Sağlık Ekonomisi - Sağlık Kurumları İşletmeciliği

Ünite 1

Soru 1

"Sağlıklı insanların üretim potansiyeli daha yüksektir. Ayrıca genel olarak sağlık çalışanlarının diğer çalışanlardan daha üretken oldukları, daha doğrusu insanların üretkenliğini artırdıkları söylenebilir". ifadesi aşağıdaki seçenekelrden hangisiyle tanımlanabilir?

Kişisel ve ulusal geliri artırmak

Yurtiçi ve dışı yatırım hızını artırmak

Tasarrufları artırmak

Beşerî sermayeyi geliştirmek

Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak

Açıklama:

Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak
Sağlıklı insanların üretim potansiyeli daha yüksektir. Ayrıca genel olarak sağlık çalışanlarının diğer çalışanlardan daha üretken oldukları, daha doğrusu insanların üretkenliğini artırdıkları söylenebilir.
Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak;
Sağlıklı insanların üretim potansiyeli daha yüksektir. Ayrıca genel olarak sağlık çalışanlarının diğer çalışanlardan daha üretken oldukları, daha doğrusu insanların üretkenliğini artırdıkları söylenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

"Diğer unsurlar (üretim faktörlerinin fiyatları, diğer malların fiyatları, teknoloji, fiyat beklentileri ve piyasadaki üretici sayısı gibi) sabitken bir malın kendi fiyatındaki değişim sonucunda aynı arz eğrisi üzerinde bir noktadan diğer noktaya hareket edilmesi olarak ifade edilmektedir."
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır

Teknoloji

Üretim faktörlerinin fiyatları

Arz Edilen Miktardaki Değişim

Fiyat beklentileri

İnsanların beklentileri

Açıklama:

Hastalık profilinin değişmesi (Epidemiyolojik dönüşüm), Beslenme tarzının değişmesi (Beslenme dönüşümü), Konforlu yaşam isteğinin artması, Sağlık kavramının kapsayıcılığının artması, Emek-yoğunluğu ve teknoloji-yoğunluğunun artması,İnsanların beklentileri ve taleplerinin artması, Erişilebilirliğin artması.
Arz Edilen Miktardaki Değişim (Arz Eğrisi
Üzerindeki Hareketler)
Arz edilen miktardaki değişim, diğer unsurlar (üretim faktörlerinin fiyatları, diğer malların fiyatları, teknoloji, fiyat beklentileri ve piyasadaki üretici sayısı gibi) sabitken bir malın kendi fiyatındaki değişim sonucunda aynı arz eğrisi üzerinde bir noktadan diğer
noktaya hareket edilmesi olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi sağlık ekonomisi ile ilgili maddelerden biri değildir?

Sağlık hizmetlerinde kullanılan kaynakların kalitesi

Ülkenin GSYİH sına etisi

Sağlık programlarının yararları

Yatırımların geri dönüşleri / getirileri

Sağlık hizmetlerinin kişi ve toplum üzerindeki etkileri

Açıklama:

Sağlık ekonomisi;
• Çeşitli sağlık faaliyetlerine kaynak tahsisi
• Sağlık hizmetlerinde kullanılan kaynakların kalitesi
• Sağlık kuruluşlarının organizasyonu
• Sağlık için kaynakların tahsis ve kullanımının verimliliği
• Sağlık hizmetlerinin kişi ve toplum üzerindeki etkileri
• Hastalık maliyetleri
• Sağlık programlarının yararları
• Yatırımların geri dönüşleri / getirileri
vb. konular ile ilgilenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Dünya Sağlık Örgütüne göre sağlık sisteminin kaç amacı vardır?

Sağlık; Cevap verebilirlik; Finansal riske karşı koruma; olmak üzere 3 ana amacı vardır.

Ekonomi, eğitim, kültür

Planlama ve İstihdam olmak üzere 2 amacı vardır.

Esneklik ve arz-talep

Geliştirme ve planlama

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 5

"Diğer değişkenler sabitken belli bir zaman diliminde pazarda üreticilerin değişik fiyat düzeylerinde satmaya hazır oldukları mal ve hizmet miktarıdır".
Açıklaması aşağıdakilerden hangisini açıklar?

Homojenlik

Tam bilgi

Belirlilik

Arz

Talep

Açıklama:

Diğer değişkenler sabitken belli bir
zaman diliminde pazarda üreticilerin değişik fiyat düzeylerinde satmaya hazır oldukları mal ve hizmet miktarıdır.
Arz; diğer değişkenler sabitken belli bir zaman diliminde pazarda üreticilerin değişik fiyat düzeylerinde satmaya hazır oldukları mal ve hizmet miktarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Ekonomik performansı yüksek olan ülkelerde kişilerin durumu, aşağıdakilerden hangi seçenekte verilmiştir?

Gelirleri de yüksek olur. Kişiler sağlık hizmetlerinden ve ürünlerinden daha çok yararlanırlar.

Kişiler mutsuz olur, sağlıkları bozuk olur,

Beslenme düzeyleri yetersiz olur,

Ekonomileri düzensiz olur,

Sağlık harcamaları ileri seviyede olur,

Açıklama:

Ekonomik performansı yüksek olan ülkelerde kişilerin gelirleri de yüksek
olur. Kişiler sağlık hizmetlerinden ve ürünlerinden daha çok yararlanırlar ve daha sağlıklı olurlar. Ekonomik gelişmişlikle birlikte değişen yaşam tarzının getirdiği şişmanlık ve hareketsiz yaşam gibi sağlık açısından olumsuz sonuçlar da vardır. Ancak her hâlükârda olumlu sonuçlar ağır basmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Genel olarak barınma ve beslenmeden sonra en yüksek harcama hangi sektörde olmaktadır?

Barınma,

Beslenme,

Güvenlik,

Kozmetik,

Sağlık,

Açıklama:

Dünyada toplam sağlık harcamaları 5,3 trilyon dolar civarındadır. Genel olarak barınma
ve beslenmeden sonra en yüksek harcama sağlık için yapılmaktadır. İlk ikisinin sağlıktan
harcama bakımından en önemli farkı herkesin her zaman -yani günlük olarak- ihtiyaç
duymasıdır.
Dünyada toplam sağlık harcamaları 5,3 trilyon dolar civarındadır. Genel olarak barınma ve beslenmeden sonra en yüksek harcama sağlık için yapılmaktadır. İlk ikisinin sağlıktan harcama bakımından en önemli farkı herkesin her zaman -yani günlük olarak- ihtiyaç duymasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangi seçenek bu tanımın karşılığıdır?"Sağlık sektörüne tahsis edilen kaynakların en verimli şekilde kullanılarak olabilecek en yüksek düzeyde sağlık hizmeti üretmek ve bunu topluma en iyi şekilde dağıtmaktır".

Gelişim ekonomisi,

Yatırım ekonomisi,

Spor Ekonomisi,

Sağlık ekonomisi

Çevre ekonomisi,

Açıklama:

Sağlık ekonomisi; sağlık sektörüne tahsis edilen kaynakların en verimli şekilde kullanılarak olabilecek en yüksek düzeyde sağlık hizmeti üretmek ve bunu topluma en iyi şekilde dağıtmaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi Sağlık sektörünün ara amaçlarından biridir?

Etkililik

Sağlık

Cevap verebilirlik

Finansal riske karşı koyabilme

İstihdam

Açıklama:

Bu üç amaca ulaşma yolunda ara amaçlar olarak tanımlanmış dört kavram vardır:
1. Etkililik
2. Verimlilik
3. Hakkaniyet
4. Seçim

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet pazarının gerçekleşmesi için gereken şartlardan değildir?

Homojenlik,

Tam bilgi,

Belirlilik,

dışsallıkların olmaması,

Hakkaniyet,

Açıklama:

Tam rekabet pazarının
gerçekleşmesi için birtakım şartlar vardır:
1. Homojenlik, Tam bilgi, Belirlilik, Tekelciliğin olmaması, Pazara girişte ve çıkışta kısıtlama olmaması, Dışsallıkların olmaması, Devletin müdahale etmemesi. gibi şartlar vardır. Ancak hakkaniyet sağlık sisteminin ilkelerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Sadece mülkiyet haklarını korumayı amaçlayan yeterli düzenlemelerin bulunduğu bir ekonomik ortamda özel taraflar arasındaki alım satım işlemlerinin müdahaleci hükûmet kısıtlamaları, tarifeler ve sübvansiyonlardan arındırılmasını ifade eden, fransızcada “Bırakınız yapsınlar” anlamındaki kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Laissez-Faire

Normatif

Sübvansiyon

Mikroekonomi

Makroekonomi

Açıklama:

“Laissez-Faire” Fransızcada “Bırakınız yapsınlar” demektir. Sadece mülkiyet haklarını korumayı amaçlayan yeterli düzenlemelerin bulunduğu bir ekonomik ortamda özel taraflar arasındaki alım satım işlemlerinin müdahaleci hükûmet kısıtlamaları, tarifeler ve sübvansiyonlardan arındırılmasını ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin çeşitli ekonomik sonuçlarından biridir?

Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak

Zenginliğini artırmak

Becerileri artırmak

Sağlık harcamalarını artırmak

Toplumun yaşlanmasını geciktirmek

Açıklama:

Sağlık ve ekonomi arasındaki ilişki iki yönlüdür. Önce sağlık hizmetlerinin çeşitli ekonomik
sonuçlarını gözden geçirelim:
1. Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak
Sağlıklı insanların üretim potansiyeli daha yüksektir. Ayrıca genel olarak sağlık
çalışanlarının diğer çalışanlardan daha üretken oldukları, daha doğrusu insanların
üretkenliğini artırdıkları söylenebilir.
2. Kişisel ve ulusal geliri artırmak
Sağlıklı çalışanlar işe devamsızlık yapmaz, iş gücü devir hızının düşmesine katkı
yapar ve dolayısıyla daha çok kazanır.
3. Yurtiçi ve dışı yatırım hızını artırmak
Endemik ve epidemik hastalıkların az olduğu yerler daha çok yatırım çeker.
4. Tasarrufları artırmak
Sağlıklı insanlar daha çok kazanır ve tasarruf ederler. Bu da yatırım fonlarının artışına
katkı yapar.
5. Beşerî sermayeyi geliştirmek
İnsanın ekonomik bakımdan üretken olmasını sağlayan doğuştan getirdiği özellik
ve yetenekleri ile bilgi beceri ve deneyimlerine beşerî sermaye denilmektedir Sağlıklılık
okula ve işe devamı artırır. Dolayısıyla eğitim süresini ve sürekliliğini artırarak
beşerî sermayenin niteliğini yükseltir. Fakat beşerî sermaye unsurları olan
Sağlık Ekonomisi eğitim ve becerilerden farklı olarak, sağlık biriktirilemez, yani üst üste konulamaz. Sağlık ayrıca travmalar, hastalıklar ve ölüm gibi ciddi risklere maruz kalabilir.
6. Yoksulluğu azaltmak
Sağlık harcamaları azalır; üretim ve gelir getirici işler artar.
Sağlığın bir yatırım olduğu ve çeşitli ekonomik etkilerinin olduğu anlaşılmaktadır.
İnsanların sağlık sorunlarından birilerinin kazanç elde etmesi değil, sağlıklı olmasından
hem kişilerin hem de toplumun ekonomik kazanımlarının olması istenen bir durumdur.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi sağlık harcamalarının artış göstermesinin çeşitli nedenlerinden biri değildir?

Toplumun yaşlanması

Hastalık profilinin değişmesi

Beslenme tarzının değişmesi

Konforlu yaşam isteğinin artması

Hastalık maliyetlerinin artması

Açıklama:

1. Toplumun yaşlanması
2. Hastalık profilinin değişmesi
3. Beslenme tarzının değişmesi
4. Konforlu yaşam isteğinin artması
5. Sağlık kavramının kapsayıcılığının artması
6. Emek-yoğunluğu ve teknoloji-yoğunluğunun artması
7. İnsanların beklentileri ve taleplerinin artması
8. Erişilebilirliğin artması
9. Koruyucu sağlık hizmetlerinde yeterli bilincin gelişmemesi
10. Protokol ve rehberlik hizmetlerinin yetersiz olması
11. Sağlık yönetiminde yetersizliklerin olması
12. Sağlık profesyonellerinde eğitim eksikliğinin yaşanması
13. Gereksiz harcamaların yapılması

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi sağlık ekonomisinin ilgilendiği konulardan biri değildir?

Çeşitli sağlık faaliyetlerine kaynak tahsisi

Yatırımların geri dönüşleri / getirileri

Sağlık kuruluşlarının organizasyonu

Sağlık hizmetlerinin kişi ve toplum üzerindeki etkileri

Hakkaniyet

Açıklama:

Sağlık ekonomisi, ekonomi biliminin teori, kavram ve tekniklerinin sağlık sektörüne uygulanması biçiminde tanımlanmaktadır. Bir başka tanıma göre, sağlık sektörüne tahsis edilen kaynakların en verimli şekilde kullanılarak olabilecek en yüksek düzeyde sağlık hizmeti üretmek ve bunu topluma en iyi şekilde dağıtmaktır.
Sağlık ekonomisi;
• Çeşitli sağlık faaliyetlerine kaynak tahsisi
• Sağlık hizmetlerinde kullanılan kaynakların kalitesi
• Sağlık kuruluşlarının organizasyonu
• Sağlık için kaynakların tahsis ve kullanımının verimliliği
• Sağlık hizmetlerinin kişi ve toplum üzerindeki etkileri
• Hastalık maliyetleri
• Sağlık programlarının yararları
• Yatırımların geri dönüşleri / getirileri vb. konular ile ilgilenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Çıktı/girdi şeklinde formül edilir; en az girdi ile en çok çıktıyı elde etmek demektir. Bir faaliyet aynı sonucu ne kadar küçük bir kaynakla sağlayabiliyorsa o kadar verimli kabul edilir. Aşağıdakilerden hangisi bu kavramı ifade eder?

Verimlilik

Etkililik

Hakkaniyet

Homojenlik

Belirlilik

Açıklama:

Verimlilik: Çıktı/girdi şeklinde formül edilir; en az girdi ile en çok çıktıyı elde etmek
demektir. Bir faaliyet aynı sonucu ne kadar küçük bir kaynakla sağlayabiliyorsa o kadar
verimli kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet pazarının gerçekleşmesi için gerekli şartlardan biridir?

Homojenlik

Seçim

Hakkaniyet

Verimlilik

Etkililik

Açıklama:

1. Homojenlik
2. Tam bilgi
3. Belirlilik
4. Tekelciliğin olmaması
5. Pazara girişte ve çıkışta kısıtlama olmaması
6. Dışsallıkların olmaması
7. Kamu malı olmaması
8. Devletin müdahale etmemesi

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bir pazarda belirli bir ürün için üretici ya da dağıtımcı olarak tek bir firmanın bulunması durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Monopol

Duopol

Belirlilik

Homojenlik

Tam bilgi

Açıklama:

Monopol: Bir pazarda belirli bir ürün için üretici ya da dağıtımcı olarak tek bir firmanın bulunması durumudur. Tekelcilik de denir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Ekonomi sözcüğünün Türkçe karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Ev yönetimi

Ev ekonomisi

Ev geçimi

Ev hali

Ev hayatı

Açıklama:

Ekonomi sözcüğü; Yunanca “oikia” (ev) ve «nomos» (kural) köklerinin birleşmesinden
oluşmuştur ve «ev yönetimi» anlamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Ülkedeki mevcut iş gücünün ekonomik faaliyetler içerisinde sürekli biçimde çalıştırılmasına ne ad verilir?

İstihdam

Hakkaniyet

Etkililik

Seçim

Atama

Açıklama:

İstihdam: Ülkedeki mevcut iş gücünün ekonomik faaliyetler içerisinde sürekli biçimde çalıştırılmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Tanı, tedavi ve izlemde uyulması gereken, yetkin kişi veya kuruluşlarca hazırlanan kuralları içeren metinlere ne ad verilir?

Protokol / rehber

Yönetici

Asistan

Yatırım

Prosedür

Açıklama:

Protokol / rehber: Tanı, tedavi ve izlemde uyulması gereken, yetkin kişi veya kuruluşlarca hazırlanan kuralları içeren metinlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

“Laissez-Faire” ne anlama gelmektedir?

Görünmez el

Bırakınız yapsınlar

Pozitif ekonomi

Normatif ekonomi

Ulusların zenginliği

Açıklama:

“Laissez-Faire”: Fransızcada “Bırakınız yapsınlar” demektir. Sadece mülkiyet haklarını korumayı amaçlayan yeterli düzenlemelerin bulunduğu bir ekonomik ortamda özel taraflar arasındaki alım satım işlemlerinin müdahaleci hükûmet kısıtlamaları, tarifeler vesübvansiyonlardan arındırılmasını
ifade eder. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Ekonomik olayları ve davranışları açıklamaya, durumun ne olduğu anlamaya çalışan ekonomi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Makroekonomi

Mikroekonomi

Pozitif ekonomi

Ekonomi politikaları

Normatif ekonomi

Açıklama:

Pozitif ekonomide ekonomik olaylar ve davranışlar, nedir-ne olmaktadır, nasıl olmaktadır
yaklaşımıyla incelenmektedir. Bir başka ifadeyle pozitif ekonomi ekonomik olayları
ve davranışları açıklamaya, durumun ne olduğu anlamaya çalışır. Tanımı verilen ekonomi türü C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin ekonomik sonuçlarından sayılamaz?

Kişisel ve ulusal geliri artırmak

Yurtiçi ve dışı yatırım hızını artırmak

Tasarrufları artırmak

Eğitim süresini uzatmak

Yoksulluğu azaltmak

Açıklama:

Sağlık ve ekonomi arasındaki ilişki iki yönlüdür. Sağlık hizmetlerinin ekonomik sonuçları arasında;1.Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak,2.Kişisel ve ulusal geliri artırmak,3. Yurtiçi ve dışı yatırım hızını artırmak,4. Tasarrufları artırmak,5. Beşerî sermayeyi geliştirmek,6. Yoksulluğu azaltmak sayılabilir. Eğitimin süresini uzatmak bunların arasında yer almadığından cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Tanı, tedavi ve izlemde uyulması gereken, yetkin kişi veya kuruluşlarca hazırlanan kuralları içeren metinlere ne ad verilir?

Rehabilite

Epidemiyolojik dönüşüm

Protokol/rehber

Erişilebilirlik

Emek/yoğun

Açıklama:

Tanı, tedavi ve izlemde uyulması gereken, yetkin kişi veya kuruluşlarca hazırlanan kuralları içeren
metinlere "protokol / rehber" denir.Erişilebilirlik: Herhangi bir ürünün, hizmetin, teknolojinin
veya ortamın engelliler ve yaşlılar dâhil olmak üzere herkes tarafından ulaşılabilir ve kullanılabilir olması demektir.Emek-yoğun: Kaçınılmaz olarak insan emeğinin çok kullanıldığı
ve o işi yapabilmek için sadece maliyet değil, her anlamda insan emeği ve onu kontrol eden şartlara diğer faktörlerden daha fazla bağımlı olunan işlerdir. Epidemiyolojik dönüşüm hastalık profilinin değişmesi anlamına gelir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi sağlık ekonomisinin ilgilendiği konular arasında yer almaz?

Çeşitli sağlık faaliyetlerine kaynak tahsisi

Sağlık kuruluşlarının organizasyonu

Hastalık türleri

Hastalık maliyetleri

Yatırımların geri dönüşleri / getirileri

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 26

"Satıcı ve alıcı birbirinin beklenmedik olumsuz davranışlarına maruz kalmamalıdır "ilkesi tam rekabet pazarının gerçekleşmesi için gereken hangi şartla ilgilidir?

Homojenlik

Tam bilgi

Tekelciliğin olmaması

Dışsallıkların olmaması

Belirlilik

Açıklama:

Homojenlik,alışverişe konu ürün veya hizmetler birbirinin aynı olmasıdır.Alıcı yapacağı alışverişle, ürün veya hizmetle ilgili her türlü bilgiye sahip olması tam bilgiyle ilgilidir.Ne satıcı ne de alıcı tekel olmalıdır, bu tekelciliğin olmamasıdır.Bir ürün/hizmetin üretiminin ve tüketiminin satıcıları ve alıcıları dışındaki kişilere bir maliyet yüklemesine veya bir yarar sağlamasına dışsallık denir. Belirlilik ise satıcı ve alıcı birbirinin beklenmedik olumsuz davranışlarına maruz kalmamalıdır.
Satıcı muhtemel alıcıların hangi ürünü/hizmeti, ne miktarda, ne fiyatla ve ne zaman
talep edeceğini kestirebilmelidir. Yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Bir pazarda belirli bir ürün için üretici ya da dağıtımcı olarak tek bir firmanın bulunması durumuna ne ad verilir?

Monopoli

Dışsallık

Negatif dışsallık

Kısıtlama

İstihdam

Açıklama:

Bir pazarda belirli bir ürün için üretici ya da dağıtımcı olarak tek bir firmanın bulunması durumuna monopoli ya da tekelcilik denir. Cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Gribe yakalandığında bile dersleri kaçırmamak için özen gösterip okula gelen bir öğrencinin oradaki herkesi enfeksiyon riskine maruz bırakması aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Dışsallık

Negatif dışsallık

Pozitif dışsallık

Destekleme

Homojenlik

Açıklama:

İnsanlar kendileriyle ilgili bağımsız kararlar alıken başkalarının bundan nasıl etkileneceğini
genellikle tam olarak düşünmezler. Gribe yakalandığında bile dersleri
kaçırmamak için özen gösterip okula gelen bir öğrenci oradaki herkesi enfeksiyon
riskine maruz bırakır. Bu bir negatif dışsallık örneğidir. Aşılanan her bir çocuk hastalıktan hem kendi korunmuş olur, hem de başkalarının korunmasına, hatta toplumsal
bağışıklığın gelişmesine katkıda bulunmuş olur. Bu da pozitif dışsallıktır. Soruda verilen örnek negatif dışsallık olduğundan cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Devletin pazara müdahalesi kaç şekilde gerçekleşir?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Devletin pazara müdahalesi üç şekilde gerçekleşir: 1. Doğrudan hizmet sunumu,2. Düzenleme 3. Destekleme. Doğru cevap B seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Sağlık hizmetlerinin ekonomik sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi/hangileri vardır? 1. Üretkenliği arttırmak 2. Kişisel geliri arttırmak 3. Yurt içi ve dışı yatırım hızını artırmak

Yalnız 1

Yalnız 2

1 ve 2

1 ve 3

1,2,3

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin çeşitli ekonomik sonuçları arasında
1. Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak
2. Kişisel ve ulusal geliri artırmak
3. Yurtiçi ve dışı yatırım hızını artırmak
4. Tasarrufları artırmak
5. Beşerî sermayeyi geliştirmek bulunmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sağlık ekonomisinin ilgilendiği konulardan biri değildir?

Çeşitli sağlık faaliyetlerine kaynak tahsisi

Mevsimsel hastalıklar

Sağlık hizmetlerinde kullanılan kaynakların kalitesi

Sağlık kuruluşlarının organizasyonu

Hastalık maliyetleri

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 32

Ülkedeki mevcut iş gücünün ekonomik faaliyetler içerisinde sürekli biçimde çalıştırılması ne şekilde ifade edilmektedir?

Ekonomik dönüşüm

İş dağılımı

Emek döngüsü

İstihdam

Çalışma ekonomisi

Açıklama:

İstihdam, ülkedeki mevcut iş gücünün ekonomik faaliyetler içerisinde sürekli biçimde çalıştırılmasıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Pazar şartlarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Devlet pazarda satıcı veya alıcı olarak yer alan taraflara müdahale etmemelidir.

Alışverişe konu ürün veya hizmetler birbirinin aynı olmamalıdır.

Tam rekabet şartları ekonomik dengeyi bozar.

Alıcı yapacağı alışverişle, ürün veya hizmetle ilgili her türlü bilgiye sahip olmayabilir.

Tekelciliğin olduğu pazarlar da rekabete açık olabilir.

Açıklama:

Ekonominin dengeli şekilde gelişmesi için tam rekabet şartlarına ihtiyaç olduğu kabul edilir. Alışverişe konu ürün veya hizmetler birbirinin aynı olmalıdır. Alıcı yapacağı alışverişle, ürün veya hizmetle ilgili her türlü bilgiye sahip olmalıdır. Ne satıcı ne de alıcı tekel olmalıdır. Tekelciliğin olduğu pazarlarda rekabetten söz
edilemez. Devlet pazarda satıcı veya alıcı olarak yer alan taraara, fiyatlara veya yukarıda sıralanan şartlara müdahale etmemelidir. Devletin olumlu veya olumsuz müdahalesi tam rekabet şartlarını zedeler. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetleri pazarının özelliklerindendir?

Homojenlik vardır.

Tam bilgi mümkündür.

Tekelcilik kaçınılmaz olabilir.

Talep belirlidir.

Pazara girişte ve çıkışta kısıtlama yoktur.

Açıklama:

Sağlık hizmetleri pazarında homojenlik yoktur. Tam bilgi mümkün değildir. Talep belirli değildir. Pazara girişte ve çıkışta kısıtlama gerekebilir. Tekelcilik bazen kaçınılmazdır. Küçük, kırsal bölgelerde özel girişimciler yatırımı tercih etmezler. İnsanın olduğu her noktada sağlık hizmetine ihtiyaç duyulur. Dolayısıyla bu gibi yerlere devlet yatırım yapmak ve hizmet götürmek durumundadır. Kaçınılmaz olarak devlet tekeli oluşur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Sağlık hizmetleri pazarına ilişkin devletin hangi yetkileri bulunmaktadır?
1. Doğrudan hizmet sunumu
2. Düzenleme
3. Destekleme

Yalnız 1

Yalnız 2

2 ve 3

1 ve 2

1,2 ve 3

Açıklama:

Devletin pazara müdahalesi üç şekilde gerçekleşir:
1. Doğrudan hizmet sunum
tekel olabilir.
2. Düzenleme
3. Destekleme
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Sağlık hizmetleri pazarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

Sağlık hizmetleri pazarında iletişim sorunu sıklıkla yaşanmaz.

Tedavi konusunda belirsizlikler yaşanmaz.

Alıcılar ve hizmet sunucuları talebin ne olacağını bilir.

Pazara giriş, pazardan çıkıştan daha zordur.

Sağlık hizmetlerinde özel sektör ağırlıklıdır.

Açıklama:

Sağlık hizmetleri pazarında iletişim sorunları sıkılıkla yaşanmaktadır. Hastalığını ve tedavisini bilmek bir yana, pek çok kişi şikâyetini ifade etmekte dahi zorlanmaktadır. Özel sektörün yatırım yapmadığı yerlerde kamu sektörü hizmet vermek zorundadır. Bu nedenle kamu tekeli oluşabilir. Gerek ruhsatlandırma gerekse sonraki aşamalarda devletin yaptığı düzenlemelere uymak zorunludur. Bunlar pazara girişi kaçınılmaz olarak kısıtlayan unsurlardır. Pazardan tamamiyle çıkmada genellikle aynı derecede kısıtlama olmaz. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Sağlığı etkileyen faktörlere ne ad verilmektedir?

Sağlığın belirleyicileri

Yatırım

Görünmez el

Pozitif ekonomi

Makroekonomi

Açıklama:

Sağlığı etkileyen faktörlere sağlığın belirleyicileri adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Belirli bir kaynağın ya da değerin, gelir sağlamak amacıyla kalıcı bir biçimde kullanılmasına ne ad verilmektedir?

Sağlığın belirleyicileri

Yatırım

Beşeri sermayeyi geliştirmek

Tasarrufları arttırmak

Kişisel ve ulusal geliri artırmak

Açıklama:

Belirli bir kaynağın ya da değerin, gelir sağlamak amacıyla kalıcı bir biçimde kullanılmasına yatırım adı verilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Ekonomik olaylar ve davranışların, nedir-ne olmaktadır, nasıl olmaktadır yaklaşımıyla incelenmesine ne ad verilmektedir?

Yatırım

Özel sektör

Pozitif ekonomi

Normatif ekonomi

Mikroekonomi

Açıklama:

Pozitif ekonomide ekonomik olaylar ve davranışlar, nedir-ne olmaktadır, nasıl olmaktadır yaklaşımıyla incelenmektedir. Bir başka ifadeyle pozitif ekonomi ekonomik olayları ve davranışları açıklamaya, durumun ne olduğu anlamaya çalışır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Ekonomik olayları ve davranışları iyi veya kötü şeklinde değer yargılarıyla değerlendirilmesi hangi ekonomi çeşidi içine girmektedir?

Pozitif Ekonomi

Normatif ekonomi

Makro ekonomi

Mikro ekonomi

Yatırım

Açıklama:

Ekonomik olayları ve davranışları iyi veya kötü şeklinde değer yargılarıyla değerlendirilmesi normatif ekonomi kapsamına girer. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

I. Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak,
II.Kişisel ve ulusal geliri artırmak,
III.Yurtiçi ve dışı yatırım hızını artırmak,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık hizmetlerinin ekonomik sonucudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

Yalnız II

I, II ve III

Açıklama:

Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak, Kişisel ve ulusal geliri artırmak ve yurtiçi ve dışı yatırım hızını artırmak sağlık hizmetlerinin ekonomik sonucudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Tanı, tedavi ve izlemde uyulması gereken, yetkin kişi veya kuruluşlarca hazırlanan kuralları içeren metinlere ne ad verilmektedir?

Mikro ekonomi

Protokol/ rehber

Makro ekonomi

Pozitif ekonomi

Yatırım

Açıklama:

Tanı, tedavi ve izlemde uyulması gereken, yetkin kişi veya kuruluşlarca hazırlanan kuralları içeren metinlere protokol/ rehber adı verilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Ülkedeki mevcut iş gücünün ekonomik faaliyetler içerisinde sürekli biçimde çalıştırılmasına ne ad verilmektedir?

İstihdam

Mikro ekonomi

Makro ekonomi

Protokol

Yatırım

Açıklama:

Ülkedeki mevcut iş gücünün ekonomik faaliyetler içerisinde sürekli biçimde çalıştırılmasına istihdam adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Hedeflere ulaşma derecesine ne ad verilmektedir?

Verimlilik

Etkililik

İstihdam

Protokol

Yatırım

Açıklama:

Hedeflere ulaşma derecesine etkililik adı verilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Alışverişe konu ürün veya hizmetlerin birbirinin aynı olması hangi pazar şartları kapsamına girer?

