⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
2. Dönem SHZ106U

Temel Sağlık Hizmetleri

Toplam 887 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Temel Sağlık Hizmetleri - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

TSH, toplumda bireylere ve ailelere onların tam katılımı ve kabul edebilecekleri bir maliyetle sunulan ve evrensel düzeyde ulaşılabilir, esas sağlık hizmetleridir. Böyle bir sağlık hizmetinin ülkenin hem sağlık sistemine entegre olmuş hem de sosyal ve ekonomik kalkınabilirliğine odaklanmış olması gerekir. Ayrıca, TSH bireylerle ilk temas noktasıdır. Aileye ve topluma onların yaşadığı ve çalıştığı yerlerde, onlara olabildiği kadar yakından ve ulusal sağlık sistemi aracılığıyla sağlık hizmetlerinin ilk elemanı olarak ve sürekli bir sağlık hizmeti sunumunu sağlamalıdır.Yukarıda yer alan paragrafta, temel sağlık hizmetlerinin aşağıdaki özelliklerinden hangisi ya da hangilerine değinilmektedir?I.Sürekliliği olan bir sağlık hizmeti sağlamalıdır II.Sağlık hizmetlerinin ilk basamağıdırIII.Ülkenin sosyal ve ekonomik kalkınmasına odaklanmalıdır IV.Bireyler için uygun maliyetli olmalıdır V.Pratik ve bilimsel temellere oturmuş olmalıdır

Seçenekler

A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve V
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Sağlık Hizmeti kavramını açıklayabileceksiniz.

Soru 2

"Sağlık, sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil kişinin bedenen ruhen ve sosyal yönden kendisini iyi hissetmesi halidir” tanımına göre, aşağıdaki kişilerden hangisi "sağlıklı" tanımına girer?

Seçenekler

A
Geçirdiği trafik kazası nedeniyle koltuk değnekleri kullandığı halde başkalarına bağımlı olmadan rahatça günlük aktivitelerini yerine getiren bir adam
B
Korkulu rüyaları nedeniyle yatmadan önce sakinleştirici aldığı halde gün içinde şirketini son derece iyi yöneten bir yönetici
C
Aile arasında son derece hareketli olan, misafirler geldiğinde ağlayıp odasına kapanan çocuk
D
Düzenli muayenelerinde bir problemi gözükmediği halde, çıktığı koşularda mola verip su içmek zorunda kalan adam
E
Bazı günler çok neşeli olup giyimine kuşamına dikkat eden; bazen ise içine kapanıp özbakım aktivitelerini yerine getirmeyen, çok uyuyan bir ev hanımı
Açıklama:
Sağlığı tanımlayabileceksiniz.

Soru 3

Sağlık hizmetleri yerine getirilirken; yalnız diğer sağlık kuruluşları ile değil, sağlık kuruluşları dışındaki diğer birimlerle de işbirliği yapması, birlik ve dayanışma içinde bulunulması sağlık hizmetlerinin hangi noktasına dikkati çeker?

Seçenekler

A
Sağlık hizmetlerinin boyutu
B
Öz sorumluluk
C
Sosyal eşitlik
D
Çevreyle bütünlük
E
Uluslar arası dayanışma
Açıklama:
Sağlık Hizmeti kavramını açıklayabileceksiniz.

Soru 4

I. Aile planlaması II. Besin kontrolü ve güvenliğiIII. Sağlık eğitimiIV. İyi beslenmeV. BağışıklamaYukarıdakilerden hangisi kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerindendir?

Seçenekler

A
II ve IV
B
I, III, V
C
I, II ve IV
D
I, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi yada hangileri aile planlamasının anne sağlığı açısından önemini belirtir?
I- Kansızlığa engel olur
II- Zor doğum nedenli orataya çıkabilecek problemleri engeller
III- Erken doğum (prematürelik) azalır
IV- Toplumun refah seviyesi yükselmiş olur

Seçenekler

A
I
B
I, II
C
I,II ve III
D
I,III ve IV
E
I,IV
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini sıralayabileceksiniz.
O halde aile planlamasının amaçları nelerdir?
• ailelerin istemedikleri çocuklara sahip olmalarını önlemek
• kadınların sık aralıklarla doğum yapmalarına engel olarak sağlıklarını korumak
• çok genç yaş ve çok ileri yaş kadınların gebe kalmalarına engel olmak
• doğurgan çağ kadın ve erkekleri üreme ve doğum kontrolü konusunda bilgilendirmek
• çocuk sahibi olmak isteyen çiftelere yardımcı olmak
• çocukların daha sağlıklı yetişmesini sağlamak
Aile planlamasının anne, çocuk ve toplum sağlığı açısından yararları son derece fazladır. Anne sağlığı açısından bakacak olursak:
• Çok ve sık doğum nedenli ortaya çıkabilecek kadın hastalıklarını engeller
• Kansızlığa engel olur
• Zor doğum nedenli orataya çıkabilecek problemleri engeller
• Çok erken ve çok geç yaştaki doğumlara engel olur
• İstenmeyen gebeliklere engel olur ve istenmeyen gebelik nedeniyle ortaya
çıkan düşük ve küretaj problemine dolaylı olarak çözüm bulur.
• Anne ölümleri azalır
Çocuk sağlığı açısından önemi:
• bebek ölümleri azalır
• erken doğum (prematürelik) azalır
• sağlıklı doğan bebek sayısı artar
• bebekler istendikleri için, bakımla ilgili aile üzerine düşen bütün görevleri yerine getirir.
• Bakabilecekleri sayıda bebek sahibi olunması nedeniyle çiftler, onların beslenmesinden eğitimine kadar her şeyine destek olurlar
Toplum sağlığı açısından önemi ise sağlıklı anne ve çocuk sayısı artar. Sağlık hizmetine ulaşma olasılığı güçlenir ve toplumun sağlıklı bireylerle birlikte refah seviyesi yükselmiş olur.

Soru 6

Kendi alanında uzmanlaşmış kişilerin bulunduğu ve ileri teknolojinin kullanıldığı hastanelerin yer aldığı sağlık personeli ve sağlık sektörünce yürütülen hizmetlere hangi hizmet grubuna girer?

Seçenekler

A
Birinci basamak tedavi hizmetleri
B
İkinci basamak tedavi hizmetleri
C
Üçüncü basamak tedavi hizmetleri
D
Yataklı tedavi hizmetleri
E
Ayaktan tedavi hizmetleri
Açıklama:
Tedavi edici sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.

Soru 7

"Hastalık ve kazalara bağlı gelişen kalıcı bozuklukların ve sakatlıkların günlük yaşamı etkilemesini engellemek ya da bu etkiyi en aza indirmek, kişinin bedensel ve ruhsal yönden başkalarına bağımlı olmadan hayatını sürdürmesini sağlamak için düzenlenen hizmetlerdir."Aşağıdakilerden hangisi rehabilitasyon hizmetleri içinde yer almaz?

Seçenekler

A
Lösemi hastasına ilik nakli yapılması
B
Parmaklarını kaybeden işçiye farklı iş bulunması
C
Duyma fonksiyonları azalmış kişiye işitme cihazı takılması
D
Düşüp kalçasını kıran yaşlı kadına protez takılması
E
Postür bozukluklarının düzeltilmesi
Açıklama:
Rehabilitasyon hizmetlerini aktarabileceksiniz.

Soru 8

Hastaların ilk olarak birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvurması; buralarda tedavi edilemeyen kişilerin ikinci basamak olarak hastanelere sevk edilmesinin gerekliliği, 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata Bildirgesi’nin hangi temel ilkesine girmektedir?

Seçenekler

A
Öncelikli hizmet
B
Önemli hastalıklara öncelik
C
Kademeli hizmet
D
Ekip hizmeti
E
Katılımlı hizmet
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.

Soru 9

Çevreye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?I. Karbonmonoksit, kükürtdioksit ve nitrikasit hava kirliliğine yol açan başlıca gazlar arasındadırII. Konut sağlığı açısından yatak odası, yemek odası ve oturma odası ayrı olmalıdırIII. Katı atıklar; biriktirme, zararsız hale getirilecek istasyonlara taşıma ve zararsız hale getirme ve yok etme işlemleri ile zararsız hale getirilirIV. Gıdalar pişirilirken en az 75 oC'ye ulaşılmalı; pişmiş gıdalar ise 5 oC'nin altında soğutulmalıdırV. İçme suyu renksiz, kokusuz ve berrak olmalıdır

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV,V
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.

Soru 10

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yapılan sağlık tanımında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Seçenekler

A
Kişinin sadece hastalık ya da sakatlığının olmayışı değil tam bir iyilik hâlidir.
B
Kişinin fiziksel, biyolojik ve sosyal çevresi arasındaki denge hâlidir.
C
Kişinin bedenen, ruhen ve sosyal yönden kendisini iyi hissetmesi hâlidir
D
Kişinin hareket ve davranışlarının uyumlu olması hâlidir.
E
Kişinin hareket ve davranışlarında her ortamda bağımsız ve sorumsuz olması hâlidir.
Açıklama:
Sağlığı tanımlayabileceksiniz.
Dünya Sağlık Örgütü sağlığı; “sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil kişinin bedenen ruhen ve sosyal yönden kendisini iyi hissetmesi hâlidir” şeklinde tanımlamaktadır. Bir diğer tanımlamaya göre de “kişinin fiziksel, biyolojik ve sosyal çevresi arasındaki denge ve hâl, hareket ve davranışlarının uyumlu olması” durumudur. Bu tanımlamalar incelendiğinde “e” seçeneğinin doğru cevap olduğu görülmektedir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi “Temel Sağlık Hizmetleri” kavramı içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
Sağlık hizmetlerinin genelini ilgilendiren bir görüştür.
B
Sağlık hizmetlerinin örgütlenmesinde anahtardır.
C
Sağlık hizmetlerinin ilk basamağıdır.
D
Sağlık hizmetleri içerisinde belirlenen kısmi bir görüştür.
E
Bir faaliyetler topluluğudur.
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.
Sorunun a, b, c ve e seçeneklerindeki açıklamalar “Temel Sağlık Hizmetleri” kavramı içerisinde yer alan ögelerdir. Bu yüzden doğru cevap “d” seçeneğidir.

Soru 12

“İnsan hayatının doğum öncesi dönemden, ölüme kadar geçen süre içerisinde bir bütün olarak ele alınmasının gerekliliğini” ifade eden başlık aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Seçenekler

A
Toplumsal Eşitlik
B
Toplumsal Etmenler
C
Yaşamın Bütünlüğü
D
Çevreyle Bütünlük
E
Kademeli Hizmet
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.
224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata Bildirgesi, çeşitli başlıklar altında bazı temel ilkeleri içermektedir. Bunlardan bir tanesi de “insan hayatının doğum öncesi dönemden, ölüme kadar geçen süre içerisinde bir bütün olarak ele alınması gereklidir” şeklinde açıklanan “Yaşamın Bütünlüğü” kavramıdır. Bu açıklamaya göre doğru seçenek “c” olmalıdır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi “Çevreye Yönelik Koruyucu Hizmetler” arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İlaçla koruma
B
Besin kontrolü ve güvenliği
C
Yeterli ve temiz su sağlanması
D
Hava kirliliğinin kontrolü
E
Atıkların kontrolü
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.
b, c, d ve e seçenekleri “Çevreye Yönelik Koruyucu Hizmetler” kapsamındadır. “a” seçeneğindeki “ilaçla koruma” ise “Kişiye Yönelik Koruyucu Hizmetler” den bir tanesi olduğu için doğru cevap bu seçenektir.

Soru 14

“Bulaşıcı hastalıklardan korunmanın en etkili yollarından biridir” ifadesini tanımlayan başlık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İlaçla korunma
B
İyi beslenme
C
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
D
Kişisel temizlik ve bakım
E
Bağışıklama
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini sıralayabileceksiniz.
Tüm cevap seçenekleri “Kişiye Yönelik Koruyucu Sağlık Hizmetleri” ile ilgili başlıklardır. Soru kökünde yer alan ifadeyi ise “e” seçeneğinde yer alan başlık açıklamaktadır.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi "kemoprofilaksi " tanımıdır?

Seçenekler

A
Sağlığı koruma, geliştirme ve yaşam kalitesini arttırma amacıyla vücut için gerekli olan besinlerin yeterli miktarda ve uygun bir zamanda tüketilmesidir.
B
Bireylerin hastalıklardan ilaç kullanılarak korunmasıdır.
C
Herkese her yerde ve her zaman hizmet sunulmasıdır.
D
Toplumsal koşullara uygun bir hizmet modeli oluşturulmasıdır.
E
Halkın sağlık hizmetlerini benimsemesidir.
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini sıralayabileceksiniz.
Her hastalıktan korunmak için aşı bulunmadığı için belli hastalıklardan kişileri korumak amacıyla ilaç adı verilen kimyasal maddeler kullanılmaktadır. Bu işleme “kemoproflaksi” denir. Dolayısıyla sorunun cevabı “b” seçeneğidir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi “Sosyal Rehabilitasyon” kavramının diğer adıdır?

Seçenekler

A
Ampute Rehabilitasyonu
B
Pulmoner Rehabilitasyonu
C
Mesleki Rehabilitasyon
D
Kanser Rehabilitasyonu
E
Ortopedik Rehabilitasyon
Açıklama:
Rehabilitasyon hizmetlerini aktarabileceksiniz.
Tıbbi Rehabilitasyon; bedensel olarak ortaya çıkan sakatlıkların mümkün olduğu kadar düzeltilmesi işlemidir ve yaşam kalitesini yükseltme amacıyla yapılır. “a”, “b”, “d” ve “e” seçenekleri “Tıbbi Rehabilitasyon” için verilebilecek örneklerdir. “Sosyal Rehabilitasyon” ise sakatlıkları nedeniyle eski işlerini yapamayan ya da belli bir işte bile çalışamayan kişilere iş öğretme, iş bulma ya da işe uyum sağlamaları için yapılan yardımların tümüdür. Burada amaç, kişilerin günlük yaşamlarında başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif olarak katılımlarını sağlamaktır. “Sosyal Rehabilitasyon” aynı zamanda “Mesleki Rehabilitasyon” olarak tanımlanabilir. Bu nedenle doğru cevap “c” seçeneğidir.

Soru 17

İş yerlerindeki en sık rastlanan ortam faktörlerinden olarak bilinen gürültü ve sıcaklık, hangi faktörler kapsamındadır?

Seçenekler

A
Psikososyal faktörler
B
Ergonomik faktörler
C
Kimyasal faktörler
D
Fiziksel faktörler
E
Biyolojik faktörler
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.
Kişilerin kendilerine uygun işlere yerleştirilmeleri iş sağlığı uygulama ilkelerinin temelini oluşturmaktadır. İş ortamında kişiler arası uyum iş stresini azaltmakta ve buna bağlı olarak iş verimi artmaktadır. Tüm bunlar “Psikososyal Faktörler” olarak nitelendirilir. İş ve işçi uyumunun sağlanması ve çalışma ortamının kişinin ergonomik yapısına uygun olması, kaza riskini en aza indirmektedir. Bunlar “Ergonomik Faktörler” kapsamındadır. “Kimyasal Faktörler” ise iş yerinde en fazla kullanılan kimyasal maddelerden kaynaklı tehlikeleri işaret etmektedir. Özellikle sağlıkla ilgili iş yerlerinde çalışan bireyler “Biyolojik Faktörler” ile sıklıkla karşı karşıyadır. Bunlara örnek olarak kanla bulaşan enfeksiyonlar gösterilebilir.
İşyerinde en sık rastlanan gürültü, sıcaklık gibi ortam faktörleri “Fiziksel Faktörler” grubunda yer alır. Bu nedenle sorunun doğru cevabı “d” seçeneğidir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata Bildirgesi temel ilkelerindendir?

Seçenekler

A
Bağışıklama
B
Sağlık kalkınma ilişkisi
C
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
D
Aile planlaması
E
Sağlık eğitimi
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.
“a”, “c”, “d” ve “e” seçeneklerindeki ifadeler “Kişiye Yönelik Koruyucu Sağlık Hizmetleri” ile ilgili kavramlardır. Buna karşın “b” seçeneğindeki ifade “224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata Bildirgesi” temel ilkelerinden biridir. Bu durumda doğru cevap “b” seçeneğidir.

Soru 19

Sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil kişinin bedenen ruhen ve sosyal yönden kendisini iyi hissetmesi halini korumak ve aksi durumlarda iyileşmeyi sağlamak üzere yapılan planlı çalışmalar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Koruma
B
Rehabilitasyon
C
Tedavi
D
Sağlık hizmeti
E
Bağışıklama
Açıklama:
Sağlık Hizmeti kavramını açıklayabileceksiniz.
Hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil kişinin bedenen ruhen ve sosyal yönden kendisini iyi hissetmesi hali sağlık, bu hali korumak ve aksi durumlarda iyileşmeyi sağlamak üzere yapılan planlı çalışmalar sağlık hizmeti olarak tanımlanmaktadır. Sağlık hizmetlerinin temel amacı sağlığın korunmasıdır

Soru 20

Sağlık tüm dünya ülkelerini ilgilendiren bir konudur ve bu konu ile ilgili olarak gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelerdeki sağlık hizmetlerin kalkınması ve gelişimi için mutlaka destek olması gerekmektedir.Aşağıdakilerden hangi temel sağlık hizmetleri ilkesi yukarıda tanımlanan uluslararası dayanışma kavramı ile ilişkilidir?

Seçenekler

A
Kişi fiziki, biyolojik ve sosyal çevresiyle bütündür. Çevresinden soyutlanamaz ve sağlığı ile ilgili alınacak her önlemde mutlaka çevre koşulları da göz önüne alınmalıdır.
B
Koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici hizmetlerin birlikte ele alınması gerekmektedir.
C
Sağlık sorunları ülkeden ülkeye değişmekle birlikte sağlıklı olmak tüm ülkeleri ilgilendiren bir konudur.
D
Toplumsal koşullara uygun bir hizmet modeli oluşturulmalıdır. Model içerisinde kültürel uygunluktan maddi koşulların uygunluğuna kadar her şey planlanmış olmalıdır.
E
Halkın sağlık hizmetlerini benimsemesi ve gereken önemi vermesi hizmetlerin daha gelişmesini sağlar. Onun için hizmet planlanırken halkın da katılımı sağlanmalıdır.
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.
Temel sağlık hizmetlerinin evrensellik ilkesi, sağlık sorunları ülkeden ülkeye değişmekle birlikte sağlıklı olmak tüm ülkeleri ilgilendiren bir konudur ve bu yüzden ülkelerarası işbirliği mutlaka yapılmalıdır şeklinde tanımlanmaktadır. Bu ilke soru kökünde tanımlanan uluslararası dayanışma kavramı ile yakından ilişkilidir.

Soru 21

Bebekleri, çocukları ya da erişkin bireyleri enfeksiyona yakalanma riskinin yüksek olduğu dönemlerden, çok daha önceki dönemlerde aşılayarak bu hastalıklara yakalanmalarını engelleyen ve serumla hazır antikor verilmesi şeklinde uygulanan temel sağlık hizmeti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Erken tanı
B
Aktif bağışıklama
C
İlaçla korunma
D
Aile planlaması
E
Pasif bağışıklama
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini sıralayabileceksiniz.
Bulaşıcı hastalıklardan korunmanın en etkili yollarından biri kişilerin bağışıklanmasıdır. Kişi bir enfeksiyon hastalığına karşı ya doğuştan bağışıktır ki buna doğal bağışıklık adı verilir. Ya da hayatı boyunca bir şekilde bağışıklık kazanır ki ona da edinsel bağışıklık adı verilmektedir. Edinsel bağışıklığın bir çeşidi olan pasif bağışıklık serumla hazır antikor verilmesi şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Soru 22

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi aile planlamasının amaçları ile ters düşmektedir?

Seçenekler

A
Ailelerin istemedikleri çocuklara sahip olmalarını önlemek
B
Çocukların daha sağlıklı yetişmesini sağlamak
C
Kadınların istedikleri sıklıkta çocuk sahibi olabilmelerini sağlamak
D
Çok genç yaş ve çok ileri yaş kadınların gebe kalmalarına engel olmak
E
Çocuk sahibi olmak isteyen çiftlere yardımcı olmak
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini sıralayabileceksiniz.
Aile planlamasının amaçlarından biri kadınların sık aralıklarla doğum yapmalarına engel olarak sağlıklarını korumaktır. Normal şartlarda bir annenin iki gebeliği arasındaki süre en az iki yıl olmalıdır. İki yıldan az aralıkla doğum yapılacak olursa annenin vücut sağlığı bozulacak, hem bebek için hem de yeni bir gebelik için annenin vücudunun hazırlanma olasılığı azalacaktır. Sık gebelik ve doğum gebeliğe bağlı riskleri arttırarak anne hayatını tehlikeye sokacaktır. Ayrıca sık gebelik ve doğum bebeklerin gelişimini etkilemekte onlarda büyüme geriliğine, sakatlıklara yol açmaktadır.

Soru 23

Aşağıdaki çevreye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinden hangisi insanların idrar ve dışkılarından oluşan lağım sularının temiz sulara karışmasını önlemek için uygulanması gereken bir hizmettir?

Seçenekler

A
Hava kirliliği ve kontrolü
B
Konut sağlığı
C
Yeterli ve temiz su sağlanması
D
Atık kontrolü
E
Besin kontrolü ve güvenliği
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.
Lağım suları sıvı atıktır ve lağım kirliliklerine engel olmak ve temiz sulara karışmasını önlemek için atık kontrolü yapılmalıdır.

Soru 24

Geçirdiği bir trafik kazası sonucu sakatlanan bir bireyin günlük yaşamda başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif katılmasını sağlamak amacıyla düzenlenen sağlık hizmetleri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tedavi edici sağlık hizmetleri
B
Sağlık eğitimi
C
Sosyal rehabilitasyon
D
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
E
Tıbbi rehabilitasyon
Açıklama:
Rehabilitasyon hizmetlerini aktarabileceksiniz.
Sosyal rehabilitasyon: sakatlıkları nedeniyle eski işlerini yapamayan ya da belli bir işte bile çalışamayan kişilere iş öğretme, iş bulma ya da işe uyum sağlamaları için yapılan yardımların tümüdür. Amacı günlük yaşamda kişilerin başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif katılımlarını sağlamaktır. Trafik kazası sonucu sakatlık geçiren bir bireyin günlük yaşamda başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif katılmasını sağlamak amacıyla sosyal rehabilitasyon uygulamaları düzenlenmektedir.

Soru 25

65 yaşında erkek hasta geçirdiği kalp krizi sonrasına bir üniversite hastanesine yatırılıyor. Bu hastanın tekrar sağlığına kavuşması için yapılan müdahaleler hangi tip sağlık hizmetleri kapsamındadır?

Seçenekler

A
Birinci basamak tedavi hizmetleri
B
Tıbbi rehabilitasyon
C
İkinci basamak tedavi hizmetleri
D
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri
E
Üçüncü basamak tedavi hizmetleri
Açıklama:
Tedavi edici sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.
Tedavi edici sağlık hizmetleri üçe ayrılmaktadır. Üçüncü basamak tedavi hizmetleri, kendi alanında uzmanlaşmış kişilerin bulunduğu ve ileri teknolojinin kullanıldığı hastanelerde gerçekleşmektedir. Üniversite hastaneleri de bu hastanelerden biridir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi kişiye yönelik koruyucu hizmetlerdendir?

Seçenekler

A
Besin kontrolü ve güvenliği
B
Yeterli ve temiz su sağlanması
C
Hava kirliliğinin kontrolü
D
Atıkların kontrolü
E
İlaçla koruma
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini sıralayabileceksiniz.
Besin kontrolü ve güvenliği, yeterli ve temiz su sağlanması, hava kirliliğinin kontrolü ve atıkların kontrolü çevreye yönelik koruyucu hizmetlerdendir. İlaçla koruma ise kişiye yönelik koruyucu hizmetlerdendir.

Soru 27

Koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici hizmetlerin birlikte ele alınması halk sağlığı anlayışının hangi ilkesini oluşturur?

Seçenekler

A
Entegre hizmet
B
Sürekli hizmet
C
Yaşamın bütünlüğü
D
Ekip hizmeti
E
Uygun hizmet
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.
Koruyucu, tedavi edici ve rehabilite edici hizmetlerin birlikte ele alınması halk sağlığı anlayışının entegre hizmet ilkesini meydana getirir.

Soru 28

Serumla hazır antikor verilmesi hangi türde kişiye yönelik sağlık hizmetlerindendir?

Seçenekler

A
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
B
Bağışıklama
C
İlaçla korunma
D
Aile planlaması
E
Kişisel temizlik ve bakım
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini sıralayabileceksiniz.
Serumla hazır antikor verilmesi pasif bağışıklıktır ve kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinden bağışıklama hizmetinin kapsamındadır.

Soru 29

Herkesin kendi sağlığının önemini bilmesi ve kendinden, çocuklarından sorumlu olması anlayışı temel sağlık hizmetlerinin hangi önemli kavramını meydana getirir?

Seçenekler

A
Sosyal eşitlik
B
Uluslar arası dayanışma
C
Öz sorumluluk
D
Sağlık hizmetlerinin boyutu
E
Kademeli hizmet
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.
Herkesin kendi sağlığının önemini bilmesi ve kendinden, çocuklarından sorumlu olması anlayışı temel sağlık hizmetlerinin öz sorumluluk kavramı kapsamındadır.

Soru 30

Amaçlarından biri günlük yaşamda kişilerin başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif katılımlarını sağlamak olan sağlık hizmeti hangisidir?

Seçenekler

A
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri
B
Çevreye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri
C
Tedavi edici sağlık hizmetleri
D
Tıbbi rehabilitasyon
E
Sosyal rehabilitasyon
Açıklama:
Rehabilitasyon hizmetlerini aktarabileceksiniz.
Günlük yaşamda kişilerin başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif katılımlarını sağlamak sosyal rehabilitasyonun amaçlarından biridir.

Soru 31

Yataklı tedavi hizmetleri hangi tür tedavi hizmetlerindendir?

Seçenekler

A
Birinci basamak tedavi hizmetleri
B
İkinci basamak tedavi hizmetleri
C
Üçüncü basamak tedavi hizmetleri
D
Rehabilite edici sağlık hizmetleri
E
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri
Açıklama:
Tedavi edici sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.
Yataklı tedavi hizmetleri ikinci basamak tedavi hizmetlerindendir.

Soru 32

İçme suyunun taşıması gereken özelliklerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Renksiz olmalı
B
Kokusuz olmalı
C
Berrak olmalı
D
Ph’sı 2-5 olmalı
E
Sıcaklığı 8-16 derece olmalı
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.
İçme suyu renksiz, kokusuz ve berrak olmalıdır. Ph’sı 6.5-8.5 olmalı ve sıcaklığı 8-16 derece olmalıdır.

Soru 33

Sağlık eğitimi hangi tür sağlık hizmetlerindendir?

Seçenekler

A
Çevreye yönelik koruyucu hizmetler
B
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler
C
Tedavi edici sağlık hizmetleri
D
Rehabilite edici sağlık hizmetleri
E
Sosyal rehabilitasyon
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.
Sağlık eğitimi kişiye yönelik koruyucu hizmetlerdendir.

Soru 34

Sağlıklı gıda tüketimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Gıdalar pişirilirken en az 75 dereceye ulaşılması gerekir.
B
Et ve deniz ürünleri diğer gıdalardan ayrı tutulmalıdır.
C
Çözülmüş gıdalar tekrar dondurulmamalıdır.
D
Pişmiş gıdalar 5 derecenin altında soğutulmalıdır.
E
Donmuş gıdalar oda sıcaklığında çözünmeye bırakılmalıdır.
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.
Donmuş gıdalar oda sıcaklığında değil buzdolabının alt rafında çözünmeye bırakılmalıdır. Bu nedenle doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliği yaratan yapay kaynaklara örnektir?

Seçenekler

A
Volkan
B
Buharlaşma
C
Isınma
D
Tozlar
E
Orman yangınları
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.
Isınma yapay kaynaklara, diğer seçenekler doğal kaynaklara örnektir. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 36

İşyerinde gürültü ve sıcaklık hangi tehlike faktörü grubuna girer?

Seçenekler

A
Kimyasal
B
Biyolojik
C
Ergonomik
D
Fiziksel
E
Tozlar
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.
Gürültü ve sıcaklık işyerinde en çok rastlanan fiziksel faktörler olduğundan doğru seçenek D seçeneğidir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi 1978 yılında Kazakistan’ın Alma-Ata şehrinde hemen hemen bütün ülke ve uluslararası kuruluşların katılımı ve UNICEF ve DSÖ’nün önderliğinde gerçekleştirilen Temel Sağlık Hizmetleri Konferansı’ndaki Temel Sağlık Hizmetleri tanımında geçen özelliklerden biridir?

Seçenekler

A
Duygusal ve kişisel görüşlere dayanmaktadır
B
Geleneksel yöntem ve teknikler kullanmaktadır
C
Toplumda birey ve ailelerin kabul edebilecekleri bir maliyetle sunulmaktadır
D
Yerel düzeyde ulaşılabilmektedir
E
Yan ve yardımcı sağlık hizmetleridir.
Açıklama:
Alma- Ata’da ki tanıma göre “TSH, pratik ve bilimsel temellere oturmuş, bilimsel ve sosyal açıdan kabul edilebilir yöntemler ve teknoloji ile, toplumda bireylere ve ailelere onların tam katılımı ve kabul edebilecekleri bir maliyetle sunulan ve evrensel düzeyde ulaşılabilir, esas/temel sağlık hizmetleridir".

Soru 38

Temel Sağlık Hizmetleri içinde en azından olması gereken belli başlı 8 tane hizmet bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu hizmetlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ender görülen hastalıklar ile ilgili bilimsel araştırmalar yapmak
B
Ana çocuk sağlığı ve aile planlaması
C
Yerel endemik (yerleşik, o alanda sürekli bulunan) hastalıklardan koruma ve kontrol
D
Sık görülen hastalıklar ve yaralanmalara karşı uygun tedavi
E
Toplumun sağlık sorunlarını çözmek amaçlı sağlık eğitimi yapılması
Açıklama:
TSH içinde en azından olması gereken belli başlı 8 tane hizmet bulunmaktadır. Bunlar: ana çocuk sağlığı ve aile planlanması, başlıca enfeksiyon hastalıklarına karşı bağışıklama, yerel endemik (yerleşik, o alanda sürekli bulunan) hastalıklardan koruma ve kontrol, sık görülen hastalıklar ve yaralanmalara karşı uygun tedavi, toplumun sağlık sorunlarını çözmek amaçlı sağlık eğitimi yapılması, uygun beslenme ve gıda temini, güvenli su ve temel sanitasyonun sağlanması ve temel ilaçların sağlanmasıdır.

Soru 39

“İnsanlar sadece hasta iken değil sağlıklı oldukları zaman içinde de sağlık hizmeti alabilmelilerdir.” Bu ifade 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata bildirgesinin temel ilkelerinden hangisi kapsamındadır?

Seçenekler

A
Öncelikli hizmet
B
Öncelikli hizmet
C
Entegre hizmet
D
Kademeli hizmet
E
Yaşamın bütünlüğü
Açıklama:
Yaşamın bütünlüğü: insan hayatının, doğum öncesi dönemden ölüme kadar geçen süre içerisinde bir bütün olarak ele alınması gereklidir. Dolayısıyla insanlar sadece hasta iken değil sağlıklı oldukları zaman içinde de sağlık hizmeti alabilmelidirler.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetidir?

Seçenekler

A
Besin kontrolü ve güvenliği
B
Aile planlaması
C
Atıkların kontrolü
D
Konut sağlığı
E
Yeterli ve temiz su sağlanması
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler: Bağışıklama, hastalıkların erken tanı ve tedavisi, ilaçla koruma, iyi beslenme, kişisel temizlik ve bakım, aile planlaması, sağlık eğitimidir.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi çevreye yönelik koruyucu sağlık hizmetidir?

Seçenekler

A
İlaçla koruma
B
İyi beslenme
C
Sağlık eğitimi
D
Hava kirliliğinin kontrolü
E
Bağışıklama
Açıklama:
Çevreye yönelik koruyucu hizmetler: besin kontrolü ve güvenliği, yeterli ve temiz su sağlanması, hava kirliliğinin kontrolü, atıkların kontrolü, konut sağlığı, iş ortamında sağlığı tehdit edebilecek etkenlerin kontrolüdür.

Soru 42

I. Ailelerin istemedikleri çocuklara sahip olmalarını önlemek
II. Kadınların sık aralıklarla doğum yapmalarına engel olarak sağlıklarını korumak
III. Çok genç yaş ve çok ileri yaş kadınların gebe kalmalarına engel olmak
IV. Doğurgan çağ kadın ve erkekleri üreme ve doğum kontrolü konusunda bilgilendirmek
V. Çocuk sahibi olmak isteyen çiftelere yardımcı olmak
VI. Çocukların daha sağlıklı yetişmesini sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinden aile planlamasının amaçlarındandır?

Seçenekler

A
Hepsi
B
Hiçbiri
C
Yalnız I
D
II. III. ve VI
E
IV. ve V.
Açıklama:
Yukarıda sayılan tüm maddeler kişiye yönelik sağlık hizmetlerinden aile planlamasının amaçları arasındadır.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi çevrenin sağlığa etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Hastalıklara zemin hazırlayabilir
B
Doğrudan kendisi hastalık nedeni olabilir
C
Bir kısım hastalıkların oluşumunu kolaylaştırır
D
Bütün sağlık sorunlarında tek etkendir
E
Bazı sağlık sorunlarının ciddiyetini arttırır
Açıklama:
Çevre bütün sağlık sorunlarının tek etkeni olamaz. Her sağlık sorunu için pek çok farklı etken bulunabilir.

Soru 44

I. Konutta bulunan bir kişi için 14 m2 döşeme alanı gereklidir
II. İçinde yaşanılan her oda için en az 2 m’lik yükseklik olmalıdır
III. Konutlar çöplük, bataklık gibi yerlerin yakınına yapılmamalıdır
IV. Yatak odası, yemek odası ve oturma odası birleşik olmalıdır
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Amerikan Halk Sağlığı Örgütünün yayınladığı sağlıklı bir konut için gereken şartlar arasındadır?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
I. II. ve III.
C
Hepsi
D
Hiçbiri
E
Yalnız II.
Açıklama:
Yatak odası, yemek odası ve oturma odası birleşik değil ayrı olmalıdır. Bunun dışındaki şıklar Amerikan Halk Sağlığı Örgütünün yayınladığı sağlıklı bir konut için gereken şartlar arasındadır.

Soru 45

Hastalık ve kazalara bağlı gelişen kalıcı bozuklukların ve sakatlıkların günlük yaşamı etkilemesini engellemek ya da bu etkiyi en aza indirmek, kişinin bedensel ve ruhsal yönden başkalarına bağımlı olmadan hayatını sürdürmesini sağlamak için düzenlenen hizmetler aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Birinci basamak tedavi hizmetleri
B
İlk başvuru ve ayakta tedavi
C
İkinci basamak tedavi hizmetleri
D
Yataklı tedavi hizmetleri
E
Rehabilite edici sağlık hizmetleri
Açıklama:
Hastalık ve kazalara bağlı gelişen kalıcı bozuklukların ve sakatlıkların günlük yaşamı etkilemesini engellemek ya da bu etkiyi en aza indirmek, kişinin bedensel ve ruhsal yönden başkalarına bağımlı olmadan hayatını sürdürmesini sağlamak için düzenlenen hizmetlere rehabilite edici sağlık hizmetleri adı verilmektedir.

Soru 46

Amacı sakatlıkları bulunan kişilerin, günlük yaşamda başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif katılımlarını sağlamak olan rehabilitasyon şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tıbbi rehabilitasyon
B
Zorunlu rehabilitasyon
C
Sosyal rehabilitasyon
D
Geçici rehabilitasyon
E
Kişiye bağlı rehabilitasyon
Açıklama:
Sosyal rehabilitasyon: sakatlıkları nedeniyle eski işlerini yapamayan ya da belli bir işte bile çalışamayan kişilere iş öğretme, iş bulma ya da işe uyum sağlamaları için yapılan yardımların tümüdür. Amacı günlük yaşamda kişilerin başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif katılımlarını sağlamaktır.

Soru 47

Temel alanları “Koruma, Tedavi ve Rehabilitasyon” olan hizmet hangisidir?

Seçenekler

A
Bakım hizmeti
B
Sağlık hizmeti
C
Temizlik hizmeti
D
Barınma hizmeti
E
Ulaşım hizmeti
Açıklama:
Kişilerin ve toplumların sağlıklarını korumak, hastalananların tedavisini yapmak iyileşmenin tam olmadığı durumlarda başkalarına bağımlı olmadan yaşamayı sağlamak ve toplumların sağlıklarını daha iyi durumlara getirmek için yapılan planlı çalışmaların tümüne “sağlık hizmeti” denmektedir. Sağlık hizmetlerinin temel amacı sağlığın korunmasıdır. Sağlık hizmetinin temel alanları, koruma, tedavi ve rehabilitasyondur.

Soru 48

I. Sosyal eşitlik
II. Öz sorumluluk
III. Sağlık hizmetlerinin boyutu
IV. Ulusal kalkınma
Yukarıda bahsedilenlerden hangileri temel sağlık hizmetleri için önemlidir?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II, III
E
Hepsi
Açıklama:
Bir görüş olarak TSH kavramını ele alırsak dört nokta son derece önemlidir: A. Sosyal eşitlik: sağlık hizmeti doğuştan kazanılmış bir haktır ve tüm topluma, en uzak noktaya kadar sosyal adalet anlayışı içerisinde hizmet götürülmelidir. B. Öz sorumluluk: herkes kendi sağlığının önemini bilmeli ve kendinden, çocuklarından sorumlu olmalıdır. Bunun sağlanabilmesi için kişiler eğitilmeli ve kişilerdeki farkındalık düzeyi arttırılmalıdır. Farkındalığı artan bireyler daha çok sorumluluk hissederek sağlık hizmetlerinin planlanma ve sunum aşamasında söz sahibi olmaktadırlar. Tüm bunların sonucu olarak toplum sağlık hizmetine katılmaktadır. C. Sağlık hizmetlerinin boyutu: sağlık hizmetleri yürütülürken diğer sektörlerden de yardım alınmaktadır. O halde sektörlerarası koordinasyon (eşgüdüm) mutlaka gereklidir. D. Uluslar arası dayanışma: sağlık tüm Dünya ülkelerini ilgilendiren bir konudur ve bu konu ile ilgili olarak gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelerdeki sağlık hizmetlerin kalkınması ve gelişimi için mutlaka destek olması gerekmektedir. Ulusal kalkınma bu maddelerden biri değildir.

Soru 49

224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun hangi tarihte kabul edilmiştir?

Seçenekler

A
6 Ocak 1970
B
7 Ocak 1969
C
8 Ocak 1965
D
5 Ocak 1961
E
4 Ocak 1962
Açıklama:
224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun 5 Ocak 1961 yılında kabul edilmiştir. Böylece sağlık hizmetleri tarihinde “Sosyalleştirme Dönemi” başlamıştır.

Soru 50

Sağlığın korunması hastalıkların önlenmesi için verilen hizmetler ile yapılan düzenlemeler koruyucu sağlık hizmetlerine girer. Kişiye ve çevreye yönelik olarak iki grupta ele alınır. Aşağıdaki eşleşmelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler - Aile planlaması
B
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler - Besin kontrolü ve güvenliği
C
Çevreye yönelik koruyucu hizmetler - Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
D
Çevreye yönelik koruyucu hizmetler - İlaçla koruma
E
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler - İş ortamında sağlığı tehdit edebilecek etkenlerin kontrolü
Açıklama:
a. Kişiye yönelik koruyucu hizmetler: 1. Bağışıklama 2. Hastalıkların erken tanı ve tedavisi 3. İlaçla koruma 4. İyi beslenme 5. Kişisel temizlik ve bakım 6. Aile planlaması 7. Sağlık eğitimi b. Çevreye yönelik koruyucu hizmetler: 1. Besin kontrolü ve güvenliği 2. Yeterli ve temiz su sağlanması 3. Hava kirliliğinin kontrolü 4. Atıkların kontrolü 5. Konut sağlığı 6. İş ortamında sağlığı tehdit edebilecek etkenlerin kontrolü.

Soru 51

Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinde Aşılama ve Serumla Antikor Verilmesi hangi başlık altında bulunur?

Seçenekler

A
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
B
İlaçla korunma
C
Bağışıklama
D
İyi beslenme
E
Aile planlaması
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıklardan korunmanın en etkili yollarından biri kişilerin bağışıklanmasıdır. Çevremiz milyonlarca hastalık yapabilen mikroplarla kaplı durumdadır. Bu mikroplara ve onların zararlı etkilerine karşı vücudumuzun dirençli hale gelmesine bağışıklık denir. Kişi bir enfeksiyon hastalığına karşı ya doğuştan bağışıktır ki buna doğal bağışıklık adı verilir. Ya da hayatı boyunca bir şekilde bağışıklık kazanır ki ona da edinsel bağışıklık adı verilmektedir. Edinsel bağışıklık iki şekilde ortaya çıkar: a. Aktif bağışıklık: Aşılama b. Pasif bağışıklık: Serumla hazır antikor verilmesi. Bağışıklama hizmeti bebekleri, çocukları ya da erişkin bireyleri enfeksiyona yakalanma riskinin yüksek olduğu dönemlerden, çok daha önceki dönemlerde aşılayarak bu hastalıklara yakalanmalarını engelleyen bir temel sağlık hizmetidir. Bir toplumda bulaşıcı bir hastalığın kontrol altın alınabilmesi için toplumun %85-90’nın bağışık olması gerekmektedir. Özellikle bebek ölümlerinin önlenmesinde aşılama hizmeti çok önemli bir yer tutmaktadır.

Soru 52

“Birey ya da toplumlarda istenilen yönde davranış değişikliği oluşturabilmek için o toplumun önceliklerinin belirlenmesi, gelenek ve göreneklerinin neler olduğunun tespit edilmesi, inançlarının sağlıkla ilgili beklentilerinin belirlenmesi gerekir. Bunu yaparken de çift yönlü iletişim kullanılmalı ve toplumla birlikte sorunlar saptanmalıdır. Çünkü toplumların sağlıkla ilgili algıları gelenek ve görenekleri, sağlık davranışının esas belirleyicileridir.” Yukarıdaki açıklama, “Kişiye Yönelik Koruyucu Sağlık Hizmetleri" içinden hangisi için uygundur?

Seçenekler

A
Bağışıklama
B
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
C
İlaçla koruma
D
İyi beslenme
E
Sağlık eğitimi
Açıklama:
“Kişiye Yönelik Koruyucu Sağlık Hizmeti”, sağlık eğitimi ile birey ya da toplumlarda istenilen yönde davranış değişikliği oluşturabilmek için o toplumun önceliklerinin belirlenmesi, gelenek ve göreneklerinin neler olduğunun tespit edilmesi, inançlarının sağlıkla ilgili beklentilerinin belirlenmesi gerekir.

Soru 53

Çevre kişi arasında karşılıklı bir etkileşim söz konusudur. Kişinin genetik yapısı onun çevresel etmenlerden ne şekilde etkileneceğini belirleyen en önemli etmendir. Çevre aynı zamanda kişinin hastalanmasının nedeni de olabilir. Aşağıdakilerden hangisinde çevrenin sağlığa olumlu etkisinden söz edilmiştir?

Seçenekler

A
Nemli ortamlarda alerjik problemler daha sık yaşanması
B
İçme sularının kirlenmesi ve bir çok kişinin ishal başta olmak üzere bir çok sağlık sorunu yaşaması
C
Doğada bulunan bitkilerin besin maddesi olarak tüketilmesi
D
Anne ve babanın sigara içtiği bir ev ortamında çocuklarda solunum yolları ile ilgili enfeksiyon oluşturabilmesi
E
Astım problemi olan kişilerin, hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde solunum sıkıntılarının daha ağır olması
Açıklama:
Doğada bulunan bitkilerin besin maddesi olarak tüketilmesi yaşam için gerekli olan enerjinin elde edilmesi açısından önemlidir. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan bitkiler daha birçok alanda fayda sağlamaktadır.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğinin önlenmesi için alınabilecek önlemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması
B
Sanayinin uygun yerlerde inşa edilmesi
C
Evlerdeki bacalar düzenli temizlenmesi
D
Kaçak kömür kullanımının önüne geçilmesi
E
Özel araç kullanımının yaygınlaştırılması
Açıklama:
Hava kirliliğinin önlenmesi için alınabilecek önlemler şunlardır: 1. Sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması 2. Sanayinin uygun yerlerde inşa edilmesi 3. Evlerdeki bacaların düzenli temizlenmesi 4. Kaçak kömür kullanımının önüne geçilmesi 5. Doğal gaz kullanımının teşvik edilmesi 6. Kalorifer ve doğal gaza periyodik bakım yapılması 7. Yeşil alanların arttırılması 8. Toplu taşımanın yaygınlaştırılması 9. Ormanların korunması, sayısının arttırılması.

Soru 55

Tedavi edici sağlık hizmetleri üç basamağa ayrılır. Aşağıdakilerden hangi eşleştirme doğrudur?

Seçenekler

A
Birinci basamak - Yataklı tedavi
B
İkinci basamak - Yataklı tedavi
C
Birinci basamak - İleri teknolojili hastaneler
D
İkinci basamak - Ayakta tedavi
E
Üçüncü basamak - Ayakta tedavi
Açıklama:
Hastalanan insanların tekrar sağlığına kavuşması için yapılan çalışmaların tamamı bu başlık altında toplanır. Kendi içinde; birinci basamak tedavi hizmetleri (ilk başvuru ve ayakta tedavi), ikinci basamak tedavi hizmetleri (yataklı tedavi hizmetleri) ve üçüncü basamak tedavi hizmetleri olarak üçe ayrılır. Üçüncü basamakta kendi alanında uzmanlaşmış kişilerin bulunduğu ve ileri teknolojinin kullanıldığı hastaneler yer alır. Bu hizmetler tamamen sağlık personeli ve sağlık sektörünce yürütülen hizmetlerdir. Tedavi edici hizmetler genellikle koruyucu hizmetlerin yetersizliğinden ortaya çıkan problemlerle baş etmek için düzenlenmiş hizmetlerdir.

Soru 56

Hastalık ve kazalara bağlı gelişen kalıcı bozuklukların ve sakatlıkların günlük yaşamı etkilemesini engellemek ya da bu etkiyi en aza indirmek, kişinin bedensel ve ruhsal yönden başkalarına bağımlı olmadan hayatını sürdürmesini sağlamak için düzenlenen hizmetlerdir.
Yukarıdaki tanım hangisine aittir?

Seçenekler

A
Koruyucu sağlık hizmetleri
B
Tedavi edici sağlık hizmetleri
C
Rehabilite edici sağlık hizmetleri
D
Takip eden sağlık hizmetleri
E
Ücretli sağlık hizmetleri
Açıklama:
D ve E şıkları sağlık hizmetleri ana başlıklarından değildir.

Soru 57

“Herkese her yerde ve her zaman hizmet sunulması” anlamına gelen 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma. Ata bildirgesine ait temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplumsal eşitlik
B
Sürekli hizmet
C
Çevreyle bütünlük
D
Yaşamın bütünlüğü
E
Toplumsal etmenler
Açıklama:
Herkese her yerde ve her zaman hizmet sunulması anlamına gelen ilgili ilke sürekli hizmettir. Bu madde, yerleşik hizmetin sunulamadığı durumlarda da gezici hizmet birimleri kurulmasını öngörmektedir.

Soru 58

“Korumaya yönelik hizmetlere öncelik verilmesi” anlamına gelen 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma. Ata bildirgesine ait temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Öncelikli hizmet
B
Önemli hastalıklara öncelik
C
Kademeli hizmet
D
Ekip hizmeti
E
Katılımlı hizmet
Açıklama:
Hastalıklardan korumak, oluşumunu önlemek, her zaman için tedavi etmekten çok daha kolay ve ucuzdur. Bu yüzden korumaya yönelik hizmetlere öncelik verilmesi gerekmektedir. Koruyucu hizmetleri götürürken bazı gruplarında, öncelikli hizmet alması gerekir. Bu unsurlar öncelikli hizmet bağlamında ele alınmaktadır.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi kişiye yönelik koruyucu sistemlerden biridir?

Seçenekler

A
Besin kontrolü ve güvenliği
B
Yeterli ve temiz su sağlanması
C
Hava kirliliğinin kontrolü
D
Atıkların kontrolü
E
Aile planlaması
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler; bağışıklama, hastalıkların erken tanı ve tedavisi, ilaçla koruma, iyi beslenme, kişisel temizlik ve bakim, aile planlaması, sağlık eğitimi şeklinde sıralanmaktadır. Diğer seçenekler çevreye yönelik koruma sistemleri bağlamında değerlendirilmektedir.

Soru 60

Belli hastalıklar için diğer kişileri korumak amaçlı ilaç verilmesi, dolayısıyla da tehlike altındaki bireylerin ilaçla korunmuş olması anlamına gelen kemoproflaksi, kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinden hangisi bağlamında ele alınmaktadır?

Seçenekler

A
Bağışıklama
B
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
C
İlaçla korunma
D
İyi beslenme
E
Aile planlaması
Açıklama:
Her hastalıktan korunmak için aşı yoktur. Belli hastalıklar içinde diğer kişileri korumak amaçlı ilaç verilmekte dolayısıyla da tehlike altındaki bireyler ilaçla korunmuş olmaktadır. Bu işleme kemoproflaksi adı verilmektedir. Söz konusu girişim ilaçla korunma bağlamında değerlendirilmektedir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi sağlık eğitiminin yedi boyutu arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Birey, aile, grup ve tüm topluluklarla ilgilenmesi
B
Sağlıkla ilgili en doğru ve kolay yolun seçimi ile ilgilenmesi
C
Hem formal hem de informal eğitimde yer alması
D
Kişiyi fiziksel biyolojik ve sosyal çevresiyle bir bütün olarak ele alması
E
Toplumun sağlıklı yaşam potansiyelinin geliştirmesi
Açıklama:
Sağlık eğitiminin yedi boyutu: Sağlık ve sağlık eğitimi kişiyi fiziksel biyolojik ve sosyal çevresiyle bir bütün olarak ele alır. Sağlık eğitimi kişilere doğumdan ölüme kadar, tüm gelişim dönemlerinde yardım eden bir süreçtir. Sağlık eğitimi her bireyin en üst düzeyde sağlıklı yaşamasını hedefler ve onların hasta ya da özürlü olduğu dönemlerde de sağlık ve hastalıklarıyla ilgilenir. Sağlık eğitimi birey, aile, grup ve tüm topluluklarla ilgilenir. Sağlık eğitimi sağlıkla ilgili en doğru ve kolay yolun seçimi ile ilgilenir. Sağlık eğitimi hem formal hem de informal eğitimde yer alır. Sağlık eğitiminde amaç bilgi vermeden, tutum. davranış ve sosyal değişime kadar giden bir diziden oluşur. Diğer yandan, bireylerin ve toplumun sağlıklı yaşam potansiyelinin geliştirilmesi, sağlık eğitimi etkinliklerinin temel ilkeleri kapsamında ele alınmaktadır.

Soru 62

Suyun taşıması gereken Ph değer aralığı hangi şıkta doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
6.5-8.5
B
6.0-8.5
C
6.5-8.0
D
6.5-7.5
E
6.5-7.0
Açıklama:
Suyun Ph’sı 6.5-8.5 olmalı ve sıcaklığı 8-16o C olursa tadı hoş olarak algılanır

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi suyu arıtmak için kullanılan bir dezenfektanın taşıması gereken özelliklerden biri değildir?

Seçenekler

A
Değişik zaman sıcaklık ve derişimlerde sudaki bakteri, virüs ve amip kistlerini yok etmelidir
B
İnsanlara ve evcil hayvanlara zararsız olmalıdır
C
Ucuz olmalı, taşınması ve depolanması kolay olmalıdır
D
Uçucu olmalıdır ve kolay kaybolmalıdır
E
İşlenen suyun içerisindeki kalıntılar kolayca belirlenebilmelidir
Açıklama:
Suyu arıtmak için kullanılan bir dezenfektanın şu özellikleri taşıması gerekir: Değişik zaman sıcaklık ve derişimlerde kabul edilebilir bir sürede sudaki bakteri, virüs ve amip kistlerini yok etmek zorundadır. İnsanlara ve evcil hayvanlara zararsız olmalıdır. Ucuz olmalı, taşınması ve depolanması kolay olmalıdır. İşlenen suyun içerisindeki kalıntılar kolayca belirlenebilmelidir. Bu dezenfektan maddenin suda kalıcı olması ve kaybolmasının, suyun yeniden kirlenmesi için bir gösterge olarak kullanılabilmesi gerekmektedir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 64

Özellikle sağlıkla ilgili yerlerde çalışan bireylerin karşılaşma riskinin daha fazla olduğu faktörler hangi tehlike grubunda ele alınmaktadır?

Seçenekler

A
Kimyasal faktörler
B
Fiziksel faktörler
C
Biyolojik faktörler
D
Tozlar
E
Ergonomik faktörler
Açıklama:
Özellikle sağlıkla ilgili yerlerde çalışan bireylerin karşılaşma riskinin daha fazla olduğu faktörler biyolojik faktörler içinde ele alınmaktadır.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata Bildirgesinin temel ilkelerinden değildir?

Seçenekler

A
Çevreyle bütünlük
B
Toplumsal eşitlik
C
Hizmetlerde fasıla
D
Yaşamın bütünlüğü
E
Toplumsal etmenler
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.

Soru 66

224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun kaç yılında kabul edilmiştir?

Seçenekler

A
1961
B
1951
C
1941
D
1931
E
1921
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğini önlemek için alınabilecek önlemler arasında değildir?

Seçenekler

A
Doğalgaz yerine kömür kullanımı teşvik edilmeli
B
Sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması
C
Evlerdeki bacalar düzenli temizlenmeli
D
Yeşil alanlar artırılmalı
E
Ormanlar korunmalı, sayısı artırılmalı
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi temel sağlık hizmetleri kapsamında sunulan hizmetlerden değildir?

Seçenekler

A
Estetik ameliyat hizmetleri
B
Ana çocuk sağlığı ve aile planlanması
C
Başlıca enfeksiyon hastalıklarına karşı bağışıklama
D
Yerel endemik hastalıklardan koruma ve kontrol
E
Sık görülen hastalıklar ve yaralanmalara karşı uygun tedavi
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.

Soru 69

Sağlıklı bir konut için gereken şartlardan birini sağlamayan öge aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İçinde yaşanılan her oda için en az 2 metrelik yükseklik olmalıdır
B
Konutta bulunan bir kişi için 14 metrekare döşeme alanı gereklidir
C
Yangından kurtulmak için 1 çıkış yeterlidir
D
Konutlar çöplük, bataklık gibi yerlerin yakınına yapılmamalı
E
Aydınlatmak için yeterli pencere olmalıdır
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.

Soru 70

Sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini arttırmak amaçlı vücut için gerekli besin öğelerini yeterli miktarda ve uygun bir zamanda tüketmeye ne denir?

Seçenekler

A
İlaçla korunma
B
Beslenme
C
Tedavi
D
Erken tanı
E
Bakım
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini sıralayabileceksiniz.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi işyerlerindeki belli başlı tehlikeler arasında değildir?

Seçenekler

A
Kültürel faktörler
B
Fiziksel faktörler
C
Tozlar
D
Kimyasal faktörler
E
Psikososyal faktörler
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.

Soru 72

Mikroplara ve onların zararlı etkilerine karşı vücudumuzun direnç kazanması durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kemoproflaksi
B
Bağışıklık
C
Tedavi edici hizmet
D
Serum
E
Kansızlık
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini sıralayabileceksiniz.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi çevreye yönelik koruyucu hizmetlerden değildir?

Seçenekler

A
Konut sağlığı
B
Besin kontrolü
C
Yeterli ve temiz su sağlanması
D
Atıkların kontrolü
E
İyi beslenme
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.

Soru 74

Sakatlıkları nedeniyle eski işlerini yapamayan ya da belli bir işte bile çalışamayan kişilere iş öğretme, iş bulma ya da işe uyum sağlamaları için yapılan yardımlara ne denir?

Seçenekler

A
Partikül
B
Tıbbi rehabilitasyon
C
Yataklı tedavi hizmetleri
D
İnme
E
Sosyal rehabilitasyon
Açıklama:
Sağlığı tanımlayabileceksiniz.

Soru 75

Temel sağlık hizmetleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Seçenekler

A
Sağlık hizmetlerinin ilk basamağıdır
B
Sağlık hizmetlerinin genelini ilgilendiren bir görüştür
C
Sağlık hizmetlerinin örgütlenmesinde anahtardır
D
Sağlık hizmetlerinde son basamaktır
E
Bir faaliyetler topluluğudur
Açıklama:
Sağlık Hizmeti kavramını açıklayabileceksiniz.

Soru 76

Sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil kişinin bedenen, ruhen ve sosyal yönden kendini iyi hissetme haline ne denir?

Seçenekler

A
Sağlık
B
Tedavi
C
Koruma
D
Rehabilitasyon
E
Ekip hizmeti
Açıklama:
Sağlığı tanımlayabileceksiniz.

Soru 77

Bedensel olarak ortaya çıkan sakatlıkların mümkün olduğu kadar düzeltilmesi işlemine ne denir?

Seçenekler

A
Tıbbi rehabilitasyon
B
Sosyal rehabilitasyon
C
Postür
D
Tedavi edici sağlık hizmetleri
E
Sağlık
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi temel sağlık hizmetlerinin sunumunda uyulması gerekenler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Toplum sağlık hizmetlerine katılmalıdır
B
Entegre hizmet anlayışına gerek yoktur
C
Sağlık hizmetleri ekip anlayışı ile sunulmalıdır
D
Hasta sevki basamaklandırılmalıdır
E
Hizmetler sürekli olmalıdır
Açıklama:
Sağlık Hizmeti kavramını açıklayabileceksiniz.

Soru 79

“Sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil kişinin bedenen ruhen ve sosyal yönden kendisini iyi hissetmesi halidir” tanımı aşağıdaki ifadelerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Aşılama
B
Aile planlaması
C
Sosyal eşitlik
D
Sağlık
E
Öz sorumluluk
Açıklama:
Sağlığı tanımlayabileceksiniz.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi hakkındaki Kanun ve Alma-Ata bildirgesi’nin temel ilkelerinden biridir?

Seçenekler

A
Çevreyle bütünlük
B
Entegre hizmet
C
Kademeli hizmet
D
Evrensellik
E
Hepsi
Açıklama:
Sağlığı tanımlayabileceksiniz.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı gıda tüketiminde dikkat edilmesi gereken temel noktalardan değildir?

Seçenekler

A
Gıdaların güvenli bir sıcaklıkta saklanması
B
Gıdaların fiyatı
C
Gıdaların uygun koşullarda pişirilmesi
D
Çiğ ve pişmiş gıdanın birbirinden ayrılması
E
Taze sebze ve meyvelerin temiz ve bol su altında yıkanması
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri sağlık hizmetlerinin temel alanları arasında yer alır? I. Tedavi II.Rehabilitasyon III. Koruma

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I , II ve III
Açıklama:
Temel sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi çevreye yönelik koruyucu sağlık hizmetidir?

Seçenekler

A
Aile planlaması
B
Sağlık eğitimi
C
İlaçla korunma
D
Hava kirliliğinin kontrolü
E
Aşılama
Açıklama:
Koruyucu sağlık hizmetlerini açıklayabilecek ve örnekler verebileceksiniz.

Soru 84

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
İlk başvuru ve ayakta tedavi birinci basamak tedavi hizmetleridir.
B
Yataklı tedavi hizmetleri ikinci basamak tedavi hizmetleridir.
C
Kendi alanında uzmanlaşmış kişilerin bulunduğu ve ileri teknolojinin kullanıldığı hastaneler üçüncü basamak tedavi hizmetlerinde yer alır.
D
Tedavi edici sağlık hizmetleri sağlık personeli olmayan kişiler tarafından da yürütülebilir.
E
Tedavi edici sağlık hizmetleri kendi içinde üçe ayrılır.
Açıklama:
Tedavi edici sağlık hizmeti kavramını tanımlayabileceksiniz.

Soru 85

Temel alanları “Koruma, Tedavi ve Rehabilitasyon” olan hizmet hangisidir?

Seçenekler

A
Bakım hizmeti
B
Sağlık hizmeti
C
Temizlik hizmeti
D
Barınma hizmeti
E
Ulaşım hizmeti
Açıklama:
Kişilerin ve toplumların sağlıklarını korumak, hastalananların tedavisini yapmak iyileşmenin tam olmadığı durumlarda başkalarına bağımlı olmadan yaşamayı sağlamak ve toplumların sağlıklarını daha iyi durumlara getirmek için yapılan planlı çalışmaların tümüne “sağlık hizmeti” denmektedir. Sağlık hizmetlerinin temel amacı sağlığın korunmasıdır. Sağlık hizmetinin temel alanları
• Koruma
• Tedavi
• Rehabilitasyondur.

Soru 86

Sağlığın korunması hastalıkların önlenmesi için verilen hizmetler ile yapılan düzenlemeler koruyucu sağlık hizmetlerine girer. Kişiye ve çevreye yönelik olarak iki grupta ele alınır. Aşağıdaki eşleşmelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler-Aile planlaması
B
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler-Besin kontrolü ve güvenliği
C
Çevreye yönelik koruyucu hizmetler- Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
D
Çevreye yönelik koruyucu hizmetler-İlaçla koruma
E
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler- İş ortamında sağlığı tehdit edebilecek etkenlerin kontrolü
Açıklama:
a. Kişiye yönelik koruyucu hizmetler:
1. Bağışıklama
2. Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
3. İlaçla koruma
4. İyi beslenme
5. Kişisel temizlik ve bakım
6. Aile planlaması
7. Sağlık eğitimi
b. Çevreye yönelik koruyucu hizmetler:
1. Besin kontrolü ve güvenliği
2. Yeterli ve temiz su sağlanması
3. Hava kirliliğinin kontrolü
4. Atıkların kontrolü
5. Konut sağlığı
6. İş ortamında sağlığı tehdit edebilecek etkenlerin kontrolü.

Soru 87

Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinde Aşılama ve Serumla Antikor Verilmesi hangi alt madde ile başlıklandırılabilinir?

Seçenekler

A
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
B
İlaçla korunma
C
Bağışıklama
D
İyi beslenme
E
Aile planlaması
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıklardan korunmanın en etkili yollarından biri kişilerin bağışıklanmasıdır. Çevremiz milyonlarca hastalık yapabilen mikroplarla kaplı durumdadır. Bu mikroplara ve onların zararlı etkilerine karşı vücudumuzun dirençli hale gelmesine bağışıklık denir. Kişi bir enfeksiyon hastalığına karşı ya doğuştan bağışıktır ki buna doğal bağışıklık adı verilir. Ya da hayatı boyunca bir şekilde bağışıklık kazanır ki ona da edinsel bağışıklık adı verilmektedir. Edinsel bağışıklık iki şekilde ortaya çıkar:
a. Aktif bağışıklık: Aşılama
b. Pasif bağışıklık: Serumla hazır antikor verilmesi. Bağışıklama hizmeti bebekleri, çocukları ya da erişkin bireyleri enfeksiyona yakalanma riskinin yüksek olduğu dönemlerden, çok daha önceki dönemlerde aşılayarak bu hastalıklara yakalanmalarını engelleyen bir temel sağlık hizmetidir. Bir toplumda bulaşıcı bir hastalığın kontrol altın alınabilmesi için toplumun %85-90’nının bağışık olması gerekmektedir. Özellikle bebek ölümlerinin önlenmesinde aşılama hizmeti çok önemli bir yer tutmaktadır.

Soru 88

“Birey yada toplumlarda istenilen yönde davranış değişikliği oluşturabilmek için o toplumun önceliklerinin belirlenmesi, gelenek ve göreneklerinin neler olduğunun tespit edilmesi, inançlarının sağlıkla ilgili beklentilerinin belirlenmesi gerekir. Bunu yaparken de çift yönlü iletişim kullanılmalı ve toplumla birlikte sorunlar saptanmalıdır. Çünkü toplumların sağlıkla ilgili algıları gelenek ve görenekleri, sağlık davranışının esas belirleyicileridir.” Açıklaması hangi kişiye yönelik koruyucu hizmet için olmazsa olmazdır?

Seçenekler

A
Bağışıklama
B
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
C
İlaçla koruma
D
İyi beslenme
E
Sağlık eğitimi
Açıklama:
Sağlık eğitimi ile birey yada toplumlarda istenilen yönde davranış değişikliği oluşturabilmek için o toplumun önceliklerinin belirlenmesi, gelenek ve göreneklerinin neler olduğunun tespit edilmesi, inançlarının sağlıkla ilgili beklentilerinin belirlenmesi gerekir. Bunu yaparken de çift yönlü iletişim kullanılmalı ve toplumla birlikte sorunlar saptanmalıdır. Çünkü toplumların sağlıkla ilgili algıları gelenek ve görenekleri, sağlık davranışının esas belirleyicileridir. Sağlık eğitimi planlanırken bu algılara mutlaka dikkat edilmelidir. Alma-Ata bildirgesinde Temel Sağlık Hizmetleri kapsamı içerisinde “vazgeçilmez” hizmetlerden biri olarak “bir toplumda yaygın görülen sağlık sorunları ve bunların önlenmesi ve denetimi için halkın eğitilmesi” yer almıştır. Sağlığı geliştirme DSÖ tarafından herkes için sağlık politikasına ulaşmak için gerekli bir strateji olarak belirlenmiştir. Sağlığı geliştirme, kişilerin kendi sağlıkları üzerinde kontrolleri arttırmayı ve geliştirmeyi olanaklı kılan bir süreçtir. Halk sağlığı ve koruyucu hekimliğin önemli bir parçasıdır. Ottawa’da 1986 yılında yapılan uluslararası konferans sonrası Ottawa Sağlığı Geliştirme Bildirgesi yayımlanmıştır.

Soru 89

Çevre ve kişi arasında karşılıklı bir etkileşim söz konusudur. Kişinin genetik yapısı onun çevresel etmenlerden ne şekilde etkileneceğini belirleyen en önemli etmendir. Çevre aynı zamanda kişinin hastalanmasının nedeni de olabilir. Aşağıdakilerden hangisinde çevrenin sağlığa olumlu etkisinden söz edilmiştir?

Seçenekler

A
Nemli ortamlarda alerjik problemler daha sık yaşanır.
B
İçme sularının kirlenmesi ve bir çok kişinin ishal başta olmak üzere bir çok sağlık sorunu yaşaması.
C
Doğada bulunan bitkilerin besin maddesi olarak tüketilmesi.
D
Anne ve babanın sigara içtiği bir ev ortamında çocuklarda solunum yolları ile ilgili enfeksiyon oluşturabilmesi.
E
Astım problemi olan kişilerin, hava kirliliğinin yoğun olduğu günlerde solunum sıkıntılarının daha ağır olması.
Açıklama:
Doğada bulunan bitkilerin besin maddesi olarak tüketilmesi yaşam için gerekli olan enerjinin elde edilmesi açısından önemlidir. Canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli olan bitkiler daha bir çok alanda fayda sağlamaktadır.

Soru 90

I. Sosyal eşitlik
II. Öz sorumluluk
III. Sağlık hizmetlerinin boyutu
IV. Uluslararası dayanışma
Yukarıdaki unsurlardan hangisi/hangileri temel sağlık hizmeti kavramının dört önemli noktası arasında yer alır?

Seçenekler

A
I-II-IV
B
II-IV
C
Yalnızca I
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
TSH kavramının ele alındığı dört önemli nokta; sosyal eşitlik, öz sorumluluk, sağlık hizmetlerinin boyutu ve uluslararası dayanışmadır.

Soru 91

“Herkese her yerde ve her zaman hizmet sunulması” anlamına gelen 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata bildirgesine ait temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplumsal eşitlik
B
Sürekli hizmet
C
Çevreyle bütünlük
D
Yaşamın bütünlüğü
E
Toplumsal etmenler
Açıklama:
Herkese her yerde ve her zaman hizmet sunulması anlamına gelen ilgili ilke sürekli hizmettir. Bu madde, yerleşik hizmetin sunulamadığı durumlarda da gezici hizmet birimleri kurulmasını öngörmektedir.

Soru 92

“Korumaya yönelik hizmetlere öncelik verilmesi” anlamına gelen 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata bildirgesine ait temel ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Öncelikli hizmet
B
Önemli hastalıklara öncelik
C
Kademeli hizmet
D
Ekip hizmeti
E
Katılımlı hizmet
Açıklama:
Hastalıklardan korumak, oluşumunu önlemek, her zaman için tedavi etmekten çok daha kolay ve ucuzdur. Bu yüzden korumaya yönelik hizmetlere öncelik verilmesi gerekmektedir. Koruyucu hizmetleri götürürken bazı gruplarında, öncelikli hizmet alması gerekir. Bu unsurlar öncelikli hizmet bağlamında ele alınmaktadır.

Soru 93

Belli hastalıklar için diğer kişileri korumak amaçlı ilaç verilmesi dolayısıyla da tehlike altındaki bireyler ilaçla korunmuş olması anlamına gelen kemoproflaksi, kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinden hangisi bağlamında ele alınmaktadır?

Seçenekler

A
Bağışıklama
B
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
C
İlaçla korunma
D
İyi beslenme
E
Aile planlaması
Açıklama:
Her hastalıktan korunmak için aşı yoktur. Belli hastalıklar içinde diğer kişileri korumak amaçlı ilaç verilmekte dolayısıyla da tehlike altındaki bireyler ilaçla korunmuş olmaktadır. Bu işleme kemoproflaksi adı verilmektedir. Söz konusu girişim ilaçla korunma bağlamında değerlendirilmektedir.

Soru 94

Suyun taşıması gereken Ph değer aralığı hangi şıkta doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
6.5-8.5
B
6.0-8.5
C
6.5-8.0
D
6.5-7.5
E
6.5-7.0
Açıklama:
Suyun Ph’sı 6.5-8.5 olmalı ve sıcaklığı 8-16 0C olursa tadı hoş olarak algılanır.

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğini önlemek için alınacak önlemler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması
B
Sanayinin uygun yerlerde inşa edilmesi
C
Evlerdeki bacalar düzenli temizlenmeli
D
Özel araç kullanımı artmalı
E
Kaçak kömür kullanımının önüne geçilmeli
Açıklama:
Hava kirliliğini önlemek için alınacak önlemler: sanayi tesislerinin bacalarına filtre takılması, sanayinin uygun yerlerde inşa edilmesi, evlerdeki bacalar düzenli temizlenmesi, kaçak kömür kullanımının önüne geçilmesi, doğalgaz kullanımının teşvik edilmesi, kalorifer ve doğalgaza periyodik bakım yapılması, yeşil alanların arttırılması, toplu taşmanın yaygınlaştırılması, ormanların korunması, sayısı arttırılması bulunmaktadır. Özel araç kullanımı, toplu taşıma kullanımının aksi yönünde bir ifadedir.

Soru 96

Özellikle sağlıkla ilgili yerlerde çalışan bireylerin karşılaşma riskinin daha fazla olduğu faktörler hangi tehlike grubunda ele alınmaktadır?

Seçenekler

A
Kimyasal faktörler
B
Fiziksel faktörler
C
Biyolojik faktörler
D
Tozlar
E
Ergonomik faktörler
Açıklama:
Özellikle sağlıkla ilgili yerlerde çalışan bireylerin karşılaşma riskinin daha fazla olduğu faktörler biyolojik faktörler içinde ele alınmaktadır.

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi 1978 yılında Kazakistan’ın Alma- Ata şehrinde hemen hemen bütün ülke ve uluslararası kuruluşların katılımı ve UNICEF ve DSÖ’nün önderliğinde gerçekleştirilen Temel Sağlık Hizmetleri Konferansı’ndaki Temel Sağlık Hizmetleri tanımında geçen özelliklerden biridir?

Seçenekler

A
duygusal ve kişisel görüşlere dayanmaktadır
B
geleneksel yöntem ve teknikler kullanmaktadır
C
toplumda birey ve ailelerin kabul edebilecekleri bir maliyetle sunulmaktadır
D
yerel düzeyde ulaşılabilmektedir
E
yan ve yardımcı sağlık hizmetleridir
Açıklama:
Alma- Ata’da ki tanıma göre “TSH, pratik ve bilimsel temellere oturmuş, bilimsel ve sosyal açıdan kabul edilebilir yöntemler ve teknoloji ile, toplumda bireylere ve ailelere onların tam katılımı ve kabul edebilecekleri bir maliyetle sunulan ve evrensel düzeyde ulaşılabilir, esas/temel sağlık hizmetleridir.

Soru 98

Temel Sağlık Hizmetleri içinde en azından olması gereken belli başlı 8 tane hizmet bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu hizmetlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ender görülen hastalıklar ile ilgili bilimsel araştırmalar yapmak
B
Ana çocuk sağlığı ve aile planlaması
C
Yerel endemik (yerleşik, o alanda sürekli bulunan) hastalıklardan koruma ve kontrol
D
Sık görülen hastalıklar ve yaralanmalara karşı uygun tedavi
E
Toplumun sağlık sorunlarını çözmek amaçlı sağlık eğitimi yapılması
Açıklama:
TSH içinde en azından olması gereken belli başlı 8 tane hizmet bulunmaktadır. Bunlar: ana çocuk sağlığı ve aile planlanması, başlıca enfeksiyon hastalıklarına karşı bağışıklama, yerel endemik (yerleşik, o alanda sürekli bulunan) hastalıklardan koruma ve kontrol, sık görülen hastalıklar ve yaralanmalara karşı uygun tedavi, toplumun sağlık sorunlarını çözmek amaçlı sağlık eğitimi yapılması, uygun beslenme ve gıda temini, güvenli su ve temel sanitasyonun sağlanması, temel ilaçların sağlanmasıdır.

Soru 99

“İnsanlar sadece hasta iken değil sağlıklı oldukları zaman içinde de sağlık hizmeti alabilmelilerdir.” Bu ifade 224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata bildirgesinin temel ilkelerinden hangisi kapsamındadır?

Seçenekler

A
Öncelikli hizmet
B
Toplumsal eşitlik
C
Entegre hizmet
D
Kademeli hizmet
E
Yaşamın bütünlüğü
Açıklama:
Yaşamın bütünlüğü: insan hayatının doğum öncesi dönemden ölüme kadar geçen süre içerisinde bir bütün olarak ele alınması gereklidir. Dolayısıyla insanlar sadece hasta iken değil sağlıklı oldukları zaman içinde de sağlık hizmeti alabilmelidirler.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetidir?

Seçenekler

A
Besin kontrolü ve güvenliği
B
Aile planlaması
C
Atıkların kontrolü
D
Konut sağlığı
E
Yeterli ve temiz su sağlanması
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu hizmetler: Bağışıklama, hastalıkların erken tanı ve tedavisi, ilaçla koruma, iyi beslenme, kişisel temizlik ve bakım, aile planlaması, sağlık eğitimi’dir.

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi çevreye yönelik koruyucu sağlık hizmetidir?

Seçenekler

A
İlaçla koruma
B
İyi beslenme
C
Sağlık eğitimi
D
Hava kirliliğinin kontrolü
E
Bağışıklama
Açıklama:
Çevreye yönelik koruyucu hizmetler: besin kontrolü ve güvenliği, yeterli ve temiz su sağlanması, hava kirliliğinin kontrolü, atıkların kontrolü, konut sağlığı, iş ortamında sağlığı tehdit edebilecek etkenlerin kontroludür.

