflaması durumudur
D
Çevreye karşı ilgisizlik, anksiyete, kendini yargılama, suçluluk ve değersizlik duyguları, fiziksel aktivitesizlik ve sağlıksız yemek yeme davranışları yaşlıların ve onlara bakım verenlerin sıklıkla uğraşmak zorunda kaldıkları psikolojik sıkıntılardır
E
Bireyin var olmayan şeyleri, sesleri, koku, tatları duyma veya görmesidir
Açıklama:
Kriz bir olaya veya bir duruma bağlı ortaya çıkan, bireyin başaçıkabilme becerilerinin geçici olarak yetersiz kaldığı, belirsizliğin yoğun olarak yaşandığı karmaşık bir dönemi anlatır. Kriz, ani ve beklenmedik bir şekilde ortaya çıkar. Krizlerin birçoğu kendiliğinden çözümlenebilir ancak bireyde eşlik eden bir ruh sağlığı sorunu var ise destek alınması gereken bir durum hâline dönüşebilir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi krizde görülebilecek belirtilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
B
Saldırganlık
C
Hobi edinme isteği
D
Kaygı
E
Depresyon
Açıklama:
Krizde görülebilecek belirtiler; Bireyde aşırı kaygı, depresyon, öfke ve kendini suçlama duygularının varlığı
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
• Aşırı sinirli ve etrafına zarar verici davranışlar sergilemesi
• Saldırganlık,
• İntihar girişimleri olarak sayılabilir.
• Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla,
• Depresyon ise iştah azalması, kilo kaybı, uyku bozukluğu, hareketlerde yavaşlama gibi bedensel bulgularla kendini gösterebilir.
Soru 94
I. Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
II. Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
III. Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
IV. Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
V. Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Yukarıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri gerçekleşirse doktora haber verilmelidir?
II. Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
III. Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
IV. Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
V. Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Yukarıdaki öncüllerden hangisi ya da hangileri gerçekleşirse doktora haber verilmelidir?
Seçenekler
A
I., II., IV. V.
B
I., II., III., V.
C
I., II., III. IV.
D
II., III., IV., V.
E
Hepsi
Açıklama:
Kriz acil bir durumdur, yetersiz ve gecikmiş bir müdâhale durumun daha da kötüleşmesine yol açar. Bu nedenle krizdeki bireylerin tıbbi yardım alması sağlanmalıdır. Bunun için yaşlı veya engelli birey sağlık kuruluşuna götürülmelidir.
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Hangi durumlarda doktora haber vermelisiniz?
• Gerçeği değerlendirme yeteneği bozulmuş, kendisine yardım etmek isteyenlere zarar vermeye başlamışsa,
• Geçmiş kötü deneyimleri ile ilgili olarak sağlık personelinin yardım etmeye çalıştığına inanmıyorsa,
• Saldırgan ve şiddet davranışları gösteriyorsa,
• Alkol, madde ya da ilaç kullanımında ciddi artış olmuşsa,
• Kendisine, size ve çevresindekilere karşı şiddet eğilimi varsa,
Soru 95
I. Bireyde çarpıntı
II. Terleme
III. Boğulma hissi
IV. Nefes alamama
Yukarıdaki öncüller dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yaşlılıktaki kriz döneminde ortaya çıkan psikolojik rahatsızlığın belirtisidir?
II. Terleme
III. Boğulma hissi
IV. Nefes alamama
Yukarıdaki öncüller dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yaşlılıktaki kriz döneminde ortaya çıkan psikolojik rahatsızlığın belirtisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Kaygı
C
İntihar girişimi
D
Saldırganlık
E
Alzeimer hastalığı
Açıklama:
Kaygı; bireyde çarpıntı, terleme, boğulma hissi ve nefes alamama gibi bulgularla kendini gösterir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi bakım vericilerin iyi ve sağlıklı bir iletişimi gerçekleştirebilmesi için yapılabileceklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireye kendinizi tanıtarak işe başlamak
B
Sakin tavırlarla yaklaşıp, olumlu cümlelerle kurarak, güler yüzlü olmak
C
Herhangi bir şeyi yapmadan önce mutlaka izin istemek
D
Uzun cümleler kurmak
E
Bireyin gerçekten yardıma ihtiyacı olduğunu gördüğünüzde ise ona yardım etmeyi teklif etmek
Açıklama:
Kelimelerinizi doğru seçin. Acıma, küçümseme içeren ifadeler kullanmayın. Kısa cümleler kurun. Uzun cümleler anlaşılmayı güçleştirir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi bireyde işitme sorunu var ise kendisiyle konuşmaya başlarken dikkat etmemiz gereken hallerden biri değildir?
Seçenekler
A
Konuşmaya başlarken hastanın bizi fark etmesi için hafifçe omuzuna dokunmak
B
Anlamadıysak, bireyden tekrar etmesini istemek, hala anlamamış isek kağıda yazmasını istemek ya da işaretlerle anlaşmak
C
Bireyin bir kelimeyi söylemekte zorlandığını gördüğümüzde ise kibarca ona o kelimeyi hatırlatmak
D
Uzun ve karmaşık cümleler kurmamak
E
Bireyle sürekli bağırarak konuşmak
Açıklama:
Uzun ve karmaşık cümleler kurmayın, anlamayı güçleştirir.
Soru 98
Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Empati
B
Demans
C
Tükenmişlik sendromu
D
Kriz
E
Etik
Açıklama:
Tükenmişlik sendromu: Çalışanlarda kronik fiziksel yorgunluk, çaresizlik ve ümitsizlik duyguları, olumsuz bir benlik kavramının gelişmesi, mesleğe, genel olarak yaşama ve diğer insanlara yönelik olumsuz tutumlar ile belirginleşen fiziksel, duygusal ve zihinsel bir tükenme ile yorgunluk, hayal kırıklığı ve işi bırakma ile karakterize tükenme durumudur.
Soru 99
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bakım verenlerin %80’i erkektir
B
Bakım veren kişiler zaman zaman iş temposunun yoğunluğundan dolayı kendi özel yaşamını kontrol etmekte zorlanabilmektedir
C
İnsan hakları ve etik açıdan bakıldığında; yaşlı/ engelli bireyin, bakımdan birinci derecede sorumlu olan bakım vericinin ve tüm aile bireylerinin yaşam kalitesinin yükseltilmesi, aileye destek sağlayacak bakım hizmetlerinin kurumsallaşması ve yaygınlaştırılması ile mümkündür
D
Toplumsal yaşlanma yaşlıların aileleri üzerindeki bakım yükünü arttırmıştır
E
Yapılan birçok çalışma ile sağlık bakım hizmetlerinde görev alan çalışanlarda zamanla iş doyumunda azalma görülmekte ve tükenmişlik sendromu ortaya çıkmaktadır
Açıklama:
Bakım verenlerin %80’i kadındır. Bakım verenlerin genellikle kadın olması, kadınlığın getirdiği birtakım alışılagelmiş rollerin varlığı (bakım vericinin kendi evinde yemek yapma, çocuk bakımı, temizlik vb. işlerin olması) mutsuzluk, isteksizlik ve yorgunluk sebebi olabilir.
Soru 100
I. Nefes alıp verme gevşeme tekniklerinde kullanıldığı gibi tek başına da bireyi rahatlatma yöntemi olarak da kullanılabilir.
II. Fiziksel aktivitede bulunmak her zaman bireylerin sakinleşmesine ve rahatlamasına yardımcı olur.
III. Konuşarak paylaşmak bireyi rahatlatır.
IV. İçinde çay, kahve, alkol gibi uyaranların olmadığı düzenli ve sağlıklı beslenme stresle baş etmede yardımcı bir unsurdur.
V.Gündüzleri saatlerce uyumak bireyin kendisini iyi hissetmesini sağlayacak, gece uykusuna engel olmayacaktır
Yukarıda verilen öncüllerden hangileri rahatlama tekniklerine verilen doğru örneklerdendir?
II. Fiziksel aktivitede bulunmak her zaman bireylerin sakinleşmesine ve rahatlamasına yardımcı olur.
III. Konuşarak paylaşmak bireyi rahatlatır.
IV. İçinde çay, kahve, alkol gibi uyaranların olmadığı düzenli ve sağlıklı beslenme stresle baş etmede yardımcı bir unsurdur.
V.Gündüzleri saatlerce uyumak bireyin kendisini iyi hissetmesini sağlayacak, gece uykusuna engel olmayacaktır
Yukarıda verilen öncüllerden hangileri rahatlama tekniklerine verilen doğru örneklerdendir?
Seçenekler
A
I., II., III. IV.
B
II., III., IV., V.
C
III., IV., V., I.
D
II., III. ve IV.
E
III., IV., V.
Açıklama:
Bireyin uyku düzeninin sağlanması da psikoljisine yardımcıdır. İyi uyku birey üzerinde olumlu etkiye sahiptir. Gece iyi uyuyamayan, uyuyamadığı için gündüz uykusu tercih eden birey bir kısır döngü içine girer. Gündüz uyuduğu için gece yine uyuyamayacaktır. Bunun için gündüz uykularını sınırlandırmak gerekir. Gündüzleri saatlerce uyumak yerine 30 dakikalık bir uyku bireyin kendisini iyi hissetmesini sağlayacak, gece uykusuna engel olmayacaktır.
Ünite 6
Soru 1
Sosyal boyuttaki iyilik durumu,insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Sosyal sağlık
B
Sosyal hayat
C
Sosyal çalışma
D
Sosyal toplum
E
Sosyal sorumluluk
Açıklama:
Sosyal sağlık; sosyal boyuttaki iyilik durumu,
insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve
sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu
olarak tanımlanmaktadır.
insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve
sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu
olarak tanımlanmaktadır.
Soru 2
Yaşlılıkta toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci aşağıdaki hangi teorinin içeriğinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Etkinlik Teorisi
B
İlişki Kesme Teorisi
C
Rol Bırakma Teorisi
D
Toplumsal Değişim Teorisi
E
Geleneksel Toplum Teorisi
Açıklama:
Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç dünyalarına çekilirler. Bu durum ayrıca, rollerin kaybı ya da azalması ile ilgili olup bireyi toplumsal açıdan yararlı kılan olanaklarını da giderek azaltır.
İlişki Kesme Teorisine göre; yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir.
İlişki Kesme Teorisine göre; yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta bireyin sosyal yönden aktif olmasını sağlayan unsurlardandır?
Seçenekler
A
Çalışma
B
Hastalık
C
Hobi
D
Yalnızlık
E
Yeme-içme
Açıklama:
Yaşlılıkta bireyin sosyal yönden aktif olmasını sağlayan
da sosyal ilişki ve hobilerdir.
da sosyal ilişki ve hobilerdir.
Soru 4
"Yaşlı annenin torun bakması,onların denetimini sağlaması bir işe yarama duygusu yaşamasına neden olur."Bu durum yaşlılarda aşağıdaki hangi kalitenin yükselmesine neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Sağlık kalitesi
B
Psikolojik kalitesi
C
Mali kalitesi
D
Yaşam kalitesi
E
Ev kalitesi
Açıklama:
Yaşlı annenin (anneanne- babaanne) torun bakması, onların denetimini sağlaması bir işe yarama duygusu yaşamasına neden olur. Bu tür davranışlar yaşlı bireyin yaşam kalitesini yükseltir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bireyin emeklilikte yaşadığı dönemdir?
Seçenekler
A
Hobi yapma dönemi
B
Hastalık dönemi
C
Kendine vakit ayırma dönemi
D
Aileyle birarada olma dönemi
E
Yaşlılık dönemi
Açıklama:
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin yaşadığı sorunları ve sıkıntılarını içeren gruplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kişisel sorunlar
B
Ekonomik sorunlar
C
Kültürel sorunlar
D
Sağlık sorunları
E
Kuşak sorunları
Açıklama:
Yaşlı bireylerin yaşadığı sorunları
ve sıkıntılarını içeren başlıklar aşağıdaki gibi gruplandırılmıştır:
1. Ekonomik sorunlar
2. Sosyal sorunlar
3. Psikolojik sorunlar
4. Kültürel sorunlar
5. Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmakta güçlük yaşanması
6. Kuşak sorunları
7. Yalnızlık sorunu
8. İletişimsizlik sorunu
9. Sevgisizlik sorunu
10. Sağlık sorunları
11. Umutsuzluk sorunu
12. Cinsel sorunlar
13. Ev işlerini yapmada kendine yetememe
14. Can sıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
Doğru cevap "a" şıkkıdır.Yani "Kişisel sorunlar"dır.
ve sıkıntılarını içeren başlıklar aşağıdaki gibi gruplandırılmıştır:
1. Ekonomik sorunlar
2. Sosyal sorunlar
3. Psikolojik sorunlar
4. Kültürel sorunlar
5. Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmakta güçlük yaşanması
6. Kuşak sorunları
7. Yalnızlık sorunu
8. İletişimsizlik sorunu
9. Sevgisizlik sorunu
10. Sağlık sorunları
11. Umutsuzluk sorunu
12. Cinsel sorunlar
13. Ev işlerini yapmada kendine yetememe
14. Can sıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
Doğru cevap "a" şıkkıdır.Yani "Kişisel sorunlar"dır.
Soru 7
Bunalım,iç daralması,kaygı olarak yaşlı bireylerde ortaya çıkan durum aşağıdaki hangi sorunun içinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Sosyal sorunlar
B
Psikolojik sorunlar
C
Yalnızlık sorunu
D
Ekonomik sorunlar
E
Sevgisizlik sorunu
Açıklama:
Psikolojik sorunlar: Bunalım, iç daralması,
kaygı olarak yaşlı bireylerde beliren sorunlardır.
kaygı olarak yaşlı bireylerde beliren sorunlardır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi engellilerin toplumla bütünleşmelerinin önündeki engellerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Eğitim
C
Çalışma
D
Ulaşım
E
Konut
Açıklama:
Engellilerin Toplumla Bütünleşmelerinin Önündeki Engeller:
- Yoksulluk
- Eğitim
- Ulaşım, Fiziksel Çevre ve Konut
- Rehabilitasyon
- Engellinin Özel Yaşamı
- İstihdam Sorunu
Soru 9
Engelli bireylerin binalarda karşılaştığı mimari engeller aşağıdakilerden hangisinin içeriğinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
İstihdam sorunu
B
Eğitim
C
Engellilerin özel yaşamı
D
Ulaşım,fiziksel çevre ve konut
E
Rehabilitasyon
Açıklama:
Ulaşım, Fiziksel Çevre ve Konut;Engelli bireylerin binalarda karşılaştığı mimari engelleri de kapsamaktadır.
Soru 10
Yitirilen bir yeteneğin yeniden kazandırılması, yerine başka bir yeteneğin "ikame edilmesi" aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Transformasyon
B
Fermantasyon
C
Standardizasyon
D
Sterilizasyon
E
Rehabilitasyon
Açıklama:
Rehabilitasyon; yitirilen bir yeteneğin yeniden kazandırılması, yerine başka bir yeteneğin ‘ikame edilmesi” demektir.
Soru 11
Sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sağlık
B
Sosyal müdahale
C
Sosyal yardım
D
Sosyal izlem
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
Sosyal sağlık, sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanmaktadır.
Soru 12
"Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir. Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç dünyalarına çekilirler."
Yukarıda detayları verilen yaşlılığa anlam yükleyen teori aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda detayları verilen yaşlılığa anlam yükleyen teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etkinlik Teorisi
B
Rol Bırakma Teorisi
C
İlişki Kesme Teorisi
D
Toplumsal Değişim Teorisi
E
Geleneksel Yaklaşım Teorisi
Açıklama:
İlişki Kesme Teorisine göre, yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir. Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç dünyalarına çekilirler. Bu durum ayrıca, rollerin kaybı ya da azalması ile ilgili olup bireyi toplumsal açıdan yararlı kılan olanaklarını da giderek azaltır.
Soru 13
"Gelişen toplumlardaki yaşlıların “yapabildikleri” ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır. Bu değişim hızına yetişemeyen ya da beklentileri karşılayamayan yaşlı birey de zaman zaman modası geçmiş bulunmaktadır. Bu durum ise yaşlı bireyin güvenlik, saygı, sevgi, ait olma ve tanınma gibi gereksinimlerini tehdit etmektedir."
Yukarıda detayları verilen yaşlılık teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda detayları verilen yaşlılık teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rol Bırakma Teorisi
B
Etkinlik Teorisi
C
İlişki Kesme Teorisi
D
Geleneksel Yaşlılık Teorisi
E
Toplumsal Değişim Teorisi
Açıklama:
Toplumsal Değişim Teorisine göre, gelişen toplumlardaki yaşlıların “yapabildikleri” ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır. Bu değişim hızına yetişemeyen ya da beklentileri karşılayamayan yaşlı birey de zaman zaman modası geçmiş bulunmaktadır. Bu durum ise yaşlı bireyin güvenlik, saygı, sevgi, ait olma ve tanınma gibi gereksinimlerini tehdit etmektedir.
Soru 14
Yaşlılıkla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlı bireylerin kurumlarda kalma tercihini yalnızlığı paylaşma etkilemektedir.
B
Yaşlıların kalacağı huzurevleri toplumdan uzak bir yerde olmalıdır.
C
Yaşlı bireylerin sosyal izolasyonunu ve yalnızlığını önlemesi yaşlı doyumu açısından önemlidir.
D
Yaşlı bireylerin çocuklarla aynı ortamı- belki aynı bahçeyi paylaşırken farklı doyumları da yaşaması açısından önemli olacaktır.
E
Yaşlı bireylere hizmet veren kurumların sayısı artırılmalı, nitelikli hâle getirilmeli ve verilen hizmetin kalitesi yükseltilerek sürekliliğinin sağlanması gerekmektedir.
Açıklama:
Tercih hakkını kullanan yaşlı bireyler açısından bakıldığında, çocuğunun yanında kalmayı tercih edenler olabildiği gibi elbette yaşlıya hizmet veren kurumlar da olmalıdır. Bu kurumların sayısı artırılmalı, nitelikli hâle getirilmeli ve verilen hizmetin kalitesi yükseltilerek sürekliliğinin sağlanması gerekmektedir. Yaşlı bireylerin kurumlarda kalma tercihini yalnızlığı paylaşma, çocuklar/çocuğunun olmaması, sosyal güvencesinin olması etkilemektedir. Huzurevlerinin toplumdan uzak bir yerde olmaları yerine, çocuk bakımevleri ile aynı ortamlarda olması, yaşlı bireylerin sosyal izolasyonunu ve yalnızlığını önlemesi, çocuklarla aynı ortamı- belki aynı bahçeyi paylaşırken farklı doyumları da yaşaması açısından önemli olacaktır (Öz, 2002).
Soru 15
Yaşlılıkta yoksulluğun birey üzerindeki etkileri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlılıkta; gelirde azalma, işsizlikte artma görülmektedir.
B
Özellikle yoksul kesimde yaşayan yaşlılarda kronik işsizlik bulunmaktadır.
C
Bir işte çalışma güvencesi elde eden yaşlılar ise çoğunlukla yüksek ücretle çalıştırılmaktadır.
D
Sanayileşmiş toplumlarda yaşlıya iş verme ve ücret belirlemede yaş ayırt edici bir etmen olarak rol oynamaktadır.
E
Yaşlılar yaşam düzeylerini yükseltecek, gelirlerini arttıracak, ek işleri bulmakta güçlüklerle karşılaşmaktadır.
Açıklama:
Yaşlanmanın içerdiği fiziksel ve psikolojik değişmelerin yanı sıra yaşlıların sosyal ve ekonomik gereksinimleri de önceki yıllara göre değişmektedir (Terzioğlu ve diğ., 2004). Yaşlılıkta; gelirde azalma, işsizlikte artma görülmektedir. Özellikle yoksul kesimde yaşayan yaşlılarda kronik işsizlik bulunmaktadır. Bir işte çalışma güvencesi elde eden yaşlılar ise çoğunlukla düşük ücretle çalıştırılmaktadır. Sanayileşmiş toplumlarda yaşlıya iş verme ve ücret belirlemede yaş ayırt edici bir etmen olarak rol oynamaktadır. Yaşlılar yaşam düzeylerini yükseltecek, gelirlerini arttıracak, ek işleri bulmakta güçlüklerle karşılaşmaktadır (Emiroğlu, 1995). Bireyler yaşlandıkça daha az çalışmakta, üretmekte ve kazanmaktadırlar (Onat, 2002).
Soru 16
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir. Aşağıdakilerden hangisi bireyin emekliliğe hazırlanmadığı durumda karşılaşabilecek sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Birey kendini boşlukta hissedebilir.
B
Bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı, kişilerarası ilişkilerde sınırlanmalara ve maddi sorunlara yol açabilir.
C
Maddi ya da fiziksel olarak bağımlı olması yaşlı bireyin işe yaramazlık, değersizlik yaşamasına ve öz güveninin sarsılmasına neden olur.
D
Bazı insanlar için “anlamsızlık, duygusal ve fiziksel tükenme, rollerin kaybı ve rolsüz rolü oynamak” olarak görülebilir.
E
Emekliliğe hazırlanan birey kendini her açıdan hala yeterli görebilir.
Açıklama:
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir. Birey emekliliğe hazırlanmamış ise kendini boşlukta hissedebilir, bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı, kişilerarası ilişkilerde sınırlanmalara ve maddi sorunlara yol açabilir. Maddi ya da fiziksel olarak bağımlı olması yaşlı bireyin işe yaramazlık, değersizlik yaşamasına ve öz güveninin sarsılmasına neden olur (Karataş, 2000). Emekliliğe uyum, bireyin emekliliği nasıl algıladığına bağlıdır. Birçok kişi için emeklilik “değişik ve can sıkıcı olmayan, yapmak istediklerini gerçekleştirecek yeni bir yaşam fırsatı” olarak tanımlanmakla birlikte, bazı insanlar için “anlamsızlık, duygusal ve fiziksel tükenme, rollerin kaybı ve rolsüz rolü oynamak” olarak görülebilir.
Soru 17
Bunalım, iç daralması, kaygı olarak yaşlı bireylerde beliren sorunlar, yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren hangi sorunlarındandır?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Sosyal sorunlar
C
Psikolojik sorunlar
D
Kültürel sorunlar
E
Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmada sorunlar
Açıklama:
Psikolojik sorunlar: Bunalım, iç daralması, kaygı olarak yaşlı bireylerde beliren sorunlardır.
Soru 18
Yaşlı bireyin yaşıyla ilgili bakış ve anlayışının gençlerin anlayış ve bakış açılarıyla örtüşememesinin yarattığı sorunlar, yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren hangi sorunlarındandır?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Kuşak sorunlar
C
Yalnızlık sorunu
D
Psikolojik sorunlar
E
Sosyal sorunlar
Açıklama:
Kuşak sorunları: Yaşıyla ilgili bakış ve anlayışının gençlerin anlayış ve bakış açılarıyla örtüşememesinin yarattığı sorunlardır.
Soru 19
"Eski performansında olamadığı için işleri yaparken yeterli olmaması ya da aynı işleri yapmaktan bıkkınlık yaşaması durumudur." şeklinde tanımlanan yaşlıların sosyal hizmete ihtiyaç duyabileceği sorun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ev işlerini yapmada kendine yetememe
B
Cinsel sorunlar
C
Sevgisizlik sorunu
D
Umutsuzluk sorunu
E
Can sıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
Açıklama:
Ev işlerini yapmada kendine yetememe: Eski performansında olamadığı için işleri yaparken yeterli olmaması ya da aynı işleri yapmaktan bıkkınlık yaşaması durumudur.