Protokol

Yatırım

Homojenlik

Mikro ekonomi

Makro ekonomi

Açıklama:

Alışverişe konu ürün veya hizmetler birbirinin aynı olması homojenlik şartı kapsamına girer. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Bir pazarda belirli bir ürün için üretici ya da dağıtımcı olarak tek bir firmanın bulunması durumuna ne ad verilmektedir?

Yatırım

Belirlilik

Verimlilik

Monopoli

Etkililik

Açıklama:

Bir pazarda belirli bir ürün için üretici ya da dağıtımcı olarak tek bir firmanın bulunması durumuna monopoli adı verilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi sağlığı etkileyen faktörleri ifade etmektedir?

Sağlığın belirleyicileri

Sağlığın etkenleri

Sağlığın geliştirilmesi

Sağlığın temel amaçları

Sağlığın nitelikleri

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütünün tanımı sağlığın ne kadar karmaşık bir durum ve kavram olduğuna dair ipuçları vermektedir. İnsanı, insan hayatını etkileyen faktörler doğal olarak sağlığı da etkilemektedir. Sağlığı etkileyen faktörlere sağlığın belirleyicileri denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi ekonominin sınıflandırmalarından biri değildir?

Normatif ekonomi

Minimal ekonomi

Makroekonomi

Mikroekonomi

Pozitif ekonomi

Açıklama:

Ekonominin çeşitli sınıflamaları yapılmıştır. Bunlardan biri ekonomiyi;
• Pozitif ekonomi
• Normatif ekonomi
olarak ikiye ayırır.
Ekonominin bir başka sınıflaması ise
• Mikroekonomi
• Makroekonomi
şeklindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin ekonomik sonuçlarındandır?

Eğitim seviyesini arttırmak

Yurt dışı yatırımı azaltarak yurt içi yatırımı arttırmak

Tasarrufu arttırmak

Tüketici olmayı pekiştirmek

Yatırım fonlarını azaltmak

Açıklama:

Sağlık ve ekonomi arasındaki ilişki iki yönlüdür. Önce sağlık hizmetlerinin çeşitli ekonomik sonuçlarını gözden geçirelim:
1. Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak
Sağlıklı insanların üretim potansiyeli daha yüksektir. Ayrıca genel olarak sağlık çalışanlarının diğer çalışanlardan daha üretken oldukları, daha doğrusu insanların üretkenliğini artırdıkları söylenebilir.
2. Kişisel ve ulusal geliri artırmak
Sağlıklı çalışanlar işe devamsızlık yapmaz, iş gücü devir hızının düşmesine katkı yapar ve dolayısıyla daha çok kazanır.
3. Yurtiçi ve dışı yatırım hızını artırmak
Endemik ve epidemik hastalıkların az olduğu yerler daha çok yatırım çeker.
4. Tasarrufları artırmak
Sağlıklı insanlar daha çok kazanır ve tasarruf ederler. Bu da yatırım fonlarının artışına katkı yapar.
5. Beşerî sermayeyi geliştirmek
İnsanın ekonomik bakımdan üretken olmasını sağlayan doğuştan getirdiği özellik ve yetenekleri ile bilgi beceri ve deneyimlerine beşerî sermaye denilmektedir. Sağlıklılık okula ve işe devamı artırır. Dolayısıyla eğitim süresini ve sürekliliğini artırarak beşerî sermayenin niteliğini yükseltir. Fakat beşerî sermaye unsurları olan eğitim ve becerilerden farklı olarak, sağlık biriktirilemez, yani üst üste konulamaz. Sağlık ayrıca travmalar, hastalıklar ve ölüm gibi ciddi risklere maruz kalabilir.
6. Yoksulluğu azaltmak
Sağlık harcamaları azalır; üretim ve gelir getirici işler artar.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Herhangi bir ürünün, hizmetin, teknolojinin veya ortamın engelliler ve yaşlılar dâhil olmak üzere herkes tarafından ulaşılabilir ve kullanılabilir olması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?

Sağlık kavramının kapsayıcılığının artması

İnsanların beklentileri ve taleplerinin artması

Konforlu yaşam isteğinin artması

Erişebilirlik

Emek-yoğunluğu ve teknoloji-yoğunluğunun artması

Açıklama:

Erişilebilirlik: Herhangi bir ürünün, hizmetin, teknolojinin veya ortamın engelliler ve yaşlılar dâhil olmak üzere herkes tarafından ulaşılabilir ve kullanılabilir olmasını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdaki konulardan hangisi sağlık ekonomisi ile ilgili konulardan birisi değildir?

Sağlık çalışanlarının motivasyonu

Hastalık maliyetleri

Sağlık kuruluşlarının organizasyonu

Sağlık hizmetlerinin kişi ve toplum üzerindeki etkileri

Sağlık hizmetlerinde kullanılan kaynakların kalitesi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Sağlık sisteminin amaçlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Öncelikli olarak kişilerin sağlık düzeyini yükseltme

Kişilerin ağır sağlık harcamasının sonucunda yoksullaşmasını engelleme

Kişilerin sadece sağlık beklentilerinin karşılanması

Bireylerin ihtiyacı olan sağlığa erişmesinde fırsat eşitsizliğine bakarak değerlendirme yapılır

En çok girdi ile en az çıktıyı elde etmek gerekir

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütüne göre sağlık sisteminin üç amacı vardır:
1. Sağlık; yani bireylerin ve toplumun sağlık düzeyini yükseltme
2. Cevap verebilirlik; yani hizmetten yararlanma sürecinde kişilerin sağlık dışı beklentilerinin
karşılanması
3. Finansal riske karşı koruma; yani kişinin ağır sağlık harcamaları dolayısıyla yoksullaşmasını
engelleme
Bu üç amaca ulaşma yolunda ara amaçlar olarak tanımlanmış dört kavram vardır:
1. Etkililik
2. Verimlilik
3. Hakkaniyet
4. Seçim
Bunlardan ilk üçünü “sağlık sisteminin ekonomik amaçları” olarak tanımlayan yazarlar olduğu gibi “sağlık sisteminin ilkeleri” diye adlandıranlar da vardır. Şimdi bu kavramları açıklamaya çalışalım:
Etkililik: Hedeflere ulaşma derecesidir. İstenen sonuca ulaşmış sağlık hizmeti etkili olmuş demektir.
Verimlilik: Çıktı/girdi şeklinde formül edilir; en az girdi ile en çok çıktıyı elde etmek demektir. Bir faaliyet aynı sonucu ne kadar küçük bir kaynakla sağlayabiliyorsa o kadar verimli kabul edilir.
Hakkaniyet: Sağlık hizmetlere erişimde eşit hakka sahip olmaktır; fırsat eşitliği olarak da tarif edilebilir. “Eşitlik”ten farklıdır; zira çoğu sağlık hizmetleri eşit dağıtılamaz. Herkesin ihtiyacı az veya çok farklıdır. Dolayısıyla önemli olan, bireyin ihtiyacı olan hizmete erişmede fırsat eşitliğine sahip olmasıdır. Erişimin coğrafi, ekonomik vb. çeşitli boyutları vardır. Katkı payı, sadece İnternet üzerinden randevu alınabilmesi vb. pek çok erişim engeli olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet şartlarındandır?

Ürün ve hizmetlerin denetimi alıcıya bırakılmalıdır.

Alıcı ürün ve hizmetle her türlü bilgiye sahip olmamalıdır.

Satıcı ve alıcı beklenmedik beklenmedik olumsuz davranışlara maruz kalmamalıdır.

Alıcı ve satıcı tekel olmalıdır.

Alışverişe konu ürün ve hizmetler birbirinden farklı olmalıdır.

Açıklama:

Tam rekabet pazarının gerçekleşmesi için birtakım şartlar vardır:
Homojenlik
Alışverişe konu ürün veya hizmetler birbirinin aynı olmalıdır. Örneğin, ürün araba ise, alıcının almayı düşündüğü kategoride bütün satıcıların tektip ve markasız araba satıyor olması gerekir. Ürün/hizmet aynı olduğu gibi girdiler de aynı olmalıdır.
Tam bilgi
Alıcı yapacağı alışverişle, ürün veya hizmetle ilgili her türlü bilgiye sahip olmalıdır.
Tekelciliğin olmaması
Ne satıcı ne de alıcı tekel olmalıdır. Tekelciliğin olduğu pazarlarda rekabetten söz edilemez.
Belirlilik
Satıcı ve alıcı birbirinin beklenmedik olumsuz davranışlarına maruz kalmamalıdır. Satıcı muhtemel alıcıların hangi ürünü/hizmeti, ne miktarda, ne fiyatla ve ne zaman talep edeceğini kestirebilmelidir. Alıcı ise neyi talep edeceğini, fiyatı, miktarı, diğer özellikleri, rekabet olup olmayacağı, kimlerle yarışacağı, kendisi için uygun fiyat aralığı vb. konuları bilmelidir. Bu yukarıda açıklanan “tam bilgi”yle bağlantılı bir şarttır; talebe ilişkindir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Bir pazarda belirli bir ürün için üretici ya da dağıtımcı olarak tek bir firmanın bulunması durumu aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanır?

Rekabetçilik

Pazar

Piyasa ekonomisi

Dışsallık

Monopoli

Açıklama:

Monopoli: Bir pazarda belirli bir ürün için üretici ya da dağıtımcı olarak tek bir firmanın bulunması durumudur.Tekelcilik de denir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetleri pazarının özelliklerindendir?

Bütün hizmetler kamu tarafından sunulmalıdır

Talep belirli değildir

Homojenlik söz konusudur

Dışsallıklar söz konusu değildir

İstenirse tam bilgi mümkündür.

Açıklama:

1. Homojenlik yoktur
2. Tam bilgi mümkün değildir
3. Talep belirli değildir
4. Tekelcilik bazen kaçınılmazdır
5. Pazara girişte ve çıkışta kısıtlama gerekebilir
6. Dışsallıklar vardır, hatta pozitif dışsallıklar olmalıdır
7. Bazı hizmetler kamu tarafından sunulmalıdır
8. Devletin müdahalesi kaçınılmazdır

Doğru Cevap: B

Soru 56

Sağlığı farklı perspektiflerden değerlendirmek mümkündür. Aşağıdakilerden hangisi/hangileri bu değerlendirmelerdendir?
1.Sağlık bir insan hakkıdır.
2.Sağlık hizmeti tüketilen birşeydir.
3.Sağlık bir yatırımdır.

Yanlız 1

Yanlız 3

1 ve 2

2 ve 3

1,2,3

Açıklama:

Sağlığı farklı perspektierden değerlendirmek mümkündür:
• Sağlık bir insan hakkıdır.
• Sağlık (hizmeti) tüketilen bir şeydir.
• Sağlık bir yatırımdır.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

“Her birey kendi çıkarını gözeterek hareket ettiğinde toplumun yararını gözettiğinde topluma yapacağı katkıdan fazlasını yapmış olacaktır.” sözünü söyleyen ekonomi biliminin babası olarak kabul edilen düşünür kimdir?

Adam Smith

John M. Keynes

Platon

Karl Marx

Alfred Marshall

Açıklama:

İskoç filozof Adam Smith ekonomi biliminin babası olarak kabul edilir. On sekizinci yüzyıl sonlarında yazdığı ve kısaca “Ulusların Zenginliği” olarak bilinen kitabında “Her birey kendi çıkarını gözeterek hareket ettiğinde toplumun yararını gözettiğinde topluma yapacağı katkıdan fazlasını yapmış olacaktır.” demiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Tam rekabet şartlarının hüküm sürdüğü bir pazarda aşağıdaki özelliklerden hangisi gözlemlenmez?

Alışverişe konu ürün veya hizmetler birbirinin aynısıdır.

Taraflar tam bilgiye sahiptir.

Pazara giriş ve çıkışta herhangi bir engel yoktur.

Dışsallıkların vardır

Devlet piyasaya müdahale etmez

Açıklama:

Ekonominin dengeli şekilde gelişmesi için tam rekabet şartlarına ihtiyaç olduğu kabul
edilir. Tam (mükemmel) rekabet pazarında çok sayıda oyuncu, yani satıcı ve alıcı bulunur. Bu tür pazarlarda arz ve talebe göre fiyat kendiliğinden oluşur. Tam rekabet pazarının gerçekleşmesi için birtakım şartlar vardır: Bunlar piyasada çok sayıda alıcı ve satıcının olması, tarafların tam bilgiye sahip olması, piyasaya giriş ve çıkışta engellerin olmaması, dışsallıkların olmaması ve devletin piyasalara müdahale etmemesi gibi bir takım şartlar olmalıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

I. Sağlık bir insan hakkıdır.
II. Sağlık (hizmeti) tüketilen bir şeydir
III. Sağlık bir yatırımdır.
Sağlık ile ilgili verilen seçeneklerden hangileri doğrudur?

I. II. ve III.

I. ve II.

II. ve III.

I. ve III.

Yalnızca I.

Açıklama:

:Seçeneklerin hepsi sağlıkla ilgili doğru bilgilerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin ekonomik sonuçları arasında yer almaz?

Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak

Yurtiçi ve dışı tasarruf hızını düşürmek

Kişisel ve ulusal geliri artırmak

Beşerî sermayeyi geliştirmek

Yoksulluğu azaltmak

Açıklama:

Sağlıklı insanlar daha çok kazanır ve tasarruf ederler. Tasarruf oranı düşmez tersine artar.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi sağlık harcamalarının artış nedenlerinden biri değildir?

Toplumun yaşlanması

Hastalık profilinin değişmesi

İnsanların beklentileri ve taleplerinin artması

Beslenme tarzının değişmemesi

Emek-yoğunluğu ve teknoloji-yoğunluğunun artması

Açıklama:

Beslenme tarzının değişmemesi değil değişmesi sağlık harcamalarını arttırır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

1. Sağlık; yani bireylerin ve toplumun sağlık düzeyini yükseltme
2. Cevap verebilirlik; yani hizmetten yararlanma sürecinde kişilerin sağlık dışı beklentilerinin karşılanması
3. Finansal riske karşı koruma; yani kişinin ağır sağlık harcamaları dolayısıyla yoksullaşmasını engelleme
Yukarıdakilerden hangileri Dünya Sağlık Örgütü'ne göre sağlık sisteminin amaçlarındandır?

1. ve 2.

2. ve 3.

1. ve 3.

1. 2. ve 3.

Yalnızca 3.

Açıklama:

Seçeneklerin hepsi Dünya Sağlık Örgütü'ne göre sağlık sisteminin amaçlarındandır

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmeti pazarının özellikleri arasında yer almaz?

Homojenlik yoktur

Tam bilgi mümkün değildir

Talep belirli değildir

Pazara girişte ve çıkışta kısıtlama gerekebilir

Dışsallıklar yoktur

Açıklama:

Dışsallıklar vardır, hatta pozitif dışsallıklar olmalıdır

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi sağlık ekonomisinin ilgilendiği konular arasında yer almaz?

Hastane borsa değeri

Çeşitli sağlık faaliyetlerine kaynak tahsisi

Sağlık kuruluşlarının organizasyonu

Sağlık programlarının yararları

Hastalık maliyetleri

Açıklama:

Hastane borsa değeri, sağlık ekonomisinin ilgilendiği konular arasında yer almaz

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sisteminin amaçlarına ulaşmak için tanımladığı ara amaçlardan biri değildir?

Doğruluk

Verimlilik

Hakkaniyet

Seçim

Etkililik

Açıklama:

Doğruluk, sağlık sisteminin amaçlarına ulaşmak için tanımladığı ara amaçlardan biri değildir

Doğru Cevap: A

Soru 66

Sağlık sisteminin ilkelerinden olan etkililik ilkesinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Çıktı/girdi şeklinde formül edilir; en az girdi ile en çok çıktıyı elde etmek
demektir

Sağlık hizmetlere erişimde eşit hakka sahip olmaktır; fırsat eşitliği olarak da tarif edilebilir.

Hedefere ulaşma derecesidir

Bireyin ihtiyacı olan hizmete erişmede fırsat eşitliğine sahip olmasıdır

Daha az kaynak kullanılarak yapılabilmesidir

Açıklama:

Etkililik: Hedefere ulaşma derecesidir. İstenen sonuca ulaşmış sağlık hizmeti etkili
olmuş demektir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Sağlıkta epidemiyolojik dönüşüm ile ifade edilen aşağıdakilerden hangisidir?

Konforlu yaşam isteğinin artması

Beslenme tarzının değişmesi

İnsanların beklentileri ve taleplerinin artması

Sağlık kavramının kapsayıcılığının artması

Hastalık profilinin değişmesi

Açıklama:

Hastalık profilinin değişmesi (Epidemiyolojik dönüşüm)

Doğru Cevap: E

Soru 68

Yaş gruplarına göre sağlık harcamaları incelendiğinde en büyük pay hangi yaş grubuna aittir?

0-4

45-54

55-64

65-74

75-84

Açıklama:

75-84 en yüksek paya sahiptir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Dünya Sağlık Örgütüne (DSÖ) göre sağlık nedir?

Kişinin bedenen iyilik hâlidir.

Kişinin ruhen iyilik hâlidir.

Kişinin sosyal yönden iyilik hâlidir.

Kişinin sakatlık durumunun olmayışıdır.

Kişinin bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam iyilik hâlidir.

Açıklama:

Kişinin bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam iyilik hâlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Makroekonominin sınırları içindedir?

Talep

Üretim süreçleri

Arz

Kalkınma

Tüketim süreçleri

Açıklama:

Kalkınma

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin ekonomik sonuçlarından birisi değildir?

Yurtiçi ve dışı yatırım hızını azaltmak

Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı artırmak

Kişisel ve ulusal geliri artırmak

Tasarrufları artırmak

Beşerî sermayeyi geliştirmek

Açıklama:

Yurtiçi ve dışı yatırım hızını azaltmak

Doğru Cevap: A

Soru 72

Sağlığı; sadece hastalık ve sakatlık durumunun olmayışı değil; kişinin bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam iyilik hali olarak tanımlayan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Dünya Bankası

Birleşmiş Milletler

Gıda ve Tarım Örgütü

Dünya Sağlık Örgütü

Uluslararası Çalışma Örgütü

Açıklama:

Sağlık; sadece hastalık ve sakatlık durumunun olmayışı değil; kişinin bedenen, ruhen ve sosyal yönden tam iyilik hali olarak tanımlayan kuruluş Dünya Sağlık Örgütüdür (DSÖ).

Doğru Cevap: D

Soru 73

Her şeyin kendi haline bırakılmasını öngören “Görünmez el teorisi” aşağıdaki hangi iktisatçıya aittir?

Adam Smith

Robert Malthus

David Ricardo

Jean Baptiste Say

John Stuart Mill

Açıklama:

İskoç filozof Adam Smith ekonomi biliminin babası olarak kabul edilir. 18. Yüzyıl sonlarında yazdığı ve kısaca “Ulusların Zenginliği” olarak bilinen kitabında “Her birey kendi çıkarını gözeterek hareket ettiğinde toplumunun yararını gözettiğinde topluma yapacağı katkıdan fazlasını yapmış olacaktır.” demiştir. Böylece her bireyin bencil olduğu bir toplumda dahi uyum veya toplum için en iyi durum “Görünmez bir el” tarafından sağlanmış olur. “Görünmez el” pazar koşullarını ifade etmektedir. Her şeyin kendi haline bırakılmasını ön gören bu teoriye (“Laissez-faire”) göre kişisel çıkarlar ekonominin itici göçüdür ve tam rekabet ortamında gerek bireyler gerekse de şirketler çıkarlarını maksimize ederken oluşan fiyatlar toplumun tamamının çıkarına hizmet eder. Üreticiler ve tüketiciler çıkar çatışması yaşamazlar, aksine çıkar paylaşımı gerçekleşir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Sağlık hizmetlerinin ekonomik sonuçları kaç başlık altında toplanır?

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin çeşitli ekonomik sonuçları vardır. Bu sonuçları altı başlık altında toplanır. Bunlar sırasıyla;

Üretkenliği ve ekonomik çıktıyı arttırmak,
Kişisel ve ulusal geliri artırmak,
Yurtiçi ve dışı yatırım hızını arttırmak,
Tasarrufları arttırmak,
Beşeri sermayeyi geliştirmek,
Yoksulluğu azaltmak.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Toplumun tüm bireylerinin; ekonomik olarak zorlanmadan ihtiyaç duyduğu destekleyici, önleyici, tedavi edici, rehabilite edici, hafifletici tüm sağlık hizmetlerine ulaşımına ne denir?

Koruyucu sağlık hizmeti

Genel sağlık hizmeti

Primer koruyucu hizmet

Sekonder koruma hizmetleri

Çevreye yönelik sağlık hizmetleri

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütünün; toplumun tüm bireylerinin; ekonomik olarak zorlanmadan ihtiyaç duyduğu destekleyici, önleyici, tedavi edici, rehabilite edici, hafifletici (palyatif) tüm sağlık hizmetlerine ulaşımı olarak tanımladığı “Genel Kapsam” veya “Genel Sağlık Kapsamı” (Universal Health Coverange) kavramı sağlığın ekonomik boyutunu algılamak bakımından önemlidir. Genel kapsam toplumun tamamının kapsanmasıyla sınırlı değildir; mümkün olduğunca tüm sağlık hizmetlerinin vatandaştan para alınmaksızın verilmesini içermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

................ kadar bulaşıcı hastalıklar en önemli ölüm neden idi. Günümüzde ise artık bulaşıcı hastalıklar yerine bulaşıcı olmayan hastalıklar ölüm nedeni olarak ağırlık kazanıyor.
Yuka

16. Yüzyıl

17. Yüzyıl

18. Yüzyıl

19. Yüzyıl

20. Yüzyıl

Açıklama:

Yirminci yüzyıla kadar bulaşıcı hastalıklar en önemli ölüm neden idi. Günümüzde ise artık bulaşıcı hastalıklar yerine bulaşıcı olmayan hastalıklar ölüm nedeni olarak ağırlık kazanıyor.

Doğru Cevap: E

Soru 77

"Sağlık sektörüne tahsis edilen kaynakların en verimli şekilde kullanılarak; olabilecek en yüksek düzeyde sağlık hizmeti üretmek ve bunu topluma en iyi biçimde dağıtma" şeklinde verilen tanım aşağıdakilerden hangisine uygundur?

Sağlık hukuku

Sağlık işletmesi

Sağlık ekonomisi

Koruyucu sağlık hizmetleri

Genel sağlık hizmetleri

Açıklama:

Sağlık ekonomisi, ekonomi biliminin; teori, kavram ve tekniklerinin sağlık sektörüne uygulanması biçiminde tanımlanmaktadır. Sağlık ekonomisinin bir başka tanımı ise; sağlık sektörüne tahsis edilen kaynakların en verimli şekilde kullanılarak olabilecek en yüksek düzeyde sağlık hizmeti üretmek ve bunu topluma en iyi dağıtmaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sisteminin ana amaçlarına ulaşmak için tanımlanan ara amaçlardan biridir?

Verimlilik

Tam bilgi

Kamu malı olmaması

Dışsallığın olmaması

Devletin müdahale etmemesi

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütüne göre sağlık sisteminin üç ana amacı vardır. Bunlar; sağlık, cevap verilebilirlik ve finansal risklere karşı korumaktır. Bu üç amaca ulaşma yolunda ara amaçlar olarak tanımlanmış dört kavram vardır. Bunlar; etkinlik, verimlilik, hakkaniyet ve seçimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Tam rekabetçi pazarının gerçekleşmesi için kaç şart vardır?

Açıklama:

Ekonominin dengeli şekilde gelişmesi için tam rekabet şartlarına ihtiyaç olduğu kabul edilir. Tam (mükemmel) rekabet pazarında çok sayıda oyuncu, yanı satıcı ve alıcı bulunur. Bu tür pazarlarda arz ve talebe göre göre fiyat kendiliğinden oluşur. Tam rekabet pazarının gerçekleşmesi için sekiz şartı vardır:

Homojenlik,
Tam bilgi,
Belirlilik,
Tekelciliğin olmaması,
Pazara girişte ve çıkışta kısıtlamaların olmaması,
Dışsallıkların olmaması,
Kamu malı olmaması,
Devletin müdahale etmemesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi tam rekabet pazarının gerçekleşmesi için gerekli şartlardan biridir?

Seçim

Belirlilik

Etkinlik

Verimlilik

Hakkaniyet

Açıklama:

Tam rekabet piyasasında belirlilik şartı; satıcı ve alıcı birbirinin beklenmedik olumsuz davranışlarına maruz kalmamalıdır. Belirlilik şartı “tam bilgi”yle bağlantılı bir şarttır; talebe ilişkindir. Ekonominin dengeli şekilde gelişmesi için tam rekabet şartlarına ihtiyaç olduğu kabul edilir. Tam rekabet pazarının gerçekleşmesi için sekiz şart vardır: Homojenlik, tam bilgi, belirlilik, tekelciliğin olmaması, pazara girişte ve çıkışta kısıtlamaların olmaması, dışsallıkların olmaması, kamu malı olmaması ve devletin müdahale etmemesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Devletin sağlık pazarına müdahalesi kaç şekilde olur?

Açıklama:

Devletin sağlık pazarına müdahalesi üç şekilde gerçekleşir:
Doğrudan hizmet sunumu: Devlet bazı temel hizmetleri ülkenin her yerinde bizzat sunar, sunmak zorundadır. Bazı yerlerde ise bütün hizmetlerde tekel olabilir.
Düzenleme: Yatırım ve işletmenin bütün aşamalarıyla ilgili devletin düzenlemeleri vardır.
Destekleme: Devlet gerek vatandaşa sunulan bazı hizmetleri sübvanse edebilir, gerekse de yatırımcıları çeşitli şekillerde destekleyebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi sağlık harcamalarının artış göstermesi nedenlerinden birisi değildir?

Protokol ve rehberlik hizmetlerinin yeterli olması

Gereksiz harcamaların yapılması

Hastalık profilinin değişmesi

Beslenme tarzının değişmesi

Konforlu yaşam isteğinin artması

Açıklama:

Protokol ve rehberlik hizmetlerinin yeterli olması

Doğru Cevap: A

Soru 83

Herhangi bir ürünün, hizmetin, teknolojinin veya ortamın engelliler ve yaşlılar dâhil olmak üzere herkes tarafından ulaşılabilir ve kullanılabilir olmasını ifade
eden kavram hangisidir?

Emek-yoğun

Erişilebilirlik

Protokol / rehber

Teknoloji-yoğunluğu

Beklentiler

Açıklama:

Erişilebilirlik

Doğru Cevap: B

Soru 84

Sağlık ekonomisi aşağıdakilerden hangisiyle ilgilenmez?

Hastalık maliyetleri

Sağlık programlarının yararları

Sağlık için kaynakların kullanımının verimsizliği

Yatırımların geri dönüşleri

Çeşitli sağlık faaliyetlerine kaynak tahsisi

Açıklama:

Sağlık için kaynakların kullanımının verimsizliği

Doğru Cevap: C

Soru 85

Kişinin ağır sağlık harcamaları dolayısıyla yoksullaşmasını engelleme,Dünya Sağlık Örgütüne göre sağlık sisteminin hangi amacı kapsamında yer almaktadır?

Sağlık

Hizmetten yararlanma sürecinde kişilerin sağlık dışı beklentilerinin karşılanması

Cevap verebilirlik

Finansal riske karşı koruma

Bireylerin ve toplumun sağlık düzeyini yükseltme

Açıklama:

Finansal riske karşı koruma

Doğru Cevap: D

Soru 86

Dünya Sağlık Örgütüne göre sağlık sisteminin üç amaca ulaşma yolunda ara amaçlar olarak tanımlanmış kavramlardan birisi değildir?

Etkililik

Verimlilik

Hakkaniyet

Seçim

Dayanışma

Açıklama:

Dayanışma

Doğru Cevap: E

Soru 87

Tam rekabet pazarının gerçekleşmesi için birtakım şartlar vardır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan birisi değildir?

Tam bilgi

Tekelciliğin olmaması

Dışsallıkların olması

Belirlilik

Kamu malı olmaması

Açıklama:

Dışsallıkların olması

Doğru Cevap: C

Soru 88

İhtiyaç, “karşılandığı zaman mutluluk ve zevk veren, karşılanmadığı zaman ise üzüntü ve acı veren duygulara denilmektedir” bu kavram ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. İhtiyaçlar sınırsızdır
II. İhtiyaçların şiddet dereceleri farklıdır
III. İhtiyaçlar karşılandıkça onlara duyulan şiddet de azalır

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat terimlerini ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
I. İhtiyaçlar sınırsızdır
II. İhtiyaçların şiddet dereceleri farklıdır
III. İhtiyaçlar karşılandıkça onlara duyulan şiddet de azalır

Doğru Cevap: C

Soru 89

İhtiyaç, “karşılandığı zaman mutluluk ve zevk veren, karşılanmadığı zaman ise üzüntü ve acı veren duygulara denilmektedir” bu kavram ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
I. Bir ihtiyacın türü zamanla değişebilir
II. İhtiyaçlar karşılandıktan belirli bir süre sonra tekrarlanabilirler
III. İhtiyaçlar veya ihtiyaçların karşılanmasında kullanılan mallar birbirlerinin yerine ikame edilebilir

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat terimlerini ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
I. Bir ihtiyacın türü zamanla değişebilir
II. İhtiyaçlar karşılandıktan belirli bir süre sonra tekrarlanabilirler
III. İhtiyaçlar veya ihtiyaçların karşılanmasında kullanılan mallar birbirlerinin yerine ikame edilebilir

Doğru Cevap: C

Soru 90

“Bir ekonomide karşılanmak zorunda olunan ihtiyaçların, bu ihtiyaçları karşılayacak olan mal ve hizmetlerin üretilmesinde kullanılan kaynaklardan daha fazla olmasını ifade eden iktisadi terim” hangisidir?