Soru 102

I. Ailelerin istemedikleri çocuklara sahip olmalarını önlemek
II. Kadınların sık aralıklarla doğum yapmalarına engel olarak sağlıklarını korumak
III. Çok genç yaş ve çok ileri yaş kadınların gebe kalmalarına engel olmak
IV. Doğurgan çağ kadın ve erkekleri üreme ve doğum kontrolü konusunda bilgilendirmek
V. Çocuk sahibi olmak isteyen çiftelere yardımcı olmak
VI. Çocukların daha sağlıklı yetişmesini sağlamak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetlerinden aile planlamasının amaçlarındandır?

Seçenekler

A
Hepsi
B
Hiçbiri
C
Yalnız I
D
II. III. ve VI
E
IV. ve V.
Açıklama:
Yukarıda sayılan tüm maddeler kişiye yönelik sağlık hizmetlerinden aile planlamasının amaçları arasındadır.

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi çevrenin sağlığa etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Hastalıklara zemin hazırlayabilir
B
Doğrudan kendisi hastalık nedeni olabilir
C
Bir kısım hastalıkların oluşumunu kolaylaştırır
D
Bütün sağlık sorunlarında tek etkendir
E
Bazı sağlık sorunlarının ciddiyetini arttırır
Açıklama:
Çevre bütün sağlık sorunlarının tek etkeni olamaz. Her sağlık sorunu için pek çok farklı etken bulunabilir.

Soru 104

I. konutta bulunan bir kişi için 14 m2 döşeme alanı gereklidir
II. içinde yaşanılan her oda için en az 2 m’lik yükseklik olmalıdır
III. konutlar çöplük, bataklık gibi yerlerin yakınına yapılmamalı
IV. yatak odası, yemek odası ve oturma odası birleşik olmalı
Yukarıdakilerden hangisi veya hangiler Amerikan Halk Sağlığı Örgütünün yayınladığı sağlıklı bir konut için gereken şartlar arasındadır?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
I. II. ve III.
C
Hepsi
D
Hiçbiri
E
Yalnız II.
Açıklama:
Yatak odası, yemek odası ve oturma odası birleşik değil ayrı olmalıdır. Bunun dışındaki şıklar Amerikan Halk Sağlığı Örgütünün yayınladığı sağlıklı bir konut için gereken şartlar arasındadır.

Soru 105

Hastalık ve kazalara bağlı gelişen kalıcı bozuklukların ve sakatlıkların günlük yaşamı etkilemesini engellemek ya da bu etkiyi en aza indirmek, kişinin bedensel ve ruhsal yönden başkalarına bağımlı olmadan hayatını sürdürmesini sağlamak için düzenlenen hizmetler aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Birinci basamak tedavi hizmetleri
B
İlk başvuru ve ayakta tedavi
C
İkinci basamak tedavi hizmetleri
D
Yataklı tedavi hizmetleri
E
Rehabilite edici sağlık hizmetleri
Açıklama:
Hastalık ve kazalara bağlı gelişen kalıcı bozuklukların ve sakatlıkların günlük yaşamı etkilemesini engellemek ya da bu etkiyi en aza indirmek, kişinin bedensel ve ruhsal yönden başkalarına bağımlı olmadan hayatını sürdürmesini sağlamak için düzenlenen hizmetlere rehabilite edici sağlık hizmetleri adı verilmektedir.

Soru 106

Amacı günlük yaşamda kişilerin başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif katılımlarını sağlamak olan rehabilitasyon şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tıbbi rehabilitasyon
B
Zorunlu rehabilitasyon
C
Sosyal rehabilitasyon
D
Geçici rehabilitasyon
E
Kişiye bağlı rehabilitasyon
Açıklama:
Sosyal rehabilitasyon: sakatlıkları nedeniyle eski işlerini yapamayan ya da belli bir işte bile çalışamayan kişilere iş öğretme, iş bulma ya da işe uyum sağlamaları için yapılan yardımların tümüdür. Amacı günlük yaşamda kişilerin başkalarına olan bağımlılığını azaltmak ve yaşama daha aktif katılımlarını sağlamaktır.

Soru 107

224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata bildirgesi’nin temel ilkelerinden hangisi "herkese her yerde ve her zaman hizmet sunulması" hedefini belirtmektedir?

Seçenekler

A
Sürekli hizmet
B
Entegre hizmet
C
Öncelikli hizmet
D
Katılımlı hizmet
E
Uygun hizmet
Açıklama:
224 Sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkındaki Kanun ve Alma-Ata bildirgesi’nin temel ilkelerinden biri olan sürekli hizmet kavramı herkese her yerde ve her zaman hizmet sunulması anlamındadır. Yerleşik hizmetin sunulamadığı durumlarda da gezici hizmet birimleri kurulmalıdır. Doğru yanıt A'dır.

Ünite 2

Soru 1

Aşağıda tansiyon ölçümü ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tansiyonu ölçülecek olan kişi en az 5 dakika istirahat etmiş olmalıdır.
B
Tansiyonu ölçülecek olan kişi son yarım saat yiyecek, içecek ve sigara tüketmemiş olmalıdır.
C
Ölçümün günde bir defadan fazla yapılmamasına özen gösterilmelidir.
D
Ölçüm sırasında kişi, sırtı arkaya dayalı hâlde oturmalıdır.
E
Ölçüm sırasında ölçüm yapılan kol alttan desteklenmelidir.
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 2

Aşağıda şeker ölçümü yapılmış olan bireylerin kan şekeri değerleri verilmiştir. Bu bireylerden hangisinin diyabet hastası olduğu düşünülebilir?

Seçenekler

A
Yemek öncesi - 83 mg/dl
B
Yemek öncesi - 60 mg/dl
C
Yemek sonrası - 100 mg/dl
D
Yemek öncesi - 130 mg/dl
E
Yemek sonrası- 130 mg/dl
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 3

Nabız ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Normal değerleri, sağlıklı bireylerde istirahat hâlinde iken dakikada 60-100 nabız/dk’dır.
B
Ateşli hastalıklar, şok, kanama ve yaralanma gibi durumlarda nabız hızı artar.
C
Sarılık, beslenme yetmezliği, yorgunluk ve yaşlılık durumlarında azalır.
D
Nabzın düzensiz olmasına aritmi denilir.
E
Nabzın azalmasına taşikardi, artmasına bradikardi denilir.
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 4

Rutin olarak tansiyonunu ölçtürmek için eczaneye gelen yaşlı hasta, ilk ölçümde bir tuhaflık olduğunu fark edip eczacıdan ölçümü tekrarlamasını istiyor. Ancak diğer denemeler sırasında da değerler arasında farklılıklar göze çarpıyor. Bu durumun nedeni aşağıdaki açıklamalardan hangisi olabilir?

Seçenekler

A
Hasta, kan basıncı ölçümünden yarım saat önce bir şey yememiştir.
B
Manşon, ölçüm sırasında dirsek çizgisinin iki parmak üzerinden sarılmıştır.
C
Ölçüm sırasında dirsek çukuru kalp hizasının altında sabitlenmiştir.
D
Manşon yaklaşık 180 mm. Hg basıncı kadar şişirilmiştir.
E
Steteskop diyaframı, hastanın dirsek çukurunda gövdeye yakın tarafa yerleştirilmiştir.
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Tansiyon ölçümünde uyulması gereken kurallardan bir tanesi de; kişinin en az 5 dakika süreyle ve sırtı arkaya dayalı şekilde otururken, ölçüm yapılacak kolun da dirsek çukuru göğüs hizasında olacak şekilde alttan destekleniyor olması ve kolun havada tutulmasıdır. “a”, “b”, “d” ve “e” seçenekleri zaten doğru olan uygulamalardır. Bu nedenle “c” seçeneğinde yanlış uygulama yapıldığı için doğru cevap bu seçenek olmalıdır.

Soru 5

Kan şekerini ölçmek isteyen hasta, parmağını deldikten sonra ölçüm cihazına test çubuğunu yerleştirip bir damla kan damlatır. Bir süre bekler. Cihaz hata vermektedir. Hastanın doğru ölçüm sonucunu alabilmesi için aşağıdaki uygulamalardan hangisini yapmasına gerek yoktur?

Seçenekler

A
Temizliğinden şüpheleniyorsa ellerini yıkayarak ölçümü tekrarlamalıdır.
B
Test çubuklarının üzerindeki kod numaralarının cihazdakilerle aynı olup olmadığını kontrol etmelidir.
C
Delme işleminden sonra parmaktan gelen ilk damla kanı kuru bir pamuk ile silmeli ve cihaza daha sonra damlatmalıdır.
D
Kutusunun ısı, ışık ve nemden korunduğundan emin olduğu test çubukları ile işlemi tekrarlamalıdır.
E
Hasta, hatalı sonuç veren cihazı bırakmalı, idrar testi ile kan şekerini güvenilir yoldan öğrenmelidir.
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
İdrar testi; idrarda şeker, kan şekeri kanda yükseldikten bir süre sonra çıkabileceğinden ve normal sınırın altındaki kan şekeri hakkında bilgi vermeyeceğinden dolayı modern şeker ölçme cihazları kadar güvenilir değildir. Cihaz hata verdiğinde diğer seçeneklerdeki yöntemler ile bu durum ortadan kaldırılmaya çalışılabilir. Doğru cevap “e” seçeneğidir.

Soru 6

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, hipertansiyonun değiştirilemez faktörlerindendir?

Seçenekler

A
Şişmanlık
B
Stres
C
Hareketsizlik
D
Şeker Hastalığı
E
Alkol
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Kalıtım, yaş, cinsiyet ve şeker hastalığı hipertansiyonun değiştirilemez faktörleri arasında iken; şişmanlık, sigara, tuz, stres, hareketsizlik ve fazla alkol değiştirilebilir faktörlerdendir. Bu nedenle doğru cevap “d” seçeneğidir.

Soru 7

Kliniğe halsizlik, deride kızarıklık, titreme belirtileri ile başvuran hastanın yapılan muayenede vücut sıcaklığı 40°C olarak belirlenmiştir. Hastanın nabız hızında ve solunum hız ve derinliğinde artma görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu hasta için yapılabilecekler arasında değildir?

Seçenekler

A
Ateş nedeni olabilecek yerlerden (kan, idrar gibi) kültür örneği alınmalıdır.
B
Üşüme evresi sırasında hastaya sıcak uygulama yapılarak titremesi önlenmelidir.
C
Hastanın yeterli sıvı alımı ve beslenmesi sağlanmalıdır.
D
Ateşi bir an önce düşürmek için ilaç tedavisi (antipiretik, antibiyotik) uygulanmalıdır.
E
Oksijen tedavisi uygulanarak hasta kararlı hâle getirilmelidir.
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Sebebi ne olursa olsun HİPERPİREKSİ ile karşılaşıldığında, ilk aşamada ateşin düşürülmesi için gerekli birtakım uygulamalar yerine getirilmelidir. Hastada gözlemlenen titremenin önlenmesi ateşin düşürülmesi ile mümkündür; aksine hastaya sıcak uygulama yapmak hastanın durumunu kötüleştirebilir. Doğru cevap “b” seçeneğidir.

Soru 8

Hâlsizlik, kilo kaybı, gece terlemesi, çomak parmak, tansiyon düşüklüğü ve çarpıntı semptomları olan bayan hasta hastaneye başvurmuştur. Hastanın göğsünde yanma ve solunum sıkıntısı bulunmakta ve zaman zaman balgam ile birlikte kan tükürmekte ve ateşi yüksek seyretmektedir. Bu hasta genel değerlendirme sonrası hangi kliniğe yönlendirilmelidir?

Seçenekler

A
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kliniği
B
Gastroenteroloji Kliniği
C
Nöroloji Kliniği
D
Kardiyoloji Kliniği
E
Enfeksiyon Hastalıkları Kliniği
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Sözü edilen semptomlar alt solunum yolu hastalıklarına aittir. Hastanın “Enfeksiyon Hastalıkları” kliniğine başvurması gerekmektedir. Doğru cevap “e” seçeneğidir.

Soru 9

Bir süredir tansiyonu yüksek seyreden hastaya doktoru tarafından hipertansiyon teşhisi koyulmuş ve uzun süreli bir ilaç tedavisine başlanmıştır. Bu hastanın tansiyonunun kontrol altına alınması sürecinde aşağıdakilerden hangisini yapması doğru değildir?

Seçenekler

A
Hipertansiyon için reçete edilen ilaçlarını düzenli olarak almalıdır.
B
Tansiyonu düştüğünde ilaç alımını bir süre durdurup gerektiğinde tekrar başlamalıdır.
C
Reçetede yazılan ilaçlar bitmese bile herhangi bir tansiyon dengesizliğinde doktora başvurmalıdır.
D
Tedavi sırasında soğuk algınlığına yakalandığında ilaç almadan önce doktora başvurmalıdır.
E
Sigara ve alkolden uzak durmalı, egzersiz yapmalıdır.
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Hipertansiyon tedavisi sırasında ilaçlar kesintisiz ve düzenli alınmalıdır. Tansiyon düştüğü için ilaç kesilmemelidir. İlacın azaltılması veya kesilmesi durumunda tansiyon tekrar yükselebilir. Doğru cevap “b” seçeneğidir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi termometrenin uygulanabileceği vücut bölgeleri açısından vücut sıcaklığı ölçüm yöntemleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Aksiller ölçüm
B
Timpanik ölçüm
C
İntranazal ölçüm
D
Oral ölçüm
E
Rektal ölçüm
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Koltuk altı, anüs, ağız içi ve kulak içi ateş ölçülebilecek vücut bölgeleridir. Burun içi tercih edilmemektedir. Doğru cevap “c” seçeneğidir.

Soru 11

Solunum sırasında vücudumuzda gerçekleşen olaylar ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Soluk verdiğimizde göğüs kafesimiz genişler.
B
Soluk aldığımızda diyafram düzleşir.
C
Soluk aldığımızda göğüs kafesimiz aşağı doğru iner.
D
Heyecan, egzersiz ve korku solunum sıklığını azaltır.
E
Sağlıklı insanda soluk alıp verme sayısı dakikada 24-36'dır.
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Soluk aldığımızda göğüs kafesimiz genişler. Diyafram düzleşir. Akciğerlerimize hava girer ve genişler. Soluk verdiğimizde ise tersi olur. Sağlıklı insanda soluk alıp verme sayısı dakikada 12-16'dır. Egzersiz, heyecan, korku ise solunum sıklığını artırır. Doğru cevap “b” seçeneğidir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi en sık görülen hastalık belirtilerindendir?

Seçenekler

A
Gülmek
B
Ağlamak
C
Susamak
D
Ağız kuruluğu
E
İdrara çıkma
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Ağız kuruluğu

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi enfeksiyon (bulaşıcı) hastalıkların genel belirtilerinden değildir?

Seçenekler

A
Ateş
B
Hâlsizlik, iştahsızlık
C
Avuç terlemesi
D
Kilo kaybı
E
Deri döküntüleri
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Avuç terlemesi

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi sinir sistemi hastalıklarının genel belirtilerinden birisidir?

Seçenekler

A
Kişilik ve davranış değişiklikleri
B
Öksürük
C
Hapşırık
D
Nefes darlığı
E
Ateş
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Kişilik ve davranış değişiklikleri

Soru 15

Kan basıncının ölçümü sırasında aşağıdakilerden hangisinin yapılması doğru olur?

Seçenekler

A
Steteskopun çan kısmının iyi tutulması
B
Bacak bacak üstüne atmak
C
Kolun gergin olması
D
Dirsek çukurunun kalp hizasının altında olması
E
Manşetin fazla şişirilmesi
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Kan Basıncını Ölçerken Yapılan Hatalar

Soru 16

Nabız ölçümü bize hangi organ hakkında bilgi verir?

Seçenekler

A
Karaciğer
B
Oniki parmak bağırsağı
C
Mide
D
Kalp
E
Akciğer
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Nabız bize hem kalp hızı hakkında bilgi verirken, hem de kalbin düzenli çalışıp çalışmadığı, yani ritmi hakkında da bilgi verir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi solunum organlarından değildir?

Seçenekler

A
Kalp
B
Akciğer
C
Broş ve bronşçuklar
D
Soluk borusu
E
Yutak
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Kalp

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi tansiyon değerini etkileyen etmenlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Kalbin pompalama gücü
B
Periferik (kalp dışındaki bölgelerdeki) direnç
C
Arter (damar) duvarının esnekliği (elastikiyeti)
D
Kanın vizkozitesi (akışkanlığı)
E
Kanda bulunan alyuvar sayısı
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Kanda bulunan alyuvar sayısı

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyonun değiştirilebilir nedenlerindendir?

Seçenekler

A
Şeker hastalığı
B
Cinsiyet
C
Kalıtım
D
Yaş
E
Beslenme
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Beslenme

Soru 20

Vücut ısısı yükselen hastada, hangi tip bir hastalığın görülmesi daha olasıdır?

Seçenekler

A
Travmatik
B
Psikolojik
C
Dejeneratif
D
Enfeksiyon
E
Tümöral
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Bulaşıcılığa bağlı (enfeksiyon) hastalıkların tamamına yakınında ateş artar. Vücut ısısının yüksek olmasına hipertermi denir. Vücuda girip çoğalan mikroorganizmalar kendileri veya toksinleri ile vücut savunma hücreleri arasındaki savaş sonucu ısı merkezi uyarılır. Bu uyarılma sonucu vücutta ısı üretimi artar, böylece ateş yükselmiş olur.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi kan basıncı ölçümü sırasında yapılan yanlış uygulamalardan biridir?

Seçenekler

A
Ölçüm hasta en az 5 dakika istirahat ettikten sonra yapılmalıdır.
B
Manşon kalp hizasının altında olacak şekilde takılmalıdır.
C
Manşon yaklaşık 180 mm. Hg'ya kadar şişirilmelidir.
D
Basınç düşerken nabız atışlarının ilk duyulduğu basınç değeri sistolik basınçtır.
E
Tansiyonu ölçülecek kişilerde başlangıçta her iki koldan da ölçmek gereklidir. Hangi koldan okunan değer yüksekse, takip de artık hep o koldan yapılmalıdır.
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Tansiyon ölçümü sırasında ölçümü yapılacak kişinin kolundaki kıyafet omza kadar sıyrılmalı ve kıyafetin kolu sıkmamasına özen gösterilmelidir, kolu sıkıyorsa çıkarılmalıdır. Tansiyon aletinin kola sarılan kısmına "manşon" denir. Manşon kalple aynı hizada, dirsek çizgisinin bir-iki parmak üzerinden sarılmalıdır. Kalp hizasının altında olmamalıdır.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi kan basıncını ölçerken yapılan hatalar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Manşonun gevşek sarılması
B
Kolun gergin olması
C
Dirsek çukurunun kalp hizasının altında olması
D
Manşonun havasının 2mm hızla düşürülmesi
E
Manşonun fazla şişirilmesi
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Tansiyon ölçümü sırasında manşon şişirilir. Buradaki amaç, manşon içindeki hava basıncının, damarlar içindeki basıncı yenmesidir. Dolayısıyla nabız yada herhangi bir ses alınabilen "sessiz" sahaya ulaşana kadar şişirilir. Manşon yaklaşık 180 mm. Hg'ya kadar şişirilir. Daha sonra yavaş yavaş hava boşaltılmaya başlanır. Bu arada dikkat ve gözler basınç göstergesindedir. Önerilen saniye de 2mm hızla basıncı düşürmektir.

Soru 23

Nabız ölçümü sırasında el bileği, dirsek içi, kasık, şakak, ayak bileği gibi vücut bölgelerinin kullanılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Damarların o noktalarda daha çok kanlanması
B
Damar duvarının o noktalarda daha çok genişlemesi
C
Damarların yüzeyel seyrettiği yerler olmaları
D
Nabız ritminin o bölgelerde daha düzenli olması
E
Kalpten uzak noktalar olmaları
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Nabız ölçümü sırasında el bileği, dirsek içi, kasık, şakak, ayak bileği gibi vücut bölgelerinin kullanılmasının nedeni damarların yüzeyel seyrettiği yerler olmaları ve bu noktalarda nabız dalgalarının daha hissedilir olmasıdır.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi solunum sayısı belirleme sırasında yapılan yanlış bir uygulamadır?

Seçenekler

A
Kişi dinlenmiş ve rahat olmalıdır.
B
Solunumun sayılması içinen uygun zaman nabız değerlendirmesi sonrasıdır.
C
Hastanın radyal (radial) arterinden tutulur.
D
Kol dize yerleştirilir.
E
Nabız sayılıyor hissini uyandırarak solunum sayılır.
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Hastanın solunumu sayılırken aynı anda derinliği ve düzeni de değerlendirilmelidir. Kişi dinlenmiş ve rahat olmalıdır. Solunumun sayılması içinen uygun zaman nabız değerlendirmesi sonrasıdır. Hastanın radyal (radial) arterinden tutulur. Kolu göğsüne getirilir. Nabız sayılıyor hissini uyandırarak solunum sayılır.

Soru 25

Aşağıdaki zamanlardan hangisinde ölçülen şekerin normal değerlerden yüksek çıkması diyabet hastalığı semptomlarındandır?

Seçenekler

A
Yemekten hemen sonra
B
Yüksek karbonhidratlı yiyecek tüketiminden sonra
C
Belirli bir süre açlıktan sonra
D
İdrar şekeri
E
Meyve tüketiminden sonra
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Yemeklerden sonra kan şekeriniz geçici süreliğine normalin üzerine çıkabilir ve kan şekeriniz yediğiniz yemeğin karbonhidrat içeriğine göre ciddi değişkenlik gösterir. Ancak insülin gerekli miktarda salgılanarak, bu yüksekliği düzeltir. Belirli bir süre açlıktan sonra ise kan şekerinizin normal olmaması için bir neden kalmaz. Böylece açlık durumunda ölçülen şeker düzeyinin hem düşük hem yüksek olması anormallik olarak kabul edilir. Kan şekerinin yüksekliği ile giden hastalığa şeker hastalığı (diabetes mellitus) adı verilir.

Soru 26

Ayağa kalkıldığında ortaya çıkan kan basıncı düşmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Diabetes mellitus
B
Aritmi
C
Taşikardi
D
Bradikardi
E
Ortostatik hipotansiyon
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Ayağa kalkıldığında ortaya çıkan kan basıncı düşmesine ORTOSTATİK veya POSTÜRAL HİPOTANSİYON denilir. Özellikle uzun süre yatmış olan (günlerce, haftalarca) ya da ameliyat ve kaza sonrası kişilerin ayağa kaldırılması sonrasında ortostatik hipotansiyon nedeniyle kişi baş dönmesi, bulantı yaşayabilir, bilincini kaybedebilir (bayılma/senkop); O nedenle bu gibi kişiler yataktan yavaş yavaş kaldırılır.

Soru 27

Erkeklerde meme başı büyümesi, dalak büyüklüğü, parmak şekil bozukluğu, portal hipertansiyon, Murphy belirtisi gibi belirtiler hangi hastalıkların belirtileridir?

Seçenekler

A
Dolaşım sistemi ve kan hastalıkları
B
Üst ve alt solunum sistemi hastalıkları
C
Sindirim sistemi hastalıkları
D
Enfeksiyon (bulaşıcı) hastalıkları
E
Sinir sistemi hastalıkları
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Erkeklerde meme başı büyümesi (jinekomasti), dalak büyüklüğü, parmak şekil bozukluğu (dupuytren kontraktürü), asit, varis,portal hipertansiyon, anemi, güçsüzlük, diabet, bulantı, kusma, sarılık, çarpıntı, geğirme, Murphy belirtisi (sağ kosta altı derin palpe edilirken hastadan bu esnada nefes alması istendiğinde, ani oluşan ağrıdan nefes alamaz) karaciğer ve safra yolları hastalıkları belirtileridir. Yani sindirim sistemi hastalıklarının belirtileridir. Cevap C şıkkıdır.

Soru 28

Hasta;
I. kan basıncı ölçümünden yarım saat önce egzersizden kaçınmalı
II. ölçümden önce yemek yemeli
III. kafein almamalı
IV. sigara içmemeli
Tansiyon ölçümü ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, III
B
I, II, III
C
I, IV
D
I, II, IV
E
I, III, IV
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Hasta, kan basıncı ölçümünden yarım saat önce egzersizden kaçınmalı, birşey yememeli, kafein almamalı ve sigara içmemelidir. Hasta en az 5 dakika istirahat etmelidir. Buna göre doğru cevap; I, III ve IV.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi kan basıncını ölçerken yapılması gerekenlerdendir?

Seçenekler

A
Bacak bacak üstüne atma
B
Dirsek çukurunun kalp hizasında olması
C
Manşetin havasının çok hızlı boşaltılması
D
Manşetin yavaş şişirilmesi
E
Kolun gergin olması
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Kan Basıncını Ölçerken Yapılan Hatalar
1. Bacak bacak üstüne atma
2. Kolun gergin olması
3. Dirsek çukurunun kalp hizasının altında olması
4. Manşetin çok uzun olması
5. Manşetin kısa olması
6. Manşetin gevşek sarılması
7. Manşetin yavaş şişirilmesi
8. Manşetin fazla şişirilmesi
9. Manşetin havasının çok yavaş boşaltılması
10.Manşetin havasının çok hızlı boşaltılması
11.Steteskopun çan kısmının iyi tutulmaması
Ancak B şıkkındaki ifade 'dirsek çukurunun kalp hizasında olması' ise doğrudur.

Soru 30

Ağızdan ölçümde ateş olarak değerlendirilen kriter nedir?

Seçenekler

A
37,5°C
B
38,5°C
C
37°C
D
38°C
E
36,5°C
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Normal ısı koltuk altından 36,4°-36,7°C, ağızdan ölçülen ısı ise 36,6°-37° C dir.
Soruda Ölçümde ateş olarak değerlendirilen kriterler istenmekte bu değerler ise:
Koltuk altı 37,2°C, Kulak 37,5°C, Rektal ölçümde 38°C nin üzerinde, Ağızdan 37,5°C dir.Cevap A şıkkıdır.

Soru 31

Sağlıklı insanda soluk alıp verme sayısı dakikada kaçtır?

Seçenekler

A
8-11
B
12-20
C
17-22
D
21-24
E
25-28
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Sağlıklı insanda soluk alıp verme sayısı dakikada 12 - 20'dır. Cevap B şıkkıdır.

Soru 32

Kan basıncı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kan basıncının yüksekliğine hipotansiyon denir.
B
Kan basıncının düşüklüğüne hipertansiyon denir.
C
Sistolik ve diastolik basınçlar arasındaki farka nabız basıncı denir.
D
Sistolik basınç 140-150 mmHg üzerinde ise sistolik tip hipotansiyondur.
E
Diastolik basınç 90 mmHg üzerinde ise diastolik tip hipotansiyondur.
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Kan basıncının yüksekliğine hipertansiyon, düşüklüğüne ise hipotansiyon denir. Sistolik ve diastolik basınçlar arasındaki farka nabız basıncı denir. Sistolik basınç 140-150 mmHg üzerinde ise sistolik tip hipertansiyondur. Diastolik basınç 90 mmHg üzerinde ise diastolik tip hipertansiyondur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 33

Tansiyon değerini etkileyen etmenler hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Damar çeperleri esnekliğini yitirip sertleştikçe kan basıncı artar.
B
Kanın vizkozitesi azaldıkça kan basıncı azalır.
C
Kalbin pompalama gücü arttıkça arteryel basınç azalır.
D
Kandaki hücre yüzdesi arttıkça kanın akış hızı artar.
E
Yaşla birlikte ya da hastalıkların etkisiyle damar çeperlerinin esnekliği artar.
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Yaşla birlikte ya da hastalıkların etkisiyle damar çeperleri esnekliğini yitirir. Damar sertleştikçe kan basıncı artar. Kanın vizkozitesi (akışkanlığı); kandaki hücre (hematokrit) yüzdesidir. Kandaki hücre oranı arttıkça, kanın akış hızı yavaşlayacaktır (hematokrit arttıkça akışmazlık artar). Akışkanlık azaldıkça (yani akışmazlık arttıkça) kan basıncı da artar. Kalbin pompalama gücü arttıkça arteryel basınç yükselir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyonun değiştirilemez faktörlerindendir?

Seçenekler

A
Şişmanlık
B
Sigara
C
Hareketsizlik
D
Stres
E
Şeker hastalığı
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Şişmanlık, sigara, hareketsizlik ve stres değiştirilebilir faktörlerdendir. Ancak şeker hastalığı değiştirilemez faktörlerdendir. Cevap E şıkkıdır.

Soru 35

Hangisi enfeksiyon hastalıklarının genel belirtilerinden biridir?

Seçenekler

A
Deri döküntüleri
B
Burun kanaması
C
Öksürük
D
Ses kısıklığı
E
Çarpıntı
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Deri döküntüleri enfeksiyon hastalıklarının genel belirtilerinden olduğundan doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi alt solunum yolu hastalıklarındandır?

Seçenekler

A
Larenjit
B
Farenjit
C
Zatürre
D
Rinit
E
Grip
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Zatürre alt solunum yolu hastalıkların, diğer seçenekler üst solunum yolu hastalıklarındandır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi kan hastalıklarının genel belirtilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ateş
B
Kilo kaybı
C
Nefes darlığı
D
Yutma güçlüğü
E
Lenf bezlerinde büyüme
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Yutma güçlüğü kan hastalıklarının genel belirtileri arasında olmadığından doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 38

Çok su içme, çok idrara çıkma, iştahsızlık, bilinç değişikliği, çok uzun boy veya cücelik, hormonal değişiklikler, şişmanlık, kısırlık gibi belirtiler hangi sistem hastalıklarının genel belirtileridir?

Seçenekler

A
Sinir sistemi
B
Genito-Üriner sistem
C
Sindirim sistemi
D
Üst ve alt solunum sistemi
E
Endokrin sistem
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Soruda geçen belirtiler endokrin sistemi hastalıklarının genel belirtilerinden bazıları olduğundan doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 39

Kan şekeri ölçümü ve takibi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Kan şekerinin normal değeri 70-110 mg/dl arasındadır.
B
İnsülin depolardan glikozu kana veren hormondur.
C
Kan şekeri yükselmesine hiperglisemi, düşmesine hipoglisemi denir.
D
Günde 7 kez şeker testi yapılması idealdir.
E
Şeker ölçümü için yemekten hemen önce ve 1-2 saat sonrası uygundur.
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
İnsülin hormonu kandan glikozu alıp depolayan, glukon ise depolardan kana veren hormondur. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 40

Tansiyonla ilgili aşağıdakilerden tanımlardan hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Sistolik basıncın 140-150 mmHg üzerinde olmasına sistolik tip hipertansiyon denir.
B
Diastolik basıncın 70 mmHg üzerinde olmasına diastolik tip hipertansiyon denir.
C
Sistolik basıncın170-180 mmHg üzerinde olmasına hipertansiyon denir.
D
Sistolik basıncın 140 mmHg, diastolik 90 mmHg üzerinde ise öncü hipertansiyon denir.
E
Sistolik basınç 120-139 mmHg ve diastolik basınç 80-89 mmHg arasında ise hipertansiyon denir.
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Sistolik basıncın 140-150 mmHg üzerinde olması sistolik tip hipertansiyon olarak adlandırılır. Diğer seçeneklerde verilen tanımlar yanlış olduğundan doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 41

- Kalp tarafından atılan kan miktarının artması
- Toplardamarların kendini daraltarak kalbe gelen kan miktarını artırması
- Böbreklerin idrar miktarını azaltması
Yukarıdaki değişiklikler hangi durumda görülür?

Seçenekler

A
Hipoglisemi
B
Hiperglisemi
C
Hiperpreksi
D
Hipotansiyon
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.
Soruda verilen değişiklikler hipotansiyon durumunda vücutta oluşan değişimler olduğundan doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi bradipneyi doğru tanımlar?

Seçenekler

A
Dakikadaki solunum sayısındaki artış
B
Dakikadaki solunum sayısındaki azalma
C
Solunumun tamamen durması
D
Hızlı, yüzeysel ve güçlükle yapılan solunum
E
Yeni doğanda dakikadaki solunum sayısının fazla olması
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.
Dakikadaki solunum sayısındaki azalma bradipne olarak tanımlanır. Bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 43

Ağrı, Ateş, Halsizlik ve yorgunluk, Kilo kaybı, İştahsızlık, Kilo alımı, Ağız kuruluğu gibi belirtiler neyin habercisidir?

Seçenekler

A
Ekonomik yetersizlik
B
Hastalık
C
Aşırı çalışma
D
Hijyenik olmayan çevre
E
Genetik yatkınlık
Açıklama:
A,C,D ve E şıkları hastalığın oluşmasında ön koşullardır.

Soru 44

Üst ve alt solunum sistemi hastalıklarında ortak olarak görülen belirti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Boğaz ağrısı
B
Paslı dil
C
Ateş
D
İştahsızlık
E
Gece terlemesi
Açıklama:
Üst solunum sistemi; Ateş, boğaz ağrısı, boğaz kaşıntısı, yutma güçlüğü, bulantı, burun, akıntısı-tıkanıklık, öksürük, ses kısıklığı, iştahsızlık, genel vücut ağrısı, hapşırma, burun kanaması, başağrısı, büyümüş lenf bezleri görülebilir. Alt solunum sistemi; Halsizlik, kilo kaybı, balgam, ateş, kan tükürme (hemoptizi), göğüste yanma, solunum sıkıntısı, öksürük, soluk renk, ıslık şeklinde solunum, çomak parmak, paslı dil, gece terlemesi, çarpıntı tansiyon düşüklüğü görülebilir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Endokrin sistem organlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Troid bezleri
B
Hipofiz bezi
C
Pankreas
D
Karaciğer
E
Sürrenal bezler
Açıklama:
Endokrin sistem, hipofiz, tiroid, paratiroid, pankreas ve sürrenal bezlerden oluşur.

Soru 46

Aşağıda Akut ve Kronik hastalıklar hakkında verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Akut hastalıklar yıllar boyunca sürebilir.
B
Kronik hastalıklar kısa sürelidir.
C
Şeker hastalığı akut hastalıktır.
D
Grip kronik bir hastalıktır.
E
Yüksek tansiyon kronik bir hastalıktır.
Açıklama:
Hastalıklar ani ortaya çıkan (akut) hastalıklar ve uzun yıllar boyunca seyreden (kronik) hastalıklar olmak üzere sınıflandırılabilir. Mikrobik hastalıklar, nezle, grip, sıcak çarpması, menenjit, damar tıkanmaları akut hastalıklar iken, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, felç, kalp hastalığı, romatizma gibi hastalıklar kronik hastalıklardır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi kan basıncı ölçülürken yapılan hatalardan biridir?

Seçenekler

A
Manşetin havasının çok yavaş boşaltılması.
B
Hasta en az 5 dakika istirahat etmesi.
C
Manşon kalple aynı hizada, dirsek çizgisinin bir-iki parmak üzerinden sarılması
D
Diyafram dirsek çukurunda gövdeye yakın tarafa yerleştirilmesi.
E
Tansiyonu ölçülecek kişilerde başlangıçta her iki koldan da ölçülmesi.
Açıklama:
Bacak bacak üstüne atma, Kolun gergin olması, Dirsek çukurunun kalp hizasının altında olması, Manşetin çok uzun olması, Manşetin kısa olması, Manşetin gevşek sarılması, Manşetin yavaş şişirilmesi, Manşetin fazla şişirilmesi, Manşetin havasının çok yavaş boşaltılması, Manşetin havasının çok hızlı boşaltılması, Steteskopun çan kısmının iyi tutulmaması gibi durumlar kan basıncı ölçülürken yapılan hatalardır.

Soru 48

Aşağıda verilen bilgilerden hangisinde ateşten söz edilebilir?

Seçenekler

A
Kulaktan 37°C
B
Koltuk altından 36°C
C
Ağız içinden 37°C
D
Rektal’den 38°C
E
Kulaktan 36°C
Açıklama:
Koltuk altı 37,2°C Kulak 37,5°C Ağızdan 37,5°C Rektal ölçümde 38°C nin üzerindeki ölçümler ateş olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap D’dir.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi bir solunum organı değildir?

Seçenekler

A
Karaciğer
B
Burun
C
Gırtlak
D
Soluk borusu
E
Yutak
Açıklama:
Burun, yutak, gırtlak, soluk borusu, akciğerler, broş ve bronşçuklar solunum organlarıdır.

Soru 50

Kan şekeri vücudu dolaşan kan aracılığı ile tüm hücrelerin kullanımına sunulan enerji verici bir maddedir ve glikoz olarak adlandırılır. Kan şekerinin vücuttaki normal değerleri nedir?

Seçenekler

A
60-80 mg/dL
B
50-70 mg/dL
C
70-110 mg/dL
D
90-130 mg/dL
E
100-140 mg/dL
Açıklama:
Kan şekerinin vücuttaki normal değerleri 70-110 (mg/dl) arasındadır. Düşmesine hipoglisemi, yükselmesine hiperglisemi denir.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Hipertansiyon hastalığında değiştirilebilir faktörlerdendir?

Seçenekler

A
Kalıtım
B
Stres
C
Yaş
D
Cinsiyet
E
Şeker hastalığı
Açıklama:
Kalıtım: Ailesinde yüksek tansiyon hastası bulunan kimselerde hipertansiyon gelişme riski yüksektir.
Ancak bu, yüksek tansiyonluların yakınlarında da mutlaka yüksek tansiyon gelişeceği anlamına gelmez. Yine de bu kişiler daha dikkatli olmalıdır. Yaş: Yüksek tansiyon genellikle 35 ile 50 yaşları arasında ortaya çıkar. Ancak bu hastalık daha genç yaşlarda da gelişebilir. Cinsiyet: Yüksek tansiyon 50 yaşından küçük erkeklerde, kadınlara göre daha sık görülür. 50 yaş üstünde ise kadınlarda erkeklere göre sıklığı artar. Şeker hastalığı: Şeker hastalarında yüksek tansiyonun ortaya çıkma riski, şeker hastası olmayanlara göre daha fazladır. Şeker hastalarında hipertansiyonun kontrolü çok daha önemlidir: şeker hastalarında tansiyonun normal kabul edilen sınırları 130/80 mmHg'dır. Bunlar değiştirilemez faktörlerdir.

Soru 52

Bradikardi ne demektir?

Seçenekler

A
Nabzın dakika da 100-120 ve daha üstte olması
B
Dakikada 130'un üzerinde hızlı ve zayıf nabız
C
Nabzın dakika da 60 ve altında olması
D
Bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 25’ten fazla olması
E
Bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 12’den az olması
Açıklama:
Normal bir yetişkinde, bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 15-20 arasındadır; 25 ten fazla, 12 az ise sorun olabilir. Artışa, TAŞİPNE, azalmaya ise BRADİPNE denilir. Solunumun tamamen durması APNE olarak bilinir. Hızlı, yüzeysel ve güçlükle yapılan solunum DİSPNE olarak adlandırılır. Nabzın dakika da 60 ve altında olmasına BRADİKARDİ, Nabzın dakika da 100-120 ve daha üstte olmasına TAŞIKARDİ, Dakikada 130'un üzerinde hızlı ve zayıf nabza FİLİFORM nabız adı verilir.

Soru 53

I. Kan tükürme (hemoptizi),
II. Solunum sıkıntısı,
III. Gece terlemesi,
IV. Boğaz ağrısı,
V. Hapşırma,
Yukarıdakilerden hangisi alt solunum sistemi hastalıklarının genel belirtilerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız IV
D
I, II ve III
E
IV ve V
Açıklama:
Alt solunum sistemi; Halsizlik, kilo kaybı, balgam, ateş, kan tükürme (hemoptizi), göğüste yanma, solunum sıkıntısı, öksürük, soluk renk, ıslık şeklinde solunum, çomak parmak, paslı dil, gece terlemesi, çarpıntı tansiyon düşüklüğü görülebilir. Üst solunum sistemi; Ateş, boğaz ağrısı, boğaz kaşıntısı, yutma güçlüğü, bulantı, burun, akıntısı-tıkanıklık, öksürük, ses kısıklığı, iştahsızlık, genel vücut ağrısı, hapşırma, burun kanaması, baş ağrısı, büyümüş lenf bezleri görülebilir.

Soru 54

Murphy belirtisi ne demektir?

Seçenekler

A
Erkeklerde meme başı büyümesi,
B
Sağ kosta altı derin palpe edilirken hastadan bu esnada nefes alması istendiğinde, ani oluşan ağrıdan nefes alınamaması,
C
Dalak büyüklüğü,
D
Parmak şekil bozukluğu,
E
Portal hipertansiyon,
Açıklama:
Sindirim Sistemi Hastalıklarının Genel Belirtilerinden biri olan Karaciğer ve safra yolları; ile ilgili belirtilerden biridir. Erkeklerde meme başı büyümesi (jinekomasti), dalak büyüklüğü, parmak şekil bozukluğu (dupuytren kontraktürü), asit, varis,portal hipertansiyon, anemi, güçsüzlük, diabet, bulantı, kusma, sarılık, çarpıntı, geğirme, Murphy belirtisi (sağ kosta altı derin palpe edilirken hastadan bu esnada nefes alması istendiğinde, ani oluşan ağrıdan nefes alamaz) ile seyreder.

Soru 55

I. Felç,
II. Kalp hastalığı,
III. Şeker hastalığı,
IV. Romatizma,
V. Menenjit,
Yukarıdakilerden hangisi kronik hastalıklardandır?

Seçenekler

A
I, II, III ve IV
B
I ve II
C
Yalnız V
D
I, II ve III
E
IV ve V
Açıklama:
Hastalıklar ani ortaya çıkan (akut) hastalıklar ve uzun yıllar boyunca seyreden (kronik) hastalıklar olmak üzere sınıflandırılabilir. Mikrobik hastalıklar, nezle, grip, sıcak çarpması, menenjit, damar tıkanmaları akut hastalıklar iken, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, felç, kalp hastalığı, romatizma gibi hastalıklar kronik hastalıklardır.

Soru 56

I. Sistolik basınç,
II. Diyastolik basınç
Yukarıda verilen ölçümlerle hangi durum hakkında bilgi alınır?

Seçenekler

A
Kan basıncı
B
Nabız
C
Ateş ölçümü
D
İdrar yapma
E
Cücelik
Açıklama:
Kan basıncı (veya tansiyon) iki ölçümle ifade edilir: Sistolik basınç (büyük tansiyon) ve Diyastolik basınç (küçük tansiyon).

Soru 57

I. Hasta, kan basıncı ölçümünden yarım saat önce egzersizden kaçınmalıdır.
II. Manşon kalple aynı hizada, dirsek çizgisinin bir-iki parmak üzerinden sarılır.
III. Tansiyon ölçülürken kol havada tutulmamalıdır.
IV. Tansiyon aletinin kola sarılan kısmına "manşon" denir.
Yukarıda verilen bilgilerden hangi durum/durumlar tansiyon ölçümü ile ilgili değildir?

Seçenekler

A
I, II, III ve IV
B
I,II ve III
C
Yalnız IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Tansiyon ölçümü: Hasta, kan basıncı ölçümünden yarım saat önce egzersizden kaçınmalı, bir şey yememeli, kafein almamalı ve sigara içmemelidir. Hasta en az 5 dakika istirahat etmelidir. Manşon kalple aynı hizada, dirsek çizgisinin bir-iki parmak üzerinden sarılır. Tansiyon ölçülürken kol havada tutulmamalıdır. Diyafram dirsek çukurunda gövdeye yakın tarafa yerleştirilir. Manşon yaklaşık 180 mm. Hg'ya kadar şişirilir. Daha sonra yavaş yavaş hava boşaltılmaya başlanır. Seslerin ilk ve son duyulduğu basınçlar kişinin önce büyük sonra küçük tansiyonunu verir. Tansiyonu ölçülecek kişilerde başlangıçta her iki koldan da ölçmek gereklidir. Kol atardamarlarının sorunlu olduğu hastalıklarda tansiyonun ölçüleceği kolla dikkatli olunmalıdır. Tansiyon takibinde ölçümlerin günün değişik saatlerini ve koşullarını içine alacak şekilde yapılması gereklidir. İlk ölçümde hipertansiyon tanısı koymaktan kaçınılmalıdır. Tansiyon aletinin kola sarılan kısmına "manşon" denir. Bu bilgi tansiyon ölçüm aleti ile ilgilidir.

Soru 58

I. Yutak,
II. Gırtlak
III. Akciğerler,
IV. Böbrekler
Yukarıdakilerden hangileri solunum organıdır?

Seçenekler

A
I,II ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Solunum, solunum organlarıyla yapılır. Bu organlar Burun, Yutak, Gırtlak, Soluk Borusu, Broş ve Bronşçuklar Akciğerlerdir.

Soru 59

Kan şekeri vücudu dolaşan kan aracılığı ile tüm hücrelerin kullanımına sunulan enerji verici bir maddedir.
Normal değerleri aşağıdaki hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
70-110 (mg/dl) arasındadır.
B
70-120 (mg/dl) arasındadır.
C
70-130 (mg/dl) arasındadır.
D
75-115 (mg/dl) arasındadır.
E
80-110 (mg/dl) arasındadır.
Açıklama:
Kan şekeri vücudu dolaşan kan aracılığı ile tüm hücrelerin kullanımına sunulan enerji verici bir maddedir ve glikoz olarak adlandırılır. Normal değerleri 70-110 (mg/dl) arasındadır.

Soru 60

1-2 yaşa göre tansiyon arter yel değerleri aşağıdaki hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
99/65
B
70/120
C
75/50
D
110/60
E
120/65
Açıklama:
Yaşa göre Tansiyon arter yel değişiklikleri; Yaş : Yeni doğan 75/50 ,1-2 yaş 99/65 ,4-6 yaş 100/60, 10-12 yaş 110/60, 16-18 yaş 120/65, Yetişkin 120/80’dir.

Soru 61

I. Ateş,
II. Hâlsizlik, iştahsızlık,
III. Kasılma,
IV. Baş dönmesi,
V. Terleme
Yukarıdakilerden hangisi enfeksiyon hastalıklarının en sık görülen genel belirtilerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız IV
D
III, IV ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Enfeksiyon hastalıklarının en sık görülen genel belirtileri Ateş, Hâlsizlik, iştahsızlık, Kilo kaybı, Deri döküntüleri ve Ağrılardır.

Soru 62

Fransız bilim adamı Louis Pasteur hastalıkların hangi sebeplerden ileri geldiğini ortaya koymuştur?

Seçenekler

A
Tanrılarca verilmiş bir ceza olduğunu ve insanların içine giren "kötü ruhlar"dan kaynaklandığını,
B
Hastalığın bir alınyazısı olduğunu,
C
Birçok hastalığın gözle görülemeyecek kadar küçük canlılardan ileri geldiğini,
D
Her hastalığın doğrudan doğruya canlının yapısına ya da çevreden gelen bozucu etkenlere bağlı olduğunu,
E
Nesilden nesile geçişe bağlı (kalıtsal veya genetik) olduğunu,
Açıklama:
İnsanlar tarihin başlangıcından bu yana hastalıklarla savaştıkları halde bu çabaların bilimsel bir temele oturtulması ancak 200 yıl öncesine dayanır. Eskiçağlarda hastalıkların tanrılarca verilmiş bir ceza olduğuna ve insanların içine giren "kötü ruhlar"dan kaynaklandığına inanılırdı. Çünkü o zamana kadar hastalıkların nedeni bilinmiyor ve korkunç salgınlara yol açan bulaşıcı hastalıkların önünü almak için hiçbir şey yapılamıyordu. Ortaçağ boyunca milyonlarca insan vebadan öldü ve insanlar "Kara Ölüm" dedikleri bu hastalığı bir alınyazısı gibi kabul ettiler. 18. yüzyılın sonlarına doğru İngiliz doktor Edvvard Jenner çiçek aşısını geliştirdi. Fransız bilim adamı Louis Pasteur birçok hastalığın gözle görülemeyecek kadar küçük canlılardan ileri geldiğini ortaya koyarak, 17. yüzyıldan beri varlığı bilinen bu mikroskobik canlılar ile hastalıklar arasındaki ilişkilerin araştırılmasına öncülük etti.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi en sık görülen hastalık belirtileri arasında değildir?

Seçenekler

A
Kilo alımı
B
Yürüyememe
C
Terleme
D
Konuşamama
E
Esneme
Açıklama:
En sık görülen hastalık belirtileri arasında kilo alımı, yürüyememe, terleme, konuşmama, uykusuzluk, titreme, aşırı uyuma, dengesizlik, bilinç kaybı gibi birçok durum sayılabilir. Ancak; esneme bir hastalık belirtisi değildir.

Soru 64

Hipertermi aşağıda sıralanan hangi hastalıkların başlıca ve en sık görülen belirtisidir?

Seçenekler

A
Psikolojik hastalıklar
B
Enfeksiyon hastalıkları
C
Travmatik hastalıklar
D
Tümoral hastalıklar
E
Genetik hastalıklar
Açıklama:
Enfeksiyon hastalıklarının tamamına yakınında ateş artar. Vücut ısısının yüksek olmasına hipertermi denir.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi sindirim sistemi hastalıklarından mide hastalıklarının belirtileri arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Balgam
B
Soluk renk
C
Ses kısıklığı
D
Geğirme
E
Dupuytren kontraktürü
Açıklama:
Sindirim sistemi hastalıklarından mide hastalıklarının belirtileri arasında; bulantı, kusma, şişkinlik, kanama, kilo kaybı, ağrı, iştahsızlık, geğirme, kansızlık sayılmaktadır.

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi “dupuytren kontraktürü” olarak adlandırılan belirtidir?

Seçenekler

A
Parmak şekil bozukluğu
B
Erkeklerde meme başı büyümesi
C
Dalak büyüklüğü
D
Murphy belirtisi
E
Portal hipertansiyon
Açıklama:
Dupuytren kontraktürü; sindirim sistemine dahil olan karaciğer ve safra yolları hastalıkları içinde parmak şekil bozukluğuna verilen addır.

Soru 67

“Kişilik ve davranış değişiklikleri, duyu ve motor bozukluklar, yürüme bozuklukları, nöbetler, denge bozuklukları, görme bozuklukları, başdönmesi, bulantı kusma, yürüyememe, kaslarda gerginlik ve kramplar, titreme, bellek bozuklukarı, yutma bozuklukları, idrar kaçırma, başağrısı, felçler görülebilir.” Aşağıdakilerden hangisi bu belirtilere sahip olan sistem hastalıklarıdır?

Seçenekler

A
Sindirim sistemi hastalıkları
B
Endokrin sistemi hastalıkları
C
Genito-üriner sistem hastalıkları
D
Sinir sistemi hastalıkları
E
Sindirim sistemi hastalıkları
Açıklama:
Sinir sistemi iki beyin lobundan, beyincik, omurilik ve omurilikten çıkan sinirlerden oluşur. Bu bölgenin hastalıkları damar hastalıkları, enfeksiyon, tümör, kalıtsal hastalıklar, bağışılık sistemi hastalıkları şeklinde olup, tutulan yere göre belirti verir. Kişilik ve davranış değişiklikleri, duyu ve motor bozukluklar, yürüme bozuklukları, nöbetler, denge bozuklukları, görme bozuklukları, başdönmesi, bulantı kusma, yürüyememe, kaslarda gerginlik ve kramplar, titreme, bellek bozuklukarı, yutma bozuklukları, idrar kaçırma, başağrısı, felçler görülebilir.

Soru 68

I. Damarlardaki kanın dolaşım sırasında oluşturduğu basınçtır.
II. Alınan gıda, yapılan iş ve harcanan güçle bağlantılı olarak gün içinde küçük değişiklikler gösterebilir.
III. Kısaca kan basıncı olarak tanımlanır.
IV. Sfigmomanometre adı verilen bir aletle ölçümü yapılır.
V. Termometre adı verilen bir aletle ölçümü yapılır.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi veya hangileri “tansiyon” ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Hiçbiri
B
Hepsi
C
I. II. III. ve IV.
D
Yalnız I.
E
II. ve V.
Açıklama:
Tansiyonu kısaca kan basıncı olarak tanımlayabiliriz. Damarlarınızdaki kan, dolaşım sırasında bir basınç oluşturur. Bu basınç alınan gıda, yapılan iş ve harcanan güçle bağlantılı olarak gün içinde küçük değişiklikler gösterebilir. Tansiyon ölçen aletlere sfigmomanometre denir. Ateş ölçümü için kullanılan gereçlere ısıölçer veya termometre adı verilir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisinde vücudun bölgelerine göre ateşölçerle yapılan ölçüm türleri doğru ve tam olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Aksiller, Timpanik, Oral ve Anus
B
Aksiller, Radyal ve Anus
C
Oral
D
Aksiller, Timpanik ve Oral
E
Radyal ve Oral
Açıklama:
Vücudun bölgelerine göre ateşölçerle yapılan ölçüm türleri; Koltuk altı (aksiller) ölçüm, kulak (timpanik) ölçüm, Ağız içinden (oral) ölçüm ve rektal (anus ölçümdür.

Soru 70

Sağlıklı bir insanda soluk alıp verme sayısı nedir?

Seçenekler

A
Dakikada 6-10
B
Dakikada 20-24
C
Dakikada 18-20
D
Dakikada 10-14
E
Dakikada 12-16
Açıklama:
Sağlıklı insanda soluk alıp verme sayısı dakikada 12 - 16'dır.

Soru 71

Ayağa kalkıldığında ortaya çıkan kan basıncı düşmesi aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Sistolik hipertansiyon
B
Ortostatik hipotansiyon
C
Diastolik hipertansiyon
D
Hipotansiyon
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Ayağa kalkıldığında ortaya çıkan kan basıncı düşmesine ortostati̇k veya postüral hi̇potansi̇yon denilir. Özellikle uzun süre yatmış olan (günlerce, haftalarca ya da ameliyat ve kaza sonrası kişilerin ayağa kaldırılması sonrasında ortostatik hipotansiyon nedeniyle kişi baş dönmesi, bulantı yaşayabilir, bilincini kaybedebilir(bayılma/senkop); O nedenle bu gibi kişiler yataktan yavaş yavaş kaldırılır.

Soru 72

I. Apne
II. Dispne
III. Taşpine
IV. Bradipne
Normal bir yetişkinde, bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 15-20 arasındadır; 25’ten fazla veya 12’den az ise sorun olabilir. Buna göre yukarıdakilerden hangi ikisi sırasıyla bu değerdeki artış ve azalmayı tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
III. ve IV.
B
I. ve II.
C
I. ve III.
D
II. ve IV.
E
I. ve IV.
Açıklama:
Normal bir yetişkinde, bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 15-20 arasındadır; 25 ten fazla, 12 az ise sorun olabilir. Artışa, TAŞİPNE, azalmaya ise BRADİPNE denilir. Solunumun tamamen durması APNE olarak bilinir. Hızlı, yüzeysel ve güçlükle yapılan solunum DİSPNE olarak adlandırılır.

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi solunum sistemi hastalıklarından biridir?

Seçenekler

A
Üretrit
B
Rinit
C
Mastit
D
Sistit
E
Peptik ulcus
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 74

Beden veya zihinde meydana gelen ve görev bozukluğuna yol açan belirli bir anormal duruma ne denir?

Seçenekler

A
Alerji
B
Hastalık/rahatsızlık
C
Sağlık
D
Esenlik
E
Tedavi
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi ateş ölçüm yöntemlerinden değildir?

Seçenekler

A
Burun içinden ölçüm
B
Koltuk altı ölçüm
C
Kulak ölçümü
D
Ağız içinden ölçüm
E
Rektal ölçüm
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi sinir sistemi hastalıklarının genel belirtilerinden değildir?

Seçenekler

A
Felçler
B
Duyu ve motor bozukluklar
C
Baş dönmesi
D
Bellek bozuklukları
E
Ciltte kuruma
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 77

Nabzın dakikada 60 ve altında olmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Filiform
B
Dispne
C
Taşikardi
D
Bradikardi
E
Apne
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 78

Vücut ısısının 41 santigrat dereceye yükseldiği duruma ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hiperpreksi
B
Taşipne
C
Dispne
D
Apne
E
Taşıkardi
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 79

Beyinde bulunan vücut ısısını düzenlenme merkezinin adı nedir?

Seçenekler

A
Hipotermi
B
Hiperpreksi
C
Antipretik
D
Mitokondri
E
Hipotalamus
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi tansiyon ölçümü sırasında yapılan hatalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kolun gergin olması
B
Dirsek çukurunun kalp hizasının altında olması
C
Bacak bacak üstüne atma
D
Ayakların yere değmesi
E
Manşetin çok uzun olması
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi alt solunum sistemi hastalıklarından görülen belirtilerden değildir?

Seçenekler

A
Kulak çınlaması
B
Paslı dil
C
Göğüste yanma
D
Soluk renk
E
Solunum sıkıntısı
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 82

Vücudun enerji elde etmek için havadan oksijeni alarak vücuda zararlı olan karbondioksitin havaya geri verilmesi olayına ne denir ?

Seçenekler

A
Manşon
B
Nabız
C
Şeker ölçümü
D
Hipertansiyon
E
Solunum
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi endokrin sistemi organlarından değildir?

Seçenekler

A
Paratiroid
B
Pankreas
C
Böbrek
D
Hipofiz
E
Sürrenal bezler
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 84

Endokrin sistem hastalıklarında sıklıkla görülen çok su içme durumuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Pollaküri
B
Polidipsi
C
Poliüri
D
Piyüri
E
Parosmi
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi hipertansiyona neden olan değiştirilebilir faktörlerden değildir?

Seçenekler

A
Sigara
B
Tuz
C
Cinsiyet
D
Hareketsizlik
E
Fazla alkol
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 86

Kişinin bir dakikada alıp-verdiği soluk sayısına ne denir?

Seçenekler

A
Solunum hızı
B
Nabız hızı
C
Ateş
D
Nabız ritmi
E
Solunum ritmi
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 87

Vücut ısısının normal değerlerinin üzerine çıkması ne denir?

Seçenekler

A
Tansiyon
B
Ateş
C
Şeker
D
Tiroid hastalığı
E
Depresyon
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 88

Dakikada 130’un üzerinde hızlı ve zayıf nabza ne denir?

Seçenekler

A
Taşıkardi
B
Filiform
C
Bradikardi
D
Taşipne
E
Dispne
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 89

Kişinin kan basıncının normal değerlerin üzerinde olmasına ne denir?

Seçenekler

A
Tromboz
B
Hipotansiyon
C
Hipotiroid
D
Hipertansiyon
E
Ateş
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi sindirim sistemi organlarından değildir?

Seçenekler

A
Yemek borusu
B
Mide
C
Tiroid
D
Safra yolları
E
Pankreas
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi solunum sistemi hastalıklarından biri değildir?

Seçenekler

A
Zaturre
B
Bronşit
C
Astım
D
AIDS
E
Larenjit
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 92

Kan şekerinin normal değerleri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
50-70 mg/dl
B
70-110 mg/dl
C
110-120 mg/dl
D
80-120 mmHg
E
140-150 mmHg
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi en sıklıkla görülen hastalık belirtilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ağrı
B
Ateş
C
Balgam
D
Öksürük
E
Terleme
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 94

Yetişkin bir kimsenin solunum sayısının dakikada 25 ten fazla olmasına ne isim verilir?

Seçenekler

A
Aritmi
B
Bradipne
C
Taşipne
D
Dispne
E
Apne
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi hiperpreksi ile karşılaşıldığı durumlardaki ilk uygulamalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Yaşamsal bulguların sık aralıklarla kontrol edilmesi.
B
Damardan sıvı verilmesi.
C
Çevre ısısının düzenlenmesi.
D
Aktivite kısıtlanması.
E
Kan, idrar gibi kültür örneğinin alınması.
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 96

Yorgunluk, hâlsizlik, kısırlık, ağrı, idrar yapma bozukluğu, bulantı, kilo kaybı, kanama, akıntı gibi genel belirtiler hangi sisteme ait hastalıkların genel belirtileridir?

Seçenekler

A
Alt solunum sistemi
B
Endokrin sistem
C
Boşaltım sistemi
D
Genital sistem
E
Sinir sistemi
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi tansiyon değerini etkileyen etmenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kalbin pompalama gücü
B
Periferik direnç
C
Kanın vizkozitesi
D
Arter duvarın elastikiyeti
E
Kan şekerinin yüksekliği
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 98

Hipofiz, tiroid, paratiroid, pankreas ve sürrenal bezlerden oluşan sisteme ne ad verilir?

Seçenekler

A
Dolaşım Sistemi
B
Sindirim Sistemi
C
Sinir Sistemi
D
Endokrin Sistem
E
Genito-Üriner Sistem
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi filiform'u tanımlar?

Seçenekler

A
Solunumun dakikada 15-20 arasında olması.
B
Solunumun dakikada 12’den az olması.
C
Nabzın dakikada 60 ve altında olması.
D
Nabzın dakikada 100-120 ve daha üstte olması.
E
Nabzın dakikada 130’un üstünde hızlı ve zayıf olması.
Açıklama:
Hastalık belirtilerinin ortaya çıktığı anda yapılacak ilk önlemler ile ilgili maddeleri sıralayabileceksiniz.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi ölçüm yapıldığı bölgeye göre değişik değerler alabilir?

Seçenekler

A
Ateş
B
Tansiyon
C
Solunum
D
Nabız
E
Şeker
Açıklama:
Hastalık belirtilerini tanıma, gözlemleme ve takip etme süreçlerini açıklayabileceksiniz.

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi en sık görülen hastalık belirtileri arasında değildir?

Seçenekler

A
Kilo alımı
B
Yürüyememe
C
Terleme
D
Konuşamama
E
Esneme
Açıklama:
Esneme bir hastalık belirtisi değildir.

Soru 102

Hipertermi aşağıda sıralanan hangi hastalıkların başlıca ve en sık görülen belirtisidir?

Seçenekler

A
Psikolojik hastalıklar
B
Enfeksiyon hastalıkları
C
Travmatik hastalıklar
D
Tümoral hastalıklar
E
Genetik hastalıklar
Açıklama:
Enfeksiyon hastalıklarının tamamına yakınında ateş artar. Vücut ısısının yüksek olmasına hipertermi denir.

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi sindirim sistemi hastalıklarından mide hastalıklarının belirtileri arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Balgam
B
Soluk renk
C
Ses kısıklığı
D
Geğirme
E
Dupuytren kontraktürü
Açıklama:
Sindirim sistemi hastalıklarından mide hastalıklarının belirtileri arasında; bulantı, kusma, şişkinlik, kanama, kilo kaybı, ağrı, iştahsızlık, geğirme, kansızlık sayılmaktadır.

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi “dupuytren kontraktürü” olarak adlandırılan belirtidir?

Seçenekler

A
Parmak şekil bozukluğu
B
Erkeklerde meme başı büyümesi
C
Dalak büyüklüğü
D
Murphy belirtisi
E
Portal hipertansiyon
Açıklama:
Dupuytren kontraktürü; sindirim sistemine dahil olan karaciğer ve safra yolları hastalıkları içinde parmak şekil bozukluğuna verilen addır.

Soru 105

“Kişilik ve davranış değişiklikleri, duyu ve motor bozukluklar, yürüme bozuklukları, nöbetler, denge bozuklukları, görme bozuklukları, başdönmesi, bulantı kusma, yürüyememe, kaslarda gerginlik ve kramplar, titreme, bellek bozuklukarı, yutma bozuklukları, idrar kaçırma, başağrısı, felçler görülebilir.” Aşağıdakilerden hangisi bu belirtilere sahip olan sistem hastalıklarıdır?

Seçenekler

A
Sindirim sistemi hastalıkları
B
Endokrin sistemi hastalıkları
C
Genito-üriner sistem hastalıkları
D
Sinir sistemi hastalıkları
E
Sindirim sistemi hastalıkları
Açıklama:
Sinir sistemi iki beyin lobundan, beyincik, omurilik ve omurilikten çıkan sinirlerden oluşur. Bu bölgenin hastalıkları damar hastalıkları, enfeksiyon, tümör, kalıtsal hastalıklar, bağışılık sistemi hastalıkları şeklinde olup, tutulan yere göre belirti verir. Kişilik ve davranış değişiklikleri, duyu ve motor bozukluklar, yürüme bozuklukları, nöbetler, denge bozuklukları, görme bozuklukları, başdönmesi, bulantı kusma, yürüyememe, kaslarda gerginlik ve kramplar, titreme, bellek bozuklukarı, yutma bozuklukları, idrar kaçırma, başağrısı, felçler görülebilir.

Soru 106

I. Damarlardaki kanın dolaşım sırasında oluşturduğu basınçtır.
II. Alınan gıda, yapılan iş ve harcanan güçle bağlantılı olarak gün içinde küçük değişiklikler gösterebilir.
III. Kısaca kan basıncı olarak tanımlanır.
IV. Sfigmomanometre adı verilen bir aletle ölçümü yapılır.
V. Termometre adı verilen bir aletle ölçümü yapılır.
Yukarıdaki bilgilerden hangisi veya hangileri “tansiyon” ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Hiçbiri
B
Hepsi
C
I. II. III. ve IV.
D
Yalnız I.
E
II. ve V.
Açıklama:
Tansiyonu kısaca kan basıncı olarak tanımlayabiliriz. Damarlarınızdaki kan, dolaşım sırasında bir basınç oluşturur. Bu basınç alınan gıda, yapılan iş ve harcanan güçle bağlantılı olarak gün içinde küçük değişiklikler gösterebilir. Tansiyon ölçen aletlere sfigmomanometre denir. Ateş ölçümü için kullanılan gereçlere ısıölçer veya termometre adı verilir.

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisinde vücudun bölgelerine göre ateşölçerle yapılan ölçüm türleri doğru ve tam olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Aksiller, Timpanik, Oral ve Anus
B
Aksiller, Radyal ve Anus
C
Oral
D
Aksiller, Timpanik ve Oral
E
Radyal ve Oral
Açıklama:
Vücudun bölgelerine göre ateşölçerle yapılan ölçüm türleri; Koltuk altı (aksiller) ölçüm, kulak (timpanik) ölçüm, Ağız içinden (oral) ölçüm ve rektal (anus ölçümdür.

Soru 108

Sağlıklı bir insanda soluk alıp verme sayısı hangi aralıkta değişir?

Seçenekler

A
Dakikada 6-10
B
Dakikada 20-24
C
Dakikada 18-22
D
Dakikada 10-14
E
Dakikada 12-20
Açıklama:
Sağlıklı insanda soluk alıp verme sayısı dakikada 12 - 20'dir.

Soru 109

Ayağa kalkıldığında ortaya çıkan kan basıncı düşmesi aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Sistolik hipertansiyon
B
Ortostatik hipotansiyon
C
Diastolik hipertansiyon
D
Hipotansiyon
E
Hipertansiyon
Açıklama:
Ayağa kalkıldığında ortaya çıkan kan basıncı düşmesine ortostati̇k veya postüral hi̇potansi̇yon denilir. Özellikle uzun süre yatmış olan (günlerce, haftalarc ya da ameliyat ve kaza sonrası kişilerin ayağa kaldırılması sonrasında ortostatik hipotansiyon nedeniyle kişi baş dönmesi, bulantı yaşayabilir, bilincini kaybedebilir(bayılma/senkop); O nedenle bu gibi kişiler yataktan yavaş yavaş kaldırılır.

Soru 110

I. Apne
II. Dispne
III. Taşpine
IV. Bradipne
Normal bir yetişkinde, bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 15-20 arasındadır; 25’ten fazla veya 12’den az ise sorun olabilir. Buna göre yukarıdakilerden hangi ikisi sırasıyla bu değerdeki artış ve azalmayı tanımlamaktadır?

Seçenekler

A
III. ve IV.
B
I. ve II.
C
I. ve III.
D
II. ve IV.
E
I. ve IV.
Açıklama:
Normal bir yetişkinde, bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 15-20 arasındadır; 25 ten fazla, 12 az ise sorun olabilir. Artışa, TAŞİPNE, azalmaya ise BRADİPNE denilir. Solunumun tamamen durması APNE olarak bilinir. Hızlı, yüzeysel ve güçlükle yapılan solunum DİSPNE olarak adlandırılır.

Soru 111

Ağrı, Ateş, Halsizlik ve yorgunluk, Kilo kaybı, İştahsızlık, Kilo alımı, Ağız kuruluğu gibi belirtiler neyin habercisidir?

Seçenekler

A
Ekonomik yetersizlik
B
Hastalık
C
Aşırı çalışma
D
Hijyenik olmayan çevre
E
Genetik yatkınlık
Açıklama:
A,C,D ve E şıkları hastalığın oluşmasında ön koşullardır.

Soru 112

Üst ve alt solunum sistemi hastalıklarında ortak olarak görülen belirti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Boğaz ağrısı
B
Paslı dil
C
Ateş
D
İştahsızlık
E
Gece terlemesi
Açıklama:
Üst solunum sistemi; Ateş, boğaz ağrısı, boğaz kaşıntısı, yutma güçlüğü, bulantı, burun, akıntısı-tıkanıklık, öksürük, ses kısıklığı, iştahsızlık, genel vücut ağrısı, hapşırma, burun kanaması, başağrısı, büyümüş lenf bezleri görülebilir. Alt solunum sistemi; Halsizlik, kilo kaybı, balgam, ateş, kan tükürme (hemoptizi), göğüste yanma, solunum sıkıntısı, öksürük, soluk renk, ıslık şeklinde solunum, çomak parmak, paslı dil, gece terlemesi, çarpıntı tansiyon düşüklüğü görülebilir.

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi Endokrin sistem organlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Troid bezleri
B
Hipofiz bezi
C
Pankreas
D
Karaciğer
E
Sürrenal bezler
Açıklama:
Endokrin sistem, hipofiz, tiroid, paratiroid, pankreas ve sürrenal bezlerden oluşur.

Soru 114

Aşağıda Akut ve Kronik hastalıklar hakkında verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Akut hastalıklar yıllar boyunca sürebilir.
B
Kronik hastalıklar kısa sürelidir.
C
Şeker hastalığı akut hastalıktır.
D
Grip kronik bir hastalıktır.
E
Yüksek tansiyon kronik bir hastalıktır.
Açıklama:
Hastalıklar ani ortaya çıkan (akut) hastalıklar ve uzun yıllar boyunca seyreden (kronik) hastalıklar olmak üzere sınıflandırılabilir. Mikrobik hastalıklar, nezle, grip, sıcak çarpması, menenjit, damar tıkanmaları akut hastalıklar iken, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, felç, kalp hastalığı, romatizma gibi hastalıklar kronik hastalıklardır.

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi kan basıncı ölçülürken yapılan hatalardan biridir?

Seçenekler

A
Manşetin havasının çok yavaş boşaltılması.
B
Hasta en az 5 dakika istirahat etmesi.
C
Manşon kalple aynı hizada, dirsek çizgisinin bir-iki parmak üzerinden sarılması.
D
Diyafram dirsek çukurunda gövdeye yakın tarafa yerleştirilmesi.
E
Tansiyonu ölçülecek kişilerde başlangıçta her iki koldan da ölçülmesi.
Açıklama:
Bacak bacak üstüne atma, Kolun gergin olması, Dirsek çukurunun kalp hizasının altında olması, Manşetin çok uzun olması, Manşetin kısa olması, Manşetin gevşek sarılması, Manşetin yavaş şişirilmesi, Manşetin fazla şişirilmesi, Manşetin havasının çok yavaş boşaltılması, Manşetin havasının çok hızlı boşaltılması, Steteskopun çan kısmının iyi tutulmaması.

Soru 116

Aşağıda verilen bilgilerden hangisinde ateşten söz edilebilir?

Seçenekler

A
Kulaktan 37°C
B
Koltuk altından 36°C
C
Ağız içinden 37°C
D
Rektal’den 38°C
E
Kulaktan 36°C
Açıklama:
Koltuk altı 37,2°C Kulak 37,5°C Ağızdan 37,5°C Rektal ölçümde 38°C nin üzerindeki ölçümler ateş olarak kabul edilmektedir.

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi bir solunum organı değildir?

Seçenekler

A
Karaciğer
B
Burun
C
Gırtlak
D
Soluk borusu
E
Yutak
Açıklama:
Burun, yutak, gırtlak, soluk borusu, akciğerler, broş ve bronşçuklar solunum organlarıdır.

Soru 118

Kan şekeri vücudu dolaşan kan aracılığı ile tüm hücrelerin kullanımına sunulan enerji verici bir maddedir ve glikoz olarak adlandırılır. Normal değerleri nedir?

Seçenekler

A
60-80 mg/dl
B
50-70 mg/dl
C
70-110 mg/dl
D
90-130 mg/dl
E
100-140 mg/dl
Açıklama:
Normal değerleri 70-110 (mg/dl) arasındadır. Düşmesine hipoglisemi, yükselmesine hiperglisemi denir.

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi Hipertansiyon hastalığında değiştirilebilir faktörlerdendir?

Seçenekler

A
Kalıtım
B
Stres
C
Yaş
D
Cinsiyet
E
Şeker hastalığı
Açıklama:
Kalıtım: Ailesinde yüksek tansiyon hastası bulunan kimselerde hipertansiyon gelişme riski yüksektir.
Ancak bu, yüksek tansiyonluların yakınlarında da mutlaka yüksek tansiyon gelişeceği anlamına gelmez. Ancak bu kişiler daha dikkatli olmalıdır. Yaş: Yüksek tansiyon genellikle 35 ile 50 yaşları arasında ortaya çıkar. Ancak bu hastalık daha genç yaşlarda da gelişebilir. Cinsiyet: Yüksek tansiyon 50 yaşından küçük erkeklerde, kadınlara göre daha sık görülür. 50 yaş üstünde ise kadınlarda erkeklere göre sıklığı artar.Şeker hastalığı: Şeker hastalarında yüksek tansiyonun ortaya çıkma riski, şeker hastası olmayanlara göre daha fazladır. Şeker hastalarında hipertansiyonun kontrolü çok daha önemlidir: şeker hastalarında tansiyonun normal kabul edilen sınırları 130/80 mmHg'dır. Bunlar değiştirilemez faktörlerdir.

Soru 120

Bradikardi ne demektir?

Seçenekler

A
Nabzın dakika da 100-120 ve daha üstte olmasına.
B
Dakikada 130'un üzerinde hızlı ve zayıf nabza.
C
Nabzın dakika da 60 ve altında olmasına.
D
Bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 25’ten fazla ise.
E
Bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 12’den az ise.
Açıklama:
Normal bir yetişkinde, bir dakikadaki solunum sayısı dakikada 15-20 arasındadır; 25 ten fazla, 12 az ise sorun olabilir. Artışa, TAŞİPNE, azalmaya ise BRADİPNE denilir. Solunumun tamamen durması APNE olarak bilinir. Hızlı, yüzeysel ve güçlükle yapılan solunum DİSPNE olarak adlandırılır. Nabzın dakika da 60 ve altında olmasına BRADİKARDİ, Nabzın dakika da 100-120 ve daha üstte olmasına TAŞIKARDİ, Dakikada 130'un üzerinde hızlı ve zayıf nabza FİLİFORM nabız adı verilir.

Soru 121

I. Ateş,
II. Hâlsizlik, iştahsızlık,
III. Kasılma,
IV. Baş dönmesi,
V. Terleme
Yukarıdakilerden hangisi enfeksiyon hastalıklarının en sık görülen genel belirtilerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız IV
D
III, IV ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Enfeksiyon hastalıklarının en sık görülen genel belirtileri Ateş, Hâlsizlik, iştahsızlık, Kilo kaybı, Deri döküntüleri ve Ağrılardır.

Soru 122

Fransız bilim adamı Louis Pasteur hastalıkların hangi sebeplerden ileri geldiğini ortaya koymuştur?