Soru 20
Engelli bireylerin sosyal gereksinimleri arasında yer alan “kaynaştırma” kavramı aşağıdaki başlıklardan hangisi altında incelenir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Rehabilitasyon
C
Özel yaşam
D
Ulaşım ve fiziksel çevre sorunları
E
İstihdam
Açıklama:
Engellilerin eğitiminde temel yaklaşım olarak kabul edilen “kaynaştırma eğitimi” nin yaygın bir şekilde uygulanması son derece önem taşımaktadır. Üniversitelerin engellilerle ilgili eğitim veren bölümlerinde bilimsel araştırmalara ve uygulamalı çalışmalara ağırlık verilmelidir. Eğitim engelliler için çoğu sorunun çözümünde anahtar rol üstlenmektedir. Bu nedenle engellilerin eğitim sorunlarına gerekli önem ve ağırlık verilmelidir. Ülkemizde engellilerin çok büyük bölümünün eğitim hizmetlerinden yararlanamadığı düşünülürse ülkemizde bu bağlamda büyük bir sorunun varlığından söz edebiliriz (Karataş, 2002).
Soru 21
Sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sağlık
B
Toplumsal sağlık
C
Sosyal ilişkiler
D
Toplumsal ilişkiler
E
Kişisel sağlık
Açıklama:
Sosyal sağlık, sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanmaktadır.
Soru 22
Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülen yaşlılık teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal değişim teorisi
B
İlişki kesme teorisi
C
Etkinlik teorisi
D
Rol bırakma teorisi
E
Çevresel etkileşim teorisi
Açıklama:
İlişki Kesme Teorisine göre, yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta görülen değişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel değişim
B
Aile değişimi
C
Zihinsel değişim
D
Psikolojik değişim
E
Toplumsal değişim
Açıklama:
Yaşlılıkta değişen insanın yalnızca psikolojik ve fiziksel yönleri değildir; aynı zamanda aile ve toplumsal yaşamda da önemli değişiklikler olmaktadır (Tomanbay, 2007).
Soru 24
Yaşlılıkta bireylerin emekliliğe hazır olmaması durumunda aşağıdaki değişimlerden hangisi kişilerde görülmemektedir?
Seçenekler
A
Kendini boşlukta hissetme
B
Bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı
C
Kişilerarası ilişkilerde sınırlanma
D
Aile sorunları
E
Maddi sorunlar
Açıklama:
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir. Birey emekliliğe hazırlanmamış ise kendini boşlukta hissedebilir, bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı, kişilerarası ilişkilerde sınırlanmalara ve maddi sorunlara yol açabilir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların yaşlılık döneminde ekonomik sıkıntılar ve yoksullukla karşılaşılaşmasına neden olan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Makineleşmenin ve hızlı nüfus artışının yol açtığı istihdam sıkıntısı
B
Hayat pahalılığı
C
Ortaya çıkan sağlık problemleri nedeniyle çalışma yaşamından uzaklaşma
D
Gelir düzeyinde düşüş
E
Fiziksel ve zihinsel güç kaybı
Açıklama:
Emeklilik sonrası gelir düzeyindeki düşüş, makineleşmenin ve hızlı nüfus artışının yol açtığı istihdam sıkıntısı, ortaya çıkan sağlık problemleri nedeniyle çalışma yaşamından uzaklaşma, hayat pahalılığı vb. nedenlerle yaşlılık döneminde ekonomik sıkıntılar ve yoksullukla karşılaşılabilmektedir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren, sosyal rahatsızlık yaratan, eksikliklerinin ya da varlıklarının bir ölçüyü aşması durumunda sosyal hastalık aşamasına gelen gereksinimleri, sorunları ve sıkıntılarını içeren durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aidiyet sorunu
B
Psikolojik sorunlar
C
Kültürel sorunlar
D
Umutsuzluk sorunu
E
İletişimsizlik sorunu
Açıklama:
Yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren, sosyal rahatsızlık yaratan, eksikliklerinin ya da varlıklarının bir ölçüyü aşması durumunda sosyal hastalık aşamasına gelen gereksinimleri, sorunları ve sıkıntılarını içeren başlıklar aşağıdaki gibi gruplandırılmıştır:Ekonomik sorunlar, Sosyal sorunlar, Psikolojik sorunlar, Kültürel sorunlar, Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmakta güçlük yaşanması, Kuşak sorunu, Kültürel sorunlar, İletişimsizlik sorunu, Sağlı sorunu, Sevgisizlik sorunu, Umutsuzluk sorunu
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta yaşanan ruhsal sorunların ortaya çıkmasını kolaylaştıran psikososyal faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Eğitim
D
Meslek
E
Gelir düzeyi
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşanan ruhsal sorunların başında depresyon, intihar girişimi ve demans gelmektedir (Bekaroğlu , 1991). Yaşlılıkta bu sorunların ortaya çıkmasını kolaylaştıran psikososyal faktörlerin ise yaş, eğitim, meslek, gelir düzeyi, sosyal güvence, aile yapısı, medeni durum, çocuk sayısı, hobiler, boş zamanlarını değerlendirme biçimi olduğu bilinmektedir (Karataş, 2000).
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi engelli çocukların eğitimine öncelik verilmesi gereken durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ebeveynlerin, aile bireylerinin ve toplumun engelli bireyleri eğitmenin yararlı olmadığı, zaman, para ve diğer kaynakların israfı olarak değerlendirilmesi
B
Engelli çocuğun kardeşi olması durumunda, ebeveynlerin yoksulluğu ve toplumdaki tutum engelleri yüzünden eğitim önceliğinin kardeşine verilmesi
C
Eğitim verecek alan uzmanının yeterli sayıda olmaması
D
Eğitim sisteminin de çoğu engelli birey için erişilebilir olmaması
E
Erişilemeyen yapıların çevresi, okul binaları, yollar, toplu taşıma vb. gibi mimari ve çevresel engellerin yaygınlığı
Açıklama:
Aşağıdaki nedenlerden dolayı engelli çocukların eğitimine öncelik verilmesi gerekmektedir. Bu nedenler: (a) Ebeveynlerin, aile bireylerinin ve toplumun engelli bireyleri eğitmenin yararlı olmadığı, zaman, para ve diğer kaynakların israfı olarak değerlendirilmesi (b) Engelli çocuğun kardeşi olması durumunda, ebeveynlerin yoksulluğu ve toplumdaki tutum engelleri yüzünden eğitim önceliğinin kardeşine verilmesi (c) Erişilemeyen yapıların çevresi, okul binaları, yollar, toplu taşıma vb. gibi mimari ve çevresel engellerin yaygınlığı (d) Eğitim sisteminin de çoğu engelli birey için erişilebilir olmamasıdır (http1).
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi rehabilitasyon programı içerisinde yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Danışmanlık
C
Bireysel kapasitenin arttırılması
D
Aile destek eğitimi
E
Rehberlik
Açıklama:
Rehabilitasyon programı; eğitim, danışmanlık, bireysel kapasitenin arttırılması, değerlendirme, rehberlik gibi konuları içermelidir, ailelerin katılımı desteklenmelidir. Uygulanan rehabilitasyon programlarının değerlendirilmesinde engellilerin, ailelerinin ve örgütlerinin görüşleri ön planda tutulmalıdır (Karataş, 2002).
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi engellilerin toplumla bütünleşmelerinin önündeki engellerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Eğitim
C
İstihdam
D
Ulaşım, fiziksel çevre ve konut
E
Aile yapısı
Açıklama:
Engellilerin Toplumla Bütünleşmelerinin Önündeki Engeller
Yoksulluk, Eğitim, İstihdam, Rehabilitasyon, Engellinin özel yaşamı, Ulaşım, fiziksel çevre ve konut
Yoksulluk, Eğitim, İstihdam, Rehabilitasyon, Engellinin özel yaşamı, Ulaşım, fiziksel çevre ve konut
Soru 31
Yaşlı, hasta ve özürlü gibi bakıma muhtaç bireyin yaşam kalitesinin sağlanması ve yükseltilmesi ile ilgili temel gereksinimlerinin karşılanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sağlık Hizmetleri
B
Bakım Hizmetleri
C
Emeklilik hizmetleri
D
Yaşlılık hizmetleri
E
Nüfus hizmetleri
Açıklama:
Bakım Hizmetleri
Soru 32
Gelişmiş ülkelerde yaşlılığın başlangıcı olarak kabul edilen yaş ve üzeri nüfus, genel nüfus içerisinde önemli oranda artış göstermiştir. Gelişmiş ülkelerde yaşlılığın başlangıcı olarak kabul edilen bu yaş kaçtır?
Seçenekler
A
50 yaş
B
55 yaş
C
60 yaş
D
65 yaş
E
70 yaş
Açıklama:
65 yaş
Soru 33
Yaşlıların yaşadığı sosyo-kültürel sorunların başında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Aile yapısındaki değişimler
B
Kalabalık ortamlarda yer alma
C
Barınma sorunları
D
Rol kaybı
E
Ulaşım
Açıklama:
Kalabalık ortamlarda yer alma
Soru 34
Sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Sosyal psikoloji
B
Sosyal sağlık
C
Sosyal hayat
D
Kültürel etkileşim
E
Kültürel edinim
Açıklama:
Sosyal sağlık, sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanmaktadır.
Soru 35
Bireyin emekliliğini de kapsayarak yaşadığı döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yorgunluk dönemi
B
Dinlenme dönemi
C
Yaşlılık dönemi
D
Tatil dönemi
E
Evde oturma dönemi
Açıklama:
Yaşlılık dönemi
Soru 36
Yaşlı bireylerde yalnızlığın iki ayrı boyutu söz konusudur. Bunlardan biri sosyal izolasyondur. Diğerinin adı nedir?
Seçenekler
A
Kültürel izolasyon
B
Duygusal izolasyon
C
Bireysel izolasyon
D
Kimsesizliğin verdiği izolasyon
E
Ekonomik izolasyon
Açıklama:
Yalnızlığın sosyal ve duygusal izolasyon olmak üzere iki ayrı boyutu söz konusudur.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren, sosyal rahatsızlık yaratan, eksikliklerinin ya da varlıklarının bir ölçüyü aşması durumunda sosyal hastalık aşamasına gelen gereksinimleri, sorunları ve sıkıntılarını içeren başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Psikolojik sorunlar
B
Sosyal sorunlar
C
Çalışma sorunu
D
Kültürel sorunlar
E
Umutsuzluk sorunu
Açıklama:
Çalışma sorunu
Soru 38
Engelli bireyler için toplumdaki engeller iki kategoride değerlendirilmektedir. Bunlardan biri çevresel engellerdir. Bir diğer engel aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Ekonomik engeller
B
Psikolojik engeller
C
Sağlık engeli
D
kültürel engeller
E
tutum engelleri
Açıklama:
tutum engelleri
Soru 39
Engelli bireyler için Temel çevresel engeller mimari ve iletişim engelleri olarak karşımıza çıkar.
Aşağıdakilerden hangisi mimari anlamda bir engelin yol açtığı bir sebeplerden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi mimari anlamda bir engelin yol açtığı bir sebeplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Rampaların olmaması
B
Lavaboların erişilebilir yükseklikte olmaması
C
Kaymayı engelleyen zeminlerin olmaması
D
İletişim kurulamaması
E
Telefonların erişilebilir yükseklikte olmaması
Açıklama:
İletişim kurulamaması
Soru 40
Modern toplumlarda engellilik oranı kabaca %10 civarındadır. Yani toplumun her on bireyinden birisi engellidir. Türkiyede ise bu oran yüzde kaç civarındadır?
Seçenekler
A
%12
B
%15
C
%17
D
%20
E
%22
Açıklama:
Modern toplumlarda engellilik oranı kabaca %10 civarındadır. Yani toplumun her on bireyinden birisi engellidir. Türkiyede ise bu oran %12 civarındadır.
Soru 41
İnsanın çevresiyle, ailesiyle, dostlarıyla, akrabalarıyla iletişiminin kopması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal sağlık
B
Sosyal yaşlılık
C
Sosyal hastalık
D
Sosyal sorun
E
Sosyal ihtiyaç
Açıklama:
İnsanın çevresiyle, ailesiyle, dostlarıyla, akrabalarıyla iletişiminin kopması, olmaması bir sosyal sorundur; sosyal hastalık durumudur. Yapmak istediği herhangi bir etkinliği yapması karşısında engeller varsa bu sosyal hastalığa çağrıdır, davetiyedir. Yalnızlaşmak ve yalnızlık, eğer birey bunu bir amacıyla ilgili geçici olarak, kendi iradesiyle istemiyorsa bu bir sosyal hastalıktır. İnsanlarla etkileşim kurmada, dost bulmada güçlükler yaşanıyorsa bu da sosyal hastalık durumudur. Sağlığı etkileyen etmenlerden biri bireydeki yıllara göre yaşanan biyolojik değişiklikse diğeri de çevresel etmenlerdir ve insan çevresi ile sosyalleşir, sosyal olur, sosyal yaşar ve bu çevre ile etkileşim bozulunca birey hasta olur.
Soru 42
“Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyo-ekonomik durumu ve sağlık düzeyi belirlemektedir. Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderek azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile toplumsal etkileşim azalmaktadır”
Yukarıdaki paragraf aşağıdaki yaşlılık teorilerinden hangisini açıklar?
Yukarıdaki paragraf aşağıdaki yaşlılık teorilerinden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
İlişki kesme teorisi
B
Etkinlik teorisi
C
Rol bırakma teorisi
D
Toplumsal değişim teorisi
E
Ekonomik durum teorisi
Açıklama:
Yaşlılığa yüklenen anlamlar bazı teorilerle açıklanabilmektedir: Etkinlik Teorisine göre, yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyo-ekonomik durumu ve sağlık düzeyi belirlemektedir. Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderek azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile toplumsal etkileşim azalmaktadır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta yaşamı anlamlı kılmanın yollarından biridir?
Seçenekler
A
Rol bırakma isteği
B
Etkin olma gereksinimi
C
Toplumsal bağ kurma isteği
D
Sosyal destek olmak
E
Bir işi başarmak
Açıklama:
Yaşamı anlamlı kılmanın yollarından biri de “bir işe yaramak” ve “bir işi başarmak” konusunda etkili olmaktır. İnsanlarla olan ilişkilerde bireylerin iletişimi karşılıklı olarak hem kendini hem de başkalarını memnun edecek düzeyde olmalıdır. Kısacası birey yaptığı işten keyif almalıdır. Bu düşünceler çerçevesinde yaşlı bireylerin sosyal ilişkilerini henüz yaşlılık dönemine gelmeden önce düzenlemesi gerekir.
Soru 44
“Yaşlı birey için aile, başlıca duygusal ve sosyal destek sistemi olması” aşağıdaki yaşlılıkta görülen sosyal sorunlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal yalnızlık
B
Emeklilik
C
Yaşlılıkta yoksulluk
D
Yaşlının aile içindeki rolü
E
Psiko-sosyal sorunlar
Açıklama:
Yaşlının Aile İçindeki Rolü: Yaşlı birey için aile, başlıca duygusal ve sosyal destek sistemidir. Toplumsal değişimle birlikte bireyselleşme artmış, akrabalık bağları zayıflamıştır. Ancak bireylerde aile bağları ile ilgili sevgi gereksinimi yaşamın tüm gelişimsel süreci için de geçerlidir. Bu gereksinim yaşlılık döneminde de çocukluk döneminde de uygun şekilde karşılanmalıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin emekliliğe hazırlıksız yakalanması sonucunda yaşayabileceği sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Kendisini boşlukta hissetme
B
Ailesinden ayrı kalma
C
Bireysel üretkenliğin artışı
D
Yeni statü kazancı
E
Yeni arkadaşlıklar edinme isteği
Açıklama:
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir. Birey emekliliğe hazırlanmamış ise kendini boşlukta hissedebilir, bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı, kişilerarası ilişkilerde sınırlanmalara ve maddi sorunlara yol açabilir.
Soru 46
Bireyin yaşlılık döneminde sosyal çözülme sürecinin artmasına ya da azalmasına etki eden en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eşlerden birinin ölümü
B
Sosyoekonomik düzeyi
C
Emekli olma
D
Farklılaşan sosyal ilişkiler
E
Statü kaybı
Açıklama:
Bununla birlikte yaşlılık döneminde sosyal çözülme sürecinin artmasına ya da azalmasına etki eden en önemli faktör bireyin sosyoekonomik düzeyidir. Nüfus grupları içinde yoksul ve yoksulluğa yakın olanlar arasında yaşlılar oldukça önemli bir yer almaktadır. Yoksul yaşlıların, gelirlerinin büyük bir bölümünü temel gıda, temel ihtiyaçlar ve sağlık harcamalarını karşılamak amacıyla kullanmak zorunda kalmaları, onların sürekli olarak yetersiz beslenme, yetersiz barınma ve sağlık ihtiyaçlarının ihmal edilmesi riski ile karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin içinde bulunduğu ortamın kültürü ile kendisinin sahip olduğu kültür arasında uyumsuzluk yaşanması durumunda ortaya çıkan sorunlardır?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Sosyal sorunlar
C
Psikolojik sorunlar
D
Kuşak sorunları
E
Kültürel sorunlar
Açıklama:
Kültürel sorunlar: İçinde bulunduğu ortamın kültürü ile kendisinin sahip olduğu kültür arasında uyumsuzluk yaşanması durumunda ortaya çıkmaktadır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi engellilerin genel olarak toplumla bütünleşmesinin önündeki engellerden en önemlisidir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Eğitim
C
Ulaşım, fiziksel çevre sorunları
D
Rehabilitasyon süreci
E
Özel yaşam
Açıklama:
Engellilerin genel olarak toplumla bütünleşmesinin önündeki engellerden birisi ve belki de en önemlisi yoksulluktur. Yapılan araştırmalar, dünyanın her yerinde engellilerin büyük çoğunluğunun toplumun yoksul kesimlerinden geldiğini ve yoksulluk içinde yaşadıklarını göstermektedir.
Soru 49
Engelli bireylerin toplumla bütünleştirilmesi ve topluma yeni kazandırılmasıyla ilgili “ikame edilmesi” kavramı aşağıdaki başlıklardan hangisi ile incelenir?
Seçenekler
A
Ulaşım, fiziksel çevre sorunları
B
İstihdam
C
Rehabilitasyon süreci
D
Eğitim
E
Özel yaşam
Açıklama:
Rehabilitasyon ihtiyacının yeterince karşılanamaması da engellilerin toplumla bütünleştirilmesinin önündeki en büyük engellerden birisidir. Rehabilitasyon çok genel olarak, yitirilen bir yeteneğin yeniden kazandırılması, yerine başka bir yeteneğin ‘ikame edilmesi” demektir.
Soru 50
Engellilerin kendilerine ait bir ortamlarının olmaması ve engelli bireyin fiziksel yetersizlikleri yüzünden hareket becerileri sınırlanması aşağıdaki hangi sosyal gereksinimi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Ulaşım, fiziksel çevre sorunları
B
Özel yaşam
C
İstihdam
D
Rehabilitasyon süreci
E
Eğitim
Açıklama:
Engellilerde Özel Yaşam: Toplumla bütünleşme yolundaki önemli ihtiyaçlardan biri de engellinin özel yaşamıyla ilgilidir. Engelli bireyin fiziksel yetersizlikleri yüzünden hareket becerileri sınırlanması özel yaşamına da bazı sınırlılıklar getirmektedir. Özellikle kurumlarda bakım altındaki engelli bireylerin özel yaşamları neredeyse yoktur. Engellilerin kendilerine ait bir ortamlarının (oda vb.) olmaması ve benzeri durumlar özel yaşamı ortadan kaldırmaktadır. Engellilerin evlenip aile kurmaları, engelli olmayan bireylere göre daha güçtür. Bu da engellilerin topluma katılımları yolunda çok önemli bir engeldir.
Soru 51
Sosyal boyuttaki iyilik durumu,insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Sosyal sağlık
B
Sosyal hayat
C
Sosyal çalışma
D
Sosyal toplum
E
Sosyal sorumluluk
Açıklama:
Sosyal sağlık; sosyal boyuttaki iyilik durumu,
insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve
sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu
olarak tanımlanmaktadır.
insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve
sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu
olarak tanımlanmaktadır.
Soru 52
Yaşlılıkta toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci aşağıdaki hangi teorinin içeriğinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Etkinlik Teorisi
B
İlişki Kesme Teorisi
C
Rol Bırakma Teorisi
D
Toplumsal Değişim Teorisi
E
Geleneksel Toplum Teorisi
Açıklama:
Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç dünyalarına çekilirler. Bu durum ayrıca, rollerin kaybı ya da azalması ile ilgili olup bireyi toplumsal açıdan yararlı kılan olanaklarını da giderek azaltır.
İlişki Kesme Teorisine göre; yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir.
İlişki Kesme Teorisine göre; yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta bireyin sosyal yönden aktif olmasını sağlayan unsurlardandır?
Seçenekler
A
Çalışma
B
Hastalık
C
Hobi
D
Yalnızlık
E
Yeme-içme
Açıklama:
Yaşlılıkta bireyin sosyal yönden aktif olmasını sağlayan
da sosyal ilişki ve hobilerdir.
da sosyal ilişki ve hobilerdir.
Soru 54
"Yaşlı annenin torun bakması,onların denetimini sağlaması bir işe yarama duygusu yaşamasına neden olur."Bu durum yaşlılarda aşağıdaki hangi kalitenin yükselmesine neden olmaktadır?
Seçenekler
A
Sağlık kalitesi
B
Psikolojik kalitesi
C
Mali kalitesi
D
Yaşam kalitesi
E
Ev kalitesi
Açıklama:
Yaşlı annenin (anneanne- babaanne) torun bakması, onların denetimini sağlaması bir işe yarama duygusu yaşamasına neden olur. Bu tür davranışlar yaşlı bireyin yaşam kalitesini yükseltir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi bireyin emeklilikte yaşadığı dönemdir?
Seçenekler
A
Hobi yapma dönemi
B
Hastalık dönemi
C
Kendine vakit ayırma dönemi
D
Aileyle birarada olma dönemi
E
Yaşlılık dönemi
Açıklama:
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireylerin yaşadığı sorunları ve sıkıntılarını içeren gruplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kişisel sorunlar
B
Ekonomik sorunlar
C
Kültürel sorunlar
D
Sağlık sorunları
E
Kuşak sorunları
Açıklama:
Yaşlı bireylerin yaşadığı sorunları
ve sıkıntılarını içeren başlıklar aşağıdaki gibi gruplandırılmıştır:
1. Ekonomik sorunlar
2. Sosyal sorunlar
3. Psikolojik sorunlar
4. Kültürel sorunlar
5. Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmakta güçlük yaşanması
6. Kuşak sorunları
7. Yalnızlık sorunu
8. İletişimsizlik sorunu
9. Sevgisizlik sorunu
10. Sağlık sorunları
11. Umutsuzluk sorunu
12. Cinsel sorunlar
13. Ev işlerini yapmada kendine yetememe
14. Can sıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
Doğru cevap "a" şıkkıdır.Yani "Kişisel sorunlar"dır.
ve sıkıntılarını içeren başlıklar aşağıdaki gibi gruplandırılmıştır:
1. Ekonomik sorunlar
2. Sosyal sorunlar
3. Psikolojik sorunlar
4. Kültürel sorunlar
5. Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmakta güçlük yaşanması
6. Kuşak sorunları
7. Yalnızlık sorunu
8. İletişimsizlik sorunu
9. Sevgisizlik sorunu
10. Sağlık sorunları
11. Umutsuzluk sorunu
12. Cinsel sorunlar
13. Ev işlerini yapmada kendine yetememe
14. Can sıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
Doğru cevap "a" şıkkıdır.Yani "Kişisel sorunlar"dır.