İhtiyaç

Kıtlık

Tercih

Üretim faktörleri

Piyasa dengesi

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat terimlerini ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
Kıtlık

Doğru Cevap: B

Soru 91

Üretimin yapılabilmesi için gerekli unsurlara üretim faktörleri denilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bu unsurlardandır?
I. Emek
II. Sermaye
III. Müteşebbis
IV. Doğal kaynak

I ve II

I ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III, ve IV

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat terim ve unsurlarını anlamış olmalıdır.
I. Emek
II. Sermaye
III. Müteşebbis
IV. Doğal kaynak

Doğru Cevap: E

Soru 92

Bir malının arz edilen miktarını etkileyen faktörler aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
I. Malın kendi fiyatı
II. Üretim faktörlerinin fiyatları
III. Diğer malların fiyatları

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat terimlerini ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
I. Malın kendi fiyatı
II. Üretim faktörlerinin fiyatları
III. Diğer malların fiyatları

Doğru Cevap: C

Soru 93

Bir malının arz edilen miktarını etkileyen faktörler aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
I. Teknoloji
II. Fiyat beklentileri
III. Piyasadaki üretici sayısı

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat terimlerini ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
I. Teknoloji
II. Fiyat beklentileri
III. Piyasadaki üretici sayısı

Doğru Cevap: C

Soru 94

“Diğer unsurlar (üretim faktörlerinin fiyatları, diğer malların fiyatları, teknoloji, fiyat beklentileri ve piyasadaki üretici sayısı gibi) sabitken bir malın kendi fiyatındaki değişim sonucunda aynı arz eğrisi üzerinde bir noktadan diğer noktaya hareket edilmesi” olarak ifade edilen terim hangisidir?

Arz edilen miktardaki değişim

Pozitif ve normatif iktisat

Mikro ve makro iktisat

Üretim faktörleri

Piyasa dengesi

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat terimlerini ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
Arz edilen miktardaki değişim

Doğru Cevap: A

Soru 95

Bir malının talep edilen miktarını etkileyen faktörler aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
I. Malın kendi fiyatı
II. Tüketicinin geliri
III. Diğer malların fiyatları

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat terimlerini ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
I. Malın kendi fiyatı
II. Tüketicinin geliri
III. Diğer malların fiyatları

Doğru Cevap: C

Soru 96

Bir malının talep edilen miktarını etkileyen faktörler aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
I. Tüketicini zevk ve tercihleri
II. Gelecek hakkındaki beklentiler
III. Nüfus

I ve II

I ve III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat terimlerini ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
I. Tüketicini zevk ve tercihleri
II. Gelecek hakkındaki beklentiler
III. Nüfus

Doğru Cevap: C

Soru 97

Piyasa aksaklıklarının nedenleri aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri olabilir?
I. Tam rekabet koşullarının gerçekleştirilememesi
II. Dışsallıklar
III. İçsel ekonomiler
IV. Kamusal mal ve hizmetler

I ve II

I ve III

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III, ve IV

Açıklama:

Öğrenci temel iktisat kavramlarını ve özelliklerini anlamış olmalıdır.
I. Tam rekabet koşullarının gerçekleştirilememesi
II. Dışsallıklar
III. İçsel ekonomiler
IV. Kamusal mal ve hizmetler

Doğru Cevap: E

Soru 98

Deontoloji

Paternalizm

Fiyat Beklentisi

Olumsuz seçim

Arz Edilen Miktardaki Değişim

Açıklama:

Arz Edilen Miktardaki Değişim (Arz Eğrisi
Üzerindeki Hareketler)
Arz edilen miktardaki değişim, diğer unsurlar (üretim faktörlerinin fiyatları, diğer malların fiyatları, teknoloji, fiyat beklentileri ve piyasadaki üretici sayısı gibi) sabitken bir malın kendi fiyatındaki değişim sonucunda aynı arz eğrisi üzerinde bir noktadan diğer noktaya hareket edilmesi olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Bir şehirde nüfus sabitken yeni bir özel klinik açılması durumunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Talep artar,talep eğrisi üzerinde yukarıya hareket edilir

Talep artarken arz azalır

Talep azalır, arz artar

Arz eğrisi yatıklaşır

Arz eğrisi sağa kayar

Açıklama:

Yeni klinik aşılması arz eğrisini sağa kaydırır

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Dünya Sağlık Örgütü'ne göre sağlık sisteminin kaç temel amacı bulunmaktadır?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütüne göre sağlık sisteminin üç amacı vardır. Bunlar; 1. Sağlık,2. Cevap verebilirlik,3.Finansal riske karşı koruma olarak sıralanabilir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Sağlık Ekonomisinde kişinin hayattan sağladığı fayda kaç boyutta ele alınır?

Yaşam süresinde uzama ve yaşamdan alınan zevk olarak,

Sosyo -ekonomik etkenler, GSYİH ve ekonomik düzey,

Yönetmelik kurallar ve ekonomik faktörler,

Davranışsal faktörler, sağlık ekonomisi,

Yönetim, teknoloji ve eğitim,

Açıklama:

Bunlar yaşam süresinde uzama ve yaşamdan alınan zevkin artırılması yani yaşam kalitesinin artırılmasıdır.
Bu ölçüm ve hesaplama çabaları göstermiştir ki, ülkeden ülkeye, aynı ülke içinde ise sosyal gruplardan gruplara önemli farklılıklar bulunmaktadır.
Sağlık Ekonomisinde kişinin hayattan sağladığı fayda iki boyutta ele alınır. Bunlar yaşam süresinde uzama ve yaşamdan alınan zevkin artırılması yani yaşam kalitesinin artırılmasıdır. Bu ölçüm ve hesaplama çabaları göstermiştir ki, ülkeden ülkeye, aynı ülke içinde ise sosyal gruplardan gruplara önemli farklılıklar bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Yaşamın kalitesinin üç ana unsurunun (sağlık ve uzun ömür, bilgi ve gelir düzeyi) bütün toplum açısından tek bir skorla ifade edilmesine ne ad verilir?

Ekonomik kalkınma,

Sağlık reformu,

İnsani gelişmişlik endeksi,

Sağlık hizmetleri yönetimi,

Refah yaşam düzeyi,

Açıklama:

İnsani gelişmişlik indeksi, yaşamın kalitesinin üç ana unsurunun (sağlık ve
uzun ömür, bilgi ve gelir düzeyi) bütün toplum açısından tek bir skorla ifade edilmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

"Geleneksel ekonomik teori, kişilerin sağlık hizmeti ihtiyacına düştüğü zaman kendi akılcı yöntemleriyle en doğru seçeneği bulup tercih edeceğini varsayar. Bunca büyük bilgi ve birikim yığını içinde kişilerin hem mental olarak hem de bilgi düzeyi ve akılcı yolları kullanma kapasitesi olarak en doğruyu tercih edebildiği ve kişilerin tercihlerinin manipülasyona açık olmadığı varsayımları üzerinden sonuçlara gider". ifadesinin anlamı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Sosyal ekonomi,

Davranışsal ekonomi,

İnsani gelişmişlik endeksi,

Sosyo-ekonomik paylaşım,

sağlık hizmetleri planlaması,

Açıklama:

Geleneksel ekonomik teori, kişilerin sağlık hizmeti ihtiyacına düştüğü zaman kendi akılcı
yöntemleriyle en doğru seçeneği bulup tercih edeceğini varsayar. Bunca büyük bilgi ve
birikim yığını içinde kişilerin hem mental olarak hem de bilgi düzeyi ve akılcı yolları
kullanma kapasitesi olarak en doğruyu tercih edebildiği ve kişilerin tercihlerinin manipü-
lasyona açık olmadığı varsayımları üzerinden sonuçlara gider.
Davranışsal Ekonomi; Geleneksel ekonomik teori, kişilerin sağlık hizmeti ihtiyacına düştüğü zaman kendi akılcı yöntemleriyle en doğru seçeneği bulup tercih edeceğini varsayar. Bunca büyük bilgi ve birikim yığını içinde kişilerin hem mental olarak hem de bilgi düzeyi ve akılcı yolları kullanma kapasitesi olarak en doğruyu tercih edebildiği ve kişilerin tercihlerinin manipülasyona açık olmadığı varsayımları üzerinden sonuçlara gider.

Doğru Cevap: B

Soru 5

"Ülkelerin sağlık harcamalarında yaptıkları artışlar." Aşağıdaki hangi etkenler tarafından etkilenmezler?

Sağlığın fiyatının göreceli olarak artıyor olması

Ülkelerin nüfuslarının artıyor olması

Ülkelerin nüfuslarının yaşlanıyor olması

Sağlık hizmeti harcamalarında özellikle demografik olmayan nedenlerle görülen artışlar (kişi başına sağlık hizmeti kullanım oranlarının artması ve teknolojideki yeniliklerin getirdiği maliyet artışları)

Sağlık sektöründeki, hizmetlerin artması

Açıklama:

Literatür ülkelerin sağlık harcamalarında görülen artışlar birkaç etkenin birleşiminden
doğmaktadır. Bunlar:
• Sağlığın fiyatının göreceli olarak artıyor olması
• Ülkelerin nüfuslarının artıyor olması
• Ülkelerin nüfuslarının yaşlanıyor olması
• Sağlık hizmeti harcamalarında özellikle demografik olmayan nedenlerle görülen
artışlar (kişi başına sağlık hizmeti kullanım oranlarının artması ve teknolojideki
yeniliklerin getirdiği maliyet artışları)

Doğru Cevap: E

Soru 6

"Hiç kimsenin önemli bir sağlık sorunu olduğunda ödeme gücü olmadığı için hizmetlere erişimi engellenemez. Acil durumları hariç diş hekimliğinin birçok uygulamaları ve optik hizmetler az önemli sayılanlar arasında en sık örnek verilenlerdir". Tanımın başlığı aşağıdaki hangi seçenekte verilmiştir?

Sağlık hizmetlerinde ekonomik ölçütler

Sağlık hizmetlerinde, esnek yapılanma

Sağlık hizmetlerinde Hakkaniyetin önemi

Sağlık sektöründe Arz talepin önemi

Sağlık hizmetlerinde, etkileşim

Açıklama:

Hiç kimsenin önemli bir sağlık sorunu olduğunda ödeme gücü olmadığı için hizmetlere
erişimi engellenemez. Acil durumları hariç diş hekimliğinin birçok uygulamaları
ve optik hizmetler az önemli sayılanlar arasında en sık örnek verilenlerdir.
Hiç kimsenin önemli bir sağlık sorunu olduğunda ödeme gücü olmadığı için hizmetlere erişimi engellenemez. Acil durumları hariç diş hekimliğinin birçok uygulamaları ve optik hizmetler az önemli sayılanlar arasında en sık örnek verilenlerdir, konusu sağlık hizmetlerinde hakkaniyetin önemini vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi hakkaniyet ilkesine uygun değildir?

Coğrafi yerleşime göre

Ekonomik düzeyine göre

Eğitim düzeyine göre

Cinsiyete göre

Yönetim modeline göre

Açıklama:

Ülkeden ülkeye değişmekle birlikte genel olarak aşağıdaki özellikler açısından oluş-
muş sosyal gruplara dikkat ederek hakkaniyet ilkesi gözetilmelidir. Bunlar arasında;
1. Coğrafi yerleşime göre
2. Ekonomik düzeyine göre
3. Eğitim düzeyine göre
4. Cinsiyete göre
5. Irk, din, kabile, aşiret vb. ayrımlar varsa bu özelliklerine göre
6. Toplumun savunmasız grupları arasında yer alma durumuna göre
oluşmaktadır. Bu sınılar hakkaniyet açısından ne şekilde etkilendiğine göz atmak gerekmektedir.
Ülkeden ülkeye değişmekle birlikte genel olarak aşağıdaki özellikler açısından oluş muş sosyal gruplara dikkat ederek hakkaniyet ilkesi gözetilmelidir. Bunlar arasında;
1. Coğrafi yerleşime göre
2. Ekonomik düzeyine göre
3. Eğitim düzeyine göre
4. Cinsiyete göre
5. Irk, din, kabile, aşiret vb. ayrımlar varsa bu özelliklerine göre
6. Toplumun savunmasız grupları arasında yer alma durumuna göre
oluşmaktadır. Bu sınılar hakkaniyet açısından ne şekilde etkilendiğine göz atmak gerekmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Sağlık endüstrisinin içinde, hizmeti sunmak için gereken donanım ve diğer altyapının üretilmesi yanında bizzat hastaların kullanacağı hangi ürünler, mal üretimi kısmını oluşturmaktadır?

ilaç, kalp pili, işitme cihazı, gözlük

spor ayakkabısı, deniz malzemeleri

ulaşım hizmetleri ve genel giderler

sağlık istastistikleri

Telefon, iletişim, yazılı basın

Açıklama:

Sağlık endüstrisinin içinde hizmeti sunmak için gereken donanım ve diğer
altyapının üretilmesi yanında bizzat hastaların kullanacağı ilaç, kalp pili, işitme cihazı, gözlük vb. malzemeler de endüstrinin mal üretimi kısmını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

"Tüm şartlara haiz bir pazarda birden fazla satıcının olması durumudur. Bu da rekabetten dolayı fiyatların düşmesine neden olacaktır". tanımı aşağıdakilerden hangisiyle açıklanmaktadır?

Monopol piyasa,

Oligopol piyasa,

Sağlık hizmetleri talebi

Arz ve sağlık hizmeti

Sağlık hizmetlerinde esneklik

Açıklama:

Oligopol piyasa, tüm şartları haiz bir pazarda birden fazla satıcının olması durumudur. Bu da rekabetten dolayı fiyatların düşmesine neden olacaktır.
Oligopol piyasa; tüm şartları haiz bir pazarda birden fazla
satıcının olması durumudur. Bu da rekabetten dolayı fiyatların düşmesine neden olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Bir toplumda belirli bir üründe, talebi etkileyen temel faktörler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmemiştir?

Mal veya hizmetin fiyatı,

Tamamlayıcı mal veya hizmetlerin fiyatları,

Alternatif mal veya hizmetlerin fiyatı,

İşletmecinin sağladığı kar oranı,

Gelir düzeyi,

Açıklama:

Bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel
faktörler şu şekilde sıralanabilir:
• Mal veya hizmetin fiyatı,
• Tamamlayıcı mal veya hizmetlerin fiyatları,
• Alternatif mal veya hizmetlerin fiyatı,
• Gelir düzeyi
• Zevkler ve tercihler.

Doğru Cevap: D

Soru 11

"Bir hizmeti kullanmak için doğrudan karşılaşılan maliyetlerdir. Örneğin, bir hastanenin çocuk polikliniğinde pnömoni (zatürre) tanısı alan çocuğunu tedavi ettirebilmek için anne ve babanın karşılamak zorunda olduğu muayene, tetkik, ilaç, vb. tüm maliyetleri ifade etmektedir". açıklaması aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Sosyal maliyet,

Doğrudan maliyet,

Dolaylı maliyet,

Sağlık hizmetleri

Esneklik, arz ve talep dengesi,

Açıklama:

bir hizmeti kullanmak için doğrudan karşılaşılan maliyetlerdir.
Örneğin, bir hastanenin çocuk polikliniğinde pnömoni (zatürre) tanısı alan çocuğunu
tedavi ettirebilmek için anne ve babanın karşılamak zorunda olduğu muayene, tetkik, ilaç,
vb. tüm maliyetleri ifade etmektedir.
Doğrudan maliyet; Bir hizmeti kullanmak için doğrudan karşılaşılan maliyetlerdir.
Örneğin, bir hastanenin çocuk polikliniğinde pnömoni (zatürre) tanısı alan çocuğunu tedavi ettirebilmek için anne ve babanın karşılamak zorunda olduğu muayene, tetkik, ilaç, vb. tüm maliyetleri ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Toplumun sağlıkla ilgili davranışları genel olarak üç önemli etkenin rolü ile ortaya çıkar. Hangisinde bu üç etken doğru verilmiştir?

Genetik, Tarihi ve Kültürel

Politik, Ekonomik ve Genetik

Kültürel, Kişisel ve Özel

Ekonomik, Tarihi ve Kültürel

Ekonomik, Kişisel ve Tarihi

Açıklama:

Sağlık ve toplumun sağlıkla ilgili davranışları genel olarak 3 önemli etkenin rolü ile ortaya çıkar. Bu etkenler, ekonomik, tarihî/politik ve kültürel etkenlerdir. Sağlığın, ekonomik ve tarihî etkenler yanında birey ve toplumların sağlık davranışları (kültür) ile çok yakın ilişkisi bulunmaktadır. Bu ilişki ağı içinde yer alan belirleyicilere sağlığın sosyal bileşenleri (determinantları) denilmektedir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

İnsanlar genellikle sağlık hizmetlerini alırken kendilerine en çok yarar sağlayacak olanı seçemezler. Bunun nedeni hangisi değildir?

Kayıptan kaçınma

Çok küçük ihtimalleri önemli sayarak bel bağlama

Mevcut duruma direnme

Şimdiki ana yoğunlaşma

Kategorize etmekten doğan yanılgılar

Açıklama:

İnsanlar genellikle sağlık hizmetlerini alırken kendilerine en çok yarar sağlayacak olanı seçemezler. Bu isabetsiz tercihler kendi sigortasının kapsadığının dışına çıkmaktan başlayarak kendisine ciddi zararlar verecek hizmetlere yönelmeye kadar giden bir yelpaze içinde incelenebilir. Bu irrasyonel tutumun nedenleri arasında aşağıdaki temel anlayış ve davranış kusurlarını sayabiliriz:
• Kayıptan kaçınma/loss aversion (kişilerin kaybetme seçeneklerine kazanma seçeneklerinden fazla özen göstererek tercih yapması),
• Mevcut durum biası (diğerlerinin benimsediklerine en az direncin gösterilmesi),
• Kategorize etmekten doğan yanılgılar,
• Şimdiki ana yoğunlaşma (gelecekteki kazanım ve kayıpları dikkate almadan kısa
vadeli sonuçlara odaklanma),
• Çok küçük ihtimalleri önemli sayarak bel bağlama (piyangodan büyük ikramiye
çıkması durumunu düşünüp milyonlarca kaybedeni düşünmeden umuda kapılma
benzeri yanılgı). Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Sağlık hizmeti talebini belirleyen üç etken bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu üç etkenden biridir?

Sosyal normlar

Teknoloji

Eğlence

Doktorlar

Çalışma koşulları

Açıklama:

Sağlık hizmeti talebi içinde büyük boyutlarda öznellik (kişiden kişiye değişme durumu)
taşır. Örneğin gribe yakalanmış iki kişiden biri işine giderken öbürü hekime gider. Bir
başkası da eğer gripte başağrısı da varsa hekime gider, ishali varsa evinde yatar. Kişilerin sağlıktan ve hastalıktan anladıkları, rahatsızlıklara yükledikleri anlamların farklı olması bu öznelliği oluşturmaktadır. Yaşamda yapmak istediklerini bedenen ve ruhen yapamaz hâle gelenler sağlık hizmetlerini talep etmeye başlar. Yaşam beklentilerini asıl olarak belirleyen, böylece talebi de belirleyen üç etken bulunmaktadır:
1. Refah düzeyi
2. Sosyal normlar
3. Tüketici etkileri. Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Sağlık hizmetlerinde arzı etkileyen birinci faktör hangisidir?

Kültür

Teknoloji

İnsan

Ekonomi

Refah

Açıklama:

Arzı etkileyen birinci faktör, tedavi edebilme yeteneği, yani teknolojidir. Gittikçe artan
sağlık hizmeti maliyetlerinde teknolojinin kendini hızla yenilemesinin büyük önemi vardır. Son iki yüzyıldır tıpta büyük yenilikler yaşanmıştır ve dünya çapında sistem yenilikleri böylece zorunluluk hâline gelmiştir. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

I. Sağlık sisteminin genel olarak finansmanı II. Gelire göre grupların birbirini desteklemesi III. Sağlık düzeyine göre grupların birbirini desteklemesi IV. Kamu kesimi V. Özel kesim Yukarıda verilen hakkaniyet açısından kritik önem taşıyan sağlık sistemi bileşenleri hangileridir?

I, II, III, IV ve V

I, II, IV ve V

III, IV ve V

I, II ve III

IV ve V

Açıklama:

Hakkaniyet Açısından Kritik Önem Taşıyan Sağlık Sistemi
Bileşenleri
1. Sağlık sisteminin genel olarak finansmanı
2. Gelire göre grupların birbirini desteklemesi
3. Sağlık düzeyine göre grupların birbirini desteklemesi
4. Kamu kesimi
5. Özel kesim

Doğru Cevap: A

Soru 17

Hakkaniyetin bozulması en sıklıkla görülebilecek sınıflar toplumun dezavantajlı gruplarıdır. Buna göre aşağıdaki özellikler hakkaniyet açısından oluşmuş sosyal gruplardan hangisinde "kentlerde yaşayanlar kırsal alanlarda yaşayanlara göre sağlık hizmetlerine daha rahat erişebilmektedir" durumu söz konusudur?

Cinsiyete göre

Eğitim düzeyine göre

Ekonomik düzeyine göre

Coğrafi yerleşime göre

Toplumun savunmasız grupları arasında yer alma durumuna göre

Açıklama:

Coğrafi Yerleşime Göre; Her durumda kentlerde yaşayanlar kırsal alanlarda yaşayanlara göre sağlık hizmetlerine daha rahat erişebilmektedir. Erişmek üzere katlandığı maliyet, zaman, sıkıntı yaşamak açısından avantajlı duruma geçmektedir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Dünyanın en büyük çaplı ve en hızlı büyüyen ve devletlere büyük yük getiren endüstrilerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

İnşaat endüstrileri

Sağlık endüstrileri

Finans endüstrileri

Yayıncılık endüstrileri

Tarımsal endüstriler

Açıklama:

Sağlık hizmetleri endüstrisi dünyanın en büyük çaplı ve en hızlı büyüyen endüstrilerinden biridir. Bu durum ülkelerin bütçelerine büyük bir yük getirmektedir. Çünkü sağlık hizmetlerinden vazgeçmek mümkün değildir. Sağlık harcamaları ülkelerin yapısına ve ekonomik gücüne göre değişmekle beraber yaklaşık GSYİH içinde yaklaşık % 8-12 oranında bir yer tutmaktadır. Gelişmiş ülkelerin tamamında bu oran %10’dan fazladır. ABD’de ise % 17’lere yaklaşmıştır. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Sağlık hizmetine olan talep aşağıda verilenlerden hangisine bağlı değildir?

Tıbbi bir ihtiyacın varlığına bağlıdır.

Sağlığı olumlu veya olumsuz yönde etkileyen diğer mallara bağlıdır

Sağlığı olumlu yönde etkileyen diğer hizmetlere bağlıdır.

Sağlığı olumsuz yönde etkileyen diğer hizmetlere bağlıdır.

Piyasadaki finansman olanaklarına bağlıdır.

Açıklama:

Sağlık hizmetine olan talep, tıbbi bir ihtiyacın varlığına, sağlığı olumlu veya olumsuz
yönde etkileyen diğer mal ve hizmetlere bağlıdır. Ancak sağlık hizmetine olan talebin gerçekte sağlığa bir talep olduğu ve sağlığın alternatifi mal ve hizmetlerin çok az ve birçok durumda hiç alternatifinin olmadığı unutulmamalıdır. Sağlığa ve sağlık hizmetine talep, sağlıklı olmanın ve hizmetin fiyatı ve talep edenin geliriyle de bağlantılıdır. Genellikle sağlık hizmetlerinin fiyatı arttıkça bu hizmeti kullananların sayısı azalmaktadır. Özellikle hizmetin fiyatı kişilerin tercihlerini önemli ölçüde belirlemekte ve taleplerinin miktarını veya türünü değiştirmelerine neden olabilmektedir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bir mal veya hizmetin üretiminin maliyetinden bahsederken sıklıkla toplam maliyetten bahsedilir. Toplam maliyet hangilerinin toplamından oluşmaktadır?

Üretilen Hizmetin Miktarı + Değişken Maliyetler

Ortalama maliyet + Üretilen Hizmetin Miktarı

Üretilen Hizmetin Miktarı + Sabit Maliyet

Sabit Maliyet + Değişken Maliyetler

Ortalama maliyet + Değişken Maliyetler

Açıklama:

Bir mal veya hizmetin üretiminin maliyetinden bahsederken sıklıkla toplam maliyetten
bahsedilir. Bu sağlık hizmetinin üretiminde kullanılan tüm kaynakların (hem sabit
hem de değişken) maliyetlerinin toplamıdır. Dolayısıyla;
Toplam Maliyet = Sabit Maliyet + Değişken Maliyetler
Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Özellikle sağlık hizmetleri gibi hizmet sektöründeki uygulamalarda çok sık rastlanan maliyetler .......................... ve ...................... maliyetlerdir.
Yukarıdaki boşluklara hangileri gelmelidir?

Doğrudan ve Dolaylı

Sosyal ve Dolaylı

Tedavi ve Sosyal

Teşhis ve Tedavi

Doktor ve Tedavi

Açıklama:

Özellikle sağlık hizmetleri gibi hizmet sektöründeki uygulamalarda çok sık rastlanan iki
maliyet tipinden de bahsetmek gerekir:
• Doğrudan maliyetler,
• Dolaylı maliyetler.
Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

"Bugüne kadar hayatın parasal bir değer olarak ölçülemediği genel kanısına rağmen çeşitli ölçümlemeler yapılmıştır ve yeni yöntemler de denenmektedir. Bir toplumda bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değeri şartlarda daha da yüksek hâle gelmektedir." Aşağıdakilerden hangisi bu şartlardan birisi değildir?

Toplumun nüfusu ne kadar çoksa

Toplumun nüfusu ne kadar azsa

Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse

Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse

İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa.

Açıklama:

Toplum gittikçe büyüyorsa, kişi başına gelir gittikçe artıyorsa, sağlık düzeyleri yükseliyorsa ve toplumun çoğunluğu hastalık başlangıcı sayılacak yaşlara gelmişse sağlığın sosyal değeri artış gösterir.
Bugüne kadar hayatın parasal bir değer olarak ölçülemediği genel kanısına rağmen çeşitli ölçümlemeler yapılmıştır ve yeni yöntemler de denenmektedir. Bir toplumda bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değeri şartlarda daha da yüksek hâle gelmektedir.
Bu şartlar:
• Toplumun nüfusu ne kadar çoksa
• Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse
• Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse
• İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa

Doğru Cevap: B

Soru 23

Bir toplumda bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değeri aşağıdaki şartlardan hangisi değildir?

İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa

Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse

Toplumunda okur yazar oranının çok olması

Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse

Toplumun nüfusu ne kadar çoksa

Açıklama:

Toplum gittikçe büyüyorsa, kişi başına gelir gittikçe artıyorsa, sağlık düzeyleri yükseliyorsa ve toplumun çoğunluğu hastalık başlangıcı sayılacak yaşlara gelmişse sağlığın sosyal değeri artış gösterir.
Bugüne kadar hayatın parasal bir değer olarak ölçülemediği genel kanısına rağmen
çeşitli ölçümlemeler yapılmıştır ve yeni yöntemler de denenmektedir. Bir toplumda bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değeri aşağıdaki şartlarda daha da yüksek hâle
gelmektedir. Bu şartlar:
• Toplumun nüfusu ne kadar çoksa
• Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse
• Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse
• İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Sağlık Ekonomisinde kişinin hayattan sağladığı fayda iki boyutta ele alınır. Aşağıdakilerden hangisi bu iki boyutu ifade etmektedir?

Yaşam süresinde uzama
Yaşam zevkinin artırılması

Yaşam şekli
Yaşam boyutu

Yaşam süresinde kısalma
Yaşam dan beklenen umutlar

Nüfus da artış
Kişi başına gelir artışı

Mevcut sağlık düzeyi
Sağlık ekonomisi

Açıklama:

Daha zengin ve daha yüksek düzeyde eğitim almış kişilerin, kendilerinden daha yoksul ve daha az eğitimli kişilere göre daha uzun yaşadıkları tartışmasız şekilde kanıtlanmıştır.
Sağlık Ekonomisinde kişinin hayattan sağladığı fayda iki boyutta ele alınır. Bunlar yaşam süresinde uzama ve yaşamdan alınan zevkin artırılması yani yaşam kalitesinin artırılmasıdır.
Bu ölçüm ve hesaplama çabaları göstermiştir ki, ülkeden ülkeye, aynı ülke içinde ise sosyal gruplardan gruplara önemli farklılıklar bulunmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 25

Kohort çalışmaları (bir grup kişiyi doğumundan ölümüne kadar yakından takip eden araştırma) gelir düzeyinin yükselmesinin sonucu olarak aşağıdaki durumlardan hangisini belirtmişlerdir?

Ölüm istatistiklerinde herhangi bir değişiklik olmaması

Doğum istatistiklerinde yarı yarıya azalış

Ölüm istatistiklerinde yarı yarıya artiş

Eğitim istatistiklerinde yarı yarıya artış

Ölüm istatistiklerinde yarı yarıya azalış

Açıklama:

Bütün ülkelerde sağlığın geliştirilmesi sosyal bir hedef olarak belirtilmektedir. Sağlığın daha uzun ve yüksek kaliteli bir yaşam sürebilmek için olmazsa olmaz bir koşul olduğu tartışmasız kabul edilmiş bir gerçektir.
Geniş çaplı, doğumdan başlayan kohort çalışmaları (bir grup kişiyi
doğumundan ölümüne kadar yakından takip eden araştırma) gelir düzeyinin yükselmesinin ölüm istatistiklerinde yarı yarıya azalış meydana getirdiğini göstermiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Bir ülkenin ekonomik büyüklüğünün kabul görmüş birkaç ölçütünden biridir. Bir ülke sınırları içerisinde belli bir zaman içinde, üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin para birimi cinsinden değeridir. Aşağıdakilerden hangisi bu tanıma ait cevaptır?

UNDP

GSYİH (Gayrisafi yurt içi hasıla)

WHO

GSH

GSMH

Açıklama:

Bu tanımda belli bir zaman; bir ay, üç ay ya da bir yıl olabilir. Genellikle bir yıl için ele alınır. Nihai mal ve hizmetler ise, üretilen toplam mal ve hizmetlerden üretim için kullanılan ara mallar düşüldükten sonra geriye kalan değerdir.
GSYİH, bir ülkenin ekonomik büyüklüğünün kabul görmüş birkaç ölçütünden biridir. Bir ülke sınırları içerisinde belli bir zaman içinde, üretilen tüm nihai mal ve hizmetlerin para birimi cinsinden değeridir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Hastalar karmaşık bilgilerle yüz yüze bırakılınca ve tedavi seçenekleriyle ilgili kararlar alınırken onamları istenince yetersiz kalabilmektedir. Bu durumun önüne geçmek için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Risk ve yararları analiz edebilmeli

Sağlık bilgilerini zihninde yerleştirebilmelidir

Dozajları hesaplayabilmeli

Kendisine verilen bilgilerle ilgilenmez

Test sonuçlarını yorumlayabilmeli

Açıklama:

21. yüzyılın sağlık hizmeti anlayışı hizmet kullanıcılara geniş haklar tanırken bir yandan da sorumluluklar yüklemektedir.
Hastalar karmaşık bilgilerle yüz yüze bırakılınca ve tedavi seçenekleriyle ilgili kararlar alınırken onamları istenince yetersiz kalabilmektedir. Bunun önüne geçmek için:
• Kendisine verilen malumatın inandırıcılığını ve geçerliliğini değerlendirebilmeli
• Risk ve yararları analiz edebilmeli
• Dozajları hesaplayabilmeli
• Test sonuçlarını yorumlayabilmeli
• Sağlık bilgilerini zihninde yerleştirebilmelidir

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi literatür ülkelerin sağlık harcamalarında görülen artışların bir nedeni değildir?