Seçenekler

A
Tanrılarca verilmiş bir ceza olduğunu ve insanların içine giren "kötü ruhlar"dan kaynaklandığını,
B
Hastalığın bir alın yazısı olduğunu,
C
Birçok hastalığın gözle görülemeyecek kadar küçük canlılardan ileri geldiğini,
D
Her hastalığın doğrudan doğruya canlının yapısına ya da çevreden gelen bozucu etkenlere bağlı olduğunu,
E
Nesilden nesile geçişe bağlı (kalıtsal veya genetik) olduğunu,
Açıklama:
İnsanlar tarihin başlangıcından bu yana hastalıklarla savaştıkları halde bu çabaların bilimsel bir temele oturtulması ancak 200 yıl öncesine dayanır. Eskiçağlarda hastalıkların tanrılarca verilmiş bir ceza olduğuna ve insanların içine giren "kötü ruhlar"dan kaynaklandığına inanılırdı. Çünkü o zamana kadar hastalıkların nedeni bilinmiyor ve korkunç salgınlara yol açan bulaşıcı hastalıkların önünü almak için hiçbir şey yapılamıyordu. Ortaçağ boyunca milyonlarca insan vebadan öldü ve insanlar "Kara Ölüm" dedikleri bu hastalığı bir alınyazısı gibi kabul ettiler. 18. yüzyılın sonlarına doğru İngiliz doktor Edvvard Jenner çiçek aşısını geliştirdi. Fransız bilim adamı Louis Pasteur birçok hastalığın gözle görülemeyecek kadar küçük canlılardan ileri geldiğini ortaya koyarak, 17. yüzyıldan beri varlığı bilinen bu mikroskobik canlılar ile hastalıklar arasındaki ilişkilerin araştırılmasına öncülük etti.

Soru 123

I. Kan tükürme (hemoptizi),
II. Solunum sıkıntısı,
III. Gece terlemesi,
IV. Boğaz ağrısı,
V. Hapşırma,
Yukarıdakilerden hangisi alt solunum sistemi hastalıklarının genel belirtilerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız IV
D
I, II ve III
E
IV ve V
Açıklama:
Alt solunum sistemi; Halsizlik, kilo kaybı, balgam, ateş, kan tükürme (hemoptizi), göğüste yanma, solunum sıkıntısı, öksürük, soluk renk, ıslık şeklinde solunum, çomak parmak, paslı dil, gece terlemesi, çarpıntı tansiyon düşüklüğü görülebilir. Üst solunum sistemi; Ateş, boğaz ağrısı, boğaz kaşıntısı, yutma güçlüğü, bulantı, burun, akıntısı-tıkanıklık, öksürük, ses kısıklığı, iştahsızlık, genel vücut ağrısı, hapşırma, burun kanaması, baş ağrısı, büyümüş lenf bezleri görülebilir.

Soru 124

Murphy belirtisi ne demektir?

Seçenekler

A
Erkeklerde meme başı büyümesi,
B
Sağ kosta altı derin palpe edilirken hastadan bu esnada nefes alması istendiğinde, ani oluşan ağrıdan nefes alınamaması,
C
Dalak büyüklüğü,
D
Parmak şekil bozukluğu,
E
Portal hipertansiyon,
Açıklama:
Sindirim Sistemi Hastalıklarının Genel Belirtilerinden biri olan Karaciğer ve safra yolları; ile ilgili belirtilerden biridir. Erkeklerde meme başı büyümesi (jinekomasti), dalak büyüklüğü, parmak şekil bozukluğu (dupuytren kontraktürü), asit, varis,portal hipertansiyon, anemi, güçsüzlük, diabet, bulantı, kusma, sarılık, çarpıntı, geğirme, Murphy belirtisi (sağ kosta altı derin palpe edilirken hastadan bu esnada nefes alması istendiğinde, ani oluşan ağrıdan nefes alamaz) ile seyreder.

Soru 125

I. Felç,
II. Kalp hastalığı,
III. Şeker hastalığı,
IV. Romatizma,
V. Menenjit,
Yukarıdakilerden hangisi kronik hastalıklardandır?

Seçenekler

A
I, II , III ve IV
B
I ve II
C
Yalnız V
D
I, II ve III
E
IV ve V
Açıklama:
Hastalıklar ani ortaya çıkan (akut) hastalıklar ve uzun yıllar boyunca seyreden (kronik) hastalıklar olmak
üzere sınıflandırılabilir. Mikrobik hastalıklar, nezle, grip, sıcak çarpması, menenjit, damar tıkanmaları akut hastalıklar iken, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, felç, kalp hastalığı, romatizma gibi hastalıklar kronik hastalıklardır.

Soru 126

I-Sistolik basınç,
II-Diyastolik basınç
Yukarıda verilen ölçümlerle hangi durum hakkında bilgi alınır?

Seçenekler

A
Kan basıncı
B
Nabız
C
Ateş ölçümü
D
idrar yapma
E
Cücelik
Açıklama:
Kan basıncı (veya tansiyon) iki ölçümle ifade edilir: Sistolik basınç (büyük tansiyon) ve Diyastolik basınç (küçük tansiyon)

Soru 127

I. Hasta, kan basıncı ölçümünden yarım saat önce egzersizden kaçınmalıdır.II. Manşon kalple aynı hizada, dirsek çizgisinin bir-iki parmak üzerinden sarılır.III. Tansiyon ölçülürken kol havada tutulmamalıdır.IV. Tansiyon aletinin kola sarılan kısmına "manşon" denir.Yukarıda verilen bilgilerden hangi durum/lar tansiyon ölçümü ile ilgili değildir?

Seçenekler

A
I, II , III ve IV
B
I, II ve III
C
Yalnız IV
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Tansiyon ölçümü: Hasta, kan basıncı ölçümünden yarım saat önce egzersizden kaçınmalı, bir şey yememeli, kafein almamalı ve sigara içmemelidir. Hasta en az 5 dakika istirahat etmelidir. Manşon kalple aynı hizada, dirsek çizgisinin bir-iki parmak üzerinden sarılır. Tansiyon ölçülürken kol havada tutulmamalıdır. Diyafram dirsek çukurunda gövdeye yakın tarafa yerleştirilir. Manşon yaklaşık 180 mm. Hg'ya kadar şişirilir. Daha sonra yavaş yavaş hava boşaltılmaya başlanır. Seslerin ilk ve son duyulduğu basınçlar kişinin önce büyük sonra küçük tansiyonunu verir. Tansiyonu ölçülecek kişilerde başlangıçta her iki koldan da ölçmek gereklidir. Kol atardamarlarının sorunlu olduğu hastalıklarda tansiyonun ölçüleceği kolla dikkatli olunmalıdır. Tansiyon takibinde ölçümlerin günün değişik saatlerini ve koşullarını içine alacak şekilde yapılması gereklidir. İlk ölçümde hipertansiyon tanısı koymaktan kaçınılmalıdır. Tansiyon aletinin kola sarılan kısmına "manşon" denir. Bu bilgi tansiyon ölçüm aleti ile ilgilidir.

Soru 128

I. Yutak,
II. Gırtlak
III. Akciğerler,
IV. Böbrekler
Yukarıdakilerden hangileri solunum organıdır?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Solunum, solunum organlarıyla yapılır. Bu organlar Burun, Yutak, Gırtlak, Soluk Borusu, Broş ve Bronşçuklar Akciğerlerdir.

Soru 129

Kan şekeri vücudu dolaşan kan aracılığı ile tüm hücrelerin kullanımına sunulan enerji verici bir maddedir.
Normal değerleri aşağıdaki hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
70-110 (mg/dl) arasındadır.
B
70-120 (mg/dl) arasındadır.
C
70-130 (mg/dl) arasındadır.
D
75-115 (mg/dl) arasındadır.
E
80-110 (mg/dl) arasındadır.
Açıklama:
Kan şekeri vücudu dolaşan kan aracılığı ile tüm hücrelerin kullanımına sunulan enerji verici bir maddedir ve glikoz olarak adlandırılır. Normal değerleri 70-110 (mg/dl) arasındadır.

Soru 130

1-2 yaşa göre tansiyon arter yel değerleri aşağıdaki hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
99/65
B
70/120
C
75/50
D
110/60
E
120/65
Açıklama:
Yaşa göre Tansiyon arter yel değişiklikleri; Yaş : Yeni doğan 75/50 ,1-2 yaş 99/65 ,4-6 yaş 100/60, 10-12 yaş 110/60, 16-18 yaş 120/65, Yetişkin 120/80’dir.

Ünite 3

Soru 1

Uyku hijyeninde yapılmaması gerekenlerden biridir?

Seçenekler

A
Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak
B
Ayak ve elleri sıcak tutmak
C
Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak
D
Her gün aynı saatte yataktan kalkmak
E
Her gün aynı saatte yatağa yatmak
Açıklama:
Uyku hijyeninde yapılması ve yapılmaması gerekenleri sayabileceksiniz.

Soru 2

Seçeneklerden hangisi fiziki aktivitenin hem bedensel hem de gelecek yaşam üzerine etkilerinden birisidir?

Seçenekler

A
Kalbi güçlendirerek kalbe olan kan akışını arttırır ve buna bağlı olarak kalp krizi geçirme riskini azaltır.
B
Kas-iskelet sistemini güçlü tutarak yaşlılıkta sık görülen düşmeler ve düşmelere bağlı kırık riskini azaltılır.
C
Düzenli fiziksel aktivite insülin aktivitesinin kontrolünü sağlayarak şeker hastalığının ve kan şekerinin kontrolüneyardımcı olur.
D
Enerji gereksinimini yağları yakarak karşılama alışkanlığı getirerek metabolizmayı hızlandırır ve kilo alımını önler.
E
Menopoza girme yaşını geciktirir ve menopozun olumsuz etkilerinin hafifletilmesinde yardımcı olur.
Açıklama:
Fizik aktivitenin sağlık üzerine etkilerini aktarabileceksiniz.

Soru 3

Beslenme ile bir ülkenin refah düzeyi arasında ki ilişkinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Beslenmenin, uluslararası insan hakları belgelerinde bir hak olarak ifade edilmesi
B
Kişinin yaşına, cinsiyetine, çalışma ve özel durumuna göre gereksinmesi olan enerjiyi, her tür besin öğesini yeterlimiktarda sağlayabilmesi
C
Kişinin alışkanlıklarına ters düşmemesi, besinlerin değerlerini yitirmeden, sağlığa zararlı duruma gelmeden hazırlayıp pişirmesi
D
Büyüme, vücut fonksiyonlarını yapabilme ve yaşamı sağlıklı, mutlu olarak sürdürebilme amacıyla vücudun yenilen gıdalardan yararlanması
E
Yetersiz beslenen toplumlarda bebek ölüm hızının, yeterli beslenen toplumlardan on kat daha yüksek olması
Açıklama:
Gıda-sağlık ilişkisini ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 4

I. Kronik hastalıkII. Beslenme konusunda bilgisizlikIII. Yetersiz sosyal ilişkiBir yaşlı için yukarıdaki çıkarımlar yapılıyorsa bireye yapılabilecek en uygun destek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Aile bireyleri ile yemek yemesinin sağlanması
B
Diyetisyen ile görüşmesinin sağlanması
C
Kişiye sadece çorba süt gibi sulu gıdalar verilmesi
D
Kişiye vitamin mineral takviyesinin sağlanması
E
Kişinin diş doktoruna götürülüp ağız bakımının yapılması
Açıklama:
Beslenme problemi olan yaşlılara uygun yaklaşımı açıklayabileceksiniz.

Soru 5

Aşağıdaki uygulamalardan hangisinin yaşlıların beslenmesinde uygulanması doğru değildir?

Seçenekler

A
Uygun vücut ağırlığı korunmalı, şişmanlıktan sakınılmalıdır.
B
Kepekli ekmek, bulgur gibi yiyeceklerin tüketimi fazlalaştırılarak posa tüketimi arttırılmalıdır.
C
Yemekler kızartma ve kavurma yöntemleri ile pişirilmeyerek yağ tüketimi sınırlandırılmalıdır.
D
Çay kahve gibi içeceklerin tüketimi arttırılarak daha fazla sıvı alımı sağlanmalıdır.
E
Yemekleri az tuzlu pişirmeli, sofrada tuz kullanılmamalıdır.
Açıklama:
Beslenme problemi olan yaşlılara uygun yaklaşımı açıklayabileceksiniz.

Soru 6

Yetişkin bireyler için besin gruplarına göre günlük alınması gereken miktarlardan hangisi yetersizdir?

Seçenekler

A
Et, yumurta, kurubaklagiller: 2 porsiyon
B
Süt ve süt ürünleri: 2 porsiyon
C
Taze sebze ve meyveler: 5-8 porsiyon
D
Tahıllar ve tahıl mamulu yiyecekler: 1 porsiyon
E
Yağlar ve şekerler: 25-40 gram
Açıklama:
Besin gruplarını ve alınması gereken porsiyon miktarlarını sıralayabileceksiniz.

Soru 7

Banyo ile ilgili olarak aşağıdaki uygulamalardan hangisi yanlış bir davranıştır?

Seçenekler

A
Banyo ve suyun ısısının vücut ısısına (37 °C) yakın olması.
B
Sıcak su, sabun ve lif kullanılması.
C
Derinin köpürtülmüş su ile 2-3 defa ovulup bol su ile durulanması.
D
Banyo bitiminde banyodan önce çıkarılan kıyafetlerin giyilmesi.
E
Haftada en az iki kez banyo yapılması.
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Banyo bitiminde banyodan önce çıkarılan kıyafetlerin giyilmesi yanlış bir uygulamadır. Banyo ile vücut temizliği sağlandıktan sonra iç çamaşırlar ve giysiler değiştirilmeli, temiz ve ütülenmiş olanları giyilmelidir. Diğer seçeneklerdeki uygulamalar ise banyo sırasında yapılması gereken davranışlardır. Bu durumda doğru cevap “d” seçeneğidir.

Soru 8

Diş hekimine giden bir hastaya hekim yeme-içme alışkınlıklarını değiştirmesini önermiştir. Bu bilgiye göre hasta aşağıdaki uygulamalardan hangisini yapıyor olabilir?

Seçenekler

A
Elma, havuç gibi meyveleri ısırarak yemek.
B
Çok soğuk ve sıcak içecekler tüketmek.
C
Şekerli yiyeceklerden sonra ağzını yıkamak.
D
Bol miktarda süt ve süt ürünleri tüketmek.
E
Alkol ve sigara kullanımından kaçınmak.
Açıklama:
Ağız temizliği yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Çok sıcak ve soğuk içecekler tüketmek diş sağlığı açısından zararlıdır. Diğer seçeneklerdeki davranışlar ise diş sağlığını korumak için yapılması gereken davranışlardır. Hekim tarafından yeme-içme alışkınlıklarını değiştirmesi önerilen hasta, çok soğuk ve sıcak içecekler tüketerek diş minesinin çatlamasına neden olmuş olabilir. Bu nedenle doğru cevap “b” seçeneğidir.

Soru 9

Uygun giyim ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Kışın açık, yazın ise koyu renkli giysiler tercih edilmelidir.
B
Çok bol giyecekler hem derinin ısı ayarlama görevini hem de solunum ve dolaşımı engeller.
C
Organik maddelerden yapılan giyecekler deri solunumunu ve terlemeyi olumsuz yönde etkiler.
D
İç çamaşırlar mikropların ölmesi için ütülendikten sonra giyilmelidir.
E
Ayakkabı seçerken içerisinde ayak parmaklarının hareketsiz kaldığı ayakkabılar seçilmelidir.
Açıklama:
Uygun giyimin nasıl olması gerektiğini tanımlayabileceksiniz.
Uygun giyim için doğru olan davranış, iç çamaşırlarının mikropların ölmesi için ütülendikten sonra giyilmesidir. Diğer seçeneklerdeki uygulamalar yanlış uygulamalardır. Çevre koşullarına uygun giyinmek için kışın koyu renkli, yazın ise açık renkli giysiler tercih edilmelidir. Çok dar giyecekler derinin ısı ayarlama görevine engel olur ve solunum ve dolaşımı kötü etkiler. Organik maddelerden yapılan giyecekler daha sağlıklıdır. Bunun aksine sentetik maddelerden yapılan giyecekler deri solunumunu ve terlemeyi olumsuz yönde etkiler. Ayakkabı seçerken ise içerisinde ayak parmaklarının rahat hareket edebildiği ayakkabılar seçilmelidir. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap seçeneği “d” olmalıdır.

Soru 10

Aşağıdaki uygulamalardan hangisi çapraz bulaşmayı engellemek için yapılan uygulamalar arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Gıdaların az tuzlu pişirilmesi ve piştikten sonra da tuz kullanılmaması.
B
Gıda hazırlayan kişinin kişisel hijyenine dikkat etmesi.
C
Çiğ etler ile temas eden bezlerin temizliğine dikkat edilmesi.
D
Gıdaların temiz bir buzdolabında saklanması.
E
Donmuş et ürününün yavaşça çözüldükten sonra pişirilmesi.
Açıklama:
Gıda-sağlık ilişkisini ve önemini açıklayabileceksiniz.
“b”, “c”, “d” ve “e” seçeneklerindeki uygulamalar çapraz bulaşmayı engellemek için yapılması gereken uygulamalardır. Gıdaların az tuzlu pişirilmesi ve piştikten sonra da tuz kullanılmaması sağlık açısından doğru bir uygulama olsa da çapraz bulaşmayı engellemede bir katkısı yoktur. Dolayısıyla doğru cevap “a” seçeneğidir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıda beslenme yetersizliğine neden olabilen risk faktörlerinden değildir?

Seçenekler

A
Psikolojik bozukluklar
B
Kronik hastalıklar
C
Cinsel performans yetersizliği
D
Sosyoekonomik ve çevresel faktörler
E
Diş kaybı ve ağızda ağrı
Açıklama:
Beslenme problemi olan yaşlılara uygun yaklaşımı açıklayabileceksiniz.
“a”, “b”, “d” ve “e” seçenekleri yaşlılarda beslenme yetersizliğine neden olabilen risk faktörlerindendir. Bu durumda “c” seçeneği doğru cevaptır.

Soru 12

Günlük hayatta Selin'in gösterdiği aşağıdaki davranışlardan hangisi temizlik açısından doğru bir uygulamadır?

Seçenekler

A
Banyo sırasında suyun sıcaklığını 35-40 0C'ye ayarlamaktadır.
B
Kepek problemi nedeniyle saçlarını daha az sıklıkta ve sıcak suyla yıkamaktadır.
C
Ayak tırnaklarını yarım ay şeklinde kesmektedir.
D
Koltukaltı temizliği için düzenli olarak deodoran kullanmaktadır.
E
Bol diş macunu ve sert kıllı bir diş fırçası ile yaklaşık 5 dakika dişlerini fırçalamaktadır.
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Banyo sırasında su sıcaklığı vücut sıcaklığına yakın olan derecelere ayarlanmalıdır. Diğer şıklardaki uygulamalar doğru değildir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Soru 13

Bir firmada çalışmakta olan Alper, işe giderken polyester kumaştan vücut ölçüleriyle uyumlu takım elbiseler giyiyor. Ütülenmiş pamuklu iç çamaşırlarını iki günde bir değiştiriyor. Her gün farklı model giydiği ayakkabılarını kösele tercih ediyor ve alırken ayak parmaklarının hareket edebileceği boyutta ayakkabı satın alıyor.Alper bu davranışlarından hangisinde değişiklik yaparsa giyim konusunda yaptığı yanlışı düzeltmiş olur?

Seçenekler

A
Ayağını sıkıca çevrelemeyen ayakkabılar satın alması
B
Her gün farklı ayakkabı giymesi
C
Pamuklu iç çamaşır ve kösele ayakkabı giymesi
D
Polyester takım elbise tercih etmesi
E
İç çamaşırlarını iki günde bir değiştirmesi
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Sağlıklı yaşam için ayakların rahatça hareket edeceği şekilde deri veya kösele ayakkabı tercih edilmeli, nasır oluşmaması için her gün farklı tarzda ayakkabı giyilmeli, iç çamaşırları en geç iki günde bir değiştirilmeli ve kıyafetler doğal kumaşlar olan pamuk ve yünden seçilmelidir. Sentetik kumaş kullanımından vazgeçilmelidir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 14

“Beden Kitle İndeksi” (BKİ) sahip olunması gereken kiloyu hesaplamada pratik bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Ağırlık (kg) / Boy (m)2 formülü ile hesaplanır. 19.9 ve altı : Zayıf20.0-24.9 : Normal25.0-29.9 : Hafif şişman30 ve üzeri : Şişman (Obez)Bu formüle göre, aşağıdaki kişilerden hangisi obez grubunda yer almaktadır?

Seçenekler

A
1.75 boyunda 85 kg ağırlığında bir adam
B
1.65 boyunda 55 kg ağırlığında bir kadın
C
1.70 boyunda 80 kg ağırlığında adam
D
1.55 boyunda 45 kg ağırlığında bir kadın
E
1.80 boyunda 100 kg ağırlığında bir adam
Açıklama:
Fizik aktivitenin sağlık üzerine etkilerini aktarabileceksiniz.
BKİ'ye göre 30 ve üzeri sonuçlar şişman (obez) olarak değerlendirilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 15

Uzun bir süredir diş ve diş eti hassasiyeti, eklem ve kas ağrıları çeken 55 yaşındaki bayan, hafifçe yere düşmesine rağmen kalçasını kırıyor. Bu kişi günlük yaşamında aşağıdaki besin gruplarından hangisini diğerlerine göre yeterli miktarda alamıyor olabilir?

Seçenekler

A
Et, yumurta, kurubaklagiller
B
Süt ve süt ürünleri
C
Sebzeler ve meyveler
D
Tahıllar ve tahıl mamulu besinler
E
Yağlar ve şekerler
Açıklama:
Fizik aktivitenin sağlık üzerine etkilerini aktarabileceksiniz.
Süt ve süt ürünleri besinler yüksek kaliteli proteince zengin olup, kemik ve dişlerin gelişimi için gerekli olan kalsiyum bakımından en zengin besinlerdir. Diş ve kemik sağlığı açısından bu gıdalarla beslenmek faydalıdır.

Soru 16

Vücudun temel ihtiyacı su ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Yaş ilerledikçe vücuttaki su oranı giderek azalır; dolayıyla sıvı dengesi açısından daha az su tüketilir.
B
Yeni doğan bir bebekte vücut ağırlığının Yüzde 75’ini su oluşturur.
C
Yetişkin bir insanın günlük su ihtiyacı ortalama 3 litre kadardır.
D
Vücuttaki sıvı miktarının Yüzde 10 oranında azalması yaşamsal risk oluşturmaktadır.
E
Anne sütü, bebeğin su ihtiyacını karşılayamadığından su takviyesi konusunda dikkatli olunmalıdır.
Açıklama:
Fizik aktivitenin sağlık üzerine etkilerini aktarabileceksiniz.
Anne sütünün büyük kısmını su oluşturur, bebeğin su ihtiyacını karşılar. Yetişkin bir insanın günlük su ihtiyacı yaklaşık olarak 1,5- 2 litre (8-10 bardak) kadardır. Vücuttaki sıvı miktarının Yüzde 20 oranında azalması yaşamsal risk oluşturmaktadır. Yaşlandıkça vücudun sıvı dengesini düzenleyebilmek için daha fazla su tüketilmelidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 17

Diş sağlığı ile ilgili verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Dişler günde en az iki defa fırçalanmalıdır.
B
Elma, havuç gibi sert meyvelerin ısırarak yenmesi faydalıdır.
C
Diş arasında biriken yiyecekler vakit kaybetmeden kürdan ile çıkarılmalıdır.
D
Diş fırçası 3-6 aylık aralıklarla değiştirilmelidir.
E
Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir, dil de 30 saniye süresince fırçalanmalıdır.
Açıklama:
Ağız temizliği yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Kürdan ve sert cisimler diş ve diş etlerine hasar verebileceğinden kullanılmamalıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisinin uyku hijyeni açısından yapılması doğru değildir?

Seçenekler

A
Her gün aynı saatte yatağa yatmak ve aynı saatte yataktan kalkmak
B
Yatmadan hemen önce günlük egzersizlerini tamamlamak
C
Kullanılan uyku ilaçlarını yatmadan bir saat önce almak
D
Uyurken yatak odasının sessiz ve karanlık olmasını sağlamak
E
Uyku gelmiyorsa yazı okuma veya program seyretme gibi uyku getirici bir şeyle uğraşmak
Açıklama:
Uyku hijyeninde yapılması ve yapılmaması gerekenleri sayabileceksiniz.
Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak sağlıklı bir uyku açısından uygun değildir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi düzenli spor yapmakta olan genç bir atletin vücudunda zamanla meydana gelebilecek durumlardandır?

Seçenekler

A
Kalp atım sayısında düşme gözlenir.
B
Kan basıncında artış gözlenir.
C
Solunum kapasitesinde düşme meydana gelir.
D
Damarların kan akışına olan direnci artar.
E
İnsülin seviyesi düşer; kan glukozu artar.
Açıklama:
Fizik aktivitenin sağlık üzerine etkilerini aktarabileceksiniz.
Düzenli spor yapan bir sporcunun zamanla kalp atım hızı yavaşlar. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 20

Günümüzde sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümüne ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Test
B
Temizlik
C
Hijyen
D
Oda parfümü
E
Parfüm
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Günümüzde sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümü hijyen olarak tanımlanır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi banyo yapmanın faydalarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Tuvalet alışkanlığı
B
Deri solunumunu ve boşaltımını kolaylaştırma
C
Kan dolaşımını canlandırma
D
Ruhen ve bedenen dinlendirme
E
Uykusuzluk probleminin giderilmesinde yardımcı olma
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Banyo yapma; kan dolaşımını canlandırır. Ruhen ve bedenen dinlendirir. Uykusuzluk probleminin giderilmesinde yardımcı olur. Sinir uçlarını uyarır ve sinir sistemini dinlendirir. Deri solunumunu ve boşaltımını kolaylaştırır. Derinin esnekliğini korur. İnsanın fiziki görünüşünü iyileştirir. Giyeceklerin daha az kirlenmesini sağlar. Yıkandıktan sonra temiz iç çamaşırı giyilmesi özellikle önem taşımaktadır.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi kişisel temizlik araç-gereçlerinden birisidir?

Seçenekler

A
sıvı sabun
B
tuvalet aynası
C
musluk
D
havlu
E
banyo terliği
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Kişisel temizlik bakım araçları; saç tarağı ve fırçası, tıraş bıçağı, diş fırçası, tırnak makası ve törpüsü, banyo kesesi/lifi ve havlu; kişisel temizlik malzemeleri ise; su, sabun, şampuan, tıraş sabunu, tıraş kremi ve köpüğü, diş macunu, diş ipi, tuvalet kâğıdı, ped ve deodorant olarak sayılabilir

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi diş sağlığını korumak için yapılması gerekenlerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Yemeklerden sonra ve yatmadan önce dişler fırçalanmalıdır.
B
Diş tedavisi ve çekimi diş hekimi tarafından yapılmalıdır.
C
Kürdan ve sert cisimlerle diş araları kurcalanmamalı, fındık, ceviz gibi sert cisimler dişlerle kırılmamalıdır.
D
Çok soğuk ve sıcak içeceklerden kaçınılmalıdır.
E
Sakız çiğneme sıklığı arttırılmalıdır.
Açıklama:
Ağız temizliği yöntemlerini sıralayabileceksiniz.
Diş sağlığını korumak için dikkat edilmesi gerekenler: Yemeklerden sonra ve yatmadan önce dişler fırçalanmalıdır. Diş temizliğinde diş ipleri de kullanılmalıdır. Yılda iki defa diş hekimine gidilmelidir. Diş tedavisi ve çekimi diş hekimi tarafından yapılmalıdır. • Özellikle gelişme çağında olmak üzere her yaşta beslenmeye özen gösterilmelidir. Diş sağlığı için, A, C, D vitaminleri alınmalıdır. Mineralce zengin besinler yenilmelidir. Yeterli alınan süt ve süt ürünleri diş sağlığı için çok önemlidir. Elma, havuç gibi meyveleri ısırarak yemek, diş etini güçlendirir. Öğün arasında tatlı, asitli yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Şekerli yiyeceklerden sonra ağız yıkanmalıdır. Kürdan ve sert cisimlerle diş araları kurcalanmamalı, fındık, ceviz gibi sert cisimler dişlerle kırılmamalıdır. Alkol ve sigara kullanılmamalıdır. Sakız çiğneme, kalem ısırma, çeneye el koyup uzun süre durma alışkanlıklarından vazgeçilmelidir. Çok soğuk ve sıcak içeceklerden kaçınılmalıdır. Ağız açık uyunmamalıdır.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi uyku hijyeni için yapılması gerekenlerden birisidir?

Seçenekler

A
Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak
B
Akşam kahve ya da çay gibi kafeinli gıda almak
C
Yataktayken televizyon seyretmek
D
Her gün aynı saatte yatağa yatmak
E
Yatağa aşırı aç veya tok olarak gitmek
Açıklama:
Uyku hijyeninde yapılması ve yapılmaması gerekenleri sayabileceksiniz.
Uyku hijyeni için yapılması gerekenler: Her gün aynı saatte yatağa yatmak, Her gün aynı saatte yataktan kalkmak, Tercihen sabahları olmak üzere her gün düzenli egzersiz yapmak, çünkü düzenli egzersiz dinlendirici bir uykuya neden olur. Düzenli olarak doğa yürüyüşleri yapmak ve güneş koruyucu sürerek güneş ışığına çıkmak. Yatak odasının ısısının çok yüksek olmayacak bir şekilde ayarlamak, Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak, Uykuyu kolaylaştırmak için yatak odasının karanlık olmasına dikkat etmek, Yatağı yalnız uyku ve cinsel ilişki için kullanmak, Uyku ilaçlarını hekim kontrolünde ve önerilen şekilde almak. Etkilerinin yatarken ortaya çıkacağı için uyku ilaçlarının yatmadan bir saat önce alınması önerilir. Böylece gün içindeki uykululuk etkileri de ortadan kalkar. Uykuya gitmeden hemen önce gevşeme egzersizleri, masaj veya ılık banyo yapmak, Ayak ve elleri sıcak tutmak.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi stresle başa çıkmada kullanılan Braham Modeli içerisinde yer almaz?

Seçenekler

A
Geril
B
Değiştir
C
Kabul et
D
Boş ver
E
Yaşam tarzını yönet
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Braham tarafından geliştirilen bu modelde; D: değiştir, K: kabul et, B: boş ver, Y: yaşam tarzını yönet şeklindedir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi besin gruplarından değildir?

Seçenekler

A
Şekerlemeler
B
Tahıllar ve tahıl mamülü besinler
C
Sebzeler ve meyveler
D
Süt ve sütten yapılan besinler
E
Et, yumurta, kuru baklagiller
Açıklama:
Yeterli ve dengeli beslenmeyi tanımlayabileceksiniz.
Besin grupları; 1. Et, yumurta, kuru baklagiller 2. Süt ve sütten yapılan besinler 3. Sebzeler ve meyveler 4. Tahıllar ve tahıl mamülü besinler 5. Yağlar ve şekerler

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda beslenme yetersizliğine neden olan risk faktörlerinden birisidir?

Seçenekler

A
Hareketsizlik
B
Unutkanlık
C
Televizyon izleme
D
Yürüyüş yapma
E
Psikolojik bozukluklar
Açıklama:
Beslenme problemi olan yaşlılara uygun yaklaşımı açıklayabileceksiniz.
Yaşlılarda beslenme yetersizliğine neden olan risk faktörleri; 1. Sosyoekonomik ve çevresel faktörler a. Yalnız yaşama ve sosyal ilişkilerin azalması b. Yetersiz ekonomik gelir c. Beslenme konusundaki bilgisizlik 2. Psikolojik bozukluklar 3. Kronik hastalıklar 4. Diş kaybı ve ağızda ağrı

Soru 28

Bireyin beslenme durumunun değerlendirilmesinde kullanılan en verimli yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yağ oranı ölçümü
B
Kilo ölçümü
C
Kas kitlesinin belirlenmesi
D
Beden kitle indeksi
E
Metabolizma hızı
Açıklama:
Yeterli ve dengeli beslenmeyi tanımlayabileceksiniz.
Bireyin beslenme durumunun değerlendirilmesinde beden kitle indeksi kullanılmaktadır. Bu indeks boy ve ağırlık ölçümlerinin elde edilmesi ile boya göre ağırlığın saptanmasıdır. Beden kitle indeksinin yaşam boyu 20.0-24.9 arasında tutulması yeterli ve dengeli beslenmenin göstergesidir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi uygar bir insanın çocukluk çağından itibaren edinmiş olabileceği niteliklerdendir?

Seçenekler

A
Giyecek temizliğine önem vermez.
B
Her gün yıkanma alışkanlığı vardır.
C
Temizliği sadece kirlilik belirtilerinin ortaya çıktığı durumlarda yapılması gereken bir uygulama olarak benimsemiştir.
D
Haftalık temizlik uygulamaları yapar.
E
Giysilerin dış ortam kirleticilerini engellediğini bilir, temiz giysi hijyen için yeterlidir.
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Temizlik kişisel bir konudur. Temizlik, sağlığı korumanın birinci koşulu ve kuralıdır. Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan önlemlerin tümü olarak tanımlanır. Günümüzde insanların uygarlık düzeyini gösteren ana ölçüdür. Uygar insan aynı zamanda, vücut ve giyecek temizliğine önem verir. Temiz insan, toplum içinde sevilir, sayılır, hastalıklara karşı direnci yüksektir. Temizlik sadece kirlilik belirtilerinin ortaya çıktığı durumlarda yapılması gereken bir uygulama olarak ele alınmamalıdır. Uygar insan her gün yıkanma alışkanlığı edinmiş olmalıdır.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi banyo yapan bir kişide görülen değişimler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sinir uçları uyarılmış ve sinir sistemi dinlenmiştir.
B
Deri solunumu ve boşaltımı kolaylaşmıştır.
C
Derisinin esnekliği azalmıştır.
D
Fiziki görünüşü iyileşmiştir.
E
Ruhen ve bedenen dinlenmiştir.
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Banyonun faydaları şu şekildedir: Kan dolaşımını canlandırır. Ruhen ve bedenen dinlendirir. Uykusuzluk probleminin giderilmesinde yardımcı olur. Sinir uçlarını uyarır ve sinir sistemini dinlendirir. Deri solunumunu ve boşaltımını kolaylaştırır. Derinin esnekliğini korur. İnsanın fiziki görünüşünü iyileştirir. Giyeceklerin daha az kirlenmesini sağlar. Yıkandıktan sonra temiz iç çamaşırı giyilmesi özellikle önem taşımaktadır.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi ihmal edildiğinde ayakta mantar enfeksiyonu ile karşılaşılması ihtimali artmaktadır?

Seçenekler

A
Ayak ve ellerin aynı havlu ile silinmesi.
B
Sentetik kumaştan yapılmış çorapların seçimi.
C
Çorapların kirlendiğinde değiştirilmesi
D
Her mevsim aynı tip çorap seçimi.
E
Ayaklar yıkandıktan sonra parmak aralarının iyice kurutulması.
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Ayak bakımı ve temizliği en önemli temizlik uygulamalarındandır. Ayaklar her gün çorap ve ayakkabı içerisinde terlediğinden, düzenli olarak yıkanmayacak olursa çevreyi rahatsız edecek kokular, daha sonra da ayak sağlığını bozabilecek sorunlar ortaya çıkar. Ayak temizliğine özen gösterilmemesi durumunda mantar enfeksiyonu, bakteri enfeksiyonları sık olarak ortaya çıkar. Ayaklar düzenli olarak yıkanmalı, her yıkamadan sonra parmak araları havlu ile hatta saç kurutma aracı ile iyice kurutulmalıdır. Bu basamak ihmal edildiğinde mantar enfeksiyonu riski artmaktadır.

Soru 32

Otoenfeksiyon, hastalığın başladığı ana kadar hiçbir bozukluk yaratmadan normal olarak organizmada bulunan mikropların neden olduğu enfeksiyona verilen addır. Aşağıdakilerden hangisi otoenfeksiyonun sorumlusudur?

Seçenekler

A
Cilt
B
Eller
C
Kulaklar
D
Gözler
E
Ayaklar
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.
Günlük yaşamda en fazla kirlenen organların başında eller gelmektedir. Kirli yüzeylere sürtünen ve dokunan ellerin yıkanmadıkları sürece birer mikrop barınağı olmaya başladığı bilinmelidir. Eller kontamine (kirlenme) olma ve patojen ajanları başka yerlere taşıma bakımından ayrıca özellik taşır. El, otoenfeksiyonda (kendi kendine bulaştırma) tek sorumlu organdır.

Soru 33

I. Dişler günde en az iki kez fırçalanmalıdır.
II. Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir.
III. Fırçalama bittikten sonra ağız bir iki kez çalkalanır.
IV. Diş fırçası yılda bir değiştirilmelidir.
V. Diş fırçalama tekniği dişten diş etine doğru olmalıdır.
Diş fırçalama tekniği ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
IV ve V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Diş fırçalamayı, tekniğine uygun olarak yapabileceksiniz.
IV. ve V. seçeneklerde yer alan bilgiler yanlıştır. Diş fırçası, diş ile diş etinin birleştiği yere 45 derece açı ile yerleştirilir. Kısa ve yumuşak hareketlerle diş etinden dişe doğru fırçalanır. Dişlerin iç ve dış yüzeyleri ve çiğneme yüzeyi fırçalanır. Diş fırçası fırçanın kıllarındaki bozulmalara bağlı olarak 3-6 ayda bir değiştirilmelidir.

Soru 34

Uyku, duyusal veya diğer uyarılarla uyandırılabilen bilinçsizlik halidir. Aşağıdakilerden hangisi sağlıklı bir uyku için yapılmaması gerekenler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yatak odasınının karanlık olmasına dikkat etmek
B
Ayak ve elleri sıcak tutmak
C
Her gün aynı saatte yatağa yatmak
D
Kendini uyumaya zorlamak
E
Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak
Açıklama:
Uyku hijyeninde yapılması ve yapılmaması gerekenleri sayabileceksiniz.
Kendini uyumaya zorlamak, yalnızca zihni ve bedeni daha fazla yorar. Yatakta 20-30 dakikadan daha fazla uyuyamadan yatılırsa kalkılıp başka bir odaya gidilmeli, heyecan oluşturmayan bir yazı okuma veya program seyretme gibi uyku getirici bir şeyle uğraşılmalıdır. Uykunun geldiği hissedildiğinde yatağa dönülmelidir.

Soru 35

Her insanın stres faktörleri farklı olduğu gibi, strese karşı verilen cevapları da farklıdır. Stres kontrolü kişiye özgüdür. Aşağıdakilerden hangisi bireysel olarak stresle başa çıkabilen bir kişinin bakış açısıdır?

Seçenekler

A
İçinde bulunulan olumsuz durumu kabullenir, değiştirmeyi denemez.
B
Değiştirilmesi mümkün olmayan koşulları kabul eder.
C
Duygusal ve zihinsel açıdan hep aynı şekilde düşünür, olaylara farklı bir yorum getirmez.
D
Boş zamanlarını değerlendirmek için işi ile ilgili çalışmaya devam eder.
E
Gelecekte stres oluşturabilecek etkenlerin egzersiz, diyet, rahatlama ve duygusal destek ile aşılamayacağını düşünür.
Açıklama:
Fizik aktivitenin sağlık üzerine etkilerini aktarabileceksiniz.
Stresle başa çıkma yöntemleri olarak; gevşeme teknikleri, beden egzersizleri, gerilime neden olan faaliyetlerden uzak kalma, sosyal faaliyetlere katılma, zihinsel hazırlık, davranış değişikliği ve inanç sayılabilir. Yine bireysel bireysel olarak stresle başa çıkmanın bilinen bir diğer yolu da DKBY modelidir. Braham tarafından geliştirilen bu modelde; D: değiştir, K: kabul et, B: boş ver, Y: yaşam tarzını yönet şeklindedir. Kabul et: Değiştirilmesi mümkün olmayan koşulların kabul edilmesi temeline dayanır. B seçeneğinde yer alan kabul etme ilkesi bireysel olarak stresle başa çıkabilen bir kişinin bakış açısıdır.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi uyku hijyeni için yapılması gerekenlerdendir?

Seçenekler

A
Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak
B
Yataktayken televizyon seyretmek
C
Her gün aynı saatte yataktan kalkmak
D
Reçetesiz olarak uyku ilaçları kullanmak
E
Yatağa aşırı aç veya tok olarak gitmek
Açıklama:
Uyku hijyeninde yapılması ve yapılmaması gerekenleri sayabileceksiniz.
Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak, yataktayken televizyon seyretmek, reçetesiz olarak uyku ilaçları kullanmak ve yatağa aşırı aç veya tok olarak gitmek uyku hijyeni açısından yapılmaması gerekenlerdendir. Her gün aynı saatte yataktan kalkmak (C şıkkı) ise uyku hijyeni için yapılması gereken davranışlardandır.

Soru 37

Uygun giyim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Açık renkli giyecekler, ışık ile gelen ısıyı emerek ısınmayı kolaylaştırır.
B
Sentetik maddelerden yapılan giyecekler deri solunumunu ve terlemeyi kolaylaştırır.
C
Her gün değişik tarzda ayakkabı giymek, ayakta nasırlaşmaya yol açar.
D
Dar ve hava almayan, sentetik maddeden yapılan eldivenler elin kan dolaşımını bozar.
E
İç giyecekler haftada bir değiştirilmelidir.
Açıklama:
Uygun giyimin nasıl olması gerektiğini tanımlayabileceksiniz.
Koyu renkli giyecekler, ışık ile gelen ısıyı emerek ısınmayı kolaylaştırır. Sentetik maddelerden yapılan giyecekler deri solunumunu ve terlemeyi engeller. Her gün değişik tarzda ayakkabı giymek, ayakta nasırlaşmayı önler. İç giyecekler en az iki günde bir değiştirilmelidir. Dar ve hava almayan, sentetik maddeden yapılan eldivenler elin kan dolaşımını bozar.

Soru 38

Pişmiş ve hassas gıdalar kaç derecenin altında saklanmalıdır?

Seçenekler

A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
Gıda-sağlık ilişkisini ve önemini açıklayabileceksiniz.
Pişmiş ve hassas gıdaların 5 derecenin altında soğutulması gerekir.

Soru 39

Protein, demir, çinko, fosfor, magnezyum, B6, B12, B1 ve A vitamini ve posa açısından zengin olan grup aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Süt ve süt ürünleri
B
Et, yumurta, kurubaklagiller
C
Sebzeler
D
Yağlar ve şekerler
E
Meyveler
Açıklama:
Yeterli ve dengeli beslenmeyi tanımlayabileceksiniz.
Et, yumurta, kurubaklagiller, protein, demir, çinko, fosfor, magnezyum, B6, B12, B1 ve A vitamini ve posa açısından zengindir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıda beslenme yetersizliğine neden olabilen sosyoekonomik ve çevresel risk faktörlerindendir?

Seçenekler

A
Sosyal ilişkilerin azalması
B
Depresyon
C
Kronik hastalıklar
D
Bilişsel yetersizlik
E
Diş kaybı ve ağızda ağrı
Açıklama:
Yaşlılardaki beslenme ilkelerini sayabileceksiniz.
Yalnız yaşama ve sosyal ilişkilerin azalması, yetersiz ekonomik gelir ve beslenme konusundaki bilgisizlik sosyoekonomik ve çevresel faktörlerdendir. Depresyon ve bilişsel yetersizlik ise psikolojik faktörlerdendir. Sosyoekonomik ve çevresel faktörlerin dışında kronik hastalıklar ve diş kaybı ve ağızda ağrıya bağlı beslenme yetersizlikleri bulunur.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılıkta beslenme ilkelerinden biridir?

Seçenekler

A
Öğün sayısı arttırılmalıdır.
B
Yağ tüketimi arttırılmalıdır.
C
Günlük sıvı tüketimi azaltılmalıdır.
D
Posa tüketimi azaltılmalıdır.
E
Tek tip besin grubu ağırlıklı beslenilmelidir.
Açıklama:
Yeterli ve dengeli beslenmeyi tanımlayabileceksiniz.
Yağ tüketiminin sınırlandırılması, günlük sıvı tüketiminin arttırılması, posa tüketiminin arttırılması ve her öğünde bütün besin gruplarından tüketilmesi yaşlılıkta beslenme ilkelerindendir. Öğün sayısı azaltılmamalı, arttırılmalıdır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Dişler günde bir kere fırçalanmalıdır.
B
Florürlü diş macunları dişlerin çürümesine neden olur.
C
Diş fırçalama en az 5 dakika sürmelidir.
D
Dil 30 saniye süresince fırçalanmalıdır.
E
Diş fırçası senede bir değiştirilmelidir.
Açıklama:
Diş fırçalamayı, tekniğine uygun olarak yapabileceksiniz.
Dişler günde iki kere fırçalanmalıdır. Florürlü diş macunları dişlerin diş çürüğünden korunması için önemlidir. Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir. Dil de bakterilerin uzaklaştırılması için 30 saniye süresince fırçalanmalıdır. Diş fırçası fırçanın kıllarındaki bozulmalara bağlı olarak 3-6 ayda bir değiştirilmelidir.

Soru 43

Sağlığın korunması, geliştirilmesi, sürdürülmesi ve sağlık için yararlı davranış ve uygulamalar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Yürüme kuralları
B
Beslenme kuralları
C
Uyku kuralları
D
Kişisel hijyen kuralları
E
Dinlenme kuralları
Açıklama:
Sağlığın korunması, geliştirilmesi, sürdürülmesi ve sağlık için yararlı davranış ve uygulamalara kişisel hijyen kuralları denir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kişisel hijyen uygulamaları arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Banyo
B
Temiz çamaşır ve takımlar
C
El temizliği
D
Ayak temizliği
E
Ev temizliği
Açıklama:
Banyo, temiz çamaşır ve takımlar, el ve ayak temizliği kişisel hijyen uygulamaları arasındadır. Ev temizliği bu uygulamalardan biri değildir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi doğru bir diş fırçalama tekniğidir?

Seçenekler

A
Sert bir diş fırçası seçilmelidir.
B
Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir.
C
Fırçalama bittikten sonra ağız çalkalanmaz.
D
Fırça dişten diş etine doğru hareket ettirilir.
E
Dil fırçalanmaz.
Açıklama:
Yumuşak ya da orta sertlikte ve ağza uygun bir diş fırçası seçilmelidir. Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir. Fırçalama bittikten sonra ağız bir iki kez çalkalanır. Fırça diş etinden dişe doğru hareket ettirilir. Dil de bakterilerin uzaklaştırılması için 30 saniye süresince fırçalanmalıdır.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi diş sağlığını korumak için yapılması gerekenler arasında değildir?

Seçenekler

A
Yılda iki defa diş hekimine gidilmelidir.
B
Yemeklerden sonra ve yatmadan önce dişler fırçalanmalıdır.
C
Elma, havuç gibi meyvelerin kesinlikle ısırılarak yenmemesi gerekmektedir.
D
Çok soğuk ve sıcak içeceklerden kaçınılmalıdır.
E
Şekerli yiyeceklerden sonra ağız yıkanmalıdır.
Açıklama:
Elma, havuç gibi meyveleri ısırarak yemek, diş etini güçlendirir.

Soru 47

I. Her gün aynı saatte yatağa yatmak
II. Her gün aynı saatte yataktan kalkmak
III. Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak
IV. Akşam kahve ya da çay gibi kafeinli gıda almak
V. Yatak odasının ısısının çok yüksek olmayacak bir şekilde ayarlamak
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri uyku hijyeni için yapılması gerekenler arasında sayılmaktadır?

Seçenekler

A
I, II ve V
B
II, III ve IV
C
Yalnız I
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak ve akşam kahve ya da çay gibi kafeinli gıda almak, uyku hijyeni için yapılmaması gerekenler arasında sayılmaktadır. Dolayısıyla III ve IV hariç diğerleri doğrudur.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi uyku hijyeni için yapılmaması gerekenler arasında sayılmaktadır?

Seçenekler

A
Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak
B
Düzenli olarak doğa yürüyüşleri yapmak ve güneş koruyucu sürerek güneş ışığına çıkmak
C
Ayak ve elleri sıcak tutmak
D
Her gün aynı saatte yataktan kalkmak
E
Yatağa aşırı aç veya tok olarak gitmek
Açıklama:
Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak, düzenli olarak doğa yürüyüşleri yapmak ve güneş koruyucu sürerek güneş ışığına çıkmak, ayak ve elleri sıcak tutmak ve her gün aynı saatte yataktan kalkmak; uyku hijyeni için yapılması gerekenler arasında sayılmaktadır.

Soru 49

Aşağıdakilerden Braham tarafından geliştirilen stresle başa çıkma yöntemleri arasında sayılmaktadır?

Seçenekler

A
Yaşam tarzını yönet
B
Gevşeme teknikleri
C
Beden egzersizleri
D
Sosyal faaliyetlere katılma
E
Zihinsel hazırlık
Açıklama:
Braham tarafından geliştirilen stresle başa çıkma yolu DKBY modelidir; D: değiştir, K: kabul et, B: boş ver, Y: yaşam tarzını yönet şeklindedir.

Soru 50

I. Mevsim ve dış koşullara göre giysi seçimi
II. Vücut ölçülerine göre giysi seçimi
III. Ham maddesine göre giysi seçimi
IV. Rengi ve dokunuşuna göre giysi seçimi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri sağlığı bozmayan, koruyan ve devam ettiren giyim seçimidir?

Seçenekler

A
I ve II
B
Yalnız I
C
Hiçbiri
D
Hepsi
E
III ve IV
Açıklama:
Mevsim ve dış koşullara göre giysi seçimi, vücut ölçülerine göre giysi seçimi, ham maddesine göre giysi seçimi ve rengi ve dokunuşuna göre giysi seçimi uygun giyim için gerekli olan seçim kriterleridir.

Soru 51

Boy uzunluğu ve vücut ağırlığına dayalı olan “Beden Kitle İndeksi” (BKİ) pratik bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Ağırlık (kg) / Boy (m2) formülü ile hesaplanır. Aşağıdakilerden hangisi yetişkinlerde BKİ’ye göre vücut ağırlığı normal kabul edilen değer aralığı içerisindedir?

Seçenekler

A
27
B
16
C
22
D
35
E
14
Açıklama:
BKİ’nin 20.0 - 24.9 arasında tutulması yeterli ve dengeli beslenmenin göstergesidir. Dolayısıyla bu aralığın içine 22 sayısı girmektedir.

Soru 52

Beslenmenin içerik ve/veya miktar açısından yetersiz olması sonucunda, vücudun gereksinmelerine karşın, sağlanan enerji ve besin öğelerinin yetersiz kalmasından kaynaklanan klinik durum aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Uykusuzluk
B
Stres
C
Çapraz bulaşma
D
Malnutrisyon
E
Dehidratasyon
Açıklama:
Malnutrisyon, beslenmenin içerik ve/veya miktar açısından yetersiz olması sonucunda, vücudun gereksinmelerine karşın, sağlanan enerji ve besin öğelerinin yetersiz kalmasından kaynaklanan klinik durumdur.

Soru 53

Kan dolaşımını canlandırır. Ruhen ve bedenen dinlendirir. Uykusuzluk probleminin giderilmesinde yardımcı olur. Sinir uçlarını uyarır ve sinir sistemini dinlendirir. Deri solunumunu ve boşaltımını kolaylaştırır. Derinin esnekliğini korur. İnsanın fiziki görünüşünü iyileştirir. Giyeceklerin daha az kirlenmesini sağlar. Yukarıda verilen bilgiler neyin faydalarıdır?

Seçenekler

A
Banyo yapmak
B
Spor yapmak
C
Diş fırçalamak
D
Uyku uyumak
E
Dinlenmek
Açıklama:
Banyonun faydaları: Kan dolaşımını canlandırır. Ruhen ve bedenen dinlendirir. Uykusuzluk probleminin giderilmesinde yardımcı olur. Sinir uçlarını uyarır ve sinir sistemini dinlendirir. Deri solunumunu ve boşaltımını kolaylaştırır. Derinin esnekliğini korur. İnsanın fiziki görünüşünü iyileştirir. Giyeceklerin daha az kirlenmesini sağlar. Yıkandıktan sonra temiz iç çamaşırı giyilmesi özellikle önem taşımaktadır.

Soru 54

Kontamine (kirlenme) olma ve patojen ajanları başka yerlere taşıma bakımından ayrıca dikkat edilmesi gereken organ hangisidir?

Seçenekler

A
Gözler
B
Ayaklar
C
Ağız
D
Eller
E
Mide
Açıklama:
Günlük yaşamda en fazla kirlenen organların başında eller gelmektedir. Kirli yüzeylere sürtünen ve dokunan ellerin yıkanmadıkları sürece birer mikrop barınağı olmaya başladığı bilinmelidir. Eller kontamine (kirlenme) olma ve patojen ajanları başka yerlere taşıma bakımından ayrıca özellik taşır. El, otoenfeksiyonda (kendi kendine bulaştırma) tek sorumlu organdır. Yaralanan bir el, mikroorganizmaların vücuda girmesine yol açar. Kirlenen elin sabunla sık sık yıkanması alışkanlık haline getirilmelidir.

Soru 55

Diş fırçalama en az ne kadar sürmelidir?

Seçenekler

A
1 dakika
B
15 saniye
C
2-3 dakika
D
30 saniye
E
5 dakika
Açıklama:
Fırça, diş etinden dişe doğru hareket ettirilir. Dişlerin iç, dış ve üst yüzeyleri sıra ile fırçalanır. Prensip olarak arka dişlerden fırçalamaya başlanmalı, dişlerin iç yüzeyleri dikey hareketlerle yeterince ve sıra ile fırçalanmalıdır. Dişlerin sadece üst yüzeyleri fırçanın ileri geri hareketiyle fırçalanır. Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir. Dil de bakterilerin uzaklaştırılması için 30 saniye süresince fırçalanmalıdır.

Soru 56

Uyku hijyeni için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Seçenekler

A
Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak
B
Akşam kahve ya da çay gibi kafeinli gıda almak
C
Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak
D
Yatağa aşırı aç veya tok olarak gitmek
E
Alkol almak
Açıklama:
Uyku hijyeni için yapılması gerekenler şunlardır: 1. Her gün aynı saatte yatağa yatmak, 2. Her gün aynı saatte yataktan kalkmak, 3. Tercihen sabahları olmak üzere her gün düzenli egzersiz yapmak, çünkü düzenli egzersiz dinlendirici bir uykuya neden olur. 4. Düzenli olarak doğa yürüyüşleri yapmak ve güneş koruyucu sürerek güneş ışığına çıkmak. 5. Yatak odasının ısısının çok yüksek olmayacak bir şekilde ayarlamak, 6. Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak, 7. Uykuyu kolaylaştırmak için yatak odasının karanlık olmasına dikkat etmek, 8. Yatağı yalnız uyku ve cinsel ilişki için kullanmak, 9. Uyku ilaçlarını hekim kontrolünde ve önerilen şekilde almak. Etkilerinin yatarken ortaya çıkacağı için uyku ilaçlarının yatmadan bir saat önce alınması önerilir. Böylece gün içindeki uykululuk etkileri de ortadan kalkar. 10. Uykuya gitmeden hemen önce gevşeme egzersizleri, masaj veya ılık banyo yapmak, 11. Ayak ve elleri sıcak tutmak.

Soru 57

Aşağıda verilen maddeler ne için gereklidir?
- Stres yönetimi
- Çevre değiştirme
- Boş zamanları değerlendirme
- Çalışma hayatını iyileştirmeyi

Seçenekler

A
Ruhsal dinlenme
B
Fiziksel dinlenme
C
Uyku
D
Temizlik
E
Sağlık
Açıklama:
Mutluluk, ruhi doyum, boş zamanın değerlendirilmesi ve para kazanmaya yönelik olmayan işlerle uğraşması, yani hobileri olması ruhsal dinlenme için gereklidir. Ruhsal yapıyı bozan ve sosyal çevreden yansıyan olayla başa çıkabilmek için, dinlenmeyi sağlayacak etkinliklere katılmak gerekmektedir. Ruhsal dinlenme, stres yönetimi, çevre değiştirme, boş zamanları değerlendirme ve çalışma hayatını iyileştirmeyi kapsamaktadır.

Soru 58

“Günlük işleri yorgunluk duymaksızın, canlı ve uyanık bir şekilde yapabilmek, boş zamanları neşeli uğraşlarla geçirebilmek için gerekli enerjiye sahip olmak ve beklenmeyen durumları karşılayabilecek yeterliliğe sahip olmak” neyin tanımıdır?

Seçenekler

A
Fizik aktivite
B
Spor yapmak
C
Fiziksel uygunluk
D
Dinlenme
E
Uyku
Açıklama:
Toplumun büyük bir çoğunluğunda fiziksel aktivite, “spor” kelimesi ile eş anlamlı olarak algılanmaktadır. Oysa fiziksel aktivite, günlük yaşam içinde kas ve eklemlerin kullanılarak enerji harcaması ile gerçekleşen, kalp ve solunum hızını artıran ve farklı şiddetlerde yorgunlukla sonuçlanan aktiviteler olarak tanımlanmaktadır. Bu kapsamda spor aktivitelerinin yanı sıra egzersiz, oyun ve gün içinde çeşitli aktiviteler de fiziksel aktivite olarak kabul edilmektedir. Fizik aktivite yani egzersiz, soluk alıp verme hızını, derinliğini ve kalp atış hızını belirli bir oranda arttıran, az da olsa terlemeye yol açan, kollar, bacaklar gibi büyük kas gruplarıyla yapılan enerji harcamayı gerektiren bedensel hareketlerdir. Fiziksel uygunluğun bir ya da birkaç unsurunu geliştirmeyi amaçlayan planlı, yapılandırılmış, sürekli aktivitelerdir. Fiziksel uygunluk ise günlük işleri yorgunluk duymaksızın, canlı ve uyanık bir şekilde yapabilmek, boş zamanları neşeli uğraşlarla geçirebilmek için gerekli enerjiye sahip olmak ve beklenmeyen durumları karşılayabilecek yeterliliğe sahip olmak olarak tanımlanabilir. Egzersizin amacı fiziksel uygunluğu geliştirmek için oksijen dağılımı yapmak, metabolik süreçleri düzenlemek, kas eklem hareketlerini iyileştirmektir.

Soru 59

Bireyin sağlıklı olması için kendi temizliği kadar gıdalarının da temiz ve güvenli olması gereklidir. Bunun için de gıdaları hazırlarken belli başlı şartlara uyulması gereklidir.
Taze ve sağlıklı gıda seçmeye özen göstermek, gıdaların hazırlanmasında temiz su kullanmak, özellikle taze yenecek meyve ve sebzeleri akan su altında yıkamak gerekir. Bu bilgi aşağıdakilerden hangi şarta aittir?

Seçenekler

A
Karşılıklı bulaşma olması (çapraz bulaşma)
B
Temizlik
C
Soğutma
D
Pişirme
E
Hammadde kullanımı (gıdaların hazırlanması)
Açıklama:
Hammadde kullanımı (gıdaların hazırlanması); taze ve sağlıklı gıda seçmeye özen göstermek, gıdaların hazırlanmasında temiz su kullanmak, özellikle taze yenecek meyve ve sebzeleri akan su altında yıkamak gibi kısımları içermektedir. Doğru cevap E’dir.

Soru 60

Bir bireyin ortalama günlük kalori ihtiyacı ne kadardır?

Seçenekler

A
1000-1500
B
1500-2000
C
2000-3000
D
3000-4000
E
4000-5000
Açıklama:
Dengeli bir kahvaltıda, günlük enerjinin 1/4'ü ya da en az 1/5’inin karşılanması gerekmektedir. Bireyin enerji gereksinimi 2000-3000 kalori olduğundan ortalama günlük kalori ihtiyacı da bu ölçüdür.

Soru 61

Erişkinlerde beden kitle endeksine göre vücut ağırlığının değerlendirilmesi göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi obezlik göstergesidir?

Seçenekler

A
19.9 ve altı
B
20.0-24.9
C
25.0-29.9
D
30 ve üzeri
E
50 ve üzeri
Açıklama:
Erişkinlerde BKİ’ye göre vücut ağırlığının değerlendirilmesi aşağıdaki gibi değerlendirilir:
19.9 ve altı : Zayıf
20.0-24.9 : Normal
25.0-29.9 : Hafif şişman
30 ve üzeri : Şişman (Obez)

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıda beslenme yetersizliğine neden olabilen risk faktörlerinden değildir?

Seçenekler

A
Sosyoekonomik ve çevresel faktörler
B
Besinin lezzeti
C
Psikolojik bozukluklar
D
Kronik hastalıklar
E
Diş kaybı ve ağızda ağrı
Açıklama:
Yaşlıda beslenme yetersizliğine neden olabilen risk faktörleri şunlardır: Sosyoekonomik ve çevresel faktörler, psikolojik bozukluklar, kronik hastalıklar, diş kaybı ve ağızda ağrı. Besinin lezzeti bu risk faktörleri arasında yer almaz.

Soru 63

Hijyen ne demektir?

Seçenekler

A
Hastalık ya da sakatlığın olmayışı
B
Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak
C
Ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik
D
Saç, yüz, el, tırnak, göz, kulak, ayak temizliği
E
Sağlık bilimi
Açıklama:
Sağlık, yalnızca hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. Günümüzde sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümü hijyen olarak tanımlanır. Hijyenin sözcük anlamı sağlık bilimi demektir.

Soru 64

I. Aile
II. Okul
III. Sosyal grup
IV. Filmler
Kişisel hijyenin alışkanlık haline dönüşmesinde etkili olanlar yukarıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sağlığın korunması, geliştirilmesi, sürdürülmesi ve sağlık için yararlı davranış ve uygulamalara kişisel hijyen kuralları denir. Bu kuralların alışkanlık haline dönüşmesi, hem bebeklik çağından itibaren aileden, hem de toplu yaşamın olduğu okullardan elde edilen bir birikimdir. Bireyin ait olduğu sosyal grup, hijyen uygulamalarını etkileyici özelliğe sahiptir. Birey hijyen uygulamalarını çocukluk döneminde ebeveynlerinden öğrenir ve kazandığı bu alışkanlıkları genellikle yaşamı boyunca sürdürür.

Soru 65

I. Cilt
II. El ve ayak
III. Diş
IV. Kişisel hijyen araçlarının temiz olması ve sık sık değiştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisinde gündelik temizlik uygulamaları doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Gündelik temizlik uygulamaları; genel vücut, cilt, saç, yüz, göz, kulak, ağız, diş, el ve ayak, cinsel bölge temizliği olarak sınıflandırılabilir. Ayrıca adet dönemi temizlik ve bakımı, tuvalet sonrası beden temizliği, cinsel ilişki sonrası temizlik de kişisel hijyen açısından özellikle önemli konulardır.

Soru 66

I. Yemeklerden önce ve sonra
II. Diş, ağız, yüz, göz temizliği yapmadan önce ve sonra
III. Dışarıdan eve geldikten sonra
IV. Bebek emzirmeden önce
Yukarıdakilerden hangisinde ellerin özelikle yıkanması gerektiği durumlar doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Eller, özelikle yemeklerden önce ve sonra, yemek hazırlamadan önce ve sonra, diş, ağız, yüz, göz temizliği yapmadan önce ve sonra, işe başlamadan önce, kirli, tozlu bir işi tamamladıktan sonra, dışarıdan eve geldikten sonra, tuvaletten sonra, bebek emzirmeden önce yıkanmalıdır.

Soru 67

I. Proteinler
II. Yağlar
III. Su
IV. Vitaminler
Yukarıdakilerden hangisinde makro besin ögeleri doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Beslenme biliminde besin ögeleri; makro ve mikro besin ögeleri olarak iki gruba ayrılmıştır. Makro besin ögeleri proteinler, karbonhidratlar, yağlar ve sudur. Mikro besin ögeleri, vitaminler, mineraller ve iz elementler (demir, flor vb.) gibi diyette küçük miktarlarda bulunan ögelerdir. Tüm canlılar yaşamlarını idame ettirebilmek için enerjiye gereksinim duyarlar. Enerjilerini oksijen kullanarak veya oksijensiz yollarla sağlarlar. Ancak enerji üretimi için besin kullanımı ortaktır.

Soru 68

Yeterli ve dengeli beslenmek için günde en az üç öğün besin tüketilmelidir. Öğünler arasında geçmemesi önerilen saat aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
4-5 saati
B
3-5 saati
C
4-6 saati
D
5-6 saati
E
3-4 saati
Açıklama:
Vücudun normal yaşamını ve çalışmalarını sürdürebilmesi için gerekli olan enerji ve besin ögelerinin bireyin yaşına, cinsiyetine ve içinde bulunduğu fizyolojik ortama göre tam ve eksiksiz olarak sağlanmasına “yeterli ve dengeli beslenme” denir. Yeterli ve dengeli beslenmek için günde en az üç öğün besin tüketilmelidir. Öğünler arasındaki sürenin 4-5 saati geçmemesi önerilmektedir.

Soru 69

C vitamininden en zengin olan sebze ve meyveler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Koyu yeşil sebzeler
B
Kayısı
C
Koyu sarı sebzeler
D
Bal kabağı
E
Havuç
Açıklama:
C vitamininden en zengin olanlar; turunçgiller ve koyu yeşil sebzeler, karotence en zengin olanlar ise havuç, bal kabağı, kayısı, şeftali, ıspanak, pazı, asma yaprağı gibi sarı, koyu sarı ve koyu yeşil sebze ve meyvelerdir.

Soru 70

I. Kas zayıflığı
II. Depresyon
III. Motivasyon ve beceri yetersizliği
IV. İmmün yetersizlik
Yukarıdakilerden hangisinde yaşlıda aşırı kilo kaybı ile ilgili doğru bilgi verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Yaşlıda aşırı kilo kaybı; kas zayıflığı, immün yetersizlik, depresyon, dekübit (yatalak hastalardaki bası yarası) ülserlerinin gelişimi ve çeşitli hastalıklardaki komplikasyonlardaki artışa neden olur.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara önerilen genel diyet uygulaması değildir?

Seçenekler

A
Sağlıklı beslenme önerileri uygulamak
B
Geceleri 12 saatten fazla aç kalmasını önlemek
C
Yüksek enerji ve/veya yüksek proteinli besinleri hastaların tercihlerine göre temin etmek
D
Yemek yerken teknik ve insani yardım sağlamak, kabul edilebilir bir çevre yaratmak
E
Et ve tavukları kıyma veya köfte şeklinde kullanmasını sağlamak
Açıklama:
1. Sağlıklı beslenme önerileri uygulamak 2. Gün içinde sık yemek yemeyi sağlamak 3. Yaşlıya en uygun menüyü sunmak 4. Geceleri 12 saatten fazla aç kalmasını önlemek 5. Yüksek enerji ve/veya yüksek proteinli besinleri hastaların tercihlerine göre temin etmek 6. Yemek yerken teknik ve insani yardım sağlamak, kabul edilebilir bir çevre yaratmaktır. Yaşlıda beslenme yetersizliğine neden olabilen risk faktörlerinden biri de diş kaybı ve ağızda ağrıdır. Diş problemi olanlara, sert besinleri tüketmemeleri, sütlü, yoğurtlu çorbalar, sebze püreleri, sütlü ve meyveli tatlılar ile kıymalı sebzeleri, et ve tavukları kıyma veya köfte şeklinde kullanılmalıdır. Ancak bu durum yaşlılara uygulanan genel diyet uygulaması içerisinde yer almaz.

Soru 72

Beslenme durumunun değerlendirilmesinde kullanılan beden kitle indeksinde hangi değerler yeterli ve dengeli beslenmeyi göstermektedir?

Seçenekler

A
9.0- 12.3
B
15.0- 17.5
C
20.0- 24.9
D
25.0- 29.5
E
27.5- 31.5
Açıklama:
Yeterli ve dengeli beslenmeyi tanımlayabileceksiniz.

Soru 73

Aşadağıkilerden hangisi diş sağlığını korumak için yapılması gerekenler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Asitli yiyecekler ağız ve diş sağlığı için yararlıdır
B
Yemeklerden sonra ve yatmadan önce dişler fırçalanmalıdır
C
Diş temizliğinde diş ipleri de kullanılmalıdır
D
Şekerli yiyecekler yendikten sonra ağız yıkanmalıdır
E
Yeterli alınan süt ve süt ürünleri diş sağlığı için çok önemlidir
Açıklama:
Ağız temizliği yöntemlerini sıralayabileceksiniz.

Soru 74

El tırnakları nasıl kesilmelidir?

Seçenekler

A
Düz kesilmeli
B
Çok kısa kesilmeli
C
Uçları sivri bırakılmalı
D
Kenarları alınarak yuvarlatılmalı
E
Kısa ve yarım ay biçiminde kesilmeli
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi ağız- diş bakımında ve diş fırçalama teknikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Diş fırçası, diş ile diş etinin birleştiği yere 45 derece açı ile yerleştirilir
B
Florürlü diş macunları dişlerin diş çürüğünden korunması için önemlidir
C
Dilin fırçalanmasına gerek yoktur
D
Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir
E
Yumuşak ya da orta sertlikte ve ağıza uygun boyutta diş fırçası seçilmedir
Açıklama:
Diş fırçalamayı, tekniğine uygun olarak yapabileceksiniz.

Soru 76

Sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümüne ne denir?

Seçenekler

A
Hijyen
B
Bakım
C
Fiziksel aktivite
D
Sağlık
E
Rehabilite edici aktivite
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel aktivitenin bedensel sağlık üzerine etkileri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kas kuvvetini ve sıkılığını korur ve arttırır
B
Metabolizmayı yavaşlatır
C
Dengenin sağlanmasına yardımcı olur
D
Kas ve eklemlerin esnekliğini korur ve arttırır
E
Vücudun dik duruşunu korur
Açıklama:
Fizik aktivitenin sağlık üzerine etkilerini aktarabileceksiniz.

Soru 78

Sağlığın korunması, geliştirilmesi, sürdürülmesi ve sağlık için yararlı davranış ve uygulamalara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kişisel hijyen kuralları
B
Temizlik araçları
C
Tüketim malzemeleri
D
Boş zaman değerlendirme
E
Temel sağlık hizmetleri
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü’ne göre güvenli gıda hazırlanmasında kabul ettiği kurallardan değildir?

Seçenekler

A
Pişmiş gıdaları bir süre beklettikten sonra yiyin
B
Gıda işlemi için güvenli gıda seçin
C
Gıdalarınızı tam olarak pişirin
D
Tüm mutfak yüzeylerini dikkatli bir şekilde temiz tutun
E
Pişirilmiş gıdalar ve çiğ gıdalar arasındaki teması önleyin
Açıklama:
Gıda-sağlık ilişkisini ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi banyonun faydaları arasında değildir?

Seçenekler

A
Sinir uçlarını uyarır ve sinir sistemini dinlendirir
B
Kan dolaşımını canlandırır
C
Ruhen ve bedenen dinlendirir
D
Deri solunumunu ve boşaltımını canlandırır
E
Derinin esnekliğine zarar verir
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi süt ve süt ürünleri besin grubundan değildir?

Seçenekler

A
Soya
B
Kefir
C
Yoğurt
D
Lor
E
Peynir
Açıklama:
Yeterli ve dengeli beslenmeyi tanımlayabileceksiniz.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi sebzeler ve meyveler besin grubundan değildir?

Seçenekler

A
Taze fasulye
B
Patates
C
Kabak
D
Domates
E
Buğday
Açıklama:
Yeterli ve dengeli beslenmeyi tanımlayabileceksiniz.

Soru 83

El ve ayak temizliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
El tırnakları, parmak derisi hizasında ve parmak ucuna paralel olarak, altında kirletici maddelerin birikmemesi için kısa ve yarım ay biçiminde kesilmelidir
B
Ayak sağlığı ve temizliği için kullanılan çorap ve ayakkabı da önemlidir
C
Ayak tırnakları altında kirletici maddelerin birikmemesi için kısa ve yarım ay biçiminde kesilmelidir
D
Eller yıkandıktan sonra kurulanırken kesinlikle kişisel ya da kâğıt havlu kullanılmalıdır
E
Ayaklar düzenli olarak yıkanmalı, her yıkamadan sonra parmak araları havlu ile hatta saç kurutma aracı ile iyice kurutulmalıdır
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 84

Genital bölge temizliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Dışkılama sonrası temizlik bittiğinde eller mutlaka sabunlu su ile yeterli sürede, etkili bir biçimde yıkanmalıdır
B
Cinsel ilişki sonrasında yıkanılmalıdır
C
Dışkılama sonrası temizlik, mutlaka arkadan öne doğru yapılmalıdır
D
Cinsel ilişki sonrası vajina, floranın bozulmaması için kesinlikle yıkanmamalıdır
E
Adet döneminde dış üreme organlarının temizliğinin yanı sıra kullanılan pedlerin temizliğine de dikkat edilmesi gerekmektedir
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi kişisel temizlik bakım araçlarından biridir?

Seçenekler

A
Diş fırçası
B
Diş ipi
C
Tuvalet kâğıdı
D
Tıraş sabunu
E
Sabun
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılarda beslenme yetersizliğine neden olabilecek risk faktörleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kronik hastalıklar
B
Diş kaybı
C
Yalnız yaşama ve sosyal ilişkilerin azalması
D
Yeterli ekonomik gelir
E
Psikolojik bozukluklar
Açıklama:
Beslenme problemi olan yaşlılara uygun yaklaşımı açıklayabileceksiniz.

Soru 87

Kalsiyum bakımından en zengin besin grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yağlar ve şekerler
B
Et, yumurta, kurubaklagiller
C
Sebzeler ve meyveler
D
Tahıllar ve tahıllardan yapılan besinler
E
Süt ve süt ürünleri
Açıklama:
Besin gruplarını ve alınması gereken porsiyon miktarlarını sıralayabileceksiniz.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi banyonun faydaları açısından yanlıştır?

Seçenekler

A
Deri solunumunu ve boşaltımını kolaylaştırır
B
Ruhen ve bedenen dinlendirir
C
Derinin esnekliğini korur
D
Kan dolaşımını canlandırır
E
Banyo yaparken sabun kullanmanın önemi yoktur, sadece su ile yapılan banyo yeterlidir.
Açıklama:
Kişisel temizlik ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 89

Gıda hijyeni ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Gıdaların hazırlanması aşamasında taze et, kanatlı hayvan eti ve deniz ürünlerinin diğer gıdalardan ayrılmasına gerek yoktur
B
Taze yenecek meyve ve sebzeleri akan su altında yıkamak gerekir
C
Gıdaların hazırlanmasında temiz su kullanılmalıdır
D
Sıcak yiyecekler, hemen tüketilmeyeceklerse mümkün olan en kısa süre içinde soğutulmalıdır
E
Gıdalar hazırlanmadan önce ellerin yıkanması ve hazırlama esnasında da yıkama işleminin tekrarlanması gerekir
Açıklama:
Gıda-sağlık ilişkisini ve önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi uyku hijyeni için yapılması gerekenler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ayak ve elleri sıcak tutmak
B
Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak
C
Yatağa aşırı aç veya tok olarak gitmek
D
Yatak odasının ısısının çok yüksek olmayacak bir şekilde ayarlamak
E
Her gün aynı saatte yatağa yatmak
Açıklama:
Uyku hijyeninde yapılması ve yapılmaması gerekenleri sayabileceksiniz.

Soru 91

Kan dolaşımını canlandırır. Ruhen ve bedenen dinlendirir. Uykusuzluk probleminin giderilmesinde yardımcı olur. Sinir uçlarını uyarır ve sinir sistemini dinlendirir. Deri solunumunu ve boşaltımını kolaylaştırır. Derinin esnekliğini korur. İnsanın fiziki görünüşünü iyileştirir. Giyeceklerin daha az kirlenmesini sağlar.
Yukarıda verilen bilgiler neyin faydalarıdır?

Seçenekler

A
Banyo yapmak
B
Spor yapmak
C
Diş fırçalamak
D
Uyku uyumak
E
Dinlenmek
Açıklama:
Banyonun faydaları: Kan dolaşımını canlandırır. Ruhen ve bedenen dinlendirir. Uykusuzluk probleminin giderilmesinde yardımcı olur. Sinir uçlarını uyarır ve sinir sistemini dinlendirir. Deri solunumunu ve boşaltımını kolaylaştırır. Derinin esnekliğini korur. İnsanın fiziki görünüşünü iyileştirir. Giyeceklerin daha az kirlenmesini sağlar. Yıkandıktan sonra temiz iç çamaşırı giyilmesi özellikle önem taşımaktadır.