Soru 57
Bunalım,iç daralması,kaygı olarak yaşlı bireylerde ortaya çıkan durum aşağıdaki hangi sorunun içinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Sosyal sorunlar
B
Psikolojik sorunlar
C
Yalnızlık sorunu
D
Ekonomik sorunlar
E
Sevgisizlik sorunu
Açıklama:
Psikolojik sorunlar: Bunalım, iç daralması,
kaygı olarak yaşlı bireylerde beliren sorunlardır.
kaygı olarak yaşlı bireylerde beliren sorunlardır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi engellilerin toplumla bütünleşmelerinin önündeki engellerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Eğitim
C
Çalışma
D
Ulaşım
E
Konut
Açıklama:
Engellilerin Toplumla Bütünleşmelerinin Önündeki Engeller:
- Yoksulluk
- Eğitim
- Ulaşım, Fiziksel Çevre ve Konut
- Rehabilitasyon
- Engellinin Özel Yaşamı
- İstihdam Sorunu
Soru 59
Engelli bireylerin binalarda karşılaştığı mimari engeller aşağıdakilerden hangisinin içeriğinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
İstihdam sorunu
B
Eğitim
C
Engellilerin özel yaşamı
D
Ulaşım,fiziksel çevre ve konut
E
Rehabilitasyon
Açıklama:
Ulaşım, Fiziksel Çevre ve Konut;Engelli bireylerin binalarda karşılaştığı mimari engelleri de kapsamaktadır.
Soru 60
Yitirilen bir yeteneğin yeniden kazandırılması, yerine başka bir yeteneğin "ikame edilmesi" aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Transformasyon
B
Fermantasyon
C
Standardizasyon
D
Sterilizasyon
E
Rehabilitasyon
Açıklama:
Rehabilitasyon; yitirilen bir yeteneğin yeniden kazandırılması, yerine başka bir yeteneğin ‘ikame edilmesi” demektir.
Soru 61
Sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sağlık
B
Sosyal müdahale
C
Sosyal yardım
D
Sosyal izlem
E
Sosyal hizmet
Açıklama:
Sosyal sağlık, sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanmaktadır.
Soru 62
"Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir. Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç dünyalarına çekilirler."
Yukarıda detayları verilen yaşlılığa anlam yükleyen teori aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda detayları verilen yaşlılığa anlam yükleyen teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etkinlik Teorisi
B
Rol Bırakma Teorisi
C
İlişki Kesme Teorisi
D
Toplumsal Değişim Teorisi
E
Geleneksel Yaklaşım Teorisi
Açıklama:
İlişki Kesme Teorisine göre, yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir. Fiziksel etkinlikleri azalırken toplumsal olarak da bir uzaklaşma yaşar ve kendi iç dünyalarına çekilirler. Bu durum ayrıca, rollerin kaybı ya da azalması ile ilgili olup bireyi toplumsal açıdan yararlı kılan olanaklarını da giderek azaltır.
Soru 63
"Gelişen toplumlardaki yaşlıların “yapabildikleri” ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır. Bu değişim hızına yetişemeyen ya da beklentileri karşılayamayan yaşlı birey de zaman zaman modası geçmiş bulunmaktadır. Bu durum ise yaşlı bireyin güvenlik, saygı, sevgi, ait olma ve tanınma gibi gereksinimlerini tehdit etmektedir."
Yukarıda detayları verilen yaşlılık teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda detayları verilen yaşlılık teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rol Bırakma Teorisi
B
Etkinlik Teorisi
C
İlişki Kesme Teorisi
D
Geleneksel Yaşlılık Teorisi
E
Toplumsal Değişim Teorisi
Açıklama:
Toplumsal Değişim Teorisine göre, gelişen toplumlardaki yaşlıların “yapabildikleri” ile teknolojik gelişim hızı ve olanakları denk olamamaktadır. Bu değişim hızına yetişemeyen ya da beklentileri karşılayamayan yaşlı birey de zaman zaman modası geçmiş bulunmaktadır. Bu durum ise yaşlı bireyin güvenlik, saygı, sevgi, ait olma ve tanınma gibi gereksinimlerini tehdit etmektedir.
Soru 64
Yaşlılıkla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlı bireylerin kurumlarda kalma tercihini yalnızlığı paylaşma etkilemektedir.
B
Yaşlıların kalacağı huzurevleri toplumdan uzak bir yerde olmalıdır.
C
Yaşlı bireylerin sosyal izolasyonunu ve yalnızlığını önlemesi yaşlı doyumu açısından önemlidir.
D
Yaşlı bireylerin çocuklarla aynı ortamı- belki aynı bahçeyi paylaşırken farklı doyumları da yaşaması açısından önemli olacaktır.
E
Yaşlı bireylere hizmet veren kurumların sayısı artırılmalı, nitelikli hâle getirilmeli ve verilen hizmetin kalitesi yükseltilerek sürekliliğinin sağlanması gerekmektedir.
Açıklama:
Tercih hakkını kullanan yaşlı bireyler açısından bakıldığında, çocuğunun yanında kalmayı tercih edenler olabildiği gibi elbette yaşlıya hizmet veren kurumlar da olmalıdır. Bu kurumların sayısı artırılmalı, nitelikli hâle getirilmeli ve verilen hizmetin kalitesi yükseltilerek sürekliliğinin sağlanması gerekmektedir. Yaşlı bireylerin kurumlarda kalma tercihini yalnızlığı paylaşma, çocuklar/çocuğunun olmaması, sosyal güvencesinin olması etkilemektedir. Huzurevlerinin toplumdan uzak bir yerde olmaları yerine, çocuk bakımevleri ile aynı ortamlarda olması, yaşlı bireylerin sosyal izolasyonunu ve yalnızlığını önlemesi, çocuklarla aynı ortamı- belki aynı bahçeyi paylaşırken farklı doyumları da yaşaması açısından önemli olacaktır (Öz, 2002).
Soru 65
Yaşlılıkta yoksulluğun birey üzerindeki etkileri incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yaşlılıkta; gelirde azalma, işsizlikte artma görülmektedir.
B
Özellikle yoksul kesimde yaşayan yaşlılarda kronik işsizlik bulunmaktadır.
C
Bir işte çalışma güvencesi elde eden yaşlılar ise çoğunlukla yüksek ücretle çalıştırılmaktadır.
D
Sanayileşmiş toplumlarda yaşlıya iş verme ve ücret belirlemede yaş ayırt edici bir etmen olarak rol oynamaktadır.
E
Yaşlılar yaşam düzeylerini yükseltecek, gelirlerini arttıracak, ek işleri bulmakta güçlüklerle karşılaşmaktadır.
Açıklama:
Yaşlanmanın içerdiği fiziksel ve psikolojik değişmelerin yanı sıra yaşlıların sosyal ve ekonomik gereksinimleri de önceki yıllara göre değişmektedir (Terzioğlu ve diğ., 2004). Yaşlılıkta; gelirde azalma, işsizlikte artma görülmektedir. Özellikle yoksul kesimde yaşayan yaşlılarda kronik işsizlik bulunmaktadır. Bir işte çalışma güvencesi elde eden yaşlılar ise çoğunlukla düşük ücretle çalıştırılmaktadır. Sanayileşmiş toplumlarda yaşlıya iş verme ve ücret belirlemede yaş ayırt edici bir etmen olarak rol oynamaktadır. Yaşlılar yaşam düzeylerini yükseltecek, gelirlerini arttıracak, ek işleri bulmakta güçlüklerle karşılaşmaktadır (Emiroğlu, 1995). Bireyler yaşlandıkça daha az çalışmakta, üretmekte ve kazanmaktadırlar (Onat, 2002).
Soru 66
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir. Aşağıdakilerden hangisi bireyin emekliliğe hazırlanmadığı durumda karşılaşabilecek sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Birey kendini boşlukta hissedebilir.
B
Bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı, kişilerarası ilişkilerde sınırlanmalara ve maddi sorunlara yol açabilir.
C
Maddi ya da fiziksel olarak bağımlı olması yaşlı bireyin işe yaramazlık, değersizlik yaşamasına ve öz güveninin sarsılmasına neden olur.
D
Bazı insanlar için “anlamsızlık, duygusal ve fiziksel tükenme, rollerin kaybı ve rolsüz rolü oynamak” olarak görülebilir.
E
Emekliliğe hazırlanan birey kendini her açıdan hala yeterli görebilir.
Açıklama:
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir. Birey emekliliğe hazırlanmamış ise kendini boşlukta hissedebilir, bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı, kişilerarası ilişkilerde sınırlanmalara ve maddi sorunlara yol açabilir. Maddi ya da fiziksel olarak bağımlı olması yaşlı bireyin işe yaramazlık, değersizlik yaşamasına ve öz güveninin sarsılmasına neden olur (Karataş, 2000). Emekliliğe uyum, bireyin emekliliği nasıl algıladığına bağlıdır. Birçok kişi için emeklilik “değişik ve can sıkıcı olmayan, yapmak istediklerini gerçekleştirecek yeni bir yaşam fırsatı” olarak tanımlanmakla birlikte, bazı insanlar için “anlamsızlık, duygusal ve fiziksel tükenme, rollerin kaybı ve rolsüz rolü oynamak” olarak görülebilir.
Soru 67
Bunalım, iç daralması, kaygı olarak yaşlı bireylerde beliren sorunlar, yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren hangi sorunlarındandır?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Sosyal sorunlar
C
Psikolojik sorunlar
D
Kültürel sorunlar
E
Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmada sorunlar
Açıklama:
Psikolojik sorunlar: Bunalım, iç daralması, kaygı olarak yaşlı bireylerde beliren sorunlardır.
Soru 68
Yaşlı bireyin yaşıyla ilgili bakış ve anlayışının gençlerin anlayış ve bakış açılarıyla örtüşememesinin yarattığı sorunlar, yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren hangi sorunlarındandır?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Kuşak sorunlar
C
Yalnızlık sorunu
D
Psikolojik sorunlar
E
Sosyal sorunlar
Açıklama:
Kuşak sorunları: Yaşıyla ilgili bakış ve anlayışının gençlerin anlayış ve bakış açılarıyla örtüşememesinin yarattığı sorunlardır.
Soru 69
"Eski performansında olamadığı için işleri yaparken yeterli olmaması ya da aynı işleri yapmaktan bıkkınlık yaşaması durumudur." şeklinde tanımlanan yaşlıların sosyal hizmete ihtiyaç duyabileceği sorun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ev işlerini yapmada kendine yetememe
B
Cinsel sorunlar
C
Sevgisizlik sorunu
D
Umutsuzluk sorunu
E
Can sıkıntısı ve zaman geçirememe sorunu
Açıklama:
Ev işlerini yapmada kendine yetememe: Eski performansında olamadığı için işleri yaparken yeterli olmaması ya da aynı işleri yapmaktan bıkkınlık yaşaması durumudur.
Soru 70
Engelli bireylerin sosyal gereksinimleri arasında yer alan “kaynaştırma” kavramı aşağıdaki başlıklardan hangisi altında incelenir?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Rehabilitasyon
C
Özel yaşam
D
Ulaşım ve fiziksel çevre sorunları
E
İstihdam
Açıklama:
Engellilerin eğitiminde temel yaklaşım olarak kabul edilen “kaynaştırma eğitimi” nin yaygın bir şekilde uygulanması son derece önem taşımaktadır. Üniversitelerin engellilerle ilgili eğitim veren bölümlerinde bilimsel araştırmalara ve uygulamalı çalışmalara ağırlık verilmelidir. Eğitim engelliler için çoğu sorunun çözümünde anahtar rol üstlenmektedir. Bu nedenle engellilerin eğitim sorunlarına gerekli önem ve ağırlık verilmelidir. Ülkemizde engellilerin çok büyük bölümünün eğitim hizmetlerinden yararlanamadığı düşünülürse ülkemizde bu bağlamda büyük bir sorunun varlığından söz edebiliriz (Karataş, 2002).
Soru 71
Sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sağlık
B
Toplumsal sağlık
C
Sosyal ilişkiler
D
Toplumsal ilişkiler
E
Kişisel sağlık
Açıklama:
Sosyal sağlık, sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanmaktadır.
Soru 72
Yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülen yaşlılık teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal değişim teorisi
B
İlişki kesme teorisi
C
Etkinlik teorisi
D
Rol bırakma teorisi
E
Çevresel etkileşim teorisi
Açıklama:
İlişki Kesme Teorisine göre, yaşlılık toplumdan yavaş yavaş geri çekilme süreci olarak görülmektedir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta görülen değişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziksel değişim
B
Aile değişimi
C
Zihinsel değişim
D
Psikolojik değişim
E
Toplumsal değişim
Açıklama:
Yaşlılıkta değişen insanın yalnızca psikolojik ve fiziksel yönleri değildir; aynı zamanda aile ve toplumsal yaşamda da önemli değişiklikler olmaktadır (Tomanbay, 2007).
Soru 74
Yaşlılıkta bireylerin emekliliğe hazır olmaması durumunda aşağıdaki değişimlerden hangisi kişilerde görülmemektedir?
Seçenekler
A
Kendini boşlukta hissetme
B
Bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı
C
Kişilerarası ilişkilerde sınırlanma
D
Aile sorunları
E
Maddi sorunlar
Açıklama:
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir. Birey emekliliğe hazırlanmamış ise kendini boşlukta hissedebilir, bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı, kişilerarası ilişkilerde sınırlanmalara ve maddi sorunlara yol açabilir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların yaşlılık döneminde ekonomik sıkıntılar ve yoksullukla karşılaşılaşmasına neden olan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Makineleşmenin ve hızlı nüfus artışının yol açtığı istihdam sıkıntısı
B
Hayat pahalılığı
C
Ortaya çıkan sağlık problemleri nedeniyle çalışma yaşamından uzaklaşma
D
Gelir düzeyinde düşüş
E
Fiziksel ve zihinsel güç kaybı
Açıklama:
Emeklilik sonrası gelir düzeyindeki düşüş, makineleşmenin ve hızlı nüfus artışının yol açtığı istihdam sıkıntısı, ortaya çıkan sağlık problemleri nedeniyle çalışma yaşamından uzaklaşma, hayat pahalılığı vb. nedenlerle yaşlılık döneminde ekonomik sıkıntılar ve yoksullukla karşılaşılabilmektedir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren, sosyal rahatsızlık yaratan, eksikliklerinin ya da varlıklarının bir ölçüyü aşması durumunda sosyal hastalık aşamasına gelen gereksinimleri, sorunları ve sıkıntılarını içeren durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Aidiyet sorunu
B
Psikolojik sorunlar
C
Kültürel sorunlar
D
Umutsuzluk sorunu
E
İletişimsizlik sorunu
Açıklama:
Yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren, sosyal rahatsızlık yaratan, eksikliklerinin ya da varlıklarının bir ölçüyü aşması durumunda sosyal hastalık aşamasına gelen gereksinimleri, sorunları ve sıkıntılarını içeren başlıklar aşağıdaki gibi gruplandırılmıştır:Ekonomik sorunlar, Sosyal sorunlar, Psikolojik sorunlar, Kültürel sorunlar, Yaşlılıkta rutin toplumsal hizmetlere ulaşmakta güçlük yaşanması, Kuşak sorunu, Kültürel sorunlar, İletişimsizlik sorunu, Sağlı sorunu, Sevgisizlik sorunu, Umutsuzluk sorunu
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta yaşanan ruhsal sorunların ortaya çıkmasını kolaylaştıran psikososyal faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Eğitim
D
Meslek
E
Gelir düzeyi
Açıklama:
Yaşlılıkta yaşanan ruhsal sorunların başında depresyon, intihar girişimi ve demans gelmektedir (Bekaroğlu , 1991). Yaşlılıkta bu sorunların ortaya çıkmasını kolaylaştıran psikososyal faktörlerin ise yaş, eğitim, meslek, gelir düzeyi, sosyal güvence, aile yapısı, medeni durum, çocuk sayısı, hobiler, boş zamanlarını değerlendirme biçimi olduğu bilinmektedir (Karataş, 2000).
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi engelli çocukların eğitimine öncelik verilmesi gereken durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ebeveynlerin, aile bireylerinin ve toplumun engelli bireyleri eğitmenin yararlı olmadığı, zaman, para ve diğer kaynakların israfı olarak değerlendirilmesi
B
Engelli çocuğun kardeşi olması durumunda, ebeveynlerin yoksulluğu ve toplumdaki tutum engelleri yüzünden eğitim önceliğinin kardeşine verilmesi
C
Eğitim verecek alan uzmanının yeterli sayıda olmaması
D
Eğitim sisteminin de çoğu engelli birey için erişilebilir olmaması
E
Erişilemeyen yapıların çevresi, okul binaları, yollar, toplu taşıma vb. gibi mimari ve çevresel engellerin yaygınlığı
Açıklama:
Aşağıdaki nedenlerden dolayı engelli çocukların eğitimine öncelik verilmesi gerekmektedir. Bu nedenler: (a) Ebeveynlerin, aile bireylerinin ve toplumun engelli bireyleri eğitmenin yararlı olmadığı, zaman, para ve diğer kaynakların israfı olarak değerlendirilmesi (b) Engelli çocuğun kardeşi olması durumunda, ebeveynlerin yoksulluğu ve toplumdaki tutum engelleri yüzünden eğitim önceliğinin kardeşine verilmesi (c) Erişilemeyen yapıların çevresi, okul binaları, yollar, toplu taşıma vb. gibi mimari ve çevresel engellerin yaygınlığı (d) Eğitim sisteminin de çoğu engelli birey için erişilebilir olmamasıdır (http1).
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi rehabilitasyon programı içerisinde yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Danışmanlık
C
Bireysel kapasitenin arttırılması
D
Aile destek eğitimi
E
Rehberlik
Açıklama:
Rehabilitasyon programı; eğitim, danışmanlık, bireysel kapasitenin arttırılması, değerlendirme, rehberlik gibi konuları içermelidir, ailelerin katılımı desteklenmelidir. Uygulanan rehabilitasyon programlarının değerlendirilmesinde engellilerin, ailelerinin ve örgütlerinin görüşleri ön planda tutulmalıdır (Karataş, 2002).
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi engellilerin toplumla bütünleşmelerinin önündeki engellerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Eğitim
C
İstihdam
D
Ulaşım, fiziksel çevre ve konut
E
Aile yapısı
Açıklama:
Engellilerin Toplumla Bütünleşmelerinin Önündeki Engeller
Yoksulluk, Eğitim, İstihdam, Rehabilitasyon, Engellinin özel yaşamı, Ulaşım, fiziksel çevre ve konut
Yoksulluk, Eğitim, İstihdam, Rehabilitasyon, Engellinin özel yaşamı, Ulaşım, fiziksel çevre ve konut
Soru 81
Yaşlı, hasta ve özürlü gibi bakıma muhtaç bireyin yaşam kalitesinin sağlanması ve yükseltilmesi ile ilgili temel gereksinimlerinin karşılanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sağlık Hizmetleri
B
Bakım Hizmetleri
C
Emeklilik hizmetleri
D
Yaşlılık hizmetleri
E
Nüfus hizmetleri
Açıklama:
Bakım Hizmetleri
Soru 82
Gelişmiş ülkelerde yaşlılığın başlangıcı olarak kabul edilen yaş ve üzeri nüfus, genel nüfus içerisinde önemli oranda artış göstermiştir. Gelişmiş ülkelerde yaşlılığın başlangıcı olarak kabul edilen bu yaş kaçtır?
Seçenekler
A
50 yaş
B
55 yaş
C
60 yaş
D
65 yaş
E
70 yaş
Açıklama:
65 yaş
Soru 83
Yaşlıların yaşadığı sosyo-kültürel sorunların başında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Aile yapısındaki değişimler
B
Kalabalık ortamlarda yer alma
C
Barınma sorunları
D
Rol kaybı
E
Ulaşım
Açıklama:
Kalabalık ortamlarda yer alma
Soru 84
Sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Sosyal psikoloji
B
Sosyal sağlık
C
Sosyal hayat
D
Kültürel etkileşim
E
Kültürel edinim
Açıklama:
Sosyal sağlık, sosyal boyuttaki iyilik durumu, insanın sosyal boyutlu sorunlarının yaşanmaması ve sosyal çalışma müdahaleleriyle çözülmesi durumu olarak tanımlanmaktadır.
Soru 85
Bireyin emekliliğini de kapsayarak yaşadığı döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yorgunluk dönemi
B
Dinlenme dönemi
C
Yaşlılık dönemi
D
Tatil dönemi
E
Evde oturma dönemi
Açıklama:
Yaşlılık dönemi
Soru 86
Yaşlı bireylerde yalnızlığın iki ayrı boyutu söz konusudur. Bunlardan biri sosyal izolasyondur. Diğerinin adı nedir?
Seçenekler
A
Kültürel izolasyon
B
Duygusal izolasyon
C
Bireysel izolasyon
D
Kimsesizliğin verdiği izolasyon
E
Ekonomik izolasyon
Açıklama:
Yalnızlığın sosyal ve duygusal izolasyon olmak üzere iki ayrı boyutu söz konusudur.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi yaşlıların sosyal hizmetler kapsamına giren, sosyal rahatsızlık yaratan, eksikliklerinin ya da varlıklarının bir ölçüyü aşması durumunda sosyal hastalık aşamasına gelen gereksinimleri, sorunları ve sıkıntılarını içeren başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Psikolojik sorunlar
B
Sosyal sorunlar
C
Çalışma sorunu
D
Kültürel sorunlar
E
Umutsuzluk sorunu
Açıklama:
Çalışma sorunu
Soru 88
Engelli bireyler için toplumdaki engeller iki kategoride değerlendirilmektedir. Bunlardan biri çevresel engellerdir. Bir diğer engel aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Ekonomik engeller
B
Psikolojik engeller
C
Sağlık engeli
D
kültürel engeller
E
tutum engelleri
Açıklama:
tutum engelleri
Soru 89
Engelli bireyler için Temel çevresel engeller mimari ve iletişim engelleri olarak karşımıza çıkar.
Aşağıdakilerden hangisi mimari anlamda bir engelin yol açtığı bir sebeplerden biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi mimari anlamda bir engelin yol açtığı bir sebeplerden biri değildir?
Seçenekler
A
Rampaların olmaması
B
Lavaboların erişilebilir yükseklikte olmaması
C
Kaymayı engelleyen zeminlerin olmaması
D
İletişim kurulamaması
E
Telefonların erişilebilir yükseklikte olmaması
Açıklama:
İletişim kurulamaması
Soru 90
Modern toplumlarda engellilik oranı kabaca %10 civarındadır. Yani toplumun her on bireyinden birisi engellidir. Türkiyede ise bu oran yüzde kaç civarındadır?