Ülkelerin nüfuslarının gençleşiyor olması

Sağlığın fiyatının göreceli olarak artıyor olması

Ülkelerin nüfuslarının yaşlanıyor olması

Ülkelerin nüfuslarının artıyor olması

Sağlık hizmeti harcamalarında özellikle demografik olmayan nedenlerle görülen artışlar.

Açıklama:

Literatür ülkelerin sağlık harcamalarında görülen artışlar birkaç etkenin birleşiminden doğmaktadır.
Bunlar:
• Sağlığın fiyatının göreceli olarak artıyor olması
• Ülkelerin nüfuslarının artıyor olması
• Ülkelerin nüfuslarının yaşlanıyor olması
• Sağlık hizmeti harcamalarında özellikle demografik olmayan nedenlerle görülen artışlar (kişi başına sağlık hizmeti kullanım oranlarının artması ve teknolojideki yeniliklerin getirdiği maliyet artışları)

Doğru Cevap: A

Soru 29

Bireylerin ekonomik anlamda her zaman mantıklı yollara başvurmadığını ve ekonomik olarak yanlış tercih denilecek seçeneklere kendi gönülleriyle razı olduklarını ortaya koymaktadır. Bu ara disiplinin öngördükleri, sağlık hizmetlerinin kullanımında da geçerlidir ve bu alanda araştırmalar yeni yeni canlanış içindedir. Aşağıdakilerden hangisi bu ara disipline verilen addır?

Bireysel tercih

Davranışsal ekonomi

Pozitif sağlık

Sağlık profesyonelleri

Sağlık okuryazarlığı

Açıklama:

Davranışsal ekonomi kanıtları bize insanların sunulan bilgiye karşı gösterdiği tavır ile bu bilginin nasıl yapılandırılıp sunulduğu ile yakından ilişkilidir.
Ekonomi biliminin psikoloji ile karışımından davranışsal ekonomi adı verilen bir ara disiplin doğmuştur. Davranışsal ekonomi, bireylerin ekonomik anlamda her zaman mantıklı yollara başvurmadığını ve ekonomik olarak yanlış tercih denilecek seçeneklere kendi gönülleriyle razı olduklarını ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Yapılan tedavi ile ilgili bilgi sahibi olmamak

Test sonuçlarını yorumlayabilmeli

Dozajları hesaplayabilmeli

Sağlık bilgilerini zihninde yerleştirebilmelidir

Risk ve yararları analiz edebilmeli

Açıklama:

Hastalar karmaşık bilgilerle yüz yüze bırakılınca ve tedavi seçenekleriyle ilgili kararlar alınırken onamları istenince yetersiz kalabilmektedir. Bunun önüne geçmek için:
• Kendisine verilen malumatın inandırıcılığını ve geçerliliğini değerlendirebilmeli
• Risk ve yararları analiz edebilmeli
• Dozajları hesaplayabilmeli
• Test sonuçlarını yorumlayabilmeli
• Sağlık bilgilerini zihninde yerleştirebilmelidir

Doğru Cevap: A

Soru 31

Sağlık ekonomistlerinin sağlığa ve sağlık hizmetlerine olan talebi incelemesinin nedenleri sağlık hizmetini kullananların ve sunucuların davranışlarını tahmin etmeye çalışmak ve maliyetler ile faydaları ölçmektir. Talep teorisi temelde bir mal veya hizmeti kaç kişinin talep edeceğiyle ilgilenir. Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörler 'den birisi değildir?

Mal veya hizmetin fiyatı

Tamamlayıcı mal veya hizmetlerin fiyatları,

Okur yazar oranı

Alternatif mal veya hizmetlerin fiyatı,

Zevkler ve tercihler.

Açıklama:

Sağlık hizmetine olan talep, tıbbi bir ihtiyacın varlığına, sağlığı olumlu veya olumsuz yönde etkileyen diğer mal ve hizmetlere bağlıdır.
Sağlık ekonomistlerinin sağlığa ve sağlık hizmetlerine olan talebi incelemesinin nedenleri sağlık hizmetini kullananların ve sunucuların davranışlarını tahmin etmeye çalışmak ve maliyetler ile faydaları ölçmektir. Talep teorisi temelde bir mal veya hizmeti kaç kişinin talep edeceğiyle ilgilenir. Bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörler şu şekilde sıralanabilir:
• Mal veya hizmetin fiyatı,
• Tamamlayıcı mal veya hizmetlerin fiyatları,
• Alternatif mal veya hizmetlerin fiyatı,
• Gelir düzeyi
• Zevkler ve tercihler

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değerini daha da yüksek hale getiren şartlardan biri değildir?

Toplumun nüfusu ne kadar çoksa

Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse

Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse

İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa

Toplumun nüfusunda evli insan ne kadar çoksa

Açıklama:

Bir toplumda bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değeri aşağıdaki şartlarda daha da yüksek hâle gelmektedir. Bu şartlar:
• Toplumun nüfusu ne kadar çoksa
• Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse
• Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse
• İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi irrasyonel tutumun nedenleri arasında yer alan temel anlayış ve davranış kusurlarından biri değildir?

Şimdiki ana yoğunlaşma

Kategorize etmekten doğan yanılgılar

Mevcut durum biası

Kayıptan kaçınma/loss aversion

Sağlığın sosyal bileşenleri

Açıklama:

İrrasyonel tutumun nedenleri arasında aşağıdaki temel anlayış ve davranış kusurları arasında şimdiki ana yoğunlaşma, Kayıptan kaçınma/loss aversion, mevcut durum biası, Kategorize etmekten doğan yanılgılar yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi hastalar karmaşık bilgilerle yüz yüze bırakılınca ve tedavi seçenekleriyle ilgili kararlar alınırken onamları istenince yetersiz kalabilmenin önüne geçilebilmesi için yapılması gerekenlerden biri değildir?

Risk ve yararları analiz edebilmeli

Test sonuçlarını yorumlayabilmeli

Dozajları hesaplayabilmeli

Sağlık bilgilerini zihninde yerleştirebilmeli

Sağlık hizmetini değerlendirebilmeli

Açıklama:

Hastalar karmaşık bilgilerle yüz yüze bırakılınca ve tedavi seçenekleriyle ilgili kararlar alınırken onamları istenince yetersiz kalabilmenin önüne geçilebilmesi için Sağlık bilgilerini zihninde yerleştirebilmeli, Dozajları hesaplayabilmeli, Test sonuçlarını yorumlayabilmeli, Risk ve yararları analiz edebilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi ülkelerin sağlık harcamalarında görülen artışların oluşumundaki etken birleşimlerinden biridir?

Ülkelerin nüfuslarının artıyor olması

Ülkelerin nüfuslarının gençleşiyor olması

Sağlık hizmeti harcamalarında azalma olması

Sağlık fiyatların göreceli olarak azalması

İyi düzenlenmiş pazarın olması

Açıklama:

Ülkelerin sağlık harcamalarında görülen artışlar birkaç etkenin birleşiminden
doğmaktadır. Bunlar:
• Sağlığın fiyatının göreceli olarak artıyor olması
• Ülkelerin nüfuslarının artıyor olması
• Ülkelerin nüfuslarının yaşlanıyor olması
• Sağlık hizmeti harcamalarında özellikle demografik olmayan nedenlerle görülen
artışlar

Doğru Cevap: A

Soru 36

Tüm şartları haiz bir pazarda birden fazla satıcının olması durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Oligopol

Monopol

Monopoli

Tam rekabetçi piyasa

Yarı rekabetçi piyasa

Açıklama:

Tüm şartları haiz bir pazarda birden fazla satıcının olması durumuna oligopol denir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörlerden biridir?

Mal veya hizmetin fiyatı

Yaş

Eğitim düzeyi

Medeni durumu

İhtiyaç düzeyi

Açıklama:

Bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörler; zevkler ve tercihler, gelir düzeyi, alternatif mal veya hizmetlerin fiyatı, tamamlayıcı mal veya hizmetlerin fiyatlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Genel ekonomide arzı etkileyen etkenlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Devletin kısıtlamaları

Devletin dış politikası

Kültürel değişmeler

Geçmiş dönemde yaşanan değişimler

Üretim faaliyetlerinin artırılması

Açıklama:

Genel ekonomide arzı etkileyen birçok etkeni aşağıdaki gibi sınıflandırmak mümkündür:
• Malın fiyatındaki değişmeler,
• Piyasanın Özellikleri
• Geleceğe Yönelik Beklentiler
• Diğer malların fiyatlarındaki değişmeler,
• Üretim faktörleri fiyatlarındaki değişmeler,
• Piyasadaki Finansman Olanakları
• Vergi ve Sübvansiyonlar
• Devletin Kısıtlamaları
• Teknolojik değişmeler.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Sağlığın ve sağlık hizmetlerinin doğasından kaynaklanan maliyet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal maliyet

Doğrudan maliyet

Dolaylı maliyet

Artı maliyet

Eksi maliyet

Açıklama:

Sağlığın ve sağlık hizmetlerinin doğasından kaynaklanan maliyet türü sosyal maliyettir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Sağlık hizmetlerinde en sık kullanılan ölçü aşağıdakilerden hangisidir?

Talebin fiyat esnekliği

Talebin azlığı

Talebin çokluğu

Talebin süresi

Talebin aciliyeti

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde en sık kullanılan ölçü, talebin fiyat esnekliğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Pazarda sadece bir satıcının olmasını ifade eden aşağıdakilerden hangisidir?

Monopol

Oligopol

Tam rekabetçi piyasa

Yarı rekabetçi piyasa

Etkin piyasa

Açıklama:

Pazarda sadece bir satıcının olmasını ifade eden monopoldür.

Doğru Cevap: A

Soru 42

I. Toplumun nüfusu II. Kişi başına düşen yıllık gelir III. Mevcut sağlık düzeyi Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangilerini bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değerini artıran etmenler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 43

I. Sağlık ve uzun ömür II. Bilgi III. Gelir düzeyi Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yaşam kalitesinin üç ana unsuru arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İnsani Gelişmişlik Endeksi ile yapılan, yaşamın kalitesinin üç ana unsurunun (sağlık ve uzun ömür, bilgi ve gelir düzeyi) bütün toplum açısından tek bir skorla ifade edilmesidir. UNDP bu indeks ile elde ettiği skorları her yıl yayımlamaktadır. Ülkemiz ekonomik güç açısından dünyada ilk 20 ülke arasına giren ama insani gelişmişlik açısından ilk 85-90 arasında yer alan bir ülkedir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Emtia (mal, varlık) grubuna giren değerlerin (commodities) GSYİH (Gayrisafi yurt içi hasıla) ile ölçülebileceğini, güçkabiliyet (capabilities) diye adlandırdığı diğerlerinin ise GSYİH ile ölçülemeyeceğini ileri süren ekonomist kimdir?

Amartya Sen

Jeremy Bentham

Joy Anderson

Andrew Greenblatt

Uwe Reınhardt

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumdaki bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değerinin yüksek hale geldiği şartlardan biri değildir?

Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse

Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse

Toplumun nüfusu ne kadar azsa

İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa

Sağlıkta yaşanan gelişmeler artıyorsa

Açıklama:

Toplumun nüfusu ne kadar çoksa bir toplumdaki bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değerinin yüksek hale geldiği şartlardan biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Yaşamın kalitesinin üç ana unsurunun (sağlık ve uzun ömür, bilgi ve gelir düzeyi) bütün toplum açısından tek bir skorla ifade edilmesine ne ad verilir?

Gayrisafi yurtiçi hasıla

Birleşmiş Milletler kalkınma planı

İnsani gelişmişlik endeksi

Davranışsal ekonomi

Sağlık okuryazarlığı

Açıklama:

Yaşamın kalitesinin üç ana unsurunun (sağlık ve uzun ömür, bilgi ve gelir düzeyi) bütün toplum açısından tek bir skorla ifade edilmesine insani gelişmişlik endeksi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Grossman mevcut sağlık böylece sürdürülebilirse yarınlarda iyilik hâli korunmuş olacaktır ifadesini kaç yılında ortaya atmıştır?

1962

1972

1982

1992

2002

Açıklama:

Grossman mevcut sağlık böylece sürdürülebilirse yarınlarda iyilik hâli korunmuş olacaktır ifadesini 1972 yılında ortaya atmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Cutler ve Glaeser insan grupları arasında sağlıkla ilgili davranışlarının korelasyonunun sıfır olduğu bildirdikleri raporu kaç yılında yayımlamışlardır?

2002

2004

2007

2005

2008

Açıklama:

Cutler ve Glaeser’in 2005 yılında yayımladığı raporda insan grupları arasında sağlıkla ilgili davranışlarının korelasyonunun sıfır olduğu bildirilmektedir. Bunun anlamı, bir grup insanın çok önemli saydığı bir konu veya davranış başka bir insan grubunda hiç önemli olmayan bir şeymiş gibi ele alınabilmektedir. Bu çalışmada sağlık davranışlarının temelinde hayatın ekonomik değerinin yatmadığı ve asıl iki faktörün genetik yatkınlık ile davranışa özgü durumsal faktörler olduğu öne sürülmektedir. Bu iki faktör dışında bir de kişilerin sağlıkla ilgili bilgi düzeylerinin etkisi göz önünde tutulmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Hakkaniyet Açısından Kritik Önem Taşıyan Sağlık Sistemi Bileşenlerinden biri değildir?

Sağlık sisteminin genel olarak finansmanı

Gelire göre grupların birbirini desteklemesi

Sağlık düzeyine göre grupların birbirini desteklemesi

Kamu kesimi

Kültür düzeyine göre grupların birbirini desteklemesi

Açıklama:

Kültür düzeyine göre grupların birbirini desteklemesi Hakkaniyet Açısından Kritik Önem Taşıyan Sağlık Sistemi Bileşenlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Sağlık harcamaları GSYİH içinde yaklaşık % kaç oranında yer tutmaktadır?

8-12

8-15

12-15

10-17

15-17

Açıklama:

Sağlık harcamaları ülkelerin yapısına ve ekonomik gücüne göre değişmekle beraber yaklaşık GSYİH içinde yaklaşık % 8-12 oranında bir yer tutmaktadır. Gelişmiş ülkelerin tamamında bu oran %10’dan fazladır. ABD’de ise % 17’lere yaklaşmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörlerden biri değildir?

Gelir düzeyi

Zevkler ve tercihler

Mal ve hizmetin fiyatı

Kültür düzeyi

Alternatif mal veya hizmetlerin fiyatı

Açıklama:

Bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörler şu şekilde sıralanabilir:
• Mal veya hizmetin fiyatı,
• Tamamlayıcı mal veya hizmetlerin fiyatları,
• Alternatif mal veya hizmetlerin fiyatı,
• Gelir düzeyi
• Zevkler ve tercihler

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sağlığın ve sağlık hizmetlerinin doğası gereği sağlık hizmetlerine olan talep genellikle fiyatı fazla esnek olmayandır

Gelir düzeyindeki artışlarla bir mal veya hizmete olan talebin artışını gösterir

Talebin gelir esnekliği, normal mallar (vazgeçilemez) için negatiftir

Yetişkinler kendi sağlıkları açısından hizmetleri alırken fiyatı daha titizlikle göz önünde bulundurmakta ancak çocuklarının sağlığı söz konusu olunca her hâlükârda hizmeti alma yolunu seçmektedir

Açıklama:

Talebin gelir esnekliği, normal mallar (vazgeçilemez) için pozitiftir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Sağlığın ve sağlık hizmetlerinin doğasından kaynaklanan maliyete ne ad verilir?

Ekonomik maliyet

Doğrudan maliyet

Sosyal maliyet

Dolaylı maliyet

Güncel maliyet

Açıklama:

Sağlığın ve sağlık hizmetlerinin doğasından kaynaklanan maliyete sosyal maliyet denir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıda verilen şartlardan hangisiyle, bir toplumda bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değeri daha da yüksek hale gelmez?

Toplumun nüfusu ne kadar çoksa

Toplumdaki genç nüfus oranı ne kadar fazlaysa

Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse

Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse

İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa

Açıklama:

Bir toplumda bireylerin yaşam sürelerindeki artışın sosyal değeri aşağıdaki şartlarda daha da yüksek hale gelmektedir. Bu şartlar:
• Toplumun nüfusu ne kadar çoksa
• Toplumda kişi başına yıllık gelir ne kadar yüksekse
• Toplumun mevcut sağlık düzeyi ne kadar iyiyse
• İncelenen hastalık başlangıç yaşları çoğunlukta olan yaş grubuna ne kadar yakınsa.
Toplum gittikçe büyüyorsa, kişi başına gelir gittikçe artıyorsa, sağlık düzeyleri yükseliyorsa ve toplumun çoğunluğu hastalık başlangıcı sayılacak yaşlara gelmişse sağlığın sosyal değeri artış gösterir. Ayrıca, sağlıkta yaşanan gelişmeler tamamlayıcı nitelik taşımaktadır. Başka bir deyişle, bir hastalığa karşı sağlanan başarı ve yaşama umutlarının artışı, başka hastalıklara da toplumun ve kişilerin para ödemeye razı olmasıyla sonuçlanır. Kalp hastalıklarında başarı sağlanırsa, kanser için de pay ayrılması kolaylaşır, halktan vergi veya prim alınabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Türkiye, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı çerçevesinde yapılan İnsani Gelişmişlik Endeksi sıralamasında dünya genelinde hangi sıra aralığındadır?

55-60

70-75

85-90

95-100

110-115

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 56

Satıcının fiyatı istediği düzeye çıkarma ve indirme gücünü elinde tuttuğu pazar türü aşağıdakilerden hangisidir?

Oligopol

Monopol

Duopol

Triopol

Tam rekabet

Açıklama:

Monopol; pazarda sadece bir satıcının olmasıdır. Burada satıcı fiyatı istediği düzeye çıkarma ve indirme gücünü elinde tutar. Oligopol; tüm şartları haiz bir pazarda birden fazla satıcının olması durumudur. Bu da rekabetten dolayı fiyatların düşmesine neden olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Tüm şartları haiz, birden fazla satıcının olduğu pazara ne ad verilir?

Duopol

Monopol

Triopol

Oligopol

Tam rekabet

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 58

Alıcıların belirli bir zaman içinde ve belirli fiyatla belirli bir mal veya hizmeti satın almaya razı olduğu toplam miktara ne ad verilir?

Arz

Pazar denge noktası

Talep

Gelir

Maliyet

Açıklama:

Ekonomi biliminde, alıcıların belirli bir zaman içinde ve belirli fiyatla belirli bir mal veya hizmeti satın almaya razı olduğu toplam miktara talep denmektedir. Talep ürünlerin pazarda fiyatının belirlenmesinde en önemli iki unsurdan biridir. Bir ürünün maliyeti ve ona olan talep tamamlayıcıların ve ikamelerinin fiyatı gibi birkaç faktöre bağlı olarak değişmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörler arasında gösterilemez?

Mal veya hizmetin fiyatı

Tamamlayıcı mal veya hizmetlerin fiyatları

Alternatif mal veya hizmetlerin fiyatı

Mal veya hizmetin menşei

Zevkler ve tercihler

Açıklama:

Talep teorisi temelde bir mal veya hizmeti kaç kişinin talep edeceğiyle ilgilenir. Bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörler şu şekilde sıralanabilir:
• Mal veya hizmetin fiyatı,
• Tamamlayıcı mal veya hizmetlerin fiyatları,
• Alternatif mal veya hizmetlerin fiyatı,
• Gelir düzeyi
• Zevkler ve tercihler.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Ekonomide satıcıların mal veya hizmetleri kendilerine uygun fiyatlardan satmak istedikleri miktara ne ad verilir?

Pazar denge noktası

Maliyet

Talep

Gelir

Arz

Açıklama:

Ekonomide satıcıların mal veya hizmetleri kendilerine uygun fiyatlardan satmak istedikleri miktarı olarak tanımlanmaktadır. Teoriye göre, satılan mal veya hizmetin miktarı onun fiyatındaki artışla doğru orantılı artma eğilimindedir. Bir mal veya hizmetin fiyatı ne kadar yüksekse onu satmak isteyen o kadar çok satıcı olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdaki sağlık hizmetlerinden hangisinin fiyat esnekliği en yüksektir?

Ağrı tedavisi

Kanama tedavisi

İç hastalıkları tedavisi

Estetik tedavisi

Kırık, çıkık tedavileri

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde fiyat esnekliği en yüksek olan kısımlar ağrı, kanama vb. olmayan, işini görmesine engel oluşturmayan ve hizmeti almadığı zaman hayati riskin doğmadığı durumlardır. Özellikle estetik amaçlı işlem ve hizmetlerin fiyat esnekliği büyüktür.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Üretilen her bir ürün veya hizmet başına düşen birim maliyete ne ad verilir?

Ortalama maliyet

Sabit maliyet

Değişken maliyet

Toplam maliyet

Dolaylı maliyet

Açıklama:

Her bir ürün başına düşen birim maliyet, o üretimin ortalama maliyetidir. Ortalama maliyet;
Ortalama maliyet = Toplam Maliyet / Üretilen Hizmetin Miktarı
eşitliği ile bulunur ve normalde ∪ şeklinde bir eğri çizer.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Parasal karşılığını belirlemenin oldukça güç ve subjektif olduğu maliyet türü aşağıdakilerden hangisidir?

Doğrudan maliyet

Dolaylı maliyet

Değişken maliyet

Marjinal maliyet

Sosyal maliyet

Açıklama:

Yine sağlığın ve sağlık hizmetlerinin doğasından kaynaklanan bir başka maliyet türü de sosyal maliyettir. Bu da çocuklarını tedavi ettirirken anne - babanın karşılaştığı sosyal güçlükleri (izin istemenin verdiği eziklik, hastaneye ulaşım sırasında ve poliklinik veya laboratuvar önünde beklerken yaşanan sıkıntılar gibi) ve aynı şekilde teşhis ve tedavisi sırasında çocuğun kendisinin çektiği sıkıntıları ifade etmektedir. Sosyal maliyetlerin parasal değerini belirlemek oldukça güçtür ve subjektiftir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

I. Eğitim durumları
II. Meslekleri
III. Medeni durumları
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri araştırmacıların bireylerin davranışlarını çözümlerken dikkate aldıkları kişisel faktörler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte araştırmacıların bireylerin davranışlarını çözümlerken dikkate aldıkları kişisel faktörler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangi iyi düzenlenmiş pazarların özellikleri arasında yer almaktadır?

Yüksek çeldirici fiyatların olması

Saydamlığın olmaması

Verimsiz ödeme sistemlerinin olması

Çalışanların iş cazibesine sahip olmaları

Yenilikçi hızının düşük olması

Açıklama:

Çalışanların iş cazibesine sahip olmaları, iyi düzenlenmiş pazarlara ait bir özelliktir. Diğer özellikler ise iyi düzenlenmemiş pazarlara ait özelliklerdir. Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi iyi düzenlenmemiş pazarların özellikleri arasında yer almaktadır?

Makul ve düzenli seyreden fiyatlara sahip olmaları

Saydamlığın olmaması

Verimli ödeme sistemlerine sahip olmaları

Uygun ve makul maliyetli finansmanlara sahip omaları

Yenilikçi olmaları

Açıklama:

Saydamlığın olmaması iyi düzenlenmemiş pazarlara ait özellikler arasında yer almaktadır. Diğer seçenekler ise iyi düzenlenmiş pazarlara ait özelliklerdir. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

I. Sağlığın fiyatının göreceli olarak artıyor olması
II. Ülkelerin nüfuslarının azalıyor olması
III. Ülkelerin nüfuslarının yaşlanıyor olması
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri ülkelerin sağlık harcamalarında görülen artışa sebep olan etkenler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sağlığın fiyatının göreceli olarak artıyor olması ve ülkelerin nüfuslarının yaşlanıyor olması ülkelerin sağlık harcamalarında görülen artışa sebep olan etkenler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

I. Coğrafi yerleşim
II. Ekonomik düzey
III. Eğitim düzeyi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri hakkaniyet ilkesi gözetilirken dikkate alınacak özellikler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte hakkaniyet ilkesi gözetilirken dikkate alınacak özellikler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

I. Mal veya hizmetin fiyatı
II. Gelir düzeyi
III. Zevkler ve tercihler
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte bir toplumda belirli bir ürüne talebi etkileyen temel faktörler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

I. Piyasadaki finansman olanakları
II. Vergi ve sübvansiyonlar
III. Devletin kısıtlamaları
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri üretim faktörleri fiyatlarındaki değişmeleri etkileyen etmenler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte üretim faktörleri fiyatlarındaki değişmeleri etkileyen etmenler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

I. Malın fiyatındaki değişmeler
II. Üretim faktörleri fiyatlarındaki değişmeler
III. Teknolojik değişmeler
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri genel ekonomide arzı etkileyen etkenler arasına yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte genel ekonomide arzı etkileyen etkenler arasına yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Epidemiyologlar sağlığın esas belirleyicisi olarak hangi durumu göstermişlerdir?

Genetik faktörler

Çevresel faktörler

Politik faktörler

Sosyoekonomik koşullar

Eğitim koşulları

Açıklama:

Ekonomistler genellikle sağlığın düzeyini eğitim durumu ile açıklama eğilimindedir. Kişi eğitim aldıkça kendini geliştirmekte ve sağlık bilgisini daha iyi anlama ve kullanma becerisi göstermektedir. Buna karşılık, eğitim düzeyi düşük kişiler de sağlık risklerini tam kavrayamamakta, sağlıksız yaşam sürerek daha çok hastalanmakta ve erken ölmektedir. Epidemiyologlar ise sağlığın esas belirleyicisi olarak sosyoekonomik koşulları göstermektedir. Sağlığın durumunu düzeltmenin yolu olarak da sosyoekonomik düzeyin yükseltilmesinin şart olduğunu öne sürmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

Kişilerin büyük çoğunlukla akılcı değil, aksine tercihlerinde akılcı olmayan seçenekleri benimseyebildikleri görülmüştür. Bunun gerekçesi olarak aşağıdaki durumlardan hangisi gösterilemez?

Kayıptan kaçınma/loss aversion

Mevcut durum biası

Gelecekteki ana yoğunlaşma

Kategorize etmekten doğan yanılgılar

Çok küçük ihtimalleri önemli sayarak bel bağlama

Açıklama:

Kişilerin büyük çoğunlukla akılcı değil, aksine tercihlerinde akılcı olmayan seçenekleri benimseyebildikleri anlaşılmıştır. Bu İnsanlar genellikle sağlık hizmetlerini alırken kendilerine en çok yarar sağlayacak olanı seçemezler. Bu isabetsiz tercihler kendi sigortasının kapsadığının dışına çıkmaktan başlayarak kendisine ciddi zararlar verecek hizmetlere yönelmeye kadar giden bir yelpaze içinde incelenebilir. Bu irrasyonel tutumun nedenleri arasında aşağıdaki temel anlayış ve davranış kusurlarını sayabiliriz:
Kayıptan kaçınma/loss aversion (kişilerin kaybetme seçeneklerine kazanma seçeneklerinden
fazla özen göstererek tercih yapması),
Mevcut durum biası (diğerlerinin benimsediklerine en az direncin gösterilmesi),
Kategorize etmekten doğan yanılgılar,
Şimdiki ana yoğunlaşma (gelecekteki kazanım ve kayıpları dikkate almadan kısa
vadeli sonuçlara odaklanma),
Çok küçük ihtimalleri önemli sayarak bel bağlama (piyangodan büyük ikramiye
çıkması durumunu düşünüp milyonlarca kaybedeni düşünmeden umuda kapılma
benzeri yanılgı). Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Hasta olan çocuğunu hastaneye götüren bir annenin, işyerinden izin alması sonucu ücretinden kesinti yapılması, ulaşım masrafı gibi maliyetlere ne ad verilmektedir?

Sabit maliyet

Değişken maliyet

Marjinal maliyet

Doğrudan maliyet

Dolaylı maliyet

Açıklama:

Doğrudan maliyetler, bir hizmeti kullanmak için doğrudan karşılaşılan maliyetlerdir. Örneğin, bir hastanenin çocuk polikliniğinde pnömoni (zatürre) tanısı alan çocuğunu tedavi ettirebilmek için anne ve babanın karşılamak zorunda olduğu muayene, tetkik, ilaç, vb. tüm maliyetleri ifade etmektedir.
Buna karşın, çocuğunu o gün polikliniğe götürebilmek için anne ve/veya babanın işyerinden ücreti kesilerek izin alması, hastaneye gitmek için kullandığı ulaşım aracının parası, tetkiklerin uzaması nedeniyle öğleden sonrayı beklemesi ve bu sırada yediği öğle yemeğinin parası vb. doğrudan sağlık hizmetini almak için gerekli olmayan fakat kullanıcıların karşılaştığı tüm maliyetler ise dolaylı maliyetler’dir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Sağlığın ve sağlık hizmetlerinin doğasından kaynaklanan bir başka maliyet türü olan ve parasal değerini belirlemek oldukça güç ve subjektif olan maliyet aşağıdakilerden hangisidir?