Soru 92

Kontamine (kirlenme) olma ve patojen ajanları başka yerlere taşıma bakımından ayrıca dikkat edilmesi gereken organ hangisidir?

Seçenekler

A
Gözler
B
Ayaklar
C
Ağız
D
Eller
E
Mide
Açıklama:
Günlük yaşamda en fazla kirlenen organların başında eller gelmektedir. Kirli yüzeylere sürtünen ve dokunan ellerin yıkanmadıkları sürece birer mikrop barınağı olmaya başladığı bilinmelidir. Eller kontamine (kirlenme) olma ve patojen ajanları başka yerlere taşıma bakımından ayrıca özellik taşır. El, otoenfeksiyonda (kendi kendine bulaştırma) tek sorumlu organdır. Yaralanan bir el, mikroorganizmaların vücuda girmesine yol açar. Kirlenen elin sabunla sık sık yıkanması alışkanlık haline getirilmelidir.

Soru 93

Diş fırçalama en az ne kadar sürmelidir?

Seçenekler

A
1 dakika
B
15 saniye
C
2-3 dakika
D
30 saniye
E
5 dakika
Açıklama:
Fırça, diş etinden dişe doğru hareket ettirilir. Dişlerin iç, dış ve üst yüzeyleri sıra ile fıçalanır. Prensip olarak arka dişlerden fırçalamaya başlanmalı, dişlerin iç yüzeyleri dikey hareketlerle yeterince ve sıra ile fırçalanmalıdır. Dişlerin sadece üst yüzeyleri fırçanın ileri geri hareketiyle fırçalanır. Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir. Dil de bakterilerin uzaklaştırılması için 30 saniye süresince fırçalanmalıdır.

Soru 94

Uyku hijyeni için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

Seçenekler

A
Yatağa gitmeden hemen önce ağır egzersiz yapmak
B
Akşam kahve ya da çay gibi kafeinli gıda almak
C
Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak
D
Yatağa aşırı aç veya tok olarak gitmek
E
Alkol almak
Açıklama:
1. Her gün aynı saatte yatağa yatmak, 2. Her gün aynı saatte yataktan kalkmak, 3. Tercihen sabahları olmak üzere her gün düzenli egzersiz yapmak, çünkü düzenli egzersiz dinlendirici bir uykuya neden olur. 4. Düzenli olarak doğa yürüyüşleri yapmak ve ve güneş koruyucu sürerek güneş ışığına çıkmak. 5. Yatak odasının ısısının çok yüksek olmayacak bir şekilde ayarlamak, 6. Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak, 7. Uykuyu kolaylaştırmak için yatak odasının karanlık olmasına dikkat etmek, 8. Yatağı yalnız uyku ve cinsel ilişki için kullanmak, 9. Uyku ilaçlarını hekim kontrolünde ve önerilen şekilde almak. Etkilerinin yatarken ortaya çıkacağı için uyku ilaçlarının yatmadan bir saat önce alınması önerilir. Böylece gün içindeki uykululuk etkileri de ortadan kalkar. 10. Uykuya gitmeden hemen önce gevşeme egzersizleri, masaj veya ılık banyo yapmak, 11. Ayak ve elleri sıcak tutmak.

Soru 95

Stres yönetimi
Çevre değiştirme
Boş zamanları değerlendirme
Çalışma hayatını iyileştirmeyi
Bu maddeler ne için gereklidir?

Seçenekler

A
Ruhsal dinlenme
B
Fiziksel dinlenme
C
Uyku
D
Temizlik
E
Sağlık
Açıklama:
Mutluluk, ruhi doyum, boş zamanın değerlendirilmesi ve para kazanmaya yönelik olmayan işlerle uğraşması, yani hobileri olması ruhsal dinlenme için gereklidir. Ruhsal yapıyı bozan ve sosyal çevreden yansıyan olayla başa çıkabilmek için, dinlenmeyi sağlayacak etkinliklere katılmak gerekmektedir. Ruhsal dinlenme, stres yönetimi, çevre değiştirme, boş zamanları değerlendirme ve çalışma hayatını iyileştirmeyi kapsamaktadır.

Soru 96

“Günlük işleri yorgunluk duymaksızın, canlı ve uyanık bir şekilde yapabilmek, boş zamanları neşeli uğraşlarla geçirebilmek için gerekli enerjiye sahip olmak ve beklenmeyen durumları karşılayabilecek yeterliliğe sahip olmak” neyin tanımıdır?

Seçenekler

A
Fizik aktivite
B
Spor yapmak
C
Fiziksel uygunluk
D
Dinlenme
E
Uyku
Açıklama:
Toplumun büyük bir çoğunluğunda fiziksel aktivite, “spor” kelimesi ile eşanlamlı olarak algılanmaktadır. Oysa fiziksel aktivite, günlük yaşam içinde kas ve eklemlerin kullanılarak enerji harcaması ile gerçekleşen, kalp ve solunum hızını artıran ve farklı şiddetlerde yorgunlukla sonuçlanan aktiviteler olarak tanımlanmaktadır. Bu kapsamda spor aktivitelerinin yanısıra egzersiz, oyun ve gün içinde çeşitli aktiviteler
de fiziksel aktivite olarak kabul edilmektedir. Fizik aktivite yani egzersiz, soluk alıp verme hızını, derinliğini ve kalp atış hızını belirli bir oranda arttıran, az da olsa terlemeye yol açan, kollar, bacaklar gibi büyük kas gruplarıyla yapılan enerji harcamayı gerektiren bedensel hareketlerdir. Fiziksel uygunluğun bir ya da birkaç unsurunu geliştirmeyi amaçlayan planlı, yapılandırılmış, sürekli aktivitelerdir. Fiziksel uygunluk ise günlük işleri yorgunluk duymaksızın, canlı ve uyanık bir şekilde yapabilmek, boş zamanları neşeli uğraşlarla geçirebilmek için gerekli enerjiye sahip olmak ve beklenmeyen durumları karşılayabilecek yeterliliğe sahip olmak olarak tanımlanabilir. Egzersizin amacı fiziksel uygunluğu geliştirmek için oksijen dağılımı yapmak, metabolik süreçleri düzenlemek, kas eklem hareketlerini iyileştirmektir.

Soru 97

Bireyin sağlıklı olması için kendi temizliği kadar, gıdalarının da temiz ve güvenli olması gereklidir. Bunun için de gıdaları hazırlarken belli başlı şartlara uyulması gereklidir.
Taze ve sağlıklı gıda seçmeye özen göstermek, gıdaların hazırlanmasında temiz su kullanmak, özellikle taze yenecek meyve ve sebzeleri akan su altında yıkamak gerekir. Hangi şarta aittir?

Seçenekler

A
Karşılıklı Bulaşma Olması (Çapraz Bulaşma)
B
Temizlik
C
Soğutma
D
Pişirme
E
Hammadde Kullanımı (Gıdaların Hazırlanması)
Açıklama:
Hammadde Kullanımı (Gıdaların Hazırlanması) Taze ve sağlıklı gıda seçmeye özen göstermek, gıdaların hazırlanmasında temiz su kullanmak, özellikle taze yenecek meyve ve sebzeleri akan su altında yıkamak gerekir.

Soru 98

Bir bireyin ortalama günlük kalori ihtiyacı ne kadardır?

Seçenekler

A
1000-1500
B
1500-2000
C
2000-3000
D
3000-4000
E
4000-5000
Açıklama:
Dengeli bir kahvaltıda, günlük enerjinin 1/4'ü ya da en az 1/5’inin karşılanması gerekmektedir. Bireyin enerji gereksinimi 2000-3000 kalori olduğunda kahvaltıda alınan enerji 400-600 kalori olmalıdır.

Soru 99

Erişkinlerde beden kitle endeksine göre vücut ağırlığının değerlendirilmesi göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi obezlik göstergesidir?

Seçenekler

A
19.9 ve altı
B
20.0-24.9
C
25.0-29.9
D
30 ve üzeri
E
50 ve üzeri
Açıklama:
Erişkinlerde BKİ’ye göre vücut ağırlığının değerlendirilmesi aşağıdaki gibi değerlendirilir: 19.9 ve altı : Zayıf 20.0-24.9 : Normal 25.0-29.9 : Hafif şişman 30 ve üzeri : Şişman (Obes)

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi yaşlıda beslenme yetersizliğine neden olabilen risk faktörlerinden değildir?

Seçenekler

A
Sosyoekonomik ve çevresel faktörler
B
Besinin lezzeti
C
Psikolojik bozukluklar
D
Kronik hastalıklar
E
Diş kaybı ve ağızda ağrı
Açıklama:
Yaşlıda beslenme yetersizliğine neden olabilen risk faktörleri şunlardır: Sosyoekonomik ve çevresel faktörler, Psikolojik bozukluklar, Kronik hastalıklar, Diş kaybı ve ağızda ağrı.

Soru 101

Hijyen ne demektir?

Seçenekler

A
Hastalık ya da sakatlığın olmayışı
B
Ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik
C
Saç, yüz, el, tırnak, göz, kulak, ayak temizliği
D
Sağlık bilimi
E
İlaç
Açıklama:
Sağlık, yalnızca hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam bir iyilik hâlidir. Günümüzde sağlığa zarar verecek ortamlardan korunmak için yapılacak uygulamalar ve alınan temizlik önlemlerinin tümü hijyen olarak tanımlanır. Hijyenin sözcük anlamı sağlık bilimi demektir.

Soru 102

Beslenme durumunun değerlendirilmesinde en pratik olanı boy ve ağırlık ölçümlerinin elde edilmesi ile boya göre ağırlığın saptanmasıdır. Bunun için kullanılan, yeterli ve dengeli beslenmenin göstergesi olan beden kitle indeksi (BKİ)’nin değerleri aşağıdaki hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
20.5-24.5 arası
B
20.0-24.9 arası
C
20.8-24.9 arası
D
21.5-24.9 arası
E
20.0-25.9 arası
Açıklama:
Beslenme durumunun değerlendirilmesinde en pratik olanı boy ve ağırlık ölçümlerinin elde edilmesi ile boya göre ağırlığın saptanmasıdır. Bunun için beden kitle indeksi (BKİ) kullanılır. BKİ’nin yaşam boyu 20.0-24.9 arasında tutulması yeterli ve dengeli beslenmenin göstergesidir. Aşırı zayıflık ve şişmanlık ölüm riskini arttırır. Yaş ilerledikçe doğal olarak BKİ’de belirli bir artış olur.

Soru 103

I. Yemeklerden önce ve sonra
II. Diş, ağız, yüz, göz temizliği yapmadan önce ve sonra
III. Dışarıdan eve geldikten sonra
IV. Bebek emzirmeden önce
Yukarıdakilerden hangisinde Ellerin özelikle yıkanması gerektiği durumlar doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Eller, özelikle yemeklerden önce ve sonra, yemek hazırlamadan önce ve sonra, diş, ağız, yüz, göz temizliği yapmadan önce ve sonra, işe başlamadan önce, kirli, tozlu bir işi tamamladıktan sonra, dışarıdan eve geldikten sonra, tuvaletten sonra, bebek emzirmeden önce yıkanmalıdır.

Soru 104

I. Aile
II. Okul
III. Sosyal grup
IV. Filmler
Kişisel hijyenin alışkanlık haline dönüşmesinde etkili olanlar yukarıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sağlığın korunması, geliştirilmesi, sürdürülmesi ve sağlık için yararlı davranış ve uygulamalara kişisel hijyen kuralları denir. Bu kuralların alışkanlık haline dönüşmesi, hem bebeklik çağından itibaren aileden, hem de toplu yaşamın olduğu okullardan elde edilen bir birikimdir. Bireyin ait olduğu sosyal grup, hijyen uygulamalarını etkileyici özelliğe sahiptir. Birey hijyen uygulamalarını çocukluk döneminde ebeveynlerinden öğrenir ve kazandığı bu alışkanlıkları genellikle yaşamı boyunca sürdürür.

Soru 105

I. Cilt
II. El ve ayak
III. Diş
IV. Kişisel hijyen araçlarının temiz olması sık sık değiştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisinde gündelik temizlik uygulamaları doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Gündelik temizlik uygulamaları; genel vücut, cilt, saç, yüz, göz, kulak, ağız, diş, el ve ayak, cinsel bölge temizliği olarak sınıflandırılabilir. Ayrıca adet dönemi temizlik ve bakımı, tuvalet sonrası beden temizliği, cinsel ilişki sonrası temizlik de kişisel hijyen açısından özellikle önemli konulardır.

Soru 106

I. Proteinler
II. Yağlar
III. Su
IV. Vitaminler
Yukarıdakilerden hangisinde Makro besin ögeleri doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Beslenme biliminde besin ögeleri; makro ve mikro besin ögeleri olarak iki gruba ayrılmıştır. Makro besin ögeleri proteinler, karbonhidratlar, yağlar ve sudur. Mikro besin ögeleri, vitaminler, mineraller ve iz elementler (demir, flor vb.) gibi diyette küçük miktarlarda bulunan ögelerdir. Tüm canlılar yaşamlarını idame ettirebilmek için enerjiye gereksinim duyarlar. Enerjilerini oksijen kullanarak veya oksijensiz yollarla sağlarlar. Ancak enerji üretimi için besin kullanımı ortaktır.

Soru 107

Yeterli ve dengeli beslenmek için günde en az üç öğün besin tüketilmelidir. Öğünler arasında geçmemesi önerilen saat aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
4-5 saati
B
3-5 saati
C
4-6 saati
D
5-6 saati
E
3-4 saati
Açıklama:
Vücudun normal yaşamını ve çalışmalarını sürdürebilmesi için gerekli olan enerji ve besin ögelerinin bireyin yaşına, cinsiyetine ve içinde bulunduğu fizyolojik ortama göre tam ve eksiksiz olarak sağlanmasına “yeterli ve dengeli beslenme” denir. Yeterli ve dengeli beslenmek için günde en az üç öğün besin tüketilmelidir. Öğünler arasındaki sürenin, 4-5 saati geçmemesi önerilmektedir.

Soru 108

C vitamininden en zengin olan sebze ve meyveler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Koyu yeşil sebzeler
B
kayısı
C
koyu sarı sebzeler
D
Bal kabağı
E
Havuç
Açıklama:
C vitamininden en zengin olanlar; turunçgiller ve koyu yeşil sebzeler, karotence en zengin olanlar ise havuç, bal kabağı, kayısı, şeftali, ıspanak, pazı, asma yaprağı gibi sarı, koyu sarı ve koyu yeşil sebze ve meyvelerdir.

Soru 109

I. Kas zayıflığı
II. Depresyon
III. Motivasyon ve beceri yetersizliği
IV. İmmun yetersizlik
Yukarıdakilerden hangisinde Yaşlıda aşırı kilo kaybı ile ilgili doğru bilgi verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Yaşlıda aşırı kilo kaybı; kas zayıflığı, immun yetersizlik, depresyon, dekübit (yatalak hastalardaki bası yarası) ülserlerinin gelişimi ve çeşitli hastalıklardaki komplikasyonlardaki artışa neden olur.

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara önerilen genel diyet uygulaması değildir?

Seçenekler

A
Sağlıklı beslenme önerileri uygulamak
B
Geceleri 12 saatten fazla aç kalmasını önlemek
C
Yüksek enerji ve/veya yüksek proteinli besinleri hastaların tercihlerine göre temin etmek,
D
Yemek yerken teknik ve insani yardım sağlamak, kabul edilebilir bir çevre yaratmak,
E
Et ve tavukları kıyma veya köfte şeklinde kullanmasını sağlamak,
Açıklama:
1. Sağlıklı beslenme önerileri uygulamak 2. Gün içinde sık yemek yemeyi sağlamak 3. Yaşlıya en uygun menüyü sunmak 4. Geceleri 12 saatten fazla aç kalmasını önlemek 5. Yüksek enerji ve/veya yüksek proteinli besinleri hastaların tercihlerine göre temin etmek 6. Yemek yerken teknik ve insani yardım sağlamak, kabul edilebilir bir çevre yaratmaktır. Yaşlı da beslenme yetersizliğine neden olabilen risk faktörlerinden biri de diş kaybı ve ağızda ağrıdır. Diş problemi olanlara, sert besinleri tüketmemeleri, sütlü, yoğurtlu çorbalar, sebze püreleri, sütlü ve meyveli tatlılar ile kıymalı sebzeleri, et ve tavukları kıyma veya köfte şeklinde kullanılmalıdır.

Soru 111

Sağlığın korunması, geliştirilmesi, sürdürülmesi ve sağlık için yararlı davranış ve uygulamalar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Yürüme kuralları
B
Beslenme kuralları
C
Uyku kuralları
D
Kişisel hijyen kuralları
E
Dinlenme kuralları
Açıklama:
Sağlığın korunması, geliştirilmesi, sürdürülmesi ve sağlık için yararlı davranış ve uygulamalara kişisel hijyen kuralları denir.

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi kişisel hijyen uygulamaları arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Banyo
B
Temiz çamaşır ve takımlar
C
El temizliği
D
Ayak temizliği
E
Ev temizliği
Açıklama:
Banyo, temiz çamaşır ve takımlar, el ve ayak temizliği kişisel hijyen uygulamaları arasındadır.

Soru 113

Aşağıdakilerden hangisi doğru bir diş fırçalama tekniğidir?

Seçenekler

A
Sert bir diş fırçası seçilmelidir.
B
Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir.
C
Fırçalama bittikten sonra ağız çalkalanmaz
D
Fırça dişten diş etine doğru hareket ettirilir
E
Dil fırçalanmaz
Açıklama:
Yumuşak ya da orta sertlikte ve ağza uygun bir dış fırçası seçilmelidir. Diş fırçalama en az 2-3 dakika sürmelidir. Fırçalama bittikten sonra ağız bir iki kez çalkalanır. Fırça diş etinden dişe doğru hareket ettirilir. Dil de bakterilerin uzaklaştırılması için 30 saniye süresince fırçalanmalıdır.

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi diş sağlığını korumak için yapılması gerekenler arasında değildir?

Seçenekler

A
Yılda iki defa diş hekimine gidilmelidir.
B
Yemeklerden sonra ve yatmadan önce dişler fırçalanmalıdır.
C
Elma, havuç gibi meyvelerin kesinlikle ısırılarak yenmemesi gerekmektedir.
D
Çok soğuk ve sıcak içeceklerden kaçınılmalıdır.
E
Şekerli yiyeceklerden sonra ağız yıkanmalıdır.
Açıklama:
Elma, havuç gibi meyveleri ısırarak yemek, diş etini güçlendirir.

Soru 115

I. Her gün aynı saatte yatağa yatmak,
II. Her gün aynı saatte yataktan kalkmak,
III. Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak,
IV. Akşam kahve ya da çay gibi kafeinli gıda almak,
V. Yatak odasının ısısının çok yüksek olmayacak bir şekilde ayarlamak,
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri uyku hijyeni için yapılması gerekenler arasında sayılmaktadır?

Seçenekler

A
I. II. ve V.
B
II. III. ve IV.
C
Yalnız I.
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Yatağa gitmeden hemen önce egzersiz yapmak ve Akşam kahve ya da çay gibi kafeinli gıda almak, uyku hijyeni için yapılmaması gerekenler arasında sayılmaktadır.

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi uyku hijyeni için yapılmaması gerekenler arasında sayılmaktadır?

Seçenekler

A
Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak
B
Düzenli olarak doğa yürüyüşleri yapmak ve ve güneş koruyucu sürerek güneş ışığına çıkmak
C
Ayak ve elleri sıcak tutmak
D
Her gün aynı saatte yataktan kalkmak
E
Yatağa aşırı aç veya tok olarak gitmek
Açıklama:
Uyurken yatak odasının sessiz olmasını sağlamak, düzenli olarak doğa yürüyüşleri yapmak ve ve güneş koruyucu sürerek güneş ışığına çıkmak, ayak ve elleri sıcak tutmak ve hergün aynı saatte yataktan kalkmak; uyku hijyeni için yapılması gerekenler arasında sayılmaktadır.

Soru 117

Aşağıdakilerden Braham tarafından geliştirilen stresle başa çıkma yöntemleri arasında sayılmaktadır?

Seçenekler

A
Yaşam tarzını yönet
B
Gevşeme teknikleri
C
Beden egzersizleri
D
Sosyal faaliyetlere katılma
E
Zihinsel hazırlık
Açıklama:
Braham tarafından geliştirilen stresle başa çıkma yolu DKBY modelidir; D: değiştir, K: kabul et, B: boş ver, Y: yaşam tarzını yönet şeklindedir.

Soru 118

I. Mevsim ve dış koşullara göre giysi seçimi
II. Vücut ölçülerine göre giysi seçimi
III. Ham maddesine göre giysi seçimi
IV. Rengi ve dokunuşuna göre giysi seçimi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri sağlığı bozmayan, koruyan ve devam ettiren giyim seçimidir?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
Yalnız I.
C
Hiçbiri
D
Hepsi
E
III. ve IV.
Açıklama:
Mevsim ve dış koşullara göre giysi seçimi, vücut ölçülerine göre giysi seçimi, ham maddesine göre giysi seçimi ve rengi ve dokunuşuna göre giysi seçimi uygun giyim için gerekli olan seçim kriterleridir.

Soru 119

Boy uzunluğu ve vücut ağırlığına dayalı olan “Beden Kitle İndeksi” (BKİ) pratik bir yöntem olarak kullanılmaktadır. Ağırlık (kg) / Boy (m)2 formülü ile hesaplanır. Aşağıdakilerden hangisi yetişkinlerde BKİ’ye göre vücut ağırlığı normal kabul edilen değer aralığı içerisindedir?

Seçenekler

A
27
B
16
C
22
D
35
E
14
Açıklama:
BKİ’nin 20.0 - 24.9 arasında tutulması yeterli ve dengeli beslenmenin göstergesidir. Doğru cevap C'dir.

Soru 120

Beslenmenin içerik ve/veya miktar açısından yetersiz olması sonucunda, vücudun gereksinmelerine karşın, sağlanan enerji ve besin öğelerinin yetersiz kalmasından kaynaklanan klinik durum aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Uykusuzluk
B
Stres
C
Çapraz bulaşma
D
Malnutrisyon
E
Dehidratasyon
Açıklama:
Malnutrisyon, beslenmenin içerik ve/veya miktar açısından yetersiz olması sonucunda, vücudun gereksinmelerine karşın, sağlanan enerji ve besin öğelerinin yetersiz kalmasından kaynaklanan klinik durumdur.

Ünite 4

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bağışıklamanın özelliklerinden sayılabilir?

Seçenekler

A
Vücudun direnç sisteminin güçlenmesini sağlama
B
Hasta kişiyi tedavi etme
C
Risk altındaki hasta kişilere uygulama
D
Sadece bir topluluğa uygulanabilir olma
E
Sadece çocuk ve genç bireylere uygulanabilme
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.
Bağışıklama; bulaşıcı ya da bulaşıcı olmayan bazı hastalıklardan korunmak için vücutta savunma mekanizmalarının göstergesi olan maddelerin (antikor) istenilen/koruyucu seviyeye ulaşması aracılığı ile direnç sisteminin güçlenmesidir.

Soru 2

Genişletilmiş bağışıklama programının asıl hedefi nedir?

Seçenekler

A
Küresel düzeyde toplu ölümlere neden olan hastalıklar için hedeflenen sayıda bağışık birey oluşturma
B
Küresel düzeyde toplu ölümlere neden olan hastalıkları tamamen yok etme
C
Sadece difteri ve tetanozun küresel düzeyde eradike edilmesini hedeflenmesi
D
Küresel düzeyde çiçek hastalığını eradike edilmesi
E
Bütün ülkelerdeki çocukların yaşam kurtarıcı aşılardan yararlanmalarını sağlama
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.
Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1974 yılında küresel düzeyde çiçek hastalığını eradike edilmesi için uygulanan başarılı program temel alınarak bütün ülkelerdeki çocukların yaşam kurtarıcı aşılardan yararlanmaları için başlatılmış bir programdır.

Soru 3

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ülkemizde ki genişletilmiş bağışıklama programı ile yapılan aşılar verilmiştir.

Seçenekler

A
Çiçek, Difteri, Tetanoz, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Tüberküloz, Poliomyelit, Hepatit B ve Hemofilus Influenza tip b.
B
Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Tüberküloz, Poliomyelit, Hepatit B ve Hemofilus Influenza tip b.
C
Boğmaca, Difteri, Grip, Tetanoz, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Tüberküloz, Çocuk felci, Hepatit B ve Hemofilus Influenza tip b.
D
Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Tüberküloz, Poliomyelit, Grip, Çiçek ve Hemofilus Influenza tip b.
E
Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Tüberküloz, Poliomyelit, Hepatit B, Human papilloma ve Hemofilus Influenza tip b.
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.
Ülkemizde genişletilmiş bağışıklama programı kapsamında yapılan aşılar; Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Tüberküloz, Poliomyelit, Hepatit B ve Hemofilus Influenza tip b’dir.

Soru 4

Aşılamada soğuk zincir uygulaması nerede başlar?

Seçenekler

A
Aşı hastane ya da sağlık ocakları gibi uygulama merkezine geldiğinde
B
Aşı saklanacak olduğu depoya geldiğinde
C
Aşının üretiminde
D
Aşının satılmasında
E
Aşının taşınmasında
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.
Soğuk zincir aşıların üretiminden aşı uygulanacak kişiye ulaşıncaya dek soğuk bir şekilde saklanması, taşınması işlemidir başlangıç noktası aşının üretildiği yerdir.

Soru 5

Buzdolabına aşı konulurken dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Buzdolabında termometre olması
B
Buzdolabında sıcaklığın +2 ve +8 derece arasında olması
C
Aşıların saklandığı buzdolabında başka şeylerinde bulunması
D
Sıcağa duyarlı olmayan aşıların buz dolabına konulması
E
Aşıların saklandığı buzdolabının kapısının her zaman kilitli olması
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.
Bütün aşılar sıcaklığa duyarlı olduğu için hepsinin buzdolabında saklanması gerekir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisinin aşılama hizmetlerine toplum katılımının sağlanmasında etkisi en azdır?

Seçenekler

A
Hizmetlerin ücretsiz olması
B
Toplumun aşılarla ilgili bilgilendirilmesi
C
Hizmetlerin sürekli olması
D
Hizmetlerle ilgili çeşitli sosyal etkinliklerin yapılması
E
Hizmetlere katılmayanlara ceza getirilmesi
Açıklama:
Aşılama hizmetlerine toplum katılımının önemini söyleyebileceksiniz.
Aşılama hizmetlerinde gönüllülük ve ulaşılabilirlik esastır. Herhangi bilgilendirmeler yapılmadan zorlamalar ve mecbur bırakılmalar toplum katılımını istenilen seviyeye getirilmesini sağlayamaz.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi aşı yapılmaması gereken durumlardan biridir?

Seçenekler

A
Bir aşıya ya da aşının bileşenine karşı daha önceden anaflaktik bir reaksiyon geliştiğinde
B
Ateşin 38,5 dereceden düşük olduğu üst solunum yolu hastalıkları
C
Süregen kalp, akciğer hastalıklarının varlığı
D
Doğum sonrası sarılık geçirme durumu
E
Prematüre ya da düşük doğum ağırlıklı doğan bebeklerde
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Genel bir yaklaşımla bir aşıya ya da aşının bileşenine karşı daha önceden anaflaktik bir reaksiyon gelişmiş ise aşı yapılması önerilmez.

Soru 8

Aşağıdaki aşılardan hangisi hem çocukluk hemde yaşlılık dönemi uygulanması önerilen aşılardır?

Seçenekler

A
Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Verem
B
Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Mevsimsel grip aşısı
C
Mevsimsel grip aşısı, Pnömokok aşısı, Hepatit B aşısı, Tetanoz aşısı
D
Mevsimsel grip aşısı, Pnömokok aşısı, Difteri, Tetanoz
E
Kızamıkçık, Kabakulak, Hepatit B aşısı, Tetanoz aşısı
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Hem yaşlılık hem de çocukluk döneminde uygulanması önerilen aşılar Mevsimsel grip aşısı, Pnömokok aşısı, Hepatit B aşısı, Tetanoz aşısıdır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi aşıların ulusal ülke programlarında yer alması için göz önüne alınması gereken kriterlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Hastalığın ülke açısından önemi ve önceliği
B
Aşı uygulaması hastalığın çözümüne katkı sağlaması
C
Aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması
D
Diğer müdahale yöntemleri ve toplumun göz ardı edilmesi
E
Aşı ile ilgili teknik konuların uygun ve uygulanabilir olması
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.
Toplum tarafından kabul edilerek aşı hizmetlerine toplum katılımının sağlanması ve aşı uygulaması yapılacak hastalıklar için diğer müdahale yöntemlerinin başarısının aşı uygulama başarısı ile karşılaştırmasının da yapılması önemlidir.

Soru 10

I. Bir hastalığının geçirilmesi yoluyla bağışıklamaII. Aşı uygulaması yoluyla bağışıklamaIII. Annenin ürettiği antikorların süt ile çocuğuna geçmesi yoluyla bağışıklamaIV. Bir hayvandan elde edilen bağışık serumun insana verilmesi yoluyla bağışıklamaYukarıda verilen bağışıklama örneklerinden hangileri aktif bağışıklamaya örnektir?

Seçenekler

A
I, II
B
I, III
C
I, II, III
D
II, IV
E
II, III, IV
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.
Bir hastalığın geçirilmesi ya da aşı uygulaması ile elde edilen bağışıklığa aktif bağışıklama denir. Bağışıklığı gelişen bir bireyden alınan antikorların başka bir bireye aktarılması sonucu oluşan bağışıklık ise pasif bağışıklama olarak adlandırılır.

Soru 11

I. Aşılama bir pasif bağışıklama çeşididir.II. Aşılar kas içine, deri içine, deri altına, ağız yoluyla ve buruna damlatma yoluyla uygulanabilir.III. Bütün aşılar inaktive edilmiştir.IV. Aşılama için bireyin sağlık kurumuna başvurduğu her an bir “fırsat” olarak algılanmalıdır.Yukarıda aşılar ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, IV
B
I, III
C
II, III
D
II, III, IV
E
II, IV
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.
Aşılama bir aktif bağışıklama çeşididir. Aşı uygulamaları kas içine, deri içine, deri altına, ağız yoluyla ve buruna damlatma yoluyla yapılabilir. Aşıların farklı çeşitleri vardır; canlı, inaktive, toksoid, subunit, konjuge, DNA aşıları ve rekombinant vektör aşıları. Aşılama için bireyin sağlık kurumuna başvurduğu her an bir “fırsat” olarak algılanmalıdır. Bu bilgiler doğrultusunda II ve IV numaralı bilgiler doğrudur.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bir aşının Ulusal Aşı Programına alınması için göz önünde bulundurulan gerekçeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Aşının tedavi ettiği hastalığın ülke açısından önemli ve öncelikli olması
B
Aşı uygulamasının hastalığın çözümüne katkı sağlaması
C
Aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması
D
Aşının uygulama şeklinin deri altı uygulaması olması
E
Aşının toplum tarafından kabul edilmesi
Açıklama:
Aşılama hizmetlerine toplum katılımının önemini söyleyebileceksiniz.
Her ülke kendi aşılama programını kendisi hastalık ve ölüm nedenlerine, ekonomik koşullarına, toplumun gereksinimlerine, vb. göre belirler. Bu programlar belirlenirken bir aşının programa alınması için tedavi ettiği hastalığın ülke açısından önemli ve öncelikli olması, aşı uygulamasının hastalığın çözümüne katkı sağlaması, aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması ve toplum tarafından kabul görmesi önemli gerekçelerdir. Aşının uygulama şekli ise bu gerekçeler arasında yer almaz.

Soru 13

Aşağıda verilen hastalık adı ve korunmak için önerilen aşı adı eşlemelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Hepatit B - Hepatit B aşısı
B
Verem - BCG aşısı
C
Çocuk felci - Tetanoz aşısı
D
Zatürree - Konjuge pnömokok aşısı
E
Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Grip - DaBT-İPA-Hib (Beşli Karma Aşı)
Açıklama:
Aşı ile korunabilir hastalıkları sıralayabileceksiniz.
Çocuk felci (poliomyelit) hastalığından korunmak için önerilen aşı oral polio aşısıdır (ağızdan polio aşısı- OPA). Diğer şıklardaki eşlemeler doğrudur.

Soru 14

Aşılardan sorumlu bir sağlık çalışanının aşıların saklanması sırasında aşağıdaki uygulamalardan hangisini yapması doğrudur?

Seçenekler

A
Son kullanma tarihi en uzak olan aşıyı en önce kullanması
B
Açılmış olan bütün aşıları bitene kadar kullanması
C
Buzdolabına sığmayan aşıları buzdolabının kapağında tutması
D
Aşı buzdolabında yiyecek bulundurması
E
Aşı buzdolabında buz aküsü bulundurması
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.
Son kullanma tarihi yaklaşan aşının en önce kullanılması gerekir. Açılan aşıların açılma tarih ve saatleri kontrol edilmeli ve aşı türüne göre kullanım süresi dolduktan sonra kullanılmamalıdır. Aşılar buzdolabının kapağında saklanmamalıdır. Aşıların saklandığı buzdolabında aşılar dışında hiçbir şey saklanmamalı sadece elektrik kesinti durumunda buzdolabının sıcaklığını dengelemek için buz aküleri ve su şişeleri bulundurulmalıdır.

Soru 15

I. ÇocuklarII. 35-60 yaş arasındaki bireylerIII. 65 yaş üstü bireylerIV. GebelerYukarıdaki gruplardan hangileri hastalıklara karşı daha duyarlı olduğu için aşılama uygulamaları açısından önceliklidir?

Seçenekler

A
I, II
B
I, III
C
I, IV
D
I, III, IV
E
I, II, III
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Çocuklar, yaşlılar (65 yaşüstü bireyler) ve gebeler hastalıklara karşı daha duyarlı gruplar arasında yer alır. Bu nedenle bu gruplarda aşılamanın diğer gruplara göre daha önemli olduğu söylenebilir.

Soru 16

Aşağıdaki aşı uygulamalarından hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Bebek doğduğu anda aşılama programının başlaması
B
Çocukluk dönemi aşı uygulamalarının sekizinci sınıfa kadar devam etmesi
C
Yaşlılara grip, zatürre, tetanoz, Hepatit B ve suçiçeği aşısı uygulanması
D
Gebelik döneminde canlı virüs aşısı yapılması
E
Seyahat öncesi gidilecek bölgeye göre özel bazı aşıların yapılması
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.
Gebelik döneminde kesinlikle canlı virüs aşısı uygulanmamalıdır. Diğer seçeneklerdeki uygulamalar ise önerilen aşılama uygulamalarıdır.

Soru 17

I. Aşıya karşı anaflaktik şok gelişmesiII. EmzirmeIII. Antibiyotik almaIV. Süreğen kalp, akciğer hastalıklarının varlığıV. Bağışıklık sisteminin çok zayıflamış olmasıYukarıda verilen durumlardan hangileri aşı yapılmasına engel olabilir?

Seçenekler

A
I, IV
B
I, V
C
I, II, V
D
II, III, IV
E
II, III, V
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.
Aşı yapılamayan durumlar bireyin aşıya veya aşının bileşenlerinden birine karşı anaflaktik şok geçirmiş olması veya bireyin bağışıklık sisteminin çok zayıflamış olmasıdır. Emzirme, antibiyotik kullanıyor olma, süreğen kap, akciğer hastalığının olması gibi durumlar ise aşı uygulamaları için engel oluşturmamakta ancak toplum tarafından yanlış bilinmektedir.

Soru 18

I. Sıtma
II. Boğmaca
III. Çiçek
IV. Kızamık
V. Haemafilus influenza
Dünyada beş yaş altı çocuklarda yukarıdaki hastalıklardan hangilerinden aşı uygulaması ile korunulmaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
II, IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Aşı ile korunabilir hastalıkları sıralayabileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Beş yaş altı çocuklar, boğmaca, kızamık ve haemafilus influenza hastalıklarına karşı aşı ile bağışıklanmaktadır.

Soru 19

"Bir bireyde bağışıklık; bir hastalığı geçirerek, aşı uygulaması yolu ile, bağışıklık geliştirmiş bir canlıdan alınmış plazma aracılığı ile meydana getirilebilir. Bu amaçla kişiye gücü zayıflatılmış hastalık mikrobu ya da hazır antikor verilebilir ve bu şekilde bulaşıcı hastalıklara karşı koruma geliştirilerek toplumda salgınlar oluşması önlenmiş olur."
Yukarıdaki paragrafta aşağıdaki terimlerden hangisinin tanımı yapılmamıştır?

Seçenekler

A
Aktif bağışıklık
B
Pasif bağışıklık
C
Endemik hastalık
D
Epidemi
E
Serum
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Parçada endemik hastalığa dair bir açıklama yer almamaktadır.

Soru 20

Pediatri polikliniğini bir ay içerisinde ziyaret eden hastalar incelendiğinde hasta sayısı açısından çoktan az doğru sıralama yapıldığında zatürre, boğmaca, çocuk felci, sarılık ve verem hastalıklarına karşı bağışıklama yapıldığı görülmüştür.
Bu sıraya göre, yapılan aşılar aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru yer almaktadır?

Seçenekler

A
BCG, OPA, konjuge pnömokok, DaBT-İPA-Hib, Hepatit B
B
Konjuge pnömokok, DaBT-İPA-Hib, OPA, Hepatit B, BCG
C
DaBT-İPA-Hib, konjuge pnömokok, OPA, Hepatit B, BCG
D
BCG, Hepatit B, OPA, konjuge pnömokok, DaBT-İPA-Hib
E
OPA, konjuge pnömokok, Hepatit B, DaBT-İPA-Hib
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap B seçeneğidir. Konjuge pnömokok, DaBT-İPA-Hib, OPA, Hepatit B, BCG; zatürre, boğmaca, çocuk felci, sarılık ve verem hastalıkları için kullanılabilecek aşılardır.

Soru 21

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde aşı kullanılmaması gereken bir durum söz konusudur?

Seçenekler

A
Erken doğan bebekler
B
Antibiyotik kullanımı
C
Aşı bileşenine anafilaksi gelişimi
D
Doğum sonrası sarılık geçirme
E
Süreğen kalp ve akciğer hastalıklarının varlığı
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Anafilaksi ölümcül bir durumdur; diğer seçeneklerde aşı kullanımı bilinenin aksine yanlış değildir.

Soru 22

Aşılarının tamamlanması için annesi ile sağlık kurumuna gelen küçük çocuğa aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılarak aşı yapılmış olamaz?

Seçenekler

A
Kas içine enjekte edilmiştir.
B
Burnuna damlatılmıştır.
C
Ağız yoluyla uygulanmıştır.
D
Deri altına uygulanmıştır.
E
Damar içine uygulanmıştır.
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.
Doğru cevap E seçeneğidir. Etki ve yan etkiler açısından aşıyı damar içine uygulamak uygun değildir.

Soru 23

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Canlı aşılarda, aşı içinde yer alan mikroorganizma canlıdır; aşı uygulandığında hastalık oluşturur.
B
Canlı aşılarda tekrar dozları yapılmasına ihtiyaç duyulur.
C
Hepatit B aşısı, konjuge aşılara örnektir.
D
Grip aşısı, inaktive aşılara örnektir.
E
Toksoid aşılar, mikrobun tamamı yerine sadece bağışıklık sistemini uyaran antijenleri içerirler.
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.
Doğru cevap D seçeneğidir. Canlı aşı uygulandığında hastalık oluşturmaz; inaktive aşılarda tekrar dozları yapılmasına ihtiyaç duyulur; Hepatit B aşısı, inaktive aşılara örnektir; subunit aşılar, mikrobun tamamı yerine sadece bağışıklık sistemini uyaran antijenleri içerirler.

Soru 24

Aşılar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden yanlış olanı hangisidir?

Seçenekler

A
Buzdolabında, sıcaklığın +4 ve +12 derece arası sıcaklıkta saklanmalıdır.
B
Buzdolabının kapak kısmına kesinlikle konulmamalıdır.
C
Son kullanma tarihi en yakın olan aşı en önce kullanılmalıdır.
D
Aşıların saklandığı buzdolabında başka hiçbir şey saklanmamalıdır.
E
Buzdolabının kapağındaki sıcaklık izleme çizelgesinden sabah akşam gerekli kontroller yapılmalıdır.
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.
Doğru cevap A seçeneğidir. Aşılar buzdolabında, sıcaklığın +2 ve +8 derece arası sıcaklıkta saklanmalıdır.

Soru 25

Sırasıyla donma ve sıcaklık açısından en hassas aşı çiftini aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
BCG-Td
B
KKK-DT
C
Hepatit B-OPV
D
OPV-DBT
E
Hib-Hepatit B
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.
Doğru cevap C seçeneğidir. Donmaya hassasiyet açısından Hepatit B, sıcaklık artışı hassasiyeti açısından ise OPV aşısı dikkatle saklanması gereken aşılardandır.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi faaliyet alanı olarak temel sağlık hizmeti denildiğinde anlaşılan konulardan değildir?

Seçenekler

A
Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama
B
Endemik hastalıkların kontrolü
C
Sık görülen hastalıkların tedavisi
D
Ana çocuk sağlığı ve aile planlaması hizmetleri
E
İlaçlar kişi tarafından temin edilir
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.
Faaliyet alanı olarak temel sağlık hizmeti denildiğinde aşağıdaki konular anlaşılır: • Halkın sağlık eğitimi • Yeterli ve dengeli beslenme • Temiz suya ulaşabilme • Ana çocuk sağlığı ve aile planlaması hizmetleri • Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama • Endemik hastalıkların kontrolü • Sık görülen hastalıkların tedavisi • Temel ilaçların sağlanması

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi deri içine yapılan aşılardandır?

Seçenekler

A
BCG
B
Difteri
C
Boğmaca
D
Tetanoz
E
Çocuk felci
Açıklama:
Aşılama açısından zamanlama kavramını ifade edebileceksiniz.
Deri içi: BCG aşısı bu yolla yapılır.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi canlı aşılar arasında değerlendirilmez?

Seçenekler

A
Kızamık
B
Kabakulak
C
Suçiçeği
D
Verem (BCG)
E
Boğmaca
Açıklama:
Aşı ile korunabilir hastalıkları sıralayabileceksiniz.
Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Suçiçeği, Verem (BCG) aşıları canlı aşılar için verilebilecek bazı örneklerdir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi aşıların etkinliğini kaybetmemesi için dikkat edilmesi gerekenlerden değildir?

Seçenekler

A
Aşıyı uygulamadan önce mutlaka etiketi, son kullanma tarihi kontrol edilmelidir.
B
Son kullanma tarihi en yakın olan aşı en önce kullanılmalıdır.
C
Aşı şişeleri açılmadan bilgileri kaydedilmemelidir.
D
Bütün aşıların sıcağa duyarlı olduğu unutulmamalıdır.
E
Aşıların açıldıktan sonra kullanım süreleri birbirlerinden farklıdır.
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.
Aşıların etkinliğini kaybetmemesi için dikkat edilmesi gerekenler: 1. Aşıyı uygulamadan önce mutlaka etiketi, son kullanma tarihi kontrol edilmelidir. Tarihi geçmiş aşılar kullanılmamalıdır. 2. Son kullanma tarihi en yakın olan aşı en önce kullanılmalıdır. 3. Aşı şişeleri açıldığı zaman bu bilgiler kaydedilmelidir. 4. Aşıların açıldıktan sonra kullanım süreleri birbirlerinden farklıdır. Bu fark gözetilmelidir. Örneğin; kızamık aşısı sulandırıldıktan sonra 4 saat içinde, BCG aşısı 8 saat içinde kullanılmalıdır. Diğer aşılar için de bu süreler belirlidir. 5. Bütün aşıların sıcağa duyarlı olduğu unutulmamalıdır. Aşıların önerilenden daha farklı bir sıcaklıkta saklanması bozulmaya neden olabilir. 6. Aşılar buzdolabında saklanmalıdır. 7. Aşıların saklandığı buzdolabında başka hiçbir şey saklanmaz. Buzlukta buz aküleri ve sebzelikte su şişeleri olması olası elektrik kesintilerinde buzdolabındaki sıcaklığın dengelenmesi açısından önemlidir. 8. Aşıların saklandığı buzdolabının kapısının her zaman kilitli olması, sağlık kurumunda bir kişinin aşı saklama konusunda sorumluluk alması önem taşımaktadır. 9. Buzdolabının kapak kısmına kesinlikle aşı konulmaması gerekmektedir. 10. Buzdolabında termometre olmasına özen gösterilmelidir. 11. Buzdolabında sıcaklığın +2 ve +8 derece arasında olması önerilmektedir. 12. Buzdolabının kapağında sıcaklık izleme çizelgesinin olması önerilmektedir. Aşı saklama sürecinden sorumlu olan kişi her gün sabah ve akşam bu çizelgeden gerekli kontrolleri yapmalıdır. 13. Bazı aşıların üzerinde yer alan ve aşıların izlenmesine yarayan çizelgeler/göstergeler takip edilmelidir. Örneğin çocuk felci aşısı üzerinde yer alan bu çizelgeler sayesinde aşıların ısıdan etkilenip etkilenmedikleri kolaylıkla değerlendirilebilir.

Soru 30

Ülkemizde beş yaş altı çocuklara aşağıdaki aşılardan hangisi yapılmaktadır?

Seçenekler

A
Mevsimsel grip aşısı
B
Kanser aşısı
C
Kuduz aşısı
D
Alzheimer aşısı
E
Hepatit B aşısı
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Ülkemizde beş yaş altı çocuklara hastalıklara karşı yapılan aşı uygulamaları şunlardır: • Hepatit B (Sarılık) • Verem • Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak • Çocuk felci (poliomyelit) • Zatürree • Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Grip

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi dünyada yaşlılara yönelik yapılması önerilen aşılardan değildir?

Seçenekler

A
Kuduz aşısı
B
Mevsimsel grip aşısı
C
Zatürree (pnömokok) aşısı
D
Hepatit B aşısı
E
Su çiçeği aşısı
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Dünyada yaşlılara yönelik yapılması önerilen aşılar şunlardır? 1. Mevsimsel grip aşısı 2. Zatürree (pnömokok) aşısı 3. Tetanoz aşısı 4. Hepatit B aşısı 5. Su çiçeği aşısı

Soru 32

Tetanoz hastalığına hangi bakteri neden olur?

Seçenekler

A
Clostridium botani
B
Clostridium tetani
C
Clostridium volvox
D
Escherichia coli
E
Bacillus cereus
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Tetanoz, kesici ve delici yaralanmalar sonucu vücuda giren bir bakterinin zehiri (toksini) nedeniyle meydana gelir. Bu bakteri clostridium tetani’dir

Soru 33

1347-1351 yılları arasında Avrupa kıtasında büyük yıkıma yol açan veba salgınını tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kalıtsal hastalık
B
Prevalans
C
Endemi
D
Sporadi
E
Epidemi
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.
Bir toplumda bir hastalığın beklenenden fazla sayıda görülmesi epidemi olarak tanımlanmaktadır. Salgın olarak da bilinir. 1347-1351 yılları arasında Avrupa kıtasında büyük yıkıma yol açan kara veba salgını bir epidemi örneğidir.

Soru 34

I. Aile planlaması hizmetleri
II. Temiz suya ulaşabilme
III. Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama
IV. Yeterli ve dengeli beslenme
V. İkinci basamak sağlık hizmetleri
Yukarıdakilerden hangileri temel sağlık hizmetleri kapsamındadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.
Seçeneklerde verilmiş olan aile planlaması hizmetleri, temiz suya ulaşabilme, bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama, yeterli ve dengeli beslenme hizmetleri temel sağlık hizmetleri kapsamındadır. V. seçenekteki ikinci basamak sağlık hizmetleri ise temel sağlık hizmetleri kapsamının dışındadır. Temel sağlık hizmetleri kapsamında sadece birinci basamak sağlık hizmetleri yer almaktadır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi bir aşının ulusal ülke programında yer alması için yapılan değerlendirmede öncelikli olarak yanıt aranması gereken sorulardan değildir?

Seçenekler

A
İlgili hastalık ülkede bir halk sağlığı sorunu mudur?
B
Aşının etkinliği, koruyuculuğu ve güvenilirliği uygun mudur?
C
Aşı nerede üretilecektir?
D
Aşı ekonomik açıdan uygulanabilir midir?
E
Aşı uygulaması hastalığın çözümüne katkı sağlamakta mıdır?
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Bir aşının ulusal ülke programında yer alabilmesi için öncelikli olarak gerekliliği, etkinliği, güvenilirliği ve koruyuculuğu, yani bir halk sağlığı sorununun çözümüne katkı sağlayacak olması önem taşımaktadır. Aynı zamanda aşının ekonomik açıdan da uygulanabilir olması ilk aşamada dikkat edilecek kriterlerdendir. Ancak aşının nerede üretileceği ekonomik ve teknolojik boyutun bir alt konusu olup ilk değerlendirmede yanıt aranması gereken sorulardan değildir.

Soru 36

Aşağıdaki seçeneklerde aşı tipleri ve kullanılabilecekleri durumlar eşleştirilmiştir. Hangi durum ve aşı tipi uyumsuzdur?

Seçenekler

A
Toksoid aşı-Hastalığın bakterilerin toksini aracılığı ile oluştuğu durumlarda
B
Konjuge aşı-Pnömoni, menenjit hastalıklarında
C
Subunit aşı-Sadece antijen aracılığı ile bağışıklık sistemi uyarılmak istendiğinde
D
Aşı içerisinde canlı mikroorganizma bulunması-Gebelik döneminde
E
İnaktive aşı-Grip, hepatit B hastalığında
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Gebelik döneminde canlı aşı kullanılamayacağı için D seçeneğinde yer alan eşleştirme yanlıştır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi aşıların etkinliğini kaybetmemesi için özellikle dikkat edilmesi gereken saklama koşulları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Aşıları buzdolabının kapak kısmında muhafaza etmek
B
Aşıların saklandığı buzdolabında başka hiçbir şeyin saklanmaması
C
Aşıların açıldıktan sonra kullanım sürelerinin birbirinden farklı olduğuna dikkat edilmesi
D
Buzdolabında termometre olmasına özen gösterilmesi
E
Buzdolabının kapağında sıcaklık izleme çizelgesinin olması
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.
Buzdolabının kapak kısmına kesinlikle aşı konulmaması gerekmektedir çünkü sıcaklık normalden daha düşük olabilmektedir.

Soru 38

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen hastalık ile çocukluk dönemi aşı uygulaması doğru eşleştirilmiştir?

Seçenekler

A
Çocuk felci-BCG
B
Verem-BCG
C
Zatüre-Beşli Karma Aşı
D
Difteri-OPA
E
Boğmaca-Konjuge pnömokok aşısı
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Ülkemizde beş yaş altı çocuklar için önerilen rutin aşılama programına göre verem hastalığı için BCG aşı uygulaması yapılmaktadır.

Soru 39

I. Mevsimsel grip aşısı
II. Zatürree (pnömokok) aşısı
III. Tetanoz aşısı
IV. Hepatit B aşısı
V. Su çiçeği aşısı
Yukarıda verilen aşılardan hangilerinin yaşlılık döneminde korunma amacıyla yapılması önerilmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Seçeneklerde yer alan bütün aşıların 65 yaş ve üzeri dönemde bağışıklık sisteminin zayıflaması nedeniyle hastalıklardan korunma amacıyla yapılması önerilmektedir.

Soru 40

Aşılamanın sağlık açısından çok önemlidir ve aşı yapılamayan durumlar son derece kısıtlıdır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde aşı yapılmaması gereken bir durum yer almaktadır?

Seçenekler

A
Malnütrisyon (yetersiz beslenme)
B
Doğum sonrası sarılık geçirme durumu
C
Bölgesel cilt iltihapları
D
Bağışıklık sisteminin aşırı zayıflamış olması
E
Erken doğan bebekler
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.
Bağışıklık sisteminin çok zayıflamasına neden olan kimi durumlarda aşı yapılmasında sakınca olabilmektedir. Diğer seçeneklerde yer alan durumlar ise aşı yapılmasına engel olmayan ancak toplum tarafından yanlış bilinen durumlardır.

Soru 41

I. Beş yaş altı çocuklar
II. Gebeler
III.Yaşlılar
IV. On beş yaş üstü gençler
Yukarıdakilerden hangisinde aşılama/bağışıklama uygulamalarının diğer yaş gruplarına ve dönemlere göre daha önemli olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Aşılama/bağışıklama uygulamalarının beş yaş altı çocuklar, gebeler ve yaşlılar açısından diğer yaş gruplarına ve dönemlere göre daha önemli olduğu söylenebilir. Çünkü bu özel dönemler bireylerin hastalıklara karşı en duyarlı olduğu dönemler olarak da bilinmektedir.

Soru 42

Aşılama/bağışıklama hizmetlerinden yararlanamayan bebeklerin yaklaşık %70’i Afrika ve Güney Asya’da bulunan 10 ülkede yaşamaktadırlar. Aşağıdakilerden hangisi bu ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Afganistan
B
Kongo Demokratik Cumhuriyeti
C
Etiyopya
D
Tunus
E
Hindistan
Açıklama:
Günümüzde küresel düzeyde halen yılda 24 milyon yeni doğan bebek (0-12 ay) rutin sunulan aşılama/bağışıklama hizmetlerinden yararlanamamaktadırlar. Bu da dünyada bir yılda doğan çocukların %20’si anlamına gelmektedir. Aşılama/bağışıklama hizmetlerinden yararlanamayan bebeklerin yaklaşık %70’i Afrika ve Güney Asya’da bulunan 10 ülkede (Afganistan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Etiyopya, Hindistan, Endonezya, Irak, Nijerya, Pakistan, Güney Afrika ve Uganda da yaşamaktadırlar.

Soru 43

Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) Türkiye’de 1981 yılından bu yana uygulanmaktadır. Ülkemizde GBP kapsamında yapılan aşılar aşağıdakilerden hangisi değildir?

Seçenekler

A
Boğmaca
B
Difteri
C
Hepatit C
D
Tüberküloz
E
Tetanos
Açıklama:
Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP): Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1974 yılında küresel düzeyde çiçek hastalığını eradike edilmesi için uygulanan başarılı program temel alınarak bütün ülkelerdeki çocukların yaşam kurtarıcı aşılardan yararlanmaları için başlatılmış bir programdır. Bu program kapsamında hedeflenen ilk hastalıklar; difteri, boğmaca, tetanoz, kızamık, çocuk felci ve verem olmuştur. Türkiye’de GBP 1981 yılından bu yana uygulanmaktadır. Ülkemizde GBP kapsamında yapılan aşılar ise; Boğmaca, Difteri, Tetanos, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Tüberküloz, Poliomyelit, Hepatit B ve Hemofilus Influenza Tip B’dir. Hepatit C bu aşılar arasında değildir.

Soru 44

Temel Sağlık Hizmeti kavramı ilk kez hangi ülke tarafından hazırlanan bildirgede tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
Türkiye
B
Irak
C
Endonezya
D
Pakistan
E
Kazakistan
Açıklama:
Temel Sağlık Hizmeti kavramı ilk kez Kazakistan’ın başkenti olan Alma Ata’da 1978 yılında Alma Ata Bildirgesinde her bireye götürülmesi gereken esas sağlık hizmeti olarak tanımlanmıştır. Bu kavram çağdaş halk sağlığı yaklaşımıyla paralel bir bakış açısı içerisindedir.

Soru 45

Hastalığın geçirilmesi ya da aşı yoluyla gelişen korunma olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Seçenekler

A
Aktif bağışıklama
B
Genişletilmiş Bağışıklama Programı
C
Epidemi
D
Bağışıklama
E
Pasif bağışıklama
Açıklama:
Hastalığın geçirilmesi ya da aşı yoluyla gelişen korunmaya aktif bağışıklama denir.

Soru 46

Canlı çocuk felci aşısının yapılma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Buruna damlatma yoluyla
B
Deri altı
C
Kas içi
D
Ağız yoluyla
E
Deri içi
Açıklama:
Aşı uygulamalarında kullanılan teknikler:1. Kas içi: Difteri-Boğmaca-Tetanoz aşısı, Hepatit B aşısı, grip, kuduz aşıları bu yolla yapılır. 2. Ağız yoluyla: Canlı çocuk felci aşısının yapılma yöntemidir. 3. Buruna damlatma yoluyla 4. Deri içi: BCG aşısı bu yolla yapılır. 5. Deri altı uygulaması da aşıların uygulanmasında kullanılan bir tekniktir.

Soru 47

Aşıların etkinliğini kaybetmemesi için özellikle saklama koşulları ile ilgili bazı bilgiler önem taşır. Aşıların saklandığı buzdolabının sıcaklığı için önerilen değer aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
+2 ve +8 derece arasında
B
+3 ve +8 derece arasında
C
+2 ve +7 derece arasında
D
+2 ve -8 derece arasında
E
+2 ve -5 derece arasında
Açıklama:
Buzdolabında aşıların saklandığı sıcaklığın +2 ve +8 derece arasında olması önerilmektedir.

Soru 48

Tetanoz, kesici ve delici yaralanmalar sonucu vücuda giren bir bakterinin zehri (toksini) nedeniyle meydana gelir. Bu bakteri toprakta yaşar. Aşağıdaki şıklardan hangisinde tetanoz belirtilerin ortalama kaç gün içerisinde başlayacağı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Ortalama 8 gün
B
Ortalama 15 gün
C
Ortalama 10 gün
D
Ortalama 20 gün
E
Ortalama 18 gün
Açıklama:
Tetanoz, korunmak için aslında çocukluk çağından itibaren rutin olarak aşılama yapılan bir hastalıktır. Tetanoz, kesici ve delici yaralanmalar sonucu vücuda giren bir bakterinin zehiri (toksini) nedeniyle meydana gelir. Bu bakteri clostridium tetani’dir. Bu bakteri toprakta yaşar. Hastalık etkeni vücuda girdikten bir süre sonra (ortalama 8 gün) belirtiler başlar. Hastalığın ölüm riski yüksek olup asıl yapılması gereken korunmadır.

Soru 49

Ulusal programa göre önerilen rutin aşılama programı kaç yaşında çocukları kapsamaktadır?

Seçenekler

A
Bebek doğduğu andan itibaren
B
Beş yaşındaki çocukları
C
Altı yaş üstü çocukları
D
Yedi yaş üstü çocukları
E
Altı yaşındaki çocukları
Açıklama:
Hastalık Adı Korunmak için Önerilen/Uygulanan Aşı Adı : Hepatit B (Sarılık) Hepatit B aşısı, Verem BCG, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak aşısı, Çocuk felci (poliomyelit) OPA (ağızdan Polio aşısı), Zatürree Konjuge pnömokok aşısı, Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Grip DaBT-İPA-Hib: Difteri, aselüler Boğmaca, Tetanoz, İnaktif polio, Hemofilus influenza Tip B aşısı (Beşli Karma Aşı). Bu aşıların hepsinin yapılma zamanı, yapılış şekli, vb. ayrıntılar Ulusal Aşı Programında yer almaktadır. Bebek doğduğu andan itibaren aşılama programı başlar. Rutin program bebeklik döneminden birey ilkokul sekizinci sınıfa gelinceye kadar sürer. Bu hizmetin sunulmasını aile hekimleri takip etmektedir. Okullar, kreşler, vb. aşıların toplu şekilde yapılabileceği alanlardır.

Soru 50

I. Erken doğan bebekler (prematür bebek)
II. Emzirme
III. Antibiyotik almak
IV. Doğum sonrası sarılık geçirme durumu
Yukarıdakilerden hangisinde aşı yapılmasına engel bir durum yoktur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Aşı yapılmasına engel olmayan durumlar: 1. Erken doğan bebekler (prematür bebek) 2. Düşük doğum ağırlıklı bebek 3. Ateşin 38,5 dereceden düşük olduğu üst solunum yolu hastalıkları 4. Emzirme 5. Malnütrisyon (yetersiz beslenm 6. Alerjik nezle 7. Antibiyotik almak 8. Lokalize (bölgesel, sistemik olmayan) cilt iltihapları 9. Süregen kalp, akciğer hastalıklarının varlığı 10. Doğum sonrası sarılık geçirme durumu.

Soru 51

Bulaşıcı ya da bulaşıcı olmayan bazı hastalıklardan korunmak için vücutta savunma mekanizmalarının göstergesi olan maddelerin (antikor) istenilen/koruyucu seviyeye ulaşması aracılığı ile bağışıklık/direnç sisteminin güçlenmesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Yaşlılık
B
Soğuk zincir
C
Tetanoz
D
Bağışıklama
E
Epidemi
Açıklama:
Bağışıklama: Bulaşıcı ya da bulaşıcı olmayan bazı hastalıklardan korunmak için vücutta savunma mekanizmalarının göstergesi olan maddelerin (antikor) istenilen/koruyucu seviyeye ulaşması aracılığı ile bağışıklık/direnç sisteminin güçlenmesidir.

Soru 52

Genişletilmiş bağışıklama programı; Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1974 yılında küresel düzeyde çiçek hastalığını eradike edilmesi için uygulanan başarılı program temel alınarak bütün ülkelerdeki çocukların yaşam kurtarıcı aşılardan yararlanmaları için başlatılmış bir programdır. Bu program kapsamında hedeflenen ilk hastalıklar arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaktadır?

Seçenekler

A
Difteri
B
Grip
C
Nezle
D
Hepatit B
E
Tüberküloz
Açıklama:
Bu program kapsamında hedeflenen ilk hastalıklar; difteri, boğmaca, tetanoz, kızamık, çocuk felci ve verem olmuştur.

Soru 53

Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama hangi yıldan bu yana temel bir sağlık hizmeti olarak resmen tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
1935
B
1952
C
1978
D
1987
E
1970
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama 1978 yılında Alma Ata Bildirgesinde temel bir sağlık hizmeti olarak tanımlanmıştır.

Soru 54

I. Hastalığın ülke açısından önemi ve önceliği ortaya konulmalıdır.
II. Aşı uygulaması hastalığın çözümüne katkı sağlaması, hastalığın aşılama ile kontrol altına alınması gerekmektedir.
III. Aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması çok önemlidir.
IV. Teknolojik açıdan değerlendirmeler yapılmalıdır
V. Aşı programının uygulanması için politik açıdan “kararlı” bir sürece gereksinim vardır.
VI. Toplum tarafından kabul edilerek aşı hizmetlerine toplum katılımının sağlanması önemlidir.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri aşıların ulusal aşı programında yer alıp almayacağının belirlenmesinde temel değerlendirmelerdir?

Seçenekler

A
I ve II
B
III, IV, V ve VI
C
Hiçbiri
D
Yalnız VI
E
Hepsi
Açıklama:
Sayılan maddelerin hepsi bir aşının ulusal aşı programında yer alıp almayacağının belirlenmesinde temel değerlendirmeler arasındadır.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi difteri aşısının yapılma yöntemidir?

Seçenekler

A
Ağız yoluyla
B
Kas içi
C
Buruna damlatma yoluyla
D
Deri içi
E
Deri altı
Açıklama:
Kas içi: Difteri aşısının yapılma yöntemidir.

Soru 56

“Hastalıklar bakterilerin toksini aracılığı ile oluşan durumlarda kullanılan aşılardır ve tetanoz, difteri aşıları örnek olarak verilebilir.” Özelliği belirtilen ve örnek gösterilen aşı tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Subunit aşılar
B
Konjuge aşılar
C
İnaktive aşılar
D
Canlı aşılar
E
Toksoid aşılar
Açıklama:
Toksoid aşılar; hastalıklar bakterilerin toksini aracılığı ile oluşan durumlarda kullanılan aşılardır ve tetanoz, difteri aşıları örnek olarak verilebilir.

Soru 57

“Hastalık yapan etken fiziksel, kimyasal yollarla öldürülmüştür. Aşı yapıldığında vücutta bağışıklık sağlayan maddeler (antikor) yükselir. Bu tür aşılar canlı aşılara göre hücresel düzeyde bağışıklık sisteminde daha zayıf bir yanıt oluştururlar, tekrar dozları yapmaya gereksinim olur. Grip ve Hepatit B aşıları bu aşılara örnektir.”
Aşağıdakilerden hangisi bu tanımdaki aşılardır?

Seçenekler

A
Canlı aşılar
B
Toksoid aşılar
C
Subunit aşılar
D
İnaktive aşılar
E
Konjuge aşılar
Açıklama:
İnaktive aşılar: hastalık yapan etken fiziksel, kimyasal yollarla öldürülmüştür (inaktive edilmiştir). Aşı yapıldığında vücutta bağışıklık sağlayan maddeler (antikor) yükselir. Bu tür aşılar canlı aşılara göre hücresel düzeyde bağışıklık sisteminde daha zayıf bir yanıt oluştururlar, tekrar dozları yapmaya gereksinim olur. Grip ve Hepatit B aşıları inaktive aşılara örnektir.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi canlı aşıların örneklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kızamık
B
Kızamıkçık
C
Difteri
D
Kabakulak
E
Suçiçeği
Açıklama:
Difteri canlı aşı değil, toksoid aşılara örnektir.

Soru 59

“Aşıların üretiminden aşı uygulanacak kişiye ulaşıncaya dek soğuk bir şekilde saklanması, taşınması işlemine ve bu işlemi sağlayan her türlü kişi, araç-gerece ve bu sistemin tümüne ................ adı verilir.”
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?

Seçenekler

A
Soğuk halka
B
Soğuk zincir
C
Soğuk depolama
D
Soğuk aşı
E
Soğuk serum
Açıklama:
Aşıların üretiminden aşı uygulanacak kişiye ulaşıncaya dek soğuk bir şekilde saklanması, taşınması işlemine ve bu işlemi sağlayan her türlü kişi, araç-gerece ve bu sistemin tümüne soğuk zincir adı verilir.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi aşı yapılmasına engel olmayan durumlar arasında değildir?

Seçenekler

A
Ateşin 38,5 dereceden yüksek olduğu üst solunum yolu hastalıkları
B
Lokalize (bölgesel, sistemik olmayan) cilt iltihapları
C
Süregen kalp, akciğer hastalıklarının varlığı
D
Alerjik nezle
E
Antibiyotik almak
Açıklama:
Ateşin 38,5 dereceden yüksek değil düşük olduğu üst solunum yolu hastalıkları aşı olmasına engel değildir.

Soru 61

Bağışıklama ve aşılama ile bazı hastalıklar ortadan kalkmış bazılarının ise öldürme oranları azalmıştır. Aşağıdaki hastalıklardan hangisi tamamen ortadan kalkmıştır?

Seçenekler

A
Kızamık
B
Çiçek
C
Zatürree
D
Çocuk felci
E
Yeni doğan tetanozu
Açıklama:
Çiçek hastalığı 1967-1977 yılları arasında küresel düzeyde yapılan aşılama hizmetleri sayesinde yeryüzünden yok edilmiştir. Tarihsel süreçte ilk kez beş yaş altı ölen çocukların sayısı 10 milyonun altına inmiştir. Kayıtlara göre ölüm sayıları sırasıyla 2000 yılında 10,5, 2005 yılında 9,6, 2007 yılında 9,2 milyon olmuştur. Sayının 2015 yılında da 4,3 milyona gerilemesi beklenmektedir. Dünyada önemli bir ölüm nedeni olan kızamığa bağlı kayıplarda küresel düzeyde 2000 yılından 2010 yılına gelindiğinde %74 azalma sağlanmıştır. Yeni doğan tetanozuna bağlı 1988 yılında meydana gelen 790 000 ölüm sayıca azalmış ve günümüzde yılda 59 000 ölüme gerilemiştir.

Soru 62

“Bir toplumda bir hastalığın beklenenden fazla sayıda görülmesidir. Salgın olarak da bilinir.” açıklaması hangisine aittir?

Seçenekler

A
Aşılama
B
Serum
C
Bağışıklama
D
Epidemi
E
Endemik hastalık
Açıklama:
Endemik hastalık: Bir toplumda ya da bölgede bir hastalığın sürekli olarak görülmesi anlamı taşır.
- Epidemi: Bir toplumda bir hastalığın beklenenden fazla sayıda görülmesidir. Salgın olarak da bilinir.
- Serum: Hastalık etkenine karşı aktif olarak bağışıklık kazanan (kazandırılmış) bireyin ya da hayvanın kanından sağlanan plazmadır. Plazmanın fibrinojeni alınmıştır.
- Aşılama: Bağışıklamanın oluşması/sağlanması için hastalığa karşı risk altındaki sağlam kişilere yapılan işlemin adıdır.
- Bağışıklama: Bulaşıcı ya da bulaşıcı olmayan bazı hastalıklardan korunmak için vücutta savunma mekanizmalarının göstergesi olan maddelerin (antikor) istenilen/koruyucu seviyeye ulaşması aracılığı ile bağışıklık/direnç sisteminin güçlenmesidir.

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi temel sağlık hizmeti konularından biri değildir?

Seçenekler

A
Halkın sağlık eğitimi
B
Temiz suya ulaşabilme
C
Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama
D
Endemik hastalıkların kontrolü
E
Evde sağlık hizmeti
Açıklama:
1. Halkın sağlık eğitimi 2. Yeterli ve dengeli beslenme 3. Temiz suya ulaşabilme 4. Ana çocuk sağlığı ve aile planlaması hizmetleri 5. Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama 6. Endemik hastalıkların kontrolü 7. Sık görülen hastalıkların tedavisi 8. Temel ilaçların sağlanması.

Soru 64

Bir aşının ulusal aşı programında yer alması için bazı gereksinimler söz konusudur. Aşağıdaki ifadelerden hangisindeki ifade değiştirilirse doğru bir ifade olur?

Seçenekler

A
Aşının etkinliği, koruyuculuğu, güvenilirliği, uygulama şekli, saklama koşulları, bağışıklık süresi gibi teknik konuların özenle değerlendirilmesi gerekir.
B
Aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması çok önemli değildir.
C
Teknolojik açıdan değerlendirmeler yapılmalıdır.
D
Aşı programının uygulanması için politik açıdan “kararlı” bir sürece gereksinim vardır.
E
Toplum tarafından kabul edilerek aşı hizmetlerine toplum katılımının sağlanması önemlidir.
Açıklama:
Aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması çok önemlidir. Çünkü ulaşılabilinir olmalıdır.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi aşı uygulama yöntemlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kas içi
B
Ağız yoluyla
C
Soluma yoluyla
D
Buruna damlatma yoluyla
E
Deri içi
Açıklama:
1. Kas içi: Difteri-Boğmaca-Tetanoz aşısı, Hepatit B aşısı, grip, kuduz aşıları bu yolla yapılır. 2. Ağız yoluyla: Canlı çocuk felci aşısının yapılma yöntemidir. 3. Buruna damlatma yoluyla 4. Deri içi: BCG aşısı bu yolla yapılır. 5. Deri altı uygulaması da aşıların uygulanmasında kullanılan bir tekniktir. Soluma yoluyla yapılan aşı yoktur.

Soru 66

Aşağıda verilen bilgiler hangi tür aşıya aittir?
-Bu tür aşılar mikrobun tamamı yerine sadece bağışıklık sistemini uyaran antijenleri içerirler.
-Hepatit B aşısı örnek olarak verilebilir.

Seçenekler

A
Canlı aşı
B
Subunit aşı
C
Konjuge aşı
D
Toksoid aşı
E
İnaktive aşı
Açıklama:
1. Canlı aşılar a. Bu tür aşılarda aşı içinde yer alan mikroorganizma canlıdır, ancak uygulandığında zararsızdır, hastalık oluşturmaz. b. Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Suçiçeği, Verem (BCG) aşıları canlı aşılar için verilebilecek bazı örneklerdir. Gebelik döneminde canlı aşı yapılmaması gerekmektedir. 2. İnaktive aşılar a. Hastalık yapan etken fiziksel, kimyasal yollarla öldürülmüştür (inaktive edilmiştir). Aşı yapıldığında vücutta bağışıklık sağlayan maddeler (antikor) yükselir. Bu tür aşılar canlı aşılara göre hücresel düzeyde bağışıklık sisteminde daha zayıf bir yanıt oluştururlar, tekrar dozları yapmaya gereksinim olur. b. Grip ve Hepatit B aşıları bu tür aşılara örnektir. 3. Toksoid aşılar a. Hastalıklar bakterilerin toksini aracılığı ile oluşan durumlarda kullanılan aşılardır. b. Tetanoz, difteri aşıları örnek olarak verilebilir. 4. Subunit aşılar a. Bu tür aşılar mikrobun tamamı yerine sadece bağışıklık sistemini uyaran antijenleri içerirler. b. Hepatit B aşısı örnek olarak verilebilir. 5. Konjuge aşılar a. Pnömokok (zatürre), meningokok aşıları örneklerdir. 6. DNA aşıları ve rekombinant vektör aşıları da diğer aşılar arasındadır.

Soru 67

Aşıların fazla sıcak ve soğuğa karşı hassasiyetleri vardır. Donma ve sıcaklık açısından en hassas aşılar hangileridir?

Seçenekler

A
Hepatit B, OPV
B
DBT, Kızamık, KKK, IPV
C
DT, DBT, KPA
D
Td, BCG
E
TT, KPA, DT, Hib
Açıklama:
Hepatit B donma açısından OPV ise sıcaklık açısından en hassas aşılardır. Hassaslıklar şıklarla doğru orantılı olarak azalmaktadır.

Soru 68

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde hastalık ve aşısı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Hepatit B için BCG
B
Zatürree için OPA
C
Verem, Kızamık, Kızamıkçık için Kabakulak aşısı
D
Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Grip için DaBT-İPA-Hib
E
Çocuk felci için hepatit B aşısı
Açıklama:
Hepatit B (Sarılık) için Hepatit B aşısı, Verem için BCG, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak için Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak aşısı, Çocuk felci (poliomyelit) için OPA (ağızdan Polio aşısı,) Zatürree için Konjuge pnömokok aşısı, Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Grip için DaBT-İPA-Hib: Difteri, aselüler Boğmaca, Tetanoz, İnaktif polio, Hemofilus influenza tip b aşısı (Beşli Karma Aşı) önerilmektedir.

Soru 69

Yaşlılara yönelik yapılması önerilen aşılara aşağıdakilerden hangisi dahil değildir?

Seçenekler

A
Mevsimsel grip aşısı
B
Zatürree (pnömokok) aşısı
C
Tetanoz aşısı
D
Kızamık aşısı
E
Su çiçeği aşısı
Açıklama:
1. Mevsimsel grip aşısı 2. Zatürree (pnömokok) aşısı 3. Tetanoz aşısı 4. Hepatit B aşısı 5. Su çiçeği aşısı. Kızamık aşısı buna dahil değildir.

Soru 70

I- Erken doğan bebekler (prematür bebek)
II- Düşük doğum ağırlıklı bebek
III- Bağışıklık sistemin zayıf olduğu zamanlar
Yukarıdakilerin hangisinde aşı yapmak sakıncalı olabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Genel bir yaklaşımla bir aşıya ya da aşının bileşenine karşı daha önceden anaflaktik (yaşamı tehdit edecek kadar alerji gelişmesi) bir reaksiyon gelişmiş ise aşı yapılması önerilmez. Bağışıklık sisteminin çok zayıflamasına neden olan kimi durumlarda da aşı yapılmasında sakınca olabilir. Prematür ve düşük doğum ağırlıklı bebeklere aşı yapılabilir.

Soru 71

Çiçek Hastalığı hangi yıllar arasında yapılan aşılama hizmetleri ile yeryüzünden silinmiştir?

Seçenekler

A
1967-1977
B
1957-1967
C
1947-1957
D
1977-1987
E
1987-1997
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Ülkemizde Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamında yapılan aşılardan değildir?