Seçenekler
A
%12
B
%15
C
%17
D
%20
E
%22
Açıklama:
Modern toplumlarda engellilik oranı kabaca %10 civarındadır. Yani toplumun her on bireyinden birisi engellidir. Türkiyede ise bu oran %12 civarındadır.
Soru 91
İnsanın çevresiyle, ailesiyle, dostlarıyla, akrabalarıyla iletişiminin kopması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyal sağlık
B
Sosyal yaşlılık
C
Sosyal hastalık
D
Sosyal sorun
E
Sosyal ihtiyaç
Açıklama:
İnsanın çevresiyle, ailesiyle, dostlarıyla, akrabalarıyla iletişiminin kopması, olmaması bir sosyal sorundur; sosyal hastalık durumudur. Yapmak istediği herhangi bir etkinliği yapması karşısında engeller varsa bu sosyal hastalığa çağrıdır, davetiyedir. Yalnızlaşmak ve yalnızlık, eğer birey bunu bir amacıyla ilgili geçici olarak, kendi iradesiyle istemiyorsa bu bir sosyal hastalıktır. İnsanlarla etkileşim kurmada, dost bulmada güçlükler yaşanıyorsa bu da sosyal hastalık durumudur. Sağlığı etkileyen etmenlerden biri bireydeki yıllara göre yaşanan biyolojik değişiklikse diğeri de çevresel etmenlerdir ve insan çevresi ile sosyalleşir, sosyal olur, sosyal yaşar ve bu çevre ile etkileşim bozulunca birey hasta olur.
Soru 92
“Yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyo-ekonomik durumu ve sağlık düzeyi belirlemektedir. Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderek azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile toplumsal etkileşim azalmaktadır”
Yukarıdaki paragraf aşağıdaki yaşlılık teorilerinden hangisini açıklar?
Yukarıdaki paragraf aşağıdaki yaşlılık teorilerinden hangisini açıklar?
Seçenekler
A
İlişki kesme teorisi
B
Etkinlik teorisi
C
Rol bırakma teorisi
D
Toplumsal değişim teorisi
E
Ekonomik durum teorisi
Açıklama:
Yaşlılığa yüklenen anlamlar bazı teorilerle açıklanabilmektedir: Etkinlik Teorisine göre, yaşlının etkinlik durumunu önceki yaşam biçimi, sosyo-ekonomik durumu ve sağlık düzeyi belirlemektedir. Yaşlı bireyin yaşamdaki etkinliğinin giderek azaldığı kabul edilmekle birlikte, toplumun yaşlı bireyden elini çekmesi ile toplumsal etkileşim azalmaktadır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta yaşamı anlamlı kılmanın yollarından biridir?
Seçenekler
A
Rol bırakma isteği
B
Etkin olma gereksinimi
C
Toplumsal bağ kurma isteği
D
Sosyal destek olmak
E
Bir işi başarmak
Açıklama:
Yaşamı anlamlı kılmanın yollarından biri de “bir işe yaramak” ve “bir işi başarmak” konusunda etkili olmaktır. İnsanlarla olan ilişkilerde bireylerin iletişimi karşılıklı olarak hem kendini hem de başkalarını memnun edecek düzeyde olmalıdır. Kısacası birey yaptığı işten keyif almalıdır. Bu düşünceler çerçevesinde yaşlı bireylerin sosyal ilişkilerini henüz yaşlılık dönemine gelmeden önce düzenlemesi gerekir.
Soru 94
“Yaşlı birey için aile, başlıca duygusal ve sosyal destek sistemi olması” aşağıdaki yaşlılıkta görülen sosyal sorunlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal yalnızlık
B
Emeklilik
C
Yaşlılıkta yoksulluk
D
Yaşlının aile içindeki rolü
E
Psiko-sosyal sorunlar
Açıklama:
Yaşlının Aile İçindeki Rolü: Yaşlı birey için aile, başlıca duygusal ve sosyal destek sistemidir. Toplumsal değişimle birlikte bireyselleşme artmış, akrabalık bağları zayıflamıştır. Ancak bireylerde aile bağları ile ilgili sevgi gereksinimi yaşamın tüm gelişimsel süreci için de geçerlidir. Bu gereksinim yaşlılık döneminde de çocukluk döneminde de uygun şekilde karşılanmalıdır.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin emekliliğe hazırlıksız yakalanması sonucunda yaşayabileceği sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Kendisini boşlukta hissetme
B
Ailesinden ayrı kalma
C
Bireysel üretkenliğin artışı
D
Yeni statü kazancı
E
Yeni arkadaşlıklar edinme isteği
Açıklama:
Yaşlılık, bireyin emekliliğini de yaşadığı bir dönemdir. Birey emekliliğe hazırlanmamış ise kendini boşlukta hissedebilir, bireysel üretkenliğin ve statünün kaybı, kişilerarası ilişkilerde sınırlanmalara ve maddi sorunlara yol açabilir.
Soru 96
Bireyin yaşlılık döneminde sosyal çözülme sürecinin artmasına ya da azalmasına etki eden en önemli faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eşlerden birinin ölümü
B
Sosyoekonomik düzeyi
C
Emekli olma
D
Farklılaşan sosyal ilişkiler
E
Statü kaybı
Açıklama:
Bununla birlikte yaşlılık döneminde sosyal çözülme sürecinin artmasına ya da azalmasına etki eden en önemli faktör bireyin sosyoekonomik düzeyidir. Nüfus grupları içinde yoksul ve yoksulluğa yakın olanlar arasında yaşlılar oldukça önemli bir yer almaktadır. Yoksul yaşlıların, gelirlerinin büyük bir bölümünü temel gıda, temel ihtiyaçlar ve sağlık harcamalarını karşılamak amacıyla kullanmak zorunda kalmaları, onların sürekli olarak yetersiz beslenme, yetersiz barınma ve sağlık ihtiyaçlarının ihmal edilmesi riski ile karşı karşıya kalmalarına neden olmaktadır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bireyin içinde bulunduğu ortamın kültürü ile kendisinin sahip olduğu kültür arasında uyumsuzluk yaşanması durumunda ortaya çıkan sorunlardır?
Seçenekler
A
Ekonomik sorunlar
B
Sosyal sorunlar
C
Psikolojik sorunlar
D
Kuşak sorunları
E
Kültürel sorunlar
Açıklama:
Kültürel sorunlar: İçinde bulunduğu ortamın kültürü ile kendisinin sahip olduğu kültür arasında uyumsuzluk yaşanması durumunda ortaya çıkmaktadır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi engellilerin genel olarak toplumla bütünleşmesinin önündeki engellerden en önemlisidir?
Seçenekler
A
Yoksulluk
B
Eğitim
C
Ulaşım, fiziksel çevre sorunları
D
Rehabilitasyon süreci
E
Özel yaşam
Açıklama:
Engellilerin genel olarak toplumla bütünleşmesinin önündeki engellerden birisi ve belki de en önemlisi yoksulluktur. Yapılan araştırmalar, dünyanın her yerinde engellilerin büyük çoğunluğunun toplumun yoksul kesimlerinden geldiğini ve yoksulluk içinde yaşadıklarını göstermektedir.
Soru 99
Engelli bireylerin toplumla bütünleştirilmesi ve topluma yeni kazandırılmasıyla ilgili “ikame edilmesi” kavramı aşağıdaki başlıklardan hangisi ile incelenir?
Seçenekler
A
Ulaşım, fiziksel çevre sorunları
B
İstihdam
C
Rehabilitasyon süreci
D
Eğitim
E
Özel yaşam
Açıklama:
Rehabilitasyon ihtiyacının yeterince karşılanamaması da engellilerin toplumla bütünleştirilmesinin önündeki en büyük engellerden birisidir. Rehabilitasyon çok genel olarak, yitirilen bir yeteneğin yeniden kazandırılması, yerine başka bir yeteneğin ‘ikame edilmesi” demektir.
Soru 100
Engellilerin kendilerine ait bir ortamlarının olmaması ve engelli bireyin fiziksel yetersizlikleri yüzünden hareket becerileri sınırlanması aşağıdaki hangi sosyal gereksinimi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Ulaşım, fiziksel çevre sorunları
B
Özel yaşam
C
İstihdam
D
Rehabilitasyon süreci
E
Eğitim
Açıklama:
Engellilerde Özel Yaşam: Toplumla bütünleşme yolundaki önemli ihtiyaçlardan biri de engellinin özel yaşamıyla ilgilidir. Engelli bireyin fiziksel yetersizlikleri yüzünden hareket becerileri sınırlanması özel yaşamına da bazı sınırlılıklar getirmektedir. Özellikle kurumlarda bakım altındaki engelli bireylerin özel yaşamları neredeyse yoktur. Engellilerin kendilerine ait bir ortamlarının (oda vb.) olmaması ve benzeri durumlar özel yaşamı ortadan kaldırmaktadır. Engellilerin evlenip aile kurmaları, engelli olmayan bireylere göre daha güçtür. Bu da engellilerin topluma katılımları yolunda çok önemli bir engeldir.
Ünite 7
Soru 1
I.Görme engeli, II.İşitme kaybı, III.Konuşma problemi, Yukarıdakilerden hangisi fizyolojik gürültü kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de fiziksel gürültü kapsamına girmektedir.
Soru 2
Kişilerarası iletişim en az kaç kişi arasında gerçekleşir?
Seçenekler
A
3
B
2
C
1
D
5
E
6
Açıklama:
Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir ve karşılıklı iletişime dayanır.
Soru 3
I. Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
II.Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
III.İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
Yukarıdakilerden hangisi iletişimin temel özelliklerindendir?
II.Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
III.İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
Yukarıdakilerden hangisi iletişimin temel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de genel iletişim özelliklerindendir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi dinlemenin amaçları arasına girmemektedir?
Seçenekler
A
Öğrenmek
B
İlişki kurmak
C
Karşılık verme
D
Eğlenmek
E
Etkilemek
Açıklama:
Karşılık verme dinleme aşamasına girmektedir.
Soru 5
I.İletişim esnasında dil ve konuşma farklılığının yarattığı zorluklar,
II. Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması,
III.Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkların getirdiği yanlış anlamalar,
Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası çatışmaya neden olan durumlar arasında sayılmaktadır?
II. Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması,
III.Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkların getirdiği yanlış anlamalar,
Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası çatışmaya neden olan durumlar arasında sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de kültürlerarası çatışmaya neden olan durumlar arasında sayılmaktadır.
Soru 6
Etkili diyalog için önerilen kaç ilke bulunmaktadır?
Seçenekler
A
5
B
6
C
8
D
9
E
12
Açıklama:
Etkili diyalog için önerilen 12 ilke bulunmaktadır.
Soru 7
Çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürler arası iletişimin bireylere rehberlik edebilecek noktalardan biridir?
Seçenekler
A
İletişimde sorumluluk alın
B
Dinlememeyi önemseyin
C
Esnek olmayın
D
Empati kurmaktan kaçının
E
Hiçbiri
Açıklama:
Çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürler arası iletişimin bireylere rehberlik edebilecek noktalardan biri iletişimde sorumluluk almaktır.
Soru 8
Haftasonu arkadaşları ile vakit geçiren biri iletişimin hangi amacını gerçekleştirmektedir?
Seçenekler
A
Eğlenmek
B
Yardım etmek
C
Etkilemek
D
İlişki kurmak
E
Öğrenmek
Açıklama:
Haftasonu arkadaşları ile vakit geçiren biri iletişimin eğlenme amacını gerçekleştirmektedir.
Soru 9
Başka bir kültürel gruba veya farklı bir kültürel özelliğe sahip kişiye karşı hassasiyet ve anlayış geliştirmeyi işaret eder. Farkındalık ve hassasiyet ifadeleri aynı zamanda açıklık ile esneklik gösterebilmeyi de işaret etmeye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Biyolojik çeşitlilik
B
Kültürel farkındalık
C
Kültürel hassasiyet
D
Kültürel yıkıcılık
E
Zaman
Açıklama:
Kültürel farkındalık,başka bir kültürel gruba veya farklı bir kültürel özelliğe sahip kişiye karşı hassasiyet ve anlayış geliştirmeyi işaret eder. Farkındalık ve hassasiyet ifadeleri aynı zamanda açıklık ile esneklik gösterebilmeyi de işaret etmeye denilmektedir.
Soru 10
Farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kültürel maharet
B
Kültürel yeterlilik
C
Kültürel yeterliliğe yakınlık
D
Kabul etme
E
Oluşum
Açıklama:
Kültürel yeterliliğe yakınlık, farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumudur.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi psikolojik gürültüye örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Aşırı duygusallık
B
İşitme engeli
C
Görme engeli
D
Hafıza kaybı
E
Konuşma problemi
Açıklama:
Psikolojik gürültüye örnek olarak ön yargılar, dalıp gitmeler, peşin hükümler, dar görüşlülük, aşırı duygusallık gösterilebilir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 12
Alışılmışın dışında yüksek veya alçak bir ses, konu ile ilgisi olmayan mesajlar olarak ortaya çıkan duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fizyolojik gürültü
B
Fiziksel gürültü
C
Psikolojik gürültü
D
Anlamsal gürültü
E
Biçimsel gürültü
Açıklama:
Fiziksel Gürültü, alışılmışın dışında yüksek veya alçak bir ses, konu ile ilgisi olmayan mesajlar, okunamayan el yazısı, engellenen bir görüntü, telefon hatlarındaki bozukluk olarak örneklendirilebilen durumlara verilen genel isimdir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 13
En az iki kişi arasında gerçekleşen ve karşılıklı iletişime dayanan iletişim türüne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kişisel iletişim
B
Kurumsal iletişim
C
Kişiler arası iletişim
D
Kültürlerarası iletişim
E
Kitle iletişim
Açıklama:
Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir ve karşılıklı iletişime dayanır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 14
İşitilen mesajın yorumlanması olarak da açıklanabilen iletişim süreci aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hatırlama
B
Dinleme
C
Değerlendirme
D
Anlama
E
Karşılık verme
Açıklama:
Anlama (işitilen mesajın yorumlanması) aşamasında konuşmacının ne demek istediği dinleyici tarafından öğrenilir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi dinlemedeki zihinsel engellere örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Anatomik sorunlar
B
Yüksek ses
C
Gürültülü çevre
D
İşitme kaybı
E
Dinlemeye odaklanamama
Açıklama:
Dinlemedeki zihinsel engellere örnek olarak dinlemeye odaklanamama gösterilebilir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası iletişim esnasında doğal olarak karşılaşılan zorluklar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması
B
Kültürel empati kurmaya çalışmak
C
Yanlış anlaşılmaları önlemek için açık konuşmak ve dikkatli dinlemek.
D
Ön yargılardan arınmış bir iletişim kurmak.
E
Karşı kültürün yaş, engellilik, dil, din, yaşam biçimi ve davranış kalıplarına ilişkin bilgi edinmek.
Açıklama:
Kültürlerarası iletişim esnasında doğal olarak karşılaşılan zorluklara aşağıdaki durumlar örnek olarak gösterilebilir:
- İletişim esnasında dil ve konuşma farklılığının yarattığı zorluklar
- Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması
- Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkların getirdiği yanlış anlamalar
- Kültürel empati ve hoşgörü yoksunluğu
- İnsanlara belli kalıp yargılar çerçevesinde yaklaşmak
- Toplumsal rol ve statülerin kültürden kültüre farklılık göstermesi
Soru 17
Kültürel farklılıklara bağlı olarak sözlü ve sözsüz iletişim biçimleri değişiklik gösterebilmesi, kültürel farklılıklara özgün davranışlardan hangisiyle tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kümelenme
B
İletişim
C
Zaman
D
Çevreyi kontrol
E
Biyolojik çeşitlilik
Açıklama:
Kültürel farklılıklara bağlı olarak sözlü ve sözsüz iletişim biçimleri değişiklik gösterebilmesi, kültürel farklılıklara özgün davranışlardan iletişim ile tanımlanmaktadır.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 18
Kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek, aşağıdaki kavramların hangisiyle tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Oluşum
B
Kültürel yeterliliğe yakınlık
C
Kültürel yeterlilik
D
Kabul etme
E
Karmaşıklık
Açıklama:
Kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek, kültürel yeterlilik kavramıyla tanımlanmaktadır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 19
"Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, yaş grubu, engellilik veya önceliklendirme diğerlerine göre bir farka sahip değildir."
Yukarıda açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyolojik çeşitlilik
B
Zaman
C
Kültürel körlük
D
Kültürel yıkıcılık
E
Kültürel hassasiyet
Açıklama:
Kültürel körlük yaklaşımına göre herhangi bir kültür, yaş grubu, engellilik veya önceliklendirme diğerlerine göre bir farka sahip değildir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 20
Başka bir kültürel gruba veya farklı bir kültürel özelliğe sahip kişiye karşı hassasiyet ve anlayış geliştirmeyi işaret eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel yetersizlik
B
Kültürel yıkıcılık
C
Sosyal kümelenme
D
İletişim
E
Kültürel farkındalık
Açıklama:
Kültürel farkındalık, başka bir kültürel gruba veya farklı bir kültürel özelliğe sahip kişiye karşı hassasiyet ve anlayış geliştirmeyi işaret eden kavramdır.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi kişiler arası iletişimin genel özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
B
İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
C
Kişilerarası iletişim en az üç kişi arasında gerçekleşir.
D
Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir.
E
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir.
Açıklama:
Kişilerarası iletişimin genel özellikleri:
- Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
- Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
- İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
- Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir.
- Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir.
- Kişilerarası iletişim farklı rolleri ve dolaysıyla farklı ilişkileri içerir. (Bireyin grup içerisinde canlandırdığı kişilik, bireyden beklenen görev ve davranışlar) Bu süreçte bireylerin kaynak ve hedef olma konumları değişebildiğinden roller esnek olabilmektedir.
- İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 22
Dinlemenin aşağıda sıralanan amaçlarından hangisinde bize açıklanan duyguları ve düşünceleri kavrarız?
Seçenekler
A
Öğrenmek
B
Etkilemek
C
Eğlenmek
D
Değerlendirmek
E
Anlamak
Açıklama:
Dinlemenin amaçları arasında olan anlamak (işitilen mesajın yorumlanması) aşamasında konuşmacının ne demek istediğini öğreniriz. Bize açıklanan duyguları ve düşünceleri kavrarız. Doğru cevap E'dir.
Soru 23
Bazı iş arkadaşlarımıza işle ilgili önerilerde bulunmamız, bireyler arası iletişimin aşağıda sıralanan amaçlarından hangisine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Öğrenmek
B
Etkilemek
C
İlişki kurmak
D
Yardım etmek
E
Eğlenmek
Açıklama:
Yardım etmek: Bireyler arası iletişim sürecinde yardım etme amacı da önemlidir. Örneğin üzgün bir arkadaşımıza yardım ederiz, bazı iş arkadaşlarımıza işle ilgili önerilerde bulunuruz. Profesyonelce ya da başka bir biçimde bu yardım fonksiyonunun başarı ile tanımlanması bizim bireyler arası iletişim bilgi ve becerimize bağlıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 24
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kişilerarası iletişimde farklı kültürel özellikler ve önceliklerden kaynaklanan zorlukların aşılması için dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Kültürel farklılıklardan arınarak iletişim kurmak.
B
Karşı kültürün yaş, engellilik, dil, din, yaşam biçimi ve davranış kalıplarına ilişkin bilgi edinmek.
C
Ön yargılardan arınmış bir iletişim kurmak.
D
Yanlış anlaşılmaları önlemek için açık konuşmak ve dikkatli dinlemek.
E
Kültürel empati kurmaya çalışmak.
Açıklama:
Farklı kültürel özellikler ve önceliklerden kaynaklanan zorlukların aşılması için dikkat edilmesi gereken noktalardan birkaçını da şu şekilde sıralamak mümkündür:
- İletişim esnasında kültürel farklılıkların bilincinde olmak.
- Karşı kültürün yaş, engellilik, dil, din, yaşam biçimi ve davranış kalıplarına ilişkin bilgi edinmek.
- Ön yargılardan arınmış bir iletişim kurmak.
- Yanlış anlaşılmaları önlemek için açık konuşmak ve dikkatli dinlemek.
- Kültürel empati kurmaya çalışmak. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
Ön yargılar, dalıp gitmeler, peşin hükümler ve dar görüşlülük aşağıdaki gürültü türlerinden hangisinin kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Fiziksel gürültü
B
Anlamsal gürültü
C
Fizyolojik gürültü
D
Sosyolojik gürültü
E
Psikolojik gürültü
Açıklama:
Psikolojik Gürültü: Ön yargılar, dalıp gitmeler, peşin hükümler, dar görüşlülük, aşırı duygusallık gibi konuları kapsar. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Dil ve diyalektik farklılıklar ile jargon kullanılması aşağıdaki gürültü türlerinden hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Anlamsal gürültü
B
Psikolojik gürültü
C
Fizyolojik gürültü
D
İşitsel gürültü
E
Fiziksel gürültü
Açıklama:
Anlamsal Gürültü: Konuşmacı ve dinleyicinin farklı anlamsal sistemlere sahip olması. Örneğin dil ve diyalektik farklılıklar, jargon kullanılması, karmaşık terimler, belirsizlik vb.konuları kapsamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 27
Konuşmacının ne söyleyeceğini bildiğimizi varsaymaktan kaynaklanan dinlemeye yönelik engel aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziklsel engel
B
Erken yargılama
C
Zihinsel engel
D
Odaklanma eksikliği
E
Ön yargılarımız
Açıklama:
Erken yargılama: Bunun en açık örneği, konuşmacının ne söyleyeceğini bildiğimizi varsaymaktan kaynaklanır; bize göre dinlemeye gerek yoktur. Dinlemeden, konuşma tamamlanmadan sonuca yönelmek yaygın bir dinleyici reaksiyonudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 28
Kültürel farklılıklara sahip olan kişilerin kendilerine özgün davranışlarından hangisi "farkında olmadan veya bilmeyerek yer alan kültürel yıkıcılık durumu" şeklinde tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kültürel körlük
B
Kültürel yıkıcılık
C
Kültürel bilgi
D
Kültürel yetersizlik
E
Kültürel maharet
Açıklama:
Kültürel yetersizlik: Farkında olmadan veya bilmeyerek yer alan kültürel yıkıcılık durumudur. Bir tür taraflı sistemi işaret etmektedir. Belli bir kültürel kimlikteki grubun diğerini veya diğerlerini yok sayması durumudur. Diğer kültürlerden ve gruplardan korkulması da örnek olarak gösterilebilir. Belli grupların beklentilerinin ve değer algılarının düşürülmesi ve benzer durumlar da bu örnekler içerisinde gösterilebilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
Kültürel körlük kavramının tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumudur.
B
Davranışlarımızın, tavırlarımızın, kurallarımızın ve uygulamalarımızın farklı kültürlerden olanlara karşı yıkıcı olduğunda ortaya çıkan durumdur.
C
Bir tür tarafsız olma yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, yaş grubu, engellilik veya önceliklendirme diğerlerine göre bir farka sahip değildir.