Marjinal maliyet

Dolaylı maliyet

Sosyal maliyet

Değişken maliyet

Sabit maliyet

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri sağlık hizmetlerinde talebi belirleyen etmenlerdendir?
1.Refah düzeyi
2.Sosyal normlar
3.Tüketici etkileri

Yalnız 1

Yalnız 3

1 ve 3

2 ve 3

1,2,3

Açıklama:

Yaşamda yapmak istediklerini bedenen ve ruhen yapamaz
hâle gelenler sağlık hizmetlerini talep etmeye başlar. Yaşam beklentilerini asıl olarak belirleyen,
böylece talebi de belirleyen üç etken bulunmaktadır:
1. Refah düzeyi
2. Sosyal normlar
3. Tüketici etkileri
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri sağlık sisteminde arzı belirleyen faktörlerdendir?
1.Teknoloji
2.Kapasite
3.Gelir Düzeyi
4.Sunucu etkileri

Yalnız 1

1 ve 2

2 ve 3

1,2,4

1,2,3,4

Açıklama:

Arzı etkileyen birinci faktör, tedavi edebilme yeteneği, yani teknolojidir. Gittikçe artan sağlık hizmeti maliyetlerinde teknolojinin kendini hızla yenilemesinin büyük önemi vardır. Arzı belirleyen faktörlerin ikincisi kapasitedir. Birçok ülkede sağlık hizmetleri hizmeti kullanan noktasında ya büyük oranda sübvanse edilen ya da tamamen ücretsiz olduğu için, bir hizmet türünün bulunup bulunmaması birçok kişinin o hizmeti almasını tek başına belirleyen faktör olmaktadır. Üçüncü olarak arzı belirleyen sunucu etkileridir. Gelir düzeyi talebi belirleyen etkenlerdendir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Sağlıkta hakkaniyet ilkesinin gözetilmesi için belirli sosyal gruplara dikkat edilmelidir. Aşağıdakilerden hangisi bu gruplardan birisi değildir?

Coğrafi yerleşime göre

Ekonomik düzeye göre

Etnik özelliklerine göre

Eğitim düzeyine göre

Cinsiyete göre

Açıklama:

Ülkeden ülkeye değişmekle birlikte genel olarak aşağıdaki özellikler açısından oluşmuş
sosyal gruplara dikkat ederek hakkaniyet ilkesi gözetilmelidir. Bunlar arasında;
1. Coğrafi yerleşime göre
2. Ekonomik düzeyine göre
3. Eğitim düzeyine göre
4. Cinsiyete göre
5. Irk, din, kabile, aşiret vb. ayrımlar varsa bu özelliklerine göre
6. Toplumun savunmasız grupları arasında yer alma durumuna göre
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Sağlık hizmetlerinde fiyat esnekliği en büyük olan hastalık ya da işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Kadın doğum hastalıkları

Yoğun bakım hizmetleri

Kemoterapi tedavisi

Burun estetiği

Çocuk hastalıkları tedavisi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi, sağlık ekonomisinin konuları arasında yer almaktadır?

Sadece hastalık ya da sakatlığın olmayışı değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali içinde olunması

Sağlık hizmetlerine yönelik geliştirilen politikalar ve bunların sonuçlarının değerlendirilmesi

Sağlık üzerinde etkili olan olumsuz koşulların, yalnızca biyolojik oluşumlardan kaynaklanmaması

Bedenen, ruhen ve sosyal açıdan bir bütün olarak tam bir iyilik hâli içinde olunması

Fiziksel faktörlerin yanı sıra, ruhsal faktörlerin ve bireyin içinde bulunduğu ilişkiler ağının bir sonucu olan sosyal yapının da bütünlük içinde olması

Açıklama:

SAĞLIK EKONOMİSİNİN TANIMI
B seçeneği dışındaki hepsi sağlığın tanımını ifade etmektedir.
Sağlık ekonomisinin konusunu; sağlık hizmetlerinin gerçekleştirildiği alanlarda kaynakların etkin dağılımı, sağlık hizmeti sunan kurumların organizasyonu, sağlık hizmetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılan kaynakların finansmanı, sağlık hizmetlerini konu alan yasal düzenlemeler, bireysel ve toplumsal sağlık üzerinde etkili olan iktisadi düzenlemeler, sağlık hizmetlerine yönelik geliştirilen politikalar ve politikaların sonuçlarının değerlendirilmesi oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 81

“Genetik faktörler, gelir düzeyi ve dağılımı, çalışma koşulları, eğitim, barınma koşulları, beslenme, yaşam tarzı gibi unsurlar”, hangi sağlık ekonomisi alanının konusunu oluşturmaktadır?

Sağlık, sağlığın değeri

Sağlık hizmetleri dışında sağlığı etkileyen faktörler

Sağlık hizmetleri talebi

Sağlık hizmetleri arzı

Piyasa dengesi

Açıklama:

SAĞLIK EKONOMİSİNİN TANIMI
Sağlık hizmetleri dışında sağlığı etkileyen faktörler nelerdir?
Sağlık hizmetleri dışında sağlık düzeyinin belirleyicilerini konu almaktadır. Geniş olarak genetik faktörler, gelir düzeyi ve dağılımı, çalışma koşulları, eğitim, barınma koşulları, beslenme, yaşam tarzı gibi unsurlar bu alanın araştırma konusunu oluşturmaktadır. Beşeri sermayenin oluşumuna etki eden sayılan faktörler ile sağlık düzeyi arasındaki ilişkiyi inceleyen bu alanda, değişkenler arasındaki ilişkinin yönü kesinlik göstermemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

“Sağlık sisteminin organizasyon ve finansman yapısı, finansal olmayan maliyetler, tedavi maliyetleri, sağlık sigortası uygulamaları, hizmet geri ödeme biçimleri, sağlık hizmetlerine erişim kolaylığı ve bireylerin sağlık hizmetlerine yönelik tutumları”, hangi sağlık ekonomi alanını belirlemektedir?

Sağlık hizmetleri talebi

Sağlık hizmetleri arzı

Tedavi düzeyinde mikroekonomik değerlendirme

Planlama, bütçeleme ve denetleme mekanizmaları

Bir bütün olarak sağlık sisteminin denetlenmesi

Açıklama:

SAĞLIK EKONOMİSİNİN TANIMI
Sağlık hizmetleri talebi; Sağlık hizmetlerine olan talebi konu almaktadır. Bireylerin sağlık hizmetlerine olan talebi ise daha önce ele alınan sağlığın değerinden ve sağlık düzeyinin belirleyicilerinden ileri gelmektedir. Bununla beraber sağlık hizmetleri talebini sağlık sisteminin organizasyon ve finansman yapısı, finansal olmayan maliyetler, tedavi maliyetleri, sağlık sigortası uygulamaları, hizmet geri ödeme biçimleri, sağlık hizmetlerine erişim kolaylığı ve bireylerin sağlık hizmetlerine yönelik tutumları da belirlemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

“Yüksek sağlık teknolojileri kullanılarak akademisyen ve uzman hekimler tarafından konu üzerine uzmanlaşmış kurumlarda gerçekleştirilen tedavi hizmetleri” hangi kapsamda yer alır?

Çevreye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri

Birinci basamak tedavi hizmetleri

İkinci basamak tedavi hizmetleri

Üçüncü basamak tedavi hizmetleri

Sosyal rehabilitasyon hizmetleri

Açıklama:

Tedavi Edici Sağlık Hizmetleri
Üçüncü basamak tedavi hizmetleri kapsamında gerçekleştirilen tedavi hizmetlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdailerden hangisi, sağlık piyasasının diğer piyasalardan farklılaşmasına neden olan ve kamu müdahalesini zorunlu kılan temel unsurlar arasında yer alır?

Tutarlılık

Asimetrik bilgi

İçsellik

Kaynak dağılımındaki etkinlik

Özel mallar

Açıklama:

SAĞLIK PİYASALARI
Sağlık piyasasının diğer piyasalardan farklılaşmasına neden olan ve kamu müdahalesini zorunlu kılan temel unsurlar ise belirsizlik, asimetrik bilgi, dışsallıklar ve kamusal mallar olarak belirtilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında bulaşıcı hastalıklara yönelik gerçekleştirilen aşı uygulaması, sağlık hizmetini alan bireyin yanında toplumdaki diğer bireylerin de hastalıktan korunmalarını sağladığı için, hangi piyasa koşulu ortaya çıkmaktadır?

Belirsizlik

Asimetrik Bilgi

Negatif dışsallık

Pozitif dışsallık

Bireysel mallar

Açıklama:

Dışsallıklar
Sağlık piyasası açısından değerlendirildiğinde pozitif dışsallık, özellikle koruyucu sağlık hizmetlerinin sunumunda görülmektedir. Örneğin, koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında bulaşıcı hastalıklara yönelik gerçekleştirilen aşı uygulaması, sağlık hizmetini alan bireyin yanında toplumdaki diğer bireylerin de hastalıktan korunmalarını sağlamakta ve pozitif dışsallık ortaya çıkmaktadır. Pozitif dışsallığın söz konusu olduğu durumda, sağlık piyasasında oluşan sosyal fayda (toplumun sağladığı fayda) özel faydadan (aşı olan bireyin sağladığı fayda) daha yüksek olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Bir bölge veya ülke için sağlık düzeyinin ölçümü ile ilişkili olayları incelerken, aşağıdakilerden hangi ölçüm “süren yaşamın kalitesini” ön plana çıkartır?

Morbidite

Mortalite

Kaba Ölüm Hızı

Bebek ve Çocuk Ölüm Hızı

Anne Ölüm Hızı ve Anne Sağlığı

Açıklama:

SAĞLIK DÜZEYİNİN ÖLÇÜLMESİ
Bir bölge veya ülke için sağlık düzeyinin ölçümü ile ilişkili olayları incelerken iki tür bilgiye ihtiyaç duyulmaktadır. Bunlardan ilki, ölüm oranını veya sayısını temsil eden mortalite; diğeri ise hasta sayısını ve oranını temsil eden morbiditedir.
Mortalite göstergelerinin yanında morbidite göstergeleri de sağlık durumunun tespitinde sıklıkla kullanılmaktadır. Hastalık ya da vücudun sağlamlığı gibi alternatif göstergeler, ülkenin sağlık durumu yönünden içinde bulunduğu durumun analiz edilmesi için daha etkili sonuçlar vermektedir. Morbidite göstergeleri, mortalite göstergelerinin aksine yaşamın süresini değil, süren yaşamın kalitesini ön plana çıkarmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Çeşitli hastalıklar ve yaralanmalardan kaynaklı erken yaşta meydana gelen ölümlere bağlı olarak kaybedilen süre ve ölümle sonuçlanmayan ancak uzun süreli işlev kaybına ve engelliliğe neden olan hastalıkların ortaya çıkmasından itibaren geçen sürenin (hastalık yükü) birlikte değerlendirildiği temsili sayı, aşağıdakilerden hangisidir?

Anne Ölüm Hızı ve Anne Sağlığı

Doğumda Beklenen Yaşam Süresi

Bebek ve Çocuk Ölüm Hızı

QALY

DALY

Açıklama:

Sakatlığa Ayarlı Yaşam Yılı (DALY)
Toplum sağlığının göstergesi olan mortalite ve ölümcül olmayan sağlık çıktılarının tek bir sayı ile temsil edilmesi için geliştirilen DALY (Sakatlığa Ayarlanmış Yaşam Yılı - Disability Adjusted Life Years), sağlıklı olarak geçirilen bir yılın kaybı olarak değerlendirilmektedir.
DALY, mükemmel sağlık beklentisine karşılık, sağlıkta oluşan açığı, yani mevcut durum ile toplumdaki her bireyin doğumda beklenen yaşam süresi kadar yaşadığı ve mükemmel sağlığa sahip olduğu ideal durum arasındaki farkı göstermektedir. DALY endeksi hesaplanırken, çeşitli hastalıklar ve yaralanmalardan kaynaklı erken yaşta meydana gelen ölümlere bağlı olarak kaybedilen süre ve ölümle sonuçlanmayan ancak uzun süreli işlev kaybına ve engelliliğe neden olan hastalıkların ortaya çıkmasından itibaren geçen süre (hastalık yükü) birlikte değerlendirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Sağlık ekonomisinin tanımlanması, ilk olarak kim tarafından ve ne zaman yapılmıştır?

Eski Yunan’da Hippocrates (M.Ö. 460-377)’ın, gözleme dayalı geliştirdiği yöntemle tıp bilimine öncülük etmesi ile

M.Ö. 4000 li yıllarda, Sümerlerin tapınakların alt katlarına temizlenme amacıyla su tesisatı yapmaları, Sint Medeniyeti’nin hastalar için sosyal yardım sistemini kurması ile

Hammurabi Kanunları’nda hekimlere yönelik ödemelerden ve hekimden alınacak tazminat miktarını belirleyen maddelerin bulunması ile

Selma Mushkin’in 1958 yılında kaleme aldığı sağlık ekonomisi alanını tanımlamaya çalıştığı makale ile

1969 yılında ABD New Orleans’ta geniş kapsamlı ilk sağlık ekonomisi konferansı ile

Açıklama:

SAĞLIK EKONOMİSİNİN GELİŞİMİ
Sağlık ekonomisinin gelişim göstermesi Selma Mushkin’in 1958 yılında kaleme aldığı sağlık ekonomisi alanını tanımlamaya çalıştığı makale ile başlamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Yaşam süresini yaşam kalitesi ile bir arada değerlendiren ölçüt, aşağıdakilerden hangisidir?

YLL

YLD

QALY

DALY

Culyer

Açıklama:

Sakatlığa Ayarlı Yaşam Yılı (DALY)
Bütün kısıtlarına ve ön kabullerine karşın, sağlık durumunun ölçülmesinde kullanılan göstergeler gerek tek başına gerekse de birleştirilerek, toplum sağlığının değerlendirilmesinde, geleceğe yönelik tahminlerin yapılmasında ve gerek zamanlar arası gerekse de toplumlar arası karşılaştırmaların yapılmasında sıklıkla ve etkin şekilde kullanılmaktadır. Ayrıca sakatlıkla sürdürülen yaşamın ve erken ölümlerin bir arada değerlendirildiği DALY ve yaşam süresini yaşam kalitesi ile bir arada değerlendiren QALY gibi ölçütlerin, önümüzdeki yıllarda geliştirilerek yaygın bir şekilde kullanılabileceğini söylemek de mümkündür.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Dünyada sağlığa mali anlamda en büyük payı ayırmasına karşın, sağlık konusunda yeterince iyi düzeyde olmayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İngiltere

Kanada

Amerika

İsveç

Avusturya

Açıklama:

Mali kaynağın (paranın) büyüklüğü ile sağlık düzeyi arasındaki bu ilişki mutlak değildir. Örneğin, ABD sağlığa en fazla pay ayıran ülke olmasına rağmen, sağlık düzeyi en iyi ülke konumunda değildir. Bu da, sağlığa ayrılan mali kaynağın büyüklüğü kadar, nereye ve nasıl harcandığının da önemli olduğunu göstermektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Hanehalkları

Devlet

Dış yardımlar

Firmalar

Gönüllü hizmetler

Açıklama:

Sağlık finansmanının birinci fonksiyonu, sağlık sisteminin işlevlerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın toplanmasıdır. Mali kaynak, dört finansman kaynağından gelmektedir: 1) devlet, 2) hanehalkları, 3) firmalar ve 4) dış yardımlar. Mali kaynağın buralardan toplanması ise belirli yöntemlerle gerçekleşmektedir. Gönüllü hizmetler bu finansman kaynaklarından biri olarak sayılamaz. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

2012 yılında OECD ülkelerinde toplam sağlık harcamalarının büyük bir kısmı kamu kaynaklarıyla gerçekleşmiştir. Türkiye ile ilgili aşağıdaki verilen istatistiklerden hangisi doğrudur?

Toplam sağlık harcaması nominal olarak azalmıştır.

2009 yılında, 2002 ye kıyasla sağlığa ayrılan pay düşmüştür.

Kişi başı sağlık harcaması 2002-2013 yılları arasında düşmüştür.

Kamu kaynaklı yapılan harcamanın payı 2009'dan sonra azalmıştır.

Sağlık için cepten harcanan pay giderek azalmıştır.

Açıklama:

Türkiye’de yıllar itibarıyla gerçekleşen sağlık harcamalarına bakıldığında, toplam sağlık harcaması miktarı nominal olarak artmıştır. 2002 yılında 188 dolar olan kişi başı toplam sağlık harcaması da 2013 yılında 583 dolara yükselmiştir. Millî gelirden sağlığa ayrılan pay 2009 yılında 6,1 düzeyine çıkmış ancak izleyen yıllarda 2002 yılı seviyesine gerilemiştir. Toplam sağlık harcaması içinde kamu kaynaklarıyla yapılan harcamanın payı 2009 yılından sonra azalırken, cepten harcamaların payı artmıştır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Toplanan vergiler aracılığıyla sağlık hizmetlerine mali gelir sağlanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sağlık ve diğer alanlara ne kadar pay ayrılacağı konusunda politik tercihler önem kazanır.

II. Dünya Savaşı sonrası Amerika'da geliştirilmiş bir sistemdir.

Toplumun sağlık harcamaları kendileri tarafından karşılanmaktadır.

Az kazanan daha az vergi verdiği için sağlık alma hizmeti de bununla doğru orantılıdır.

Milli gelirden sağlığa ayrılan pay düşük olursa, dolaylı vergiler de düşebilir.

Açıklama:

Toplanan vergiler aracılığıyla sağlık hizmetlerine mali kaynak sağlama yöntemi, II. Dünya Savaşı sonrası William Beveridge tarafından İngiltere’de geliştirilmiştir.Bu yöntemde, tüm toplumun sağlık harcamaları, belirlenen katkı payları dışında, devlet tarafından karşılanır.Sağlık harcaması yükü, bireyin gelirine (ödeme gücüne) göre dağılır. Az kazanan az, çok kazanan çok vergi ödeyerek sistemin finansmanına katkıda bulunur.Vergi sisteminde adalet sağlanamadığında (çok kazanandan az vergi alındığında), zengin kişiler sağlık hizmetleri için göreceli olarak daha az mali kaynak sağlayacaktır. Bu da, hakkaniyeti zedeleyecektir.Sağlık ve diğer alanlara ne kadar pay ayrılacağı konusunda, politik tercihler önem kazanır. Ancak, bir nokta hatırda tutulmalıdır. Sağlığa ayrılan kaynağın miktarı kadar, bu miktarın sağlık sektörü içindeki dağılımı da önemlidir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Sosyal sağlık sigortası ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Prim ödemelerinin üç farklı yolu vardır.

Toplumun her kesimi sigorta kapsamına alınır.

Devlet ödeme güçlüğü çekenler için katkı sağlar.

Sosyal dayanışma prensibine dayanır.

Devlet toplanan vergi gelirleri ile sigorta kurumunu destekler.

Açıklama:

Bu yöntem, prim esasına dayalıdır. Prim ödemeleri şirketler ve çalışanları, kendi hesabına çalışanlar ve devlet tarafından yapılır.Devlet, ödeme gücü olmayan kişiler için katkı yapar.Devletin bu sigorta fonuna katkısı sadece ödeme gücü olmayan kişilerin primlerinin ödenmesi şeklinde gerçekleşmez. Devlet, genellikle vergi gelirleri ile bu kurumu sübvanse de eder. Vergilerden farklı olarak, sosyal sağlık sigortası sosyal dayanışma prensibine dayanır. Bir başka ifadeyle toplanan primlerle zenginler yoksulları, gençler yaşlıları, sağlıklı kişiler hastaları finanse ederler ve toplumun sadece belirli bir kesimi sigorta kapsamına alınır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Vergiler
Sosyal sağlık sigortası
Genel sağlık sigortası
Özel sağlık sigortası
Cepten ödemeler

Yukarıda verilen ülkelerin sağlık hizmetlerini finanse etme yöntemlerinden hangileri kamu yöntemlerindendir?

I - II - III

I - IV - V

II - III - IV

II - IV - V

III - IV - V

Açıklama:

Ülkelerin sağlık hizmetlerini finanse etme yöntemlerinden vergiler, sosyal sağlık sigortası ve genel sağlık sigortası kamu gurubunda yer alır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi dünyada sağlık hizmetleri finanse etmek için kullanılan en yaygın yöntemlerin arasında yer almaz?

Vergiler

Sosyal sağlık sigortası

Özel sağlık sigortası

Cepten ödemeler

Genel sağlık sigortası

Açıklama:

Dünyada yaygın olarak kullanılan yöntemler vergiler, sosyal sağlık sigortası, özel sağlık sigortası ve cepten ödemelerdir. Bazı ülkelerde beşinci bir yöntem olarak genel sağlık sigortası da kullanılmaktadır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Kişi başı toplam sağlık harcaması
Sağlık harcamalarının kamu kaynakları ile gerçekleştirilen kısmı
Sağlık harcamalarında özel sigorta ve cepten ödemeler
Dış yardımların toplam sağlık harcamaları içindeki payı

Ülkelerin gelir düzeyi yükseldikçe yukarıdaki finansal harcamalardan hangileri artar?

I - II

II - III

III - IV

I - IV

I - III

Açıklama:

Ülkelerin gelir düzeyi yükseldikçe kişi başı toplam sağlık harcaması ve bunun kamu kaynakları ile gerçekleştirilen kısmı artmaktadır. Bu da, gelir düzeyi yüksek olan ülkelerde özel sigorta ve cepten ödemelere daha az bel bağlanıldığını göstermektedir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Türkiye'de 2008 yılından sonra kademeli olarak yürülüğe giren sağlık konusunda hangi mali kaynak toplama kullanılmaktadır?

Genel Sağlık Sigortası

Özel Sağlık Sigortası

Vergiler

Sosyal Sağlık Sigortası

Cepten Ödemeler

Açıklama:

Birçok ülke GSS yöntemini kullanmaktadır. Bu yöntem Türkiye’de de 2008 yılında yürürlüğe giren GSS kanunu ile birlikte kademeli olarak hayata geçirilmiştir. Böylece SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı, aktif memurlar ve Yeşil Kart sahipleri SGK çatısı altında toplanmış ve GSS ile sağlık sigortasına kavuşmuştur. Bu beş farklı programın tek çatı altında toplanmasıyla sağlık harcamaları ile ilgili riskin daha etkili bir havuzlanması sağlanmıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

I. Prim esaslı ve kâr amaçlı bir mali kaynak yöntemidir
II. Kişinin sağlık düzeyi ile ödenen prim arasında doğrusal bağlantı vardır.
III. Bireysel risk, grup riski ve toplumsal riske göre hesaplanır.
Yukarıda verilen özellikler hangi mali kaynak toplama yöntemine aittir?

Genel Sağlık Sigortası

Sosyal Sağlık Sigortası

Özel sağlık sigortası

Cepten Ödemeler

Vergiler

Açıklama:

Özel sağlık sigortası, prim esaslı ve kâr amaçlı bir mali kaynak toplama yöntemidir. Kişinin sağlık düzeyi ile ödediği prim miktarı arasında doğrudan bir bağ kurulur. Özel sağlık sigortası bir kişinin ne kadar prim ödeyeceğini hesaplarken, bireyin kendisini, bir grubu veya bir toplumu baz alabilir. Bir başka ifadeyle primler bireysel riske göre, grup riskine göre veya toplumsal riske göre hesaplanabilir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Özel sağlık sigortası, sağlık hizmetlerini finanse etmede farklı roller üstlenmektedir. Buna göre aşağıda verilen tanım ve örnek ülkeler hangi role aittir?
"Kamu sigortaları ile aynı ürün ve hizmet kapsamının sunulduğu ancak hizmet sunucu tercihinin genişletildiği özel sigorta satın alınır. Kullanan ülkelere örnek olarak Finlandiya, Yunanistan ve İngiltere verilebilir."

Baskın

İkame edici

Zorunlu

Destekleyici

Tamamlayıcı

Açıklama:

Baskın rol: ABD, sağlık sigortası sağlayan kamu programları olmakla birlikte, temelde özel sağlık sigortası ile mali kaynak toplayan bir ülkedir. Ülkede çalışan nüfusun tamamı işverenleri kanalıyla özel sağlık sigortasına sahip olmaktadır.
Zorunlu rol: Avrupa’da özel sağlık sigortası ayrı bir mali kaynak toplama yöntemi olarak değil, gönüllülük esasına dayalı olarak zorunlu sigortayla birlikte kullanılmaktadır. Ancak, İsviçre’de tüm nüfus için zorunludur.
İkame edici rol: Kamu sigortalarının sağladığı imkânlardan kısmen veya tamamen kapsam dışı bırakılan kişiler tarafından satın alınır. Bu kişiler yıllık geliri belirli bir miktarın üzerinde olan veya kendi hesabına çalışan kişilerdir. Hollanda, Belçika, Almanya’da ikame edici özel sigorta kullanılmaktadır.
Tamamlayıcı rol: Kamu sigortaları tarafından kapsanmayan veya kısmen kapsanan hizmetler için satın alınır. Kanada, Fransa, İtalya’da bu sigorta kullanılmaktadır.
Destekleyici rol: Kamu sigortaları ile aynı ürün ve hizmet kapsamının sunulduğu ancak hizmet sunucu tercihinin genişletildiği özel sigorta satın alınır. Kullanan ülkelere örnek olarak Finlandiya, Yunanistan ve İngiltere verilebilir.
Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Türkiye’de SGK, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kuruluşlarından yaptığı hizmet satın alımlarında aşağıdaki ayakta sağlık hizmetleri için ________ kullanmaktadır:
Acil sağlık hizmetleri, İş kazası, Adli vakalar ,Trafik Kazası ,Meslek Hastalığı ve Onkolojik vakalar (bütün dallarda).
Buna göre yukarıda verilen boşluğa uygun ödeme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Kişi başına ödeme yöntemi

Hizmet başına ödeme yöntemi

Gün başına ödeme yöntemi

Vaka başına ödeme yöntemi

Global bütçe

Açıklama:

Türkiye’de SGK, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kuruluşlarından yaptığı hizmet satın alımlarında aşağıdaki ayakta sağlık hizmetleri için hizmet başına ödeme yöntemini kullanmaktadır:
• Acil sağlık hizmetleri
• İş kazası
• Adli vakalar
• Trafik Kazası
• Meslek Hastalığı
• Onkolojik vakalar (bütün dallarda)
• Organ ve doku nakline ilişkin donöre yapılan hazırlık tetkik ve tahlilleri
• Nükleer Tıp, Radyasyon onkolojisi, (Girişimsel) Radyoloji, Tıbbi Genetik ve Çocuk
Genetik branşlarınca sunulan poliklinik hizmetleri
• Diş tedavilerine yönelik işlemler.
Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi global bütçe yönetiminin avantajlarından değildir?

Geleneksel bütçe yöntemine göre yönetimi daha kolaydır ve daha düşük maliyetlidir.

Yönetim, tek kalemde tahsis edilen global bütçenin nasıl harcanacağına kendisi karar vereceği için hizmetleri daha iyi planlayabilir.

Gereksiz hizmet sunumunda ve maliyetlerde azalma sağlar.

Mali kaynak sağlamada belirsizlik ortadan kalkar.

Daha fazla kişiye hizmet verilmesini sağlar. Bu nedenle genellikle birinci basamak hizmetlerde kullanılır.

Açıklama:

İlk dört seçenek global bütçe yönteminin avantajlarıdır fakat E şıkkında verilen bilgi kişi başına ödeme yapıldığı için daha fazla kişiye hizmet sağlar.Bu da kişi başına ödeme yöntemi ile ilgili bir avantajdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi vergilerle mali kaynak toplamanın pozitif yönlerinden birsidir?

Bireyin ödeme gücü, sistemin finansmanı için kişisel katkısının belirlenmesine temel oluşturması

Adaletli olunmadığında zengin kişilerin sağlık hizmetleri için göreceli olarak daha az mali kaynak sağlayabilmesi

Millî gelirden sağlığa ayrılan pay düşük olduğunda, dolaylı vergilerin artırılması yoluna gidilebilmesi

Sağlık ve diğer alanlara ne kadar pay ayrılacağı konusunda, politik tercihlerin önem kazanması

Çeşitli sebeplerle kaynaklar daha çok tedavi edici hizmetlere aktarılması

Açıklama:

Vergilerle mali kaynak toplamanın pozitif yönleri; Sağlığa ayrılacak kaynak havuzu genişler. Sağlık harcaması yükü, bireyin gelirine göre dağılır. Bireyin ödeme gücü, sistemin finansmanı için kişisel katkısının belirlenmesine temel oluşturur, ancak sağlık hizmeti alma hakkına temel oluşturmaz. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Nüfusun %100’ün sigorta kapsamına alınması durumunda artan maliyet aşağıdaki yollardan hangisiyle karşılanabilir?

Prim miktarları artırılabilir.

Primlerin toplanmasında kullanılan yöntemlerde iyileştirmeler, düzenlemeler yapılabilir.

Hizmet paketinde küçülme (kapsanan hizmetlerde azalma) yapılabilir.

Özel sağlık sigortası teşvik edilebilir.

Millî gelirden sağlık sektörüne ayrılan pay artırılabilir.

Açıklama:

Hedef, nüfusun %100’ün sigorta kapsamına alınması olduğundan, bu hedefe ulaşmanın maliyeti yüksek olacaktır. Artan maliyet, aşağıda belirtilen çeşitli yollarla karşılanabilir. Hizmet paketinde küçülme yapılabilir. Bu da, cepten ödemelerin artacağı anlamına gelebilir. Hizmet paketinde küçülme yapmadan cepten ödemeler artırılabilir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

I. Tüm nüfusun sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımının artırılması
II. Prim miktarının yüksek olması durumunda, ciddi ekonomik etkilerin olması
III. Gerekli mali kaynağı ön ödeme mekanizmalarıyla toplamanın ve sağlık sisteminin verimliliğini artırmanın yollarının bulunması
IV. İnformal sektörde çalışanların yüzdesinin yüksek olması durumunda verimli bir yöntem olmaması
Yukarıda verilenlerden hangileri genel sağlık sigortası yönteminin dezavantajlarındandır?

I, II

I,II,III

I,III,IV

II,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Genel sağlık sigortası yönteminin dezavantajları aşağıdaki durumlarda söz konusu olabilir:

Genel sağlık sigortasını hayata geçirmek her ülke için kolay bir süreç olmayabilir. Gelişmiş ülkelerde bile GSS’ye geçilmesi uzun zaman almıştır çünkü gerekli mali kaynağı ön ödeme mekanizmalarıyla toplamanın ve sağlık sisteminin verimliliğini artırmanın yollarının bulunması gerekir.

İnformal sektörde çalışanların yüzdesinin yüksek olduğu durumda, verimli bir yöntem değildir çünkü ne işverenden ne de çalışandan prim toplanamayacaktır.

Prim miktarının yüksek olması durumunda, ciddi ekonomik etkileri olabilir.

Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıda verilen sağlık hizmetlerinin satın alınmasında kullanılan yöntemlerden hangisi retrospektif ödeme yöntemlerinden birisidir?

Kişi başına ödeme

Gün başına ödeme

Vaka başına ödeme

Perfomansa dayalı ödeme

Hizmet başına ödeme

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin satın alınmasında kullanılan yöntemler retrospektif ödeme yönteminde, hizmet sunulduktan sonra hizmet sunuculara faturaladıkları miktarın tamamı ödenir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi bireysel hizmet sunucular için ödeme yöntemlerinden olan maaş ile ödeme yönteminin dezavantajlarındandır?

Sabit miktar üzerinden ücret aldıkları için hastaların hekim tarafından reddedilmemesi beklenir.

Aşırı veya gereksiz hizmet sunmaları yönünde hekimleri teşvik etmez.

Gereksiz maliyetlerin azaltılması yönünde hekimleri teşvik etmez.

Yönetim maliyetleri hizmet başına ödemeye göre daha düşüktür.

Çalışanlar ihtiyaç duyulan yerlere gönderilebilir.

Açıklama:

Önceden belirlenen sabit miktar üzerinden ücret aldıkları için hastaların hekim tarafından reddedilmemesi beklenir. Aşırı veya gereksiz hizmet sunmaları yönünde hekimleri teşvik etmez. Yönetim maliyetleri hizmet başına ödemeye göre daha düşüktür. Coğrafik dağılıma imkân verir. Çalışanlar ihtiyaç duyulan yerlere gönderilebilir ve koruyucu hekimlik uygulamaları teşvik edilebilir. Öte yandan gereksiz maliyetlerin azaltılması yönünde hekimleri teşvik etmemesi ise yöntemin dezavantajıdır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Hastanede yatılan her gün için önceden belirlenen sabit bir miktar üzerinden hizmet sunuculara ödeme yapılması hangi tip ödeme yöntemidir?

Vaka başına ödeme

Global bütçe ödeme

Hizmet başına ödeme

Gün başına ödeme

Maaş ile ödeme

Açıklama:

Gün başına ödeme yönteminde hastanede yatılan her gün için önceden belirlenen sabit bir miktar üzerinden hizmet sunuculara ödeme yapılır. Bu yöntem hala birçok ülkede Belçika gibi kullanılmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Hizmet başına ödeme
Kişi başına ödeme
Vaka başına ödeme
Maaş ile ödeme
Perfomansa dayalı ödeme

Yukarıda verilen ödeme yöntemlerinden hangileri hem kurumsal hizmet sunucular için hem de bireysel hizmet sunucular için geçerli ödeme yöntemlerindendir?

I - IV - V

I - II - III

II - IV -V

II - III - IV

III - IV - V

Açıklama:

Hizmet başına ödeme, kişi başına ödeme ve vaka başına ödeme hem kurumsal hizmet sunucular için hem de bireysel hizmet sunucular için geçerli ödeme yöntemlerindendir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Ülkelerin, millî gelirlerinden (gayrisafi yurt içi hasıla, GSYİH) sağlık hizmetlerine ayırdıkları pay, 2012 yılında % kaç olarak gerçekleşmiştir.

%30,1

%23,5

%8,6

Açıklama:

%8,6

Doğru Cevap: E

Soru 22

Sağlık finansmanının birinci fonksiyonu, sağlık sisteminin işlevlerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın toplanmasıdır. Mali kaynak, aşağıdakilerden hangisinden yararlanmamaktadır?

devlet

hane hakları

firmalar

dış yardımlar

piyangolar

Açıklama:

piyangolar

Doğru Cevap: E

Soru 23

Sağlığa millî gelirinden en fazla pay ayıran ülke aşağıdakilerden hangisidir?

BAE

ABD

İngiltere

Hindistan

Türkiye

Açıklama:

ABD'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

2012 yılı verilerine göre aşağıdaki ülkelerden hangi ikisi sağlığa daha az ödenek ayırmıştır?

Estonya ve Bulgaristan

Bulgaristan ve Türkiye

Türkiye ve Estonya

Kore ve Japonya

Danimarka ve Hollanda

Açıklama:

Türkiye ve Estonya

Doğru Cevap: C

Soru 25

Sağlık harcamalarının yaratacağı finansal riske karşı korunmak amacıyla yapılan sigorta aşağıdakilerden hangisidir?

Deprem sigortası

Sağlık sigortası

Seyahat sigortası

Özel sağlık sigortası

Trafik sigortası

Açıklama:

Sağlık sigortası.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Toplanan vergiler aracılığıyla sağlık hizmetlerine mali kaynak sağlama yöntemi, II. Dünya Savaşı sonrası William Beveridge tarafından İngiltere’de geliştirilen modeli diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?

William Modeli

Beveridge Modeli

İngiltere Modeli

Newcastle Modeli

Lloyd Modeli

Açıklama:

Beveridge modeli.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Sistemin yetersiz finansmanı ve hekimlerin maaşlarının diğer sektör çalışanlarına göre düşük olması kültürel bir olgu haline gelen informal ödemeler daha çok hangi ülkelerde gerçekleşmektedir?

Orta Afrika ülkeleri

Ortadoğu ülkeleri

Yakındoğu ülkeleri

Orta Amerika Ülkeleri

Sovyet Bloğu Ülkeleri

Açıklama:

Sovyet Bloğu Ülkeleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

I. Hizmet başına ödeme
II. Kişi başına ödeme
III.Gün başına ödeme
Yukarıda numaralandırılmış yöntemlerden hangisi veya hangileri Retrospektif ödeme yöntemleri arasındadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I,II ve III

Açıklama:

Retrospektif ödeme yöntemi hizmet başına ödemedir.

Doğru Cevap: A

Soru 29

I. Adli vakalar
II. Trafik kazaları
III. Diş tedavileri
Türkiye’de SGK, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kuruluşlarından yaptığı hizmet satın alımlarında yukarıdaki hangi hizmetler için hizmet başına ödeme yöntemini kullanmaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I,II ve III

Açıklama:

Adli vakalar, trafik kazaları, diş tedavileri, iş kazası, meslek hastalığı gibi durumlar hizmet başına ödeme yöntemi içindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Türkiye’de kaç yılında paket fiyat adıyla hem ayakta hem de yatarak alınan sağlık hizmetleri için vaka başına ödeme yöntemine geçilmiştir?

2003

2005

2007

2009

2011

Açıklama:

2007

Doğru Cevap: C

Soru 31

Dünyada sağlığa parasal olarak en fazla pay ayıran ülke hangisidir ?

İngiltere

Amerika Birleşik Devletleri

Hollanda

Afrika

Türkiye

Açıklama:

Dünyada sağlığa en fazla pay ayıran ülke Amerika Birleşik Devletleri'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetleri finansmanı için mali kaynağın toplanmasında dünyada yaygın kullanılan yöntemlerden biri değildir ?

Vergiler

Sosyal sağlık sigortası

Özel sağlık sigortası

Kasko

Cepten ödemeler

Açıklama:

Kasko ağlık hizmetleri finansmanı için mali kaynağın toplanmasında dünyada yaygın kullanılan yöntemlerden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetleri için gerekli mali kaynağı vergilerle toplayan ülkeler arasında değildir ?

Norveç

Finlandiya

Danimarka

Afrika

Kanada

Açıklama:

Afrika sağlık hizmetleri için gerekli mali kaynağı vergilerle toplayan kıtalar arasında değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Sosyal sağlık sigortası Almanya'da kim tarafından geliştirilmiştir ?

Albert Einstein

Bismarck

William Beveridge

William Harvey

Claude Bernard

Açıklama:

Sosyal sağlık sigortası Almanya'da Bismarck tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

GSS yönteminde ödenen prim neye göre ödenmektedir ?

Ödenen aya

Ödeyen kişiye

Ödeyen kişinin cinsiyeti

Ödeyen kişinin gelir düzeyi

Ödeyen kişinin yaşı

Açıklama:

GSS yönteminde ödenen prim ödeyen kişinin gelir düzeyi göre ödenmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Sosyal sağlık sigortası
Özel sağlık sigortası
Genel sağlık sigortası
Cepten ödemeler
Vergiler

Yukarıda numaralandırılmış ifadelerden hangisi veya hangileri sağlık hizmetinin finansmanı için mali kaynağın sağlanacağı yöntemlerden kamu grubu kapsamında yer alanlardır?

I, III ve V

II, III ve V

II ve III

I, II ve III

II ve IV

Açıklama:

Soruda verilen numaralandırılmış ifadelerden II ve IV numaralı ifade özel grupta yer alan mali kaynak sağlama yöntemleridir. I, II ve III numaralı ifadeler ise kamu grubu kapsamında yer alan mali kaynak sağlama yöntemleridir. Dolayısıyla sorunun doğru yanıtı

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi özel sağlık sigortasının sağlık hizmetlerini finanse etmede üstlendiği rollerden biri değildir ?

Baskın

Zorunlu

İkame edici

Tamamlayıcı

Zayıflatıcı

Açıklama:

Zayıflatıcı rol özel sağlık sigortasının sağlık hizmetlerini finanse etmede üstlendiği rollerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi bireysel hizmet sunucular için geçerli ödeme yöntemlerinden biri değildir ?

Hizmet başına ödeme

Maaş

Kişi başına ödeme

Vaka başına ödeme

Global bütçe

Açıklama:

Global bütçe bireysel hizmet sunucular için geçerli ödeme yöntemlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi bireysel hizmet sunuculara ödemede yaygın olarak kullanılan yöntemlerden maaş yöntemine ilişkin avantajlar arasındadır?

Aşırı veya gereksiz hizmet sunmaları yönünde hekimleri teşvik etmez.

Gereksiz maliyetlerin azaltılması yönünde hekimleri teşvik etmez.

Gelirlerinde bir artış yaratmayacağı için hasta memnuniyeti ve kaliteli hizmet sunma
konularında sorun yaşanabilir.

Düşük maaşla çalışan hekimler ve diğer sağlık profesyonelleri özel sektöre kayma
eğilimi gösterebilir.

Maaşlar düşük olduğunda informal ödemeler gündeme gelebilir.

Açıklama:

Şıklarda verilen ifadelerden A şıkkı maaş yöntemine ilişkin avantajlarından biridir. Diğer şıklar ise maaş yöntemine ilişkin dezavantajlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Türkiye’de SGK, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kuruluşlarından yaptığı hizmet
satın alımlarında aşağıdaki hizmetlerden hangisi için hizmet başına ödeme yöntemini
kullanmaktadır ?

Trafik Kazası

Acil sağlık hizmetleri

Hepsi

Onkolojik vakalar (bütün dallarda)

Diş tedavilerine yönelik işlemler

Açıklama:

Türkiye’de SGK, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kuruluşlarından yaptığı hizmet
satın alımlarında yukarıdaki hizmetlerden hepsi için hizmet başına ödeme yöntemini
kullanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi vaka başına ödeme yöntemi kullanan ülkelerden biri değildir ?

ABD

Almanya

Brezilya

İngiltere

Arjantin

Açıklama:

İngiltere vaka başına ödeme yöntemi kullanan ülkelerden biri değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Hangisi son dönemdeki bireysel hizmet sunucular için popüler ödeme yöntemlerindendir ?

Hizmet başına ödeme

Kişi başına ödeme

Performansa dayalı ödeme

Maaş

Vaka başına ödeme

Açıklama:

Performansa dayalı ödeme son dönemdeki bireysel hizmet sunucular için popüler ödeme yöntemlerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi sağlık harcamalarının finansmanı ile ilgili doğru bir bilgi değildir?

Ülkelerin gelir düzeyi yükseldikçe kişi başı toplam sağlık harcaması artmaktadır.

Yüksek gelirli ülkelerde sağlık hizmetleri temelde cepten ödemeler ile finanse edilmektedir.

Gelir düzeyi yüksek olan ülkelerde özel sigorta ve cepten ödemeler daha az kullanılmaktadır.

Gelir düzeyi yüksek ülkeler, mali kaynağın büyük çoğunluğunu kamu kaynaklarından sağlamaktadır.

Düşük gelirli ülkeler özel kaynaklarla sağlık hizmetlerini finanse etmektedir.

Açıklama:

Sağlık harcamalarının finansmanı konusunda şıklarda verilen ifadelerden B şıkkı yanlış bir ifadedir. Yüksek gelirli ülkelerde sağlık hizmetleri temelde cepten ödemeler ile finanse edilmektedir. Düşük gelirli ülkeler sağlık hizmetlerini özel kaynaklara finanse etmektedir. Bu nedenle bu ülkelerde sağlık hizmetlerinin cepten ödemeler ile finanse edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

I. Doğal Kaynaklar
II. Demografik yapı
III. Coğrafi Yapı
IV. Hastalık yapısı
V. Hizmet sunum organizasyonu
Yukarıdaki numaralandırılmış ifadelerden hangisi veya hangileri ülkelerin sağlığa ayırdıkları mali kaynağın boyutunu etkilemektedir?

I, IV ve V

II, III ve V

II, IV ve V

I, II ve III

I, III ve V

Açıklama:

Ülkelerin sağlık sistemine ayırdığı mali kaynağın boyutu; ülkelerin demografik yapısı (yaşlı nüfus yüzdesi), hastalık yapısı(kronik hastalıkların boyutu), hizmet sunum organizasyonu, sağlık hizmetlerini satın almada kullandıkları yöntemler ve milli gelirden etkilenmektedir. Bu nedenle sorunun doğru yanıtı II, IV ve V numaralı ifadelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Sağlık hizmeti üçgenine göre sağlık hizmetlerini alan ve bunun için de vergiler, sosyal sağlık sigortası, özel sağlık sigortası ve cepten ödemeler ile sisteme mali kaynak sağlayan ............. taraf; kendisine aktarılan kaynağı bir havuzda toplar ve
toplanan kaynak ile ikinci taraftan sağlık hizmetlerini satın alan ........... taraftır. ................. taraf ise sağlık hizmeti sunucularıdır.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Birinci taraf- İkinci taraf- Üçüncü taraf

Birinci taraf- Üçüncü taraf- İkinci taraf

Üçüncü taraf- Birinci taraf- İkinci taraf

Birinci taraf- Hizmet sunucu taraf- İkinci taraf

Birinci taraf- Hizmet sunucu taraf- Üçüncü taraf

Açıklama:

Soruda boş bırakılan yerlere sırasıyla üçüncü, birinci ve ikinci taraf gelmelidir.. D ve E şıklarında verilen hizmet sunucu taraf ikinci taraf ile aynı anlamda kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdaki bireysel hizmet sunucuları için ödeme yöntemlerinden hangisi veya hangileri Türkiye'de kullanılanları göstermektedir?

Kişi başına ödeme- Vaka başına ödeme- Performansa Dayalı Ödeme

Maaş-Performansa Dayalı Ödeme- Kişi Başına Ödeme

Vaka başına ödeme-Performansa dayalı ödeme-maaş

Vaka başına ödeme-Maaş-Hizmet Başına Ödeme

Hizmet başına ödeme-Performansa Dayalı Ödeme-Maaş

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı E şıkkıdır. Hizmet başına ödeme, performansa dayalı ödeme ve maaş ülkemizde kullanılmaktadır. Kişi başına ödeme ve vaka başına ödeme kullanılmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

2004 yılında Türkiye'de kamu sağlık sektöründe hesap verebilirliğinin, verimliliğin artırılması ve sağlık profesyonellerinin maaşlarını artırmak amacıyla aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmaya başlanmıştır?

Gün Başına Ödeme

Performansa Dayalı Ödeme

Vaka Başına Ödeme

Kişi Başına Ödeme

Hizmet Başına Ödeme

Açıklama:

Soruda amaçları sıralanan yöntem B şıkkında ifade edilen performansa dayalı ödeme yöntemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Ücretini sigortadan alacağını bilen bir doktor veya sağlık kuruluşu ile alacağı hizmet için cebinden ödeme yapmayan bir hastanın, hizmetlerin miktarı, maliyeti konusunda tutumlu ve mantıklı davranmaması şeklinde ortaya çıkan sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Katastrofik Sağlık Harcaması

Finansal Riske Karşı Koruma

Finansmanda Hakkaniyet

Ahlaki Tehlike

Monopsonik Güç

Açıklama:

Soruda ifade edilen kavram ahlaki tehlikedir. Finansmanda Hakkaniyet, yoksul kişilerin zengin kişilere göre gelirlerinden sağlığa ayırdığı payın daha fazla olması demektir. Finansal Riske Karşı Koruma, kişilerin katastrofik sağlık harcaması yapmamasını ve yaptıkları sağlık harcaması nedeniyle yoksullaşmamasını veya yoksulluklarının daha da derinleşmemesini temin etmektir. Katastrofik sağlık harcaması, hanelerin gelirlerinden sağlık amaçlı yaptığı harcamalarının toplam gelirleri içindeki payının belirli bir yüzdeyi geçmesidir. Monopson güç ise tek satın alıcının sahip olduğu pazarlık gücüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi özel sağlık sigortasının pozitif yönlerinden birisidir?

Sağlık sektöründe finansal yükü ve finansal riski azaltmaya yardımcı olur.

Sigortanın maliyetinden dolayı gelir düzeyi düşük kişiler ve ülkeler için tercih edilen bir yöntem değildir.

Yönetim maliyetleri daha yüksektir.

Asimetrik bilgi sebebiyle yüksek riskli kişiler sigortalanmasına neden olur.

Ön ödeme yöntemlerine göre finansal yük hakkaniyetsiz olarak dağılabilir.

Açıklama:

Sorunun doğru yanıtı A şıkkıdır. Diğer şıklarda verilen ifadeler özel sağlık sigortası ile ilgili negatif yönleri ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi özel sağlık sigortası sağlık hizmetlerini finanse etmede kamu sigortaları tarafından kapsanmayan veya kısmen kapsanan hizmetler için satın alınma rolünü ifade etmektedir?

Zorunlu

İkame Edici

Tamamlayıcı

Destekleyici

Baskın (Dominant)

Açıklama:

Soruda özel sağlık sigortası sağlık hizmetlerini finanse etmede üstlendiği beş rolden tamamlayıcı rolü tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Ülkelerin, millî gelirlerinden (gayrisafi yurt içi hasıla, GSYİH) sağlık hizmetlerine ayırdıkları pay, 2012 yılında %8,6 olarak gerçekleşmiştir. Bu payın büyüklüğü ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık göstermektedir. Düşük gelirli ülkeler millî gelirlerinin yaklaşık %5’ini sağlık için ayırırken, yüksek gelirli ülkeler yaklaşık %12’sini ayırmaktadır. Dünyada sağlığa en fazla pay ayıran ülke aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

İngiltere

İsveç

Fransa

Amerika Birleşik Devletleri

Çin

Açıklama:

Örneğin, ABD sağlığa en fazla pay ayıran ülke olmasına rağmen, sağlık düzeyi en iyi ülke konumunda değildir. Bu da, sağlığa ayrılan mali kaynağın büyüklüğü kadar, nereye ve nasıl harcandığının da önemli olduğunu göstermektedir
Sağlık hizmetleri, bir toplumun sağlık düzeyi, refah düzeyi ve sosyal iyilik hâli ile ilişkili olması sebebiyle temel yatırım alanlarından biridir. Global olarak bir yılda gerçekleşen toplam sağlık harcaması 5,3 trilyon dolara ulaşmıştır. Ülkelerin, millî gelirlerinden (gayrisafi yurt içi hasıla, GSYİH) sağlık hizmetlerine ayırdıkları pay, 2012 yılında %8,6 olarak gerçekleşmiştir. Bu payın büyüklüğü ülkelerin gelişmişlik düzeylerine göre farklılık göstermektedir. Düşük gelirli ülkeler millî gelirlerinin yaklaşık %5’ini sağlık için ayırırken, yüksek gelirli ülkeler yaklaşık %12’sini ayırmaktadır. Dünyada sağlığa en fazla pay ayıran ülke, yaklaşık %17 ile Amerika Birleşik Devletleri’dir (ABD).

Doğru Cevap: D

Soru 52

Dış yardımlar

Firmalar

Vakıflar

Hanehalkları

Devlet

Açıklama:

Sağlık finansmanının birinci fonksiyonu, sağlık sisteminin işlevlerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın toplanmasıdır. Mali kaynak, dört finansman kaynağından gelmektedir:
1) devlet, 2) hanehalkları, 3) firmalar ve 4) dış yardımlar. Mali kaynağın buralardan toplanması ise belirli yöntemlerle gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Kore

Irak

ABD

Türkiye

Belçika

Açıklama:

Ülkelerin demografik yapısı (yaşlı nüfus yüzdesi), hastalık yapısı
(kronik hastalıkların boyutu), hizmet sunum organizasyonu, sağlık hizmetlerini satın almada kullandıkları yöntemler de bu payın boyutunu etkileyen faktörlerdir.
Spesifik ülke örneklerine bakılacak olursa, örneğin Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütüne (OECD) üye ülkelerin bir yılda yaptıkları toplam sağlık harcamasının GSYİH içindeki payı 2012 yılında ortalama %9,3 olarak gerçekleşmiştir. Sağlığa millî gelirinden en fazla pay ayıran ülke %17 ile ABD’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Sağlığa millî gelirinden en fazla pay ayıran ülke %17 ile ABD’dir. Türkiye ise bu oran % kaçtır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

%2,8

%10

%3,6

%5,4

Açıklama:

Spesifik ülke örneklerine bakılacak olursa, örneğin Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütüne (OECD) üye ülkelerin bir yılda yaptıkları toplam sağlık harcamasının GSYİH içindeki payı 2012 yılında ortalama %9,3 olarak gerçekleşmiştir. Sağlığa millî gelirinden en fazla pay ayıran ülke %17 ile ABD’dir. Türkiye ise %5,4 ile üye ülkeler arasında sağlığa en az pay ayıran ülke konumundadır. Bu tür karşılaştırmalar, ülkelerin sağlık harcamaları konusunda fikir vermekle birlikte yanıltıcı olabilir. Çünkü ülkelerin sağlık sistemine ayırdığı mali kaynağın boyutu, sadece ülkenin millî gelirinden etkilenmez. Ülkelerin demografik yapısı (yaşlı nüfus yüzdesi), hastalık yapısı (kronik hastalıkların boyutu), hizmet sunum organizasyonu, sağlık hizmetlerini satın almada kullandıkları yöntemler de bu payın boyutunu etkileyen faktörlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

"Hanelerin gelirlerinden sağlık amaçlı yaptığı harcamalarının toplam gelirleri içindeki payının belirli bir yüzdeyi geçmesidir" Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır?

Katastrofik Sağlık Harcaması

Retrospektif ödeme yöntemi

Hizmet başına ödeme yöntemi

Vaka başına ödeme yöntemi

Cepten ödeme yöntemi

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütüne göre, bir ülkenin vatandaşlarını sağlık harcamalarının yaratacağı finansal riske karşı koruması gerekir. Bunun için ülkelerin vatandaşlarının katastrofik sağlık harcaması yapmamalarını, sağlık harcaması nedeniyle yoksullaşmamalarını ve mevcut yoksulluklarının daha da derinleşmemesini sağlaması gerekmektedir. Katastrofik sağlık harcaması, hanelerin gelirlerinden sağlık amaçlı yaptığı harcamaların toplam gelirleri
içindeki payının belirli bir yüzdeyi geçmesi durumunda meydana gelir. Yoksullaşma konusu cepten ödemeler başlığı altında daha detaylı anlatılmaktadır.
Katastrofik Sağlık Harcaması:
Hanelerin gelirlerinden sağlık amaçlı yaptığı harcamalarının toplam gelirleri içindeki payının belirli bir yüzdeyi geçmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Bu yöntem, prim esasına dayalıdır. Prim ödemeleri şirketler ve çalışanları, kendi hesabına çalışanlar ve devlet tarafından yapılır. Şirketlerin ve çalışanlarının yaptıkları prim ödemeleri, çalışanın aldığı maaşın miktarına bağlıdır. Kendi hesabına çalışan kişilerin ödedikleri primler ise çoğunlukla tahmini gelir ya da sabit bir fiyat üzerinden belirlenir.Aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu yönteme ait doğru cevaptır ?

Hizmet başına ödeme yöntemi

Bismarck Modeli

Cepten ödeme yöntemi

Prospektif ödeme yöntemi

Retrospektif ödeme yöntemi

Açıklama:

Sosyal Sağlık Sigortası
Sosyal sağlık sigortası, 1883 yılında Almanya’da Bismarck tarafından geliştirilmiştir. Bu sebeple Bismarck Modeli olarak da bilinir. Bu yöntem, prim esasına dayalıdır. Prim ödemeleri şirketler ve çalışanları, kendi hesabına çalışanlar ve devlet tarafından yapılır. Şirketlerin ve çalışanlarının yaptıkları prim ödemeleri, çalışanın aldığı maaşın miktarına bağlıdır. Kendi hesabına çalışan kişilerin ödedikleri primler ise çoğunlukla tahmini gelir ya da sabit bir fiyat üzerinden belirlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Sosyal sağlık sigortası yönteminin avantajlarından birisidir.

Sağlık sektörüne sürekli ve tahmin edilebilir düzeyde bir ek mali kaynak sağlar.

Hizmet paketinde küçülme yapmadan cepten ödemeler artırılabilir

Hizmet paketinde küçülme (kapsanan hizmetlerde azalma) yapılabilir. Bu da, cepten ödemelerin artacağı anlamına gelebilir.

Bu yöntem, özellikle formal sektörde çalışanların yüzdesinin düşük, bir başka ifadeyle informal sektörde çalışanların yüzdesinin yüksek olduğu durumda, verimli bir yöntem değildir. Çünkü ne işverenden ne de çalışandan prim toplanamayacaktır.

Prim miktarının yüksek olması durumunda, ciddi ekonomik etkileri olabilir

Açıklama:

Sosyal sağlık sigortası yönteminin avantajları:
• Sağlık sektörüne sürekli ve tahmin edilebilir düzeyde bir ek mali kaynak sağlar.
• İyi uygulandığı taktirde, en az vergiler kadar hakkaniyetli bir yöntemdir.
Sosyal sağlık sigortası yönteminin dezavantajları:
• Bu yöntem, özellikle formal sektörde çalışanların yüzdesinin düşük, bir başka ifadeyle informal sektörde çalışanların yüzdesinin yüksek olduğu durumda, verimli bir yöntem değildir. Çünkü ne işverenden ne de çalışandan prim toplanamayacaktır.
• Prim miktarının yüksek olması durumunda, ciddi ekonomik etkileri olabilir

Doğru Cevap: A

Soru 58

"Sigorta şirketi de topladığı prim gelirleri ile kendisine kayıtlı kişilerin ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerini satın alır. Kişilerin gelirleri nispetinde sağlık sisteminin finansmanına katkıda bulunduğu vergiler, sosyal sağlık sigortası ve genel sağlık sigortası yöntemlerinden farklı olarak, bu yöntemde kişinin sağlık düzeyi ile ödediği prim miktarı arasında doğrudan bir bağ kurulur" Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tanıma ait doğru cevaptır ?

Sosyal sağlık sigortası

Sağlık Sigortası

Cepten ödemeler

Gelir testi

Özel sağlık sigortası

Açıklama:

Özel sağlık sigortası bir kişinin ne kadar prim ödeyeceğini hesaplarken, bireyin kendisini, bir grubu veya bir toplumu baz alabilir. Bir başka ifadeyle primler bireysel riske göre, grup riskine göre veya toplumsal riske göre hesaplanabilir. Bireysel riske göre primde, kişinin olası sağlık riski aktüeryal hesaplamalar ile değerlendirilir.
Özel Sağlık Sigortası
Özel sağlık sigortası, prim esaslı ve kâr amaçlı bir mali kaynak toplama yöntemidir. Dolayısıyla özel sağlık sigortası olan kişiler, ya kendileri ya da işverenleri tarafından özel sigorta şirketlerine belirli miktarda prim ödenmesiyle sigortalanırlar. Sigorta şirketi de topladığı prim gelirleri ile kendisine kayıtlı kişilerin ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerini satın alır.
Kişilerin gelirleri nispetinde sağlık sisteminin finansmanına katkıda bulunduğu vergiler, sosyal sağlık sigortası ve genel sağlık sigortası yöntemlerinden farklı olarak, bu yöntemde kişinin sağlık düzeyi ile ödediği prim miktarı arasında doğrudan bir bağ kurulur.

Doğru Cevap: E

Soru 59

"Tamamlayıcı sağlık sigortası, SGK tarafından kapsama alınmayan ya da kapsama alındığı hâlde GSS’li kişi veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından ilave ücret ödemesi gerektiren sağlık hizmetleri için satın alınmaktadır"
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tamamlayıcı sağlık sigortası ile ilgili değildir?

Kurumca finansmanı sağlanmayan sağlık hizmetleri (estetik girişimler, akupunktur vb.)

İlave ücret tutarları

Konaklama, otel ücreti gibi hastadan alınabilecek tutarlar

Hizmet paketinde küçülme yapmadan cepten ödemeler.

Sağlık hizmet sunucusu ile sigorta şirketi arasında yapılabilecek anlaşmaya göre,
SUT fiyatları üzerinde kalan tutarlar

Açıklama:

Genel sağlık sigortası olan kişiler SGK ile sözleşmeli sağlık hizmet sunucularından sağlık hizmeti aldıklarında tamamlayıcı sigorta devreye girmektedir. Tamamlayıcı sağlık sigortası, SGK tarafından kapsama alınmayan ya da kapsama alındığı hâlde GSS’li kişi veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler tarafından ilave ücret ödemesi gerektiren sağlık hizmetleri için satın alınmaktadır.
Katkı payları tamamlayıcı sağlık sigorta kapsamı dışında tutularak, aşağıdaki hizmetler kapsama alınmıştır:
• Kurumca finansmanı sağlanmayan sağlık hizmetleri (estetik girişimler, akupunktur vb.)
• İlave ücret tutarları
• Konaklama, otel ücreti gibi hastadan alınabilecek tutarlar
• Sağlık hizmet sunucusu ile sigorta şirketi arasında yapılabilecek anlaşmaya göre, SUT fiyatları üzerinde kalan tutarlar

Doğru Cevap: D

Soru 60

Global bütçede, bir yılda harcanacak toplam miktar önceden belirlenen bir tavan ile sınırlandırılır.Ödeme, tek kalemde yapılır. Geleneksel bütçe yönteminden farklı olarak, hizmetsunucu bu bütçeyi uygun gördüğü şekilde harcama esnekliğine sahiptir. Prensip olarak, global bütçe sunulan hizmetlerin maliyetinin tamamını kapsar.Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Global bütçe yönteminin avantajlarından birisi değildir?