Seçenekler

A
AIDS
B
Tetanoz
C
Hepatit B(sarılık)
D
Tüberküloz
E
Kabakulak
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.

Soru 73

Bir sağlık kurumuna herhangi bir nedenle başvurmuş bir bireyin olması gereken aşıları çeşitli nedenlerden dolayı olmadan ayrılmasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Aşı
B
Serum
C
Epidemi
D
Aşılamada kaçırılmış fırsat
E
Bağışıklama
Açıklama:
Aşılama hizmetlerine toplum katılımının önemini söyleyebileceksiniz.

Soru 74

Aşağıdaki durumlardan hangisinde aşı yapılması önerilmez?

Seçenekler

A
Aşıya karşı önceden anaflaksi gelişmesi
B
Malnütrisyon (yetersiz beslenme)
C
Alerjik nezle
D
Antibiyotik almak
E
Düşük doğum ağırlıklı bebek
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.

Soru 75

Hastalık etkenine karşı aktif olarak bağışıklık kazanan bireyin ya da hayvanın kanından sağlanan plazmaya ne denir?

Seçenekler

A
Bağışıklık
B
Aşı
C
Serum
D
Bağışıklama
E
Epidemi
Açıklama:
Aşıların korunması, saklanması için gerekli koşulları sıralayabileceksiniz.

Soru 76

Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklamanın temel bir sağlık hizmeti olduğu ilk kez nerede ve tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
Bakü- 1980
B
Bişkek- 1977
C
Duşanbe- 1979
D
Alma Ata-1978
E
Tebriz- 1981
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi aşı uygulamalarında kullanılan tekniklerden değildir?

Seçenekler

A
Bant yapıştırma yöntemi(yakı)
B
Kas içi
C
Ağız yoluyla
D
Buruna damlatma
E
Deri altı uygulaması
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.

Soru 78

Bir toplumda ya da bölgede bir hastalığın sürekli olarak görülmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Endemik hastalık
B
Epidemi
C
Serum
D
Poliomyelit
E
Difteri
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi yaşlılara yönelik yapılması önerilen aşılar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Kanser aşısı
B
Mevsimsel grip aşısı
C
Zatürree aşısı
D
Tetanoz aşısı
E
Suçiçeği aşısı
Açıklama:
Aşı ile korunabilir hastalıkları sıralayabileceksiniz.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi canlı aşılara örnek gösterilemez?

Seçenekler

A
Kızamık
B
Difteri
C
Kabakulak
D
Suçiçeği
E
Verem
Açıklama:
Aşı ile korunabilir hastalıkları sıralayabileceksiniz.

Soru 81

Bağışıklamanın oluşması/sağlanması için hastalığa karşı risk altındaki sağlam kişilere yapılan işleme ne denir?

Seçenekler

A
Serum
B
Aşılama
C
Epidemi
D
Bağışıklama
E
Endemik hastalık
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.

Soru 82

Hepatit B aşıları hangi aşı tiplerindendir?

Seçenekler

A
Subunit aşılar
B
Toksoid aşılar
C
Rekombinant aşılar
D
Canlı aşılar
E
Konjuge aşılar
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.

Soru 83

Tetanoz aşısı hangi aşı tiplerindendir?

Seçenekler

A
Subunit aşılar
B
İnaktive aşılar
C
Canlı aşılar
D
Konjuge aşılar
E
Toksoid aşılar
Açıklama:
Aşı ile korunabilir hastalıkları sıralayabileceksiniz.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi aşı ile korunulan hastalıklardan değildir?

Seçenekler

A
Zatürre
B
Tetanoz
C
AIDS
D
Kızamık
E
Boğmaca
Açıklama:
Aşı ile korunabilir hastalıkları sıralayabileceksiniz.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi aşıların uygulama yollarından biri değildir?

Seçenekler

A
Kulağa damlatma yoluyla
B
Ağız yoluyla
C
Kas içi
D
Deri içi
E
Deri altı
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.

Soru 86

Bir toplumda ya da bölgede bir hastalığın sürekli olarak görülmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Epidemi
B
Endemik hastalık
C
Hard immünite
D
Bağışıklama
E
Aşılama
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.

Soru 87

Aşıların üretilmesinden aşı uygulanacak kişiye ulaşıncaya kadar soğuk bir şekilde saklanması, taşınması ve bu işlemi sağlayan her türlü kişi, araç-gereç ve bu sistemin tümüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Aktif bağışıklama
B
Genişletilmiş bağışıklama programı
C
Soğuk zincir
D
Aşılama
E
Aşılamada kaçırılmış fırsat
Açıklama:
Bağışıklama ve aşılamanın yanı sıra konu ile ilgili soğuk zincir kavramı gibi özel tanımları açıklayabileceksiniz.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi kas içi yapılan aşılardan biri değildir?

Seçenekler

A
Difteri-Boğmaca-Tetanoz aşısı
B
Grip aşısı
C
Kuduz aşısı
D
Hepatit B aşısı
E
Çocuk felci aşısı
Açıklama:
Aşılama yapılan grupları, durumları açıklayabileceksiniz.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi aşıların ulusal ülke programlarında yer alması için genel-geçer yaklaşımlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Hastalığın ülke açısından önemi ve önceliğinin ortaya konulması
B
Hastalığın küresel düzeyde eradike edilmesi
C
Aşı uygulamasının hastalığın çözümüne katkı sağlaması, hastalığın aşılama ile kontrol altına alınması
D
Aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması
E
Aşı hizmetlerine toplum katılımının sağlanması
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi aşı yapılmasına engel bir durum teşkil etmektedir?

Seçenekler

A
Prematür bebek
B
Malnütrisyon
C
Lokalize cilt iltihapları
D
Emzirme
E
Aşıya karşı anaflaktik reaksiyon
Açıklama:
Aşılama açısından zamanlama kavramını ifade edebileceksiniz.

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi bağışıklama/aşılama hizmetlerinde son yıllarda yaşanan gelişmelere rağmen dünyada yaşanan eşitsizliklerin nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kaynakların kısıtlı olması
B
Sağlık önceliklerinin belirlenme sürecindeki etkenler
C
Sağlık yönetim sisteminin kötü yönetimi
D
Aşı ile korunabilir hastalıkların sıklığında ve şiddetindeki azalmalar
E
Yetersiz izleme ve destek programları
Açıklama:
Bağışıklamanın temel sağlık hizmetleri içindeki yerini ifade söyleyebileceksiniz.

Soru 92

I. Beş yaş altı çocuklar
II. Gebeler
III. Yaşlılar
IV. On beş yaş üstü gençler
Yukarıdakilerden hangisinde Aşılama/bağışıklama uygulamalarının diğer yaş gruplarına ve dönemlere göre daha önemli olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Aşılama/bağışıklama uygulamalarının beş yaş altı çocuklar, gebeler ve yaşlılar açısından diğer yaş gruplarına ve dönemlere göre daha önemli olduğu söylenebilir. Çünkü bu özel dönemler bireylerin hastalıklara karşı en duyarlı olduğu dönemler olarak da bilinmektedir.

Soru 93

Aşılama/bağışıklama hizmetlerinden yararlanamayan bebeklerin yaklaşık %70’i Afrika ve Güney Asya’da bulunan 10 ülkede yaşamaktadırlar. Aşağıdakilerden hangisi bu ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Afganistan
B
Kongo Demokratik Cumhuriyeti
C
Etiyopya
D
Tunus
E
Hindistan
Açıklama:
Günümüzde küresel düzeyde halen yılda 24 milyon yeni doğan bebek (0-12 ay) rutin sunulan aşılama/bağışıklama hizmetlerinden yararlanamamaktadırlar. Bu da dünyada bir yılda doğan çocukların %20’si anlamına gelmektedir. Aşılama/bağışıklama hizmetlerinden yararlanamayan bebeklerin yaklaşık %70’i Afrika ve Güney Asya’da bulunan 10 ülkede (Afganistan, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Etiyopya, Hindistan, Endonezya, Irak, Nijerya, Pakistan, Güney Afrika ve Uganda) yaşamaktadırlar.

Soru 94

Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) Türkiye’de 1981 yılından bu yana uygulanmaktadır. Ülkemizde GBP kapsamında yapılan aşılar aşağıdakilerden hangisi değildir?

Seçenekler

A
Boğmaca
B
Difteri
C
Hepatit C
D
Tüberküloz
E
Tetanos
Açıklama:
Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP): Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1974 yılında küresel düzeyde çiçek hastalığını eradike edilmesi için uygulanan başarılı program temel alınarak bütün ülkelerdeki çocukların yaşam kurtarıcı aşılardan yararlanmaları için başlatılmış bir programdır. Bu program kapsamında hedeflenen ilk hastalıklar; difteri, boğmaca, tetanoz, kızamık, çocuk felci ve verem olmuştur. Türkiye’de GBP 1981 yılından bu yana uygulanmaktadır. Ülkemizde GBP kapsamında yapılan aşılar ise; Boğmaca, Difteri, Tetanos, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Tüberküloz, Poliomyelit, Hepatit B ve Hemofilus Influenza tip b’dir.

Soru 95

Temel Sağlık Hizmeti kavramı ilk kez hangi ülke tarafından hazırlanan bildirgede tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
Türkiye
B
Irak
C
Endonezya
D
Pakistan
E
Kazakistan
Açıklama:
Temel Sağlık Hizmeti kavramı ilk kez Kazakistan’ın başkenti olan Alma Ata’da 1978 yılında Alma Ata Bildirgesinde her bireye götürülmesi gereken esas sağlık hizmeti olarak tanımlanmıştır. Bu kavram çağdaş halk sağlığı yaklaşımıyla paralel bir bakış açısı içerisindedir.

Soru 96

Hastalığın geçirilmesi ya da aşı yoluyla gelişen korunma olarak tanımlanan ifade aşağıdaki şıklardan hangisidir?

Seçenekler

A
Aktif bağışıklama
B
Genişletilmiş Bağışıklama Programı
C
Epidemi
D
Bağışıklama
E
Pasif bağışıklama
Açıklama:
Hastalığın geçirilmesi ya da aşı yoluyla gelişen korunmaya aktif bağışıklama denir.

Soru 97

Canlı çocuk felci aşısının yapılma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Buruna damlatma yoluyla
B
Deri altı
C
Kas içi
D
Ağız yoluyla
E
Deri içi
Açıklama:
Aşı uygulamalarında kullanılan teknikler :1. Kas içi: Difteri-BoğmacTetanoz aşısı, Hepatit B aşısı, grip, kuduz aşıları bu yolla yapılır. 2. Ağız yoluyla: Canlı çocuk felci aşısının yapılma yöntemidir. 3. Buruna damlatma yoluyla 4. Deri içi: BCG aşısı bu yolla yapılır. 5. Deri altı uygulaması da aşıların uygulanmasında kullanılan bir tekniktir.

Soru 98

Aşıların etkinliğini kaybetmemesi için özellikle saklama koşulları ile ilgili bazı bilgiler önem taşır. Aşıların saklandığı buzdolabının sıcaklığı için önerilen değer aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
+2 ve +8 derece arasında
B
+3 ve +8 derece arasında
C
+2 ve +7 derece arasında
D
+2 ve -8 derece arasında
E
+2 ve -5 derece arasında
Açıklama:
Buzdolabında sıcaklığın +2 ve +8 derece arasında olması önerilmektedir.

Soru 99

Tetanos, kesici ve delici yaralanmalar sonucu vücuda giren bir bakterinin zehri (toksini) nedeniyle meydana gelir. Bu bakteri toprakta yaşar. Aşağıdaki şıklardan hangisinde tetanos belirtilerin ortalama kaç gün içerisinde başlayacağı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Ortalama 8 gün
B
Ortalama 15 gün
C
Ortalama 10 gün
D
Ortalama 20 gün
E
Ortalama 18 gün
Açıklama:
Tetanos, korunmak için aslında çocukluk çağından itibaren rutin olarak aşılama yapılan bir hastalıktır. Tetanoz, kesici ve delici yaralanmalar sonucu vücuda giren bir bakterinin zehiri (toksini) nedeniyle meydana gelir. Bu bakteri clostridium tetani’dir. Bu bakteri toprakta yaşar. Hastalık etkeni vücuda girdikten bir süre sonra (ortalama 8 gün) belirtiler başlar. Hastalığın ölüm riski yüksek olup asıl yapılması gereken korunmadır.

Soru 100

Ulusal programa göre önerilen rutin aşılama programı kaç yaşında çocukları kapsamaktadır?

Seçenekler

A
Bebek doğduğu andan itibaren
B
Beş yaşındaki çocukları
C
Altı yaş üstü çocukları
D
Yedi yaş üstü çocukları
E
Altı yaşındaki çocukları
Açıklama:
Hastalık Adı Korunmak için Önerilen/Uygulanan Aşı Adı : Hepatit B (Sarılık) Hepatit B aşısı, Verem BCG, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak aşısı, Çocuk felci (poliomyelit) OPA (ağızdan Polio aşısı), Zatürree Konjuge pnömokok aşısı, Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Grip DaBT-İPHib: Difteri, aselüler Boğmaca, Tetanoz, İnaktif polio, Hemofilus influenza tip b aşısı (Beşli Karma Aşı). Bu aşıların hepsinin yapılma zamanı, yapılış şekli, vb. ayrıntılar Ulusal Aşı Programında yer almaktadır. Bebek doğduğu andan itibaren aşılama programı başlar. Rutin program bebeklik döneminden birey ilkokul sekizinci sınıfa gelinceye kadar sürer. Bu hizmetin sunulmasını aile hekimleri takip etmektedir. Okullar, kreşler, vb. aşıların toplu şekilde yapılabileceği alanlardır.

Soru 101

I. Erken doğan bebekler (prematür bebek)
II. Emzirme
III. Antibiyotik almak
IV. Doğum sonrası sarılık geçirme durumu
Yukarıdakilerden hangisinde aşı yapılmasına engel bir durum yoktur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Aşı yapılmasına engel olmayan durumlar: 1. Erken doğan bebekler (prematür bebek) 2. Düşük doğum ağırlıklı bebek 3. Ateşin 38,5 dereceden düşük olduğu üst solunum yolu hastalıkları 4. Emzirme 5. Malnütrisyon (yetersiz beslenme) 6. Alerjik nezle 7. Antibiyotik almak 8. Lokalize (bölgesel, sistemik olmayan) cilt iltihapları 9. Süregen kalp, akciğer hastalıklarının varlığı 10. Doğum sonrası sarılık geçirme durumu.

Soru 102

Bulaşıcı ya da bulaşıcı olmayan bazı hastalıklardan korunmak için vücutta savunma mekanizmalarının göstergesi olan maddelerin (antikor) istenilen/koruyucu seviyeye ulaşması aracılığı ile bağışıklık/direnç sisteminin güçlenmesi aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Yaşlılık
B
Soğuk zincir
C
Tetanoz
D
Bağışıklama
E
Epidemi
Açıklama:
Bağışıklama: Bulaşıcı ya da bulaşıcı olmayan bazı hastalıklardan korunmak için vücutta savunma mekanizmalarının göstergesi olan maddelerin (antikor) istenilen/koruyucu seviyeye ulaşması aracılığı ile bağışıklık/direnç sisteminin güçlenmesidir.

Soru 103

Genişletilmiş bağışıklama programı; Dünya Sağlık Örgütü tarafından 1974 yılında küresel düzeyde çiçek hastalığını eradike edilmesi için uygulanan başarılı program temel alınarak bütün ülkelerdeki çocukların yaşam kurtarıcı aşılardan yararlanmaları için başlatılmış bir programdır. Bu program kapsamında hedeflenen ilk hastalıklar arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaktadır?

Seçenekler

A
Difteri
B
Grip
C
Nezle
D
Hepatit B
E
Tüberküloz
Açıklama:
Bu program kapsamında hedeflenen ilk hastalıklar; difteri, boğmaca, tetanoz, kızamık, çocuk felci ve verem olmuştur.

Soru 104

Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama hangi yıldan bu yana temel bir sağlık hizmeti olarak resmen tanımlanmıştır?

Seçenekler

A
1935
B
1952
C
1978
D
1987
E
1970
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama 1978 yılında Alma Ata Bildirgesinde temel bir sağlık hizmeti olarak tanımlanmıştır.

Soru 105

I. Hastalığın ülke açısından önemi ve önceliği ortaya konulmalıdır
II. Aşı uygulaması hastalığın çözümüne katkı sağlaması, hastalığın aşılama ile kontrol altına alınması gerekmektedir
III. Aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması çok önemlidir
IV. Teknolojik açıdan değerlendirmeler yapılmalıdır
V. Aşı programının uygulanması için politik açıdan “kararlı” bir sürece gereksinim vardır
VI. Toplum tarafından kabul edilerek aşı hizmetlerine toplum katılımının sağlanması önemlidir
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri aşıların ulusal aşı programında yer alıp almayacağının belirlenmesinde temel değerlendirmelerdir?

Seçenekler

A
I. ve II.
B
III. IV. V. ve VI.
C
Hiçbiri
D
Yalnız VI.
E
Hepsi
Açıklama:
Sayılan maddelerin hepsi bir aşının ulusal aşı programında yer alıp almayacağının belirlenmesinde temel değerlendirmeler arasındadır.

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi canlı çocuk felci aşısının yapılma yöntemidir?

Seçenekler

A
Kas içi
B
Ağız yoluyla
C
Buruna damlatma yoluyla
D
Deri içi
E
Deri altı
Açıklama:
Ağız yoluyla: Canlı çocuk felci aşısının yapılma yöntemidir.

Soru 107

“Hastalıklar bakterilerin toksini aracılığı ile oluşan durumlarda kullanılan aşılardır ve tetanoz, difteri aşıları örnek olarak verilebilir.” Özelliği belirtilen ve örnek gösterilen aşı tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Subunit aşılar
B
Konjuge aşılar
C
İnaktive aşılar
D
Canlı aşılar
E
Toksoid aşılar
Açıklama:
Toksoid aşılar; hastalıklar bakterilerin toksini aracılığı ile oluşan durumlarda kullanılan aşılardır ve tetanoz, difteri aşıları örnek olarak verilebilir.

Soru 108

“Hastalık yapan etken fiziksel, kimyasal yollarla öldürülmüştür. Aşı yapıldığında vücutta bağışıklık sağlayan maddeler (antikor) yükselir. Bu tür aşılar canlı aşılara göre hücresel düzeyde bağışıklık sisteminde daha zayıf bir yanıt oluştururlar, tekrar dozları yapmaya gereksinim olur. Grip ve Hepatit B aşıları bu aşılara örnektir.”
Aşağıdakilerden hangisi bu tanımdaki aşılardır?

Seçenekler

A
Canlı aşılar
B
Toksoid aşılar
C
Subunit aşılar
D
İnaktive aşılar
E
Konjuge aşılar
Açıklama:
İnaktive aşılar: hastalık yapan etken fiziksel, kimyasal yollarla öldürülmüştür (inaktive edilmiştir). Aşı yapıldığında vücutta bağışıklık sağlayan maddeler (antikor) yükselir. Bu tür aşılar canlı aşılara göre hücresel düzeyde bağışıklık sisteminde daha zayıf bir yanıt oluştururlar, tekrar dozları yapmaya gereksinim olur. Grip ve Hepatit B aşıları inaktive aşılara örnektir.

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi canlı aşıların örneklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kızamık
B
Kızamıkçık
C
Difteri
D
Kabakulak
E
Suçiçeği
Açıklama:
Difteri toksoid aşılara örnektir.

Soru 110

“Aşıların üretiminden aşı uygulanacak kişiye ulaşıncaya dek soğuk bir şekilde saklanması, taşınması işlemine ve bu işlemi sağlayan her türlü kişi, araç-gerece ve bu sistemin tümüne ................ adı verilir.”
Yukarıdaki boşluk aşağıdakilerden hangisi ile doldurulabilir?

Seçenekler

A
Soğuk halka
B
Soğuk zincir
C
Soğuk depolama
D
Soğuk aşı
E
Soğuk serum
Açıklama:
Aşıların üretiminden aşı uygulanacak kişiye ulaşıncaya dek soğuk bir şekilde saklanması, taşınması işlemine ve bu işlemi sağlayan her türlü kişi, araç-gerece ve bu sistemin tümüne soğuk zincir adı verilir.

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi aşı yapılmasına engel olmayan durumlar arasında değildir?

Seçenekler

A
Ateşin 38,5 dereceden yüksek olduğu üst solunum yolu hastalıkları
B
Lokalize (bölgesel, sistemik olmayan) cilt iltihapları
C
Süregen kalp, akciğer hastalıklarının varlığı
D
Alerjik nezle
E
Antibiyotik almak
Açıklama:
Ateşin 38,5 dereceden yüksek değil düşük olduğu üst solunum yolu hastalıkları aşı olmasına engel değildir.

Soru 112

Bağışıklama ve aşılama ile bazı hastalıklar ortadan kalkmış bazılarının ise öldürme oranları azalmıştır. Aşağıdaki hastalıklardan hangisi tamamen ortadan kalkmıştır?

Seçenekler

A
Kızamık
B
Çiçek
C
Zatürree
D
Çocuk felci
E
Yeni doğan tetanozu
Açıklama:
Çiçek hastalığı 1967-1977 yılları arasında küresel düzeyde yapılan aşılama hizmetleri sayesinde yeryüzünden yok edilmiştir. Tarihsel süreçte ilk kez beş yaş altı ölen çocukların sayısı 10 milyonun altına inmiştir. Kayıtlara göre ölüm sayıları sırasıyla 2000 yılında 10,5, 2005 yılında 9,6, 2007 yılında 9,2 milyon olmuştur. Sayının 2015 yılında da 4,3 milyona gerilemesi beklenmektedir. Dünyada önemli bir ölüm nedeni olan kızamığa bağlı kayıplarda küresel düzeyde 2000 yılından 2010 yılına gelindiğinde %74 azalma sağlanmıştır. Yeni doğan tetanozuna bağlı 1988 yılında meydana gelen 790 000 ölüm sayıca azalmış ve günümüzde yılda 59 000 ölüme gerilemiştir.

Soru 113

“Bir toplumda bir hastalığın beklenenden fazla sayıda görülmesidir. Salgın olarak da bilinir.” Açıklaması hangisine aittir?

Seçenekler

A
Aşılama
B
Serum
C
Bağışıklama
D
Epidemi
E
Endemik hastalık
Açıklama:
Endemik hastalık: Bir toplumda ya da bölgede bir hastalığın sürekli olarak görülmesi anlamı taşır. • Epidemi: Bir toplumda bir hastalığın beklenenden fazla sayıda görülmesidir. Salgın olarak da bilinir. • Serum: Hastalık etkenine karşı aktif olarak bağışıklık kazanan (kazandırılmış) bireyin ya da hayvanın kanından sağlanan plazmadır. Plazmanın fibrinojeni alınmıştır. • Aşılama: Bağışıklamanın oluşması/sağlanması için hastalığa karşı risk altındaki sağlam kişilere yapılan işlemin adıdır. • Bağışıklama: Bulaşıcı ya da bulaşıcı olmayan bazı hastalıklardan korunmak için vücutta savunma mekanizmalarının göstergesi olan maddelerin (antikor) istenilen/koruyucu seviyeye ulaşması aracılığı ile bağışıklık/direnç sisteminin güçlenmesidir.

Soru 114

Aşağıdakilerden hangisi temel sağlık hizmeti konularından biri değildir?

Seçenekler

A
Halkın sağlık eğitimi
B
Temiz suya ulaşabilme
C
Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama
D
Endemik hastalıkların kontrolü
E
Evde sağlık hizmeti
Açıklama:
1. Halkın sağlık eğitimi 2. Yeterli ve dengeli beslenme 3. Temiz suya ulaşabilme 4. Ana çocuk sağlığı ve aile planlaması hizmetleri 5. Bulaşıcı hastalıklara karşı bağışıklama 6. Endemik hastalıkların kontrolü 7. Sık görülen hastalıkların tedavisi 8. Temel ilaçların sağlanması.

Soru 115

Bir aşının ulusal aşı programında yer alması için bazı gereksinimler söz konusudur. Aşağıdaki ifadelerden hangisindeki ifade değiştirilirse doğru bir ifade olur?

Seçenekler

A
Aşının etkinliği, koruyuculuğu, güvenilirliği, uygulama şekli, saklama koşulları, bağışıklık süresi gibi teknik konuların özenle değerlendirilmesi gerekir.
B
Aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması çok önemli değildir.
C
Teknolojik açıdan değerlendirmeler yapılmalıdır.
D
Aşı programının uygulanması için politik açıdan “kararlı” bir sürece gereksinim vardır.
E
Toplum tarafından kabul edilerek aşı hizmetlerine toplum katılımının sağlanması önemlidir.
Açıklama:
Aşının ekonomik açıdan uygulanabilir olması çok önemlidir. Çünkü ulaşıla bilinir olmalıdır.

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi aşı uygulama yöntemlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kas içi
B
Ağız yoluyla
C
Soluma yoluyla
D
Buruna damlatma yoluyla
E
Deri içi
Açıklama:
1. Kas içi: Difteri-Boğmaca-Tetanoz aşısı, Hepatit B aşısı, grip, kuduz aşıları bu yolla yapılır. 2. Ağız yoluyla: Canlı çocuk felci aşısının yapılma yöntemidir. 3. Buruna damlatma yoluyla 4. Deri içi: BCG aşısı bu yolla yapılır. 5. Deri altı uygulaması da aşıların uygulanmasında kullanılan bir tekniktir.

Soru 117

Aşağıda verilen aşı türlerinden hangisi mikrobun tamamı yerine sadece bağışıklık sistemini uyaran antijenleri içermektedir?

Seçenekler

A
Canlı aşı
B
Subunit aşı
C
Konjuge aşı
D
Toksoid aşı
E
İnaktive aşı
Açıklama:
1. Canlı aşılar a. Bu tür aşılarda aşı içinde yer alan mikroorganizma canlıdır, ancak uygulandığında zararsızdır, hastalık oluşturmaz. b. Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak, Suçiçeği, Verem (BCG) aşıları canlı aşılar için verilebilecek bazı örneklerdir. Gebelik döneminde canlı aşı yapılmaması gerekmektedir. 2. İnaktive aşılar a. Hastalık yapan etken fiziksel, kimyasal yollarla öldürülmüştür (inaktive edilmiştir). Aşı yapıldığında vücutta bağışıklık sağlayan maddeler (antikor) yükselir. Bu tür aşılar canlı aşılara göre hücresel düzeyde bağışıklık sisteminde daha zayıf bir yanıt oluştururlar, tekrar dozları yapmaya gereksinim olur. b. Grip ve Hepatit B aşıları bu tür aşılara örnektir. 3. Toksoid aşılar a. Hastalıklar bakterilerin toksini aracılığı ile oluşan durumlarda kullanılan aşılardır. b. Tetanoz, difteri aşıları örnek olarak verilebilir. 4. Subunit aşılar a. Bu tür aşılar mikrobun tamamı yerine sadece bağışıklık sistemini uyaran antijenleri içerirler. b. Hepatit B aşısı örnek olarak verilebilir. 5. Konjuge aşılar a. Pnömokok (zatürre), meningokok aşıları örneklerdir. 6. DNA aşıları ve rekombinant vektör aşıları da diğer aşılar arasındadır.

Soru 118

Aşıların fazla sıcak ve soğuğa karşı hassasiyetleri vardır donma ve sıcaklık açısından en hassas aşılar hangileridir?

Seçenekler

A
Hepatit B, OPV
B
DBT, Kızamık, KKK, IPV
C
DT, DBT, KPA
D
Td, BCG
E
TT, KPA, DT, Hib
Açıklama:
Hepatit B donma açısından OPV ise sıcaklık açısından en hassas aşılardır. Hassaslıklar şıklarla doğru orantılı olarak azalmaktadır.

Soru 119

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisinde hastalık ve aşısı doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Hepatit B ve BCG
B
Zatürree ve OPA
C
Verem ve Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak aşısı
D
Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Grip ve DaBT-İPA-Hib
E
Çocuk felci ve hepatit B aşısı
Açıklama:
Hepatit B (Sarılık) Hepatit B aşısı, Verem BCG, Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak aşısı, Çocuk felci (poliomyelit) OPA (ağızdan Polio aşısı,) Zatürree Konjuge pnömokok aşısı, Boğmaca, Difteri, Tetanoz, Grip DaBT-İPA-Hib: Difteri, aselüler Boğmaca, Tetanoz, İnaktif polio, Hemofilus influenza tip b aşısı (Beşli Karma Aşı).

Soru 120

Yaşlılara yönelik yapılması önerilen aşılara aşağıdakilerden hangisi dahil değildir?

Seçenekler

A
Mevsimsel grip aşısı
B
Zatürree (pnömokok) aşısı
C
Tetanoz aşısı
D
Kızamık aşısı
E
Su çiçeği aşısı
Açıklama:
1. Mevsimsel grip aşısı 2. Zatürree (pnömokok) aşısı 3. Tetanoz aşısı 4. Hepatit B aşısı 5. Su çiçeği aşısı.

Soru 121

Erken doğan bebekler (prematür bebek)
Düşük doğum ağırlıklı bebek
Bağışıklık sistemin zayıf olduğu zamanlar
Yukarıdakilerin hangisinde aşı yapmak sakıncalı olabilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Genel bir yaklaşımla bir aşıya ya da aşının bileşenine karşı daha önceden anaflaktik (yaşamı tehdit edecek kadar alerji gelişmesi) bir reaksiyon gelişmiş ise aşı yapılması önerilmez. Bağışıklık sisteminin çok zayıflamasına neden olan kimi durumlarda da aşı yapılmasında sakınca olabilir.

Ünite 5

Soru 1

Aktif ve pasif taramanın uygulandığı kişiler sağlık eğitimi açısından karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Aktif taramada sağlık eğitimi güçtür.
B
Aktif taramada sağlık eğitimi için yeterli zaman yoktur.
C
Pasif taramada sağlık eğitimi vermek güçtür.
D
Pasif taramada sağlık eğitimi vermek kolaydır.
E
Aktif taramada sağlık eğitimi verilirken, pasif taramada sağlık eğitimine gerek yoktur.
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi erken tanı kapsamında yer almaz?

Seçenekler

A
Kişinin hastalığının klinik belirtilerinin ortaya çıkmadığı dönemde yapılır.
B
Ona acı ve sıkıntı vermeyen silik belirtilerin bulunduğu dönemde yapılan teşhistir.
C
Presemptomatik dönem uygulamalarıdır.
D
Bir sağlık riskinin ya da hastalığın, kişiye en az zarar verecek şekilde tanısının yapılmasıdır.
E
Öncelikli amaç hastalığı ilerlemiş kişilerin tedavilerinin yapılmasıdır.
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.
Erken tanı; kişinin hastalığının klinik belirtilerinin ortaya çıkmadığı veya ona acı ve sıkıntı vermeyen silik belirtilerin bulunduğu dönemde (presemptomatik dönem) hastalığın tanısı demektir. Erken tanı uygulamaları, bir sağlık riskini ya da hastalığı, kişiye en az zarar verecek şekilde ya da zarar vermesini önleyecek şekilde, seyri esnasında yeterince erken dönemde saptamak için yapılan, vaka bulma ve sağlık taraması gibi tüm yaklaşımları kapsar. Erken tanıda öncelikli amaç hastalığı ilerlemiş kişilerin tedavisi değil hasta olan ya da risk altında olan kişilerin saptanması tanılarının erken dönemde yapılmasıdır.

Soru 3

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde erken tanı yöntemlerini kapsamaktadır?

Seçenekler

A
Erken tanısı önemli olan hastalıkların belirtilerini öğrenmek - Periyodik muayeneleri yaptırmak - Tarama muayeneleri yaptırmak - Kitle tarama muayeneleri yaptırmak
B
Tarama muayeneleri yaptırmak - Kitle tarama muayeneleri yaptırmak - Erken tanısı önemli olan hastalıkların belirtilerini öğrenmek
C
Erken tanısı önemli olan hastalıkların belirtilerini öğrenmek - Periyodik muayeneleri yaptırmak
D
Kitle tarama muayeneleri yaptırmak - Erken tanısı önemli olan hastalıkların belirtilerini öğrenmek - Periyodik muayeneleri yaptırmak
E
Periyodik muayeneleri yaptırmak - Tarama muayeneleri yaptırmak - Kitle tarama muayeneleri yaptırmak
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Erken tanı uygulamasında kullanılan yöntemler; kişilere erken tanısı önemli olan hastalıkların belirtilerini öğretmek, periyodik sağlık muayenesi yaptırmak, sağlık taraması, hastalık taraması, toplum taraması gibi tarama programlarına katılmak ve periyodik muayeneleri yaptırmaktır.

Soru 4

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi genç yetişkinlere (16-44 yaş) uygulanan testlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Beslenme bozuklukları
B
Yüksek tansiyon
C
Diyabet
D
Madde bağımlılığı
E
Meslek hastalıkları
Açıklama:
Erken tanı uygulanacak kişi ve grupları ifade edebileceksiniz.
Genç yetişkinlere yapılan testler; hipertansiyon, diyabet, diş çürümeleri, meme ve serviks kanser, anemi, madde bağımlılığı, meslek hastalıkları, tüberkülozdur.

Soru 5

Seçeneklerden hangisi maliyet/yarar açısından uygun bulunan organize topluluk taramalarından biri değildir?

Seçenekler

A
Okul öncesi çocuklarda şaşılık, ambliyopi ve diş çürükleri taraması
B
İlkokullarda diş, görme ve işitme muayeneleri
C
Cezaevlerinde kanser taraması
D
Cezaevlerinde tüberküloz taraması
E
Sağlık çalışanlarında hepatit B, tüberküloz taraması
Açıklama:
Erken tanı uygulanacak kişi ve grupları ifade edebileceksiniz.
Cezaevlerinde kanser taramaları yapılmamaktadır.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi bebeklik (0-18 ay) dönemi yapılan testlerden birisidir?

Seçenekler

A
Doğum kusurları: Nöral tüp bozuklukları, Down sendromu
B
Tıbbi sorunlar: Diabet, hipertansiyon, anemi, tüberküloz, kalp hastalığı
C
Rutin taramalar: Fenilketonüri, DKÇ, hipotiroidizm
D
Akdeniz anemisi, orak hücreli anemi, demir eksikliği anemisi
E
Annenin alkol ve sigara kullanım
Açıklama:
Erken tanının ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Bebeklik (0-18 ay) döneminde; Rutin taramalar: Fenilketonüri, DKÇ, hipotiroidizm; Doğumsal kalp hastalıkları; Duyma ve görme bozuklukları, şaşılık; Baş çevresi taraması, gelişme geriliği; Diş çürüklüğü ve çarpıklığı testleri yapılmaktadır.

Soru 7

I. Erken tanı - hastalığın belirtilerinin ortaya çıkmadığı dönemde tanısının yapılması
II. Presemptomatik dönem - hastalık belirtilerinin belirgin olduğu dönem
III. Periyodik sağlık muayenesi- sağlıklı kişilerde yapılan düzenli sağlık kontrolü
Yukarıda verilen eşleşmelerinden hangisi veya hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Sadece II
B
Sadece III
C
I, III
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Erken tanının ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Soruda erken tanı ve periyodik sağlık muayenesi kavramlarının tanımları doğru verilmiştir. Ancak presemptomatik dönem ifadesi, hastalık belirtilerinin belirgin olduğu dönemi değil hastalık belirtileri belirgin olmadan önceki dönemi ifade etmek için kullanılır.

Soru 8

I. Kişilerin ve toplumun sağlığını korumak
II. Hastalanan bireylerin tedavilerini yapmak
III. Tam olarak iyileşmeyip sakat kalanların başkalarına bağımlı olmadan yaşayabilmelerini sağlamak
IV. Toplumların sağlık düzeylerini yükseltmek
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sağlık hizmetlerinin bütün temel amaçlarını içermektedir?

Seçenekler

A
I, II, III
B
I, II, IV
C
I, III, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.
Sağlık hizmetleri kişilerin ve toplumun sağlığını korumayı, hastalandıklarında tedavilerini yapmayı, tam olarak iyileşmeyip sakat kalanların başkalarına bağımlı olmadan yaşayabilmelerini sağlamayı ve toplumların sağlık düzeylerini yükseltmeyi amaçlar.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi erken tanı için doğrudur?

Seçenekler

A
Tedavi giderlerini arttırır.
B
Tedavi şansını artırır.
C
Sakatlığa neden olabilir.
D
Doku ve organ kaybına neden olabilir.
E
Yaşam süresini azaltır.
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.
Erken tanı tedavi şansını arttırır. Diğer seçeneklerdeki bilgiler ise erken tanı için yanlış bilgilerdir. Erken tanı tedavi giderlerini azaltır, sakatlık olasılığını, doku ve organ kaybı olasılığını azaltır, yaşam süresini ise arttırır.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi erken tanı uygulanmasında kullanılan yöntemler için örnek olarak verilemez?

Seçenekler

A
Meme kanseri erken tanısı için kadınlara kendi kendisini muayene etmenin öğretilmesi
B
Evlenme muayenesinin zorunlu bir uygulama haline getirilmesi
C
İlkokullarda diş, görme ve işitme muayeneleri yapılması
D
Sağlık çalışanlarında hepatit B, tüberküloz taraması yapılması
E
Rehabilitasyon hizmetlerinin yaygınlaştırılması
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Meme kanseri erken tanısı için kadınlara kendi kendisini muayene etmenin öğretilmesi, erken tanısı önemli olan hastalıkların belirtilerinin öğretilmesi yöntemine örnektir. Evlenme muayenesinin zorunlu bir uygulama haline getirilmesi periyodik muayenelere örnek verilebilir. İlkokullarda diş, görme ve işitme muayeneleri yapılması ve sağlık çalışanlarında hepatit B, tüberküloz taraması yapılması tarama uygulamalarına örnektir. Rehabilitasyon ise bir erken tanı uygulanması değildir. Rehabilitasyon uygulamaları hastalık ve kazalara bağlı gelişen kalıcı bozuklukların ve sakatlıklar ile ilgilenir.

Soru 11

Herhangi bir sağlık yakınması nedeniyle hastaneye başvuran hastada doktorun şüpheleri sonucu tüberküloz açısından incelenmeler de yapılması hangi erken tanı yöntemine örnek verilebilir?

Seçenekler

A
Aktif tarama
B
Pasif tarama
C
Kitle taraması
D
Periyodik muayene
E
Çoklu tarama
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Başka bir nedenle sağlık hizmeti almak için sağlık kuruluşlarına gelen bireylerden kuşkulu olanlarda hastalık araştırılması pasif tarama olarak adlandırılır.

Soru 12

I. Bebeklik, çocukluk, adölesan ve genç yetişkinlik dönemlerinde diş çürümeleri testleri
II. Genç yetişkinlerde kan grubu uyuşmazlığı testi
III. Gebe kadınlarda diyabet, hipertansiyon, anemi, tüberküloz, kalp hastalığı testleri
IV. Yetişkinlerde glokom testi
V. Yaşlılarda beslenme bozukluklarını değerlendirmek için yapılan testler
Yukarıda verilen özel gruplar ve bu gruplara uygulanması önerilen testler eşlemelerinden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I, II, III
B
II, IV, V
C
II, III, IV, V
D
I, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Erken tanı uygulanacak kişi ve grupları ifade edebileceksiniz.
Kan grubu uyuşmazlığı testi gebe kadınlarda doğum öncesi uygulanması gereken testlerdendir. Diğer seçeneklerdeki özel grup ve önerilen test uygulamaları eşleşmeleri doğrudur.

Soru 13

Aşağıdaki hastalık ve erken tanısı için kullanılan test eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Koroner kalp hastalığı- EKG
B
Serviks uteri kanseri - Vajinal sitoloji
C
Anemi - Hemoglobin ölçümü
D
Meme kanseri - Mamografi
E
Böbrek hastalıkları - Serolojik test
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Böbrek hastalıklarının erken tanısı için idrarda albümin testi yapılmaktadır. Serolojik test ise frengi tanısında kullanılmaktadır. Diğer eşleşmeler doğrudur.

Soru 14

Serviks kanserinin taramasında kullanılan yöntem nedir?

Seçenekler

A
Dışkıda gizli kan testi
B
Pap Smear testleri
C
Mamografi
D
Prostat spesifik antijen testleri
E
Kolonoskopi
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Serviks kanserinin taramasında en etkili, en ucuz ve en kolay yöntem Pap Smear testleridir. Dışkıda gizli kan testi ve kolonoskopi kolon kanserinin, mamografi meme kanserinin, prostat spesifik antijen testleri ise prostat kanserinin erken tanısında kullanılan yöntemlerdir.

Soru 15

"....., bir sağlık riskini ya da hastalığı, kişiye en az zarar verecek şekilde ya da zarar vermesini önleyecek şekilde, seyri esnasında yeterince erken dönemde saptamak için yapılan, vaka bulma ve sağlık taraması gibi tüm yaklaşımları kapsar." cümlesinde boş bırakılan yer en iyi şekilde aşağıdakilerden hangisi ile doldurulur?

Seçenekler

A
Erken yakalama
B
Erken tanı
C
Erken tanı uygulamaları
D
Tarama çalışmaları
E
Sağlık hizmetleri
Açıklama:
Erken tanının ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Verilen tanım, erken tanı uygulamalarına aittir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 16

I. Erken tanı
II. Rehabilitasyon
III. Aile planlaması
IV. Beslenme
V. Bağışıklama
Yukarıdaki maddelerden hangisi/leri kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
IV ve V
C
II, IV ve V
D
I, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Erken tanı uygulanacak kişi ve grupları ifade edebileceksiniz.
Rehabilitasyon bir koruyucu sağlık hizmeti değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 17

Hastaneye başvuran A.D. erken tanı amacıyla çeşitli incelemelerden geçmiş ve açlık kan şekeri, hemoglobin, idrarda albumin, odiometri ve EKG sonuçlarına sahip olmuştur.
Bu hastanın yapılan tetkikleri arasında hangi hastalığın erken tanısına ait bir bilgi bulunmamaktadır?

Seçenekler

A
Böbrek hastalıkları
B
Görme bozuklukları
C
Diyabet
D
Anemi
E
Koroner kalp hastalığı
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Odiometri, işitme kaybı için yapılan bir ölçümdür. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 18

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tarama programı planlarken göz önünde bulundurulması gerekenlerden biridir?

Seçenekler

A
Hastalık seyrek görülen bir sağlık sorunu olmalı
B
Hastalık için belirli bir tedavi yöntemi bulunmamalı
C
Erken tanının, klinik sonuçları iyileştireceği kanıtlanmış olmamalı
D
Tarama muayeneleri pahalı ve zor olmamalı
E
Hastalığın tanımlanabilir bir pre-semptomatik ya da gizli dönemi bulunmamalı
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Tarama muayenelerinin ucuz ve kolay olması gerekmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 19

Kanser ile ilişkili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Erken yakalama yöntemleri, kanser ölümlerinin yaklaşık dörtte üçünü ortadan kaldırma olanağı sunmaktadır.
B
Bazı testler ile kişilerde belirtilerin çıkmasından beş yıl kadar daha erken kanser tanısı koymak mümkün olmaktadır.
C
Birçok toplumda kadınlar arasında en sık görülen ve ölüme neden olan kanser çeşidi serviks kanseridir.
D
Bir kadının geçmişinde hiçbir ek risk etmeni yoksa bile, yaşamı boyunca meme kanseri olma şansı %24' ye yakındır.
E
Serviks kanserinin taramasında en etkili, en ucuz ve en kolay yöntem Pap Smear’dir.
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Pap Smear, serviks kanseri teşhisindeki en güvenilir yöntemlerden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 20

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ya da hangilerinde prostat, meme, tiroid, primer karaciğer ve over kanser çeşitlerinin erken tanısına yönelik teşhis yöntemine yer verilmiştir?
I. Yakalanma riski yüksek olan hepatit virüsü taşıyıcıları gibi kimselerin serum AFP değerleri takip edilebilir.
II.Erken tanıda ileri yaştaki erkeklerin fizik muayeneleri sırasında skrotum kitle açısından muayene edilmelidir.
III.Çocukluk çağında baş-boyun ışınlaması uygulanan kişilerin dikkatli bir şekilde ve düzgün aralıklarla muayene olmaları gerekmektedir.
IV.Öz geçmişinde hastalık öyküsü olan kadınlarda düzenli aralıklarla ultrasonografik muayene yapılması ve serumda CA-125 düzeyi bakılması önerilmektedir.
V. Erken tanı için rektal muayene ve kandaki “Prostat spesifik antijen” (PSA) kullanılır.

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Yakalanma riski yüksek olan hepatit virüsü taşıyıcıları gibi kimselerin serum AFP değerleri takip edilebilir. Çocukluk çağında baş-boyun ışınlaması uygulanan kişilerin dikkatli bir şekilde ve düzgün aralıklarla muayene olmaları gerekmektedir. Öz geçmişinde hastalık öyküsü olan kadınlarda düzenli aralıklarla ultrasonografik muayene yapılması ve serumda CA-125 düzeyi bakılması önerilmektedir. Erken tanı için rektal muayene ve kandaki “Prostat spesifik antijen” (PSA) kullanılır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 21

I. Beş yıl ya da daha fazla doğum kontrol hapı kullanan
II. Çok sigara içen
III. Birden fazla kişiyle ilişkide bulunan
Bu özellikleri taşıyan bir kadında gelişmesi en muhtemel kanser çeşidi nedir?

Seçenekler

A
Meme kanseri
B
Akciğer kanseri
C
Tiroid kanseri
D
Primer karaciğer kanseri
E
Serviks kanseri
Açıklama:
Erken tanı uygulanacak kişi ve grupları ifade edebileceksiniz.
Tüm bu özellikleri taşıyan bir kadında gelişmesi en muhtemel kanser çeşidi, serviks kanseridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 22

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri erken tanının faydaları ile direkt olarak ilgilidir?
I.Tedavi şansını artırır
II.Sakatlığı önler
III.Yaşam süresini uzatır
IV.Tedaviyi kolaylaştırır
V.Yeni hastalıklara yakalanmayı önler

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III
D
I, II, III, IV
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.
Tedavi şansını artırır. Sakatlığı önler. Yaşam süresini uzatır. Tedaviyi kolaylaştırır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri erken tanının faydalarındandır?
I.Tedavi şansını artırır.
II.Tedaviyi kolaylaştırır.
III.Tedavi giderlerini artırır
IV.Sakatlığı önler
V.Doku ve organ kaybını önler

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II, III, IV
D
I, II, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.
Erken tanının faydaları; 1. Tedavi şansını artırır. 2. Tedaviyi kolaylaştırır. 3. Tedavi giderlerini azaltır. 4. Sakatlığı önler. 5. Doku ve organ kaybını önler. 6. Hayat kurtarır. 7. Yaşam sürsini uzatır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 24

Erken tanı hangi düzeyde koruma sağlar?

Seçenekler

A
Birincil koruma
B
Primer koruma
C
Üçüncül koruma
D
Tersiyer koruma
E
Sekonder koruma
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.
Erken tanı “ikincil düzeyde koruma” olarak da adlandırılmaktadır. İkincil korumanın temel amacı, kronik hastalığın presemptomatik dönemde erken tanısıyla hastalığın ilerlemesinin durdurulması ve komplikasyonların önlenmesidir.

Soru 25

Belli bir hastalığı, hastalık sürecinin başlangıcında hastalığın belirti ve bulgularını henüz ortaya çıkmadan önce saptamak amacı ile sağlıklı toplumun bütününü ya da risk altında olduğu kabul edilen bölümünü hedef alarak yürütülen her türlü sağlık hizmeti faaliyetine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Erken tanı
B
Erken yakalama
C
Geleneksel tıp
D
Koruyucu hekimlik
E
Sağlık hizmeti
Açıklama:
Erken tanının ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.
Erken yakalama, "Belli bir hastalığı, hastalık sürecinin başlangıcında hastalığın belirti ve bulgularını henüz ortaya çıkmadan önce saptamak amacı ile sağlıklı toplumun bütününü ya da risk altında olduğu kabul edilen bölümünü hedef alarak yürütülen her türlü sağlık hizmeti faaliyeti" olarak tanımlanabilir. Dğğru cevap B seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi pasif taramanın avantajlarından birisidir?

Seçenekler

A
Kişi başka bir hastalık için başvurduğundan sağlık eğitimi yapmak güçtür.
B
Zaman planlaması yapmak zordur.
C
Hedef grubun tümünü kapsayamaz.
D
Organizasyon gerektirir.
E
Koruyucu hizmet için başvurmayan kişileri de kapsar.
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Pasif taramanın; Avantajları • Basittir, kolay uygulanır. • Koruyucu hizmet için başvurmayan kişileri de kapsar. Dezavantajları • Organizasyon gerektirir. • Hedef grubun tümünü kapsayamaz. • Zaman planlaması yapmak zordur. • Kişi başka bir hastalık için başvurduğundan sağlık eğitimi yapmak güçtür. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi aktif taramanın dezavantajlarından birisidir?

Seçenekler

A
Taramayı yapan da taranan kişide amacı anlamıştır.
B
Birkaç sorun için bir arada yapılabilir.
C
Sağlık eğitimi için yeterli zaman vardır.
D
İyi bir organizasyon gerektirir.
E
Sağlık eğitimi çok iyi yapılabilir.
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Aktif taramanın; Avantajları • Tarama yapılan kişi ile konuşulup, tartışılabilir. • Taramayı yapan da taranan kişide amacı anlamıştır. • Birkaç sorun için bir arada yapılabilir. • Sağlık eğitimi için yeterli zaman vardır. • Sağlık eğitimi çok iyi yapılabilir. Dezavantajları • İyi bir organizasyon gerektirir. • Kaynakların kötü kullanılma olasılığı yüksektir. • Taramaya çoğunlukla hizmete en az gereksinimi olanlar katılır. • Yönetimi güçtür. Doğru cevap d seçeneğidir.

Soru 28

Aşağıdaki hastalıklardan hangisinin değerlendirilmesinde Akciğer grafisi (mikrofilm) kullanılabilir?

Seçenekler

A
Tüberküloz
B
Diyabet
C
Glokom
D
Serviks uteri kanseri
E
Meme kanseri
Açıklama:
Erken tanı uygulanacak kişi ve grupları ifade edebileceksiniz.
Akciğer grafisi (mikrofilm), tüberküloz, akciğer kanseri ve kalp hastalıkları için kullanılabilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 29

Mamografi günümüzde hangi hastalığın erken tanısında kullanılan bir yöntemdir?

Seçenekler

A
Akciğer hastalıkları
B
Akciğer kanseri
C
Meme kanseri
D
Frengi
E
Diyabet
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Mamografi, günümüzde meme kanserinin erken tanısında en sık kullanılan radyolojik yöntem olup düşük dozda çekilen bir meme röntgen filmidir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi farklı yaş ve cins grupları için anlamı değişik olmakla birlikte, çeşitli kanserler için uyarıcı olup erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren belli başlı belirtilerden birisi değildir?

Seçenekler

A
Sindirim kolaylığı
B
Yutma güçlüğü
C
Sürekli öksürük
D
Ben ve siğillerdeki değişiklik
E
Olağan dışı kanama
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.
Farklı yaş ve cins grupları için anlamı değişik olmakla birlikte, çeşitli kanserler için uyarıcı olup erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren belli başlı belirtiler şöyle sıralanabilir: 1. Vücudun herhangi bir yerinde şişlik veya kitleler 2. İyileşmeyen ve iyileşmesi geciken yara 3. Ben ve siğillerdeki değişiklik 4. Olağan dışı kanama 5. Yutma güçlüğü 6. Sürekli öksürük 7. Ses kısıklığı 8. İdrar ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklik 9. Nedeni açıklanmayan ateş ve zayıflama 10. İnatçı hazımsızlık

Soru 31

I- Kişinin hastalığının klinik belirtileri henüz ortaya çıkmamıştır.II- Kişiye acı ve sıkıntı vermeyen silik belirtilerin bulunduğu dönemdir.III- Bir sağlık riskini ya da hastalığı, kişiye en az zarar verecek şekilde yeterince erken dönemde saptamak için yapılır. IV- Bir sağlık riskini ya da hastalığı, kişiye zarar vermesini önleyecek şekilde saptamak için yapılan, vaka bulma ve sağlık taraması yaklaşımıdır. Yukarıdakilerden hangisinde erken tanı uygulamaları ile ilgili bilgiler doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I,II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Erken tanı, erken teşhis ve erken yakalama kavramları bazen birbiri yerine kullanılan terimlerdir. Erken yakalama, "Belli bir hastalığı, hastalık sürecinin başlangıcında hastalığın belirti ve bulgularını henüz ortaya çıkmadan önce saptamak amacı ile sağlıklı toplumun bütününü ya da risk altında olduğu kabul edilen bölümünü hedef alarak yürütülen her türlü sağlık hizmeti faaliyeti" olarak tanımlanabilir. Erken tanı; kişinin hastalığının klinik belirtilerinin ortaya çıkmadığı veya ona acı ve sıkıntı vermeyen silik belirtilerin bulunduğu dönemde (presemptomatik dönem) hastalığın tanısı demektir. Erken tanı uygulamaları, bir sağlık riskini ya da hastalığı, kişiye en az zarar verecek şekilde ya da zarar vermesini önleyecek şekilde, seyri esnasında yeterince erken dönemde saptamak için yapılan, vaka bulma ve sağlık taraması gibi tüm yaklaşımları kapsar. Tarama, “erken tanı” veya “sekonder korunma” ile eş anlamlı olarak kullanılır ve preklinik veya gizli hastalığı olan kişilerin araştırılmalarını kapsar.

Soru 32

I- Kişilerin ve toplumun sağlığını korumak
II-Hastalandıklarında tedavilerini yapmak
III-Sakat kalanların başkalarına bağımlı olmadan yaşayabilmelerini sağlamak
IV-Toplumların sağlık düzeylerini yükseltmek
Yukarıdakilerden hangisinde Sağlık Hizmetleri ile ilgili bilgiler doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I,II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Kişilerin ve toplumun sağlığını korumak, hastalandıklarında tedavilerini yapmak, tam olarak iyileşmeyip sakat kalanların başkalarına bağımlı olmadan yaşayabilmelerini sağlamak ve toplumların sağlık düzeylerini yükseltmek için yapılan planlı çalışmaların tümü “Sağlık Hizmetleri” olarak adlandırılır.

Soru 33

I- Kanser
II-Diyabet
III- Tüberküloz
IV- Göz tansiyonu
Yukarıdakilerden hangisinde hastalığın erken tanısı kişinin yaşam süresini uzatması bakımından çok önemlidir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I,II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Hastalıklar ne kadar erken dönemlerinde teşhis edilirlerse, tedavileri de o kadar kolay ve başarılı olur. Bu ilke, bütün hastalıklar için geçerlidir. Kanser, diyabet ve tüberküloz gibi hastalıklarda hastalığın erken tanısı kişinin yaşam süresini uzatması bakımından çok önemlidir.

Soru 34

I. Tedavi şansını artırır.
II. Sakatlığı önler.
III. Doku ve organ kaybını önler.
IV. Tedavi giderlerini azaltır.
Yukarıdakilerden hangisinde erken tanının faydaları ile verilen bilgiler doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I,II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Erken tanının faydaları;1. Tedavi şansını artırır. 2. Tedaviyi kolaylaştırır. 3. Tedavi giderlerini azaltır. 4. Sakatlığı önler. 5. Doku ve organ kaybını önler. 6. Hayat kurtarır. 7. Yaşam süresini uzatır.

Soru 35

Kanserler için uyarıcı olup erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren belli başlı belirtiler aşağıdakilerden hangisi değildir?

Seçenekler

A
Sürekli öksürük
B
Ses kısıklığı
C
Göğüs sıkışması
D
İnatçı hazımsızlık
E
Nedeni açıklanmayan ateş ve zayıflama
Açıklama:
Farklı yaş ve cins grupları için anlamı değişik olmakla birlikte, çeşitli kanserler için uyarıcı olup erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren belli başlı belirtiler şöyle sıralanabilir: 1. Vücudun herhangi bir yerinde şişlik veya kitleler 2. İyileşmeyen ve iyileşmesi geciken yara 3. Ben ve siğillerdeki değişiklik 4. Olağan dışı kanama 5. Yutma güçlüğü 6. Sürekli öksürük 7. Ses kısıklığı 8. İdrar ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklik 9. Nedeni açıklanmayan ateş ve zayıflama 10. İnatçı hazımsızlık. Göğüs sıkışmasını, gaz sancılarına veya başka nedenlere yorarak kalp krizi geçirene kadar kalp hastalıklarının farkına varılmaması, kişilere erken tanısı önemli olan hastalıkların belirtilerini öğretmek gereğini ortaya çıkarır.

Soru 36

Erken tanıyı sağlamak için kişileri periyodik sağlık muayenesine alıştırmak veya önemli durumlarda kanun yolu ile sağlam insanları periyodik muayenelere zorlamak da hastalıkları erken tanıma için başvurulan bir yoldur. Aşağıdaki şıklardan hangi kanun yolu ile zorla yaptırılan periyodik muayenelere örnek değildir?

Seçenekler

A
Evlenme muayenesi
B
Şoför muayenesi
C
Sıtmalı bölgelerde kan muayenesi
D
Gebelerin muayenesi
E
Gıda üretim ve satış işlerinde çalışanların muayenesi
Açıklama:
Evlenme muayenesi, şoför muayenesi, gıda üretim ve satış işlerinde çalışanların muayenesi, sıtmalı bölgelerde kan muayenesi gibi muayeneler kanunların zorunlu kıldığı muayenelerdendir. Periyodik sağlık muayeneleri özellikle riskli grupların; gebelerin, çocukların, işçilerin ve yaşlıların sağlıklarının korunması için gereklidir.

Soru 37

I- Sağlık taraması, hastalık taraması, toplum taraması gibi farklı kavramlarla ifade edilen taramalar bir erken
tanı yöntemidir.
II- Tarama, büyük toplulukları araştırıldığında ve merkezi olarak yapıldığında kitle taraması olarak
adlandırılır.
III- Kitle taramaları bir tek hastalığa yönelmiş olabileceği gibi birden fazla hastalığın aranması amacıyla
da (çoklu tarama) yapılabilir.
IV- Taramalar insan gücü, zaman ve parasal kaynaklar bakımından önemli harcama gerektiren
çalışmalardır.
Yukarıdakilerden hangisinde taramalar ile ilgili verilen bilgiler doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I,II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Sağlık taraması, hastalık taraması, toplum taraması gibi farklı kavramlarla ifade edilen taramalar bir erken tanı yöntemidir. Tarama, büyük toplulukları araştırıldığında ve merkezi olarak yapıldığında kitle taraması olarak adlandırılır. Kitle taramaları bir tek hastalığa yönelmiş olabileceği gibi birden fazla hastalığın aranması amacıyla da (çoklu tarama) yapılabilir. Taramalar insan gücü, zaman ve parasal kaynaklar bakımından önemli harcama gerektiren çalışmalardır. Taramalar bulaşıcı hastalıklar için yapılabileceği gibi, bulaşıcı olmayan hastalıkların erken tanısı amacıyla da yapılabilir. Hastalık taramalarına, en çok ihtiyaç duyan gruplar, kuşkusuz risk altındaki gruplardır.

Soru 38

Aşağıdaki şıklardan hangisi taramalarda kullanılan muayene testleri ve değerlendirilebilecek hastalıklarla ilgili doğru bilgi değildir?

Seçenekler

A
Hemoglobin ölçümü - Anemi
B
Serolojik test - Frengi
C
Ciltte ben ve pigmentli (renkli) noktalar kontrolü - Cilt kanseri
D
Kan basıncı ölçümü- Glokom
E
Odiometri - İşitme kayıpları
Açıklama:
Kan basıncı ölçümü-Hipertansiyon; Tonometri Glokom.

Soru 39

Doğum öncesi gebe kadın ile ilgili erken tanısı mümkün olan hastalık ve bozukluk riskleri aşağıdaki şıklardan hangisi değildir?

Seçenekler

A
Kan grubu uyuşmazlığı
B
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
C
Genetik düzensizlikler
D
Baş çevresi taraması, gelişme geriliği
E
Annenin alkol ve sigara kullanımı
Açıklama:
Genetik düzensizlikler, Kan grubu uyuşmazlığı, Cinsel yolla bulaşan hastalıklar: Sifiliz, hepatit B, gonore, Herpes, Aids , Rubella, toxoplazmozis, Doğum kusurları: Nöral tüp bozuklukları, Down sendromu, Tıbbi sorunlar: Diabet, hipertansiyon, anemi, tüberküloz, kalp hastalığı, Hipotiroidi, Böbrek enfeksiyonları, Obstetrik sorunlar: Baş-pelvis uygunsuzluğu, tekrarlayan düşükler, düşük tehdidi, Annenin alkol ve sigara kullanımı.Baş çevresi taraması, gelişme geriliği Bebeklik (0-18 Aylar) ile ilgilidir.

Soru 40

Kadının öz ve soy geçmişinde meme kanseri ile ilgili hiçbir ek risk etmeni yoksa bile, bu kadının yaşamı boyunca meme kanseri olma ihtimali aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
%12 (yüzde oniki)'ye yakındır
B
%5 (yüzde beş)'e yakındır
C
%17 (yüzde onyedi)ye yakındır
D
%20 (yüzde yirmi)'ye yakındır
E
%25 (yüzde yirmibeş)'e yakındır
Açıklama:
Kadının öz ve soy geçmişinde meme kanseri ile ilgili hiçbir ek risk etmeni yoksa bile, bu kadının yaşamı boyunca meme kanseri olma şansı %12 (yüzde oniki)' ye yakındır.

Soru 41

Henüz bir hastalık belirtisi göstermeyen sağlıklı kişilerin, tarama muayene ve testleri ile sağlıklarının korunmasına katkıda bulunmak amacıyla yapılan düzenli sağlık kontrolüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Erken yakalama
B
Aşılama
C
Periyodik muayene
D
Tarama
E
Koruma
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 42

Kişinin hastalığının klinik belirtilerinin ortaya çıkmadığı veya ona acı ve sıkıntı vermeyen silik belirtilerin bulunduğu dönemde hastalığın tanısına ne denir?

Seçenekler

A
Erken yakalama
B
Endemik hastalık
C
Serum
D
Epidemi
E
Erken tanı
Açıklama:
Erken tanının ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi kanunların zorunlu kıldığı muayenelerden değildir?

Seçenekler

A
Kanser taraması
B
Evlenme muayenesi
C
Şoför muayenesi
D
Gıda üretim ve satış işlerinde çalışanların muayenesi
E
Sıtmalı bölgelerde kan muayenesi
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 44

Başka bir nedenle sağlık hizmeti almaya gelenlere tarama için testler uygulanmasına ne denir?

Seçenekler

A
Koruma
B
Erken tanı
C
Periyodik muayene
D
Aktif tarama
E
Pasif tarama
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi serviks kanser taramasında kullanılan bir testtir?

Seçenekler

A
Pap smear
B
Kolonoskopi
C
Mamografi
D
Fleksibl sigmoidoskopi
E
Baryumlu barsak filmi
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 46

Sağlık çalışanlarının ev ya da kişilerin bulundukları yerleri dolaşarak soruşturma ve diğer yöntemlerle hasta aramasına ne denir?

Seçenekler

A
Pasif tarama
B
Aktif tarama
C
Test
D
Periyodik muayene
E
Erken yakalama
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 47

Yaşlı erkeklerde en sık görülen kanser türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Primer karaciğer kanseri
B
Tiroid kanseri
C
Mide kanseri
D
Prostat kanseri
E
Akciğer kanseri
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 48

Mamografinin tarama testi olarak kullanıldığı kanser türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Serviks
B
Karaciğer
C
Kolon
D
Meme
E
Akciğer
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi erken tanının faydaları arasında değildir?

Seçenekler

A
Tedavi şansını artırır
B
Tedavi giderlerini artırır
C
Tedaviyi kolaylaştırır
D
Sakatlığı önler
E
Hayat kurtarır
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 50

Çocuklarda büyüme ve gelişmenin izlenmesi için kullanılan test-ölçüm aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tiroid testi
B
Snellen testi
C
Antropometrik ölçümler
D
Hemoglobin ölçümü
E
Kan basıncı ölçümü
Açıklama:
Erken tanı uygulanacak kişi ve grupları ifade edebileceksiniz.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi organize topluluk taramalarına örnek değildir?

Seçenekler

A
İlkokullarda diş, görme ve işitme muayeneleri
B
Cezaevlerinde tüberküloz muayenesi
C
Sağlık çalışanlarında hepatit B muayenesi
D
Okul öncesi çocuklarda toplu aşılama
E
Yeni doğan bebeklerde fenilketonüri muayenesi
Açıklama:
Erken tanı uygulanacak kişi ve grupları ifade edebileceksiniz.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi bir tarama programı planlamada göz önünde bulundurulması gerekenler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Hastalığın sık görülen önemli bir sağlık sorunu olması
B
Erken tanının, klinik sonuçları iyileştireceğinin bilimsel olarak kanıtlanmış olması
C
Tarama muayenelerinin ucuz ve kolay olması
D
Hastalığın tanısı için uygun bir testin olması
E
Hepsi
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 53

Erken tanı kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Hastalığın ya da bozukluğun, dolayısıyla kişinin fonksiyon kaybının derecesinin artmasını önler
B
Hastalıklar ne kadar erken dönemlerinde teşhis edilirlerse, tedavileri de o kadar kolay ve başarılı olur
C
Tanının gecikmesi hastalığın ağırlaşmasına hatta tedavi olanağının ortadan kalkmasına sebep olur
D
Kanser, diyabet ve tüberküloz gibi hastalıklarda hastalığın erken tanısı kişinin yaşam süresini uzatması bakımından çok önemlidir
E
Erken dönemlerinde hastalıkları teşhis etmek her zaman kolay olduğundan tedavi şansını yükseltir
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi kolon kanserinde erken tanı için önerilen testlerdendir? I) Dışkıda gizli kan testi II) Rektal muayene III) Kolonoskopi

Seçenekler

A
I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 55

Ana amacı, kronik hastalığın pre-semptomatik dönemde erken tanısıyla hastalığın ilerlemesinin durdurulması ve komplikasyonların önlenmesi olan sağlık koruma düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Birincil düzey
B
İkincil düzey
C
Üçüncül düzey
D
Dördüncül düzey
E
Beşincil düzey
Açıklama:
Erken tanının ne anlama geldiğini açıklayabileceksiniz.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi erken tanı uygulamalarında kullanılan yöntemlerdendir?

Seçenekler

A
Kişilere erken tanısı önemli olan hastalıkların belirtilerini öğretmek
B
Periyodik muayeneler
C
Aktif taramalar
D
Pasif taramalar
E
Hepsi
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi kanser türleri için uyarıcı olup erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren belli başlı belirtilerden değildir?

Seçenekler

A
Sürekli öksürük
B
Ses kısıklığı
C
Olağan dışı kanama
D
Yutma güçlüğü
E
Saç dökülmesi
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi aktif taramanın avantajlarından değildir?

Seçenekler

A
Basittir, kolay uygulanır
B
Taramayı yapan da taranan kişide amacı anlamıştır
C
Birkaç sorun için bir arada yapılabilir
D
Sağlık eğitimi için yeterli zaman vardır
E
Sağlık eğitimi çok iyi yapılabilir
Açıklama:
Erken tanı yöntemlerinin neler olduğunu sıralayabileceksiniz.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi erken tanının faydalarından biri değildir?

Seçenekler

A
Tedavi harcamalarını arttırır
B
Tedavi şansını artırır
C
Tedaviyi kolaylaştırır
D
Yaşam süresini uzatır
E
Hayat kurtarır
Açıklama:
Erken tanının önemini açıklayabileceksiniz.

Soru 60

I. Primer koruma
II. Sekonder koruma
III. Tersiyer koruma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri erken tanı olarak da adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I.
B
Yalnız II.
C
Yalnız III.
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Erken tanı “ikincil düzeyde koruma” olarak da adlandırılmaktadır.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi erken tanının faydaları arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Sakatlığı önler
B
Doku ve organ kaybını önler
C
Tedaviyi kolaylaştırır
D
Tedavi şansını artırır
E
Tedavi giderlerini artırır
Açıklama:
Tedavi giderlerini azaltır.

Soru 62

I. Olağan dışı kanama
II. Yutma güçlüğü
III. Sürekli öksürük
IV. Ses kısıklığı
V. İnatçı hazımsızlık
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren başlıca belirtiler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız III.
B
I. II. ve V.
C
Hepsi
D
Hiçbiri
E
IV. ve V.
Açıklama:
Yukarıda sayılanların hepsi erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren başlıca belirtiler arasındadır.

Soru 63

Henüz bir hastalık belirtisi göstermeyen sağlıklı kişilerin, tarama muayene ve testleri ile sağlıklarının korunmasına katkıda bulunmak amacıyla yapılan düzenli sağlık kontrolüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Periyodik muayeneler
B
Toplum taraması
C
Aktif tarama
D
Pasif tarama
E
Erken tanı
Açıklama:
Periyodik sağlık muayenesi, henüz bir hastalık belirtisi göstermeyen sağlıklı kişilerin, tarama muayene ve testleri ile sağlıklarının korunmasına katkıda bulunmak amacıyla yapılan düzenli sağlık kontrolüdür.

Soru 64

“Başka bir nedenle sağlık hizmeti almaya gelenlere tarama için testler uygulanmasıdır. Hekim ya da hekim dışı sağlık personeline herhangi bir nedenle başvuran hastalar arasında kuşkulu olanlarda hastalık araştırmadır.”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Erken tanı
B
Periyodik muayeneler
C
Aktif tarama
D
Pasif tarama
E
Sistematik tarama
Açıklama:
Pasif tarama (fırsatçı taram; Başka bir nedenle sağlık hizmeti almaya gelenlere tarama için testler uygulanmasıdır. Hekim ya da hekim dışı sağlık personeline herhangi bir nedenle başvuran hastalar arasında kuşkulu olanlarda hastalık araştırmadır.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi pasif taramanın avantajlarındandır?

Seçenekler

A
Basittir, kolay uygulanır
B
Organizasyon gerektirir
C
Hedef grubun tümünü kapsayamaz
D
Zaman planlaması yapmak zordur
E
Kişi başka bir hastalık için başvurduğundan sağlık eğitimi yapmak güçtür.
Açıklama:
Basittir ve kolay uygulanır, pasif taramanın avantajları arasındadır.

Soru 66

“Sağlık çalışanlarının ev ya da kişilerin bulundukları yerleri dolaşarak soruşturma ve diğer yöntemlerle hasta aramasıdır. Belirlenen bir hedef gruba ya da kitleye gidilerek, seçilen konuda tarama testleri uygulanmasıdır.”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Erken yakalama
B
Periyodik muayene
C
Pasif tarama
D
Aktif tarama
E
Erken tanı
Açıklama:
Aktif tarama (düzenlenmiş tarama, sistematik taram; sağlık çalışanlarının ev ya da kişilerin bulundukları yerleri dolaşarak soruşturma ve diğer yöntemlerle hasta aramasıdır. Belirlenen bir hedef gruba ya da kitleye gidilerek, seçilen konuda tarama testleri uygulanmasıdır.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi aktif taramanın dezavantajları arasındadır?

Seçenekler

A
Tarama yapılan kişi ile konuşulup, tartışılabilir
B
Taramayı yapan da taranan kişide amacı anlamıştır
C
Birkaç sorun için bir arada yapılabilir
D
Sağlık eğitimi çok iyi yapılabilir
E
Taramaya çoğunlukla hizmete en az
gereksinimi olanlar katılır
Açıklama:
Taramaya çoğunlukla hizmete en az gereksinimi olanlar katılır; aktif taramanın dezavantajları arasındadır.

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi doğum öncesi gebe kadını değerlendirmeleri arasındadır?

Seçenekler

A
Diş çürüklüğü ve çarpıklığı
B
Duyma ve görme bozuklukları, şaşılık
C
Kan grubu uyuşmazlığı
D
Davranış bozuklukları, öğrenme yetersizliği
E
Obezite
Açıklama:
Kan grubu uyuşmazlığı, doğum öncesi gebe kadını değerlendirmeleri arasındadır.

Soru 69

Kolon ve rektum kanserlerinde ilk belirti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ateş
B
Dışkılama değişikliği
C
Bulantı
D
Kusma
E
Baş ağrısı
Açıklama:
Kolon ve rektum kanserlerinde Iilk belirti dışkılama değişikliği (konstipasyon veya ishal)’dir.

Soru 70

I. Primer koruma
II. Sekonder koruma
III. Tersiyer koruma
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri erken tanı olarak da adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I.
B
Yalnız II.
C
Yalnız III.
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Erken tanı “ikincil düzeyde koruma” olarak da adlandırılmaktadır.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi erken tanının faydaları arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Sakatlığı önler
B
Doku ve organ kaybını önler
C
Tedaviyi kolaylaştırır
D
Tedavi şansını artırır
E
Tedavi giderlerini artırır
Açıklama:
Tedavi giderlerini azaltır.

Soru 72

I. Olağan dışı kanama
II. Yutma güçlüğü
III. Sürekli öksürük
IV. Ses kısıklığı
V. İnatçı hazımsızlık
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren başlıca belirtiler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız III.
B
I. II. ve V.
C
Hepsi
D
Hiçbiri
E
IV. ve V.
Açıklama:
Yukarıda sayılanların hepsi erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren başlıca belirtiler arasındadır.

Soru 73

Henüz bir hastalık belirtisi göstermeyen sağlıklı kişilerin, tarama muayene ve testleri ile sağlıklarının korunmasına katkıda bulunmak amacıyla yapılan düzenli sağlık kontrolüne ne ad verilir?

Seçenekler

A
Periyodik muayeneler
B
Toplum taraması
C
Aktif tarama
D
Pasif tarama
E
Erken tanı
Açıklama:
Periyodik sağlık muayenesi, henüz bir hastalık belirtisi göstermeyen sağlıklı kişilerin, tarama muayene ve testleri ile sağlıklarının korunmasına katkıda bulunmak amacıyla yapılan düzenli sağlık kontrolüdür.

Soru 74

“Başka bir nedenle sağlık hizmeti almaya gelenlere tarama için testler uygulanmasıdır. Hekim ya da hekim dışı sağlık personeline herhangi bir nedenle başvuran hastalar arasında kuşkulu olanlarda hastalık araştırmadır.”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Erken tanı
B
Periyodik muayeneler
C
Aktif tarama
D
Pasif tarama
E
Sistematik tarama
Açıklama:
Pasif tarama (fırsatçı taram; Başka bir nedenle sağlık hizmeti almaya gelenlere tarama için testler uygulanmasıdır. Hekim ya da hekim dışı sağlık personeline herhangi bir nedenle başvuran hastalar arasında kuşkulu olanlarda hastalık araştırmadır.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi pasif taramanın avantajlarındandır?

Seçenekler

A
Basittir, kolay uygulanır
B
Organizasyon gerektirir
C
Hedef grubun tümünü kapsayamaz
D
Zaman planlaması yapmak zordur
E
Kişi başka bir hastalık için başvurduğundan sağlık eğitimi yapmak güçtür
Açıklama:
Basittir ve kolay uygulanır, pasif taramanın avantajları arasındadır.

Soru 76

“Sağlık çalışanlarının ev ya da kişilerin bulundukları yerleri dolaşarak soruşturma ve diğer yöntemlerle hasta aramasıdır. Belirlenen bir hedef gruba ya da kitleye gidilerek, seçilen konuda tarama testleri uygulanmasıdır.”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Erken yakalama
B
Periyodik muayene
C
Pasif tarama
D
Aktif tarama
E
Erken tanı
Açıklama:
Aktif tarama (düzenlenmiş tarama, sistematik taram; sağlık çalışanlarının ev ya da kişilerin bulundukları yerleri dolaşarak soruşturma ve diğer yöntemlerle hasta aramasıdır. Belirlenen bir hedef gruba ya da kitleye gidilerek, seçilen konuda tarama testleri uygulanmasıdır.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi aktif taramanın dezavantajları arasındadır?