D
Başka bir kültürel grubun ve farklı bir kültürel özelliğe sahip kişinin kültürel özellikleri, tarihi, değerleri, inanç sistemleri ve davranış biçimleri hakkında alışma ve yaklaşım sağlamayı işaret eder.
E
Kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek anlamına gelmektedir.
Açıklama:
Kültürel körlük: Bir tür tarafsız olma yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, yaş grubu, engellilik veya önceliklendirme diğerlerine göre bir farka sahip değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Aşağıdaki kavramlardan hangisine göre; belli değerlendirmeler ve yaklaşımlar kişilerin kültürel farklılıklarına bağlı olarak hayat bulurken belli durumlar ve özgün özellikler de kültürlere özel şekillerde yer alabilirler?
Seçenekler
A
Sosyal kümelenme
B
Kültürel maharet
C
Çevreyi kontrol
D
Kültürel farkındalık
E
Biyolojik çeşitlilik
Açıklama:
Biyolojik çeşitlilik: Belli değerlendirmeler ve yaklaşımlar kişilerin kültürel farklılıklarına bağlı olarak hayat bulurken belli durumlar ve özgün özellikler de kültürlere özel şekillerde yer alabilirler. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
Kişiler ile iletişimimiz ve ilişkimizi etkileyen temel gürültü biçimleri kaça ayrılır?
Seçenekler
A
ikiye ayrılır
B
üçe ayrılır
C
dörde ayrılır
D
beşe ayrılır
E
altıya ayrılır
Açıklama:
dörde ayrılır
Soru 32
Görme engeli, işitme kaybı, konuşma problemi ya da hafıza kaybı gibi kayıpların sebep olduğu gürültü çeşidine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fiziksel Gürültü
B
Fizyolojik Gürültü
C
Psikolojik Gürültü
D
Anlamsal Gürültü
E
Gereksiz gürültü
Açıklama:
Fizyolojik Gürültü: Görme engeli, işitme kaybı, konuşma problemi ya da hafıza kaybı.
Soru 33
Bir yaşlı veya engelli ile o kişilerin bakımını üstlenen kişilerin arasındaki iletişimde üç temel ihtiyaç söz konusudur. Bu üç ihtiyaç aynı zamanda insanların iletişim kurmasında da temel olan iletişim ihtiyaçlarını ifade etmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu üç temel ihtiyaçlardan biridir?
Seçenekler
A
Araçsal ihtiyaçlar
B
Zamansal ihtiyaçlar
C
Maddi ihtiyaçlar
D
Çevresel ihtiyaçlar
E
Konumsal ihtiyaçlar
Açıklama:
Üç temel ihtiyacı şu şekilde tanımlayabiliriz:
• Kendini ifade etme, sunma ve anlatma ihtiyacı
• İlişkisel ihtiyaçlar
• Araçsal ihtiyaçlar
• Kendini ifade etme, sunma ve anlatma ihtiyacı
• İlişkisel ihtiyaçlar
• Araçsal ihtiyaçlar
Soru 34
İster dostluk eden kişiler arasında olsun ister aile için aile üyeleri ister bakımından sorumlu olduğumuz kişiler ile iletişimimizde söz konusu olsun, kişiler arasındaki iletişimde özel çabalara ihtiyaç duymaktayız. Aşağıdakilerden hangisi bu özel çabalardan biridir?
Seçenekler
A
Zaman
B
Kurmaca
C
Becerilerimiz
D
Dayanıklılık
E
Güçlülük
Açıklama:
kişiler arasındaki iletişimde özel çabalara ihtiyaç duymaktayız. Bu özel çabaları şu şekilde sıralayabiliriz:
Dikkat, Bilgi ve Becerilerimiz
Dikkat, Bilgi ve Becerilerimiz
Soru 35
Bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları süreç hangi tür iletişim biçimine girer?
Seçenekler
A
Bireysel iletişim
B
Global iletişim
C
Kültürlerarası iletişim
D
Kişilerarası iletişim
E
Kişisel iletişim
Açıklama:
Kişilerarası iletişim, bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları sürece verilen addır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi kişilerarası iletişim biçiminin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir
B
İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır
C
Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir
D
Kişilerarası iletişim farklı rolleri ve dolaysıyla farklı ilişkileri içerir
E
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkili değildir
Açıklama:
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir.
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkili değildir
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkili değildir
Soru 37
Her bireylerarası iletişim bir amaca sahiptir ya da belli amaçların bileşenidir. Bununla ilgili beş amaç tanımlanabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkları gözetmek
B
İlişki kurmak
C
Etkilemek
D
Yardım etmek
E
Eğlenmek
Açıklama:
Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkları gözetmek
Soru 38
Kültürel yeterlilik ile ilgili bilgi ve becerilerimizde farklı ‘kültürel yeterlilik (veya yetkinlik) seviyelerine’ sahip olabiliyoruz. Aşağıdakilerden hangisi bu kültürel yeterlilik seviyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kültürel yıkıcılık
B
Kültürel yetersizlik
C
Kültürel körlük
D
Kültürel bilgi
E
Kültürel yeterliliğe yakınlık
Açıklama:
Kültürel farklılıklara sahip olan kişilerin yine kendilerine özgün davranışları kapsamında Kültürel bilgi başlığı ele alınır.
Soru 39
Kültürler iletişimi etkileme biçimleri bakımından farklılaşırlar.
Aşağıdakilerden hangisi bu farklılaşma tanımlarından biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu farklılaşma tanımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Süreklilik
B
Karmaşıklık
C
Kabul etmişlik
D
Kabul Etme
E
Oluşum
Açıklama:
Kabul etmişlik
Soru 40
Farklı kültürlerarası iletişim biçimleri ile etkileşim, paylaşım ve iletişim içerisindeyken dikkat edilmesi gereken temel noktalar vardır. Bu bağlamda, aşağıda verilenlerden hangisi kültürlerarası iletişimde bireylere rehberlik edebilecek noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kendi kültürel yanlılıklarınızı hatırlayın
B
Yargılamalarda bulunun
C
Saygı gösterin
D
Empati kurun
E
Sabırlı olun
Açıklama:
Yargılardan uzak durun
Yargılamalarda bulunun
Yargılamalarda bulunun
Soru 41
Görme engeli, işitme kaybı, konuşma problemi ya da hafıza kaybı hangi gürültü grubuna girer?
Seçenekler
A
Fizyolojik gürültü
B
Psikolojik gürültü
C
Anlamsal gürültü
D
Gürültü
E
Hiçbiri
Açıklama:
Görme engeli, işitme kaybı, konuşma problemi ya da hafıza kaybı fizyolojik gürültü grubuna girer.
Soru 42
I.Kendini ifade etme, sunma ve anlatma ihtiyacı
II.İlişkisel ihtiyaçlar
III.Araçsal ihtiyaçlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri temel ihtiyaç kapsamına girmektedir?
II.İlişkisel ihtiyaçlar
III.Araçsal ihtiyaçlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri temel ihtiyaç kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de temel ihtiyaç kapsamındadır.
Soru 43
Kişisel iletişim en az kaç kişi ile gerçekleşir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Kişilerarası iletişim en az iki kişi ile gerçekleşir.
Soru 44
Haftasonları arkadaşlarımızla ilgilendiğimiz konu hakkında konuşmak iletişimin hangi amacına yöneliktir?
Seçenekler
A
Öğrenmek
B
İlişki kurmak
C
Etkilemek
D
Eğlenmek
E
Yardım etmek
Açıklama:
Haftasonları arkadaşlarımızla ilgilendiğimiz konu hakkında konuşmak iletişimin eğlenmek amacına yöneliktir.
Soru 45
I.İletişim esnasında dil ve konuşma farklılığının yarattığı zorluklar.
II.Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı,şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması.
III.Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklı- lıkların getirdiği yanlış anlamalar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kişilerarası iletişimde gözlenebilecek çatışmalardandır?
II.Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı,şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması.
III.Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklı- lıkların getirdiği yanlış anlamalar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kişilerarası iletişimde gözlenebilecek çatışmalardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de kişilerarası iletişimde gözlenebilecek çatışmalardandır.
Soru 46
I.İletişimde sorumluluk alın.
II. Yargılardan uzak durun.
III.Saygı gösterin
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürlerarası iletişimde bireylere rehberlik edebilecek noktalardır?
II. Yargılardan uzak durun.
III.Saygı gösterin
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürlerarası iletişimde bireylere rehberlik edebilecek noktalardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de kültürlerarası iletişimde bireylere rehberlik edebilecek noktalardır.
Soru 47
Etkili diyalog için kaç temel ilke vardır?
Seçenekler
A
6
B
12
C
18
D
24
E
30
Açıklama:
Etkili diyalog için 12 temel ilke vardır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi çatışmaların oluşmaması için rehberlik edecek davranışlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İletişimde sorumluluk alın
B
Yargılardan uzak durun
C
Saygı gösterin
D
Empati kurmayın
E
Sabırlı olun
Açıklama:
Empati kurmak, çatışmaların oluşmaması için rehberlik edecek davranışlardan biri değildir
Soru 49
Kültürler en üst saygınlık derecesinde ele alınarak değerlendirilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel maharet
B
Kültürel yeterlilik
C
Süreklilik
D
Karmaşıklık
E
Oluşum
Açıklama:
Kültürler en üst saygınlık derecesinde ele alınarak değerlendirilen terime kültürel maharet adı verilmektedir.
Soru 50
Bir tür tarafsız olma yaklaşımına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Süreklilik
B
Oluşum
C
Kültürel körlük
D
Kültürel yeterliliğe yakınlık
E
Karmaşıklık
Açıklama:
Bir tür tarafsız olma yaklaşımına kültürel körlük adı verilmektedir.
Soru 51
I.Görme engeli, II.İşitme kaybı, III.Konuşma problemi, Yukarıdakilerden hangisi fizyolojik gürültü kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de fiziksel gürültü kapsamına girmektedir.
Soru 52
Kişilerarası iletişim en az kaç kişi arasında gerçekleşir?
Seçenekler
A
3
B
2
C
1
D
5
E
6
Açıklama:
Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir ve karşılıklı iletişime dayanır.
Soru 53
I. Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
II.Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
III.İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
Yukarıdakilerden hangisi iletişimin temel özelliklerindendir?
II.Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
III.İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
Yukarıdakilerden hangisi iletişimin temel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de genel iletişim özelliklerindendir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi dinlemenin amaçları arasına girmemektedir?
Seçenekler
A
Öğrenmek
B
İlişki kurmak
C
Karşılık verme
D
Eğlenmek
E
Etkilemek
Açıklama:
Karşılık verme dinleme aşamasına girmektedir.
Soru 55
I.İletişim esnasında dil ve konuşma farklılığının yarattığı zorluklar,
II. Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması,
III.Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkların getirdiği yanlış anlamalar,
Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası çatışmaya neden olan durumlar arasında sayılmaktadır?
II. Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması,
III.Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkların getirdiği yanlış anlamalar,
Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası çatışmaya neden olan durumlar arasında sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de kültürlerarası çatışmaya neden olan durumlar arasında sayılmaktadır.
Soru 56
Etkili diyalog için önerilen kaç ilke bulunmaktadır?
Seçenekler
A
5
B
6
C
8
D
9
E
12
Açıklama:
Etkili diyalog için önerilen 12 ilke bulunmaktadır.
Soru 57
Çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürler arası iletişimin bireylere rehberlik edebilecek noktalardan biridir?
Seçenekler
A
İletişimde sorumluluk alın
B
Dinlememeyi önemseyin
C
Esnek olmayın
D
Empati kurmaktan kaçının
E
Hiçbiri
Açıklama:
Çatışmanın oluşmaması ve mümkün olduğunca çözüme kavuşturulabilmesi için kültürler arası iletişimin bireylere rehberlik edebilecek noktalardan biri iletişimde sorumluluk almaktır.
Soru 58
Haftasonu arkadaşları ile vakit geçiren biri iletişimin hangi amacını gerçekleştirmektedir?
Seçenekler
A
Eğlenmek
B
Yardım etmek
C
Etkilemek
D
İlişki kurmak
E
Öğrenmek
Açıklama:
Haftasonu arkadaşları ile vakit geçiren biri iletişimin eğlenme amacını gerçekleştirmektedir.
Soru 59
Başka bir kültürel gruba veya farklı bir kültürel özelliğe sahip kişiye karşı hassasiyet ve anlayış geliştirmeyi işaret eder. Farkındalık ve hassasiyet ifadeleri aynı zamanda açıklık ile esneklik gösterebilmeyi de işaret etmeye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Biyolojik çeşitlilik
B
Kültürel farkındalık
C
Kültürel hassasiyet
D
Kültürel yıkıcılık
E
Zaman
Açıklama:
Kültürel farkındalık,başka bir kültürel gruba veya farklı bir kültürel özelliğe sahip kişiye karşı hassasiyet ve anlayış geliştirmeyi işaret eder. Farkındalık ve hassasiyet ifadeleri aynı zamanda açıklık ile esneklik gösterebilmeyi de işaret etmeye denilmektedir.
Soru 60
Farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kültürel maharet
B
Kültürel yeterlilik
C
Kültürel yeterliliğe yakınlık
D
Kabul etme
E
Oluşum
Açıklama:
Kültürel yeterliliğe yakınlık, farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumudur.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi psikolojik gürültüye örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Aşırı duygusallık
B
İşitme engeli
C
Görme engeli
D
Hafıza kaybı
E
Konuşma problemi
Açıklama:
Psikolojik gürültüye örnek olarak ön yargılar, dalıp gitmeler, peşin hükümler, dar görüşlülük, aşırı duygusallık gösterilebilir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Doğru yanıt "A" seçeneğidir.
Soru 62
Alışılmışın dışında yüksek veya alçak bir ses, konu ile ilgisi olmayan mesajlar olarak ortaya çıkan duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fizyolojik gürültü
B
Fiziksel gürültü
C
Psikolojik gürültü
D
Anlamsal gürültü
E
Biçimsel gürültü
Açıklama:
Fiziksel Gürültü, alışılmışın dışında yüksek veya alçak bir ses, konu ile ilgisi olmayan mesajlar, okunamayan el yazısı, engellenen bir görüntü, telefon hatlarındaki bozukluk olarak örneklendirilebilen durumlara verilen genel isimdir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 63
En az iki kişi arasında gerçekleşen ve karşılıklı iletişime dayanan iletişim türüne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kişisel iletişim
B
Kurumsal iletişim
C
Kişiler arası iletişim
D
Kültürlerarası iletişim
E
Kitle iletişim
Açıklama:
Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir ve karşılıklı iletişime dayanır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 64
İşitilen mesajın yorumlanması olarak da açıklanabilen iletişim süreci aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hatırlama
B
Dinleme
C
Değerlendirme
D
Anlama
E
Karşılık verme
Açıklama:
Anlama (işitilen mesajın yorumlanması) aşamasında konuşmacının ne demek istediği dinleyici tarafından öğrenilir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Doğru yanıt "D" seçeneğidir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi dinlemedeki zihinsel engellere örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Anatomik sorunlar
B
Yüksek ses
C
Gürültülü çevre
D
İşitme kaybı
E
Dinlemeye odaklanamama
Açıklama:
Dinlemedeki zihinsel engellere örnek olarak dinlemeye odaklanamama gösterilebilir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi kültürlerarası iletişim esnasında doğal olarak karşılaşılan zorluklar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması
B
Kültürel empati kurmaya çalışmak
C
Yanlış anlaşılmaları önlemek için açık konuşmak ve dikkatli dinlemek.
D
Ön yargılardan arınmış bir iletişim kurmak.
E
Karşı kültürün yaş, engellilik, dil, din, yaşam biçimi ve davranış kalıplarına ilişkin bilgi edinmek.
Açıklama:
Kültürlerarası iletişim esnasında doğal olarak karşılaşılan zorluklara aşağıdaki durumlar örnek olarak gösterilebilir:
- İletişim esnasında dil ve konuşma farklılığının yarattığı zorluklar
- Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması
- Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkların getirdiği yanlış anlamalar
- Kültürel empati ve hoşgörü yoksunluğu
- İnsanlara belli kalıp yargılar çerçevesinde yaklaşmak
- Toplumsal rol ve statülerin kültürden kültüre farklılık göstermesi
Soru 67
Kültürel farklılıklara bağlı olarak sözlü ve sözsüz iletişim biçimleri değişiklik gösterebilmesi, kültürel farklılıklara özgün davranışlardan hangisiyle tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kümelenme
B
İletişim
C
Zaman
D
Çevreyi kontrol
E
Biyolojik çeşitlilik
Açıklama:
Kültürel farklılıklara bağlı olarak sözlü ve sözsüz iletişim biçimleri değişiklik gösterebilmesi, kültürel farklılıklara özgün davranışlardan iletişim ile tanımlanmaktadır.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Doğru yanıt "B" seçeneğidir.
Soru 68
Kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek, aşağıdaki kavramların hangisiyle tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Oluşum
B
Kültürel yeterliliğe yakınlık
C
Kültürel yeterlilik
D
Kabul etme
E
Karmaşıklık
Açıklama:
Kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek, kültürel yeterlilik kavramıyla tanımlanmaktadır.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 69
"Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, yaş grubu, engellilik veya önceliklendirme diğerlerine göre bir farka sahip değildir."
Yukarıda açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Biyolojik çeşitlilik
B
Zaman
C
Kültürel körlük
D
Kültürel yıkıcılık
E
Kültürel hassasiyet
Açıklama:
Kültürel körlük yaklaşımına göre herhangi bir kültür, yaş grubu, engellilik veya önceliklendirme diğerlerine göre bir farka sahip değildir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Doğru yanıt "C" seçeneğidir.
Soru 70
Başka bir kültürel gruba veya farklı bir kültürel özelliğe sahip kişiye karşı hassasiyet ve anlayış geliştirmeyi işaret eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel yetersizlik
B
Kültürel yıkıcılık
C
Sosyal kümelenme
D
İletişim
E
Kültürel farkındalık
Açıklama:
Kültürel farkındalık, başka bir kültürel gruba veya farklı bir kültürel özelliğe sahip kişiye karşı hassasiyet ve anlayış geliştirmeyi işaret eden kavramdır.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Doğru yanıt "E" seçeneğidir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi kişiler arası iletişimin genel özellikleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
B
İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
C
Kişilerarası iletişim en az üç kişi arasında gerçekleşir.
D
Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir.
E
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir.
Açıklama:
Kişilerarası iletişimin genel özellikleri:
- Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
- Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
- İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
- Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir.
- Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir.
- Kişilerarası iletişim farklı rolleri ve dolaysıyla farklı ilişkileri içerir. (Bireyin grup içerisinde canlandırdığı kişilik, bireyden beklenen görev ve davranışlar) Bu süreçte bireylerin kaynak ve hedef olma konumları değişebildiğinden roller esnek olabilmektedir.
- İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 72
Dinlemenin aşağıda sıralanan amaçlarından hangisinde bize açıklanan duyguları ve düşünceleri kavrarız?
Seçenekler
A
Öğrenmek
B
Etkilemek
C
Eğlenmek
D
Değerlendirmek
E
Anlamak
Açıklama:
Dinlemenin amaçları arasında olan anlamak (işitilen mesajın yorumlanması) aşamasında konuşmacının ne demek istediğini öğreniriz. Bize açıklanan duyguları ve düşünceleri kavrarız. Doğru cevap E'dir.
Soru 73
Bazı iş arkadaşlarımıza işle ilgili önerilerde bulunmamız, bireyler arası iletişimin aşağıda sıralanan amaçlarından hangisine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Öğrenmek
B
Etkilemek
C
İlişki kurmak
D
Yardım etmek
E
Eğlenmek
Açıklama:
Yardım etmek: Bireyler arası iletişim sürecinde yardım etme amacı da önemlidir. Örneğin üzgün bir arkadaşımıza yardım ederiz, bazı iş arkadaşlarımıza işle ilgili önerilerde bulunuruz. Profesyonelce ya da başka bir biçimde bu yardım fonksiyonunun başarı ile tanımlanması bizim bireyler arası iletişim bilgi ve becerimize bağlıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 74
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi kişilerarası iletişimde farklı kültürel özellikler ve önceliklerden kaynaklanan zorlukların aşılması için dikkat edilmesi gereken noktalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Kültürel farklılıklardan arınarak iletişim kurmak.
B
Karşı kültürün yaş, engellilik, dil, din, yaşam biçimi ve davranış kalıplarına ilişkin bilgi edinmek.
C
Ön yargılardan arınmış bir iletişim kurmak.
D
Yanlış anlaşılmaları önlemek için açık konuşmak ve dikkatli dinlemek.
E
Kültürel empati kurmaya çalışmak.
Açıklama:
Farklı kültürel özellikler ve önceliklerden kaynaklanan zorlukların aşılması için dikkat edilmesi gereken noktalardan birkaçını da şu şekilde sıralamak mümkündür:
- İletişim esnasında kültürel farklılıkların bilincinde olmak.
- Karşı kültürün yaş, engellilik, dil, din, yaşam biçimi ve davranış kalıplarına ilişkin bilgi edinmek.
- Ön yargılardan arınmış bir iletişim kurmak.
- Yanlış anlaşılmaları önlemek için açık konuşmak ve dikkatli dinlemek.
- Kültürel empati kurmaya çalışmak. Doğru cevap A'dır.
Soru 75
Ön yargılar, dalıp gitmeler, peşin hükümler ve dar görüşlülük aşağıdaki gürültü türlerinden hangisinin kapsamında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Fiziksel gürültü
B
Anlamsal gürültü
C
Fizyolojik gürültü
D
Sosyolojik gürültü
E
Psikolojik gürültü
Açıklama:
Psikolojik Gürültü: Ön yargılar, dalıp gitmeler, peşin hükümler, dar görüşlülük, aşırı duygusallık gibi konuları kapsar. Doğru cevap E'dir.
Soru 76
Dil ve diyalektik farklılıklar ile jargon kullanılması aşağıdaki gürültü türlerinden hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Anlamsal gürültü
B
Psikolojik gürültü
C
Fizyolojik gürültü
D
İşitsel gürültü
E
Fiziksel gürültü
Açıklama:
Anlamsal Gürültü: Konuşmacı ve dinleyicinin farklı anlamsal sistemlere sahip olması. Örneğin dil ve diyalektik farklılıklar, jargon kullanılması, karmaşık terimler, belirsizlik vb.konuları kapsamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 77
Konuşmacının ne söyleyeceğini bildiğimizi varsaymaktan kaynaklanan dinlemeye yönelik engel aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziklsel engel
B
Erken yargılama
C
Zihinsel engel
D
Odaklanma eksikliği
E
Ön yargılarımız
Açıklama:
Erken yargılama: Bunun en açık örneği, konuşmacının ne söyleyeceğini bildiğimizi varsaymaktan kaynaklanır; bize göre dinlemeye gerek yoktur. Dinlemeden, konuşma tamamlanmadan sonuca yönelmek yaygın bir dinleyici reaksiyonudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 78
Kültürel farklılıklara sahip olan kişilerin kendilerine özgün davranışlarından hangisi "farkında olmadan veya bilmeyerek yer alan kültürel yıkıcılık durumu" şeklinde tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kültürel körlük
B
Kültürel yıkıcılık
C
Kültürel bilgi
D
Kültürel yetersizlik
E
Kültürel maharet
Açıklama:
Kültürel yetersizlik: Farkında olmadan veya bilmeyerek yer alan kültürel yıkıcılık durumudur. Bir tür taraflı sistemi işaret etmektedir. Belli bir kültürel kimlikteki grubun diğerini veya diğerlerini yok sayması durumudur. Diğer kültürlerden ve gruplardan korkulması da örnek olarak gösterilebilir. Belli grupların beklentilerinin ve değer algılarının düşürülmesi ve benzer durumlar da bu örnekler içerisinde gösterilebilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 79
Kültürel körlük kavramının tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Farklı kültürler ve kültürlerden olan kişiler ile çalışmalarda gözlemlediğimiz zayıf yanlarımızın farkına varma durumudur.