Önceden belirlenen sabit miktar ile çalışılmak zorunda kalındığı için gereksiz hizmet sunumunda ve maliyetlerde azalma sağlar.

Sene başında o yıl boyunca alınacak toplam miktar belli olduğu için mali kaynak sağlamada belirsizlik ortadan kalkar.

Geleneksel bütçe yöntemine göre yönetimi daha kolaydır ve daha düşük maliyetlidir.

Yönetim, tek kalemde tahsis edilen global bütçenin nasıl harcanacağına kendisi
karar vereceği için hizmetleri daha iyi planlayabilir ve daha iyi koordine edebilir.

Hekimler daha fazla sayıda hastaya bakma ve daha fazla hizmet sunma eğilimi
gösterecekleri için sunulan hizmette nitel ve nicel olarak artış olur. Bunun da hasta memnuniyetini artırması beklenir.

Açıklama:

Türkiye’de SGK 2006 yılından bu yana götürü bedel üzerinden SB hastanelerinden hizmet satın alımlarını global bütçe yöntemi ile yapmaktadır. Bir önceki yılın harcama miktarı esas alınarak önceden belirlenen sabit miktardaki para, yıllık olarak SGK tarafından SB’ye aktarılmaktadır. Sağlık Bakanlığı bu bütçeyi belli kriterleri dikkate alarak Kamu Hastane Birliklerine tahsis etmektedir. Birlikler de bütçeyi bağlı hastanelerine transfer etmektedir.
Global Bütçe
Global bütçede, bir yılda harcanacak toplam miktar önceden belirlenen bir tavan ile sınırlandırılır.
Ödeme, tek kalemde yapılır. Geleneksel bütçe yönteminden farklı olarak, hizmet
sunucu bu bütçeyi uygun gördüğü şekilde harcama esnekliğine sahiptir. Prensip olarak, global bütçe sunulan hizmetlerin maliyetinin tamamını kapsar.
Global bütçe yönteminin avantajları:
• Önceden belirlenen sabit miktar ile çalışılmak zorunda kalındığı için gereksiz hizmet sunumunda ve maliyetlerde azalma sağlar.
• Sene başında o yıl boyunca alınacak toplam miktar belli olduğu için mali kaynak sağlamada belirsizlik ortadan kalkar.
• Geleneksel bütçe yöntemine göre yönetimi daha kolaydır ve daha düşük maliyetlidir.
• Yönetim, tek kalemde tahsis edilen global bütçenin nasıl harcanacağına kendisi
karar vereceği için hizmetleri daha iyi planlayabilir ve daha iyi koordine edebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Devlet

Hanehalkları

Firmalar

Dış yardımlar

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sağlık hizmetleri finansmanı için gerekli mali kaynaklar arasında yer alır?

I,II,III,IV

I,II

I,IV

II,III

Sadece I

Açıklama:

Sağlık finansmanının birinci fonksiyonu, sağlık sisteminin işlevlerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın toplanmasıdır. Mali kaynak, dört finansman kaynağından gelmektedir: 1) devlet, 2) hanehalkları, 3) firmalar ve 4) dış yardımlar. Mali kaynağın buralardan toplanması ise belirli yöntemlerle gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Sağlık hizmetlerinin finansmanı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Mali kaynağın büyüklüğü ile sağlık düzeyi her zaman doğru orantılıdır.

Ülkelerin sağlık hizmetlerini finanse etmek için tek bir yöntem kullanmak zorunludur.

Gelir düzeyi yüksek ülkeler mali kaynaklarını özel kaynaklardan sağlar.

Özel kaynaklar arasında genel sağlık sigortası ve vergiler yer alır.

Cepten ödemelerin boyutu düşük gelirli ülkelerde çok daha yüksektir.

Açıklama:

Kişi başı yapılan sağlık harcaması da ülkelerin gelir düzeyine göre farklılık göstermektedir. Ülkelerin gelir düzeyi yükseldikçe kişi başı toplam sağlık harcaması ve bunun kamu kaynakları ile gerçekleştirilen kısmı artmaktadır. Bu da, gelir düzeyi yüksek olan ülkelerde özel sigorta ve cepten ödemelere daha az bel bağlanıldığını göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Ülkenin milli geliri
Yaşlı nüfus yüzdesi
Kronik hastalıkların boyutu

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ülkelerin sağlık sistemine ayırdığı mali kaynağın boyutunu etkiler?

Sadece I

I,II,III

Sadece III

II,III

I,II

Açıklama:

Sağlığa millî gelirinden en fazla pay ayıran ülke %17 ile ABD’dir. Türkiye ise %5,4 ile üye ülkeler arasında sağlığa en az pay ayıran ülke konumundadır. Bu tür karşılaştırmalar, ülkelerin sağlık harcamaları konusunda fikir vermekle birlikte yanıltıcı olabilir. Çünkü ülkelerin sağlık sistemine ayırdığı mali kaynağın boyutu, sadece ülkenin millî geli- rinden etkilenmez. Ülkelerin demografik yapısı (yaşlı nüfus yüzdesi), hastalık yapısı (kronik hastalıkların boyutu), hizmet sunum organizasyonu, sağlık hizmetlerini satın almada kullandıkları yöntemler de bu payın boyutunu etkileyen faktörlerdir. Örneğin, gelir düzeyi, demografik yapısı ve hastalık yapısı açısından benzer durumdaki iki ülkeden birinde sağlık harcamasının daha düşük olması, daha uygun hizmet satın alma yöntemlerinin kullanılmasından kaynaklanıyor olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Sağlık sigortası ile ilgili aşağıdaki hangi ifade yanlıştır?

Sağlık sigortası hem arzı hem de talebi etkiler.

Sağlık sigortası sağlık harcamalarının yaratacağı finansal riske karşı yapılır.

Sigortalı olma durumu kişilerin ne düzeyde sağlıkm hizmeti alacağını etkiler.

Sağlık sigortası sağlık ekonomisinin en az önemli konularından biridir.

Sağlık sigortasının olması bir ön ödeme mekanizmasının olduğunu gösterir.

Açıklama:

Sağlık sigortası sadece kişilerin davranışlarını yani talep cephesini etkilemez, arz cephesini de etkiler. Bir hastasının sağlık sigortasına sahip olmaması ve gelir düzeyinin düşük olması durumunda hekimin isteyeceği tetkikler ve uygulayacağı tedaviyle ilgili kararları değişebilir. Bu kararlar hastanın belki de daha düşük kaliteli hizmet almasına sebep olabilir. Hastanın sağlık sigortasına sahip olması ve hatta cepten ödeme yapma yükümlülüğünün olmaması durumunda ise hekim gereksiz teşhis ve tedavi yöntemlerine başvurabilir. Sağlık sigortası hem talep edenlerin hem de arz edenlerin davranışlarını etkileyerek esas itibariyle kıt kaynakların kullanımını etkiler. Bu sebeple sağlık sigortası sağlık ekonomisindeki önemli konulardan biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi yoksul kişilerin zenginlere göre gelirlerinden sağlığa ayırdığı payın daha fazla olması anlamına gelir?

Sağlık Sigortası

Risk Havuzlama

Finansmanda Hakkaniyet

Finansal Riske karşı Koruma

Katostrofik sağlık harcaması

Açıklama:

Finansmanda hakkaniyet, yoksul kişilerin zengin kişilere göre gelirlerinden sağlığa ayırdığı payın daha fazla olması demektir. Bir başka ifadeyle kişiler sağlık hizmeti ihtiyaçları nispetinde değil, gelirleri nispetinde sağlık hizmetlerine mali kaynak sağladığında finansmanda hakkaniyet sağlanmış olacaktır. Aksi durum, zengin kişilerin yoksul kişilere göre sağlık harcamalarının yaratacağı riski daha az üstleneceği, dolayısıyla risk paylaşımının tersine döneceği anlamına gelmektedir. Hem sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımda hem de finansmanda hakkaniyetin sağlanması önemlidir. Aksi hâlde, yoksul kişiler sağlık hizmetlerini alamayabilecek veya gelirlerinden daha fazla payı sağlığa ayırmak zorunda kalabilecek ve bundan dolayı sağlık hizmetleri ile diğer zorunlu ihtiyaçları arasında sağlık hizmetleri aleyhine bir tercih yapmak zorunda kalabilecektir. Bu iki durum, yoksul kişilerin zaten daha kötü olan sağlık düzeyinin daha da kötüleşmesine, çalışamamasına ve buna bağlı gelir kaybına, dolayısıyla ihtiyaç duyduğu sağlık hizmetlerini alamamasına ve yoksullaşmasına yol açabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdaki mali kaynak toplama yöntemlerinin hangisinde ön ödeme yoktur?

Cepten ödemeler

Vergiler

Sosyal Sağlık Sigortası

Özel Sağlık Sigortası

Genel Sağlık Sigortası

Açıklama:

Sağlık hizmetleri için gerekli mali kaynak çeşitli yöntemlerle toplanmaktadır. Bu yöntemler vergiler, sos- yal sağlık sigortası, genel sağlık sigortası, özel sağlık sigortası ve cepten ödemelerdir. Cepten ödemeler dışında bu yöntemlerin tamamında ön ödeme vardır. Her birinin kendilerine has avantaj ve dezavantajları bulunduğu için, dünya uygulamaları bu yöntemlerin çoğunlukla birarada kullanıldığını göstermektedir. Sağlık hizmetleri finansmanında hangi yönteme daha fazla ağırlık gerektiği konusuna karar vermek için hangisinin hakkaniyet, risk paylaşımı ve ekonomik etkileri bağlamında etkilerinin daha olumlu olduğunu değerlendirmek gerekmektedir. Genel olarak, ön öde- me mekanizmalarının olduğu yöntemler bu üç kriter itibariyle cepten ödemelere göre daha avantajlıdır. Dolayısıyla, sağlık hizmetleri için mali kaynak öncelikle vergiler, sosyal sağlık sigortası, genel sağlık sigortası ve özel sağlık sigortası aracılığıyla toplanmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Bismack Modeli olarak da adlandırılıp, prim esasına dayalı olarak şirketler ve çalışanları, kendi hesabına çalışanlar ve devlet tarafından yapılır?

Özel Sağlık Sigortası

Sosyal Sağlık Sigortası

Genel Sağlık Sigortası

Vergiler

Cepten ödemeler

Açıklama:

Sosyal sağlık sigortası, 1883 yılında Almanya’da Bismarck tarafından geliştirilmiştir. Bu sebeple Bismarck Modeli olarak da bilinir. Bu yöntem, prim esasına dayalıdır. Prim öde- meleri şirketler ve çalışanları, kendi hesabına çalışanlar ve devlet tarafından yapılır. Şir- ketlerin ve çalışanlarının yaptıkları prim ödemeleri, çalışanın aldığı maaşın miktarına bağlıdır. Kendi hesabına çalışan kişilerin ödedikleri primler ise çoğunlukla tahmini gelir ya da sabit bir fiyat üzerinden belirlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi özel sağlık sigortasının sağlık hizmetlerini finanse etmede üstlendiği rollerden biri değildir?

Zorunlu

İkame edici

Pasif

Tamamlayıcı

Destekleyici

Açıklama:

Özel sağlık sigortası uygulamaları ülkelere göre farklılık göstermektedir. Özel sağlık sigortası sağlık hizmetlerini finanse etmede beş farklı rol üstlenmektedir:
• Baskın (dominant)
• Zorunlu
• İkame edici
• Tamamlayıcı
• Destekleyici

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi retrospektif ödeme yöntemlerinden biridir?

Kişi başına ödeme

Hizmet başına ödeme

Gün başına ödeme

Vaka başına ödeme

Performansa dayalı ödeme

Açıklama:

İki ana grup ödeme yöntemi içinde yer alan spesifik ödeme yöntemleri şunlardır: Retrospektif ödeme yöntemleri:
• Hizmet başına ödeme
Prospektif ödeme yöntemleri:
• Kişi başına ödeme
• Gün başına ödeme
• Vaka başına ödeme
• Global bütçe
• Maaş
• Perfomansa dayalı ödeme

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi bir yılda harcanacak toplam miktarın önceden belirlenen bir tavan ile sınırlandırıldığı ve tek kalemde ödendiği bir yöntemdir?

Performansa dayalı ödeme

Maaş

Global Bütçe

Hizmet başına ödeme

Kişi başına ödeme

Açıklama:

Global bütçede, bir yılda harcanacak toplam miktar önceden belirlenen bir tavan ile sınırlandırılır. Ödeme, tek kalemde yapılır. Geleneksel bütçe yönteminden farklı olarak, hizmet sunucu bu bütçeyi uygun gördüğü şekilde harcama esnekliğine sahiptir. Prensip olarak, global bütçe sunulan hizmetlerin maliyetinin tamamını kapsar. Zorunlu hâllerde, ilave bütçe tahsis edilebilir, bu özelliği sebebiyle esnek bütçe uygulaması olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Sağlık hizmetleri finansmanının odaklandığı ana konular arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Sağlık hizmetleri için gerekli mali kaynağın nerelerden toplanacağı

sağlık harcamalarının yaratacağı finansal yükü kimin daha fazla üstleneceği

toplanan mali kaynağın nerede ve nasıl havuzlanacağı

havuzlanan mali kaynağın hangi hizmetler için nasıl harcanacağı

mali kaynağın büyüklüğü ile sağlık düzeyi arasındaki ilişkinin nasıl belirleneceği

Açıklama:

Sağlık hizmetleri için gerekli mali kaynağın nerelerden toplanacağı, dolayısıyla sağlık harcamalarının yaratacağı finansal yükü kimin daha fazla üstleneceği, toplanan mali kaynağın nerede ve nasıl havuzlanacağı ve havuzlanan mali kaynağın hangi hizmetler için nasıl harcanacağı konuları, sağlık hizmetleri finansmanının odaklandığı ana konulardır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

devlet

hanehalkları

sivil toplum örgütleri

firmalar

dış yardımlar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 73

Bir ülkede sağlığa ayrılan payda aşağıdakilerden hangisi en büyük öneme sahiptir?

gelir düzeyi

genç ve yaşlı nüfus oranı

halkın eğitim düzeyi

sağlık kurumlarının sayısı

ülke nüfusu

Açıklama:

Ülkelerin gelir düzeyindeki farklılığın sağlığa ayrılan payda belirgin
farklar yarattığı görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Ülkelerin gelir düzeyi yükseldikçe kişi başı toplam sağlık harcaması ve bunun kamu kaynakları ile gerçekleştirilen kısmı artmaktadır. Bu duruma bakılarak, gelir düzeyi yüksek olan ülkelerde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Kişi başı sağlık sorunları daha fazla görülmektedir.

Özel sigortadan yararlanma oranı yüksektir.

Kişi başına yapılan sağlık harcamasını azaltmaya ihtiyaç vardır.

Özel sigorta ve cepten ödemelere daha az ihtiyaç duyulur

Dış yardımların toplam sağlık harcamaları içindeki payı yüksektir.

Açıklama:

Ülkelerin gelir düzeyi yükseldikçe kişi başı toplam sağlık harcaması ve bunun kamu kaynakları ile gerçekleştirilen kısmı artmaktadır. Bu da, gelir
düzeyi yüksek olan ülkelerde özel sigorta ve cepten ödemelere daha az bel bağlanıldığını göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Kişilerin ya da hanehalklarının riskleri paylaşmak için kamu veya özel üçüncü taraf ödeyicilere gönüllü ya da zorunlu olarak para vermesi şeklinde tanımlanan kavram hangisidir?

özel sağlık sigortası

ön ödeme

kamu sağlık harcaması

özel kaynak

vergi

Açıklama:

Ön ödeme, kişilerin ya da hanehalklarının riskleri paylaşmak için kamu veya özel üçüncü taraf ödeyicilere gönüllü ya da zorunlu olarak yaptıkları ödemelerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Sağlık hizmetleri finansmanı ile sağlık hizmetleri sunumu arasında yakın bir ilişki vardır. Bu ilişki, sağlık hizmetleri üçgeni ile açıklanır. Birinci taraf, ikinci taraf ve üçüncü taraf olarak tanımlanan bu üçlüde üçüncü tarafın önemi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Farklı özellikteki kişilerin finansal riski paylaşmasını sağlaması.

Sisteme mali kaynak sağlayan taraf olması.

Sağlık hizmeti sunucusu olması.

Devlet güvencesi altında olunması.

Ön ödemeye gerek olmaması.

Açıklama:

Sağlık hizmetleri finansmanı ile sağlık hizmetleri sunumu arasında yakın bir illişki vardır. Bu ilişki, sağlık hizmetleri üçgeni ile açıklanır. Üçüncü taraf, kendisine aktarılan kaynağı bir havuzda toplar ve toplanan kaynak ile ikinci taraftan sağlık hizmetlerini satın alır. Üçüncü taraf, kamu veya özel sağlık sigortası sağlayan kuruluşları içerir. Üçüncü tarafın önemi, farklı özellikteki kişilerin finansal riski paylaşmasını sağlamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

'Hanelerin gelirlerinden sağlık amaçlı yaptığı harcamalarının toplam gelirleri içindeki payının belirli bir yüzdeyi geçmesidir.' Tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Finansmanda Hakkaniyet

Finansal Riske Karşı Koruma

Katastrofik Sağlık Harcaması

Finansal risk değerlendirmesi

Risk havuzlama

Açıklama:

Katastrofik Sağlık Harcaması: Hanelerin gelirlerinden sağlık amaçlı yaptığı harcamalarının toplam gelirleri içindeki payının belirli bir yüzdeyi geçmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Toplanan vergiler aracılığıyla sağlık hizmetlerine mali kaynak sağlama yöntemi, hangi ülkede ve hangi önemli olay sonrası geliştirilmiştir?

Endüstri devrimi sırasında İngiltere'de.

II. Dünya Savaşı sonrası ABD'de.

II. Dünya Savaşı sonrası İngiltere’de.

II. Dünya Savaşı sonrası Japonya'da.

I. Dünya Savaşı sonrası Almanya'da.

Açıklama:

Toplanan vergiler aracılığıyla sağlık hizmetlerine mali kaynak sağlama yöntemi, II. Dünya Savaşı sonrası William Beveridge tarafından İngiltere’de geliştirilmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aralarında İngiltere, Kanada, Danimarka, Finlandiya, İrlanda, İsveç, İtalya, Norveç, Portekiz ve Yunanistan’ın bulunduğu çok sayıda ülke sağlık hizmetleri için gerekli mali kaynağı aşağıdakilerden hangisi yoluyla toplamaktadır?

Dış ticaret

İç ticaret

Vergiler

Dış yardımlar

Ulusal organizasyonlar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi vergilerle mali kaynak toplamanın pozitif yönlerinden birisi değildir?

Sağlığa ayrılacak kaynak havuzu genişler.

Sağlık harcaması yükü, bireyin gelirine (ödeme gücüne) göre dağılır.

Farklı miktarda vergi ödeyen kişiler yine de aynı hizmeti alırlar.

Millî gelirden sağlığa ayrılan pay düşük olduğunda, dolaylı vergilerin artırılması
yoluna gidilebilir.

Bireyin ödeme gücü, sistemin finansmanı için kişisel katkısının belirlenmesine temel oluşturur.

Açıklama:

Vergilerle mali kaynak toplamanın pozitif yönleri:
• Sağlığa ayrılacak kaynak havuzu genişler.
• Sağlık harcaması yükü, bireyin gelirine (ödeme gücüne) göre dağılır. Az kazanan az, çok kazanan çok vergi ödeyerek sistemin finansmanına katkıda bulunur. Bireyin ödeme gücü, sistemin finansmanı için kişisel katkısının belirlenmesine temel oluşturur, ancak sağlık hizmeti alma hakkına temel oluşturmaz. Bir başka ifadeyle az vergi ödeyen kişiler sağlık hizmetinden az yararlanacak demek değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Dünya Sağlık Örgütünün 2015 yılı sağlık harcamaları istatistiklerine, göre hangi doğru yargıya varabilir?

Cepten harcamanın özel sağlık harcamaları içindeki payı yüksek gelir düzeyine sahip ülkelerde daha yüksektir.

Kamu sağlık harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı düşük ve orta gelir düzeyine sahip ülkelerde daha yüksektir.

Toplam sağlık harcamalarının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla içindeki payı gelişmiş ülkelerde daha yüksektir.

Özel sigorta harcamalarının özel sağlık harcamaları içindeki payı düşük gelir düzeyine sahip ülkelerde daha yüksektir.

Özel sağlık harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı yüksek gelir düzeyine sahip ülkelerde daha yüksektir.

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü 2015 Sağlık İstatistiklerine göre Toplam sağlık harcamalarının GSYİH içindeki payı gelişmiş, gelir düzeyi ülkelerde daha yüksektir. Ülkelerin gelir düzeyindeki farklılığın sağlığa ayrılan payda belirgin farklar yarattığı görülmektedir. Gelir düzeyi yüksek ülkeler beklenilenin aksine, mali kaynağın büyük çoğunluğunu özel kaynaklardan değil, kamu kaynaklarından sağlamaktadır. Özel kaynaklarla sağlık hizmetlerini en fazla finanse eden ülkeler, düşük gelirli ülkelerdir. Ve yine bu grup ülkelerde cepten harcamalar özel harcamaların çok büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Dolayısıyla düşük gelirli ülkelerde sağlık hizmetleri temelde cepten ödemeler ile finanse edilmektedir. Cepten ödemelerin boyutu, özellikle yoksulluk ve informal sektörün yaygınlığı nedeniyle vergiler ve sosyal sigorta primleri aracılığı ile sağlık için yeterli mali kaynağın toplanamadığı gelişmekte olan ülkelerde çok daha yüksektir. Yine bu grup ülkeler, sağlık hizmetlerini finanse etmek için dış yardımları en fazla kullanan ülkelerdir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Sağlık Bakanlığı Sağlık 2013 İstatistikleri Yıllığına göre OECD ülkeleriyle ilgili, aşağıdaki varılan yargılardan hangisi doğrudur?

OECD Ülkelerinin bir yılda yaptıkları toplam sağlık harcamasının GSYİH içindeki payı ortalama %9,3 'tür.

Türkiye OECD ülkeleri içinde sağlığa en çok pay ayıran ikinci ülke ülke konumundadır.

Birleşik krallık OECD ülkeleri içinde sağlığa ayırdığı pay %5,4'tür.

Yunanistan sonra OECD ülkeleri içinde sağlığa en az pay ayıran ikinci ülkedir.

OECD ülkeleri içinde İtalya sağlık harcamalarının büyük bir kısmını özel kaynaklardan sağlamaktadır.

Açıklama:

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütüne (OECD) üye ülkelerin bir yılda yaptıkları toplam sağlık harcamasının GSYİH içindeki payı 2012 yılında ortalama %9,3 olarak gerçekleşmiştir. Türkiye ise %5,4 ile üye ülkeler arasında sağlığa en az pay ayıran ülke konumundadır. Birleşik Krallık %9,3 pay ayırmıştır. İtalya sağlık harcamalarının büyük bir kısmı kamu kaynaklarından sağlamaktadır. Yunanistan sağlığa en fazla pay ayıran ikinci OECD ülkesidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Sağlık hizmetleri üçgeninde aşağıdakilerden hangisi üçüncü tarafı tarafı temsil eder?

Sağlık çalışanları

Hastaneler

Sağlık sigortasına sahip olanlar

Sağlık sigortası sağlayan kurum

Görüntüleme Merkezleri

Açıklama:

Sağlık hizmetleri üçgeninde taraflar vardır.
Birinci taraf, sağlık hizmetlerini alan ve bunun için de vergiler, sosyal sağlık sigortası,özel sağlık sigortası ve cepten ödemeler ile sisteme mali kaynak sağlayan taraftır.
İkinci taraf, sağlık hizmeti sunucularıdır. Hizmet sunucular kurumsal (örneğin, hastane, diyaliz merkezi, görüntüleme merkezi, özel dal merkezi)olabileceği gibi bireysel de (örneğin hastanede çalışan hekimler, hemşireler) olabilir.
Üçüncü taraf, kendisine aktarılan kaynağı bir havuzda toplar ve toplanan kaynak ile ikinci taraftan sağlık hizmetlerini satın alır.Üçüncü taraf, kamu veya özel sağlık sigortası sağlayan kuruluşları içerir. Doğru yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

I. İkinci Dünya Savaşından sonra İngiltere'de geliştirilmiştir.
II. Bismarck Modeli olarak tanınır.
III. Model, sağlık hizmetine ihtiyaç duyan kişiler hangi hizmete, ne zaman ihtiyaç duyarsa ücretsiz olarak alırlar, görüşüne dayanır.
IV. Devlet, vergi gelirleri ile sağlık hizmetlerine mali destek sağlar.
V. Vergi gelirleri dolaysız vergilerden oluşur. Sistemde dolaylı vergiler devre dışı bırakılmıştır.
Sağlık hizmetleri için gerekli mali kaynağı toplamada vergi yönetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?

I, II, III

I,II, IV, V

I, III, IV

I, III, V

II, III, IV

Açıklama:

II, ve V seçenekte verilen bilgiler çeldirici olarak kullanılmıştır.
II. Toplanan vergiler aracılığıyla sağlık hizmetlerine mali kaynak sağlama yöntemi, II. Dünya Savaşı sonrası William Beveridge tarafından İngiltere’de geliştirilmiştir ve Beveridge Modeli olarak da adlandırılır.
V. Vergi gelirleri, dolaylı ve dolaysız vergilerle toplanan gelirden oluşur. Dolaysız vergiler,bireylerin elde ettikleri gelir düzeyine göre doğrudan alınan vergilerdir. Dolaylı vergiler ise gelirle ilişkili olmayan, tüketilen mal ve hizmetler üzerinden alınan vergilerdir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

I. 1883 yılında Almanya’da Bismarck tarafından geliştirilmiştir.
II. Yöntem prim esasına dayalıdır.
III. Prim ödemeleri şirketler ve çalışanları, kendi hesabına çalışanlar ve devlet tarafından yapılır.
IV. Şirketlerin ve çalışanlarının yaptıkları prim ödemeleri, şirketin belirlediği miktar üzerinden yapılır.
V. Kendi hesabına çalışan kişilerin ödedikleri primler ise çoğunlukla tahmini gelir ya da sabit bir fiyat üzerinden belirlenir.
VI. Sağlık düzeyi daha kötü olan kişiler daha yüksek prim ödemek zorundadırlar.
Sosyal Sağlık Sigortası ile ilgi aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

I, II, III, IV, V

I,II, III, V

I, II, IV, V

I, II, V, VI

II, III, IV, V, VI

Açıklama:

IV. ve VI seçenekte verilen bilgiler çeldirici olarak kullanılmıştır.
IV. Şirketlerin ve çalışanlarının yaptıkları prim ödemeleri, çalışanın aldığı maaşın miktarına bağlıdır. Şirketin belirlediği sabit miktara göre değil.
VI. Ödenecek primin miktarı ile kişinin sağlık düzeyi arasında bir bağ kurulmaz, bir başka ifadeyle sağlık düzeyi
daha kötü olan kişiler daha yüksek prim ödemek zorunda bırakılmaz. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde özel sağlık sigortası sisteminin sağlık finansmanında üstlendiği rol ve uygulandığı ülkeler doğru eşleştirilmiştir?

Baskın rol-Hollanda

Destekleyici rol-Yunanistan

Tamamlayıcı rol -Amerika

İkame edici rol-İsviçre

Zorunlu rol-Hollanda

Açıklama:

Özel sağlık sigortası sağlık hizmetlerini finanse etmede beş farklı rol üstlenmektedir:
• Baskın (dominant)
• Zorunlu
• İkame edici
• Tamamlayıcı
• Destekleyici
Baskın rol: ABD
Zorunlu rol: İsviçre
İkame edici rol: Hollanda, Belçika, Almanya
Tamamlayıcı rol: Kanada, Fransa, İtalya
Destekleyici rol: Finlandiya, Yunanistan ve İngiltere'de uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Sağlık sigortasının devreye gireceği eşik değer öncesinde kişilerin ödemek zorunda oldukları miktara ne ad verilir?

Katkı payı

Katılım eşikli katkı payı

Doğrudan ödeme

İnformal cepten ödeme

Formal cepten ödeme

Açıklama:

Katılım eşikli katkı payı, sağlık sigortasının devreye gireceği eşik değer öncesinde kişilerin ödemek zorunda oldukları miktardır. Örneğin, katılım eşikli katkı payının 1.000 TL olması durumunda, kişi bir yıl boyunca aldığı sağlık hizmetleri için 1.000 TL’ye kadar cepten ödeme yapmakta, 1.000 TL’yi aşan sağlık hizmeti aldığında sigorta kuruluşu devreye girmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Kurumsal Hizmet Sunucular için geçerli olan bir ödeme yöntemi değildir?

Hizmet başına ödeme

Kişi başına ödeme

Gün başına ödeme

Vaka başına ödeme

Perfomansa dayalı ödeme

Açıklama:

Bu ödeme yöntemleri arasında kurumsal hizmet sunucular için geçerli olanları şunlardır:
• Hizmet başına ödeme
• Kişi başına ödeme
• Gün başına ödeme
• Vaka başına ödeme
• Global bütçe
Bireysel hizmet sunucular için geçerli ödeme yöntemleri ise
• Hizmet başına ödeme
• Kişi başına ödeme
• Vaka başına ödeme
• Maaş
• Perfomansa dayalı ödeme
Performansa bağlı ödeme bireysel hizmet sunucular için geçerlidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de SGK hangi hizmet alımında hizmet başına ödeme yöntemini kullandığı sağlık hizmetleri içinde yer almaz?

Acil sağlık hizmetleri

İş kazası

Koruyucu sağlık hizmetleri

Adli vakalar

Trafik Kazası

Açıklama:

Türkiye’de SGK, üniversite hastaneleri ve özel sağlık kuruluşlarından yaptığı hizmet satın alımlarında aşağıdaki ayakta sağlık hizmetleri için hizmet başına ödeme yöntemini kullanmaktadır:
• Acil sağlık hizmetleri
• İş kazası
• Adli vakalar
• Trafik Kazası
• Meslek Hastalığı
• Onkolojik vakalar (bütün dallarda)
• Organ ve doku nakline ilişkin donöre yapılan hazırlık tetkik ve tahlilleri
• Nükleer Tıp, Radyasyon onkolojisi, (Girişimsel) Radyoloji, Tıbbi Genetik ve ÇocukGenetik branşlarınca sunulan poliklinik hizmetleri
• Diş tedavilerine yönelik işlemler
Koruyucu sağlık hizmetleri bu kapsam içinde değildir. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi maaş yönteminin avantajları arasında yer almaz?