Seçenekler

A
Tarama yapılan kişi ile konuşulup, tartışılabilir
B
Taramayı yapan da taranan kişide amacı anlamıştır
C
Birkaç sorun için bir arada yapılabilir
D
Sağlık eğitimi çok iyi yapılabilir
E
Taramaya çoğunlukla hizmete en az
gereksinimi olanlar katılır
Açıklama:
Taramaya çoğunlukla hizmete en az gereksinimi olanlar katılır; aktif taramanın dezavantajları arasındadır.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi doğum öncesi gebe kadını değerlendirmeleri arasındadır?

Seçenekler

A
Diş çürüklüğü ve çarpıklığı
B
Duyma ve görme bozuklukları, şaşılık
C
Kan grubu uyuşmazlığı
D
Davranış bozuklukları, öğrenme yetersizliği
E
Obezite
Açıklama:
Kan grubu uyuşmazlığı, doğum öncesi gebe kadını değerlendirmeleri arasındadır.

Soru 79

Kolon ve rektum kanserlerinde ilk belirti aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ateş
B
Dışkılama değişikliği
C
Bulantı
D
Kusma
E
Baş ağrısı
Açıklama:
Kolon ve rektum kanserlerinde Iilk belirti dışkılama değişikliği (konstipasyon veya ishal)’dir.

Soru 80

I. Kişinin hastalığının klinik belirtileri henüz ortaya çıkmamıştır.II. Kişiye acı ve sıkıntı vermeyen silik belirtilerin bulunduğu dönemdir.III. Bir sağlık riskini ya da hastalığı, kişiye en az zarar verecek şekilde yeterince erken dönemde saptamak için yapılır. IV. Bir sağlık riskini ya da hastalığı, kişiye zarar vermesini önleyecek şekilde saptamak için yapılan, vaka bulma ve sağlık taraması yaklaşımıdır. Yukarıdakilerden hangisinde erken tanı uygulamaları ile ilgili bilgiler doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Erken tanı, erken teşhis ve erken yakalama kavramları bazen birbiri yerine kullanılan terimlerdir. Erken yakalama, "Belli bir hastalığı, hastalık sürecinin başlangıcında hastalığın belirti ve bulgularını henüz ortaya çıkmadan önce saptamak amacı ile sağlıklı toplumun bütününü ya da risk altında olduğu kabul edilen bölümünü hedef alarak yürütülen her türlü sağlık hizmeti faaliyeti" olarak tanımlanabilir. Erken tanı; kişinin hastalığının klinik belirtilerinin ortaya çıkmadığı veya ona acı ve sıkıntı vermeyen silik belirtilerin bulunduğu dönemde (presemptomatik dönem) hastalığın tanısı demektir. Erken tanı uygulamaları, bir sağlık riskini ya da hastalığı, kişiye en az zarar verecek şekilde ya da zarar vermesini önleyecek şekilde, seyri esnasında yeterince erken dönemde saptamak için yapılan, vaka bulma ve sağlık taraması gibi tüm yaklaşımları kapsar. Tarama, “erken tanı” veya “sekonder korunma” ile eş anlamlı olarak kullanılır ve preklinik veya gizli hastalığı olan kişilerin araştırılmalarını kapsar.

Soru 81

I. Kişilerin ve toplumun sağlığını korumak
II. Hastalandıklarında tedavilerini yapmak
III. Sakat kalanların başkalarına bağımlı olmadan yaşayabilmelerini sağlamak
IV. Toplumların sağlık düzeylerini yükseltmek
Yukarıdakilerden hangisinde Sağlık Hizmetleri ile ilgili bilgiler doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Kişilerin ve toplumun sağlığını korumak, hastalandıklarında tedavilerini yapmak, tam olarak iyileşmeyip sakat kalanların başkalarına bağımlı olmadan yaşayabilmelerini sağlamak ve toplumların sağlık düzeylerini yükseltmek için yapılan planlı çalışmaların tümü “Sağlık Hizmetleri” olarak adlandırılır.

Soru 82

I. Kanser
II. Diyabet
III. Tüberküloz
IV. Göz tansiyonu
Yukarıdakilerden hangisinde hastalığın erken tanısı kişinin yaşam süresini uzatması bakımından çok önemlidir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Hastalıklar ne kadar erken dönemlerinde teşhis edilirlerse, tedavileri de o kadar kolay ve başarılı olur. Bu ilke, bütün hastalıklar için geçerlidir. Kanser, diyabet ve tüberküloz gibi hastalıklarda hastalığın erken tanısı kişinin yaşam süresini uzatması bakımından çok önemlidir.

Soru 83

I. Tedavi şansını artırır.
II. Sakatlığı önler.
III. Doku ve organ kaybını önler.
IV. Tedavi giderlerini azaltır.
Yukarıdakilerden hangisinde erken tanının faydaları ile verilen bilgiler doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Erken tanının faydaları;1. Tedavi şansını artırır. 2. Tedaviyi kolaylaştırır. 3. Tedavi giderlerini azaltır. 4. Sakatlığı önler. 5. Doku ve organ kaybını önler. 6. Hayat kurtarır. 7. Yaşam süresini uzatır.

Soru 84

Kanserler için uyarıcı olup erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren belli başlı belirtiler aşağıdakilerden hangisi değildir?

Seçenekler

A
Sürekli öksürük
B
Ses kısıklığı
C
Göğüs sıkışması
D
İnatçı hazımsızlık
E
Nedeni açıklanmayan ateş ve zayıflama
Açıklama:
Farklı yaş ve cins grupları için anlamı değişik olmakla birlikte, çeşitli kanserler için uyarıcı olup erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren belli başlı belirtiler şöyle sıralanabilir: 1. Vücudun herhangi bir yerinde şişlik veya kitleler 2. İyileşmeyen ve iyileşmesi geciken yara 3. Ben ve siğillerdeki değişiklik 4. Olağan dışı kanama 5. Yutma güçlüğü 6. Sürekli öksürük 7. Ses kısıklığı 8. İdrar ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklik 9. Nedeni açıklanmayan ateş ve zayıflama 10. İnatçı hazımsızlık.
Göğüs sıkışmasını, gaz sancılarına veya başka nedenlere yorarak kalp krizi geçirene kadar kalp hastalıklarının farkına varılmaması, kişilere erken tanısı önemli olan hastalıkların belirtilerini öğretmek gereğini ortaya çıkarır.

Soru 85

Erken tanıyı sağlamak için kişileri periyodik sağlık muayenesine alıştırmak veya önemli durumlarda kanun yolu ile sağlam insanları periyodik muayenelere zorlamak da hastalıkları erken tanıma için başvurulan bir yoldur. Aşağıdaki şıklardan hangi kanun yolu ile zorla yaptırılan periyodik muayenelere örnek değildir?

Seçenekler

A
Evlenme muayenesi
B
Şoför muayenesi
C
Sıtmalı bölgelerde kan muayenesi
D
Gebelerin muayenesi
E
Gıda üretim ve satış işlerinde çalışanların muayenesi
Açıklama:
Evlenme muayenesi, şoför muayenesi, gıda üretim ve satış işlerinde çalışanların muayenesi, sıtmalı bölgelerde kan muayenesi gibi muayeneler kanunların zorunlu kıldığı muayenelerdendir. Periyodik sağlık muayeneleri özellikle riskli grupların; gebelerin, çocukların, işçilerin ve yaşlıların sağlıklarının korunması için gereklidir.

Soru 86

I. Sağlık taraması, hastalık taraması, toplum taraması gibi farklı kavramlarla ifade edilen taramalar bir erken
tanı yöntemidir.
II. Tarama, büyük toplulukları araştırıldığında ve merkezi olarak yapıldığında kitle taraması olarak
adlandırılır.
III. Kitle taramaları bir tek hastalığa yönelmiş olabileceği gibi birden fazla hastalığın aranması amacıyla
da (çoklu tarama) yapılabilir.
IV. Taramalar insan gücü, zaman ve parasal kaynaklar bakımından önemli harcama gerektiren
çalışmalardır.
Yukarıdakilerden hangisinde taramalar ile ilgili verilen bilgiler doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Sağlık taraması, hastalık taraması, toplum taraması gibi farklı kavramlarla ifade edilen taramalar bir erken tanı yöntemidir. Tarama, büyük toplulukları araştırıldığında ve merkezi olarak yapıldığında kitle taraması olarak adlandırılır. Kitle taramaları bir tek hastalığa yönelmiş olabileceği gibi birden fazla hastalığın aranması amacıyla da (çoklu tarama) yapılabilir. Taramalar insan gücü, zaman ve parasal kaynaklar bakımından önemli harcama gerektiren çalışmalardır. Taramalar bulaşıcı hastalıklar için yapılabileceği gibi, bulaşıcı olmayan hastalıkların erken tanısı amacıyla da yapılabilir. Hastalık taramalarına, en çok ihtiyaç duyan gruplar, kuşkusuz risk altındaki gruplardır.

Soru 87

Aşağıdaki şıklardan hangisi taramalarda kullanılan muayene testleri ve değerlendirilebilecek hastalıklarla ilgili doğru bilgi değildir?

Seçenekler

A
Hemoglobin ölçümü - Anemi
B
Serolojik test - Frengi
C
Ciltte ben ve pigmentli (renkli) noktalar kontrolü - Cilt kanseri
D
Kan basıncı ölçümü- Glokom
E
Odiometri - İşitme kayıpları
Açıklama:
Kan basıncı ölçümü- Hipertansiyon ; Tonometri Glokom.

Soru 88

Doğum öncesi gebe kadın ile ilgili erken tanısı mümkün olan hastalık ve bozukluk riskleri aşağıdaki şıklardan hangisi değildir?

Seçenekler

A
Kan grubu uyuşmazlığı
B
Cinsel yolla bulaşan hastalıklar
C
Genetik düzensizlikler
D
Baş çevresi taraması, gelişme geriliği
E
Annenin alkol ve sigara kullanımı
Açıklama:
Genetik düzensizlikler, Kan grubu uyuşmazlığı, Cinsel yolla bulaşan hastalıklar: Sifiliz, hepatit B, gonore, Herpes, Aids , Rubella, toxoplazmozis, Doğum kusurları: Nöral tüp bozuklukları, Down sendromu, Tıbbi sorunlar: Diabet, hipertansiyon, anemi, tüberküloz, kalp hastalığı, Hipotiroidi, Böbrek enfeksiyonları, Obstetrik sorunlar: Baş-pelvis uygunsuzluğu, tekrarlayan düşükler, düşük tehdidi, Annenin alkol ve sigara kullanımı.Baş çevresi taraması, gelişme geriliği Bebeklik (0-18 Aylar) ile ilgilidir.

Soru 89

Kadının öz ve soy geçmişinde meme kanseri ile ilgili hiçbir ek risk etmeni yoksa bile, bu kadının yaşamı boyunca meme kanseri olma ihtimali aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
%12 (yüzde oniki)' ye yakındır
B
%5 (yüzde beş)' e yakındır
C
%17 (yüzde onyedi)' ye yakındır
D
%20 (yüzde yirmi)' ye yakındır
E
%25 (yüzde yirmibeş)' e yakındır
Açıklama:
Kadının öz ve soy geçmişinde meme kanseri ile ilgili hiçbir ek risk etmeni yoksa bile, bu kadının yaşamı boyunca meme kanseri olma şansı %12 (yüzde oniki)' ye yakındır.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi koruyucu hekimliğin hedef kitlesidir?

Seçenekler

A
Engelliler
B
Yaşlılar
C
Çocuklar
D
Kronik hastalığı olanlar
E
Sağlıklı kişiler
Açıklama:
Koruyucu hekimliğin hedef kitlesi ise sağlıklı kişilerdir, burada amaç öncelikle hastalıklara yol açan ya da hastalık riskini arttıran etkenleri bulmak, sonra da bu etkenlerin sağlıklı kişileri hasta kişiler haline getirmesine engel olmak, yani hastalığın ortaya çıkmasını önlemek, kişiyi korumaktır. Doğru yanıt E şıkkında verilmiştir.

Soru 91

Ülkemizde kadınlarda görülen en sık 10 kanser türü içinde birinci sırayı aşağıdakilerden hangisi almaktadır?

Seçenekler

A
Rahim ağzı kanseri
B
Meme kanseri
C
Akciğer kanseri
D
Cilt kanseri
E
Karaciğer kanseri
Açıklama:
Ülkemizde kadınlarda görülen en sık 10 kanser türü içinde birinci sırayı
alan meme kanseridir. Doğru yanıt B şıkkında verilmiştir.

Soru 92

Kitle taramaları ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Erken tanı için kullanılırlar.
B
En iyi sonuç veren yöntemdir.
C
Çok kullanılan bir yöntemdir.
D
Merkezi olarak yapılırlar.
E
Sadece bir tek hastalığa yönelik yapılırlar.
Açıklama:
Tarama, büyük toplulukları araştırıldığında ve merkezi olarak yapıldığında
kitle taraması olarak adlandırılır. Kitle taramaları erken tanı için, çok kullanılan ve en iyi sonuç veren bir yöntemdir. Kitle taramaları bir tek hastalığa yönelmiş olabileceği gibi birden fazla hastalığın aranması amacıyla da (çoklu tarama) yapılabilir. Doğru yanıt E şıkkında verilmiştir.

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi pasif taramanın dezavantajlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Organizasyon gerektirir.
B
Hedef grubun tümünü kapsayamaz.
C
Koruyucu hizmet için başvurmayan kişileri de kapsar.
D
Zaman planlaması yapmak zordur.
E
Kişi başka bir hastalık için başvurduğundan sağlık eğitimi yapmak güçtür.
Açıklama:
Pasif Taramanın Avantajları:
Basittir, kolay uygulanır
Koruyucu hizmet için başvurmayan kişileri de kapsar.
Pasif Taramanın Dezavantajları:
Organizasyon gerektirir
Hedef grubun tümünü kapsayamaz
Zaman planlaması yapmak zordur
Kişi başka bir hastalık için başvurduğundan
sağlık eğitimi yapmak güçtür.
Doğru yanıt C şıkkında verilmiştir.

Soru 94

Hipertansiyon hastalığı için önerilen tanı testi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Akciğer grafisi
B
Tonometri
C
Serolojik test
D
Kan basıncı ölçümü
E
Odiometri
Açıklama:
Hipertansiyon için önerilen tanı testi 'kan basıncı ölçümü'dür. Doğru yanıt D şıkkında verilmiştir.

Soru 95

Özel bir risk faktörü bulunmadığı takdirde 40 yaş üstü kadınlarda mamografi hangi sıklıkta yapılmalıdır?

Seçenekler

A
Altı ayda bir
B
Yılda bir kez
C
İki yılda bir
D
Üç yılda bir
E
Beş yılda bir
Açıklama:
Mamografi; özel bir risk faktörü bulunmadığı takdirde 40 yaş üstü kadınlarda yılda bir kez düzenli yapılmalıdır. Doğru yanıt B şıkkında verilmiştir.

Soru 96

Prostat Kanserindeki hasta dağılımının yüzde (%) kaçını 65 yaş üzerindeki erkekler oluşturur?

Seçenekler

A
%50
B
%60
C
%70
D
%80
E
%90
Açıklama:
Prostat Kanseri’ndeki hasta dağılımının %80’ini 65 yaş üzerindeki erkekler oluşturur. Doğru yanıt D şıkkında verilmiştir.

Soru 97

Uygulanacak tarama testleri ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
İşitme kayıpları-Antropometrik ölçüm
B
Koroner kalp hastalığı-Tonometri
C
Frengi-Serolojik test
D
Gelişimsel kalça displazisi-Fenilketonüri
E
Kolon kanseri-Ortolani Testi
Açıklama:
Frengi-Serolojik test eşleştirmesi doğrudur.
Diğer şıklarda verilen eşleştirmelerin doğruları şu şekildedir: Koroner kalp hastalığı-EKG Göğüs ağrısı anketi, İşitme kayıpları-Odiometri, Gelişimsel kalça displazisi-Ortolani Testi (DKÇ muayenesi), Kolon kanseri-Dışkıda gizli kan testi (özellikle yaşlılarda)Kolonoskopi
Bu durumda C şıkkı doğrudur.

Soru 98

Aşağıdaki tarama testlerinden hangisi çocukluk döneminde yapılması gereken testlerden biridir?

Seçenekler

A
Davranış bozuklukları
B
Hipotiroidizm
C
Doğumsal kalp hastalıkları
D
Doğumsal Kalça Çıkığı
E
Fenilketonüri
Açıklama:
Bebeklik ve çocukluk döneminde yapılması gereken tarama testleri şu şekildedir:
Bebeklik (0-18 Aylar)
• Rutin taramalar: Fenilketonüri, DKÇ, hipotiroidizm
• Doğumsal kalp hastalıkları
• Duyma ve görme bozuklukları, şaşılık
• Baş çevresi taraması, gelişme geriliği
• Diş çürüklüğü ve çarpıklığı
Çocukluk (18 ay-11 yaş)
• Görme, işitme bozuklukları
• Gelişmedeki anormallikler
• Davranış bozuklukları, Öğrenme yetersizliği
• Diş çürümeleri
Doğru yannıt A şıkkında verilmiştir.

Soru 99

Taramalar kaç başlıkta toplanmaktadır?

Seçenekler

A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Taramalar pasif tarama ve aktif taramalar olarak iki başlıkta toplanır. Başka bir nedenle sağlık hizmeti almaya gelenlere tarama testleri uygulanması pasif
tarama, bir hedef gruba ya da kitleye giderek seçilen konuda tarama testleri uygulaması aktif tarama olarak tanımlanır. Doğru yanıt A şıkkında verilmiştir.

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri içerisinde yer alan hizmetlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Psikolojik hizmet
B
Bağışıklama
C
Kemoprofilaksi
D
Erken Tanı
E
Sağlık Eğitimi
Açıklama:
Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri içerisinde yer alan 7 temel hizmet; Bağışıklama, Kemoprofilaksi, Erken Tanı, Sağlık Eğitimi, Beslenme, Aile planlaması, Kişisel Hijyen.

Soru 101

I. Ses kısıklığı
II. Şiddetli baş ağrısı
III. İnatçı hazımsızlık
IV. Kusma, ishal
V. Ben ve siğillerdeki değişiklik
Yukarında verilen seçeneklerden hangisi/hangileri çeşitli kanserler için uyarıcı olup erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren belirtilerdendir?

Seçenekler

A
II, IV
B
I, III, V
C
III
D
IV, V
E
I, IV
Açıklama:
Farklı yaş ve cins grupları için anlamı değişik olmakla birlikte, çeşitli kanserler için uyarıcı olup erken tanı faaliyetleri sırasında üzerinde durulması gereken ve hekime başvurmayı gerektiren belli başlı belirtiler şöyle sıralanabilir:
1. Vücudun herhangi bir yerinde şişlik veya kitleler
2. İyileşmeyen ve iyileşmesi geciken yara
3. Ben ve siğillerdeki değişiklik
4. Olağan dışı kanama
5. Yutma güçlüğü
6. Sürekli öksürük
7. Ses kısıklığı
8. İdrar ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklik
9. Nedeni açıklanmayan ateş ve zayıflama
10.İnatçı hazımsızlık

Soru 102

Henüz bir hastalık belirtisi göstermeyen sağlıklı kişilerin, tarama muayene ve testleri ile sağlıklarının korunmasına katkıda bulunmak amacıyla yapılan düzenli sağlık kontrolü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Primer koruma
B
Hastalık taraması
C
Periyodik muayene
D
Toplum taraması
E
Tersiyer koruma
Açıklama:
Periyodik sağlık muayenesi, henüz bir hastalık belirtisi göstermeyen sağlıklı kişilerin, tarama muayene ve testleri ile sağlıklarının korunmasına katkıda bulunmak amacıyla yapılan düzenli sağlık kontrolüdür.

Soru 103

"Faydasını gösteren kanıta rağmen faydanın göreceli olarak az olduğu ya da kanıtın zayıf olduğu haller" tanımı, periyodik muayene kılavuzları ve takip kriterlerinden hangisidir?

Seçenekler

A
Lehinde veya karşısında olunamayan öneriler
B
Hakkında yetersiz kanıt olanlar
C
Seçenek olarak sunulanlar
D
Önerilenler
E
Önerilmeyenler
Açıklama:
Önerilenler: Faydasını gösteren kanıta rağmen faydanın göreceli olarak az olduğu ya da kanıtın zayıf olduğu haller. Müdahalesi maliyet etkin ve bireylerin hemen hepsi tarafından kabul edilebilirdir.

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi bir tarama programı planlamada göz önünde bulundurulması gerekenlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Hastalık sık görülen önemli bir sağlık sorunu olmalı
B
Erken tanının, klinik sonuçları iyileştireceği bilimsel olarak kanıtlanmış olmalı
C
Doğru sonuç verme ve kabul edilebilirlik bakımından yeterli olmalı
D
Hastalık için belirli bir tedavi yöntemi olmalı
E
Erken tanıyla bulunan hastaların tedavisi, hastalığın ilerlemesini mümkün kılmıyor olmalı
Açıklama:
Bir tarama programı planlamada göz önünde bulundurulması gerekenler:
1. Hastalık sık görülen önemli bir sağlık sorunu olmalı
2. Erken tanının, klinik sonuçları iyileştireceği bilimsel olarak kanıtlanmış olmalı
3. Doğru sonuç verme ve kabul edilebilirlik bakımından yeterli olmalı
4. Hastalık için belirli bir tedavi yöntemi olmalı
5. Erken tanıyla bulunan hastaların tedavisi, hastalığın ilerlemesini mümkün
kılıyor olmalı
6. Tarama muayeneleri ucuz ve kolay olmalı
7. Hastalığın tanımlanabilir bir pre-semptomatik ya da gizli dönemi olmalı
8. Hastalığın tanısı için uygun bir test olmalı
9. Taramada kullanılacak yöntem, zararsız ve halk tarafından kabul edilmeli
10.Hastalığın doğal seyri iyi bilinmeli
11.Kimlerin hasta olarak kabul edilebileceği konusunda fikir birliği olmalı
12.Tarama muayenesinde kullanılan yöntem ile normal bulunanların arasında hasta kalmamalı ve muhtemel hasta grubuna ayrılanların büyük çoğunluğu kesin tanı muayeneleri sonunda hasta çıkmalı
13.Paramedikal personel tarafından uygulanabilecek yöntemler tercih edilmelidir.

Soru 105

Başka bir nedenle sağlık hizmeti almaya gelenlere tarama için testler uygulanması aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Aktif Tarama
B
Sistematik Tarama
C
Fırsatçı Tarama
D
Kitle Taraması
E
Sağlık taraması
Açıklama:
Pasif Tarama (Fırsatçı Tarama):
Başka bir nedenle sağlık hizmeti almaya gelenlere tarama için testler uygulanmasıdır. Hekim ya da hekim dışı sağlık personeline herhangi bir nedenle başvuran hastalar arasında kuşkulu olanlarda hastalık araştırmadır.

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi aktif taramanın dezavantajlarından biridir?

Seçenekler

A
Hedef grubun tümünü kapsayamaz.
B
İyi bir organizasyon gerektirir.
C
Zaman planlaması yapmak zordur.
D
Kişi başka bir hastalık için başvurduğundan sağlık eğitimi yapmak güçtür.
E
Birkaç sorun için bir arada yapılamaz.
Açıklama:
Aktif taramanın dezavantajları;
İyi bir organizasyon gerektirir
Kaynakların kötü kullanılma olasılığı yüksektir.
Taramaya çoğunlukla hizmete en az gereksinimi olanlar katılır.
Yönetimi güçtür.

Soru 107

Serolojik test yaptıran bir hasta hangi hastalık için bu testi yaptırmıştır?

Seçenekler

A
Frengi
B
Tüberlükoz
C
Sıtma
D
Glokom
E
Şiştozomiyazis
Açıklama:
Serolojik test=Frengi

Soru 108

Büyüme, gelişme ve beslenme bozuklukları için hangi ölçüm yapılmaktadır?

Seçenekler

A
Tonometri
B
Okuma ve zeka testleri
C
Hemoglobin ölçümü
D
Antropometrik ölçüm
E
Odiometri
Açıklama:
Antropometrik ölçüm = Büyüme ve gelişme- Beslenme bozuklukları

Soru 109

Doğum öncesi gebe kadını değerlendirmede aşağıdakilerden hangisinin kontrol edilmesi gerekir?

Seçenekler

A
Glokom
B
Duyu bozuklukları
C
Omurga anomalileri
D
Davranış bozuklukları
E
Genetik düzensizlikler
Açıklama:
Doğum Öncesi Gebe Kadını Değerlendirme
• Genetik düzensizlikler
• Kan grubu uyuşmazlığı
• Cinsel yolla bulaşan hastalıklar: Sifiliz, hepatit B, gonore, Herpes, Aids
• Rubella, toxoplazmozis
• Doğum kusurları: Nöral tüp bozuklukları, Down sendromu
• Tıbbi sorunlar: Diabet, hipertansiyon, anemi, tüberküloz, kalp hastalığı
• Hipotiroidi
• Böbrek enfeksiyonları
• Obstetrik sorunlar: Baş-pelvis uygunsuzluğu, tekrarlayan düşükler, düşük tehdidi
• Annenin alkol ve sigara kullanımı

Ünite 6

Soru 1

I. Antibiyotik direnciII. Tedavi maliyetinde azalmaIII. İlaç etkileşmeleriIV. Tedavinin yetersiz kalmasıYukarıdakilerden hangileri akılcı-olmayan ilaç kullanımının sonuçlarındandır?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II, IV
C
I, III, IV
D
II ve IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
İlaç kullanımındaki yanlışlıkları tartışabileceksiniz.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi konjonktiva üzerine ilaç uygulaması konusunda dikkat edilecek hususlardan değildir?

Seçenekler

A
İlacı kullandıktan sonra buzdolabında uzun süre saklamak gerekmez.
B
Bir aydan daha fazla aynı preparat kullanılmaz.
C
Aynı göze tekrarlayan uygulamalar yapılacaksa, uygulamalar arasında en az beşer dakikalık süreler bırakılmalıdır.
D
Damla uygulanırken gözün iç kısmına parmakla bastırılaraknazolakrimal kanalın kapatılması sonucu ilacın sistemik dolaşıma geçmesi engellenir.
E
Göze yapılacak uygulamalar sırasında temizlik koşullarına uymak gerekir.
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 3

I. SüspansiyonII. PosyonIII. LavmanIV. EmülsiyonV. PilülVI. EliksirYukarıdakilerden hangileri sıvı farmasötik şekillerdendir?

Seçenekler

A
II, III, VI
B
I, II, III, IV
C
I, II, III, VI
D
III, IV, V, VI
E
I, II, IV, VI
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 4

İki ilacın birbirinin emilimini, vücuttaki dağılımını, biyotransformasyonunu ve vücuttan atılmasını değiştirmesi sonucu kan düzeyinin beklenenden farklı olması durumu hangi tip ilaç etkileşmeleridir?

Seçenekler

A
Farmasötik etkileşmeler
B
Kimyasal antagonizma
C
Aditif etkileşme
D
Potansiyalizasyon
E
Farmakokinetik etkileşmeler
Açıklama:
İlaçların kullanımı sırasında oluşabilecek istenmeyen etki tiplerini belirleyebileceksiniz.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi zehirlenme durumunda yapılması gerekenlerden değildir?

Seçenekler

A
Hastanın solunum yollarının açık kalması sağlanmalıdır.
B
Zehirli maddenin kan dolaşımına geçmesi engellenmelidir.
C
Zehirli maddenin ne olduğu belirlenmelidir.
D
Zehirlenmeye yol açan etkin madde cilt veya mukozalara bulaşmışsa bol su ile yıkanması gerekir.
E
Her maddenin etkisini ortadan kaldırabilen antidotu vardır ve hastaya müdahale sırasında antidot uygulanmalıdır.
Açıklama:
Zehirlenmeler ve tedavi ilkelerini ifade edebileceksiniz.

Soru 6

İlaçların doğru kullanımı konusunda aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Her ilaç günde kaç kez alınacaksa, bu, eşit aralıklarla olmalıdır.
B
Reflü hastası olanlar ilaç aldıktan sonra en az 10 dakika uzanmalıdır.
C
Ağız yoluyla alınacak ilaçlar, çiğnenerek, kırılarak, bölünerek veya suda çözülerek kullanılmamalıdır.
D
Hasta kendini iyi hissederse antibiyotik kullanımını bırakmalıdır.
E
İlaçların emilimi besinler tarafından etkilenebilir. Bu durumda ilaç aç veya tok karnına alınabilir.
Açıklama:
İlaç kullanımındaki yanlışlıkları tartışabileceksiniz.

Soru 7

Aşağıda yer alan ilaç-kullanım ilkesi seçeneklerinden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Demir ilaçları- kalsiyumdan zengin süt ve süt ürünleri, pekmez, susam, fındık, fıstık, kurutulmuş meyveler, kuru baklagiller, yeşil yapraklı sebzeler ile birlikte kullanılmamalıdır.
B
Ağrı kesici - ateş düşürücü ilaçlar-beraberinde midemukozasını koruyucu ilaçların da kullanılmaları önerilmelidir.
C
Antibiyotikler-yeterli doz ve sürede kullanılmalıdır.
D
Vitamin preparatları-kişiler yeterli ve dengeli beslense bile kullanmalıdır.
E
Sakinleştirici ilaçlar-alkol ile birlikte kullanılmamalıdır.
Açıklama:
İlaç kullanımındaki yanlışlıkları tartışabileceksiniz.

Soru 8

I. İyileştikten sonra hasta ilacı bırakabilir.II. Hasta ilaca başladıktan sonra dozu kendisine göre ayarlayabilir.III. Gereksiz yere ilaç tüketiminden kaçınılmalıdır.IV. Hasta herhangi bir ilaç veya besine alerjik reaksiyonu olup olmadığı konusunda hekime bilgi vermelidir.Doğru ilaç kullanımı konusunda yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
III ve IV
B
II, IV
C
I, III, IV
D
I ve II
E
II, III, IV
Açıklama:
İlaç kullanımında temel ilkeleri açıklayabileceksiniz.

Soru 9

İlaçların saklama koşulları ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Buzdolabında saklanması gereken ilaçlar da kesinlikle buzlukta saklanmamalı ve dondurulmamalıdır.
B
Işık etkisi ile bozunabilen ilaçlar ambalajından çıkarıldıktan sonra bekletilmeden hemen hasta tarafından alınmalıdır.
C
Kullanma talimatında belirtilmediğisürece ilaçlar buzdolabında saklanmalıdır.
D
Toz halinde alınıp sulandırarak kullanılan şuruplar hazırladıktan sonra buzdolabında saklanmalıdır.
E
Renklenmeler ve çökeltiler oluşan ilaçlar kullanım süresi dolmamış olsa bile kullanılmamalıdır.
Açıklama:
İlaç kullanımında temel ilkeleri açıklayabileceksiniz.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi akılcı olmayan ilaç kullanımının sonuçlarından birisi değildir?

Seçenekler

A
İlaçların yan etkilerinin azalması
B
Tedavinin sonuçsuz kalması
C
Tedavi maliyetindeki artış
D
İlaç etkileşimleri
E
Antibiyotik direnci
Açıklama:
İlaç kullanımında temel ilkeleri açıklayabileceksiniz.
Akılcı olmayan ilaç kullanımı sonucu ilaçların yan etkileri artar. buna göre doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 11

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ilaç kullanım ilkelerine göre yanlış uygulamadır?

Seçenekler

A
Beklenmeyen etkiler görüldüğünde ilaç kullanımı kesilmeden ilgili doktora ulaşılması gerekmektedir.
B
Bilinçli bir şekilde ilaç kullanımı için mutlaka hekim reçetesi ile yazılmış ilaçların kullanılması gerekmektedir.
C
Satın alınan ilaçların son kullanım tarihlerinin kontrol edilmesi gerekmektedir.
D
Doktor reçetesinde tavsiye edilen dozların kesinlikle aşılmaması gerekmektedir.
E
İlaçların evde belirtilen fiziksel koşullarda saklanması gerekmektedir.
Açıklama:
İlaç kullanımında temel ilkeleri açıklayabileceksiniz.
Bilinçli bir şekilde ilaç kullanımı için mutlaka hekim reçetesi ile yazılmış ilaçların kullanılması, satın alınan ilaçların son kullanım tarihlerinin kontrol edilmesi, doktor reçetesinde tavsiye edilen dozların kesinlikle aşılmaması, ilaçların evde çocukların ulaşamayacağı yerlerde belirtilen fiziksel koşullarda saklanması ve beklenmeyen etkiler görüldüğünde ilaç kullanımının kesilerek doğrudan ilgili doktora ulaşılması gerekmektedir.

Soru 12

Seçeneklerden hangisi lokal uygulama yollarından biridir?

Seçenekler

A
Enteral uygulama
B
Lezyon içine uygulama
C
Parenteral uygulama
D
Damar içine injeksiyon
E
İntraarteriyel injeksiyon
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.
Lezyon içine uygulama; tümör veya iltihaplı dokuların içine yapılan injeksiyonlardır.

Soru 13

İdiyosenkrazi terimi hangi durumlar için kullanılır?

Seçenekler

A
Haptenlerin antijen-antikor reaksiyonu veya antijen-T lenfositi etkileşmesine bağlı olarak ortaya çıkarttığı immünolojik yanıt durumlarıdır.
B
İlacın kendisinin veya metabolitlerinin genellikle hücre çekirdeği düzeyinde ve kalıcı nitelikte hasar verdiği durumlardır.
C
İlacın terapötik etkilerinin bir uzantısı şeklinde ortaya çıkıp genellikle doza bağlı olarak artan ve öngörülebilir nitelikteki etkilerin olduğu durumlardır.
D
Kişide önceden bulunan bazı hastalıklar nedeniyle bazı grup ilaçlara karşı beklenenden daha farklı yanıtların alındığı durumlardır.
E
Herhangi bir ilaçların istenmeyen etki grubuna sokulamayan, genetik farklılıkla ilgili olmayan ve mekanizması bilinmeyen durumlardır.
Açıklama:
İlaçların kullanımı sırasında oluşabilecek istenmeyen etki tiplerini belirleyebileceksiniz.
Herhangi bir ilaçların istenmeyen etkilerinin gruplandırıldığı dört kategoriden herhangi birine sokulamayan ve genetik farklılıkla ilgili olmayan ve mekanizması bilinmeyen durumlar idiyosenkrazi olarak değerlendirilir.

Soru 14

Herhangi bir zehirlenme durumunda emilimin engellenmesi durumunda yapılabilecek ilk işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kolestiramin verilmesi
B
Kimyasal adsorban verilmesi
C
Kusturulması
D
Midenin yıkanması
E
Barsakların boşaltılması
Açıklama:
Zehirlenmeler ve tedavi ilkelerini ifade edebileceksiniz.
Kusturma işlemi; zehirlenme yapan etkin maddenin alınmasından hemen sonra yapılması gerekir.

Soru 15

Ülkemizde en çok tüketilen ilaç grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Trankilizan ve sedatifler
B
Vitamin preparatları
C
Antikoagulanlar
D
Analjezik antipiretikler
E
Antibiyotikler
Açıklama:
İlaç kullanımındaki yanlışlıkları tartışabileceksiniz.
Bizim ülkemizde en çok tüketilen ilaç grubunu antibiyotikler oluşturmaktadır.

Soru 16

Zehirlenme durumlarında dikkat edilmesi gereken en önemli yaklaşım seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Emilimin engellenmesinin
B
Solunum ve dolaşımın sürdürülmesinin sağlanması
C
Eliminasyonun hızlandırılmasının sağlanması
D
Sistemik antidotla tedavinin sağlanması
E
Semptomatik ve destekleyici tedavinin sağlanması
Açıklama:
Zehirlenmeler ve tedavi ilkelerini ifade edebileceksiniz.
Zehirlenme durumlarında dikkat edilmesi gereken en önemli yaklaşım solunum ve dolaşımın sürdürülmesinin sağlanmasıdır. Bu nedenle hastaya girişim yapılırken öncelikle solunum yollarının açık kalması sağlanırken, damar yolunun da açılarak yaşam bulgularının izlenmesi gerekir.

Soru 17

İlaçların istenmeyen etkilerinden hangi grup gelecek kuşaklar için tehlike arz edebilir?

Seçenekler

A
Yalın toksik etkiler
B
İlaç alerjisi
C
Özel toksik etkiler
D
Dayanıksızlık reaksiyonları
E
İdiyosenkrazi
Açıklama:
İlaçların kullanımı sırasında oluşabilecek istenmeyen etki tiplerini belirleyebileceksiniz.
Özel toksik etkiler;ilaçların hücre çekirdeğinde, DNA yapısında ve genlerde değişiklikler yapması nedeniyle mutasyona yol açtıkları etkilerdir. Bu mutasyon daha sonraki kuşaklara da aktarılabilir.

Soru 18

İlaçların lokal uygulama yollarından hangilerinde temizlik çok önemlidir?

Seçenekler

A
İntraplevral ve intraperitoneal injeksiyonlarda
B
Bukkal ve intranazal uygulamalarda
C
Rektal ve vajinal uygulamalarda
D
İntrakardiyak ve intraartiküler injeksiyonlarda
E
Konjonktiva üzerine uygulamalarda
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.
Rektal ve vajinal uygulamada temizliğe çok dikkat edilmelidir.

Soru 19

İki veya daha çok ilacın birbirinin etkisini artırmasına ne denir?

Seçenekler

A
Sinerjizma
B
Analjezik
C
Toksisite
D
Antagonizma
E
Farmasötik etkileşme
Açıklama:
Zehirlenmeler ve tedavi ilkelerini ifade edebileceksiniz.

Soru 20

İki ilaç bir arada kullanıldığında biri diğerinin etkisini azaltıyorsa bu duruma ne ad verilir?

Seçenekler

A
Aditif etkileşme
B
Sinerjizma
C
Potansiyalizasyon
D
İdiyonsenkrazi
E
Antagonizma
Açıklama:
İlaçların kullanımı sırasında oluşabilecek istenmeyen etki tiplerini belirleyebileceksiniz.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi zehirlenme durumunda ilaç emilimini engellemeye yönelik bir işlemdir?

Seçenekler

A
Diüretik verme
B
Ateşi düşürme
C
Hemoperfüzyon
D
Mide yıkama
E
Hemodiyaliz
Açıklama:
İlaç kullanımında temel ilkeleri açıklayabileceksiniz.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi akılcı olmayan ilaç kullanımının önlenmesi için yapılabilecekler arasında değildir?

Seçenekler

A
İlaç endüstrisi ile sağlık çalışanlarının ilişkilerinin etik normlarının belirlenmesi
B
Reçetesiz satılan ilaçlarının kontrol altına alınması
C
Son kullanım tarihleri geçmiş ilaçların satın alınması
D
İlaç dışı tedavi seçeneklerinin belirlenmesi
E
İlaç prospektüslerinin hastanın anlayabileceği şekilde düzenlenmesi
Açıklama:
İlaç kullanımında temel ilkeleri açıklayabileceksiniz.

Soru 23

Sindirim kanalı içine verilemeyen ilaçların enjektörle vücuda verilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
İnhalasyon
B
Rektal
C
Parenteral
D
Enteral
E
İyontoforez
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 24

İlaçların uygulandığı yerden emilerek kan dolaşımına geçme oranına ne denir?

Seçenekler

A
İnhalasyon
B
İnjeksiyon
C
Serum
D
Tablet
E
Biyoyararlanım
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 25

Tümör veya iltihaplı dokuların içine yapılan injeksiyonlara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Lezyon içine uygulama
B
İnhalasyonla uygulama
C
Konjonktiva üzerine uygulama
D
Periton içine injeksiyon
E
Cilt içine injeksiyon
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 26

Supozituvar, krem veya sıvı haldeki ilaçların anüsten verilerek uygulanmasına ne denir?

Seçenekler

A
Periton içine uygulama
B
Rektum içine uygulama
C
Uterus içine uygulama
D
Vajina içine uygulama
E
Epidermal uygulama
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ağız yoluyla kullanılan katı farmasötik şekillerden değildir?

Seçenekler

A
Pilül
B
Lavman
C
Kapsül
D
Tablet
E
Draje
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 28

İlaçların doğrudan cilt üzerine sürülerek ciltten emiliminin sağlanmasına ne denir?

Seçenekler

A
Plevra içine uygulama
B
Eklem içine injeksiyon
C
Lezyon içine uygulama
D
Epidermal uygulama
E
İnhalasyonla uygulama
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir zehirlenme durumunda yapılan uygulamalardan değildir?

Seçenekler

A
Semptomatik ve destekleyici tedavi
B
Emilimin engellenmesi
C
Eliminasyonun hızlandırılması
D
Sistemik antidotla tedavi
E
İdrar pH’sının değiştirilmemesi
Açıklama:
Zehirlenmeler ve tedavi ilkelerini ifade edebileceksiniz.

Soru 30

Zehirlenmeye yol açabilen bazı ilaç veya kimyasal maddelerin etkisini seçici olarak ortadan kaldırabilen maddelere ne denir?

Seçenekler

A
Zehir
B
Toksisite
C
Panzehir
D
Emilim
E
Antipiretik
Açıklama:
Zehirlenmeler ve tedavi ilkelerini ifade edebileceksiniz.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sıvı farmasötik şekillerden biri değildir?

Seçenekler

A
Emülsiyon
B
Çözelti
C
Damla
D
Süspansiyon
E
Şurup
Açıklama:
İlaç kullanımında temel ilkeleri açıklayabileceksiniz.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi ilaçların istenmeyen yan etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Yalın toksik etki
B
Özel toksik etki
C
Antagonizma
D
İdiyosenkrozi
E
İlaç alerjisi
Açıklama:
İlaçların kullanımı sırasında oluşabilecek istenmeyen etki tiplerini belirleyebileceksiniz.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi akılcı olmayan ilaç kullanımının nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Eğitim yetersizliği
B
Antibiyotik direnci
C
İnsanların birbirine ilaç tavsiye etmeleri
D
Reçete bedelinin büyük bir kısmının SGK tarafından ödenmesi
E
Eczanelerde olabilecek dikkatsizlikler
Açıklama:
İlaç kullanımındaki yanlışlıkları tartışabileceksiniz.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi ilaç saklama koşullarından biri değildir?

Seçenekler

A
Çocukların göremeyeceği yerde saklanması
B
Buzdolabının kapağında saklanması
C
Işıktan ve nemden uzak tutulması
D
Kendi ambalajında saklanması
E
Kapağı sıkıca kapatılmış olarak saklanması
Açıklama:
İlaç kullanımındaki yanlışlıkları tartışabileceksiniz.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi bitkisel kökenli preparat değildir?

Seçenekler

A
İnfüzyon
B
Dekoksiyon
C
Tentür
D
Ekstre
E
Pilül
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi bilinçli ilaç kullanımı ilkelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Hekim reçetesi ile yazılmış ilaçların kullanılması
B
Doktor reçetesinde tavsiye edilen dozların kesinlikle aşılmaması
C
İlaçların son kullanım tarihlerinin kontrol edilmesi
D
Beklenmeyen etkiler görüldüğünde ilaç kullanımının kesilmesi
E
İlaç prospektüslerinin hastanın anlayabileceği şekilde düzenlenmesi
Açıklama:
İlaç kullanımındaki yanlışlıkları tartışabileceksiniz.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi akılcı ilaç kullanımı konusunda sorumluluk sahibi değildir?

Seçenekler

A
Öğretmen
B
Eczacı
C
Hekim
D
Hemşire
E
Hasta
Açıklama:
İlaç kullanımındaki yanlışlıkları tartışabileceksiniz.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi sistemik ilaç uygulama yollarından biridir?

Seçenekler

A
İntrakütan injeksiyon
B
İntraartiküler injeksiyon
C
İntraplevral injeksiyon
D
İntravajinal uygulama
E
İntravenöz injeksiyon
Açıklama:
Tedavide kullanılan ilaçların vücuda veriliş yollarını sıralayabileceksiniz.

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi akılcı-olmayan ilaç kullanımının nedenleri arasındadır?

Seçenekler

A
İlaçların istenmeyen etkilerinin artması
B
Eğitim yetersizliği
C
Tedavi maliyetinde artış
D
Antibiyotik direnci
E
İşten geri kalma ve kazanç kaybı
Açıklama:
Eğitim yetersizliği, akılcı-olmayan ilaç kullanımının nedenleri arasındadır.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi ilacın lokal uygulama yollarındandır?

Seçenekler

A
Epidermal uygulama
B
Enteral uygulama
C
Parenteral uygulama
D
İnhalasyon yoluyla uygulama
E
Transdermal yolla uygulama
Açıklama:
Epidermal (cilt üzerine; perkütan) uygulama lokal uygulama yollarındadır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi ilacın sistemik uygulama yolları arasındadır?

Seçenekler

A
Cilt içine injeksiyon
B
Kalp içine injeksiyon
C
Rektum içine uygulama
D
Parenteral uygulama
E
Konjonktiva üzerine uygulama
Açıklama:
Parenteral uygulama sistemik uygulama yolları arasındadır.

Soru 42

Sıvı ve pomad şeklindeki ilaçların göz içine uygulanması aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
İnhalasyon uygulama
B
Epidermal uygulama
C
Konjonktiva üzerine uygulama
D
Transdermal yolla uygulama
E
Enteral uygulama
Açıklama:
Konjonktiva üzerine uygulama: Sıvı ve pomad şeklindeki ilaçların göz içine uygulanmasıdır.

Soru 43

“Parenteral uygulama: Enteral uygulama olanağı bulunmayan durumlarda, sindirim kanalından emilmeyen veya sindirim kanalında bozunabilen ilaçların uygulanması gerektiğinde veya çabuk etki oluşması beklenen durumlarda başvurulan bir uygulama yoludur.”
Aşağıdakilerden hangisi parenteral uygulama yolları arasında değildir?

Seçenekler

A
Rektal yolla uygulama
B
İntramusküler injeksiyon
C
Damar içine injeksiyon
D
İntravenöz injeksiyon
E
Kemik iliği içine injeksiyon
Açıklama:
Rektal yolla uygulama, enternal uygulama yolları arasındadır

Soru 44

Hastaların kolay alabilmeleri için belirli forma getirilen ilaçlar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Enteral uygulama
B
Ciltaltı injeksiyon
C
Lokal uygulama yolları
D
Sistemik uygulama yolları
E
Farmasötik şekiller
Açıklama:
Hastaların kolay alabilmeleri için belirli forma getirilen ilaçlar farmasötik şekiller olarak isimlendirilir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi yarı-katı farmasötik şekillerdendir?

Seçenekler

A
Damla
B
Pomad
C
Şurup
D
Süspansiyon
E
Kapsül
Açıklama:
Pomad (merhem): Cilt ve mukozalara uygulanır. Yarı katı haldeki yağlar veya emülsiyonlar içinde etkin maddelerin eritilmesiyle hazırlanır.

Soru 46

“İlaç gibi aktif madde içeren bazı bitkilerin belirli kısımları kurutularak hazırlanan bitkisel ilaç hammaddelerine ........... denir.”
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Draje
B
Kaşe
C
Drog
D
Pilül
E
Lavman
Açıklama:
İlaç gibi aktif madde içeren bazı bitkilerin belirli kısımları kurutularak hazırlanan bitkisel ilaç hammaddelerine drog denir.

Soru 47

“İlacın terapötik etkilerinin bir uzantısı şeklinde ortaya çıkar ve genellikle doza bağlı olarak artar ve öngörülebilir nitelikteki etkilerdir. En hafif şekli bazı organların işlevlerinde bozulma ile ortaya çıkan fonksiyonel nitelikte olanlardır.”
Yukarıdaki tanım ilaçların istenmeyen etkilerinden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Yalın toksik etkiler
B
Özel toksik etkiler
C
İlaç alerjisi
D
Dayanıksızlık reaksiyonları
E
İdiyosenkrazi
Açıklama:
Yalın toksik etkiler: ilacın terapötik etkilerinin bir uzantısı şeklinde ortaya çıkar ve genellikle doza bağlı olarak artar ve öngörülebilir nitelikteki etkilerdir. En hafif şekli bazı organların işlevlerinde bozulma ile ortaya çıkan fonksiyonel nitelikte olanlardır.

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi farmakodinamik etkileşmeler arasında değildir?

Seçenekler

A
Kimyasal antagonizma
B
Fizyolojik antagonizma
C
Farmakolojik antagonizma
D
Farmasötik etkileşmeler
E
Potansiyalizasyon
Açıklama:
İlaç etkileşmeleri; farmasötik etkileşemeler, farmakokinet etkilemeşmeler ve farmakodinamik etkileşmeler olarak üçe ayrılır.

Soru 49

Genellikle hastalıkların tanısı, tedavisi, önlenmesi ve diğer amaçlarla tıpta kullanılan biyolojik etkinliği olan saf kimyasal madde veya onun eşdeğeri bitkisel veya hayvansal kökenli belirli miktarda etkin madde içeren karışımlar olarak tanımlanır. Yapılan tanım aşağıdaki hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İlaç
B
Serum
C
Mamografi
D
Kolonoskopi
E
Farmasötik
Açıklama:
Genellikle hastalıkların tanısı, tedavisi, önlenmesi ve diğer amaçlarla tıpta kullanılan biyolojik etkinliği olan saf kimyasal madde veya onun eşdeğeri bitkisel veya hayvansal kökenli belirli miktarda etkin madde içeren karışımlar ilaç olarak tanımlanmaktadır.

Soru 50

I. Mutlaka hekim reçetesi ile yazılmış ilaçların kullanılması gerekir
II. Satın alınan ilaçların son kullanım tarihlerinin kontrol edilmesi gerekir
III. Doktor reçetesinde tavsiye edilen dozların kesinlikle aşılmaması gerekir
IV. Beklenmeyen etkiler görüldüğünde ilaç kullanımının kesilerek doğrudan ilgili doktora ulaşılması gerekir
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde bilinçli bir şekilde ilaç kullanımı için yapılması gerekenler doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I,II, III ve IV
Açıklama:
Bilinçli bir şekilde ilaç kullanımı için mutlaka hekim reçetesi ile yazılmış ilaçların kullanılması, satın alınan ilaçların son kullanım tarihlerinin kontrol edilmesi, doktor reçetesinde tavsiye edilen dozların kesinlikle aşılmaması, ilaçların evde çocukların ulaşamayacağı yerlerde belirtilen fiziksel koşullarda saklanması ve beklenmeyen etkiler görüldüğünde ilaç kullanımının kesilerek doğrudan ilgili doktora ulaşılması gerekmektedir.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi İlaçların kullanım ilkeleri konusunda sorumlu değildir?

Seçenekler

A
Hasta Yakını
B
Doktor
C
Eczacı
D
Hemşire
E
Hademe
Açıklama:
Hastanın durumunun ayrıntılı olarak değerlendirilmesi sonucu tedavisi için en uygun ilacın seçilmesi hekimin sorumluluğundadır. İlaçların kullanılması, hastaya veriliş biçimi ve miktarına doktor karar verir. O nedenle akılcı ilaç kullanımı konusunda ilk sorumluluk hekim üzerinde olmaktadır. Hekim hastası için uygun reçeteyi yazdıktan sonra ilacın alınabileceği yer ise eczanedir. Dolayısıyla reçetede yazılan veya reçetesiz alınabilen ilacın sağlanması konusu da eczacının sorumluluğundadır. O nedenle akılcı ilaç kullanımı konusunda ikincil önemli sorumluluk da eczacıya düşmektedir. Bunun yanında gerek hastanede kullanılan ilaçlar gerekse injeksiyon yoluyla kullanılacak ilaçların uygulanması konusunda hemşire ve diğer sağlık personelinin de bu sürece katkısı vardır. Hatta reçetede yazılan ilaç bilgili hasta yakını tarafından da uygulanabilir. İlacı uygulayan kişinin hastanın ilacı ne amaçla kullandığını, ilaç etkilerini ve olası yan etkilerini iyi bilmesi gerekir. İlaç kullanacak kişi hastalığı konusunda da bilgili olmalıdır.

Soru 52

I. Gereksiz yere fazla ilaç yazılması
II. Tanıyla ilişkisi olmayan ilaç kullanımı
III. Gereksiz ve uygunsuz antibiyotik kullanımı
IV. Gereksiz ve pahalı ilaç kullanımı
Akılcı olmayan ilaç kullanımının en sık görülen örnekleri Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I,II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I,II, III ve IV
Açıklama:
Akılcı olmayan ilaç kullanımı hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde görülen küresel bir sorundur. En sık görülen örnekleri gereksiz yere fazla ilaç yazılması, tanıyla ilişkisi olmayan ilaç kullanımı, gereksiz ve uygunsuz antibiyotik kullanımı, gereksiz ve pahalı ilaç kullanımı, reçetesiz satılan ya da Türkiye’de olduğu gibi reçeteli olduğu halde reçetesiz de alınabilen ilaçların kullanılması sayılabilir. Bu arada bağımlılık yapan ilaçların veya maddelerin kullanılması veya bazı ilaçların kötü kullanılması da sayılabilir. Örneğin, yetkisiz ve bilgisiz kişilerin tavsiyesiyle ilaç alınabilmesi gibi. Bu şekilde özellikle vitaminler, ağrı kesiciler, glukokortikoidler, antibiyotikler, hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar, diüretikler, antasidler, barsak hareketlerini hızlandıran ve barsakları yumuşatan ilaçlar gibi sindirim sistemini etkileyen ilaçlar, kilo vermeyi kolaylaştıran ilaçların uygunsuz kullanımları söz konusudur. Yani ilacın yanlış endikasyonda, yanlış yoldan, yanlış dozda, yanlış aralıklarla ve yanlış sürede kullanılması akılcı olmayan ilaç kullanımı için örnek olabilir. Akılcı ilaç kullanımında önemli bir nokta da hastanın hastalığı ve kullanması gereken ilaç/ilaçlar konusunda yeterince bilgilendirilmemesidir. İlacın etkileri, istenmeyen etkileri, kullanma zamanı, aç veya tok alınması, kullanılan diğer ilaçlarla veya ilaç olmayan diğer ürünlerle ve besinlerle etkileşmesi gibi.

Soru 53

İlaç Uygulama Yöntemlerinden biri olan lokal uygulamada, bazı injeksiyonların mutlaka bu alanda deneyimi olan personel tarafından uygulanması gerekir. Bu bilgi ışığında aşağıdaki şıklardan hangisi doğru olarak verilmemiştir?

Seçenekler

A
Eklem
B
Kalp
C
Plevra
D
Cilt içine
E
Periton
Açıklama:
Eklem, kalp, plevra, periton ve kafa içi injeksiyonların mutlaka bu alanda deneyimi olan personel tarafından uygulanması gerekir. Cilt içine (intrakütan) injeksiyon için zorunluluk yoktur.

Soru 54

İlaçların yan etkilerini saptamak, izlemek, değerlendirmek ve önlemek için kurulan merkez aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Sağlık Bakanlığı
B
İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü
C
Türkiye Farmakovijilans Merkezi (TÜFAM)
D
Hastaneler
E
Müsteşarlık
Açıklama:
Sağlık Bakanlığı ilaçların yan etkilerini saptamak, izlemek, değerlendirmek ve önlemek için bir merkez kurmuştur. Hekimler hastalarına uyguladıkları ilaçlarla ilgili olarak beklenmeyen bir durumla karşılaştıklarında hastanelerde oluşturulan irtibat noktalarına bu konuda bilgi vermektedirler. Bu veriler, Sağlık Bakanlığı’nın İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Türkiye Farmakovijilans Merkezi (TÜFAM) tarafından toplanarak değerlendirilmektedir. Farmakovijilans ilaçların güvenliliği açısından oldukça önemli bir alandır. Toksikoloji, farmakoloji, epidemiyoloji ve bilgi teknolojisi gibi alanları yakından ilgilendirmektedir. İlaçların istenmeyen etkileri nedeniyle oldukça fazla halk sağlığı ve ekonomik sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu yüzden oluşan bir istenmeyen etkinin değerlendirilmesi son derece önemlidir.

Soru 55

İntravenöz yolla verilen büyük hacimli sıvıların içine katılan bazı ilaçların çökelti oluşturabilmeleri ve bu şekilde embolilere yol açmaları nedeniyle ciddi riskler ortaya çıkaran etkileşme aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Farmasötik etkileşmeler
B
Farmakokinetik etkileşmeler
C
Farmakodinamik etkileşmeler
D
Kimyasal antagonizma
E
Farmakolojik antagonizma
Açıklama:
Farmasötik etkileşmeler: Daha vücuda verilmeden önce iki veya daha fazla ilaç arasında oluşabilir ve genellikle kendini fiziksel değişimler şeklinde belli eder. Örneğin berrak iki sıvının karıştırılmasıyla çökelti oluşması veya katı haldeki tozların karıştırılması sonucu sıvılaşma oluşması gibi. Bu durum özellikle parenteral ilaç uygulamaları sırasında oluşabilir. İntravenöz yolla verilen büyük hacimli sıvıların içine katılan bazı ilaçların çökelti oluşturabilmeleri ve bu şekilde embolilere yol açmaları nedeniyle ciddi riskler ortaya çıkabilir.

Soru 56

I. Mineraller
II. Vitaminler
III. Bitkisel kökenli maddeler
IV. Amino asitler
Kullanıma sunulan besin destekleri Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Besin destekleri, bitkisel kökenli maddeler, mineraller, vitaminler, amino asitler, enzimler, metabolitler,ekstreler ve konsantreler olarak kullanıma sunulmaktadır.

Soru 57

I. Solunum yolunun açık kalmasını sağlamak
II. Dolaşımın sürdürülmesini sağlamak
III. Damar yolunun açılmasını sağlamak
IV. Zehir özelliği gösteren maddenin kan dolaşımına geçişini engellemeye çalışmak
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde, Zehirlenme durumlarında dikkat edilmesi gereken önemli yaklaşımlar doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Zehirlenme durumlarında dikkat edilmesi gereken en önemli yaklaşım solunum ve dolaşımın sürdürülmesinin sağlanmasıdır. Bu nedenle hastaya girişim yapılırken öncelikle solunum yollarının açık kalması sağlanırken, damar yolunun da açılarak yaşam bulgularının izlenmesi gerekir. Bundan sonra hastanın vücuduna değişik yollarla girmiş bulunan zehir özelliği gösteren maddenin kan dolaşımına geçişinin engellenmesi ve dolaşıma geçmiş olan kısmın ise bir an önce vücuttan uzaklaştırılması gerekir.

Soru 58

I. Tıbbi endikasyon olmadan, düzenli bir şekilde bazen de dozlarının artırılarak kullanılması
II. Bazı ilaçlar başlangıçta terapötik etkileri nedeniyle kullanılmaya başlandığı halde, keyif verici etkileri nedeniyle daha sonra endikasyon ortadan kalktığı halde hastalar tarafından kullanılmaya devam edilmesi
III. Hekim tavsiyesi dışında yanlış endikasyonda kullanılması
IV. Yanlış süre ve aralarla kullanılması
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde, İlacın kötüye kullanılması halleri doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İlacın kötüye kullanılması ve yanlış kullanılması durumları birbirinden oldukça farklı durumlardır. İlacın kötüye kullanılması özellikle bazı keyif verici ve bağımlılık yapıcı maddelerin kullanımıyla ilgili bir durumdur. Bu grup ilaçlar genellikle psikoaktif ya da psikotrop olarak tanımlanan ilaçlardır. Tıbbi endikasyon olmadan, düzenli bir şekilde bazen de dozlarının artırılarak kullanılmasıdır. Bazı ilaçlar başlangıçta terapötik etkileri nedeniyle kullanılmaya başlandığı halde, keyif verici etkileri nedeniyle daha sonra endikasyon ortadan kalktığı halde hastalar tarafından kullanılmaya devam edilir. Ancak ilaçların kötü kullanılması genellikle kullanım hatalarını içermektedir. Hekim tavsiyesi dışında yanlış endikasyonda, yanlış yoldan, yanlış dozda, yanlış süre ve aralarla kullanılmasını kapsamaktadır.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi İlaçların kullanım ilkeleri konusunda sorumlu değildir?

Seçenekler

A
Hasta Yakını
B
Doktor
C
Eczacı
D
Hemşire
E
Hademe
Açıklama:
Hastanın durumunun ayrıntılı olarak değerlendirilmesi sonucu tedavisi için en uygun ilacın seçilmesi hekimin sorumluluğundadır. İlaçların kullanılması, hastaya veriliş biçimi ve miktarına doktor karar verir. O nedenle akılcı ilaç kullanımı konusunda ilk sorumluluk hekim üzerinde olmaktadır. Hekim hastası için uygun reçeteyi yazdıktan sonra ilacın alınabileceği yer ise eczanedir. Dolayısıyla reçetede yazılan veya reçetesiz alınabilen ilacın sağlanması konusu da eczacının sorumluluğundadır. O nedenle akılcı ilaç kullanımı konusunda ikincil önemli sorumluluk da eczacıya düşmektedir. Bunun yanında gerek hastanede kullanılan ilaçlar gerekse injeksiyon yoluyla kullanılacak ilaçların uygulanması konusunda hemşire ve diğer sağlık personelinin de bu sürece katkısı vardır. Hatta reçetede yazılan ilaç bilgili hasta yakını tarafından da uygulanabilir. İlacı uygulayan kişinin hastanın ilacı ne amaçla kullandığını, ilaç etkilerini ve olası yan etkilerini iyi bilmesi gerekir. İlaç kullanacak kişi hastalığı konusunda da bilgili olmalıdır.

Soru 60

I. Gereksiz yere fazla ilaç yazılması
II. Tanıyla ilişkisi olmayan ilaç kullanımı
III. Gereksiz ve uygunsuz antibiyotik kullanımı
IV. Gereksiz ve pahalı ilaç kullanımı
Akılcı olmayan ilaç kullanımının en sık görülen örnekleri Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Akılcı olmayan ilaç kullanımı hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde görülen küresel bir sorundur. En sık görülen örnekleri gereksiz yere fazla ilaç yazılması, tanıyla ilişkisi olmayan ilaç kullanımı, gereksiz ve uygunsuz antibiyotik kullanımı, gereksiz ve pahalı ilaç kullanımı, reçetesiz satılan ya da Türkiye’de olduğu gibi reçeteli olduğu halde reçetesiz de alınabilen ilaçların kullanılması sayılabilir. Bu arada bağımlılık yapan ilaçların veya maddelerin kullanılması veya bazı ilaçların kötü kullanılması da sayılabilir. Örneğin, yetkisiz ve bilgisiz kişilerin tavsiyesiyle ilaç alınabilmesi gibi. Bu şekilde özellikle vitaminler, ağrı kesiciler, glukokortikoidler, antibiyotikler, hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçlar, diüretikler, antasidler, barsak hareketlerini hızlandıran ve barsakları yumuşatan ilaçlar gibi sindirim sistemini etkileyen ilaçlar, kilo vermeyi kolaylaştıran ilaçların uygunsuz kullanımları söz konusudur. Yani ilacın yanlış endikasyonda, yanlış yoldan, yanlış dozda, yanlış aralıklarla ve yanlış sürede kullanılması akılcı olmayan ilaç kullanımı için örnek olabilir. Akılcı ilaç kullanımında önemli bir nokta da hastanın hastalığı ve kullanması gereken ilaç/ilaçlar konusunda yeterince bilgilendirilmemesidir. İlacın etkileri, istenmeyen etkileri, kullanma zamanı, aç veya tok alınması, kullanılan diğer ilaçlarla veya ilaç olmayan diğer ürünlerle ve besinlerle etkileşmesi gibi.

Soru 61

İlaç Uygulama Yöntemlerinden biri olan lokal uygulamada, bazı injeksiyonların mutlaka bu alanda deneyimi olan personel tarafından uygulanması gerekir. Bu bilgi ışığında aşağıdaki şıklardan hangisi doğru olarak verilmemiştir?

Seçenekler

A
Eklem
B
Kalp
C
Plevra
D
Cilt içine
E
Periton
Açıklama:
Eklem, kalp, plevra, periton ve kafa içi injeksiyonların mutlaka bu alanda deneyimi olan personel tarafından uygulanması gerekir. Cilt içine (intrakütan) injeksiyon için zorunluluk yoktur.

Soru 62

İlaçların yan etkilerini saptamak, izlemek, değerlendirmek ve önlemek için kurulan merkez aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Sağlık Bakanlığı
B
İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü
C
Türkiye Farmakovijilans Merkezi (TÜFAM)
D
Hastaneler
E
Müsteşarlık
Açıklama:
Sağlık Bakanlığı ilaçların yan etkilerini saptamak, izlemek, değerlendirmek ve önlemek için bir merkez kurmuştur. Hekimler hastalarına uyguladıkları ilaçlarla ilgili olarak beklenmeyen bir durumla karşılaştıklarında hastanelerde oluşturulan irtibat noktalarına bu konuda bilgi vermektedirler. Bu veriler, Sağlık Bakanlığı’nın İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan Türkiye Farmakovijilans Merkezi (TÜFAM) tarafından toplanarak değerlendirilmektedir. Farmakovijilans ilaçların güvenliliği açısından oldukça önemli bir alandır. Toksikoloji, farmakoloji, epidemiyoloji ve bilgi teknolojisi gibi alanları yakından ilgilendirmektedir. İlaçların istenmeyen etkileri nedeniyle oldukça fazla halk sağlığı ve ekonomik sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu yüzden oluşan bir istenmeyen etkinin değerlendirilmesi son derece önemlidir.

Soru 63

İntravenöz yolla verilen büyük hacimli sıvıların içine katılan bazı ilaçların çökelti oluşturabilmeleri ve bu şekilde embolilere yol açmaları nedeniyle ciddi riskler ortaya çıkaran etkileşme aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Farmasötik etkileşmeler
B
Farmakokinetik etkileşmeler
C
Farmakodinamik etkileşmeler
D
Kimyasal antagonizma
E
Farmakolojik antagonizma
Açıklama:
Farmasötik etkileşmeler: Daha vücuda verilmeden önce iki veya daha fazla ilaç arasında oluşabilir ve genellikle kendini fiziksel değişimler şeklinde belli eder. Örneğin berrak iki sıvının karıştırılmasıyla çökelti oluşması veya katı haldeki tozların karıştırılması sonucu sıvılaşma oluşması gibi. Bu durum özellikle parenteral ilaç uygulamaları sırasında oluşabilir. İntravenöz yolla verilen büyük hacimli sıvıların içine katılan bazı ilaçların çökelti oluşturabilmeleri ve bu şekilde embolilere yol açmaları nedeniyle ciddi riskler ortaya çıkabilir.

Soru 64

I. Mineraller
II. Vitaminler
III. Bitkisel kökenli maddeler
IV. Amino asitler
Kullanıma sunulan besin destekleri Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Besin destekleri, bitkisel kökenli maddeler, mineraller, vitaminler, amino asitler, enzimler, metabolitler, ekstreler ve konsantreler olarak kullanıma sunulmaktadır.

Soru 65

I. Solunum yolunun açık kalmasını sağlamak
II. Dolaşımın sürdürülmesini sağlamak
III. Damar yolunun açılmasını sağlamak
IV. Zehir özelliği gösteren maddenin kan dolaşımına geçişini engellemeye çalışmak
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde, Zehirlenme durumlarında dikkat edilmesi gereken önemli yaklaşımlar doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Zehirlenme durumlarında dikkat edilmesi gereken en önemli yaklaşım solunum ve dolaşımın sürdürülmesinin sağlanmasıdır. Bu nedenle hastaya girişim yapılırken öncelikle solunum yollarının açık kalması sağlanırken, damar yolunun da açılarak yaşam bulgularının izlenmesi gerekir. Bundan sonra hastanın vücuduna değişik yollarla girmiş bulunan zehir özelliği gösteren maddenin kan dolaşımına geçişinin engellenmesi ve dolaşıma geçmiş olan kısmın ise bir an önce vücuttan uzaklaştırılması gerekir.

Soru 66

I. Tıbbi endikasyon olmadan, düzenli bir şekilde bazen de dozlarının artırılarak kullanılması
II. Bazı ilaçlar başlangıçta terapötik etkileri nedeniyle kullanılmaya başlandığı halde, keyif verici etkileri nedeniyle daha sonra endikasyon ortadan kalktığı halde hastalar tarafından kullanılmaya devam edilmesi
III. Hekim tavsiyesi dışında yanlış endikasyonda kullanılması
IV. yanlış süre ve aralarla kullanılması
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde, İlacın kötüye kullanılması halleri doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İlacın kötüye kullanılması ve yanlış kullanılması durumları birbirinden oldukça farklı durumlardır. İlacın kötüye kullanılması özellikle bazı keyif verici ve bağımlılık yapıcı maddelerin kullanımıyla ilgili bir durumdur. Bu grup ilaçlar genellikle psikoaktif ya da psikotrop olarak tanımlanan ilaçlardır. Tıbbi endikasyon olmadan, düzenli bir şekilde bazen de dozlarının artırılarak kullanılmasıdır. Bazı ilaçlar başlangıçta terapötik etkileri nedeniyle kullanılmaya başlandığı halde, keyif verici etkileri nedeniyle daha sonra endikasyon ortadan kalktığı halde hastalar tarafından kullanılmaya devam edilir. Ancak ilaçların kötü kullanılması genellikle kullanım hatalarını içermektedir. Hekim tavsiyesi dışında yanlış endikasyonda, yanlış yoldan, yanlış dozda, yanlış süre ve aralarla kullanılmasını kapsamaktadır.

Soru 67

Genellikle hastalıkların tanısı, tedavisi, önlenmesi ve diğer amaçlarla tıpta kullanılan biyolojik etkinliği olan saf kimyasal madde veya onun eşdeğeri bitkisel veya hayvansal kökenli belirli miktarda etkin madde içeren karışımlar olarak tanımlanır. Yapılan tanım aşağıdaki hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
İlaç
B
Serum
C
Mamografi
D
Kolonoskopi
E
Farmasötik
Açıklama:
Genellikle hastalıkların tanısı, tedavisi, önlenmesi ve diğer amaçlarla tıpta kullanılan biyolojik etkinliği olan saf kimyasal madde veya onun eşdeğeri bitkisel veya hayvansal kökenli belirli miktarda etkin madde içeren karışımlar ilaç olarak tanımlanmaktadır.

Soru 68

I. Mutlaka hekim reçetesi ile yazılmış ilaçların kullanılması gerekir
II. Satın alınan ilaçların son kullanım tarihlerinin kontrol edilmesi gerekir
III. Doktor reçetesinde tavsiye edilen dozların kesinlikle aşılmaması gerekir
IV. Beklenmeyen etkiler görüldüğünde ilaç kullanımının kesilerek doğrudan ilgili doktora ulaşılması gerekir
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde bilinçli bir şekilde ilaç kullanımı için yapılması gerekenler doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bilinçli bir şekilde ilaç kullanımı için mutlaka hekim reçetesi ile yazılmış ilaçların kullanılması, satın alınan ilaçların son kullanım tarihlerinin kontrol edilmesi, doktor reçetesinde tavsiye edilen dozların kesinlikle aşılmaması, ilaçların evde çocukların ulaşamayacağı yerlerde belirtilen fiziksel koşullarda saklanması ve beklenmeyen etkiler görüldüğünde ilaç kullanımının kesilerek doğrudan ilgili doktora ulaşılması gerekmektedir.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi akılcı-olmayan ilaç kullanımının nedenleri arasındadır?

Seçenekler

A
İlaçların istenmeyen etkilerinin artması
B
Eğitim yetersizliği
C
Tedavi maliyetinde artış
D
Antibiyotik direnci
E
İşten geri kalma ve kazanç kaybı
Açıklama:
Eğitim yetersizliği, akılcı-olmayan ilaç kullanımının nedenleri arasındadır.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi ilacın lokal uygulama yollarındandır?

Seçenekler

A
Epidermal uygulama
B
Enteral uygulama
C
Parenteral uygulama
D
İnhalasyon yoluyla uygulama
E
Transdermal yolla uygulama
Açıklama:
Epidermal (cilt üzerine; perkütan) uygulama lokal uygulama yollarındadır.

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi ilacın sistemik uygulama yolları arasındadır?

Seçenekler

A
Cilt içine injeksiyon
B
Kalp içine injeksiyon
C
Rektum içine uygulama
D
Parenteral uygulama
E
Konjonktiva üzerine uygulama
Açıklama:
Parenteral uygulama sistemik uygulama yolları arasındadır.

Soru 72

Sıvı ve pomad şeklindeki ilaçların göz içine uygulanması aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
İnhalasyon uygulama
B
Epidermal uygulama
C
Konjonktiva üzerine uygulama
D
Transdermal yolla uygulama
E
Enteral uygulama
Açıklama:
Konjonktiva üzerine uygulama: Sıvı ve pomad şeklindeki ilaçların göz içine uygulanmasıdır.

Soru 73

“Parenteral uygulama: Enteral uygulama olanağı bulunmayan durumlarda, sindirim kanalından emilmeyen veya sindirim kanalında bozunabilen ilaçların uygulanması gerektiğinde veya çabuk etki oluşması beklenen durumlarda başvurulan bir uygulama yoludur.”
Aşağıdakilerden hangisi parenteral uygulama yolları arasında değildir?

Seçenekler

A
Rektal yolla uygulama
B
İntramusküler injeksiyon
C
Damar içine injeksiyon
D
İntravenöz injeksiyon
E
Kemik iliği içine injeksiyon
Açıklama:
Rektal yolla uygulama, enternal uygulama yolları arasındadır.

Soru 74

Hastaların kolay alabilmeleri için belirli forma getirilen ilaçlar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Enteral uygulama
B
Ciltaltı injeksiyon
C
Lokal uygulama yolları
D
Sistemik uygulama yolları
E
Farmasötik şekiller
Açıklama:
Hastaların kolay alabilmeleri için belirli forma getirilen ilaçlar farmasötik şekiller olarak isimlendirilir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi yarı-katı farmasötik şekillerdendir?

Seçenekler

A
Damla
B
Pomad
C
Şurup
D
Süspansiyon
E
Kapsül
Açıklama:
Pomad (merhem): Cilt ve mukozalara uygulanır. Yarı katı haldeki yağlar veya emülsiyonlar içinde etkin maddelerin eritilmesiyle hazırlanır.

Soru 76

“İlaç gibi aktif madde içeren bazı bitkilerin belirli kısımları kurutularak hazırlanan bitkisel ilaç hammaddelerine ........... denir.”
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
Draje
B
Kaşe
C
Drog
D
Pilül
E
Lavman
Açıklama:
İlaç gibi aktif madde içeren bazı bitkilerin belirli kısımları kurutularak hazırlanan bitkisel ilaç hammaddelerine drog denir.

Soru 77

“İlacın terapötik etkilerinin bir uzantısı şeklinde ortaya çıkar ve genellikle doza bağlı olarak artar ve öngörülebilir nitelikteki etkilerdir. En hafif şekli bazı organların işlevlerinde bozulma ile ortaya çıkan fonksiyonel nitelikte olanlardır.”
Yukarıdaki tanım ilaçların istenmeyen etkilerinden hangisi ile tanımlanmaktadır?

Seçenekler

A
Yalın toksik etkiler
B
Özel toksik etkiler
C
İlaç alerjisi
D
Dayanıksızlık reaksiyonları
E
İdiyosenkrazi
Açıklama:
Yalın toksik etkiler: ilacın terapötik etkilerinin bir uzantısı şeklinde ortaya çıkar ve genellikle doza bağlı olarak artar ve öngörülebilir nitelikteki etkilerdir. En hafif şekli bazı organların işlevlerinde bozulma ile ortaya çıkan fonksiyonel nitelikte olanlardır.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi farmakodinamik etkileşmeler arasında değildir?

Seçenekler

A
Kimyasal antagonizma
B
Fizyolojik antagonizma
C
Farmakolojik antagonizma
D
Farmasötik etkileşmeler
E
Potansiyalizasyon
Açıklama:
İlaç etkileşmeleri; farmasötik etkileşemeler, farmakokinet etkilemeşmeler ve farmakodinamik etkileşmeler olarak üçe ayrılır.