B
Davranışlarımızın, tavırlarımızın, kurallarımızın ve uygulamalarımızın farklı kültürlerden olanlara karşı yıkıcı olduğunda ortaya çıkan durumdur.
C
Bir tür tarafsız olma yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, yaş grubu, engellilik veya önceliklendirme diğerlerine göre bir farka sahip değildir.
D
Başka bir kültürel grubun ve farklı bir kültürel özelliğe sahip kişinin kültürel özellikleri, tarihi, değerleri, inanç sistemleri ve davranış biçimleri hakkında alışma ve yaklaşım sağlamayı işaret eder.
E
Kültürler arasında benzerlikler olabileceği gibi farklılıkların da olabileceğini görmek, bu farklılıkların varlığını kabul etmek ve bunlara saygı göstermek anlamına gelmektedir.
Açıklama:
Kültürel körlük: Bir tür tarafsız olma yaklaşımıdır. Bu yaklaşıma göre herhangi bir kültür, yaş grubu, engellilik veya önceliklendirme diğerlerine göre bir farka sahip değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 80
Aşağıdaki kavramlardan hangisine göre; belli değerlendirmeler ve yaklaşımlar kişilerin kültürel farklılıklarına bağlı olarak hayat bulurken belli durumlar ve özgün özellikler de kültürlere özel şekillerde yer alabilirler?
Seçenekler
A
Sosyal kümelenme
B
Kültürel maharet
C
Çevreyi kontrol
D
Kültürel farkındalık
E
Biyolojik çeşitlilik
Açıklama:
Biyolojik çeşitlilik: Belli değerlendirmeler ve yaklaşımlar kişilerin kültürel farklılıklarına bağlı olarak hayat bulurken belli durumlar ve özgün özellikler de kültürlere özel şekillerde yer alabilirler. Doğru cevap E'dir.
Soru 81
Kişiler ile iletişimimiz ve ilişkimizi etkileyen temel gürültü biçimleri kaça ayrılır?
Seçenekler
A
ikiye ayrılır
B
üçe ayrılır
C
dörde ayrılır
D
beşe ayrılır
E
altıya ayrılır
Açıklama:
dörde ayrılır
Soru 82
Görme engeli, işitme kaybı, konuşma problemi ya da hafıza kaybı gibi kayıpların sebep olduğu gürültü çeşidine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fiziksel Gürültü
B
Fizyolojik Gürültü
C
Psikolojik Gürültü
D
Anlamsal Gürültü
E
Gereksiz gürültü
Açıklama:
Fizyolojik Gürültü: Görme engeli, işitme kaybı, konuşma problemi ya da hafıza kaybı.
Soru 83
Bir yaşlı veya engelli ile o kişilerin bakımını üstlenen kişilerin arasındaki iletişimde üç temel ihtiyaç söz konusudur. Bu üç ihtiyaç aynı zamanda insanların iletişim kurmasında da temel olan iletişim ihtiyaçlarını ifade etmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu üç temel ihtiyaçlardan biridir?
Seçenekler
A
Araçsal ihtiyaçlar
B
Zamansal ihtiyaçlar
C
Maddi ihtiyaçlar
D
Çevresel ihtiyaçlar
E
Konumsal ihtiyaçlar
Açıklama:
Üç temel ihtiyacı şu şekilde tanımlayabiliriz:
• Kendini ifade etme, sunma ve anlatma ihtiyacı
• İlişkisel ihtiyaçlar
• Araçsal ihtiyaçlar
• Kendini ifade etme, sunma ve anlatma ihtiyacı
• İlişkisel ihtiyaçlar
• Araçsal ihtiyaçlar
Soru 84
İster dostluk eden kişiler arasında olsun ister aile için aile üyeleri ister bakımından sorumlu olduğumuz kişiler ile iletişimimizde söz konusu olsun, kişiler arasındaki iletişimde özel çabalara ihtiyaç duymaktayız. Aşağıdakilerden hangisi bu özel çabalardan biridir?
Seçenekler
A
Zaman
B
Kurmaca
C
Becerilerimiz
D
Dayanıklılık
E
Güçlülük
Açıklama:
kişiler arasındaki iletişimde özel çabalara ihtiyaç duymaktayız. Bu özel çabaları şu şekilde sıralayabiliriz:
Dikkat, Bilgi ve Becerilerimiz
Dikkat, Bilgi ve Becerilerimiz
Soru 85
Bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları süreç hangi tür iletişim biçimine girer?
Seçenekler
A
Bireysel iletişim
B
Global iletişim
C
Kültürlerarası iletişim
D
Kişilerarası iletişim
E
Kişisel iletişim
Açıklama:
Kişilerarası iletişim, bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları sürece verilen addır.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi kişilerarası iletişim biçiminin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir
B
İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır
C
Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir
D
Kişilerarası iletişim farklı rolleri ve dolaysıyla farklı ilişkileri içerir
E
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkili değildir
Açıklama:
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir.
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkili değildir
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkili değildir
Soru 87
Her bireylerarası iletişim bir amaca sahiptir ya da belli amaçların bileşenidir. Bununla ilgili beş amaç tanımlanabilir. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkları gözetmek
B
İlişki kurmak
C
Etkilemek
D
Yardım etmek
E
Eğlenmek
Açıklama:
Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklılıkları gözetmek
Soru 88
Kültürel yeterlilik ile ilgili bilgi ve becerilerimizde farklı ‘kültürel yeterlilik (veya yetkinlik) seviyelerine’ sahip olabiliyoruz. Aşağıdakilerden hangisi bu kültürel yeterlilik seviyelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kültürel yıkıcılık
B
Kültürel yetersizlik
C
Kültürel körlük
D
Kültürel bilgi
E
Kültürel yeterliliğe yakınlık
Açıklama:
Kültürel farklılıklara sahip olan kişilerin yine kendilerine özgün davranışları kapsamında Kültürel bilgi başlığı ele alınır.
Soru 89
Kültürler iletişimi etkileme biçimleri bakımından farklılaşırlar.
Aşağıdakilerden hangisi bu farklılaşma tanımlarından biri değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu farklılaşma tanımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Süreklilik
B
Karmaşıklık
C
Kabul etmişlik
D
Kabul Etme
E
Oluşum
Açıklama:
Kabul etmişlik
Soru 90
Farklı kültürlerarası iletişim biçimleri ile etkileşim, paylaşım ve iletişim içerisindeyken dikkat edilmesi gereken temel noktalar vardır. Bu bağlamda, aşağıda verilenlerden hangisi kültürlerarası iletişimde bireylere rehberlik edebilecek noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kendi kültürel yanlılıklarınızı hatırlayın
B
Yargılamalarda bulunun
C
Saygı gösterin
D
Empati kurun
E
Sabırlı olun
Açıklama:
Yargılardan uzak durun
Yargılamalarda bulunun
Yargılamalarda bulunun
Soru 91
Görme engeli, işitme kaybı, konuşma problemi ya da hafıza kaybı hangi gürültü grubuna girer?
Seçenekler
A
Fizyolojik gürültü
B
Psikolojik gürültü
C
Anlamsal gürültü
D
Gürültü
E
Hiçbiri
Açıklama:
Görme engeli, işitme kaybı, konuşma problemi ya da hafıza kaybı fizyolojik gürültü grubuna girer.
Soru 92
I.Kendini ifade etme, sunma ve anlatma ihtiyacı
II.İlişkisel ihtiyaçlar
III.Araçsal ihtiyaçlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri temel ihtiyaç kapsamına girmektedir?
II.İlişkisel ihtiyaçlar
III.Araçsal ihtiyaçlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri temel ihtiyaç kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I,II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de temel ihtiyaç kapsamındadır.
Soru 93
Kişisel iletişim en az kaç kişi ile gerçekleşir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Kişilerarası iletişim en az iki kişi ile gerçekleşir.
Soru 94
Haftasonları arkadaşlarımızla ilgilendiğimiz konu hakkında konuşmak iletişimin hangi amacına yöneliktir?
Seçenekler
A
Öğrenmek
B
İlişki kurmak
C
Etkilemek
D
Eğlenmek
E
Yardım etmek
Açıklama:
Haftasonları arkadaşlarımızla ilgilendiğimiz konu hakkında konuşmak iletişimin eğlenmek amacına yöneliktir.
Soru 95
I.İletişim esnasında dil ve konuşma farklılığının yarattığı zorluklar.
II.Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı,şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması.
III.Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklı- lıkların getirdiği yanlış anlamalar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kişilerarası iletişimde gözlenebilecek çatışmalardandır?
II.Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı,şüpheci veya farklı yaklaşımlarda olması.
III.Cinsiyet, ırk, engellilik, din, yaş gibi farklı- lıkların getirdiği yanlış anlamalar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kişilerarası iletişimde gözlenebilecek çatışmalardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de kişilerarası iletişimde gözlenebilecek çatışmalardandır.
Soru 96
I.İletişimde sorumluluk alın.
II. Yargılardan uzak durun.
III.Saygı gösterin
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürlerarası iletişimde bireylere rehberlik edebilecek noktalardır?
II. Yargılardan uzak durun.
III.Saygı gösterin
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kültürlerarası iletişimde bireylere rehberlik edebilecek noktalardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de kültürlerarası iletişimde bireylere rehberlik edebilecek noktalardır.
Soru 97
Etkili diyalog için kaç temel ilke vardır?
Seçenekler
A
6
B
12
C
18
D
24
E
30
Açıklama:
Etkili diyalog için 12 temel ilke vardır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi çatışmaların oluşmaması için rehberlik edecek davranışlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İletişimde sorumluluk alın
B
Yargılardan uzak durun
C
Saygı gösterin
D
Empati kurmayın
E
Sabırlı olun
Açıklama:
Empati kurmak, çatışmaların oluşmaması için rehberlik edecek davranışlardan biri değildir
Soru 99
Kültürler en üst saygınlık derecesinde ele alınarak değerlendirilen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel maharet
B
Kültürel yeterlilik
C
Süreklilik
D
Karmaşıklık
E
Oluşum
Açıklama:
Kültürler en üst saygınlık derecesinde ele alınarak değerlendirilen terime kültürel maharet adı verilmektedir.
Soru 100
Bir tür tarafsız olma yaklaşımına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Süreklilik
B
Oluşum
C
Kültürel körlük
D
Kültürel yeterliliğe yakınlık
E
Karmaşıklık
Açıklama:
Bir tür tarafsız olma yaklaşımına kültürel körlük adı verilmektedir.
Ünite 8
Soru 1
I-Sosyal sorun
II-Psikolojik sorun
III-Fizyolojik sorun
Ülkemizde bakım hizmetlerinin yapısı ve işleyişi, bakım elemanlarının birçok sorunlarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu sorunlar arasında yer alır?
II-Psikolojik sorun
III-Fizyolojik sorun
Ülkemizde bakım hizmetlerinin yapısı ve işleyişi, bakım elemanlarının birçok sorunlarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu sorunlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Ülkemizde bakım hizmetlerinin yapısı ve işleyişi, bakım elemanlarının sosyal, fizyolojik ve psikolojik vb. birçok sorunlarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların yaşadıkları sorunlar düşünüldüğünde yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kayıt dışı çalışma
B
İş güvencesizliği
C
Psikolojik Sorunlar
D
Sigortasız çalıştırılma
E
Çalışma sürelerinin uzun oluşu
Açıklama:
1. Diğer Çalışanlarla Ortak Sorunlar
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve Fiziksel taciz
• Örgütlenememe
2. Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşanan Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Doğru cevap C'dir.
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve Fiziksel taciz
• Örgütlenememe
2. Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşanan Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Doğru cevap C'dir.
Soru 3
I-Sigortasız çalıştırılma
II- Sosyal koruma kapsamı dışında kalma
III-Düşük ücretle çalışma
Yukarıda yer alan sorunlardan hangisi/hangileri ülkemizde çalışanların çoğunluğunun kayıt dışı çalışması sonucu ortaya çıkmaktadır?
II- Sosyal koruma kapsamı dışında kalma
III-Düşük ücretle çalışma
Yukarıda yer alan sorunlardan hangisi/hangileri ülkemizde çalışanların çoğunluğunun kayıt dışı çalışması sonucu ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Ülkemizde çalışanların özellikle niteliksiz iş gücünün önemli bir çoğunluğu kayıt dışı çalışmakta ve bu duruma bağlı olarak güvencesizlik ve sigortasız çalıştırılma, sosyal koruma kapsamı dışında kalma, düşük ücretle çalışma, çalışma sürelerinin uzun oluşu, dinlenme sürelerinin yetersizliği ve örgütlenememe gibi bir dizi sorun kaçınılmaz olarak yaşanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
Bakım hizmetleri alanında yapılan araştırmalar, kurumlarda çalışan bakım elemanlarının; yüzde kaçının sosyal güvencesi olmadığını ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
% 5
B
%10
C
%15
D
% 20
E
% 25
Açıklama:
Bakım hizmetleri alanında yapılan araştırmalar, kurumlarda çalışan bakım elemanlarının; % 20’sinin sosyal güvencesi olmadığını;
%84’ünün asgari ücretle çalıştığını, yoksulluk sınırının altında bir ücretle çalıştıklarını ve karşılaştıkları birçok riske rağmen istenilen yaşam standardına kavuşamadıklarını, kendi ihtiyaçlarını karşılama noktasında sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır. Doğru cevap D'dir.
%84’ünün asgari ücretle çalıştığını, yoksulluk sınırının altında bir ücretle çalıştıklarını ve karşılaştıkları birçok riske rağmen istenilen yaşam standardına kavuşamadıklarını, kendi ihtiyaçlarını karşılama noktasında sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının hastalık riskine karşı alması gereken tedbirler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hepatit aşısı olmaları
B
Saçlarını uzatmaları
C
Çalışırken özel giysi, eldiven ve dezenfektan kullanılması
D
Ayakkabılarının kaymayacak cinsten olması
E
El ve ayak tırnaklarının temiz ve kısa olması
Açıklama:
İnsanlarla yakın temas ve iletişim içinde olmayı gerektiren bir meslek olmasına bağlı olarak bulaşıcı hastalıklara yakalanma riskinin yüksekliği, bakım elemanlarının özellikle çalışırken karşılaştıkları sorunların başında gelir. Bu nedenle çalıştıkları meslekte hastalık riskine karşı, hepatit aşısı olmaları ve çalışırken özel giysi, eldiven ve dezenfektan kullanılması, saçlarını toplamaları el ve ayak tırnaklarının temiz ve kısa olması, takı takılmaması, ayakkabılarının kaymayacak cinsten olması, erkeklerin tıraş olması gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
I-Enfeksiyona maruz kalmak
II-Şiddete maruz kalmak
III-Hepatit aşısı olmak
IV-Tehlikeli maddelere maruz kalma
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu riskler arasında yer almaktadır?
II-Şiddete maruz kalmak
III-Hepatit aşısı olmak
IV-Tehlikeli maddelere maruz kalma
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu riskler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I-II ve III
C
I-IIve IV
D
I-III ve IV
E
I-II-III ve IV
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Bu riskler şu şekilde sıralanabilir (www.unison.org.uk):
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına bakılmaksızın onların çalışma koşullarını ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
Doğru cevap C'dir.
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına bakılmaksızın onların çalışma koşullarını ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasının nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uygun olmayan giyim tarzı
B
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
C
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
D
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
E
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
Açıklama:
Bakım Elemanlarının Psikolojik Sorun Yaşamasının Nedenleri
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
Doğru cevap A'dır.
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
Doğru cevap A'dır.
Soru 8
“Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesi” olarak ifade edilebilecek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Depresyon
C
Anksiyete
D
Tükenmişlik
E
Dışlanma
Açıklama:
Tükenmişlik: Tükenmişlik, hem birey hem de örgütler açısından iş yaşamını önemli ölçüde tehdit eden bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. “Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesi” olarak ifade edilebilecek olan tükenmişlik, örgütte strese neden olan gerek işe ilişkin gerekse örgütsel faktörlerin uzun dönemli etkisi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 9
Bireylerin stres düzeylerinde farklılıkların görülmesinde aşağıdakilerden hangisin etkisi yoktur?
Seçenekler
A
Sağlık durumu
B
Durum üzerindeki kontrol algısı
C
İş yerinin vardiyalı olması
D
Kişilik özellikleri
E
Yaşanan benzer deneyimler
Açıklama:
Bireylerin stres düzeylerinde farklılıkların görülmesinde; bilişsel değerlendirme, başa çıkma mekanizmaları, uyaranların süresi, şiddeti ve anlamı, yaşanan benzer deneyimler, kişilik özellikleri, durum üzerindeki kontrol algısı, sağlık durumu gibi “kişiye özgü
psikolojik faktörler” rol oynamaktadır. Doğru cevap C'dir.
psikolojik faktörler” rol oynamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik duygusu
B
Stres
C
Anksiyete
D
Dışlanma
E
Depresyon
Açıklama:
Anksiyete: Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur. Anksiyetenin belirtileri arasında korku, kaygı, endişe, panik duygusu, aşırı tedirginlik, huzursuzluk, yorgunluk, uykusuzluk, konsantrasyon güçlüğü, nefes almakta güçlük, baş ağrısı, huzursuzluk, göğüste ağrı veya sıkıntı hissi bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşadığı sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Kayıt dışı çalışma
B
İş güvencesizliği
C
Sigortasız çalıştırılma
D
Çalışma sürelerinin uzun oluşu
E
Sosyal Sorunlar
Açıklama:
Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşanan Sorunlar:
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Soru 12
Aşağıdaki şıklardan hangisi bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları sorunların sınıflandırılmasını gösterir?
Seçenekler
A
Fiziksel, psikolojik, sosyal
B
Psikolojik, sosyal
C
Ücretlerin düşüklüğü, psikolojik, sosyal
D
Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı, fiziksel, psikolojik
E
Psikolojik ve fiziksel taciz, sosyal, fiziksel
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları sorunlar,“fiziksel”, “psikolojik” ve “sosyal” sorunlar şeklinde sınıflandırılabilir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları fiziksel sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
tükenmişlik
B
stres
C
anksiyete
D
depresyon
E
Bulaşıcı hastalıklara yakalanma riski
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları fiziksel sorunlar; bulaşıcı hastalıklara yakalanma riskidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısı görülmesinin temel nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesineyardım etmeleri
B
Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi
C
Bakım esnasında yaşadıkları stres
D
Çoğunlukla kadın olmaları
E
Ücretlerin düşüklüğü
Açıklama:
Bakım Elemanlarında Bel Ağrısı Görülmesinin Temel Nedenleri
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesine yardım etmeleri, Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi, Bakım esnasında yaşadıkları stres Personel yetersizliği, Çoğunlukla kadın olmaları, Uygun olmayan giyim tarzı
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesine yardım etmeleri, Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi, Bakım esnasında yaşadıkları stres Personel yetersizliği, Çoğunlukla kadın olmaları, Uygun olmayan giyim tarzı
Soru 15
Aşağıdaki şıklardan hangileri bakım elemanlarının diğer çalışanlar ortak sorunlarıdır?
I-Kayıt dışı çalışma
II-Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
III-Sigortasız çalıştırılma
IV-Çalışma sürelerinin uzun oluşu
V-Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
VI-Sosyal korumasızlık
I-Kayıt dışı çalışma
II-Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
III-Sigortasız çalıştırılma
IV-Çalışma sürelerinin uzun oluşu
V-Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
VI-Sosyal korumasızlık
Seçenekler
A
I-III-IV-V
B
II-III-IV
C
I-II-III-IV-V-VI
D
I-IV-V-VI
E
II-III-IV-VI
Açıklama:
Diğer Çalışanlarla Ortak Sorunlar
I-Kayıt dışı çalışma
II-Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
III-Sigortasız çalıştırılma
IV-Çalışma sürelerinin uzun oluşu
V-Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
VI-Sosyal korumasızlık
I-Kayıt dışı çalışma
II-Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
III-Sigortasız çalıştırılma
IV-Çalışma sürelerinin uzun oluşu
V-Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
VI-Sosyal korumasızlık
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Stres
C
Anksiyete
D
Depresyon
E
Boyun ağrısı
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar; “tükenmişlik”, “stres”, “anksiyete” ve “depresyon” şeklinde sıralanabilir.
Soru 17
Kelime anlamıyla “çöküş” anlamına gelen, üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal, zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Stres
C
Anksiyete
D
Tükenmişlik
E
Canlılık
Açıklama:
Depresyon: Kelime anlamıyla “çöküş” anlamına gelen depresyon, üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal, zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur.
Soru 18
Aşağıdaki şıklardan hangisi stresin tanımıdır?
Seçenekler
A
Bireyin iç ve dış ortamlardaki değişiklikleri tehlike olarak algıladığı, uygun kaynaklara sahip olduğunda uyum gösterdiği ve dengesini sürdürdüğü, kaynaklar yeterli olmadığında uyum ve dengesinin bozulduğu dinamik bir süreçtir.
B
Kelime anlamıyla “çöküş” anlamına gelen, üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal, zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur.
C
Dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur.
D
Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesidir.
E
Korku, kaygı, endişe, panik duygusu, aşırı tedirginlik, huzursuzluk, yorgunluk, uykusuzluk, konsantrasyon güçlüğü, nefes almakta güçlük, baş ağrısı, huzursuzluk,
göğüste ağrı veya sıkıntı hissi.
göğüste ağrı veya sıkıntı hissi.
Açıklama:
Stres, bireyin iç ve dış ortamlardaki değişiklikleri tehlike olarak algıladığı, uygun kaynaklara sahip olduğunda uyum gösterdiği ve dengesini sürdürdüğü, kaynaklar yeterli olmadığında uyum ve dengesinin bozulduğu dinamik bir süreçtir.
Soru 19
Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Tükenmişlik
C
Anksiyete
D
Stres
E
Yaşama sevinci
Açıklama:
Tükenmişlik, hem birey hem de örgütler açısından iş yaşamını önemli ölçüde tehdit
eden bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. “Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesi” olarak ifade edilebilecek olan tükenmişlik, örgütte strese neden olan gerek işe ilişkin gerekse örgütsel faktörlerin uzun dönemli etkisi sonucunda ortaya çıkmaktadır.
eden bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. “Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesi” olarak ifade edilebilecek olan tükenmişlik, örgütte strese neden olan gerek işe ilişkin gerekse örgütsel faktörlerin uzun dönemli etkisi sonucunda ortaya çıkmaktadır.
Soru 20
Aşağıda verilen şıklardan hangisi sosyal sorunlar konusuyla ilgili yanlış ifadedir?
Seçenekler
A
Sosyal çevrenin engelli bireye yönelik meraklı bakışları engellinin kendisinde olduğu gibi bakıcı aile bireylerinde de suçluluk, ayıplanma gibi pek çok karmaşık duygunun oluşmasına neden olmaktadır.
B
Toplumsal ön yargılar nedeniyle engelli bireyler ve aileleri sosyal izolasyon ve dışlanma sorunu ile karşı karşıya kalmaktadırlar.
C
Aileler bakıma muhtaç engelli bireyi mümkün oldukça sosyal çevrelerinden gizlemeye çalışırlar.
D
Aileler kendilerine yönelen tepkilerden korunmak, etkilenmemek ve daha az zarar görmek için sosyal ilişkilerini sınırlandırmamaktadırlar.
E
Ailelerin soyutlanma duygusu yaşamalarının önemli bir nedeni de sosyal etiketlenmedir.
Açıklama:
Aileler kendilerine yönelen tepkilerden korunmak, etkilenmemek ve daha az zarar görmek için sosyal ilişkilerini sınırlandırmaktadırlar.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetlerini sunan bakım elemanlarına yönelik mesleki eğitim ve psikolojik destek hususları göz ardı edildiği için engellenen bakım hizmetleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bakım hizmetlerinin niteliğini
B
Bakım hizmetlerinin etkinliğini
C
Bakım hizmetlerinin sayısını
D
Bakım hizmetlerinin verimliliğini
E
Bakım hizmetlerinin sürekliliğini
Açıklama:
Bakım hizmetlerini sunan bakım elemanlarına yönelik mesleki eğitim ve psikolojik destek hususları göz ardı edilmektedir. Bu durum bakım hizmetlerinin niteliğini, etkinliğini, verimliliğini ve sürekliliğini engellemektedir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaşadıkları sorunlar, “sadece bakım elemanlarına özgü olmayıp tüm çalışanların yaşadıkları ortak sorunlar” arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İş güvencesizliği
B
Psikolojik ve fiziksel taciz
C
Sosyal korumasızlık
D
Çalışma sürelerinin kısa oluşu
E
Sigortasız çalıştırılma
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaşadıkları sorunlar, “sadece bakım elemanlarına özgü olmayıp tüm çalışanların yaşadıkları ortak sorunlar”:
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamama
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamama
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yapılan işin niteligine bağlı olarak yaşanan sorunları arasındadır?
Seçenekler
A
Fiziksel Sorunlar
B
Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
C
Sigortasız çalıştırılma
D
Örgütlenememe
E
Ücretlerin düşüklüğü
Açıklama:
Yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlar:
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri alanında yapılan araştırmalar sonucu, kurumlarda çalışan bakım elemanlarının; yüzde kaçının asgari ücretle çalıştığını ortaya koyan şıktır?
Seçenekler
A
%20’sinin
B
%46’sının
C
%50’sinin
D
%65’inin
E
%84’ünün
Açıklama:
Bakım hizmetleri alanında yapılan araştırmalar, kurumlarda çalışan bakım elemanlarının; %20’sinin sosyal güvencesi olmadığını; %84’ünün asgari ücretle
çalıştığını, yoksulluk sınırının altında bir ücretle çalıştıklarını ve karşılaştıkları birçok
riske rağmen istenilen yaşam standardına kavuşamadıklarını, kendi ihtiyaçlarını karşılama noktasında sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır.
çalıştığını, yoksulluk sınırının altında bir ücretle çalıştıklarını ve karşılaştıkları birçok
riske rağmen istenilen yaşam standardına kavuşamadıklarını, kendi ihtiyaçlarını karşılama noktasında sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının özellikle çalışırken karşılaştıkları sorunların başında gelir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Depresyon
C
Psikolojik Sorunlar
D
Bulaşıcı Hastalıklara Yakalanma Riski
E
Sosyal Sorunlar
Açıklama:
İnsanlarla yakın temas ve iletişim içinde olmayı gerektiren bir meslek olmasına bağlı olarak bulaşıcı hastalıklara yakalanma riskinin yüksekliği, bakım elemanlarının özellikle çalışırken karşılaştıkları sorunların başında gelir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları bazı sağlık ve güvenlik riskleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Pasif İçicilik
C
Şiddete maruz kalmak
D
Tehlikeli maddelere maruz kalma
E
Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları bazı sağlık ve
güvenlik riskleri:
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına
bakılmaksızın onların çalışma koşullarını ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
güvenlik riskleri:
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına
bakılmaksızın onların çalışma koşullarını ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
Soru 27
Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Skolyoz
B
Kas kaybı
C
Kırık ve çıkık
D
Bel ve sırt ağrıları
E
Romatoid artrit
Açıklama:
Bakım elemanlarının fiziksel sorunları denildiğinde, ilk akla gelen kas-iskelet hastalıklarıdır. İşle ilgili kas-iskelet hastalıkları eğilme, dönme, ağır kaldırma ve güçlü hareketlerle ilişkilidir. Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının iş yerinde psikolojik sorun yaşamasına neden olan nedenler arasındadır?
Seçenekler
A
Yakın temas
B
Vardiya çalışması
C
İletişim
D
Özel giysi
E
Kas-iskelet hastalıkları
Açıklama:
İş yerinde bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasına neden olan birçok faktör vardır. Bu faktörler şu şekilde sıralanabilir:
- İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü,
aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları - Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
- İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
- İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
- İş yerinde kişilerarası ilişkiler
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bel ağrısı
B
Şiddet
C
İzole olma
D
Tükenmişlik
E
Sakatlık Riski
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar; “tükenmişlik”, “stres”, “anksiyete” ve “depresyon” şeklinde sıralanabilir.
Soru 30
Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusuna verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Depresyon
C
Anksiyete
D
Tükenmişlik
E
Kronik hastalık
Açıklama:
Anksiyete: Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabildikleri risklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Enfeksiyona maruz kalmak
B
Şiddete maruz kalmak
C
İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
D
Tehlikeli maddelere maruz kalma
E
Maddi kayıplara maruz kalmak
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Bu riskler şu şekilde sıralanabilir (www.unison.org.uk):
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de ge- celeri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de ge- celeri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
Soru 32
Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmenin serbest olmasının neden olduğu durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pasif içicilik
B
Aktif içicilik
C
Keyfi içicilik
D
Görsel içicilik
E
Öznel içicilik
Açıklama:
Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir.
Soru 33
Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bel ve sırt ağrıları
B
Migren
C
Sinüzit
D
Kabızlık
E
Görme bozukluğu
Açıklama:
Bakım elemanlarının fiziksel sorunları denildi- ğinde, ilk akla gelen kas-iskelet hastalıklarıdır. İşle ilgili kas-iskelet hastalıkları eğilme, dönme, ağır kaldırma ve güçlü hareketlerle ilişkilidir. Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
B
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
C
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
D
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
E
İş yerinde yaşanan alacak verecek sorunları
Açıklama:
Bakım Elemanlarının Psikolojik Sorun Yaşamasının Nedenleri;
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü, aydınlatma,
iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile
ilgili sorunlar
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü, aydınlatma,
iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile
ilgili sorunlar
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Fiziksel sorunlar
B
Maddi sorunlar
C
Güvenlik sorunu
D
Kişisel bakım sorunu
E
Uyku sorunu
Açıklama:
Bakım elemanlarının yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlar şu şekildedir:
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısı görülmesinin temel nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Personel yetersizliği
B
Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi
C
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesine yardım etmeleri
D
Uygun olmayan giyim tarzı
E
Çoğunlukla erkek olmaları
Açıklama:
Çoğunlukla kadın olmaları olmalıydı.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Travma sonrası stres bozukluğu
C
Bipolar
D
Histeri bozukluğu
E
Çift kişilik bozukluğu
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar; “tükenmişlik”, “stres”, “anksiyete” ve “depresyon” şeklinde sıralanabilir.
Soru 38
Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ile ortaya çıkan bir durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Anksiyete
C
Depresyon
D
Tükenmişlik
E
Bitkinlik
Açıklama:
Stres:Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırları- nın tehdit edilmesi ile ortaya çıkan bir durumdur.
Soru 39
Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Depresyon
C
Stres
D
Tükenmişlik
E
Yorgunluk
Açıklama:
Anksiyete: Dışardan gelen herhangi bir uyara- na karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının diğer çalışanlarla ortak sorunlarından biridir?
Seçenekler
A
Kayıt dışı çalışma
B
Fiziksel sorunlar
C
Psikolojik sorunlar
D
Sosyal sorunlar
E
Güncel sorunlar
Açıklama:
Bakım elemanlarının diğer çalışanlarla ortak sorunları şunlardır:
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam • Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam • Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanının yaptığı işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlardandır?
Seçenekler
A
Kayıt dışı çalışma
B
Sigortasız çalıştırılma
C
Çalışma sürelerinin uzun oluşu
D
Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
E
Psikolojik Sorunlar
Açıklama:
Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşanan Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanının diğer çalışanlarla ortak sorunlardan değildir?
Seçenekler
A
Dinlenme sürelerinin kısa oluşu
B
İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamama
C
Ücretlerin düşüklüğü
D
Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
E
Psikolojik ve fiziksel taciz
Açıklama:
1. Diğer Çalışanlarla
Ortak Sorunlar
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
Ortak Sorunlar
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
Soru 43
I. Fiziksel Sorunlar
II. Kayıt dışı çalışma
III. Psikolojik Sorunlar
IV. İş güvencesizliği
V. Sosyal Sorunlar
Yukarıda verilen bakım elemanlarının yaşadığı sorunlar gruplandırıldığında hangileri yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlardır?
II. Kayıt dışı çalışma
III. Psikolojik Sorunlar
IV. İş güvencesizliği
V. Sosyal Sorunlar
Yukarıda verilen bakım elemanlarının yaşadığı sorunlar gruplandırıldığında hangileri yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlardır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, V
C
I, II, IV
D
I, III, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşan
Fiziksel Sorunlar
Psikolojik Sorunlar
Sosyal Sorunlar
Fiziksel Sorunlar
Psikolojik Sorunlar
Sosyal Sorunlar
Soru 44
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısı görülmesinin temel nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Personel yetersizliği
B
Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi
C
Uygun olmayan giyim tarzı
D
Çoğunlukla erkek olmaları
E
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesine yardım etmeleri
Açıklama:
Özellikle sakatlıklar elle taşıma sırasında oluşmaktadır. Elle taşıma dışında yetersiz çalışma ortamı, kötü düzenlenmiş çalışma metotları ve yetersiz eğitim çalışanların sakatlanma riskini artıran etmenlerdir (www.unison.org.uk). Engelli bireye bakım hizmeti sunmak, ailelerde fiziksel yüklenmeye neden olmaktadır. Bakım hizmetinin uzun sürmesi özellikle anneleri yormaktadır. Nitekim birçok araştırmada fiziksel engelli çocuklara bakım hizmeti sunanların yorgunluk, kol ve boyun ağrıları, bel fıtığı gibi fiziksel zorlanmaya bağlı sorunlar ile migren, hipertansiyon, ülser, ürtiker gibi psikosomatik sorunlar yaşadığı saptanmıştır
Soru 45
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasının nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Örgütlenememe
B
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
C
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
D
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikler
E
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
Açıklama:
Bakım Elemanlarının Psikolojik Sorun Yaşamasının Nedenleri
1. İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü,
aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
2. Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
3. İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
4. İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
5. İş yerinde kişilerarası ilişkiler
1. İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü,
aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
2. Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
3. İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
4. İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
5. İş yerinde kişilerarası ilişkiler
Soru 46
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bakım elemanlarının yaşadıkları psikolojik sorunların başında gelmektedir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Anksiyete
C
Tükenmişlik
D
Stres
E
Asperger Sendromu
Açıklama:
Çoğunluğunu kadınların oluşturduğu bakım elemanlarının yaşadıkları psikolojik sorunların başında tükenmişlik durumu gelmektedir.
Soru 47
Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu olarak açıklanan psikolojik sorun aşağıda hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Anksiyete
C
Asperger Sendromu
D
Tükenmişlik
E
Stres
Açıklama:
Anksiyete: Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur. Anksiyetenin belirtileri arasında korku, kaygı, endişe, panik duygusu, aşırı tedirginlik, huzursuzluk, yorgunluk, uykusuzluk, konsantrasyon güçlüğü, nefes almakta güçlük, baş ağrısı, huzursuzluk, göğüste ağrı veya sıkıntı hissi bulunmaktadır.
Soru 48
Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ile ortaya çıkan bir durum olarak açıklanan psikolojik sorun aşağıda hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Depresyon
C
Stres
D
Anksiyete
E
Asperger Sendromu
Açıklama:
Stres:Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ile ortaya çıkan bir durumdur. Stres, bireyin iç ve dış ortamlardaki değişiklikleri tehlike olarak algıladığı, uygun kaynaklara sahip olduğunda uyum gösterdiği ve dengesini sürdürdüğü, kaynaklar yeterli olmadığında uyum ve dengesinin bozulduğu dinamik bir süreçtir. Bireylerin stres düzeylerinde farklılıkların görülmesinde; bilişsel değerlendirme, başa çıkma mekanizmaları, uyaranların süresi, şiddeti ve anlamı, yaşanan benzer deneyimler, kişilik özellikleri, durum üzerindeki kontrol algısı, sağlık durumu gibi “kişiye özgü psikolojik faktörler” rol oynamaktadır .
Soru 49
Üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal,
zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durum olarak açıklanan psikolojik sorun aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durum olarak açıklanan psikolojik sorun aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Asperger Sendromu
C
Depresyon
D
Anksiyete
E
Stres
Açıklama:
Depresyon: Kelime anlamıyla “çöküş” anlamına gelen depresyon, üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal,
zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur. Depresyonun iki temel belirtisi ilgi, istek azalması ve/veya hiçbir şeyden zevk almamadır.
Depresyonu başlatabilecek psikososyal risk etkenlerine kadın olmak, olumsuz yaşam olayları, sosyal desteğin yetersiz olması, iş yaşamındaki çatışmalar
ve doyumsuzluklar, aile sorunları vb. örnek verilebilir.
zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur. Depresyonun iki temel belirtisi ilgi, istek azalması ve/veya hiçbir şeyden zevk almamadır.
Depresyonu başlatabilecek psikososyal risk etkenlerine kadın olmak, olumsuz yaşam olayları, sosyal desteğin yetersiz olması, iş yaşamındaki çatışmalar
ve doyumsuzluklar, aile sorunları vb. örnek verilebilir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının işleriyle ilgili sağlık ve güvenlik risklerinden değildir?
Seçenekler
A
Örgütlenememek
B
Enfeksiyona maruz kalmak
C
Şiddete maruz kalmak
D
İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
E
Tehlikeli maddelere maruz kalma
Açıklama:
Önemli Bazı Sağlık ve Güvenlik Riskleri
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları
yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve
güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Bu
riskler şu şekilde sıralanabilir (www.unison.org.uk):
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık
ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı
yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara
içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan
bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara
içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin
niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi
taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek
zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına bakılmaksızın onların çalışma koşullarını
ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel
ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması
gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun
olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel
sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları
yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve
güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Bu
riskler şu şekilde sıralanabilir (www.unison.org.uk):
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık
ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı
yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara
içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan
bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara
içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin
niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi
taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek
zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına bakılmaksızın onların çalışma koşullarını
ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel
ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması
gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun
olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel
sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
Soru 51
I-Sosyal sorun
II-Psikolojik sorun
III-Fizyolojik sorun
Ülkemizde bakım hizmetlerinin yapısı ve işleyişi, bakım elemanlarının birçok sorunlarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu sorunlar arasında yer alır?
II-Psikolojik sorun
III-Fizyolojik sorun
Ülkemizde bakım hizmetlerinin yapısı ve işleyişi, bakım elemanlarının birçok sorunlarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu sorunlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Ülkemizde bakım hizmetlerinin yapısı ve işleyişi, bakım elemanlarının sosyal, fizyolojik ve psikolojik vb. birçok sorunlarla karşılaşmasına neden olmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların yaşadıkları sorunlar düşünüldüğünde yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kayıt dışı çalışma
B
İş güvencesizliği
C
Psikolojik Sorunlar
D
Sigortasız çalıştırılma
E
Çalışma sürelerinin uzun oluşu
Açıklama:
1. Diğer Çalışanlarla Ortak Sorunlar
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve Fiziksel taciz
• Örgütlenememe
2. Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşanan Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Doğru cevap C'dir.
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve Fiziksel taciz
• Örgütlenememe
2. Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşanan Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Doğru cevap C'dir.
Soru 53
I-Sigortasız çalıştırılma
II- Sosyal koruma kapsamı dışında kalma
III-Düşük ücretle çalışma
Yukarıda yer alan sorunlardan hangisi/hangileri ülkemizde çalışanların çoğunluğunun kayıt dışı çalışması sonucu ortaya çıkmaktadır?
II- Sosyal koruma kapsamı dışında kalma
III-Düşük ücretle çalışma
Yukarıda yer alan sorunlardan hangisi/hangileri ülkemizde çalışanların çoğunluğunun kayıt dışı çalışması sonucu ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I-II ve III
Açıklama:
Ülkemizde çalışanların özellikle niteliksiz iş gücünün önemli bir çoğunluğu kayıt dışı çalışmakta ve bu duruma bağlı olarak güvencesizlik ve sigortasız çalıştırılma, sosyal koruma kapsamı dışında kalma, düşük ücretle çalışma, çalışma sürelerinin uzun oluşu, dinlenme sürelerinin yetersizliği ve örgütlenememe gibi bir dizi sorun kaçınılmaz olarak yaşanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 54
Bakım hizmetleri alanında yapılan araştırmalar, kurumlarda çalışan bakım elemanlarının; yüzde kaçının sosyal güvencesi olmadığını ortaya koymaktadır?
Seçenekler
A
% 5
B
%10
C
%15
D
% 20
E
% 25
Açıklama:
Bakım hizmetleri alanında yapılan araştırmalar, kurumlarda çalışan bakım elemanlarının; % 20’sinin sosyal güvencesi olmadığını;
%84’ünün asgari ücretle çalıştığını, yoksulluk sınırının altında bir ücretle çalıştıklarını ve karşılaştıkları birçok riske rağmen istenilen yaşam standardına kavuşamadıklarını, kendi ihtiyaçlarını karşılama noktasında sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır. Doğru cevap D'dir.
%84’ünün asgari ücretle çalıştığını, yoksulluk sınırının altında bir ücretle çalıştıklarını ve karşılaştıkları birçok riske rağmen istenilen yaşam standardına kavuşamadıklarını, kendi ihtiyaçlarını karşılama noktasında sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının hastalık riskine karşı alması gereken tedbirler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hepatit aşısı olmaları
B
Saçlarını uzatmaları
C
Çalışırken özel giysi, eldiven ve dezenfektan kullanılması
D
Ayakkabılarının kaymayacak cinsten olması
E
El ve ayak tırnaklarının temiz ve kısa olması
Açıklama:
İnsanlarla yakın temas ve iletişim içinde olmayı gerektiren bir meslek olmasına bağlı olarak bulaşıcı hastalıklara yakalanma riskinin yüksekliği, bakım elemanlarının özellikle çalışırken karşılaştıkları sorunların başında gelir. Bu nedenle çalıştıkları meslekte hastalık riskine karşı, hepatit aşısı olmaları ve çalışırken özel giysi, eldiven ve dezenfektan kullanılması, saçlarını toplamaları el ve ayak tırnaklarının temiz ve kısa olması, takı takılmaması, ayakkabılarının kaymayacak cinsten olması, erkeklerin tıraş olması gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
I-Enfeksiyona maruz kalmak
II-Şiddete maruz kalmak
III-Hepatit aşısı olmak
IV-Tehlikeli maddelere maruz kalma
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu riskler arasında yer almaktadır?
II-Şiddete maruz kalmak
III-Hepatit aşısı olmak
IV-Tehlikeli maddelere maruz kalma
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bu riskler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I-II ve III
C
I-IIve IV
D
I-III ve IV
E
I-II-III ve IV
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Bu riskler şu şekilde sıralanabilir (www.unison.org.uk):
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına bakılmaksızın onların çalışma koşullarını ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
Doğru cevap C'dir.
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına bakılmaksızın onların çalışma koşullarını ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasının nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Uygun olmayan giyim tarzı
B
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
C
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
D
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
E
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
Açıklama:
Bakım Elemanlarının Psikolojik Sorun Yaşamasının Nedenleri
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
Doğru cevap A'dır.
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü, aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
Doğru cevap A'dır.
Soru 58
“Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesi” olarak ifade edilebilecek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Depresyon
C
Anksiyete
D
Tükenmişlik
E
Dışlanma
Açıklama:
Tükenmişlik: Tükenmişlik, hem birey hem de örgütler açısından iş yaşamını önemli ölçüde tehdit eden bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. “Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesi” olarak ifade edilebilecek olan tükenmişlik, örgütte strese neden olan gerek işe ilişkin gerekse örgütsel faktörlerin uzun dönemli etkisi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 59
Bireylerin stres düzeylerinde farklılıkların görülmesinde aşağıdakilerden hangisin etkisi yoktur?
Seçenekler
A
Sağlık durumu
B
Durum üzerindeki kontrol algısı
C
İş yerinin vardiyalı olması
D
Kişilik özellikleri
E
Yaşanan benzer deneyimler
Açıklama:
Bireylerin stres düzeylerinde farklılıkların görülmesinde; bilişsel değerlendirme, başa çıkma mekanizmaları, uyaranların süresi, şiddeti ve anlamı, yaşanan benzer deneyimler, kişilik özellikleri, durum üzerindeki kontrol algısı, sağlık durumu gibi “kişiye özgü
psikolojik faktörler” rol oynamaktadır. Doğru cevap C'dir.
psikolojik faktörler” rol oynamaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 60
Dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik duygusu
B
Stres
C
Anksiyete
D
Dışlanma
E
Depresyon
Açıklama:
Anksiyete: Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur. Anksiyetenin belirtileri arasında korku, kaygı, endişe, panik duygusu, aşırı tedirginlik, huzursuzluk, yorgunluk, uykusuzluk, konsantrasyon güçlüğü, nefes almakta güçlük, baş ağrısı, huzursuzluk, göğüste ağrı veya sıkıntı hissi bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşadığı sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Kayıt dışı çalışma
B
İş güvencesizliği
C
Sigortasız çalıştırılma
D
Çalışma sürelerinin uzun oluşu
E
Sosyal Sorunlar
Açıklama:
Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşanan Sorunlar:
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Soru 62
Aşağıdaki şıklardan hangisi bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları sorunların sınıflandırılmasını gösterir?