Soru 79

Akılcı ilaç kullanımı konusunda ilk sorumluluk kime aittir?

Seçenekler

A
Hekim
B
Hasta
C
Eczane
D
Hemşire
E
Sağlık personeli
Açıklama:
İlaçların kullanılması, hastaya veriliş biçimi ve miktarına doktor karar verir. O nedenle akılcı ilaç kullanımı konusunda ilk sorumluluk hekim üzerinde olmaktadır.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi akılcı olmayan ilaç kullanımının sonuçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Tedavinin yetersiz kalması
B
Eğitim yetersizliği
C
İlaçların istenmeyen etkilerinin artması
D
İlaç etkileşmeleri
E
Tedavi maliyetinde artış
Açıklama:
Akılcı-Olmayan İlaç Kullanımının Sonuçları
• Tedavinin yetersiz kalması
• İlaçların istenmeyen etkilerinin artması
• İlaç etkileşmeleri
• Tedavi maliyetinde artış
• İşten geri kalma ve kazanç kaybı
• Antibiyotik direnci

Soru 81

0.1 ml den daha düşük hacimde çözeltilerin injekte edildiği lokal uygulama yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Epidermal (cilt üzerine; perkütan) uygulama
B
Eklem içine (intraartiküler) injeksiyon
C
Cilt içine (intrakütan) injeksiyon
D
Plevra içine (intraplevral) injeksiyon
E
Periton içine (intraperitoneal) injeksiyon
Açıklama:
Cilt içine (intrakütan) injeksiyon: 0.1 ml den daha düşük hacimde çözeltiler bu şekilde injekte edilerek lokal etki oluşturabilirler. Bazı test çözeltileri bu yolla kullanılır.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi sistemik uygulama yollarından biri değildir?

Seçenekler

A
Enteral uygulama
B
Parenteral uygulama
C
İnhalasyon yoluyla uygulama
D
Epidermal uygulama
E
Transdermal yolla uygulama
Açıklama:
Sistemik uygulama yolları;
-Enteral uygulama
-Parenteral uygulama
-İnhalasyon yoluyla uygulama
-Transdermal yolla uygulama

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi parenteral uygulama yollarından biri değildir?

Seçenekler

A
İntramusküler (kas-içi) injeksiyon
B
Damar içine injeksiyon
C
İntraarteriyel injeksiyon
D
Kemik iliği içine injeksiyon
E
Transdermal
Açıklama:
Parenteral uygulama;
a. İntramusküler (kas-içi) injeksiyon
b. Damar içine injeksiyon
c. İntravenöz (ven-içi) injeksiyon
d. İntraarteriyel injeksiyon
e. Kemik iliği içine injeksiyon
f. Ciltaltı (subkutan) injeksiyon

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi içinde %25-30 oranında şeker bulunan sıvı farmasötik şekillerdir?

Seçenekler

A
Posyon
B
Eliksir
C
Şurup
D
Çözelti
E
Süspansiyon
Açıklama:
Posyon: İçinde %25-30 oranında şeker bulunan sıvı farmasötik şekillerdir.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi birbiriyle karışmayan iki sıvının uygun bir ajan aracılığıyla homojen bir şekilde karıştırılmasıyla elde edilen krem kıvamında farmasötik şekillerdir?

Seçenekler

A
Süspansiyon
B
Emülsiyon
C
Eliksir
D
Posyon
E
Pomad
Açıklama:
Emülsiyon: Birbiriyle karışmayan iki sıvının uygun bir ajan aracılığıyla homojen bir şekilde karıştırılmasıyla elde edilen krem kıvamında farmasötik şekillerdir.

Soru 86

İlaç gibi aktif madde içeren bazı bitkilerin belirli kısımları kurutularak hazırlanan bitkisel ilaç hammaddelerine ne denir?

Seçenekler

A
Pilül
B
Draje
C
Drog
D
Efervesan
E
Supozituvar
Açıklama:
İlaç gibi aktif madde içeren bazı bitkilerin belirli kısımları kurutularak hazırlanan bitkisel ilaç hammaddelerine drog denir.

Soru 87

İlaçların birbirinin etkisini arttırmasına ne denir?

Seçenekler

A
Antagonizma
B
Antidot
C
Psikotrop
D
Sinerjizma
E
Aditif etkileşme
Açıklama:
İlaçlar birbirinin etkisini etki mekanizması düzeyinde azaltabilir veya artırabilir. Bu şekilde iki ilaç bir arada kullanıldığında biri diğerinin etkisini azaltıyorsa antagonizma, artırıyorsa da sinerjizmadan söz edilir.

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi zehirlenme durumunda ilaç emilimini engellemeye yönelik işlemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kusturma
B
Mide yıkama
C
Barsakların boşaltılması
D
Kimyasal adsorbanlar
E
Hemoperfüzyon
Açıklama:
Emilimin engellenmesi adına yapılabilecek işlemler;
a. Kusturma
b. Mide yıkama
c. Barsakların boşaltılması
d. Kimyasal adsorbanlar

Soru 89

I.Eğitim yetersizliği,
II.Komşuluk ve akrabalık ilişkileri içinde insanların birbirine ilaç tavsiye etmeleri,
III.Kurum hekimine yakınları için kendi üzerinden ilaç yazdırma eğilimi
Aşağıdakilerden hangisi akılcı olmayan ilaç kullanımının nedenlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yukarıdaki üç madde de akılcı olmayan ilaç kullanımının nedenlerindendir.

Soru 90

İlaçların doğrudan cilt üzerine sürülerek ciltten emiliminin sağlanması hangi ilaç uygulaması kapsamına girmektedir?

Seçenekler

A
Epidermal (cilt üzerine; perkütan) uygulama
B
Cilt içine (intrakütan) injeksiyon
C
Eklem içine (intraartiküler) injeksiyon
D
Kalp içine (intrakardiyak) injeksiyon
E
Plevra içine (intraplevral) injeksiyon
Açıklama:
İlaçların doğrudan cilt üzerine sürülerek ciltten emiliminin sağlanması epidermal (cilt üzerine; perkütan) uygulama ilaç uygulaması kapsamına girmektedir.

Soru 91

Cilt içine (intrakütan) injeksiyonda kaç ml.'den düşük çözeltiler injekte edilmektedir?

Seçenekler

A
0.2 ml' den az
B
0.1 ml' den az
C
0.5 ml' den az
D
0.6 ml' den az
E
0.9 ml' den az
Açıklama:
Cilt içine (intrakütan) injeksiyonda 0.1 ml.'den düşük çözeltiler injekte edilmektedir.

Soru 92

Supozituvar, pomad veya çözelti şeklinde ilaçlar hangi yolla uygulanmaktadır?

Seçenekler

A
Enteral uygulama
B
Dilaltı (sublingual)
C
Ağız yoluyla (oral, per os)
D
Rektal yolla uygulama
E
Parenteral uygulama
Açıklama:
Supozituvar, pomad veya çözelti şeklinde ilaçlar rektal yolla uygulanmaktadır.

Soru 93

Toz haldeki ilaçların şeker veya balla karıştırılarak hazırlanan hamurun küçük küreler şeklinde kurutulmasıyla hazırlanan katı farmasötik şekillere ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Kaşe
B
Pilül
C
Kapsül
D
Draje
E
Toz (pudra)
Açıklama:
Toz haldeki ilaçların şeker veya balla karıştırılarak hazırlanan hamurun küçük küreler şeklinde kurutulmasıyla hazırlanan katı farmasötik şekillere pilül adı verilmektedir.

Soru 94

İlaç gibi aktif madde içeren bazı bitkilerin belirli kısımları kurutularak hazırlanan bitkisel ilaç hammaddelerine ne ad verilmektedir?

Seçenekler

A
Efervesan tablet
B
Toz (pudra)
C
Kapsül
D
Draje
E
Drog
Açıklama:
İlaç gibi aktif madde içeren bazı bitkilerin belirli kısımları kurutularak hazırlanan bitkisel ilaç hammaddelerine drog denir.

Soru 95

Kaç aydan küçük bebekler için kusturma önerilmemektedir?

Seçenekler

A
3 aydan küçük
B
6 aydan küçük
C
8 aydan küçük
D
10 aydan küçük
E
12 aydan küçük
Açıklama:
6 aydan küçük bebekler için kusturma önerilmemektedir.

Soru 96

İlaç saklamada oda sıcaklığı genellikle kaç °C olmalıdır?

Seçenekler

A
10-20°C
B
8-10°C
C
18-22°C
D
15-22°C
E
16-24°C
Açıklama:
Oda sıcaklığı genellikle 18-22°C olarak kabul edilir.

Soru 97

İkoagulan ilaçları kullananların hangi vitamini preparatlarını veya hangi vitamininden zengin besinleri tüketmeleri kullandıkları ilaçların etkinliğini azaltmaktadır?

Seçenekler

A
D vitamini
B
C vitamini
C
B vitamini
D
K vitamini
E
A vitamini
Açıklama:
İkoagulan ilaçları kullananların K vitamini preparatlarını veya K vitamininden zengin besinleri tüketmeleri kullandıkları ilaçların etkinliğini azaltmaktadır.

Soru 98

Reflü şikayeti olanların ilaç aldıktan sonra kaç dakika uzanmaması daha iyi olur?

Seçenekler

A
10 dk
B
15 dk
C
20 dk
D
25 dk
E
30 dk
Açıklama:
Reflü şikayeti olanların ilaç aldıktan sonra 10 dakika uzanmaması daha iyi olur.

Ünite 7

Soru 1

Hücrelerin veya dokuların yeterli oranda oksijenlenememesini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Siyanoz
B
Hipoksi
C
Apne
D
Dispne
E
Anoksi
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemlerini açıklayabilmeksiniz.

Soru 2

Kafa travması geçirmiş komadaki bir hastada burun kanadı solunumu, terleme ve interkostal çekilme gözleniyor. Bu belirtiler aşağıdakilerden hangisini işaret ediyor olabilir?

Seçenekler

A
Pnömoni
B
Atelektazi
C
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı
D
Pulmoner ödem
E
Solunum yetersizliği
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemlerini açıklayabilmeksiniz.

Soru 3

Yaklaşık bir hafta önce bir kedi sahiplenen 65 yaşındaki kadın hasta bazen aniden nefes alma ve vermede zorlandığı sebebiyle kliniğe başvuruyor. Hastanın şikayeti ve sebebi aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bronşit-Hava yollarında irritasyon
B
Astım-Alerjene maruz kalma
C
Amfizem-Hava kirliliği
D
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı-Sigara
E
Pnömoni-Yaş
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemlerini açıklayabilmeksiniz.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi egzersiz sonrası oluşan 1-2 dakika dinlenmekle geçen şiddetli kas ağrısı olan, ekstremiteleri soğuk ve soluk hastaya periferal vasküler sistemin değerlendirilmesi açısından sorulması gereken sorulardandır?

Seçenekler

A
Gün sonunda bileklerde ödem var mı?
B
Nefes vermede zorlanma var mı?
C
Bacaklarda kaşıntı var mı?
D
Ailede diyabet öyküsü var mı?
E
Daha önce cerrahi operasyon geçirdiniz mi?
Açıklama:
Dolaşım sistemi hastalıklarını tanımlayabilmek, belirti ve bulgularını bilmeksiniz.

Soru 5

16- 40 yaş kadınlarda daha sık görülen, soğuk ile temas, stres, heyecan nedeniyle başlayan, genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak tutan ve ataklar halinde seyreden hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Reynaud hastalığı
B
Derin ven trombozu
C
Varis
D
Bacak ülseri
E
Siyanoz
Açıklama:
Dolaşım sistemi hastalıklarını tanımlayabilmek, belirti ve bulgularını bilmeksiniz.

Soru 6

Akşam yemeğinde bir kase çorba yiyen ve iki bardak su içen böbrek yetmezliği olan bir hastanın bu öğünde aldığı sıvı miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
150 ml
B
200 ml
C
350 ml
D
500 ml
E
550 ml
Açıklama:
Aldığı-çıkardığı sıvı takibinin temel ilkelerini bilmeksiniz.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi yaşın ilerlemesine bağlı bası yaraları oluşma nedenlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Doku elastikiyeti kaybı
B
Deri perfüzyonunda bozulma
C
Ödem
D
Serum albümin düzeyi ve immün cevapta azalma
E
Yağ dokusunun azalmasına bağlı zayıflık
Açıklama:
Bası yarası oluşumunu engellemek için gerekli girişimleri uygulayabilmeksiniz.
C seçeneği dışındakiler yaşa bağlı bası yaraları oluşma nedenlerindendir. Ödemin yaşla ilgili olmayan bası yarası nedenlerinden olduğundan doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi apneyi doğru tanımlar?

Seçenekler

A
Solunum sayısının dakikada 16-20 olması
B
Solunumun düzenli ve ritmik olması
C
Solunum sayısının dakikada 24'ten fazla olması
D
Solunum sayısının dakikada 10'dan az olması
E
Solunumun kalıcı veya geçici olarak durması
Açıklama:
Dolaşım sistemi hastalıklarını tanımlayabilmek, belirti ve bulgularını bilmeksiniz.
Apnenin tanımı doğru olarak E seçeneğinde verildiğinden doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 9

Akciğer dokusunun enfeksiyonu aşağıdaki hangi hastalığın tanımıdır?

Seçenekler

A
Pnömoni
B
Atelektazi
C
Akut respiratuar distres sendromu
D
Kronik obstrüktif akciğer hastalıkları
E
Amfizem
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemlerini açıklayabilmeksiniz.
Akciğer dokusunun enfeksiyonu pnömoni hastalığını tanımladığından doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi varis tedavisinde kullanılan bir yöntemdir?

Seçenekler

A
Oksijen tedavisi
B
Postüral drenaj
C
Pulmoner rehabilitasyon
D
Skleroterapi
E
Bronkodilatör kullanımı
Açıklama:
Dolaşım sistemi hastalıklarını tanımlayabilmek, belirti ve bulgularını bilmeksiniz.
Skleroterapi varis tedavisinde kullanılan bir yöntem olduğundan doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi sıvı takibinin yapıldığı hastalıklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Börek yetmezliği
B
Ödemli hastalar
C
Karaciğer sirozu
D
Yüksek ateşli hastalar
E
Astım hastaları
Açıklama:
Aldığı-çıkardığı sıvı takibinin temel ilkelerini bilmeksiniz.
Astım hastaları için sıvı takibi yapılması gerekli olmadığından doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 12

Hastaların sadece uyku sırasında idrar kaçırmadan şikayetçi olduğu inkontinans tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Urge inkontinans
B
Noktürnal inkontinans
C
Bilinçsiz inkontinans
D
Stres inkontinans
E
Taşma
Açıklama:
Üriner inkontinanslı hastanın tedavi ve bakımını yapmaksiniz.
Noktürnal inkontinans tipinde hasta sadece uykuda idrar kaçırdığından doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 13

Taşma inkontinansını aşağıdakilerden hangisi doğru tanımlar?

Seçenekler

A
Dolu mesanenin idrarı boşaltma görevini yerine getirememesi
B
Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu hastanın idrarını kaçırması
C
Fiziksel çaba sırasında istemsiz idrar kaçırma
D
Sürekli olarak idrar kaçırmadan şikayetçi olma
E
Urge veya stres ile ilgili olmayan idrar kaybı
Açıklama:
Üriner inkontinanslı hastanın tedavi ve bakımını yapmaksiniz.
Taşma inkontinansında mesane idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez. Bu nedenle doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi çok boyutlu ağrı ölçüm skalalarından biridir?

Seçenekler

A
LANSS skalası
B
Vizüel analog skala
C
Sayısal değerlendirme skalası
D
McGill ağrı anketi
E
Sözel değerlendirme skalası
Açıklama:
Ağrısı olan hastayı değerlendirebilmeksiniz.
McGill ağrı anketi çok boyutlu ağrı ölçüm skalalarından biri olduğundan doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi ağrının sistemler üzerindeki etkilerinden değildir?

Seçenekler

A
Ağrıya karşı olan nöroendokrin yanıt sonucu kalbin iş yükü ve miyokardın oksijen tüketimi artar
B
Organlardan ve somatik yapılardan kaynaklanan ağrılı uyaranlar bulantı ve kusmaya neden olur
C
Ağrısı olan hastada anksiyete oluşur
D
Ağrısı olan hastanın akciğerlerinin vital kapasitesi artar
E
Şiddetli ağrı, hastanın hareket etmesini engelleyerek venöz dönüşte azalmaya ve tromboembolik komplikasyonlara neden olmaktadır
Açıklama:
Ağrısı olan hastayı değerlendirebilmeksiniz.

Soru 16

Akciğer dokusunun enfeksiyonuna ne denir?

Seçenekler

A
Atelektazi
B
Kronik obsrüktif akciğer hastalığı
C
Amfizem
D
Pnömoni
E
Reynaud hastalığı
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemlerini açıklayabilmeksiniz.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi solunum yetersizliğinin belirtileri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Burun kanadı solunumu
B
Şuur değişiklikleri
C
Dışkı ya da idrarın kaçırılması
D
Aksesuar kasların kullanımı
E
İnterkostal çekilme
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemlerini açıklayabilmeksiniz.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi ağrı eşiğini azaltan nedenlerden değildir?

Seçenekler

A
Dışa dönük kişilik
B
Çaresizlik
C
Uykusuzluk
D
Yorgunluk
E
Rahatsız edici bir ortamda bulunma
Açıklama:
Ağrısı olan hastayı değerlendirebilmeksiniz.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi vasküler hastalıklarda görülen belirti ve bulgulardan “rubor” belirtisini tanımlar?

Seçenekler

A
Dinlenme ağrısı
B
Ekstremite cildinde ve tırnaklarda kuruluk
C
Ekstremitelerde soğukluk ve solukluk
D
Siyanoz
E
Ekstremitelerin morumsı kırmızı renk alması
Açıklama:
Dolaşım sistemi hastalıklarını tanımlayabilmek, belirti ve bulgularını bilmeksiniz.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Akut Respiratuar Distres Sendrom(ARDS)’un nedenlerinden biridir?

Seçenekler

A
Dispne
B
Septik Şok
C
Taşikardi
D
Kan gazlarında kötüleşme
E
Öksürük
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemlerini açıklayabilmeksiniz.

Soru 21

Aşağdakilerden hangisi sırt üstü yatış basınç noktalarından değildir?

Seçenekler

A
Dizler
B
Topuklar
C
Kuyruk sokumu kemiği
D
Dirsekler
E
Omuzlar
Açıklama:
Yatağa bağımlı inkontinanslı hastanın izlem ve bakımını yapmak ile ilgili, bilgilere sahip olabileceksiniz.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi ağrı eşiğini artıran nedenlerden değildir?

Seçenekler

A
Gevşeme
B
Yeterli uyku
C
Dinlenme
D
Ruhsal durumun iyi olması
E
Ailevi kaygılar
Açıklama:
Ağrısı olan hastayı değerlendirebilmeksiniz.

Soru 23

Yerel veya genel olarak oksijenin tamamen yokluğuna ne ad verilir?

Seçenekler

A
Hipoksi
B
Siyanoz
C
Anoksi
D
Apne
E
Dispne
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemlerini açıklayabilmeksiniz.

Soru 24

Vücudun herhangi bir yerinde hava toplanmasına ne denir?

Seçenekler

A
Kronik bronşit
B
Amfizem
C
Pnömoni
D
Astım
E
Akut respiratuar distres sendrom
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemlerini açıklayabilmeksiniz.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi dolaşım sisteminin görevleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Taşıma fonksiyonu
B
Vücut ısısının kontrolü
C
Deri bütünlüğünün korunması
D
Lenfatik sistem
E
Mikroorganizmalara karşın vücudun korunması
Açıklama:
Dolaşım sistemi hastalıklarını tanımlayabilmek, belirti ve bulgularını bilmeksiniz.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi yaşın ilerlemesi ile yaşlılarda basınç ülserlerinin gelişmesinde rol oynayan faktörlerden değildir?

Seçenekler

A
Yağ dokusunun azalmasına bağlı zayıflık
B
Deri perfüzyonu ve deri turgorunda bozulma
C
Serum albumin düzeyi ve immün cevapta azalma
D
Epidermis ve dermiş arasındaki bağlantının zayıflaması
E
Doku elastikiyetinin artışı
Açıklama:
Bası yarası oluşumunu engellemek için gerekli girişimleri uygulayabilmeksiniz.

Soru 27

Reynaud Hastalığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak tutan, ataklar halinde seyreden bir hastalıktır
B
Ataklar 10-15 dakika sürer ve 30-60 dakika içinde geriler
C
Hastalara vazokonstriksiyona neden olan ilaçları almamaları hatırlatılmalıdır
D
Önce parmak uçlarının rengi solar, daha sonra buna siyanoz, soğukluk, uyuşma ve ağrı eşlik eder
E
Sıcak mevsimlerde tablo şiddetlenir
Açıklama:
Dolaşım sistemi hastalıklarını tanımlayabilmek, belirti ve bulgularını bilmeksiniz.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ağrı eşiğini artırır?

Seçenekler

A
Anksiyete
B
Dinlenme
C
Depresyon
D
Öfke
E
Stres
Açıklama:
Ağrısı olan hastayı değerlendirebilmeksiniz.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi insanda sıvı kaybını arttıran faktörler arasındadır?

Seçenekler

A
Ateş
B
Kusma
C
Kan kaybı
D
Sıcak bir çevre
E
Hepsi
Açıklama:
Aldığı-çıkardığı sıvı takibinin temel ilkelerini bilmeksiniz.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinanslı hastalara uygulanan davranışsal tedavi yöntemlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Biofeedback
B
Postüral drenaj
C
Mesane eğitimi
D
Pelvik taban kas egzersizleri
E
Diyet
Açıklama:
Üriner inkontinanslı hastanın tedavi ve bakımını yapmaksiniz.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi vücutta bası yaralarının oluşmasında rol oynayan risk faktörleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Genetik faktörler
B
Sürtünme
C
Beslenme
D
Ödem
E
Isı artışı
Açıklama:
Bası yarası oluşumunu engellemek için gerekli girişimleri uygulayabilmeksiniz.

Soru 32

Hastanın uyku sırasında idrar kaçırmadan şikayetçi olduğu inkontinans tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Urge İnkontinans
B
Stres İnkontinans
C
Taşma İnkontinans
D
Noktürnal Enürezis
E
Sürekli Sızıntı
Açıklama:
Üriner inkontinanslı hastanın tedavi ve bakımını yapmaksiniz.

Soru 33

Basınç noktaları, sürtünme, yaş, ısı artımı, enfeksiyon anemi (kansızlık) ve beslenme aşağıdakilerden hangisinin oluşmasında rol oynayan risk faktörleridir?

Seçenekler

A
Bası yaraları
B
Akciğer yetersizliği
C
Solunum yetmezliği
D
Akut Respiratuar Distres Sendrom (ARDS)
E
Amfizem
Açıklama:
Basınç noktaları, sürtünme, yaş, ısı artımı, enfeksiyon anemi (kansızlık) ve beslenme bası yaralarının oluşmasında rol oynayan risk faktörleridir.

Soru 34

Normal koşullarda sağlıklı yetişkin bir birey dakikada kaç solunum yapar?

Seçenekler

A
14-18
B
16-20
C
18-22
D
20-24
E
24-28
Açıklama:
Normal koşullarda sağlıklı yetişkin bir birey dakikada 16-20 solunum yapar.

Soru 35

Yerel veya genel olarak oksijenin tamamen yokluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dispne (nefes darlığı)
B
Apne
C
Hipoksi
D
Siyanöz
E
Anoksi
Açıklama:
Yerel veya genel olarak oksijenin tamamen yokluğu anoksi olarak adlandırılır.

Soru 36

“Aşağıdakilerden hangisi Reynold hastalığı ve fenomeninin özellikleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak tutan, ataklar halinde seyreden bir hastalıktır.
B
Hastalık primer olursa reynaud hastalığı adını alır.
C
Skleroderma, obstrüktif arter hastalığı, travmatik nedenler, pulmoner hipertansiyon gibi hastalıklar sonucu gelişirse raynoyd fenomeni denir.
D
40-60 yaş kadınlarda daha sık görülür.
E
Soğuk ile temas, stres, heyecan nedeniyle başlar.
Açıklama:
Hastalık 16- 40 yaş kadınlarda daha sık görülür. Diğer şıklarda verileneler ise doğrudur.

Soru 37

Bedenin alt kısımlarında bulunan venlerdeki kapakların yetersizliği sonucu venlerin anormal derecede kıvrılması ve genişlemesi ile ortaya çıkan hastalık aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Derin ven trombozu
B
Reynaud Hastalığı ve Fenomeni
C
Varis
D
Amfizem
E
Atelektazi
Açıklama:
Bedenin alt kısımlarında bulunan venlerdeki kapakların yetersizliği sonucu venlerin anormal derecede kıvrılması ve genişlemesi ile ortaya çıkan hastalık varis olarak adlandırılır.

Soru 38

Vücut Suyunun Kaybı Sonucu Ortaya Çıkan Durumlar söz konusu olduğunda ne kadar sıvı kaybı sonucu delirium, sağırlık, böbrek yetmezliği tablosu ortaya çıkar?

Seçenekler

A
% 5
B
% 7
C
% 11-15
D
% 15-20
E
% 20’nin üstü
Açıklama:
Delirium, sağırlık, böbrek yetmezliği tablosu %11-15 sıvı kaybı söz konusu olduğunda ortaya çıkar.

Soru 39

İnkontinans Tipleri arasında sayılan Noktürnal enürezis ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
En sık karşılaşılan tiptir.
B
Semptom; urge veya stres ile birlikte olmayan istemsiz idrar kaybıdır.
C
Hasta sürekli idrar kaçırmadan şikayetçidir.
D
Hasta sadece uyku sırasında idrar kaçırmadan şikayetçidir.
E
Mesane idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez.
Açıklama:
İnkontinans Tipleri arasında sayılan Noktürnal enüreziste hasta sadece uyku sırasında idrar kaçırmadan şikâyetçidir.

Soru 40

Davranışsal tedavi yöntemleri arasında sayılan Biofeedback yönteminde tedavi süreleri ne kadar olmalıdır?

Seçenekler

A
5-10 dk
B
20-30 dk
C
40-50 dk
D
50-60 dk
E
En az 1 saat
Açıklama:
Davranışsal tedavi yöntemleri arasında sayılan Biofeedback yönteminde tedavi süresi 20-30 dk olmalıdır.

Soru 41

Ağrının tanımlanmasını kolaylaştırmak için üç gruba ayrılır. Aşağıdakilerden hangisinde bu üçlü doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Deneysel- akut patolojik-kronik benign
B
Fiziksel-akut patolojik-kronik benign
C
Deneysel-psikolojik-akut patolojik
D
Teorik-psikolojik-kronik benign
E
Fiziksel- psikolojik-deneysel
Açıklama:
Ağrıyı tanımlayabilmek için deneysel- akut patolojik-kronik benign olmak üzere 3 gruba ayırmak mantıklı bir yaklaşım gibi görünmektedir.

Soru 42

Ağrı tedavisinde esas olarak farmakolojik tedavi ile hastaları yüzde kaçında fayda sağlar?

Seçenekler

A
% 60-65
B
% 65-75
C
% 75-85
D
% 85-90
E
% 90-95
Açıklama:
Ağrı tedavisinde esas olarak farmakolojik tedavi ile %75-85 hastada fayda sağlar.

Soru 43

I. Kalbin yükünde artma
II. Trombüs oluşumu
III. Solunum yollarında sekresyon birikimi
IV. Böbrek taşı oluşumu
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde, Yatak istirahatinde ortaya çıkan istenmeyen durumlar doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yatak istirahatine bağlı olarak, kalbin yükünde artma, ortostatik hipotansiyon, trombüs oluşumu, toraksın genişlemesinde azalma, solunum yollarında sekresyon birikimi, hipostatik pnömoni, konstipasyon, idrar yapmada zorluk, üriner staz, böbrek taşı oluşumu, uykusuzluk, davranış ve oryantasyon bozuklukları, anksiyete, bası yaraları gibi istenmeyen durumlar ortaya çıkmaktadır.

Soru 44

I. Dizler
II. Uyluk ön yüzü
III. Göğüs
IV. Ayakların ön yüzü
V. Dirsekler
Basınç yarası oluşumunda riskli bölgeler vücuttaki bazı basınç noktalarıdır. Yüz üstü yatışta risk oluşturan basınç noktaları Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I, II ve V
B
I, II, III ve V
C
II ve III
D
III, IV ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bası yaralarının gelişmesinde rol oynayan en önemli faktör basınçtır. Basınç; vücut ile destek yüzey arasında birim alana düşen dik kuvvet olarak tanımlanmaktadır. Bu basıncın 32mm Hg’nın üzerinde olması kapiller yatakların kapanmasına ve doku iskemisine yol açmaktadır. Basınç Noktaları: Basınç yarası oluşumunda riskli bölgeler vücuttaki bazı basınç noktalarıdır. Yüz üstü yatışta risk oluşturan basınç noktaları: Dizler, Uyluk ön yüzü, Göğüs, Ayakların ön yüzü, omuz-boyun-kulaktır. Sırt üstü yatışta risk oluşturan basınç noktaları: topuklar, kuyruk sokumu kemiği, dirsekler, omuzlar, başın arkasıdır.

Soru 45

I. Terleme
II. Banyo sonrası ıslak kalma
III. Yara akıntısı
IV. Dışkı ya da idrarın kaçırılması
Bası yaralarının önlenmesi için nemi kontrol altında tutmak gerekmektedir. Bunun için neme yol açan bazı örnekler Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bası Yaralarının Önlenmesi için Nemi kontrol altında tutmak gerekmektedir. Bunun için neme yol açan nedenler belirlenir. Bunlara örnek verilmek istenirse;
- Terleme
- Banyo sonrası ıslak kalma
- Yara akıntısı
- Dışkı ya da idrarın kaçırılması halleridir.

Soru 46

Normal koşullarda sağlıklı yetişkin bir bireyin dakikada ne kadar solunum yapacağı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Dakikada 16-20
B
Dakikada 10-20
C
Dakikada 15-25
D
Dakikada 10-15
E
Dakikada 10-30
Açıklama:
Solunum sayısı: Normal koşullarda sağlıklı yetişkin bir birey dakikada 16-20 solunum yapar. Yaş ilerledikçe solunum sayısı düşer.

Soru 47

Zor nefes alma veya verme veya her ikisidir. Larenks ve trekeada herhangi bir sebepten ileri gelen darlıklarda görülür. Tanımı verilen bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anoksi
B
Hipoksi
C
Dispne
D
Siyanoz
E
Apne
Açıklama:
Anoksi: Yerel veya genel olarak oksijenin tamamen yokluğudur. Hipoksi: Hücrelerin veya dokuların yeterli oranda oksijensizliğidir. Hipoksi belirtileri: konsantrasyon ve oryantasyon bozukluğu, bilinçte bozulma, baş dönmesi, davranış değişikliği, yorgun, endişeli ve ajite bir görünümdür. Siyanoz: Oksijen gereksinimin yeterli karşılanmadığı durumlarda deri ve mukoz membranların kirli mavimsi-mor renk almasıdır. Siyanoz dudaklarda, kulak memelerinde, tırnaklarda ve oral mukozada belirgin olarak gözlenir. Apne : Solunumun geçici veya kalıcı olarak durmasıdır. Dispne (nefes darlığı): Zor nefes alma veya verme veya her ikisidir. Larenks ve trekeada herhengi bir sebepten ileri gelen darlıklarda nefes alma zorluğu görülür. Nefes verme zorluğu bronşial astım nöbetlerinde ve amfizemde görülür.

Soru 48

Solunum yetersizliğinin belirtileri aşağıdaki şıklardan hangisinde yanlış olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Burun kanadı solunumu
B
Trakea çekilmesi
C
Pnömoni
D
Terleme
E
Şuur değişiklikleri
Açıklama:
Solunum yetersizliğinin belirtileri:
• Burun kanadı solunumu
• Göz kapaklarının retraksiyonu
• Aksesuar kasların kullanımı
• Trakea çekilmesi
• İnterkostal çekilme
• Torakoabdominalparadoksal solunum
• Terleme
• Şuur değişiklikleridir.
Pnömoni:Akciğer dokusunun enfeksiyonudur.

Soru 49

I. Boğulma
II. Travma
III. Yüksek dozda ilaç alma
IV. Septik şok
Akut Respiratuar Distres Sendrom (ARDS) nedenleri Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Akut Respiratuar Distres Sendrom (ARDS):Alveoller kapiller bariyerde artmış permaibilitenin (geçirgenliğin) neden olduğu pulmoner ödeme bağlı solunum yetmezliği durumudur. Nedenleri;
• Boğulma
• Yüksek dozda ilaç alma
• Pnömoni
• Toksik madde inhalasyonu,
• Septik şok,
• Travma,
• Yaygın damar içi pıhtılaşma Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı pulmoner kapillerin zarar görmesi, alveol kapiller membranının geçirgenliğinin artmasına yol açar ve arkasından pulmoner ödem gelişir. Hava boşlukları sıvı ile dolunca akciğerlerde gaz değişimi ve mekanik özellikler bozulur.

Soru 50

I. Hormonlar
II. Oksijen
III. Karbondioksit
IV. Sindirim sisteminde emilen maddeler
Dolaşım sisteminin görevlerinden biri olan Taşıma fonksiyonu Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Dolaşım sistemi, kapalı bir devredir ve aynı kan, aynı damar sistemi içinde devamlı dolaşır. Bu nedenledir ki bir noktadaki akımın değişmesiyle tüm sistem etkilenebilir. Örneğin kan damarında belirli bir miktarda gelişen ani bir büzülme, dolaşımın başka bir kısmında dilatasyona neden olabilir. Bu koruyucu bir mekanizmadır.
Dolaşım sisteminin görevleri:
1. Taşıma fonksiyonu
• Sindirim sisteminde emilen maddeler,
• Oksijen
• Karbondioksit
• Diğer metabolik atıklar
• Hormonlar
2. Vücut ısısının kontrolü
3. Mikroorganizmalara karşın vücudun korunması
4. Lenfatik sistem.

Soru 51

I. Yaş ve cinsiyet
II. Irk
III. Radyoterapi
IV. Sigara kullanımı
Üriner İnkontinans Risk Faktörleri Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Üriner İnkontinans Risk Faktörleri:
• Yaş ve cinsiyet
• Doğum travması
• Östrojen yetersizliği
• Irk
• Obezite ve kronik konstipasyon
• Bağ dokusu
• Sigara kullanımı
• Geçirilmiş pelvik cerrahi
• Radyoterapi
• Üriner sistem enfeksiyonu
• Nörolojik hastalıklar ve spinal kord yaralanmalarıdır.

Soru 52

I. Uykusuzluk
II. Çaresizlik
III. Öfke
IV. Dışa dönük kişilik
Ağrı eşiğini azaltan nedenler Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ağrı eşiğini azaltan nedenler arasında; uykusuzluk, yorgunluk, anksiyete, korku, üzüntü, çaresizlik, depresyon, öfke, rahatsız edici bir ortamda bulunma, iş ve prestij kaybı, ailevi kaygılar, tedirginlik ve stres sayılabilir. Ruhsal durumun iyi olması veya düzelmesi, yeterli uyku, dinlenme, anlayış, dışa dönük kişilik, gevşeme ise ağrı eşiğini artıran nedenlerdir.

Soru 53

“Belli bir deri alanının aralıksız ve uzun süre süren bası sonucu meydana gelen iskemi, hücre ölümü ve doku nekrozudur. Yük binen kemiksi çıkıntılar üzerindeki deride daha sık görülür. Bu bölgelerde kemik çıkıntısının üzeri sadece deri ve belki de biraz kas ve subkutan doku ile kaplıdır.”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Derin Ven Trombozu
B
Bası yarası
C
Pnömoni
D
Atelektazi
E
Amfizem
Açıklama:
Bası yarası belli bir deri alanının aralıksız ve uzun süre süren bası sonucu meydana gelen iskemi, hücre ölümü ve doku nekrozudur. Yük binen kemiksi çıkıntılar üzerindeki deride daha sık görülür. Bu bölgelerde kemik çıkıntısının üzeri sadece deri ve belki de biraz kas ve subkutan doku ile kaplıdır.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi bası yaralarının oluşmasında rol oynayan risk faktörleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Yaş
B
Ödem
C
Beslenme
D
Basın noktaları
E
Güneş ışığı
Açıklama:
Güneş ışığı bası yaralarının oluşmasında rol oynayan risk faktörleri arasında sayılamaz.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi solunum yetersizliğinin belirtilerinden değildir?

Seçenekler

A
Göz kapaklarının retraksiyonu
B
Aksesuar kasların kullanımı
C
Ateş yükselmesi
D
Trakea çekilmesi
E
Terleme
Açıklama:
Ateş yükselmesi bir solunum yetersizliği belirtisi değildir.

Soru 56

“Alveollerin kollapsı ya da hava girişine kapalı olmasıdır. Akut ya da kronik olabilirler. En sık görülen iki nedeni; solunum yollarının mukus, tümör, gibi oluşumlar ile tıkanması ve alveol yüzeyini kaplayan sıvıda sürfaktan eksikliğinin olmasıdır.”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Atelektazi
B
Pnömoni
C
Bası
D
Akut Respiratuar Distres Sendromu
E
Amfizem
Açıklama:
Atelektazi; alveollerin kollapsı ya da hava girişine kapalı olmasıdır. Akut ya da kronik olabilirler. En sık görülen iki nedeni; solunum yollarının mukus, tümör, gibi oluşumlar ile tıkanması ve alveol yüzeyini kaplayan sıvıda sürfaktan eksikliğinin olmasıdır.

Soru 57

I. Aerosol tedavi
II. Öksürüğün artırılması
III. Postüral drenaj
IV. Oksijen tedavisi
Yukarıdaiklerden hangisi veya hangileri solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemleri arasındadır?

Seçenekler

A
I. II. ve III.
B
II. ve IV.
C
Yalnız I.
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemleri Aerosol tedavi, öksürüğün artırılması, Postüral drenaj ve oksijen tedavisi bulunmaktadır.

Soru 58

“Genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak tutan, ataklar halinde seyreden bir hastalıktır. Hastalık primer olursa ...................., skleroderma, obstrüktif arter hastalığı, travmatik nedenler, pulmoner hipertansiyon gibi hastalıklar sonucu gelişirse ........................ denir.”
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?

Seçenekler

A
Derin Ven Trombozu - Varis
B
Periferik damar hastalıkları - Vasküler hastalıklar
C
KOAH - Amfizem
D
Pnömoni - Atelektazi
E
Reynaud hastalığı - Raynoyd fenomeni
Açıklama:
Genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak tutan, ataklar halinde seyreden bir hastalıktır. Hastalık primer olursa reynaud hastalığı, skleroderma, obstrüktif arter hastalığı, travmatik nedenler, pulmoner hipertansiyon gibi hastalıklar sonucu gelişirse raynoyd fenomeni denir.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi vücut suyunun %11-15’inin kaybı sonucu ortaya çıkan durumlar arasındadır?

Seçenekler

A
Susama hissi
B
Sağırlık
C
Halsizlik
D
Nabızda artış
E
Gözyaşı yerine kan gelmesi
Açıklama:
Vücut suyunun %11-15inin kaybı: Delirium, sağırlık, böbrek yetmezliği tablosu.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinans risk faktörleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Doğum travması
B
Yaş ve cinsiyet
C
Sigara kullanımı
D
Fazla sıvı tüketimi
E
Radyoterapi
Açıklama:
Fazla sıvı tüketimi; üriner inkontinans risk faktörleri arasında değildir.

Soru 61

“En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır.” Aşağıdaki inkontinans tiplerinden hangisi bu tanıma uymaktadır?

Seçenekler

A
Urge İnkontinans
B
Stres İnkontinans
C
Bilinçsiz İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Noktürnal Enürezis
Açıklama:
Urge İnkontinans (sıkışma tipi), en sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi ağrı eşiğini artıran nedenler arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Uykusuzluk
B
Anksiyete
C
Gevşeme
D
Çaresizlik
E
Öfke
Açıklama:
Ruhsal durumun iyi olması veya düzelmesi, yeterli uyku, dinlenme, anlayış, dışa dönük kişilik, gevşeme ise ağrı eşiğini artıran nedenlerdir.

Soru 63

Basınç noktaları, sürtünme, yaş, ısı artımı, enfeksiyon anemi (kansızlık) ve beslenme aşağıdakilerden hangisinin oluşmasında rol oynayan risk faktörleridir?

Seçenekler

A
Bası yaralarının
B
Akciğer yetersizliği
C
Solunum yetmezliği
D
Akut Respiratuar Distres Sendrom (ARDS)
E
Amfizem
Açıklama:
Basınç noktaları, sürtünme, yaş, ısı artımı, enfeksiyon anemi (kansızlık) ve beslenme bası yaralarının oluşmasında rol oynayan risk faktörleridir.

Soru 64

Normal koşullarda sağlıklı yetişkin bir birey dakikada kaç solunum yapar?

Seçenekler

A
14-18
B
16-20
C
18-22
D
20-24
E
24-28
Açıklama:
Normal koşullarda sağlıklı yetişkin bir birey dakikada 16-20 solunum yapar.

Soru 65

Yerel veya genel olarak oksijenin tamamen yokluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dispne (nefes darlığı)
B
Apne
C
Hipoksi
D
Siyanöz
E
Anoksi
Açıklama:
Yerel veya genel olarak oksijenin tamamen yokluğu anoksi olarak adlandırılır.

Soru 66

“Aşağıdakilerden hangisi Reynold hastalığı ve fenomeninin özellikleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak tutan, ataklar halinde seyreden bir hastalıktır.
B
Hastalık primer olursa reynaud hastalığı adını alır.
C
Skleroderma, obstrüktif arter hastalığı, travmatik nedenler, pulmoner hipertansiyon gibi hastalıklar sonucu gelişirse raynoyd fenomeni denir.
D
40-60 yaş kadınlarda daha sık görülür.
E
Soğuk ile temas, stres, heyecan nedeniyle başlar.
Açıklama:
Hastalık 16- 40 yaş kadınlarda daha sık görülür. Diğer şıklarda verileneler ise doğrudur.

Soru 67

Bedenin alt kısımlarında bulunan venlerdeki kapakların yetersizliği sonucu venlerin anormal derecede kıvrılması ve genişlemesi ile ortaya çıkan hastalık aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Derin ven trombozu
B
Reynaud Hastalığı ve Fenomeni
C
Varis
D
Amfizem
E
Atelektazi
Açıklama:
Bedenin alt kısımlarında bulunan venlerdeki kapakların yetersizliği sonucu venlerin anormal derecede kıvrılması ve genişlemesi ile ortaya çıkan hastalık varis olarak adlandırılır.

Soru 68

Vücut Suyunun Kaybı Sonucu Ortaya Çıkan Durumlar söz konusu olduğunda ne kadar sıvı kaybı sonucu delirium, sağırlık, böbrek yetmezliği tablosu ortaya çıkar?

Seçenekler

A
% 5
B
% 7
C
% 11-15
D
% 15-20
E
% 20’nin üstü
Açıklama:
Delirium, sağırlık, böbrek yetmezliği tablosu %11-15 sıvı kaybı söz konusu olduğunda ortaya çıkar.

Soru 69

İnkontinans Tipleri arasında sayılan Noktürnal enürezis ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
En sık karşılaşılan tiptir.
B
Semptom; urge veya stres ile birlikte olmayan istemsiz idrar kaybıdır.
C
Hasta sürekli idrar kaçırmadan şikayetçidir.
D
Hasta sadece uyku sırasında idrar kaçırmadan şikayetçidir.
E
Mesane idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez.
Açıklama:
İnkontinans Tipleri arasında sayılan Noktürnal enüreziste hasta sadece uyku sırasında idrar kaçırmadan şikâyetçidir.

Soru 70

Davranışsal tedavi yöntemleri arasında sayılan Biofeedback yönteminde tedavi süreleri ne kadar olmalıdır?

Seçenekler

A
5-10 dk
B
20-30 dk
C
40-50 dk
D
50-60 dk
E
En az 1 saat
Açıklama:
Davranışsal tedavi yöntemleri arasında sayılan Biofeedback yönteminde tedavi süresi 20-30 dk olmalıdır.

Soru 71

Ağrının tanımlanmasını kolaylaştırmak için üç gruba ayrılır. Aşağıdakilerden hangisinde bu üçlü doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Deneysel- akut patolojik-kronik benign
B
Fiziksel-akut patolojik-kronik benign
C
Deneysel-psikolojik-akut patolojik
D
Teorik-psikolojik-kronik benign
E
Fiziksel- psikolojik-deneysel
Açıklama:
Ağrıyı tanımlayabilmek için deneysel- akut patolojik-kronik benign olmak üzere 3 gruba ayırmak mantıklı bir yaklaşım gibi görünmektedir.

Soru 72

Ağrı tedavisinde esas olarak farmakolojik tedavi ile hastaları yüzde kaçında fayda sağlar?

Seçenekler

A
% 60-65
B
% 65-75
C
% 75-85
D
% 85-90
E
% 90-95
Açıklama:
Ağrı tedavisinde esas olarak farmakolojik tedavi ile %75-85 hastada fayda sağlar.

Soru 73

I. Kalbin yükünde artma
II. Trombüs oluşumu
III. Solunum yollarında sekresyon birikimi
IV. Böbrek taşı oluşumu
Yukarıdaki bilgilerin hangisinde, Yatak istirahatinde ortaya çıkan istenmeyen durumlar doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yatak istirahatine bağlı olarak, kalbin yükünde artma, ortostatik hipotansiyon, trombüs oluşumu, toraksın genişlemesinde azalma, solunum yollarında sekresyon birikimi, hipostatik pnömoni, konstipasyon, idrar yapmada zorluk, üriner staz, böbrek taşı oluşumu, uykusuzluk, davranış ve oryantasyon bozuklukları, anksiyete, bası yaraları gibi istenmeyen durumlar ortaya çıkmaktadır.

Soru 74

I. Dizler
II. Uyluk ön yüzü
III. Göğüs
IV. Ayakların ön yüzü
V. Dirsekler
Basınç yarası oluşumunda riskli bölgeler vücuttaki bazı basınç noktalarıdır. Yüz üstü yatışta risk oluşturan basınç noktaları Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I, II ve V
B
I, II, III ve V
C
II ve III
D
III, IV ve V
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bası yaralarının gelişmesinde rol oynayan en önemli faktör basınçtır. Basınç; vücut ile destek yüzey arasında birim alana düşen dik kuvvet olarak tanımlanmaktadır. Bu basıncın 32mm Hg’nın üzerinde
olması kapiller yatakların kapanmasına ve doku iskemisine yol açmaktadır. Basınç Noktaları: Basınç yarası oluşumunda riskli bölgeler vücuttaki bazı basınç noktalarıdır. Yüz üstü yatışta risk oluşturan basınç noktaları: Dizler, Uyluk ön yüzü, Göğüs, Ayakların ön yüzü, omuz-boyun-kulaktır. Sırt üstü yatışta risk oluşturan basınç noktaları: topuklar, kuyruk sokumu kemiği, dirsekler, omuzlar, başın arkasıdır.

Soru 75

I. Terleme
II. Banyo sonrası ıslak kalma
III. Yara akıntısı
IV. Dışkı ya da idrarın kaçırılması
Bası yaralarının önlenmesi için nemi kontrol altında tutmak gerekmektedir. Bunun için neme yol açan bazı örnekler Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bası Yaralarının Önlenmesi için Nemi kontrol altında tutmak gerekmektedir. Bunun için neme yol açan nedenler belirlenir. Bunlara örnek verilmek istenirse;
- Terleme
- Banyo sonrası ıslak kalma
- Yara akıntısı
- Dışkı ya da idrarın kaçırılması halleridir.

Soru 76

Normal koşullarda sağlıklı yetişkin bir bireyin dakikada ne kadar solunum yapacağı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Dakikada 16-20
B
Dakikada 10-20
C
Dakikada 15-25
D
Dakikada 10-15
E
Dakikada 10-30
Açıklama:
Solunum sayısı: Normal koşullarda sağlıklı yetişkin bir birey dakikada 16-20 solunum yapar. Yaş ilerledikçe solunum sayısı düşer.

Soru 77

Zor nefes alma veya verme veya her ikisidir. Larenks ve trekeada herhangi bir sebepten ileri gelen darlıklarda görülür. Tanımı verilen bilgi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anoksi
B
Hipoksi
C
Dispne
D
Siyanoz
E
Apne
Açıklama:
Anoksi: Yerel veya genel olarak oksijenin tamamen yokluğudur. Hipoksi: Hücrelerin veya dokuların yeterli oranda oksijensizliğidir. Hipoksi belirtileri: konsantrasyon ve oryantasyon bozukluğu, bilinçte bozulma, baş dönmesi, davranış değişikliği, yorgun, endişeli ve ajite bir görünümdür. Siyanoz: Oksijen gereksinimin yeterli karşılanmadığı durumlarda deri ve mukoz membranların kirli mavimsi-mor renk almasıdır. Siyanoz dudaklarda, kulak memelerinde, tırnaklarda ve oral mukozada belirgin olarak gözlenir. Apne : Solunumun geçici veya kalıcı olarak durmasıdır. Dispne (nefes darlığı): Zor nefes alma veya verme veya her ikisidir. Larenks ve trekeada herhengi bir sebepten ileri gelen darlıklarda nefes alma zorluğu görülür. Nefes verme zorluğu bronşial astım nöbetlerinde ve amfizemde görülür.

Soru 78

Solunum yetersizliğinin belirtileri aşağıdaki şıklardan hangisinde yanlış olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Burun kanadı solunumu
B
Trakea çekilmesi
C
Pnömoni
D
Terleme
E
Şuur değişiklikleri
Açıklama:
Solunum yetersizliğinin belirtileri:
- Burun kanadı solunumu
- Göz kapaklarının retraksiyonu
- Aksesuar kasların kullanımı
- Trakea çekilmesi
- İnterkostal çekilme
- Torakoabdominalparadoksal solunum
- Terleme
- Şuur değişiklikleridir.
Pnömoni: Akciğer dokusunun enfeksiyonudur.

Soru 79

I. Boğulma
II. Travma
III. Yüksek dozda ilaç alma
IV. Septik şok
Akut Respiratuar Distres Sendrom (ARDS) nedenleri Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Akut Respiratuar Distres Sendrom (ARDS):Alveoller kapiller bariyerde artmış permaibilitenin (geçirgenliğin) neden olduğu pulmoner ödeme bağlı solunum yetmezliği durumudur. Nedenleri;
- Boğulma
- Yüksek dozda ilaç alma
- Pnömoni
- Toksik madde inhalasyonu,
- Septik şok,
- Travma,
- Yaygın damar içi pıhtılaşma Yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı pulmoner kapillerin zarar görmesi, alveol kapiller membranının geçirgenliğinin artmasına yol açar ve arkasından pulmoner ödem gelişir. Hava boşlukları sıvı ile dolunca akciğerlerde gaz değişimi ve mekanik özellikler bozulur.

Soru 80

I. Hormonlar
II. Oksijen
III. Karbondioksit
IV. Sindirim sisteminde emilen maddeler
Dolaşım sisteminin görevlerinden biri olan Taşıma fonksiyonu Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Dolaşım sistemi, kapalı bir devredir ve aynı kan, aynı damar sistemi içinde devamlı dolaşır. Bu nedenledir ki bir noktadaki akımın değişmesiyle tüm sistem etkilenebilir. Örneğin kan damarında belirli bir miktarda gelişen ani bir büzülme, dolaşımın başka bir kısmında dilatasyona neden olabilir. Bu koruyucu bir mekanizmadır.
Dolaşım sisteminin görevleri:
1. Taşıma fonksiyonu
- Sindirim sisteminde emilen maddeler,
- Oksijen
- Karbondioksit
- Diğer metabolik atıklar
- Hormonlar
2. Vücut ısısının kontrolü
3. Mikroorganizmalara karşın vücudun korunması
4. Lenfatik sistem.

Soru 81

I. Yaş ve cinsiyet
II. Irk
III. Radyoterapi
IV. Sigara kullanımı
Üriner İnkontinans Risk Faktörleri Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Üriner İnkontinans Risk Faktörleri:
- Yaş ve cinsiyet
- Doğum travması
- Östrojen yetersizliği
- Irk
- Obezite ve kronik konstipasyon
- Bağ dokusu
- Sigara kullanımı
- Geçirilmiş pelvik cerrahi
- Radyoterapi
- Üriner sistem enfeksiyonu
- Nörolojik hastalıklar ve spinal kord yaralanmalarıdır.

Soru 82

I. Uykusuzluk
II. Çaresizlik
III. Öfke
IV. Dışa dönük kişilik
Ağrı eşiğini azaltan nedenler Yukarıdaki bilgilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Ağrı eşiğini azaltan nedenler arasında; uykusuzluk, yorgunluk, anksiyete, korku, üzüntü, çaresizlik, depresyon, öfke, rahatsız edici bir ortamda bulunma, iş ve prestij kaybı, ailevi kaygılar, tedirginlik ve stres sayılabilir. Ruhsal durumun iyi olması veya düzelmesi, yeterli uyku, dinlenme, anlayış, dışa dönük kişilik, gevşeme ise ağrı eşiğini artıran nedenlerdir.

Soru 83

“Belli bir deri alanının aralıksız ve uzun süre süren bası sonucu meydana gelen iskemi, hücre ölümü ve doku nekrozudur. Yük binen kemiksi çıkıntılar üzerindeki deride daha sık görülür. Bu bölgelerde kemik çıkıntısının üzeri sadece deri ve belki de biraz kas ve subkutan doku ile kaplıdır.”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Derin Ven Trombozu
B
Bası
C
Pnömoni
D
Atelektazi
E
Amfizem
Açıklama:
Bası yarası belli bir deri alanının aralıksız ve uzun süre süren bası sonucu meydana gelen iskemi, hücre ölümü ve doku nekrozudur. Yük binen kemiksi çıkıntılar üzerindeki deride daha sık görülür. Bu bölgelerde kemik çıkıntısının üzeri sadece deri ve belki de biraz kas ve subkutan doku ile kaplıdır.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi bası yaralarının oluşmasında rol oynayan risk faktörleri arasında sayılamaz?

Seçenekler

A
Yaş
B
Ödem
C
Beslenme
D
Basın noktaları
E
Güneş ışığı
Açıklama:
Güneş ışığı bası yaralarının oluşmasında rol oynayan risk faktörleri arasında sayılamaz.

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi solunum yetersizliğinin belirtilerinden değildir?

Seçenekler

A
Göz kapaklarının retraksiyonu
B
Aksesuar kasların kullanımı
C
Ateş yükselmesi
D
Trakea çekilmesi
E
Terleme
Açıklama:
Ateş yükselmesi bir solunum yetersizliği belirtisi değildir

Soru 86

“Alveollerin kollapsı ya da hava girişine kapalı olmasıdır. Akut ya da kronik olabilirler. En sık görülen iki nedeni; solunum yollarının mukus, tümör, gibi oluşumlar ile tıkanması ve alveol yüzeyini kaplayan sıvıda sürfaktan eksikliğinin olmasıdır.”
Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Seçenekler

A
Atelektazi
B
Pnömoni
C
Bası
D
Akut Respiratuar Distres Sendromu
E
Amfizem
Açıklama:
Atelaktazi; alveollerin kollapsı ya da hava girişine kapalı olmasıdır. Akut ya da kronik olabilirler. En sık görülen iki nedeni; solunum yollarının mukus, tümör, gibi oluşumlar ile tıkanması ve alveol yüzeyini kaplayan sıvıda sürfaktan eksikliğinin olmasıdır.

Soru 87

I. Aerosol tedavi
II. Öksürüğün artırılması
III. Postüral drenaj
IV. Oksijen tedavisi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemleri arasındadır?

Seçenekler

A
I. II. ve III.
B
II. ve IV.
C
Yalnız I.
D
Hepsi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Solunum yollarının özel tedavi ve bakım yöntemleri Aerosol tedavi, öksürüğün artırılması, Postüral drenaj ve oksijen tedavisi bulunmaktadır.

Soru 88

“Genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak tutan, ataklar halinde seyreden bir hastalıktır. Hastalık primer olursa ...................., skleroderma, obstrüktif arter hastalığı, travmatik nedenler, pulmoner hipertansiyon gibi hastalıklar sonucu gelişirse ........................ denir.”
Yukarıda boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?

Seçenekler

A
Derin Ven Trombozu - Varis
B
Periferik damar hastalıkları - Vasküler hastalıklar
C
KOAH - Amfizem
D
Pnömoni - Atelektazi
E
Reynaud hastalığı - Raynoyd fenomeni
Açıklama:
Genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak tutan, ataklar halinde seyreden bir hastalıktır. Hastalık primer olursa reynaud hastalığı, skleroderma, obstrüktif arter hastalığı, travmatik nedenler, pulmoner hipertansiyon gibi hastalıklar sonucu gelişirse raynoyd fenomeni denir.

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi vücut suyunun %11-15’inin kaybı sonucu ortaya çıkan durumlar arasındadır?

Seçenekler

A
Susama hissi
B
Sağırlık
C
Halsizlik
D
Nabızda artış
E
Gözyaşı yerine kan gelmesi
Açıklama:
Vücut suyunun %11-15inin kaybı: Delirium, sağırlık, böbrek yetmezliği tablosu.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi üriner inkontinans risk faktörleri arasında değildir?

Seçenekler

A
Doğum travması
B
Yaş ve cinsiyet
C
Sigara kullanımı
D
Fazla sıvı tüketimi
E
Radyoterapi
Açıklama:
Fazla sıvı tüketimi; üriner inkontinans risk faktörleri arasında değildir.

Soru 91

“En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır.” Aşağıdaki inkontinans tiplerinden hangisi bu tanıma uymaktadır?

Seçenekler

A
Urge İnkontinans
B
Stres İnkontinans
C
Bilinçsiz İnkontinans
D
Taşma İnkontinansı
E
Noktürnal Enürezis
Açıklama:
Urge İnkontinans (sıkışma tipi), en sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır.

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi ağrı eşiğini artıran nedenlar arasında sayılabilir?

Seçenekler

A
Uykusuzluk
B
Anksiyete
C
Gevşeme
D
Çaresizlik
E
Öfke
Açıklama:
Ruhsal durumun iyi olması veya düzelmesi, yeterli uyku, dinlenme, anlayış, dışa dönük kişilik, gevşeme ise ağrı eşiğini artıran nedenlerdir.

Soru 93

Epidermis ve dermis arasındaki bağlantının zayıflaması bası yaralarının oluşmasında rol oynayan risk faktörlerinden hangisine bağlı olarak gelişir?

Seçenekler

A
Yaş
B
Ödem
C
Isı artışı
D
Anemi
E
Enfeksiyon
Açıklama:
Yaş: Yaşın ilerlemesi ile,
• Deri perfüzyonu ve deri turgorunda bozulma,
• Serum albumin düzeyi ve immün cevapta azalma,
• Yağ dokusunun azalmasına bağlı zayıflık,
• Doku elastikiyeti kaybı,
• Epidermis ve dermis arasındaki bağlantının zayıflaması,
• Mental durumun bozulması ile (hareket azlığı, pozisyon değiştirmeyi
unutma, vb.gibi) yaşlılarda basınç ülserlerinin gelişmesinde rol oynayan
faktörlerdir.

Soru 94

Bası yaralarının önlenmesi ile ilgili verilenlerden hangisi doğru değildir?

Seçenekler

A
Yatan hastaların pozisyonu 2 saatte bir değiştirilmelidir.
B
Hasta döndürülme sırasında, sürüklenip çekilmez yuvarlanır.
C
Uyuma esnasında yüzüstü pozisyonu tercih etmesi önerilir.
D
Simit şeklinde minderler kullanılması tercih edilir.
E
Yatak çarşafları düzgün, kuru, temiz ve kırışıksız olmalıdır.
Açıklama:
Pozisyonu Değiştirme ve hastaya uygun pozisyon verilmesi
• Yatan hastaların pozisyonu 2 saatte bir değiştirilmelidir.
• Hasta döndürülme sırasında, sürüklenip çekilmez yuvarlanır.
• Uyuma esnasında yüzüstü pozisyonu tercih etmesi önerilir.
• Simit şeklinde minderler (kan akımını azaltacağından) tercih edilmez.
Çevirme-Pozisyon verme önemlidir.
• Yatak çarşafları düzgün, kuru, temiz ve kırışıksız olmalıdır.
• Çarşaflar, yatağın özelliğini kaybetmeyeceği gerginlikte olmalıdır.

Soru 95

Aşağıdaki durumlardan hangisinde solunum yavaşlaması gözlenir?

Seçenekler

A
Ateşli hastalık
B
Kalp hastalığı
C
Kan hastalığı
D
Tüberküloz hastalığı
E
Akciğer hastalığı
Açıklama:
Solunumun hızlanması: Nefes alma veya vermenin süratli oluşudur. Solunum
sayısı dakikada 24’ten fazladır. Yorgunluk, koşma gibi durumlarda görüldüğü gibi
kalp, akciğer, kan ve ateşli hastalıklarda da görülebilir.
Solunum yavaşlaması: Solunum sayısının dakikada 10’un altında olmasıdır.
Tüberküloz, menenjitli çocuklarda, diyabet komasında görülür.

Soru 96

Konsantrasyon ve oryantasyon bozukluğu, bilinçte bozulma, baş dönmesi, davranış değişikliği, yorgun, endişeli ve ajite bir görünüme neden olan, hücrelerin veya dokuların yeterli oranda oksijensizliğine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Dispne
B
Anoksi
C
Hipoksi
D
Siyanoz
E
Apne
Açıklama:
Dispne (nefes darlığı): Zor nefes alma veya verme veya her ikisidir. Larenks ve
trekeada herhengi bir sebepten ileri gelen darlıklarda nefes alma zorluğu görülür.
Nefes verme zorluğu bronşial astım nöbetlerinde ve amfizemde görülür.
Anoksi: Yerel veya genel olarak oksijenin tamamen yokluğudur.
Hipoksi: Hücrelerin veya dokuların yeterli oranda oksijensizliğidir. Hipoksi
belirtileri: konsantrasyon ve oryantasyon bozukluğu, bilinçte bozulma, baş dönmesi, davranış değişikliği, yorgun, endişeli ve ajite bir görünümdür.
Siyanoz: Oksijen gereksinimin yeterli karşılanmadığı durumlarda deri ve mukoz membranların kirli mavimsi-mor renk almasıdır. Siyanoz dudaklarda, kulak
memelerinde, tırnaklarda ve oral mukozada belirgin olarak gözlenir.
Apne: Solunumun geçici veya kalıcı olarak durmasıdır

Soru 97

Oksijen gereksiniminin yeterli karşılanmadığı durumlarda deri ve mukoz membranların kirli mavimsi-mor renk alması ne ile açıklanır?

Seçenekler

A
Anoksi
B
Siyanoz
C
Hipoksi
D
Dispne
E
Apne
Açıklama:
Dispne (nefes darlığı): Zor nefes alma veya verme veya her ikisidir. Larenks ve
trekeada herhengi bir sebepten ileri gelen darlıklarda nefes alma zorluğu görülür.
Nefes verme zorluğu bronşial astım nöbetlerinde ve amfizemde görülür.
Anoksi: Yerel veya genel olarak oksijenin tamamen yokluğudur.
Hipoksi: Hücrelerin veya dokuların yeterli oranda oksijensizliğidir. Hipoksi
belirtileri: konsantrasyon ve oryantasyon bozukluğu, bilinçte bozulma, baş dönmesi, davranış değişikliği, yorgun, endişeli ve ajite bir görünümdür.
Siyanoz: Oksijen gereksinimin yeterli karşılanmadığı durumlarda deri ve mukoz membranların kirli mavimsi-mor renk almasıdır. Siyanoz dudaklarda, kulak
memelerinde, tırnaklarda ve oral mukozada belirgin olarak gözlenir.
Apne: Solunumun geçici veya kalıcı olarak durmasıdır

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi atelektazinin risk faktörlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Pulmoner ödem
B
Uzun süreli hareketsizlik
C
Bilinç düzeyinde azalma
D
Kronik akciğer hastalıkları
E
Dudakların mor renk alması
Açıklama:
Alveollerin kollapsı ya da hava girişine kapalı olmasıdır. Akut ya da kronik olabilirler. En sık görülen iki nedeni; solunum yollarının mukus, tümör, gibi oluşumlar ile tıkanması ve alveol yüzeyini kaplayan sıvıda sürfaktan eksikliğinin olmasıdır.
Atelektazi risk faktörleri;
• Pulmoner ödem
• Batın ve göğüs cerrahisi sonrası
• Uzun süreli hareketsizlik
• Bilinç düzeyinde azalma
• Nazogastrik beslenme
• Kronik akciğer hastalıkları (KOAH)
• Hava yollarındaki tıkanmalar

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi solunum yollarının tedavi yöntemlerinden biridir?

Seçenekler

A
Pelvik kas egzersizleri
B
Biofeedback Yöntemi
C
Postüral direnaj
D
Konservatif Tedavi
E
Skleroterapi
Açıklama:
Solunum Yollarının Özel Tedavi ve Bakım Yöntemleri:
Aerosol Tedavi, öksürük, postüral direnaj, oksijen tedavisi

Soru 100

Genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak tutan, ataklar halinde seyreden, 16- 40 yaş kadınlarda daha sık görülen, soğuk ile temas, stres, heyecan nedeniyle başlayan hastalığa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Reynaud Hastalığı ve Fenomeni
B
Derin Ven Trombozu
C
Varis
D
Üriner İnkontinans
E
Akut Respiratuar Distres Sendrom
Açıklama:
Reynaud Hastalığı ve Fenomeni
Genellikle üst ekstremite, bazen de alt ekstremite arteriollerini simetrik olarak
tutan, ataklar halinde seyreden bir hastalıktır. Hastalık primer olursa reynaud
hastalığı, skleroderma, obstrüktif arter hastalığı, travmatik nedenler, pulmoner
hipertansiyon gibi hastalıklar sonucu gelişirse raynoyd fenomeni denir. Hastalık 16- 40 yaş kadınlarda daha sık görülür. Soğuk ile temas, stres, heyecan
nedeniyle başlar.
Belirti ve Bulgular:
• Başlangıçta her iki elde bir ya da iki parmak ucu hastalıktan etkilenirken, olay ilerledikçe eller de etkilenebilir.
• Önce parmak uçlarının rengi solar, daha sonra buna siyanoz, soğukluk, uyuşma ve ağrı eşlik eder,
• Son dönemde zonklama, karıncalanma ve kırmızılık olaya hakim olur.
• Ataklar 10-15 dakika sürer ve 30-60 dakika içinde geriler.
• Ataklar kendiliğinden düzelebildiği gibi hasta sıcak ortama girdiğinde gerileyebilir.
• Soğuk mevsimlerde tablo şiddetlenir. İleri devrelerde basit bir stres ve hafif
soğuk nöbetin ortaya çıkmasına neden olur.

Soru 101

Vücut suyunun kaybı sonucu ortaya çıkan durumlara göre % 5'lik sıvı kaybında aşağıdaki sıkıntılardan hangisi gözlenir?

Seçenekler

A
Susama hissi
B
Halsizlik
C
Sağırlık
D
Böbrek yetmezliği
E
Deri buruşması
Açıklama:
Vücut Suyunun Kaybı Sonucu Ortaya Çıkan Durumlar
• % 1 inin kaybı: susama hissi
• % 5 inin kaybı: halsizlik, nabızda artış, vücut ısısında artış
• %11-15inin kaybı: Delirium, sağırlık, böbrek yetmezliği tablosu
• %20den fazlasının kaybı: ağır dehitratasyon, deri buruşması, vücuttan terle
karışık kan sızması, gözyaşı yerine kan gelmesi

Soru 102

En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır. Yukarıdaki açıklama İnkontinans tiplerinden hangisi ile ilgilidir?

Seçenekler

A
Urge İnkontinans
B
Stres İnkontinans
C
Bilinçsiz İnkontinans
D
Noktürnal Enürezis
E
Taşma İnkontinansı
Açıklama:
İnkontinans Tipleri ve Bulguları
1. Urge İnkontinans (Sıkışma tipi)
En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları
sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır.
2. Stres İnkontinans
Stres inkontinansında hastanın öksürme, aksırma, örneğin spor aktivitesi
ve ani pozisyon değişikliği gibi fiziksel çaba sırasında istemsiz idrar kaçırmasından şikayet etmesidir.
3. Bilinçsiz İnkontinans
Semptom; urge veya stres ile birlikte olmayan istemsiz idrar kaybıdır. Bulgu; hastada stres veya urge olmadan idrar kaçağının gözlenmesidir.
4. Sürekli Sızıntı
Hasta sürekli idrar kaçırmadan şikayetçidir.
5. Noktürnal Enürezis
Noktürnal enürezisde hasta sadece uyku sırasında idrar kaçırmadan şikayetçidir.
6. İşeme Sonrası Damlama:
Hasta işemeden sonra gelişen damlamayla idrar kaçağından şikayetçidir.
7. Taşma İnkontinansı:
Mesane idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez. Hastalar sık aralıklarla idrar çıkma ihtiyacı hissederler. Erkeklerde görülen en
sık sebep, prostat büyümesidir. İdrar yapmada zorlanma ve idrar sonrası
damla damla idrar gelmesi düşündürebilir.

Soru 103

Bası yaraları vücudun hangi bölgesinde daha sık görülmektedir?

Seçenekler

A
Baş bölgesi
B
Kollarda
C
Boyun bölgesinde
D
Yük binen kemiksi çıkıntılar üzerindeki deride
E
Ayak bölgesi
Açıklama:
Bası yarası belli bir deri alanının aralıksız ve uzun süre süren bası sonucu meydana gelen iskemi, hücre ölümü ve doku nekrozudur. Yük binen kemiksi çıkıntılar üzerindeki deride daha sık görülür. Bu bölgelerde kemik çıkıntısının üzeri sadece deri ve belki de biraz kas ve subkutan doku ile kaplıdır

Soru 104

Bası yaralarının gelişminde rol oynayan en önemli faktör aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Basınç
B
Vücut sıcaklığı
C
Tansiyon
D
Beslenme
E
Anemi
Açıklama:
Bası yaralarının gelişmesinde rol oynayan en önemli faktör basınçtır. Basınç;
vücut ile destek yüzey arasında birim alana düşen dik kuvvet olarak tanımlanmaktadır. Bu basıncın 32mm Hg’nın üzerinde olması kapiller yatakların kapanmasına ve doku iskemisine yol açmaktadır.

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi bası yaralarının oluşmasında rol oynayan risk faktörlerinden değildir?

Seçenekler

A
Basınç
B
Sürtünme
C
Cinsiyet
D
Yaş
E
Ödem
Açıklama:
Bası Yaralarının Oluşmasında Rol Oynayan Risk Faktörleri
1. Basınç Noktaları
2. Sürtünme:
3. Yaş
4. Isı artışı
5. Ödem
6. Anemi (Kansızlık)
7. Enfeksiyon
8. İdrar-Dışkı Tutamama
9. Beslenme
10.Psikolojik faktörler

Soru 106

Sağlıklı yetişkin bir birey olarak dakikada yapması gereken solunum sayısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
5-10
B
16-20
C
20-40
D
10-12
E
20-25
Açıklama:
Solunum sayısı: Normal koşullarda sağlıklı yetişkin bir birey dakikada 16-20
solunum yapar. Yaş ilerledikçe solunum sayısı düşer.

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi Pnömoni için yapılması gereken koruyuca önlemlerden değildir?

Seçenekler

A
Sigarayı bırakması önerilir.
B
Oral hijyene önem verilir.
C
Bireyin öksürmemesi sağlanır.
D
Enfeksiyonlara karşı koruyucu önlemler alınır.
E
Tedavide kullanılan araç gerecin uygun şekilde temizlenmiş olduğundan
emin olunmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır.
Açıklama:
Bireyi Koruyucu Önlemler;
• Sigarayı bırakması önerilir ve önemi anlatılır.
• Enfeksiyonlara karşı koruyucu önlemler alınır.
• Bireyin öksürmesi sağlanır. Sekresyonların uzaklaştırılması sağlanır.
• Solunum öksürük egzersizleri yaptırılarak etkili öksürmesi sağlanır. Uygun
aralıklarla pozisyon değiştirilir.
• Oral hijyene önem verilir.
• Tedavide kullanılan araç gerecin uygun şekilde temizlenmiş olduğundan
emin olunmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır.

Soru 108

Birbirini takip eden iki yıl boyunca her yıl en az üç ay süren ve aşırı trakeabronşial mukus sekresyonuna bağlı olarak ortaya çıkan öksürük ve balgam çıkarılması ile seyreden bir hastalık aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Kronik Bronşit
B
Atelektazi
C
Amfizem
D
Astım
E
Pnömoni
Açıklama:
Kronik Bronşit
Birbirini takip eden iki yıl boyunca her yıl en az üç ay süren ve aşırı trakeabronşial mukus sekresyonuna bağlı olarak ortaya çıkan öksürük ve balgam çıkarılması ile seyreden bir hastalıktır. Risk faktörleri, sigara, hava kirliliği, polenler, sık sık üst solunum yolları enfeksiyonlarıdır.

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi Periferik Damar Hastalikları için risk faktörlerinden değildir?

Seçenekler

A
Ateroskleroz
B
Hiperlipidemi
C
Sigara kullanımı
D
Hipotansiyon
E
Stres
Açıklama:
Periferik Damar Hastaliklarinda Risk Faktörleri
• Yaşlılığa bağlı ateroskleroz
• Hiperlipidemi
• Sigara kullanımı
• Hipertansiyon
• Şişmanlık
• Yetersiz fiziksel aktivite
• Stres
• Diyabet
• Genetik faktörler

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi insanda sıvı kaybını arttıran faktörlerden değildir?

Seçenekler

A
Sıcak çevre
B
Kusma
C
Hipertansiyon
D
Yara akıntısı
E
Ateş
Açıklama:
İnsanda Sıvı Kaybını Arttıran Faktörler
• Sıcak bir çevre
• Kusma
• Böbreklerin kusurlu çalışması
• Kan kaybı
• Ateş
• Yara akıntısı

Soru 111

En sık karşılaşılan İnkontinans tipi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Taşma İnkontinansı
B
Urge İnkontinans
C
Noktürnal Enürezis
D
Bilinçsiz İnkontinans
E
Stres İnkontinans
Açıklama:
İnkontinans Tipleri ve Bulguları
1. Urge İnkontinans (Sıkışma tipi)
En sık karşılaşılan tiptir. Aniden ortaya çıkan aşırı idrar torbası kasılmaları
sonucu kişi idrarını tutamaz ve idrarını kaçırır.
2. Stres İnkontinans
Stres inkontinansında hastanın öksürme, aksırma, örneğin spor aktivitesi
ve ani pozisyon değişikliği gibi fiziksel çaba sırasında istemsiz idrar kaçırmasından şikayet etmesidir.
3. Bilinçsiz İnkontinans
Semptom; urge veya stres ile birlikte olmayan istemsiz idrar kaybıdır. Bulgu; hastada stres veya urge olmadan idrar kaçağının gözlenmesidir.
4. Sürekli Sızıntı
Hasta sürekli idrar kaçırmadan şikayetçidir.
5. Noktürnal Enürezis
Noktürnal enürezisde hasta sadece uyku sırasında idrar kaçırmadan şikayetçidir.
6. İşeme Sonrası Damlama:
Hasta işemeden sonra gelişen damlamayla idrar kaçağından şikayetçidir.
7. Taşma İnkontinansı:
Mesane idrarla doludur ve idrarı boşaltma görevini yerine getiremez. Hastalar sık aralıklarla idrar çıkma ihtiyacı hissederler. Erkeklerde görülen en
sık sebep, prostat büyümesidir. İdrar yapmada zorlanma ve idrar sonrası
damla damla idrar gelmesi düşündürebilir.

Soru 112

Kişinin tanımlayabileceği en hafif ağrı düzeyi olarak tanımlanan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Seçenekler

A
Akut ağrı
B
Tolerans
C
Kronik ağrı
D
Analjezi
E
Ağrı eşiği
Açıklama:
Ağrı Eşiği
Kişinin tanımlayabileceği en hafif ağrı düzeyine ağrı eşiği denir. Ağrı eşiği kişiden
kişiye değişebildiği gibi, aynı kişide zaman içinde de değişiklik gösterebilir. Psikolojik durum, kültürel farklılıklar, dini inanç, yorgunluk, ağrı hafızası, fiziki ortam ağrıya karşı oluşan reaksiyonu, tepkileri ve ağrının şiddetini etkiler

Ünite 8

Soru 1

Yüksek tansiyon nedeniyle beyin kanaması geçiren bir hastanın hastalık nedeniyle vücudunun bir yarısında gelişen felç ve konuşma bozukluğu aşağıdakilerden hangi duruma örnektir?

Seçenekler

A
Özürlülük
B
Bozukluk
C
Katılım kısıtlılığı
D
Engellilik
E
Yetersizlik
Açıklama:
Engellilik / katılım kısıtlılığı/ (handicap): Toplumsal düzeyde ortaya çıkar. Bozukluk ya da özür nedeniyle yaş, cinsiyet, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak, normal rolün yerine getirilememesi, kısıtlanması olarak açıklanır. Örneğin, yüksek tansiyon nedeniyle beyin kanaması geçişen bir hastayı ele alalım. Mesleği öğretmenlik olan bu hastanın, yüksek tansiyonun yol açtığı beyin kanaması sonucu vücudunun bir tarafında felç gelişmiş ve konuşma bozukluğu ortaya çıkmıştır. Bu nedenlerle artık öğretmenlik yapamayan hasta fiziksel, psikolojik, sosyal ve mesleki yönden sıkıntı ve zorluklar içindedir. Bu örnekte; yük sek tansiyon hastalık, hastalık nedeniyle damar, sinir ve kasların fonksiyonlarında ortaya çıkan anormal değişiklikler bozukluk, vücudun bir yarısında gelişen felç ve konuşma bozukluğu özürlülük, özür nedeniyle bu kişinin artık öğretmenlik yapamayışı ve sosyal aktivitelere katılamaması ise engellilik durumudur. Bu açıklamaya göre doğru cevap 'A' seçeneğidir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi özürlülük ve özürlü haklarına ilişkin farklı modellerden biri olan sosyal modelin özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
Sosyal modele göre özürlü kişilerin bedenlerine şeytan ve kötü ruhlar egemendir.
B
Sosyal modele göre özürlülerin aileleri suçlanır ve cezalandırılır.
C
Sosyal modele göre özürlülüğü olan kişiye ya da özürlülük yaşantısına değil de 'özürlülüğe' odaklanılır.
D
Sosyal modele göre özürlülük toplumdaki ayırımcılığın, önyargının ve dışlamanın bir ürünüdür.
E
Sosyal modele göre özürlülere karşı toplumun olumsuz tutumları özürlüleri toplumdan soyutlanmış hissetmelerine neden olmuştur.
Açıklama:
Sosyal modele göre; özürlülük, kişiler arasındaki fiziksel, zihinsel v.b. farklılıkların bir yansıması olmaktan çok, toplumdaki ayırımcılığın, önyargının ve dışlamanın bir ürünüdür. Özürlü kişilerin, özürlülük durumları, çevre koşullarının kişilerin durumuna ne kadar uygun olduğuna bağlıdır. Başka bir ifadeyle; çevresel, fiziksel, mekansal koşullar ve toplumsal tutumlar kişileri özürlü kılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler Özürlü Kişilerin Hakları Beyannamesinde özürlülere verilen haklardan 7. maddede bulunan haktır?

Seçenekler

A
Özürlü kişiler, diğer insanların sahip oldukları aynı vatandaşlık haklarına ve siyasal haklara sahiptirler.
B
Özürlü kişiler kapasitelerine göre istihdam edilme veya yararlı, verimli ve kazançlı bir işe girme, sendikalara katılma hakkına sahiptirler.
C
Özürlü kişiler olabildiğince kendilerine güvenlerini sağlamak üzere düzenlenmiş önlemlere hak kazanmışlardır.
D
Özürlü kişiler, insani değerleri nedeniyle doğuştan saygı görme hakkına sahiptirler.
E
Özürlü kişi normal kişisel ve/veya sosyal yaşamın gerekliliklerini kısmen veya tümüyle kendi başına sağlayamayan herhangi bir kişi' anlamına gelmektedir.
Açıklama:
Madde 7: Özürlü kişiler, ekonomik ve sosyal güvenlik ve iyi düzeyde yaşama hakkına sahiptirler. Kapasitelerine göre istihdam edilme veya yararlı, verimli ve kazançlı bir işe girme, sendikalara katılma hakkına sahiptirler.Doğru cevap B'dir.

Soru 4

Avrupa Topluluğu bünyasindeki tüm kuruluşları içeren 'şemsiye organizasyon'aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Avrupa Özürlülük Forumu
B
Uluslararası Çalışma Örgütü
C
Dünya Sağlık Örgütü
D
ICIDH
E
ICD
Açıklama:
Bununla ilişkili bir başka gelişme, “Avrupa Özürlülük Forumu” (European Disability Forum)’dur. Avrupa Özürlülük Forumu, Avrupa Topluluğu bünyesindeki tüm özürlü kuruluşlarını içeren 'şemsiye organizasyon'dur. Doğru cevap A'dır.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi fizyolojik yaşlılığın ortaya çıkardığı sorunların çözülmesi, hastalık veya özürlülüğün önlenmesi veya en aza indirilmesi ve yaşlıların günlük yaşantılarında fiziksel, psikososyal ve ekonomik yönden bağımsız hale getirilmeleri için yapılan çalışmaları kapsayan rehabilitasyon türüdür?

Seçenekler

A
Geriatrik rehabilitasyon
B
Pediatrik rehabilitasyon
C
Nörolojik rehabilitasyon
D
Kardiyo-pulmoner rehabilitasyon
E
Romatizmal hastalıkların rehabilitasyonu.
Açıklama:
Yaşlı insanda yaşanabilecek sorunların üstesinden gelmek için iyi planlanmış kapsamlı sağlık hizmetlerine diğer bir ifade ile “geriatrik rehabilitasyona” gereksinim vardır. Geriatrik rehabilitasyon fizyolojik yaşlılığın ortaya çıkardığı sorunların çözülmesi, hastalık veya özürlülüğün önlenmesi veya en aza indirilmesi ve yaşlıların günlük yaşantılarında fiziksel, psikososyal ve ekonomik yönden bağımsız hale getirilmeleri için yapılan çalışmaları kapsamaktadır. Y. Doğru cevap A'dır.

Soru 6

Özürlünün, aslında kendisinin normal bir kişi gibi kabul edilmesini istemesine rağmen, kendisinden özürlü insanlar gibi davranış beklendiğini düşünerek duygusal bir çatışma yaşaması özürlü kişilerin özürleri nedeniyle oluşan duygularından hangisinde yer alır?

Seçenekler

A
Aşağılık duygusu
B
Normal davranışları yüceltme
C
Özürlülük ikilemi
D
Grup stereotipi
E
Suçlanma
Açıklama:
Özürlülük ikilemi: Özürlü, aslında kendisinin normal bir kişi gibi kabul edilmesini istemesine rağmen, kendisinden özürlü insanlar gibi davranış beklendiğini düşünerek duygusal bir çatışma yaşar. Bu durumda psikososyal rehabilitasyona ihtiyaç duyulmaktadır.Doğru cevap C'dir.

Soru 7

Eşya, alet cinsinden yardımlar, ödünç para verme, çocuklara bakma, ev içindeki ve dışındaki hizmetleri üstlenme gibi yardımlardan oluşan sosyal destek türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Duygusal sosyal destek
B
Bilgisel sosyal destek
C
Özürlü grupları ve aileleri ile sosyal hizmet uygulamaları
D
Destek grupları
E
Elle tutulur sosyal destek
Açıklama:
Elle Tutulur Sosyal Destek: Elle tutulur ya da araçsal sosyal destek hizmeti, eşya, alet,meta cinsinden yardımlar, ödünç para verme, çocuklara bakma, ev içindeki ve dışındaki hizmetleri üstlenme gibi yardımlardan oluşur.Doğru cevap E'dir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi rehabilitasyonun özeliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ekip çalışması geektirmez.
B
Kişiyi bir bütün olarak ele alır.
C
Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar.
D
Rehabilitasyon süreklilik isteyen bir uygulamadır.
E
Sakat ve engellilerin çevreye uyumsuzluğunu azaltmayı amaçlar.
Açıklama:
Rehabilitasyon ekip çalışmasını gerektirir. Doğru cevap A'dır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi özürlülerin
toplumda mümkün olduğu kadar bağımsız yaşamalarına yardımcı olacak sosyal, mesleki, serbest zaman becerilerini keşfetmek ve geliştirmek için uygulanan bir programdır?

Seçenekler

A
Psikosoyal rehabilitasyon
B
Toplum temelli rehabilitasyon
C
Tıbbi rehabilitasyon
D
Mesleki rehabilitasyon
E
Sosyal rehabilitasyon
Açıklama:
Psikososyal rehabilitasyon özürlülerin toplumda mümkün olduğu kadar bağımsız yaşamalarına yardımcı olacak sosyal, mesleki, serbest zaman becerilerini keşfetmek ve geliştirmek için uygulanan bir programdır.Doğru cevap A'dır.

Soru 10

DSÖ' nün ölçütlerine göre gelişmiş ülkelerde nüfusun yüzde kaçının özürlü olduğu kabul edilmektedir?

Seçenekler

A
% 16 (yüzde onaltı)
B
%5 (yüzde beş)
C
%10 (yüzde on)
D
%12 (yüzde oniki)
E
%15 (yüzde onbeş)
Açıklama:
DSÖ’nün ölçütlerine göre; gelişmiş ülkelerde nüfusun %10 (yüzde 10)’unun özürlü olduğu kabul edilmektedir.

Soru 11

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ne göre, yalnızca hastalık ya da bedensel güçsüzlüğün olmayışı değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan tam bir iyilik halinin olmasına ne denir?

Seçenekler

A
Hastalık
B
Enfeksiyon
C
İyileşme
D
Sağlık
E
Komplikasyon
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’ne göre, sağlık; yalnızca hastalık ya da bedensel güçsüzlüğün olmayışı değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan tam bir iyilik halinin olmasıdır.

Soru 12

Fizyolojik veya anatomik yetersizlikleri veya çevreye uyum sorunu olan kişinin fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve eğitsel potansiyelini en üst düzeye çıkarma olarak bilinen tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rehabilitasyon
B
Yaşam kalitesi
C
Engellilik
D
Özürlülük
E
Bozukluk
Açıklama:
Rehabilitasyon; fizyolojik veya anatomik yetersizlikleri veya çevreye uyum sorunu olan kişinin fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve eğitsel potansiyelini en üst düzeye çıkarma olarak tanımlanmaktadır.

Soru 13

İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması, sağlık ve sağlıkla ilgili alanları sistematik olarak gruplandırır.Bu sınıflandırmada özürlülük nasıl ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
katılım kısıtlılığı
B
aktivite limitasyonu
C
medikal durum
D
özel ölçekler
E
psiko-sosyal durum
Açıklama:
İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması, sağlık ve sağlıkla ilgili alanları sistematik olarak gruplandırır. Hastalıkların, yaralanmaların ve bozuklukların vücut fonksiyonunu ve yapısını nasıl bozduğunu, aktivitelerini nasıl sınırladığını, sosyal alanda katılımı nasıl kısıtladığını belirten standart kodlar içerir. Dolayısıyla, insanın fonksiyonelliği (işlevselliği) ve özürlülük durumu, hem bireysel hem de sosyal alanda değerlendirilmektedir. Bu sınıflandırmada özürlülük; aktivite limitasyonu olarak, engellilik; katılım kısıtlılığı olarak ifade edilmektedir.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi doğuştan gelen özürlülük nedenleri arasında değildir?

Seçenekler

A
akraba evliliği
B
genetik bozukluklar
C
yanlış uygulamalar
D
ışına maruz kalmak
E
annenin madde bağımlısı olması
Açıklama:
doğuştan gelen özürlülük nedenleri arasında; genetik bozukluklar, akraba evliliği, gebelik sırasında annenin karşılaştığı travmalar, hastalıklar, ilaç kullanımı, ışına maruz kalmak, annenin alkol ve madde bağımlısı olması, kötü beslenmesi gibi nedenler görülmektedir.

Soru 15

Kas-iskelet, sinir ve damar sistemini ilgilendiren durumlarda, aktivitelerin (kavrama, el ve kolu çeşitli görevlerde kullanma, yürüme, çömelme, eğilme, merdiven inip çıkma, solunum, konuşma gibi) fiziksel fonksiyon kaybı nedeniyle kısıtlanması aşağıdakilerden hangi tür özürdür?

Seçenekler

A
süreğen hastalıklar nedeniyle oluşan özürler
B
algısal ve ruhsal bozukluklar nedeniyle oluşan özürler
C
ortopedik özürler
D
duyusal özürler
E
fiziksel özürler
Açıklama:
Fiziksel özürler: Kas-iskelet, sinir ve damar sistemini ilgilendiren durumlarda, aktivitelerin (kavrama, el ve kolu çeşitli görevlerde kullanma, yürüme, çömelme, eğilme, merdiven inip çıkma, solunum, konuşma gibi) fiziksel fonksiyon kaybı nedeniyle kısıtlanmasıdır.

Soru 16

DSÖ’nün ölçütlerine göre; Türkiye'de ne kadar sayıda özürlü olduğu tahmin edilmektedir?

Seçenekler

A
3 milyon
B
1 milyon
C
9 milyon
D
8 milyon
E
2 milyon
Açıklama:
DSÖ’nün ölçütlerine göre, gelişmiş ülkelerde nüfusun %10’unun, gelişmekte olan ülkelerde ise %12’sinin özürlü olduğu kabul edilmektedir. Buna göre tüm dünyada 500 milyon, Türkiye’de 8 milyon civarında özürlü olduğu tahmin edilmektedir.

Soru 17

Özürlülüğe ilişkin ilk ve en eski model nedir?

Seçenekler

A
sosyal model
B
ahlaki model
C
medikal model
D
yazılı model
E
ekonomik model
Açıklama:
Özürlülüğe ilişkin ilk ve en eski model “ahlaki model” dir. Bu modelde özürlülüğün, ahlaki çöküntüden kaynaklandığına, özürlü kişilerin bedenlerine şeytanın ve kötü ruhların egemen olduğuna inanılmıştır. Bu nedenle, hem özürlüler hem de onların aileleri utanç yaşamaya başlamışlar ve damgalanmışlardır. Aynı zamanda suçlanmışlar, hatta cezalandırılmışlardır. Pek çok kültürde özürlü kişilerin karşılaştığı bu gibi olumsuz durumlar 21. yüzyıla dek değişik ölçülerde olsa da varlığını korumuştur.

Soru 18

"Sosyal modele göre engelli kişi yoktur, .................. kişi vardır."
Cümlesinde boşluğa hangi kelime gelecektir?

Seçenekler

A
engellenmiş
B
düşmüş
C
yükselmiş
D
anlamamış
E
terk edilmiş
Açıklama:
Sosyal modele göre engelli kişi yoktur, engellenmiş kişi vardır.

Soru 19

Birleşmiş Milletler hangi yılı “Uluslararası Engelliler Yılı” olarak ilan etmiştir?

Seçenekler

A
1995
B
1987
C
1981
D
1990
E
1975
Açıklama:
Birleşmiş Milletler 1981 yılını “Uluslararası Engelliler Yılı” olarak ilan etmiştir.

Soru 20

"Bu çeşit rehabilitasyonun amaçları; ağrıyı azaltmak, eklemlerde oluşabilecek şekil ve hareket bozukluklarını önlemek, oluştu ise yeniden kazandırmak, fonksiyonel aktiviteyi geliştirmek, ağrı kesici ilaç gereksinimini azaltmak ve daha ağrısız ve bağımsız bir yaşam sağlamaktır."
Tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
el rehabilitasyonu
B
romatizmal hastalıkların rehabilitasyonu
C
kardiyo-pulmoner rehabilitasyon
D
nörolojik rehabilitasyon
E
pediatrik rehabilitasyon
Açıklama:
Romatizmal hastalıkların rehabilitasyonu: Romatizmal hastalıklar her yaşta ortaya çıkabilen, nedeni tam olarak belli olmayan, ancak genetik faktörlerle ilişkili olduğu bilinen, eklem ağrıları, hareket kısıtlılıkları ve ileri devrede şekil bozukluklarıyla seyreden sistemik hastalıklardır. Romatizmal hastalıklarda rehabilitasyonun amaçları; ağrıyı azaltmak, eklemlerde oluşabilecek şekil ve hareket bozukluklarını önlemek, oluştu ise yeniden kazandırmak, fonksiyonel aktiviteyi geliştirmek, ağrı kesici ilaç gereksinimini azaltmak ve daha ağrısız ve bağımsız bir yaşam sağlamaktır. Bu amaçlarla ilaç tedavisinin yanı sıra mutlaka vücudun düzgün duruşuna yönelik eğitim verilir. Hastalığın evresine uygun fizik tedavi ajanları, çeşitli egzersizler ve cihazlar uygulanır.

Soru 21

  1. Görme özürlüler
  2. İşitme özürlüler
  3. Dil ve konuşma özürlüler
  4. Ortopedik özürlüler
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri özür türleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Özür türleri şöyledir:
  • Görme özürlüler
  • İşitme özürlüler
  • Dil ve konuşma özürlüler
  • Ortopedik özürlüler
  • Zihinsel özürlüler
  • Ruhsal ve duygusal özürlüler
  • Süreğen hastalığı olan özürlüler
Doğru cevap A'dır.

Soru 22

  1. Zihinsel özürlüler
  2. Ruhsal ve duygusal özürlüler
  3. Süreğen hastalığı olan özürlüler
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri özür türleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Özür türleri şöyledir:
  • Görme özürlüler
  • İşitme özürlüler
  • Dil ve konuşma özürlüler
  • Ortopedik özürlüler
  • Zihinsel özürlüler
  • Ruhsal ve duygusal özürlüler
  • Süreğen hastalığı olan özürlüler
Doğru cevap E'dir.

Soru 23

  1. Kişiyi bir bütün olarak ele alır.
  2. Özürlü, ekibin tartışılmaz üyesidir.
  3. Ekip çalışmasını gerektirir.
  4. Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri rehabilitasyonun ilkeleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-II-III-IV
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Rehabilitasyon:
  • Kişiyi bir bütün olarak ele alır.
  • Özürlü, ekibin tartışılmaz üyesidir.
  • Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar.
  • Ekip çalışmasını gerektirir.
  • Rehabilitasyon süreklilik isteyen bir uygulamadır.
Doğru cevap B'dir.

Soru 24

  1. Özürlü kişi
  2. Aile
  3. Uzman doktor
  4. Fizyoterapist
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri rehabilitasyon ekibinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
I-II-III-IV
B
II-III-IV
C
I-III-IV
D
I-II-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Rehabilitasyon ekibine dahil olanlar: Özürlü kişi, Aile, Uzman doktor, Fizyoterapist, Hemşire, Diyetisyen, ş ve uğraşı terapisti, İşitme ve konuşma terapisti, Odyolog, Ortez- protez teknikeri, Psikolog, Sosyal hizmet uzmanı, Sosyolog, Çocuk gelişimi ve eğitimi uzmanı, Mesleki danışman, Rehabilitasyon mühendisleri ve mimarlar, Tıbbi cihaz şirketleri, Okul yönetimi ve öğretmen, Sivil toplum kuruluşları, Yerel yönetimler, İşveren. Doğru cevap A'dır.

Soru 25

"Hareket sistemini ilgilendiren çeşitli duruş bozuklukları, hastalıklar, kazalarla oluşan kırık, çıkık, bağ yaralanmaları, menisküs yırtıkları gibi problemlerde, bu sistemle ilgili cerrahi girişimler öncesinde ve sonrasında bu tür rehabilitasyona gereksinim vardır."
Yukarıda açıklaması verilen tıbbi rehabilitasyon girişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ortopedik rehabilitasyon
B
Romatizmal hastalıkların rehabilitasyonu
C
El rehabilitasyonu
D
Kardiyo-pulmoner rehabilitasyon
E
Nörolojik rehabilitasyon
Açıklama:
Ortopedik rehabilitasyon: Hareket sistemini ilgilendiren çeşitli duruş bozuklukları, hastalıklar, kazalarla oluşan kırık, çıkık, bağ yaralanmaları, menisküs yırtıkları gibi ortopedik problemlerde, bu sistemle ilgili cerrahi girişimler öncesinde ve sonrasında ortopedik rehabilitasyona gereksinim vardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 26

"Her yaşta ortaya çıkabilen, nedeni tam olarak belli olmayan, ancak genetik faktörlerle ilişkili olduğu bilinen, eklem ağrıları, hareket kısıtlılıkları ve ileri devrede şekil bozukluklarıyla seyreden sistemik hastalıklardır. Rehabilitasyonun amaçları; ağrıyı azaltmak, eklemlerde oluşabilecek şekil ve hareket bozukluklarını önlemek, oluştu ise yeniden kazandırmak, fonksiyonel aktiviteyi geliştirmek, ağrı kesici ilaç gereksinimini azaltmak ve daha ağrısız ve bağımsız bir yaşam sağlamaktır."
Yukarıda açıklaması verilen tıbbi rehabilitasyon girişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ortopedik rehabilitasyon
B
Romatizmal hastalıkların rehabilitasyonu
C
El rehabilitasyonu
D
Kardiyo-pulmoner rehabilitasyon
E
Nörolojik rehabilitasyon
Açıklama:
Romatizmal hastalıkların rehabilitasyonu: Romatizmal hastalıklar her yaşta ortaya çıkabilen, nedeni tam olarak belli olmayan, ancak genetik faktörlerle ilişkili olduğu bilinen, eklem ağrıları, hareket kısıtlılıkları ve ileri devrede şekil bozukluklarıyla seyreden sistemik hastalıklardır. Romatizmal hastalıklarda rehabilitasyonun amaçları; ağrıyı azaltmak, eklemlerde oluşabilecek şekil ve hareket bozukluklarını önlemek, oluştu ise yeniden kazandırmak, fonksiyonel aktiviteyi geliştirmek, ağrı kesici ilaç gereksinimini azaltmak ve daha ağrısız ve bağımsız bir yaşam sağlamaktır. Doğru cevap B'dir.

Soru 27

"Beyin damar hastalıkları (inme), multiple skleroz, parkinson hastalığı, sinir yaralanmaları ve diğer sinir ve kas hastalıklarında ayrıntılı değerlendirmeden sonra hastalığa göre, hastaya özel tedavi programları düzenlenir. Rehabilitasyonun amaçları; komplikasyonları önlemek, kasları kuvvetlendirmek, spastisiteyi azaltmak, denge, koordinasyon, el fonksiyonları, düzgün duruş ve yürümeyi geliştirmek, solunum kapasitesini ve yaşam kalitesini arttırmaktır."
Yukarıda açıklaması verilen tıbbi rehabilitasyon girişim türü aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ortopedik rehabilitasyon
B
Romatizmal hastalıkların rehabilitasyonu
C
El rehabilitasyonu
D
Kardiyo-pulmoner rehabilitasyon
E
Nörolojik rehabilitasyon
Açıklama:
Nörolojik rehabilitasyon: Beyin damar hastalıkları (inme), multiple skleroz, parkinson hastalığı, sinir yaralanmaları ve diğer sinir ve kas hastalıklarında ayrıntılı değerlendirmeden sonra hastalığa göre, hastaya özel tedavi programları düzenlenir. Nörolojik rehabilitasyonun amaçları; komplikasyonları önlemek, kasları kuvvetlendirmek, spastisiteyi azaltmak, denge, koordinasyon, el fonksiyonları, düzgün duruş ve yürümeyi geliştirmek, solunum kapasitesini ve yaşam kalitesini arttırmaktır. Doğru cevap E'dir.

Soru 28

  1. Kişiye sıkıntı vermeyecek, ikincil özür oluşmasına yol açmayacak, günlük yaşamını etkilemeyecek şekilde uygun farmakolojik tedavinin seçimi ve sürdürülmesi
  2. Kişinin bireysel ve toplumsal yaşamını kolaylaştıracak, engelleri aşmasını sağlayacak şekilde becerilerle donanması
  3. Sosyal desteklerin, bağımsız yaşam ve toplumsal entegrasyonun, ulaşılabilirliğin ve yardımcı teknolojilerden yararlanarak fonksiyonların geliştirilmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri psikososyal rehabilitasyonun ilkeleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-II
C
II-III
D
I-III
E
Yalnız II
Açıklama:
Psikososyal rehabilitasyonda:
  • Kişiye sıkıntı vermeyecek, ikincil özür oluşmasına yol açmayacak, günlük yaşamını etkilemeyecek şekilde uygun farmakolojik tedavinin seçimi ve sürdürülmesi,
  • Kişinin bireysel ve toplumsal yaşamını kolaylaştıracak, engelleri aşmasını sağlayacak şekilde becerilerle donanması,
  • Sosyal desteklerin, bağımsız yaşam ve toplumsal entegrasyonun, ulaşılabilirliğin ve yardımcı teknolojilerden yararlanarak fonksiyonların geliştirilmesi ilkeleri üzerine odaklanılır.
Doğru cevap A'dır.

Soru 29

Aşağıda verilenlerden hangisi ya da hangileri mesleki değerlendirme kapsamında cevap aranan sorular arasındadır?
  1. Önceki mesleğine geri dönebilir mi?
  2. İş uyarlamaları ve yardımcı teknoloji ile önceki mesleğine geri dönebilir mi?
  3. Hangi becerileri diğer bir mesleğe aktarılabilir?
  4. Başarılı bir şekilde işe yerleştirilmesi için hangi eğitim veya hizmetler yardımcı olabilir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-II-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Mesleki değerlendirme kapsamında aşağıdaki sorulara cevap aranır:
  • Önceki mesleğine geri dönebilir mi?
  • İş uyarlamaları ve yardımcı teknoloji ile önceki mesleğine geri dönebilir mi?
  • Hangi becerileri diğer bir mesleğe aktarılabilir?
  • Başarılı bir şekilde işe yerleştirilmesi için hangi eğitim veya hizmetler yardımcı olabilir?
Doğru cevap E'dir.

Soru 30

  1. Özürün psikososyal boyutları hakkında bilgi verilir.
  2. Özürlülük sonucu ortaya çıkan sıkıntılar ile başa çıkmakta kullanılacak teknikler hakkında bilgilendirilir.
  3. Özürlülerin bakımı, eğitimi ve rehabilitasyon hizmetleri vb. hakkında bilgi verilir.
  4. Özürlülerin ailelerine, özürlüye karşı tutumlarının onun gelişimini nasıl etkileyeceği konusunda bilgi verilir.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri psikososyal rehabilitasyon kapsamında bilgisel sosyal destek alanının unsurları arasındadır?

Seçenekler

A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Bilgisel Sosyal Desek: Özürlü bireye kendine nasıl yardım edebileceği ve özürü hakkında yeni bir görüş kazandırmayı vb. amaçlar. Özürlülere ve ailelerine gereksinim duydukları bilgileri aktarmak için;
  • Özürün psikososyal boyutları hakkında bilgi verilir.
  • Özürlülük sonucu ortaya çıkan sıkıntılar ile başa çıkmakta kullanılacak teknikler hakkında bilgilendirilir.
  • Özürlülerin bakımı, eğitimi ve rehabilitasyon hizmetleri vb. hakkında bilgi verilir.
  • Özürlülerin yaşamlarını kendi başına idare etmeleri için, kendilerini yönetmek ve kendilerini savunmak konularında gerekli bilgiler aktarılır.
  • Özürlülerin ailelerine, özürlüye karşı tutumlarının onun gelişimini nasıl etkileyeceği konusunda bilgi verilir.
Doğru cevap C'dir.

Soru 31

Doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza nedeniyle vücut yapısı (anatomik, fizyolojik ve psikolojik) ve fonksiyonlarında (işlevlerinde) anlamlı sapma ya da kayıp ne olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
Özürlülük
B
Yetiyitimi
C
Sakatlık
D
Katılım kısıtlılığı
E
Yetersizlik
Açıklama:
Bozukluk / yetersizlik/ (impairment): Doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza nedeniyle vücut yapısı (anatomik, fizyolojik ve psikolojik) ve fonksiyonlarında (işlevlerinde) anlamlı sapma ya da kayıp olarak tanımlanmaktadır ve organ seviyesinde bozuklukları kapsamaktadır.

Soru 32

Zihinsel, ruhsal ve duygusal fonksiyonların sosyal, psikolojik ve fiziksel alanlardaki yetersizliğidir. Okuma, yazma, kavrama, sayı sayma, organizasyon becerileri, zaman-mekan algılama, sosyal ortamlara uyma sorunları gibi pek çok yönleri vardır.
Yukarıda verilen tanım nedenlerine göre sınıflandırılan ne tür özürler grubuna girer?

Seçenekler

A
Algısal ve ruhsal bozukluklar nedeniyle oluşan özürler
B
Duyusal özürler
C
Süreğen hastalıklar nedeniyle oluşan özürler
D
Doğuştan olan özürler
E
Kalıcı hastalıklardan oluşan özürler
Açıklama:
Algısal ve ruhsal bozukluklar nedeniyle oluşan özürler: Zihinsel, ruhsal ve duygusal fonksiyonların sosyal, psikolojik ve fiziksel alanlardaki yetersizliğidir. Okuma, yazma, kavrama, sayı sayma, organizasyon becerileri, zaman-mekan algılama, sosyal ortamlara uyma sorunları gibi pek çok yönleri vardır.

Soru 33

2002 verilerine göre Türkiye'de özürlü nüfusun toplam nüfus içindeki oranı ne kadardır?

Seçenekler

A
% 12.29
B
%20
C
%28
D
%30
E
%32
Açıklama:
2002 yılında Türkiye nüfusu: 68622559 iken, özürlü sayısı 1722305 olarak belirlenmiştir. Buna göre; özürlü nüfusun toplam nüfus içindeki oranı % 12.29, ortopedik, görme, işitme, dil ve konuşma ile zihinsel özürlülerin oranı % 2.58 ve süreğen hastalığı olanların oranı ise % 9.70’dir.

Soru 34

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Özürlülüğe ilişkin ilk ve en eski model Medikal model'dir
B
Medikal model ahlaki çöküntü'den çok 'patoloji' ile sınırlıdır
C
Medikal model özürlülüğü olan kişiye odaklanmıştır
D
Sosyal model çevresel faktörleri göz önüne almaz
E
‘Özürlülük Hakları Hareketi’ 2000'li yıllarda biçimlenmiştir
Açıklama:
“Medikal model” 1800'lü yılların ortalarında tıp ve rehabilitasyon alanlarındaki gelişmelerle birlikte ortaya çıkmıştır. Bu model 'ahlaki çöküntü'den çok 'patoloji' ile sınırlıdır. Ahlaki model kadar 'kötüleyici' olmasa da, 'özürlülüğü olan kişiye' ya da özürlülük yaşantısına değil de 'özürlülüğe' odaklanmıştır. Özürlü kişilere ve onların ailelerine tanı, tedavi, bakım ve izleme programlarının güçlendirilmesi, önleme programlarının dikkatle hazırlanması, özürlü kişilerin ve onların yakınlarının yaşam kalitelerini yükseltilmesi gibi birçok olanak sağlamıştır.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Rehabilitasyon tanımı ve kapsamına girmez?

Seçenekler

A
Bireysel çalışma ön plandadır
B
Kişiyi bir bütün olarak ele alır
C
Özürlü, ekibin tartışılmaz üyesidir
D
Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar
E
Süreklilik isteyen bir uygulamadır
Açıklama:
Rehabilitasyon:
• Kişiyi bir bütün olarak ele alır.
• Özürlü, ekibin tartışılmaz üyesidir.
• Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar.
• Ekip çalışmasını gerektirir.
• Rehabilitasyon süreklilik isteyen bir uygulamadır

Soru 36

Aşağıdaki meslek gruplarından hangisi rehabilitasyon ekibinde yer almaz?

Seçenekler

A
Özürlü kişi
B
Uzman doktor
C
Plastik cerrah
D
Fizyoterapist
E
Diyetisyen
Açıklama:
Rehabilitasyon ekibine dahil olanlar:
Özürlü kişi, Aile, Uzman doktor, Fizyoterapist , Hemşire, Diyetisyen, İş ve uğraşı terapisti,İşitme ve konuşma terapisti, Odyolog, Ortez- protez teknikeri, Psikolog,Sosyal hizmet uzmanı, Sosyolog, Çocuk gelişimi ve eğitimi uzmanı, Mesleki danışman, Rehabilitasyon mühendisleri ve mimarlar, Tıbbi cihaz şirketleri, Okul yönetimi ve öğretmen, Sivil toplum kuruluşları, Yerel yönetimler, İşveren

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi nörolojik rehabilitasyon kapsamındadır?

Seçenekler

A
Myokard infarktüsü
B
Eklem ağrıları
C
Menisküs yırtıkları
D
Osteoporoz
E
Multiple skleroz
Açıklama:
Nörolojik rehabilitasyon: Beyin damar hastalıkları (inme), multiple skleroz, parkinson hastalığı, sinir yaralanmaları ve diğer sinir ve kas hastalıklarında ayrıntılı değerlendirmeden sonra hastalığa göre, hastaya özel tedavi programları düzenlenir. Nörolojik rehabilitasyonun amaçları; komplikasyonları önlemek, kasları kuvvetlendirmek, spastisiteyi azaltmak, denge, koordinasyon, el fonksiyonları, düzgün duruş ve yürümeyi geliştirmek, solunum kapasitesini ve yaşam kalitesini arttırmaktır.

Soru 38

Yaşlanma ile vücutta bir takım fizyolojik değişiklikler kaçınılmaz olarak karşımıza çıkmaktadır. Yaşlı insanda yaşanabilecek sorunların üstesinden gelmek için iyi planlanmış kapsamlı sağlık hizmetlerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Pediatrik rehabilitasyon
B
Geriatrik rehabilitasyon
C
Nörolojik rehabilitasyon
D
Amputasyonda rehabilitasyon
E
Kadın sağlığında rehabilitasyon
Açıklama:
Geriatrik rehabilitasyon: Yaşlanma ile vücutta bir takım fizyolojik değişiklikler kaçınılmaz olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu fizyolojik değişikliklere çeşitli hastalıkların eklenmesi yaşlı bireyde ağrı, aktivite kısıtlanması ve katılımda azalma gibi çok sayıda soruna neden olmaktadır ve yaşlı bireyin yaşam kalitesi bozulmaktadır. Yaşlı insanda yaşanabilecek sorunların üstesinden gelmek için iyi planlanmış kapsamlı sağlık hizmetlerine diğer bir ifade ile “geriatrik rehabilitasyona” gereksinim vardır.

Soru 39

Özürlülerin sevildiklerini ve insan olarak değerli bulunduklarını hissetmelerine yol açan davranışları içeren destek çeşidi, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Bilgisel Sosyal Destek
B
Elle Tutulur Sosyal Destek
C
Giyecek desteği
D
Duygusal Sosyal Destek
E
İlaç desteği
Açıklama:
Duygusal Sosyal Destek: Özürlülerin sevildiklerini ve insan olarak değerli bulunduklarını hissetmelerine yol açan davranışları içerir. Hem özürlülerin hem de ailelerinin yaşam kalitesini arttırmak ve onlara değer verildiğini hissettirmek açısından önemlidir. Özürlülerin ve ailelerinin üzüntülerini, sıkıntılarını uyumsuzluğa yol açmayacak biçimde yaşamaları için yardımcı olunur. Özürlülerin eksiklikleri, yetersizlikleri yerine, başarıları ve yeterlilikleri üzerinde durulur. Özürlüler ile aile üyeleri arasındaki ilişkilerin yeniden kurulması ve tanımlanması için yardımda bulunulur. Özürlülerin ve ailelerinin özürü kabullenmeleri için çaba gösterilir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi özürlü bir kişinin işe yerleşmesini etkileyen en önemli faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Kişinin özürünün türü
B
Yetenek ve becerileri
C
Kişilik özellikleri
D
Fonksiyonel durumu
E
Ailenin inançları
Açıklama:
İşe yerleşmeyi etkileyen en önemli faktörler; iş arayan kişinin özürünün türü, yetenek ve becerileri, kişilik özellikleri, fonksiyonel durumu, eğitim durumu, daha önceki mesleği, piyasa koşullarıdır. Diğer değişkenlerin ise, iş motivasyonu, toplumsal entegrasyon, bağımsız araba kullanma, bağımsız yaşam ve yaşam memnuniyeti olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, özürlü kişinin yaşı, iş tecrübesi, daha önce yapılan işlerin niteliği ve niceliği, ailenin davranış ve inançları da mesleki rehabilitasyonda önemlidir.

Soru 41

“İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması” olan ICF'nin Dünya Sağlık Asamblesinde uluslararası kullanımı onaylanması hangi yıl olmuştur?

Seçenekler

A
2001
B
2003
C
2005
D
2007
E
2009
Açıklama:
“İşlevsellik, Yetiyitimi ve Sağlığın Uluslararası Sınıflandırması” [International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)] geliştirilmiştir ve Mayıs 2001’deki Dünya
Sağlık Asamblesinde uluslararası kullanımı onaylanmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 42

Aşağıdaki tanımlardan hangisi doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza nedeniyle vücut yapısı (anatomik, fizyolojik ve psikolojik) ve fonksiyonlarında (işlevlerinde) anlamlı sapma ya da kayıp olarak tanımlanmaktadır ve organ seviyesinde bozuklukları ifade etmektedir?

Seçenekler

A
Özürlülük
B
Bozukluk
C
Sakatlık
D
Engellilik
E
Yetiyitimi
Açıklama:
Bozukluk / yetersizlik/ (impairment): Doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza
nedeniyle vücut yapısı (anatomik, fizyolojik ve psikolojik) ve fonksiyonlarında (işlevlerinde) anlamlı
sapma ya da kayıp olarak tanımlanmaktadır ve organ seviyesinde bozuklukları kapsamaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir aktiviteyi insan için normal kabul edilen aralık veya tarzda yapabilme yeteneğinin azalması veya kaybedilmesidir?

Seçenekler

A
Bozukluk
B
Yetersizlik
C
Özürlülük
D
Engellilik
E
Katılım kısıtlılığı
Açıklama:
Özürlülük / yetiyitimi / sakatlık / aktivite limitasyonu / (disability): Bozukluk(lar) nedeniyle,
kişisel seviyede fonksiyonel aktivitenin sınırlanmasını ve katılımın kısıtlanmasını (yaşamda
karşılaşılabilecek sorunları) ifade eder. Herhangi bir aktiviteyi insan için normal kabul edilen aralık veya
tarzda yapabilme yeteneğinin azalması veya kaybedilmesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi bozukluk ya da özür
nedeniyle yaş, cinsiyet, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak, normal rolün yerine getirilememesi,
kısıtlanması olarak açıklanır?

Seçenekler

A
Sakatlık
B
Yetiyitimi
C
Yetersizlik
D
Engellilik
E
Aktivite limitasyonu
Açıklama:
Engellilik / katılım kısıtlılığı/ (handicap): Toplumsal düzeyde ortaya çıkar. Bozukluk ya da özür
nedeniyle yaş, cinsiyet, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak, normal rolün yerine getirilememesi,
kısıtlanması olarak açıklanır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi özür türlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Görme özürü
B
İşitme özürü
C
Ortopedik özür
D
Zihinsel özür
E
Klinik özür
Açıklama:
ÖZÜR TÜRLERİ
• Görme özürlüler
• İşitme özürlüler
• Dil ve konuşma özürlüler
• Ortopedik özürlüler
• Zihinsel özürlüler
• Ruhsal ve duygusal özürlüler
• Süreğen hastalığı olan özürlüler
Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi doğuştan veya sonradan olan kalıcı hastalıklar stres ve çevre faktörleri gibi çeşitli nedenlerden etkilenerek özür oluşmasına yol açabilirler?

Seçenekler

A
Fiziksel özürler
B
Duyusal özürler
C
Algısal oluşan özürler
D
Ruhsal bozukluklar nedeniyle oluşan özürler
E
Süreğen hastalıklar nedeniyle oluşan özürler
Açıklama:
Süreğen hastalıklar nedeniyle oluşan özürler: Doğuştan veya sonradan olan kalıcı hastalıklar stres
ve çevre faktörleri gibi çeşitli nedenlerden etkilenerek özür oluşmasına yol açabilirler. Doğru cevap E seçeneğidir.

Soru 47

DSÖ’nün ölçütlerine göre, gelişmiş ülkelerde nüfusun % kaçının özürlü olduğu kabul edilmektedir?

Seçenekler

A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
DSÖ’nün ölçütlerine göre, gelişmiş ülkelerde nüfusun %10’unun, gelişmekte olan ülkelerde
ise %12’sinin özürlü olduğu kabul edilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Soru 48

Türkiye‘de 2002 yılında araştırmaya göre süreğen hastalığa sahip özürlülerin genel işsizlik oranı % kaçtır?

Seçenekler

A
% 9,7
B
% 10,7
C
% 11,7
D
% 12,7
E
% 13,7
Açıklama:
Türkiye‘de 2002 yılında araştırmaya göre süreğen hastalığa sahip özürlülerin genel işsizlik oranı %10.7'dir.

Soru 49

Özürlü kişilerin diğer insanların sahip oldukları aynı vatandaşlık haklarına ve siyasal haklara sahip olmaları ‘Birleşmiş Milletler Özürlü Kişilerin Hakları
Beyannamesi'nin kaçıncı maddesinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Madde 4: Özürlü kişiler, diğer insanların sahip oldukları aynı vatandaşlık haklarına ve siyasal
haklara sahiptirler.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi “Kendi kendine yardım grupları” olarak da adlandırılmaktadır?

Seçenekler

A
Etkileşim Grupları
B
Eğitici Gruplar
C
Destek Grupları
D
Toplumsallaşma Grupları
E
Kültür Grupları
Açıklama:
Destek Grupları: “Kendi kendine yardım grupları” olarak da adlandırılan destek gruplarının üyeleri
arasında karşılıklı güçlü bir destek esastır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Soru 51

Fizyolojik veya anatomik yetersizlikleri veya çevreye uyum sorunu olan kişinin fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve eğitsel potansiyelini en üst düzeye çıkarma olarak tanımlanan kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Rehabilitasyon
B
Retina
C
Habilitasyon
D
Dehabilitasyon
E
Ehabilitasyon
Açıklama:
Rehabilitasyon; fizyolojik veya anatomik yetersizlikleri veya çevreye uyum so- runu olan kişinin fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve eğitsel potansiyelini en üst düzeye çıkarma olarak tanımlanmaktadır.

Soru 52

Bireyin, gerek kültürel ve içinde bulunduğu ortamın değer yargıları, gerekse kendi hedefleri, beklentileri, standartları ve ilgileri bağlamında, hayatta kendi durumunu algılama biçimi olarak tanım başlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
yaşam potansiyali
B
yaşam kalitesi
C
yaşam kabiliyeti
D
yaşama ilgi
E
yaşam yönü
Açıklama:


  1. Dünya Sağlık Örgütü yaşam kalitesini, bireyin, gerek kültürel ve içinde bulunduğu ortamın değer yargıları, gerekse kendi hedefleri, beklentileri, standartları ve ilgileri bağlamında, hayatta kendi durumunu algılama biçimi olarak tanımlamıştır.

Soru 53

Özürlülük genelde kaynağına ve sebeplerine göre değisşik şekillerde sınıflandırılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi özür türlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Görme özürlüler
B
İşitme özürlüler
C
Dil ve konuşma özürlüler
D
Ortopedik özürlüler
E
Teknik özürlüler
Açıklama:
ÖZÜR TÜRLERİ
• Görme özürlüler
• İşitme özürlüler
• Dil ve konuşma özürlüler
• Ortopedik özürlüler
• Zihinsel özürlüler
• Ruhsal ve duygusal özürlüler
• Süreğen hastalığı olan özürlüler

Soru 54

Bazı kişilerin görmesi bulanıktır, şekilleri ve renkleri ayırmakta zorlanırlar, görüş açıları çok dardır. Cümlesinde nedenlere göre hangi özürlü sınıfından bahsedilmektedir?

Seçenekler

A
Hastalık Özürlüler
B
Duyusal Özürlüler
C
Algısal Özürlüler
D
Süreğen Özürlüler
E
Araç Özürlüler
Açıklama:
Duyusal özürler: Görme, işitme gibi duyuların yetersizliği nedeniyle çevrenin bir kısmının algılanamamasıdır. Görme özürlülerin bazılarının görmesi bulanıktır, şekilleri ve renkleri ayırmakta zorlanırlar, görüş açıları çok dardır.

Soru 55

Türkiye Özürlüler Araştırması (2002)’ ile, Türkiye’de özürlülerin sayısı, oranı, sosyo-ekonomik yapısı, sosyal yaşamda karşılaştıkları sorunlar, beklentileri,..........., özürün oluş sebebi, bölgesel farklılıklar ile süreğen hastalığa sahip olma oranlarının ölçülmesi hedeflenmiştir. Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Seçenekler

A
özürlülük türü
B
özürlülük cinsiyeti
C
özürlülük yaşı
D
özürlülük puanı
E
özürlülük bakımı
Açıklama:
‘Türkiye Özürlüler Araştırması (2002)’ ile, Türkiye’de özürlülerin sayısı, oranı, sosyo-ekonomik yapısı, sosyal yaşamda karşılaştıkları sorunlar, beklentileri, özürlülük türü, özürün oluş sebebi, bölgesel farklılıklar ile süreğen hastalığa sahip olma oranlarının ölçülmesi hedeflenmiştir.

Soru 56

Türkiye’de özürlü işçi çalıştırmakla ilgili yasal düzenlemeye, 4857 sayılı İş Kanununun 30. maddesinde yer verilmiştir. Bu kanuna göre; işverenler elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerinde her yılın Ocak ayı başından itibaren yürürlüğe girecek şekilde Cumhurbaşkanlığı’nca belirlenecek oranlarda özürlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun ne yapmakla yükümlüdürler?

Seçenekler

A
işlerde kanunla yükümlüdürler
B
işlerde verimle yükümlüdürler
C
işlerde uyutmakla yükümlüdürler
D
işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler
E
işlerde beslemekle yükümlüdürler
Açıklama:
Türkiye’de özürlü işçi çalıştırmakla ilgili yasal düzenlemeye, 4857 sayılı İş Kanununun 30. maddesinde yer verilmiştir. Bu kanuna göre; işverenler elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları işyerlerinde her yılın Ocak ayı başından itibaren yürürlüğe girecek şekilde Cumhurbaşkanlığı’nca belirlenecek oranlarda özürlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.

Soru 57

Rehabilitasyon: Kişinin, yaşamın tüm alanlarına katılımını sağlamak ve fonksiyonları engelleyecek tüm durumları veya engellemiş tüm fonksiyonları düzeltmek için eğitim ve deneyime sahip farklı alanlarda çalışan uzmanlar tarafından yapılan çabaların tümünü kapsamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biridir?

Seçenekler

A
Kişiyi bir bütün olarak ele alır.
B
Özürlü, ekibin tartışılmaz üyesi değildir.
C
Rehabilitasyon sınırlı bir uygulamadır.
D
Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi bazen kapsar.
E
Ekip çalışmasını gerektirmez
Açıklama:
Rehabilitasyon: Kişinin, yaşamın tüm alanlarına katılımını sağlamak ve fonksi- yonları engelleyecek tüm durumları veya engellemiş tüm fonksiyonları düzeltmek için eğitim ve deneyime sahip farklı alanlarda çalışan uzmanlar tarafından yapılan çabaların tümünü kapsamaktadır.
Rehabilitasyon:
• Kişiyi bir bütün olarak ele alır.
• Özürlü, ekibin tartışılmaz üyesidir.
• Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar.
• Ekip çalışmasını gerektirir.
• Rehabilitasyon süreklilik isteyen bir uygulamadır.

Soru 58

Rehabilitasyon farklı alanlardaki uygulamaları kapsar. Bunlar: -Tıbbi rehabilitasyon, Psikososyal rehabilitasyon ve son olarak aşağıdaki rehabilitasyonlardan hangisidir?

Seçenekler

A
• Cihaz Rehabilitasyon
B
• Dini Rehabilitasyon
C
• Mesleki Rehabilitasyon
D
• Farklı Rehabilitasyon
E
• Bağımsız Rehabilitasyon
Açıklama:


  • Rehabilitasyon farklı alanlardaki uygulamaları kapsar. Bunlar:
    • Tıbbi rehabilitasyon
    • Mesleki rehabilitasyon
    • Psikososyal rehabilitasyondur.

Soru 59

Tıbbi rehabilitasyon, özürlü kişinin fiziksel kapasitesini en üst dereceye çıkartarak neyin gerçekleşmesini amaçlamaktadır?

Seçenekler

A
fonksiyonel beslenme düzeyine ulaşmasını amaçlar
B
fonksiyonel barınma düzeyine ulaşmasını amaçlar
C
fonksiyonel yatalak düzeye ulaşmasını amaçlar
D
fonksiyonel bağımsızlık düzeyine ulaşmasını amaçlar
E
fonksiyonel sporcu düzeyine ulaşmasını amaçlar
Açıklama:
Tıbbi rehabilitasyon, özürlü kişinin fiziksel kapasitesini en üst dereceye çıkartarak, günlük yaşamda mümkün olabilen en üst fonksiyonel bağımsızlık düzeyine ulaşmasını amaçlayan hizmetler bütünüdür.

Soru 60

Psikososyal Rehabilitasyon, Özürlü kişilerin özürleri nedeniyle oluşan hangi duygu durumlarını inceler?

Seçenekler

A
Aile Duygusu
B
Uyku Duygusu
C
Aşağılık Duygusu
D
Korku Duygusu
E
Yeme Duygusu
Açıklama:
Psikososyal Rehabilitasyon, Özürlü kişilerin özürleri nedeniyle oluşan duyguları
Aşağılık Duygusu
Özürlülük İkilemi
Normal davranışları yüceltme
Suçlanma
Grup stereotipi davranışları inceler.

Soru 61

  1. Özürlü, ekibin üyesidir.
  2. Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar.
  3. Rehabilitasyon süreklilik isteyen bir uygulamadır.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri rehabilitasyon ile ilgili olarak doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Rehabilitasyon:
  • Kişiyi bir bütün olarak ele alır.
  • Özürlü, ekibin tartışılmaz üyesidir.
  • Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar.
  • Ekip çalışmasını gerektirir.
  • Rehabilitasyon süreklilik isteyen bir uygulamadır.

Soru 62

  1. Kişiyi bir bütün olarak ele alır.
  2. Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar.
  3. Rehabilitasyon süreklilik isteyen bir uygulamadır.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri rehabilitasyon ile ilgili olarak doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Rehabilitasyon:
  • Kişiyi bir bütün olarak ele alır.
  • Özürlü, ekibin tartışılmaz üyesidir.
  • Önleme, tedavi ve uzun süreli bakım ve takibi kapsar.
  • Ekip çalışmasını gerektirir.
  • Rehabilitasyon süreklilik isteyen bir uygulamadır.

Soru 63

  1. Tıbbi rehabilitasyon
  2. Mesleki rehabilitasyon
  3. Psikososyal rehabilitasyon
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangilerirehabilitasyonun farklı alanlardaki uygulamaları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Rehabilitasyon farklı alanlardaki uygulamaları kapsar. Bunlar:
  • Tıbbi rehabilitasyon
  • Mesleki rehabilitasyon
  • Psikososyal rehabilitasyon
Tıbbi, mesleki ve psikososyal rehabilitasyon ayrı ayrı düşünülemez. Her zaman birbirlerini tamamlarlar.

Soru 64

  1. Sporcunun yaralanma riskini minimale indirmek
  2. Kardiyovasküler dayanıklılığı arttırmak
  3. Spor branşına özgü becerileri geliştirmek
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sporcu rehabilitasyonunun amaçları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sporcunun rehabilitasyonunda temel amaç; sporcunun yaralanma riskini minimale indirmek gayesiyle gerekli olan esneklik, kuvvet ve enduransı (dayanıklılığı) içeren en mükemmel fiziksel uygunluk seviyesine getirmek için uygun antrenman ve egzersiz programı düzenleyerek maksimum performansa ulaştırmaktır. Spor yaralanmalarında rehabilitasyonun amacı ise; enflamasyonu önlemek, ağrıyı gidermek, normal eklem hareket açıklığını korumak veya yeniden kazandırmak, kas kuvvet, esneklik ve dayanıklılığını, kardiyovasküler dayanıklılığı arttırmak, spor branşına özgü becerileri geliştirmek ve yeniden spora dönüşü sağlamaktır.

Soru 65

  1. Sporcunun yaralanma riskini minimale indirmek
  2. Kardiyovasküler dayanıklılığı arttırmak
  3. Kas kuvvet, esneklik ve dayanıklılığını arttırmak
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sporcu rehabilitasyonunun amaçları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sporcunun rehabilitasyonunda temel amaç; sporcunun yaralanma riskini minimale indirmek gayesiyle gerekli olan esneklik, kuvvet ve enduransı (dayanıklılığı) içeren en mükemmel fiziksel uygunluk seviyesine getirmek için uygun antrenman ve egzersiz programı düzenleyerek maksimum performansa ulaştırmaktır. Spor yaralanmalarında rehabilitasyonun amacı ise; enflamasyonu önlemek, ağrıyı gidermek, normal eklem hareket açıklığını korumak veya yeniden kazandırmak, kas kuvvet, esneklik ve dayanıklılığını, kardiyovasküler dayanıklılığı arttırmak, spor branşına özgü becerileri geliştirmek ve yeniden spora dönüşü sağlamaktır.

Soru 66

  1. En kısa sürede günlük yaşam aktivitelerini yapabilmelerini sağlamak
  2. Nedbe dokusu oluşumunu kontrol etmek
  3. Estetik ve fonksiyonel kusurları en düşük seviyeye indirmek
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yanık rehabilitasyonunun amaçları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yanık rehabilitasyonunun amacı; gelişebilecek komplikasyonları önlemek, eklem hareket kısıtlılığını ve deformitelerini minimale indirmek, hareket kabiliyetini arttırmak, nedbe dokusu oluşumunu kontrol etmek, estetik ve fonksiyonel kusurları en düşük seviyeye indirmek, mümkün olan en iyi fonksiyonel kapasiteye ulaştırmak, hastanın mesleki ve rekreasyonel faaliyetlerini yeniden kazandırarak, en kısa sürede günlük yaşam aktivitelerini yapabilmelerini sağlamaktır.

Soru 67

  1. Gelişebilecek komplikasyonları önlemek
  2. Nedbe dokusu oluşumunu kontrol etmek
  3. Estetik ve fonksiyonel kusurları en düşük seviyeye indirmek
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yanık rehabilitasyonunun amaçları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yanık rehabilitasyonunun amacı; gelişebilecek komplikasyonları önlemek, eklem hareket kısıtlılığını ve deformitelerini minimale indirmek, hareket kabiliyetini arttırmak, nedbe dokusu oluşumunu kontrol etmek, estetik ve fonksiyonel kusurları en düşük seviyeye indirmek, mümkün olan en iyi fonksiyonel kapasiteye ulaştırmak, hastanın mesleki ve rekreasyonel faaliyetlerini yeniden kazandırarak, en kısa sürede günlük yaşam aktivitelerini yapabilmelerini sağlamaktır.

Soru 68

  1. Aşağılık duygusu
  2. Normal davranışları yüceltme
  3. Suçlanma
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri özürlü kişilerin özürlerinden kaynaklı duyguları arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
"Özürlü kişilerin özürleri nedeniyle oluşan duyguları şöyle sıralanabilir:
Aşağılık duygusu: Her zaman olmamakla birlikte, fiziksel özürlülerin çoğunda bu duruma rastlanmaktadır. Bu kişiler, sakatlıklarını mutsuzluk kaynağı yapmakta, utanç, acıma ve bazen de acındırma, duygusal bir tepki olarak karşımıza çıkmaktadır.
Özürlülük ikilemi: Özürlü, aslında kendisinin normal bir kişi gibi kabul edilmesini istemesine rağmen, kendisinden özürlü insanlar gibi davranış beklendiğini düşünerek duygusal bir çatışma yaşar. Bu durumda psikososyal rehabilitasyona ihtiyaç duyulmaktadır.
Normal davranışları yüceltme: Özürlü kişi, özürlü olmayan kişilerin davranışlarını en ideal olarak kabul ettiği için, kendisine bir hedef belirlerken sağlıklı bir insana uygun hedefler belirler. Sonuçta ulaşamadıkları ideal hedefleri nedeniyle, bu insanlar aşağılık ve suçluluk duygularına kapılırlar.
Suçlanma: Fiziksel özürlü kişilerin normal standartlara uymayan davranışları ve fonksiyonlarını yerine getirirken karşılaştıkları güçlükler nedeniyle yetersizlik duygularına sahip olmak, özürlünün kişiliği için yıkıcı olmaya başlar. Böylece kendisinde suçluluk duygusu oluşarak diğer insanlardan saklanmak ister.
Grup stereotipi davranışlar: Yapılan araştırmalara göre, bütün özürlü kişilerde, hemen hemen aynı özellikler gözlenmektedir. Özürlü kişinin topluma uyum sağlamak için, özürünü saklamaya çalışması ve unutmak için çaba göstermesi, daha çok hatırlamasına sebep olmaktadır. Bu da fiziksel özüründen endişe duymasına ve özürünün hayatını yöneten ana kuvvet haline gelmesine neden olmaktadır."

Soru 69

  1. İş arayan kişinin özürünün türü, yetenek ve becerileri
  2. İş arayan kişinin kişilik özellikleri
  3. Piyasa koşulları
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri işe yerleşmeyi etkileyen en önemli faktörler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İşe yerleşmeyi etkileyen en önemli faktörler; iş arayan kişinin özürünün türü, yetenek ve becerileri, kişilik özellikleri, fonksiyonel durumu, eğitim durumu, daha önceki mesleği, piyasa koşullarıdır. Diğer değişkenlerin ise, iş motivasyonu, toplumsal entegrasyon, bağımsız araba kullanma, bağımsız yaşam ve yaşam memnuniyeti olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, özürlü kişinin yaşı, iş tecrübesi, daha önce yapılan işlerin niteliği ve niceliği, ailenin davranış ve inançları da mesleki rehabilitasyonda önemlidir.

Soru 70

  1. İş arayan kişinin fonksiyonel durumu
  2. İş arayan kişinin kişilik özellikleri
  3. Piyasa koşulları
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri işe yerleşmeyi etkileyen en önemli faktörler arasındadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İşe yerleşmeyi etkileyen en önemli faktörler; iş arayan kişinin özürünün türü, yetenek ve becerileri, kişilik özellikleri, fonksiyonel durumu, eğitim durumu, daha önceki mesleği, piyasa koşullarıdır. Diğer değişkenlerin ise, iş motivasyonu, toplumsal entegrasyon, bağımsız araba kullanma, bağımsız yaşam ve yaşam memnuniyeti olduğu belirtilmiştir. Ayrıca, özürlü kişinin yaşı, iş tecrübesi, daha önce yapılan işlerin niteliği ve niceliği, ailenin davranış ve inançları da mesleki rehabilitasyonda önemlidir.

Soru 71

Fizyolojik veya anatomik yetersizlikleri veya çevreye uyum sorunu olan kişinin fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve eğitsel potansiyelini en üst düzeye çıkarma olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Rehabilitasyon
B
Engel
C
Bakım evi
D
Özürlülük
E
Yetersizlik
Açıklama:
Rehabilitasyon; fizyolojik veya anatomik yetersizlikleri veya çevreye uyum sorunu olan kişinin fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve eğitsel potansiyelini en üst düzeye çıkarma olarak tanımlanmaktadır.

Soru 72

Doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza nedeniyle vücut yapısı (anatomik, fizyolojik ve psikolojik) ve fonksiyonlarında (işlevlerinde) anlamlı sapma ya da kayıp olarak tanımlanan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Bozukluk
B
Özürlülük
C
Engellilik
D
Bakıma muhtaç
E
Yaşlılık
Açıklama:
Bozukluk / yetersizlik/ (impairment): Doğuştan veya sonradan herhangi bir
hastalık veya kaza nedeniyle vücut yapısı (anatomik, fizyolojik ve psikolojik) ve
fonksiyonlarında (işlevlerinde) anlamlı sapma ya da kayıp olarak tanımlanmaktadır ve organ seviyesinde bozuklukları kapsamaktadır

Soru 73

Hangisi Toplumsal düzeyde ortaya çıkar ve bozukluk ya da özür nedeniyle yaş, cinsiyet, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı olarak, normal rolün yerine getirilememesi, kısıtlanması olarak açıklanır?

Seçenekler

A
Bozukluk
B
Özürlülük
C
Engellilik
D
Yaşlılık
E
Sakatlık
Açıklama:
Engellilik / katılım kısıtlılığı/ (handicap): Toplumsal düzeyde ortaya çıkar.
Bozukluk ya da özür nedeniyle yaş, cinsiyet, sosyal ve kültürel faktörlere bağlı
olarak, normal rolün yerine getirilememesi, kısıtlanması olarak açıklanır.

Soru 74

Görme, işitme gibi duyuların yetersizliği nedeniyle çevrenin bir kısmının algılanamamasına ne ad verilir?

Seçenekler

A
Duyusal özür
B
Algısal özür
C
Ruhsal özür
D
Süreğen hastalık nedeniyle oluşan özür
E
Psikolojik özür
Açıklama:
Duyusal özürler: Görme, işitme gibi duyuların yetersizliği nedeniyle çevrenin
bir kısmının algılanamamasıdır.

Soru 75

‘Türkiye Özürlüler Araştırması (2002)’ verilerine göre göre ülkemizde hangi özür türü daha fazladır?

Seçenekler

A
Ortopedik özür
B
İşitme özrü
C
Görme özrü
D
Zihinsel özür
E
Süreğen hastalık sebebiyle oluşan özür
Açıklama:
En fazla sayıya sahip özür grubu ortopedik özürlüler oluşturmaktadır.

Soru 76

Özürlülüğe ilişkin ilk ve en eski model hangisidir?

Seçenekler

A
Çevresel model
B
Aile modeli
C
Yapılandırılmış model
D
Ahlaki Model
E
Medikal model
Açıklama:
Özürlülüğe ilişkin ilk ve en eski model “ahlaki model” dir. Bu modelde özürlülüğün, ahlaki çöküntüden kaynaklandığına, özürlü kişilerin bedenlerine şeytanın ve kötü ruhların egemen olduğuna inanılmıştır.

Soru 77

"Özürün önlenmesi ve özürlünün sağlık ve fonksiyonelliğinin birçok disiplinlerin katılımı ve disiplinlerarası işbirliği ile sağlanmasıdır" şeklinde açıklanan kavram hangisidir?

Seçenekler

A
Rehabilite
B
Tıbbi rehabilitasyon
C
Eğitsel Tedavi
D
Ahlaki Model
E
Tıbbi model
Açıklama:
Tıbbi rehabilitasyon, özürün önlenmesi ve özürlünün sağlık ve fonksiyonelliğinin
birçok disiplinlerin katılımı ve disiplinlerarası işbirliği ile sağlanmasıdır.

Soru 78

"Özürlü, aslında kendisinin normal bir kişi gibi kabul edilmesini istemesine rağmen, kendisinden özürlü insanlar gibi davranış beklendiğini düşünerek duygusal bir çatışma yaşar. Bu durumda psikososyal rehabilitasyona
ihtiyaç duyulmaktadır" şeklinde açıklanan durum özürlü bireyin hangi duygusunu ifade eder?

Seçenekler

A
Aşağılık duygusu
B
Özürlülük ikilemi
C
Normal davranışları yüceltme
D
Suçlanma
E
Grup stereotipi davranışlar
Açıklama:
Özürlülük ikilemi: Özürlü, aslında kendisinin normal bir kişi gibi kabul edilmesini istemesine rağmen, kendisinden özürlü insanlar gibi davranış beklendiğini düşünerek duygusal bir çatışma yaşar. Bu durumda psikososyal rehabilitasyona
ihtiyaç duyulmaktadır.

Soru 79

"Bu grupların amacı, üyelerde kabul edilebilir tutum ve davranışlar geliştirmektir. Kendi kendine gelişimleri ve sosyal rolleriyle bütünleşmeleri için yardımcı olunur" şeklinde açıklanan sosyal destek türü hangisidir?

Seçenekler

A
Elle Tutulur Sosyal Destek
B
Bilgisel Sosyal Desek
C
Duygusal Sosyal Destek
D
Etkileşim Grupları
E
Toplumsallaşma Grupları
Açıklama:
Toplumsallaşma Grupları: Bu grupların amacı, üyelerde kabul edilebilir tutum ve davranışlar geliştirmektir. Kendi kendine gelişimleri ve sosyal rolleriyle
bütünleşmeleri için yardımcı olunur. Özürlülere yeni rollerine ya da değişen rollerine uyum sağlamaları için olanak tanınır

Soru 80

Yapılan araştırmalara göre, bütün özürlü kişilerde, hemen hemen aynı özellikler gözlenmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Aşağılık duygusu
B
Suçlanma
C
İikilem
D
Bunalım
E
Stereotipik davranışlar
Açıklama:
Grup stereotipi davranışlar: Yapılan araştırmalara göre, bütün özürlü kişilerde, hemen hemen aynı özellikler gözlenmektedir. Özürlü kişinin topluma uyum
sağlamak için, özürünü saklamaya çalışması ve unutmak için çaba göstermesi,
daha çok hatırlamasına sebep olmaktadır.

Soru 81

Fizyolojik veya anatomik yetersizlikleri veya çevreye uyum sorunu olan kişinin fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve eğitsel potansiyelini en üst düzeye çıkarmaya ne ad verilir?

Seçenekler

A
İmmünizasyon
B
Adaptasyon
C
Rehabilitasyon
D
Fitoterapi
E
Fizyoterapi
Açıklama:
Rehabilitasyon, İngilizce kökenli “rehabilitate” fiilinden türemiş olup, iyileştirmek, düzeltmek, eski haline döndürmek, yeni alışkanlıkların kazandırılması veya
yeni bir duruma adaptasyonun sağlanması anlamına gelen bir terimdir. Ancak
günümüzde rehabilitasyon bu dar anlamın çok ötesine geçmiştir.
Rehabilitasyon; fizyolojik veya anatomik yetersizlikleri veya çevreye uyum sorunu olan kişinin fiziksel, psikolojik, sosyal, mesleki ve eğitsel potansiyelini en üst düzeye çıkarma olarak tanımlanmaktadır. Doğru Cevap C'dir.

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi doğuştan veya sonradan herhangi bir hastalık veya kaza nedeniyle vücut yapısı (anatomik, fizyolojik ve psikolojik) ve fonksiyonlarında (işlevlerinde) anlamlı sapma ya da kayıp olarak tanımlanmaktadır ve organ seviyesinde bozuklukları kapsamaktadır?

Seçenekler

A
yetersizlik
B
yetiyitimi
C
katılım kısıtlılığı
D
aktivite limitasyonu
E
engellilik
Açıklama:
Bozukluk / yetersizlik/ (impairment): Doğuştan veya sonradan herhangi bir
hastalık veya kaza nedeniyle vücut yapısı (anatomik, fizyolojik ve psikolojik) ve
fonksiyonlarında (işlevlerinde) anlamlı sapma ya da kayıp olarak tanımlanmaktadır ve organ seviyesinde bozuklukları kapsamaktadır. Doğru Cevap A'dır.

Soru 83

Özürlülüğe ilişkin ilk ve en eski model aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
toplumsal model
B
ahlaki model
C
medikal model
D
ruhsal model
E
eğitici model
Açıklama:
Özürlülüğe ilişkin ilk ve en eski model “ahlaki model” dir. Bu modelde özürlülüğün, ahlaki çöküntüden kaynaklandığına, özürlü kişilerin bedenlerine şeytanın ve kötü ruhların egemen olduğuna inanılmıştır. Bu nedenle, hem özürlüler hem de onların aileleri utanç yaşamaya başlamışlar ve damgalanmışlardır. Aynı zamanda suçlanmışlar, hatta cezalandırılmışlardır. Pek çok kültürde özürlü kişilerin karşılaştığı bu gibi olumsuz durumlar 21. yüzyıla dek değişik ölçülerde olsa da varlığını korumuştur. Doğru Cevap B'dir.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi duyusal özrülere örnek olarak gösterilebilir?

Seçenekler

A
sosyal ortamlara uyma sorunu
B
organizasyon becerilerinde eksiklik
C
işitme kaybı
D
zaman-meakn algılama zorluğu
E
sayı saymada güçlük
Açıklama:
Duyusal özürler: Görme, işitme gibi duyuların yetersizliği nedeniyle çevrenin
bir kısmının algılanamamasıdır. Görme özürlülerin bazılarının görmesi bulanıktır, şekilleri ve renkleri ayırmakta zorlanırlar, görüş açıları çok dardır. İşitme özürlüler bilgi edinmek, öğrenmek için görme yetilerini kullanmak zorundadırlar. İletişim genellikle dudak okuma ve işaret dili şeklinde görseldir. Telsiz mikrofon ve işitme cihazı gibi çeşitli araçlar kullanabilirler. Doğru Cevap C'dir.

Soru 85

Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere olmak üzere gelişmiş batılı ülkelerde hangi yıllardan itibaren ‘Özürlülük Hakları Hareketi’ biçimlenmiştir?

Seçenekler

A
1940lar
B
1950ler
C
1960lar
D
1970ler
E
1980ler
Açıklama:
Amerika Birleşik Devletleri ve İngiltere olmak üzere gelişmiş batılı ülkelerde 1970’li yıllardan itibaren biçimlenen ‘Özürlülük Hakları Hareketi’ esas olarak
özürlü kişilerin ortak bir hedef doğrultusunda örgütlenerek haklarını politik eylem platformunda dile getirmelerini, savunmalarını ve güçlenmelerini amaçlamaktadır. Doğru Cevap D'dir.

Soru 86

Hangi yıl Birleşmiş Milletler tarafından “Uluslararası Engelliler Yılı” olarak ilan edilmiştir?

Seçenekler

A
1980
B
1981
C
1982
D
1983
E
1984
Açıklama:
Birleşmiş Milletler ve Birleşmiş Milletler’in uzmanlık örgütleri 1980 li yıllarda özürlülük konusunu kapsamlı olarak ele almışlardır. DSÖ 1980 yılında daha
önce anlatılan “Bozukluk, Özürlülük ve Engelliliğin Uluslararası Sınıflandırması” (International Classification of Impairments, Disabilities, and HandicapsICIDH)’nı yayınlamıştır. Birleşmiş Milletler 1981 yılını “Uluslararası Engelliler
Yılı” olarak ilan etmiştir. Ardından, 1982 yılında işlev ve yapı farklılıkları ile yeti
yitimlerinin önlenmesi ve rehabilitasyonuyla engellilere fırsat eşitliği sağlanması
üzerine inşa edilen ‘Dünya Eylem Programı’ kabul edilmiştir. Daha sonra, 1983
yılında Uluslararası Çalışma Örgütünün hazırladığı ‘Sakatların Mesleki Rehabilitasyonu ve İstihdam Hakkında Sözleşme kabul edilmiştir. Doğru Cevap B'dir.

Soru 87

Rehabilitasyon programlarının sonunda kol veya bacakta, iki taraf arasındaki kuvvet farkının oranı kaç olduğunda, sporcunun yeniden sahaya dönmesine izin verilebilir?

Seçenekler

A
%5
B
%10
C
%15
D
%20
E
%25
Açıklama:
Rehabilitasyon programlarının sonunda kol veya bacakta, iki taraf arasındaki kuvvet farkının %10 olduğu belirlendiğinde, sporcunun yeniden sahaya dönmesine izin verilebilir. Doğru Cevap B'dir.

Soru 88

Yaşlanma ile vücutta bir takım fizyolojik değişiklikler kaçınılmaz olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemdeki rehabilitasyon hizmetine verilen özel isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Amputasyonda rehabilitasyon
B
Emeklilik rehabilitasyonu
C
Geriatrik rehabilitasyon
D
Fizyolojik rehabilitasyon
E
Ruhsal rehabilitasyon
Açıklama:
Geriatrik rehabilitasyon: Yaşlanma ile vücutta bir takım fizyolojik değişiklikler kaçınılmaz olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu fizyolojik değişikliklere çeşitli hastalıkların eklenmesi yaşlı bireyde ağrı, aktivite kısıtlanması ve katılımda
azalma gibi çok sayıda soruna neden olmaktadır ve yaşlı bireyin yaşam kalitesi
bozulmaktadır. Yaşlı insanda yaşanabilecek sorunların üstesinden gelmek için
iyi planlanmış kapsamlı sağlık hizmetlerine diğer bir ifade ile “geriatrik rehabilitasyona” gereksinim vardır. Geriatrik rehabilitasyon fizyolojik yaşlılığın ortaya
çıkardığı sorunların çözülmesi, hastalık veya özürlülüğün önlenmesi veya en aza
indirilmesi ve yaşlıların günlük yaşantılarında fiziksel, psikososyal ve ekonomik
yönden bağımsız hale getirilmeleri için yapılan çalışmaları kapsamaktadır. Yaşlılıkta en sık karşılaşılan sorunlar; bilişsel yetersizlik, ağrı, denge bozuklukları ve
düşmeler, idrar kaçırma, depresyon, uyku bozukluğu, çeşitli enfeksiyonlar, kemik
dansitesinde azalma gibi sorunlardır. Rehabilitasyon programı kapsamında, kas
kuvvet ve dayanıklılığını, esnekliği, kardiyopulmoner fonksiyonu, kemik dansitesini, dengeyi arttırmaya yönelik egzersizler uygulanır, düzgün duruş, yürüme
ve denge eğitimi verilir. Doğru Cevap C'dir.

Soru 89

Özürlülerin toplumda mümkün olduğu kadar bağımsız yaşamalarına yardımcı olacak sosyal, mesleki, serbest zaman becerilerini keşfetmek ve geliştirmek için uygulanan program hangisidir?

Seçenekler

A
Fizyolojik rehabilitasyon
B
Psikolojik rehabilitasyon
C
Sosyal rehabilitasyon
D
Psikosoyal rehabilitasyon
E
Sosyo-ekonomik rehabilitasyon
Açıklama:
Psikososyal rehabilitasyon özürlülerin toplumda mümkün olduğu kadar bağımsız yaşamalarına yardımcı olacak sosyal, mesleki, serbest zaman becerilerini
keşfetmek ve geliştirmek için uygulanan bir programdır. Doğru Cevap D'dir.

Soru 90

“Kendi kendine yardım grupları” olarak da adlandırılan grup aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Destek Grupları
B
İletişim Grupları
C
Etkileşim Grupları
D
Eğitici Gruplar
E
Toplumsallaşma Grupları
Açıklama:
Destek Grupları: “Kendi kendine yardım grupları” olarak da adlandırılan
destek gruplarının üyeleri arasında karşılıklı güçlü bir destek esastır. Destek gruplarında çalışmaların amaçları:
• Özürle başedebilme kapasitesinin arttırılması, özürlülük sonucu olaşan
stres ve sosyal izolasyonun azaltılması,
• Bir yere ait olma duygusunun sağlanması,
• Benlik saygısı düzeyinin arttırırılması ve damgalanmış olma duygusunun
azaltılmasıdır.
Doğru Cevap A'dır.

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.