Seçenekler
A
Fiziksel, psikolojik, sosyal
B
Psikolojik, sosyal
C
Ücretlerin düşüklüğü, psikolojik, sosyal
D
Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı, fiziksel, psikolojik
E
Psikolojik ve fiziksel taciz, sosyal, fiziksel
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları sorunlar,“fiziksel”, “psikolojik” ve “sosyal” sorunlar şeklinde sınıflandırılabilir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları fiziksel sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
tükenmişlik
B
stres
C
anksiyete
D
depresyon
E
Bulaşıcı hastalıklara yakalanma riski
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları fiziksel sorunlar; bulaşıcı hastalıklara yakalanma riskidir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısı görülmesinin temel nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesineyardım etmeleri
B
Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi
C
Bakım esnasında yaşadıkları stres
D
Çoğunlukla kadın olmaları
E
Ücretlerin düşüklüğü
Açıklama:
Bakım Elemanlarında Bel Ağrısı Görülmesinin Temel Nedenleri
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesine yardım etmeleri, Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi, Bakım esnasında yaşadıkları stres Personel yetersizliği, Çoğunlukla kadın olmaları, Uygun olmayan giyim tarzı
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesine yardım etmeleri, Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi, Bakım esnasında yaşadıkları stres Personel yetersizliği, Çoğunlukla kadın olmaları, Uygun olmayan giyim tarzı
Soru 65
Aşağıdaki şıklardan hangileri bakım elemanlarının diğer çalışanlar ortak sorunlarıdır?
I-Kayıt dışı çalışma
II-Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
III-Sigortasız çalıştırılma
IV-Çalışma sürelerinin uzun oluşu
V-Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
VI-Sosyal korumasızlık
I-Kayıt dışı çalışma
II-Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
III-Sigortasız çalıştırılma
IV-Çalışma sürelerinin uzun oluşu
V-Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
VI-Sosyal korumasızlık
Seçenekler
A
I-III-IV-V
B
II-III-IV
C
I-II-III-IV-V-VI
D
I-IV-V-VI
E
II-III-IV-VI
Açıklama:
Diğer Çalışanlarla Ortak Sorunlar
I-Kayıt dışı çalışma
II-Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
III-Sigortasız çalıştırılma
IV-Çalışma sürelerinin uzun oluşu
V-Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
VI-Sosyal korumasızlık
I-Kayıt dışı çalışma
II-Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
III-Sigortasız çalıştırılma
IV-Çalışma sürelerinin uzun oluşu
V-Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
VI-Sosyal korumasızlık
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Stres
C
Anksiyete
D
Depresyon
E
Boyun ağrısı
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar; “tükenmişlik”, “stres”, “anksiyete” ve “depresyon” şeklinde sıralanabilir.
Soru 67
Kelime anlamıyla “çöküş” anlamına gelen, üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal, zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Stres
C
Anksiyete
D
Tükenmişlik
E
Canlılık
Açıklama:
Depresyon: Kelime anlamıyla “çöküş” anlamına gelen depresyon, üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal, zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur.
Soru 68
Aşağıdaki şıklardan hangisi stresin tanımıdır?
Seçenekler
A
Bireyin iç ve dış ortamlardaki değişiklikleri tehlike olarak algıladığı, uygun kaynaklara sahip olduğunda uyum gösterdiği ve dengesini sürdürdüğü, kaynaklar yeterli olmadığında uyum ve dengesinin bozulduğu dinamik bir süreçtir.
B
Kelime anlamıyla “çöküş” anlamına gelen, üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal, zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur.
C
Dışarıdan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur.
D
Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesidir.
E
Korku, kaygı, endişe, panik duygusu, aşırı tedirginlik, huzursuzluk, yorgunluk, uykusuzluk, konsantrasyon güçlüğü, nefes almakta güçlük, baş ağrısı, huzursuzluk,
göğüste ağrı veya sıkıntı hissi.
göğüste ağrı veya sıkıntı hissi.
Açıklama:
Stres, bireyin iç ve dış ortamlardaki değişiklikleri tehlike olarak algıladığı, uygun kaynaklara sahip olduğunda uyum gösterdiği ve dengesini sürdürdüğü, kaynaklar yeterli olmadığında uyum ve dengesinin bozulduğu dinamik bir süreçtir.
Soru 69
Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Tükenmişlik
C
Anksiyete
D
Stres
E
Yaşama sevinci
Açıklama:
Tükenmişlik, hem birey hem de örgütler açısından iş yaşamını önemli ölçüde tehdit
eden bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. “Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesi” olarak ifade edilebilecek olan tükenmişlik, örgütte strese neden olan gerek işe ilişkin gerekse örgütsel faktörlerin uzun dönemli etkisi sonucunda ortaya çıkmaktadır.
eden bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. “Bireyde ruhsal ve fiziksel açıdan enerjinin tükenmesi” olarak ifade edilebilecek olan tükenmişlik, örgütte strese neden olan gerek işe ilişkin gerekse örgütsel faktörlerin uzun dönemli etkisi sonucunda ortaya çıkmaktadır.
Soru 70
Aşağıda verilen şıklardan hangisi sosyal sorunlar konusuyla ilgili yanlış ifadedir?
Seçenekler
A
Sosyal çevrenin engelli bireye yönelik meraklı bakışları engellinin kendisinde olduğu gibi bakıcı aile bireylerinde de suçluluk, ayıplanma gibi pek çok karmaşık duygunun oluşmasına neden olmaktadır.
B
Toplumsal ön yargılar nedeniyle engelli bireyler ve aileleri sosyal izolasyon ve dışlanma sorunu ile karşı karşıya kalmaktadırlar.
C
Aileler bakıma muhtaç engelli bireyi mümkün oldukça sosyal çevrelerinden gizlemeye çalışırlar.
D
Aileler kendilerine yönelen tepkilerden korunmak, etkilenmemek ve daha az zarar görmek için sosyal ilişkilerini sınırlandırmamaktadırlar.
E
Ailelerin soyutlanma duygusu yaşamalarının önemli bir nedeni de sosyal etiketlenmedir.
Açıklama:
Aileler kendilerine yönelen tepkilerden korunmak, etkilenmemek ve daha az zarar görmek için sosyal ilişkilerini sınırlandırmaktadırlar.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetlerini sunan bakım elemanlarına yönelik mesleki eğitim ve psikolojik destek hususları göz ardı edildiği için engellenen bakım hizmetleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bakım hizmetlerinin niteliğini
B
Bakım hizmetlerinin etkinliğini
C
Bakım hizmetlerinin sayısını
D
Bakım hizmetlerinin verimliliğini
E
Bakım hizmetlerinin sürekliliğini
Açıklama:
Bakım hizmetlerini sunan bakım elemanlarına yönelik mesleki eğitim ve psikolojik destek hususları göz ardı edilmektedir. Bu durum bakım hizmetlerinin niteliğini, etkinliğini, verimliliğini ve sürekliliğini engellemektedir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaşadıkları sorunlar, “sadece bakım elemanlarına özgü olmayıp tüm çalışanların yaşadıkları ortak sorunlar” arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İş güvencesizliği
B
Psikolojik ve fiziksel taciz
C
Sosyal korumasızlık
D
Çalışma sürelerinin kısa oluşu
E
Sigortasız çalıştırılma
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaşadıkları sorunlar, “sadece bakım elemanlarına özgü olmayıp tüm çalışanların yaşadıkları ortak sorunlar”:
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamama
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamama
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yapılan işin niteligine bağlı olarak yaşanan sorunları arasındadır?
Seçenekler
A
Fiziksel Sorunlar
B
Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
C
Sigortasız çalıştırılma
D
Örgütlenememe
E
Ücretlerin düşüklüğü
Açıklama:
Yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlar:
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi bakım hizmetleri alanında yapılan araştırmalar sonucu, kurumlarda çalışan bakım elemanlarının; yüzde kaçının asgari ücretle çalıştığını ortaya koyan şıktır?
Seçenekler
A
%20’sinin
B
%46’sının
C
%50’sinin
D
%65’inin
E
%84’ünün
Açıklama:
Bakım hizmetleri alanında yapılan araştırmalar, kurumlarda çalışan bakım elemanlarının; %20’sinin sosyal güvencesi olmadığını; %84’ünün asgari ücretle
çalıştığını, yoksulluk sınırının altında bir ücretle çalıştıklarını ve karşılaştıkları birçok
riske rağmen istenilen yaşam standardına kavuşamadıklarını, kendi ihtiyaçlarını karşılama noktasında sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır.
çalıştığını, yoksulluk sınırının altında bir ücretle çalıştıklarını ve karşılaştıkları birçok
riske rağmen istenilen yaşam standardına kavuşamadıklarını, kendi ihtiyaçlarını karşılama noktasında sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının özellikle çalışırken karşılaştıkları sorunların başında gelir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Depresyon
C
Psikolojik Sorunlar
D
Bulaşıcı Hastalıklara Yakalanma Riski
E
Sosyal Sorunlar
Açıklama:
İnsanlarla yakın temas ve iletişim içinde olmayı gerektiren bir meslek olmasına bağlı olarak bulaşıcı hastalıklara yakalanma riskinin yüksekliği, bakım elemanlarının özellikle çalışırken karşılaştıkları sorunların başında gelir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları bazı sağlık ve güvenlik riskleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Pasif İçicilik
C
Şiddete maruz kalmak
D
Tehlikeli maddelere maruz kalma
E
Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak yaşadıkları bazı sağlık ve
güvenlik riskleri:
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına
bakılmaksızın onların çalışma koşullarını ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
güvenlik riskleri:
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına
bakılmaksızın onların çalışma koşullarını ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
Soru 77
Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Skolyoz
B
Kas kaybı
C
Kırık ve çıkık
D
Bel ve sırt ağrıları
E
Romatoid artrit
Açıklama:
Bakım elemanlarının fiziksel sorunları denildiğinde, ilk akla gelen kas-iskelet hastalıklarıdır. İşle ilgili kas-iskelet hastalıkları eğilme, dönme, ağır kaldırma ve güçlü hareketlerle ilişkilidir. Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının iş yerinde psikolojik sorun yaşamasına neden olan nedenler arasındadır?
Seçenekler
A
Yakın temas
B
Vardiya çalışması
C
İletişim
D
Özel giysi
E
Kas-iskelet hastalıkları
Açıklama:
İş yerinde bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasına neden olan birçok faktör vardır. Bu faktörler şu şekilde sıralanabilir:
- İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü,
aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları - Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
- İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
- İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
- İş yerinde kişilerarası ilişkiler
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bel ağrısı
B
Şiddet
C
İzole olma
D
Tükenmişlik
E
Sakatlık Riski
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar; “tükenmişlik”, “stres”, “anksiyete” ve “depresyon” şeklinde sıralanabilir.
Soru 80
Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusuna verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Depresyon
C
Anksiyete
D
Tükenmişlik
E
Kronik hastalık
Açıklama:
Anksiyete: Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabildikleri risklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Enfeksiyona maruz kalmak
B
Şiddete maruz kalmak
C
İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
D
Tehlikeli maddelere maruz kalma
E
Maddi kayıplara maruz kalmak
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Bu riskler şu şekilde sıralanabilir (www.unison.org.uk):
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de ge- celeri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de ge- celeri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
Soru 82
Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmenin serbest olmasının neden olduğu durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pasif içicilik
B
Aktif içicilik
C
Keyfi içicilik
D
Görsel içicilik
E
Öznel içicilik
Açıklama:
Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara içmek serbesttir.
Soru 83
Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bel ve sırt ağrıları
B
Migren
C
Sinüzit
D
Kabızlık
E
Görme bozukluğu
Açıklama:
Bakım elemanlarının fiziksel sorunları denildi- ğinde, ilk akla gelen kas-iskelet hastalıklarıdır. İşle ilgili kas-iskelet hastalıkları eğilme, dönme, ağır kaldırma ve güçlü hareketlerle ilişkilidir. Bakım elemanlarında kas-iskelet sistemiyle ilgili en sık görülen rahatsızlık bel ve sırt ağrılarıdır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
B
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
C
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
D
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
E
İş yerinde yaşanan alacak verecek sorunları
Açıklama:
Bakım Elemanlarının Psikolojik Sorun Yaşamasının Nedenleri;
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü, aydınlatma,
iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile
ilgili sorunlar
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü, aydınlatma,
iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile
ilgili sorunlar
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Fiziksel sorunlar
B
Maddi sorunlar
C
Güvenlik sorunu
D
Kişisel bakım sorunu
E
Uyku sorunu
Açıklama:
Bakım elemanlarının yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlar şu şekildedir:
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısı görülmesinin temel nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Personel yetersizliği
B
Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi
C
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesine yardım etmeleri
D
Uygun olmayan giyim tarzı
E
Çoğunlukla erkek olmaları
Açıklama:
Çoğunlukla kadın olmaları olmalıydı.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Travma sonrası stres bozukluğu
C
Bipolar
D
Histeri bozukluğu
E
Çift kişilik bozukluğu
Açıklama:
Bakım elemanlarının yaşadıkları en belirgin psikolojik sorunlar; “tükenmişlik”, “stres”, “anksiyete” ve “depresyon” şeklinde sıralanabilir.
Soru 88
Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ile ortaya çıkan bir durum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stres
B
Anksiyete
C
Depresyon
D
Tükenmişlik
E
Bitkinlik
Açıklama:
Stres:Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırları- nın tehdit edilmesi ile ortaya çıkan bir durumdur.
Soru 89
Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anksiyete
B
Depresyon
C
Stres
D
Tükenmişlik
E
Yorgunluk
Açıklama:
Anksiyete: Dışardan gelen herhangi bir uyara- na karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının diğer çalışanlarla ortak sorunlarından biridir?
Seçenekler
A
Kayıt dışı çalışma
B
Fiziksel sorunlar
C
Psikolojik sorunlar
D
Sosyal sorunlar
E
Güncel sorunlar
Açıklama:
Bakım elemanlarının diğer çalışanlarla ortak sorunları şunlardır:
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam • Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam • Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanının yaptığı işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlardandır?
Seçenekler
A
Kayıt dışı çalışma
B
Sigortasız çalıştırılma
C
Çalışma sürelerinin uzun oluşu
D
Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
E
Psikolojik Sorunlar
Açıklama:
Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşanan Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
• Fiziksel Sorunlar
• Psikolojik Sorunlar
• Sosyal Sorunlar
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanının diğer çalışanlarla ortak sorunlardan değildir?
Seçenekler
A
Dinlenme sürelerinin kısa oluşu
B
İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamama
C
Ücretlerin düşüklüğü
D
Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
E
Psikolojik ve fiziksel taciz
Açıklama:
1. Diğer Çalışanlarla
Ortak Sorunlar
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
Ortak Sorunlar
• Kayıt dışı çalışma
• İş güvencesizliği
• Sigortasız çalıştırılma
• Çalışma sürelerinin uzun oluşu
• Dinlenme sürelerinin uzun oluşu
• Sosyal güvenlik haklarından mahrum olma
• Sosyal korumasızlık
• İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinden yararlanamamam
• Ücretlerin düşüklüğü
• Mesleki ilerleme fırsatlarının sınırlığı
• Psikolojik ve fiziksel taciz
• Örgütlenememe
Soru 93
I. Fiziksel Sorunlar
II. Kayıt dışı çalışma
III. Psikolojik Sorunlar
IV. İş güvencesizliği
V. Sosyal Sorunlar
Yukarıda verilen bakım elemanlarının yaşadığı sorunlar gruplandırıldığında hangileri yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlardır?
II. Kayıt dışı çalışma
III. Psikolojik Sorunlar
IV. İş güvencesizliği
V. Sosyal Sorunlar
Yukarıda verilen bakım elemanlarının yaşadığı sorunlar gruplandırıldığında hangileri yapılan işin niteliğine bağlı olarak yaşanan sorunlardır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III, V
C
I, II, IV
D
I, III, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Yapılan İşin Niteliğine Bağlı Olarak Yaşan
Fiziksel Sorunlar
Psikolojik Sorunlar
Sosyal Sorunlar
Fiziksel Sorunlar
Psikolojik Sorunlar
Sosyal Sorunlar
Soru 94
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bakım elemanlarında bel ağrısı görülmesinin temel nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Personel yetersizliği
B
Çalışma ortamının bakım gerektiren bireylerin bakımına uygun düzenlenmemesi
C
Uygun olmayan giyim tarzı
D
Çoğunlukla erkek olmaları
E
Bakım gerektiren bireylerin hareket etmesine yardım etmeleri
Açıklama:
Özellikle sakatlıklar elle taşıma sırasında oluşmaktadır. Elle taşıma dışında yetersiz çalışma ortamı, kötü düzenlenmiş çalışma metotları ve yetersiz eğitim çalışanların sakatlanma riskini artıran etmenlerdir (www.unison.org.uk). Engelli bireye bakım hizmeti sunmak, ailelerde fiziksel yüklenmeye neden olmaktadır. Bakım hizmetinin uzun sürmesi özellikle anneleri yormaktadır. Nitekim birçok araştırmada fiziksel engelli çocuklara bakım hizmeti sunanların yorgunluk, kol ve boyun ağrıları, bel fıtığı gibi fiziksel zorlanmaya bağlı sorunlar ile migren, hipertansiyon, ülser, ürtiker gibi psikosomatik sorunlar yaşadığı saptanmıştır
Soru 95
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bakım elemanlarının psikolojik sorun yaşamasının nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Örgütlenememe
B
İş yerinde kişilerarası ilişkiler
C
İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
D
İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikler
E
Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
Açıklama:
Bakım Elemanlarının Psikolojik Sorun Yaşamasının Nedenleri
1. İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü,
aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
2. Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
3. İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
4. İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
5. İş yerinde kişilerarası ilişkiler
1. İş yerinde uygun olmayan hava sıcaklığı, nem, havalandırma, gürültü,
aydınlatma, iş yerinin temizlik ve düzeni olarak ifade edilen fiziksel koşulları
2. Vardiya çalışması gibi işin organizasyonu ile ilgili sorunlar
3. İşin ritmi ve temposu gibi işin psikolojik özellikleri
4. İş yerinin ergonomik sisteme uygunluğu
5. İş yerinde kişilerarası ilişkiler
Soru 96
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bakım elemanlarının yaşadıkları psikolojik sorunların başında gelmektedir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Anksiyete
C
Tükenmişlik
D
Stres
E
Asperger Sendromu
Açıklama:
Çoğunluğunu kadınların oluşturduğu bakım elemanlarının yaşadıkları psikolojik sorunların başında tükenmişlik durumu gelmektedir.
Soru 97
Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusu olarak açıklanan psikolojik sorun aşağıda hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Anksiyete
C
Asperger Sendromu
D
Tükenmişlik
E
Stres
Açıklama:
Anksiyete: Dışardan gelen herhangi bir uyarana karşı oluşturulan normali aşan korku duygusudur. Anksiyetenin belirtileri arasında korku, kaygı, endişe, panik duygusu, aşırı tedirginlik, huzursuzluk, yorgunluk, uykusuzluk, konsantrasyon güçlüğü, nefes almakta güçlük, baş ağrısı, huzursuzluk, göğüste ağrı veya sıkıntı hissi bulunmaktadır.
Soru 98
Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ile ortaya çıkan bir durum olarak açıklanan psikolojik sorun aşağıda hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Depresyon
C
Stres
D
Anksiyete
E
Asperger Sendromu
Açıklama:
Stres:Organizmanın fiziksel ve ruhsal sınırlarının tehdit edilmesi ile ortaya çıkan bir durumdur. Stres, bireyin iç ve dış ortamlardaki değişiklikleri tehlike olarak algıladığı, uygun kaynaklara sahip olduğunda uyum gösterdiği ve dengesini sürdürdüğü, kaynaklar yeterli olmadığında uyum ve dengesinin bozulduğu dinamik bir süreçtir. Bireylerin stres düzeylerinde farklılıkların görülmesinde; bilişsel değerlendirme, başa çıkma mekanizmaları, uyaranların süresi, şiddeti ve anlamı, yaşanan benzer deneyimler, kişilik özellikleri, durum üzerindeki kontrol algısı, sağlık durumu gibi “kişiye özgü psikolojik faktörler” rol oynamaktadır .
Soru 99
Üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal,
zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durum olarak açıklanan psikolojik sorun aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durum olarak açıklanan psikolojik sorun aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Tükenmişlik
B
Asperger Sendromu
C
Depresyon
D
Anksiyete
E
Stres
Açıklama:
Depresyon: Kelime anlamıyla “çöküş” anlamına gelen depresyon, üzüntü duygusuna bireyin etkinliğini ve günlük yaşamını etkileyen duygusal,
zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur. Depresyonun iki temel belirtisi ilgi, istek azalması ve/veya hiçbir şeyden zevk almamadır.
Depresyonu başlatabilecek psikososyal risk etkenlerine kadın olmak, olumsuz yaşam olayları, sosyal desteğin yetersiz olması, iş yaşamındaki çatışmalar
ve doyumsuzluklar, aile sorunları vb. örnek verilebilir.
zihinsel ve davranışsal belirtilerin eşlik ettiği bir durumdur. Depresyonun iki temel belirtisi ilgi, istek azalması ve/veya hiçbir şeyden zevk almamadır.
Depresyonu başlatabilecek psikososyal risk etkenlerine kadın olmak, olumsuz yaşam olayları, sosyal desteğin yetersiz olması, iş yaşamındaki çatışmalar
ve doyumsuzluklar, aile sorunları vb. örnek verilebilir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi bakım elemanlarının işleriyle ilgili sağlık ve güvenlik risklerinden değildir?
Seçenekler
A
Örgütlenememek
B
Enfeksiyona maruz kalmak
C
Şiddete maruz kalmak
D
İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
E
Tehlikeli maddelere maruz kalma
Açıklama:
Önemli Bazı Sağlık ve Güvenlik Riskleri
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları
yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve
güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Bu
riskler şu şekilde sıralanabilir (www.unison.org.uk):
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık
ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı
yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara
içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan
bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara
içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin
niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi
taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek
zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına bakılmaksızın onların çalışma koşullarını
ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel
ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması
gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun
olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel
sorunlar yaşadıkları görülmektedir.
Bulaşıcı hastalıklara ilaveten bakım elemanları
yaptıkları işle ilişkili olarak önemli bazı sağlık ve
güvenlik risklerine de maruz kalabilmektedir. Bu
riskler şu şekilde sıralanabilir (www.unison.org.uk):
• Enfeksiyona maruz kalmak
• Şiddete maruz kalmak
• İzole ortamlarda bulunan evlere özellikle de geceleri gidip gelirken karşılaşılabilecek tehlikeler
• Tehlikeli maddelere maruz kalma
• Pasif İçicilik: Hem kapalı hem de halka açık
ortamlarda ve iş yerlerinde sigara kullanımı
yasaklanmış olmakla birlikte evlerde sigara
içmek serbesttir. Dolayısıyla evlerde çalışan
bakım elemanları çalıştıkları evlerde sigara
içiliyorsa pasif içiciliğe maruz kalmaktadırlar.
• Bakıma Muhtaç Olanları Taşımaya Bağlı Sakatlık Riski: Bakım elemanlarının yaptıkları işin
niteliğine bağlı olarak, bakım gerektiren bireyi
taşıma, ağır yük kaldırma gibi yerine getirmek
zorunda oldukları görevler, işin nerede yapıldığına bakılmaksızın onların çalışma koşullarını
ağırlaştırmaktadır. Bakım elemanlarının iş yerinde ağır kaldırma, öne eğilerek çalışma, bel
ve vücudun yanlış pozisyonlarda kullanılması
gibi riskli davranışlara maruz kalma ve uygun
olmayan çalışma koşulları nedeniyle fiziksel
sorunlar yaşadıkları görülmektedir.