Önceden belirlenen sabit miktar üzerinden ücret aldıkları için hastaların hekim tarafından reddedilmemesi beklenir.

Gereksiz maliyetlerin azaltılması yönünde hekimleri teşvik eder.

Aşırı veya gereksiz hizmet sunmaları yönünde hekimleri teşvik etmez.

Yönetim maliyetleri hizmet başına ödemeye göre daha düşüktür.

Coğrafik dağılıma imkân verir.

Açıklama:

Maaş yönteminin avantajları:
• Önceden belirlenen sabit miktar üzerinden ücret aldıkları için hastaların hekim
tarafından reddedilmemesi beklenir.
• Aşırı veya gereksiz hizmet sunmaları yönünde hekimleri teşvik etmez.
• Yönetim maliyetleri hizmet başına ödemeye göre daha düşüktür.
• Coğrafik dağılıma imkân verir. Çalışanlar ihtiyaç duyulan yerlere gönderilebilir ve
koruyucu hekimlik uygulamaları teşvik edilebilir.
Maaş yönteminin dezavantajları:
• Bu yöntem hekimlere daha uzun çalışma saatleri, daha fazla sayıda hastaya bakma ve bir hastayla daha uzun süre ilgilenme durumlarında ilave gelir sağlamadığı için, özellikle düşük maaşla çalışan hekimlerde daha az hasta bakma eğilimi geliştirebilir.
• Gereksiz maliyetlerin azaltılması yönünde hekimleri teşvik etmez.
• Düşük maaşla çalışan hekimler ve diğer sağlık profesyonelleri özel sektöre kayma eğilimi gösterebilir.
• Maaşlar düşük olduğunda informal ödemeler gündeme gelebilir.
• Gelirlerinde bir artış yaratmayacağı için hasta memnuniyeti ve kaliteli hizmet sunma konularında sorun yaşanabilir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Ceteris Paribus varsayımı altında çizilen sağlık hizmeti talep eğrisi üzerinde bir noktadan diğer noktaya hareket edilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık hizmetine ait fiyattaki değişme

Tüketici gelirinin değişmesi

Nüfus artışı

Diğer malların fiyatlarındaki değişme

Zevk ve tercihlerdeki değişme

Açıklama:

Sağlık hizmetinin talep edilen miktarındaki değişim, sağlık hizmetinin kendi fiyatı dışında sağlık hizmetleri talebini belirleyen diğer unsurlar (tüketicinin gelir düzeyi, diğer malların fiyatı, zevk ve tercihler, nüfus ve nüfusun yapısı, sağlık sigortası, sunulan sağlık hizmetinin kalitesi, doktorun rolü, sağlık hizmetinin kullanılabilirliği ve ulaşılabilirliği gibi) sabitken, sağlık hizmetinin kendi fiyatındaki artış veya azalış sonucunda aynı talep eğrisi üzerinde bir noktadan diğer noktaya hareket edilmesi olarak tanımlanmaktadır.
Ceteris paribus varsayımı altında sadece malın kendi fiyatındaki değişim talep eğrisi üzerinde harekete yol açar. Talebi etkileyen fiyat dışındaki diğer değişkenlerdeki değişme talep fonksiyonunun yer değiştirmesine ve başlangıç fonksiyonuna parelel olarak sağa ya da sola kaymasına neden olur.

Doğru Cevap: A

Soru 92

I. Nüfus ve Nüfusun yapısı
II. Maliyetlerdeki değişim
III. Üreticilerin geleceğe yönelik beklentileri
IV. Vergi ve sübvansiyonlar
Yukarıdakilerden hangileri sağlık hizmetleri arzının belirleyicilerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Nüfus ve Nüfusun yapısı sağlık hizmetleri arzının değil talebinin belirleyicileri arasında yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Bir ülkede sağlık hizmetleri talebinin fiyat esnekliği düşük ise aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Esneklik değeri 1'e eşittir

Esneklik 1-2 arasındadır

Esneklik 0-1 arasındadır

Esneklik, arz esnekliğinden büyüktür

Esneklik, gelir esnekliğinden küçüktür

Açıklama:

Talebin fiyat esnekliği düşük ise değer 0-1 arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Yalnız I

I, II

I, III

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Nüfus ve Nüfusun yapısı, sağlık hizmetleri arzının değil talebinin belirleyicileri arasında yer alır

Doğru Cevap: D

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi sağlık arzını belirleyen temel faktörlerden birisi değildir?

Maliyetlerdeki değişim

Diğer malların fiyatı

Üretim teknolojisindeki değişim

Vergi ve sübvansiyonlar

Sağlık hizmetleri talebi

Açıklama:

Sağlık hizmetleri talebi, sağlık ekonomisinde bağımsız bir analiz olup arzı etkilemez.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin herkesin erişimine aynı ölçüde açık olmamasına ...............denir. Yukarıda bırakılan boşluğa hangisi gelmelidir?

Kamusal mal

Bireysel mal

Dışlanabilirlik

Rekabet

Sektör

Açıklama:

Bir mal veya hizmetin kamusal mı yoksa bireysel mi olduğuna karar vermek için iki özelliğini dikkate almak gerekir: rekabet ve dışlanabilirlik. Dışlanabilirlik: Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin herkesin erişimine aynı ölçüde açık olmaması. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Mal ve hizmetlerin dışlanabilirlik ve rekabet özelliklerinin dağılımına göre, tamamen bireysel (İlaç gibi) olması için dışlanabilirlik ve rekabet ne durumda olmalıdır?

Dışlanabilirlik ve rekabet ikisi de var olmalıdır.

Dışlanabilirlik ve rekabet ikisi de yok olmalıdır.

Dışlanabilirlik var ama rekabet yok olmalıdır.

Dışlanabilirlik yok ama rekabet var olmalıdır.

Tamamen bireysel olunamaz

Açıklama:

iki özelliğin varlığı ve yokluğu dikkate alındığında, mal ve hizmetlerin kamusal ve bireysel yönü açısından dört farklı seçenek söz konusu olmaktadır. Çeşitli mal veya hizmetler için bu özelliklerin farklı düzeylerde var olması ya da olmaması ile seçenek sayısının artacağı, kamusal veya bireysel olma niteliğinin değişik dereceler alacağı ortadadır. tamamen bireysel (ilaç gibi) olması için ikisininde var olması gerekir. Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Eğer sağlık hizmetleri finansmanı ağırlıklı olarak kişilerin cepten yaptıkları ödemeler veya özel sigortalar tarafından karşılanıyor, özel hatta “özel sektörcü” bir hizmet sistemi var demektir. Aşağıdaki ülkelerden hangisinde bu sistem yoktur?

Almanya

Japonya

Amerika Birleşik Devletleri

Kanada

İsveç

Açıklama:

Eğer sağlık hizmetleri finansmanı ağırlıklı olarak kişilerin cepten yaptıkları ödemeler veya özel sigortalar tarafından karşılanıyor, hizmetler de özel muayenehaneler, özel hastaneler ve özel sağlık kuruluşları tarafından sunuluyor, yani pazara bırakılmış ise özel hatta “özel sektörcü” bir hizmet sistemi var demektir. Bu sistemlerin günümüzdeki tipik örneği, her ne kadar yapılmaya çalışılan reformlarla bir miktar değişikliği uğramış olsa da ABD’dir. Sağlık hizmetleri finansmanının ağırlıklı olarak kamusal, sunumunun ise özel olması bir başka seçenek olup Almanya, Fransa, Japonya gibi ülkelerde görülen bir durumdur.Sağlık güvencesinin ve hizmet sunumunun devlet tarafından sağlanmasına örnek, İskandinav ülkeleridir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Sağlık hizmetlerinin pazar anlayışı içerisinde ele alınmasını engelleyen belli başlı özellikler vardır. Hangisi bunlardan biridir?

Bir bireyin sağlık hizmetlerine ne kadar ihtiyacı olacağına karar vermesinin mümkün olması.

Tüm sağlık hizmetleri kamu hizmeti olmak zorunda olmaması.

Ahlaki tehlike olarak bilinen sorunların ortaya çıkabilmesi.

Bilgi asimetrisi olmaması.

Bir bireyin sağlık hizmetlerine ne zaman ihtiyacı olduğunu bilmesi.

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin pazar anlayışı içerisinde ele alınmasını engelleyen belli başlı özellikleri şu şekilde özetlemek mümkündür:
x Bir bireyin sağlık hizmetlerine ne zaman ve ne kadar ihtiyacı olacağına karar vermesi,
gerektiğinde bu ihtiyacını ertelemesi çoğu zaman mümkün değildir
x Sağlık hizmetlerini sunanlar ile alanlar arasındaki bilgi asimetrisi, bilgi eşitsizliği
nedeniyle alınan sağlık hizmetlerinin her zaman gerekli ve yararlı olduklarını söylemek
güçtür.
x “ahlaki tehlike” olarak bilinen sorun ortaya çıkmaktadır.
x Bazı sağlık sorunları sadece sorunun sahibi olan bireyleri değil, yakın çevresinden
başlayarak toplumu da ilgilendirmektedir.
x Bazı sağlık hizmetleri kamu hizmeti olmak zorundadır.
x Bireysel ihtiyaçları, talepleri karşılamak amacıyla sunulan hizmetlerde bile serbest
pazar kurallarını işletmek, verilecek hizmetin kapsamını, değerini/bedelini belirlemek
her zaman mümkün olamamaktadır. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Sağlık hizmetini sunanlar ile alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatifleri konusundaki bilgi farklılığı ..............olarak adlandırılır. Yukarıda bırakılan boşluğa hangisi gelmelidir?

Ahlaki tehlike

Bilgi asimetrisi

Bilgi kirliliği

Etik

Bilgi tamlığı

Açıklama:

Bilgi asimetrisi: Sağlık hizmetini sunanlar ile alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatifleri konusundaki bilgi farklılığı. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Devletin pazarın düzenlenmesi ve denetlenmesi rolünü iyi oynayabilmesi için kullanabileceği başlıca araçlardan biri bilgilendirmedir. Hangisi bu araca örnek olarak verilebilir?

Hasta haklarının tanımlanması

Zararlı maddelere karşı caydırıcı amaçlı ek vergiler konulması

Sosyal sigorta sistemlerinde işverenin çalışanın sigortası için katkıda bulunmasının sağlanması

Obezitenin sağlık üzerindeki zararları konusunda topluma yönelik eğitimler.

Sağlık kuruluşlarının akreditasyonun belirlenmesi.

Açıklama:

Bilgilendirme
Çeşitli sağlık riskleri konusunda toplumun bilgilendirilmesi, gerekli önlemlerin alınması için bireylerin uyarılması, eğitilmesi devletin kullanabileceği önemli bir araçtır. Örneğin, sigaranın, alkol ve bağımlılık yapan maddelerin, obezitenin sağlık üzerindeki zararları konusunda topluma yönelik olarak planlanacak eğitim programları, sonuçları itibariyle bazı sağlık harcamalarını kontrol altına alma amacını gütmektedir. Bu tür eğitim ve bilgilendirmeler sadece sağlık hizmetini alanlara da sunucularına da yapılabilir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Devletin pazarın düzenlenmesi ve denetlenmesi rolünü iyi oynayabilmesi için kullanabileceği başlıca araçlar vardır. Aşağıdakiler hangisi çeşitli hizmetler için standartların belirlenmesi amacıyla kullanılan bir araçtır?

Zorlama

Bilgilendirme

Finansman

Hizmet sunumu

Düzenleme

Açıklama:

Düzenleme; Özel hizmet sunucuların çalışma şekillerinin ve hizmet standartlarının düzenlenerek denetlenmesi devletlerin elinde olan bir başka önemli araçtır. Örneğin, sağlı mesleklerinin ve sağlık kuruluşlarının akreditasyonu, belgelendirilmesi, çeşitli hizmetler için standartların belirlenmesi, hasta haklarının tanımlanması ve duyurulması, malpraktis yaptırımlarının düzenlenmesi gibi uygulamalar sayesinde pazarın düzgün ve kurallı işlemesi sağlanabilmekte, keyfi ve başıboşluğun önüne geçilebilmektedir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Yönetilen rekabet kavramı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İlk kez 1970’li yıllarda ABD’de kullanılmaya başlanmıştır.

Önceleri “yapılandırılmış rekabet”, “düzenlenmiş rekabet” gibi kavramlar çerçevesinde tartışılan bu yaklaşımın zaman içerisinde “yönetilen rekabet” kavramı şeklinde yerine oturmuştur.

90’lı yıllarda özellikle İskandinav ülkelerinde önem kazanmıştır.

Yönetilen rekabeti en iyi anlatan terimlerden birisi “yarı-pazar” (quasi-market) ifadesidir.

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin, tamamen pazar koşullarına bırakılmasının ya da tamamen devlet tarafından finanse edilip sunulmasının neden olabileceği çeşitli sakıncaları aşmak amacıyla ortaya çıkan yönetimli rekabet ya da yönetilen rekabet kavramı ilk kez 1970’li yıllarda ABD’de kullanılmaya başlanmıştır. Önceleri “yapılandırılmış rekabet”, “düzenlenmiş rekabet” gibi kavramlar çerçevesinde tartışılan bu yaklaşımın zaman içerisinde “yönetilen rekabet” kavramı şeklinde yerine oturduğu ve 90’lı yıllarda ABD’de sağlık reformu çalışmalarının temelini oluşturduğu görülmektedir.
Yönetilen rekabeti en iyi anlatan terimlerden birisi “yarı-pazar” (quasi-market) ifadesidir. Başlangıçta sosyal politikaların önem taşıdığı alanlar için, özellikle de eğitim için kullanılan bu terim bir süre sonra sağlık sektörü için de kullanılmaya başlanmıştır. Bu terim ile kastedilen, kamu yararını amaçlayan sosyal sigorta sistemlerinin kazandırdığı hakkaniyet ilkelerine uygun faydaların kaybedilmeden, serbest pazarın verimlilik kazanımlarına kavuşmaktır. Yani, bir yandan pazar dinamiklerinin sağladığı verimlilikten yararlanırken, diğer yandan da kaliteli sağlık hizmetlerine erişimde hakkaniyetin korunuyor olmasıdır. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Yönetimli rekabet ile sağlık hizmetlerinin kontrolü bir şekilde pazara bırakılmaya çalışılmıştır. Ortaya çıkan değişimin başlıca dört bileşeni bulunur. Bunlardan hangisi seçici hedefleme ile ilgilidir?

“Evrensel eşitlik” kavramı yerine “hakkaniyet” önem kazanmaktadır.

Kamu hizmetlerinde ücrete dayalı rekabet anlayışı oluşmakta pazar dinamikleri önem kazanmaktadır

Yeni düzende “koşulsuz haklar” yerine kullanılması uygun bulunan terimdir.

Hiç bir koşula dayanmayan, sade vatandaş olmaktan kaynaklanan sosyal haklar, yerini bireysel katılımcılık temelinde gelişen koşullu dayanışma anlayışına bırakmaya başlamıştır.

Meta olmaktan çıkarılmış ve güvence altına alınmış olan “emek” kavramı, yerini “çalışmanın teşviki” kavramına bırakılmıştır.

Açıklama:

“Seçici hedefleme” yoluyla “Evrensel eşitlik” kavramı yerine “hakkaniyet” önem
kazanmaktadır. Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

"Bir mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık olması" Yukarıdaki açıklama seçeneklerdeki hangi kavram ile ilişkili olabilir?

Kamusal mal ve hizmet

Rekabet

Dışlanabilirlik

Özel sektör

Kar amacı gütmeyen kuruluş

Açıklama:

Kamusal ya da kamu malı olmanın anlamı, bir mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Seçeneklerden hangisi kamusal nitelikte sağlık mal ve hizmeti olarak değerlendirilebilir?

Başı ağrıyan bireye para karşılığı ilaç temin etmek

Tüberküloz hastalığına karşı aşı olmak

Kış mevsimi başlamadan gribe önlem amaçlı aşı olmak

Abonelik karşılığı özel kaynaklardan sağlık ile ilgili konularda bilgi edinmek

Bulaşıcı hastalıkların önlenmesi amacı ile haşere ve vektör mücadelesi için çevrenin ilaçlanması

Açıklama:

Bulaşıcı hastalıkların önlenmesi amacı ile haşere ve vektör mücadelesi için yapılan çöplük ve çevre ilaçlamaları kamusal nitelikteki sağlık hizmeti örneğidir. İlaçlama yapıldığında herkesin yarar görmesi söz konusudur. Yapılan ilaçlamadan bazı insanların yararlanması, bazılarının ise rekabet nedeniyle yararlanamaması, dışlanması diye bir şey söz konusu değildir, yani ne rekabet ne de dışlanma bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Seçeneklerden hangisi sağlık hizmetlerinin tamamen pazara bırakılmamasının nedenlerinden biri olarak değerlendirilemez?

Bir bireyin sağlık hizmetlerine ne zaman ve ne kadar ihtiyacı olacağına karar vermesi mümkün olmayabilir. Örneğin trafik kazası gibi.

Kamu hizmeti olmak zorunda olan bazı koruyucu sağlık hizmetlerinin bireysel tercihe bırakılması gerektiğinden.

Bazı sağlık sorunları sadece sorunun sahibi olan bireyleri değil, yakın çevresinden
başlayarak toplumu da ilgilendirmektedir. Örneğin bulaşıcı hastalıklar gibi.

Bireysel ihtiyaçları, talepleri karşılamak amacıyla sunulan hizmetlerde bile serbest
pazar kurallarını işletmek, verilecek hizmetin kapsamını, değerini/bedelini belirlemek
her zaman mümkün olamamaktadır.

Açıklama:

Bazı sağlık hizmetleri kamu hizmeti olmak zorundadır. Örneğin, suların klorlanması, hava kirliliğinin kontrolü, zararlı atıkların uzaklaştırılması, sivrisineklerle mücadele, gibi koruyucu hizmetlerin yeterince verilmesi ya da verilmemesi sadece bu hizmeti talep eden bireyleri değil tüm toplumu ilgilendirmektedir. Bu özellikleri nedeniyle bireysel tercihlere bırakılmaları doğru değildir ve kamu adına sunulmaları gerekmektedir. Bundan dolayı bu hizmetlerin pazara bırakılması mümkün değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Sağlık hizmetini sunanlar ile alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatiferi konusundaki bilgi farklılığı" Yukarıdaki açıklama seçeneklerdeki hangi kavram ile ilgili olabilir?

Dışlanabilirlik

Ahlaki tehlike

Bilgi asimetrisi

Yeniden metalaştırma

Koşullu dayanışma

Açıklama:

Bilgi asimetrisi: Sağlık hizmetini sunanlar ile alanlar arasındaki hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği ve alternatiferi konusundaki bilgi farklılığı olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

I. Basit ve ucuz olan koruyucu hizmetler yerine, karmaşık ve pahalı olan tedavi edici hizmetlere ağırlık verilebilir. II. Yoğun bürokrasi nedeniyle acil durumlar için çözüm bulunması, hızlı karar alınması, kararların hızla uygulanması veya yeni düzenlemelere gidilmesi zor olabilir. III. Sağlık hizmetlerinin genel bütçeden ayrılan paylarla finanse edilmesi planlandığında, özellikle her sektör için kaynak ihtiyacının had safhada olduğu yoksul ya da gelişmekte olan ülkelerde sağlık sektörünün bütçe içerisinde diğer sektörlerle rekabete girerek aslan payını alması pek mümkün olmayabilir. Hangisi sağlık hizmetlerinin tamamen devlet tarafından üstlenmesi durumunda ortaya çıkan sorunlardan olabilir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sağlık hizmetleri finansman ve sunumunun tamamen devlet tarafından gerçekleştirildiği durumlarda;

Basit ve ucuz olan koruyucu hizmetler yerine, karmaşık ve pahalı olan tedavi edici hizmetlere ağırlık verilebilir.

Yoğun bürokrasi nedeniyle acil durumlar için çözüm bulunması, hızlı karar alınması, kararların hızla uygulanması veya yeni düzenlemelere gidilmesi zor olabilir.

Sağlık hizmetlerinin genel bütçeden ayrılan paylarla finanse edilmesi planlandığında,
özellikle her sektör için kaynak ihtiyacının had safhada olduğu yoksul ya da
gelişmekte olan ülkelerde sağlık sektörünün bütçe içerisinde diğer sektörlerle rekabete
girerek aslan payını alması pek mümkün olmayabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

I. Halkın sağlık düzeyinde yükselme II. Hizmet maliyetlerinde ve harcamalarında artma III. Sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımda hakkaniyet IV. Bireysel olarak sağlık hizmeti alımında rekabet edilebilirlik İyi bir sağlık hizmeti sisteminden beklenilenler ile ilgili hangisi doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Sağlık hizmetleri finansmanı ve sunumu kim tarafından yapılırsa yapılsın iyi bir sağlık
hizmet sisteminden beklenenler dört başlıkta toplanmaktadır: 1-Halkın sağlık düzeyinde yükselme, 2-Hizmet maliyetlerinde ve harcamalarda azalma, 3-Hizmet alan ve sunanların memnuniyetlerinde artma, 4-Sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımda hakkaniyet.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Seçeneklerden hangisi devletin sağlık hizmeti ile ilgili pazarı düzenleme ve pazarın denetimini yapması için kullanabileceği araçlardan biri değildir?

Ceza

Zorlama

Finansman

Hizmet sunumu

Bilgilendirme

Açıklama:

Devletin pazarın düzenlenmesi ve denetlenmesi rolünü iyi oynayabilmesi için kullanabileceği başlıca araçlar şunlardır:

Bilgilendirme
Düzenleme
Zorlama
Finansman
Hizmet sunumu veya temini

Ceza pazar düzenlemesi ve pazarın denetlenmesinde devlet tarafından kullanılan bir araç değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Seçeneklerden hangisi fırsat veren devlet anlayışı ile sağlık hizmeti sunan bir devletin özelliğidir?

Emek kavramı ön plandadır.

Evrensel eşitlik kavramı önemlidir.

Kamu hizmetlerinde ücrete dayalı rekabet anlayışı vardır.

Koşulsuz haklar anlayışı hakimdir.

Sağlık sektöründe karlılık geri plandadır.

Açıklama:

“Fırsat veren devlet” anlayışı ile kamu sorumlulukları değişime uğramaktadır. Ortaya çıkan değişimin başlıca dört bileşeni bulunmaktadır: Özelleştirme, yeniden metalaştırma, seçici hedefleme ve koşullu dayanışma.

“Özelleştirme” ile kamu hizmetlerinde ücrete dayalı rekabet anlayışı oluşmakta
pazar dinamikleri önem kazanmaktadır.
“Yeniden metalaştırma” ile daha önce meta olmaktan çıkarılmış ve güvence altına
alınmış olan “emek” kavramı, yerini “çalışmanın teşviki” kavramına bırakarak
yeniden metalaştırılmaktadır.
“Seçici hedefleme” yoluyla “Evrensel eşitlik” kavramı yerine “hakkaniyet” önem
kazanmaktadır.
“Koşullu dayanışma” ise, yeni düzende “koşulsuz haklar” yerine kullanılması uygun bulunan terimdir. Hiç bir koşula dayanmayan, sade vatandaş olmaktan kaynaklanan sosyal haklar, yerini bireysel katılımcılık temelinde gelişen koşullu dayanışma anlayışına bırakmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

"Hizmetleri sunanlar ile finanse edenlerin devletçe belirlenmiş kamu yararını koruyucu kurallara uymak kaydıyla, fiyat ve kalite konusunda rekabete girmesidir."
Açıklama seçeneklerdeki hangi kavram ile ilgili olabilir?

Yarı pazar

Yönetilen rekabet

Serbest pazar

Yönetilen sağlık

Seçici hedefleme

Açıklama:

Yönetilen rekabet, hizmetleri sunanlar ile finanse edenlerin devletçe belirlenmiş kamu yararını koruyucu kurallara uymak kaydıyla, fiyat ve kalite konusunda rekabete girmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Hangisi sağlık hizmetinde devlet elinin yani devletçi bir yaklaşımın olduğu durumlarda karşılaşılan bir durumdur?

Sağlık hizmeti sunumu kontrolünde zorluk

İşletme giderlerinin kontrolünde zorluk

Risk altındaki grupların korunabilmesi

Sağlık sektörü harcamalarının kontrolünde zorluk

Temel sağlık göstergelerindeki düzelmelerin çok yavaş olması

Açıklama:

Sağlık hizmetinde devletçi bir yaklaşım olduğunda aşırı hizmet sunumunun kontrol edildiği, risk altındaki grupların korunduğu, işletme giderlerinin kontrolü edildiği ve temel sağlık göstergelerindeki düzelmelerin hızlandığı ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Bir mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık olması neyi ifade etmektedir?

Kamusal mal ve hizmet

Rekabet

Dışlanabilirlik

Kar amacı gütmeyen kuruluşlar

Sağlık

Açıklama:

Bir mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık olmasına kamusal mal ve hizmet adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin herkesin erişimine aynı ölçüde açık olmamasına ne ad verilmektedir?

Rekabet

Dışlanabilirlik

Kamusal mal ve hizmet

Kar amacı gütmeyen kuruluşlar

Ahlaki tehlike

Açıklama:

Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin herkesin erişimine aynı ölçüde açık olmamasına dışlanabilirlik adı verilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

I. Sağlık hizmetlerinde verimliliği arttırmak amacıyla devletin rolünün azaltılması,
II. Merkeziyetçilik yerine yerinden yönetim ilkelerinin benimsenmesi,
III.Toplumun çıkarları yerine bireyin ihtiyaçlarının ön planda olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri neoliberal politkalar kapsamına girmektedir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde verimliliği arttırmak amacıyla devletin rolünün azaltılması,merkeziyetçilik yerine yerinden yönetim ilkelerinin benimsenmesi ve toplumun çıkarları yerine bireyin ihtiyaçlarının ön planda olması neoliberal politikalar kapsamına girmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Sağlık hizmetini sunanlar ile alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatifleri konusundaki bilgi farklılığı ne anlama gelmektedir?

Bilgi asimetrisi

Ahlaki tehlike

Hakkaniyet

Verimlilik

Özel sektör

Açıklama:

Sağlık hizmetini sunanlar ile alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatifleri konusundaki bilgi farklılığı bilgi asimetrisi adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Halkın sağlık düzeyini gösteren temel göstergeler olarak bebek ölüm hızı, anne
ölüm hızı, yetişkin ölüm hızları ve doğumda yaşam beklentisi kullanılması hangi sağlık hizmet finansman maddesi kapsamına girmektedir?

Sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımda hakkaniyet

Zorlama

Halkın sağlık düzeyinde yükselme

Hizmet maliyetlerinde ve harcamalarda azalma

Hizmet alan ve sunan memnuniyetinde artma

Açıklama:

Halkın sağlık düzeyini gösteren temel göstergeler olarak bebek ölüm hızı, anne
ölüm hızı, yetişkin ölüm hızları ve doğumda yaşam beklentisi kullanılması Halkın sağlık düzeyinde yükselmesi kapsamına girmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Bağımlılığın kötü bir alışkanlık olduğuna yönelik çeşitli kamu yayın organlarında reklamlar ile belirtilmesi, devletin kullandığı hangi araca örnektir?

Zorlama

Bilgilendirme

Düzenleme

Finansman

Hizmet sunum ve temini

Açıklama:

Bilgilendirme, çeşitli sağlık riskleri konusunda toplumun bilgilendirilmesi, gerekli önlemlerin alınması için bireylerin uyarılması, eğitilmesi devletin kullanabileceği önemli bir araçtır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Sağlık mesleklerinin ve sağlık kuruluşlarının akreditasyonu, belgelendirilmesi, çeşitli hizmetler için standartların belirlenmesi, hasta haklarının tanımlanması ve duyurulması, malpraktis yaptırımlarının düzenlenmesi gibi uygulamalar devletin kullandığı hangi düzenleme aracı kapsamına girer?

Bilgilendirme

Zorlama

Finansman

Düzenleme

Hizmet sunum ve temini

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 27

Uyuşturucu ve organ ticaretinin yasaklanması ve bunları önleyici yaptırımlar getirilmesi, devletin uyguladığı hangi kararlar ile mümkündür?

Bilgilendirme

Finansman

Düzenleme

Hizmet sunum ve temini

Zorlama

Açıklama:

Bilgilendirme ve düzenlemeler ile hayata geçirilmesi güç olan bazı önlemlerin, gerektiğinde yasal alt yapısının da oluşturularak, zorunlu hâle getirilmesi devletlerin eşlinde bulunan önemli bir araçtır. Örneğin, sosyal sigorta sistemlerinde işverenin çalışanın sigortası için katkıda bulunmasının sağlanması, uyuşturucu ticaretinin, organ ticaretinin yasaklanması ve bunları önleyici yaptırımlar getirilmesi, devletin zorlayıcı kararları ile mümkündür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Kamu hizmetlerinde ücrete dayalı rekabet anlayışı oluşmakta pazar dinamikleri önem kazanması hangi kamu değişimi kapsamındadır?

Özelleştirme

Finansman

Yeniden metalaştırma

Seçici hedefleme

Koşullu dayanışma

Açıklama:

Özelleştirme, ile kamu hizmetlerinde ücrete dayalı rekabet anlayışı oluşmakta pazar dinamikleri önem kazanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Hizmetleri sunanlar ile finanse edenlerin devletçe belirlenmiş kamu yararını koruyucu kurallara uymak kaydıyla, fiyat ve kalite konusunda rekabete girmesine ne ad verilmektedir?

Zorlama

Yönetilen rekabet

Finansman

Düzenleme

Hizmet sunumu ve temini

Açıklama:

Hizmetleri sunanlar ile finanse edenlerin devletçe belirlenmiş kamu yararını koruyucu kurallara uymak kaydıyla, fiyat ve kalite konusunda rekabete girmesine yönetilen rekabet adı verilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Bir mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık olmasına ne ad verilir?

Kamusal mal ve hizmet

Rekabet

Dışlanabilirlik

Ortaklık

Ortak pazar

Açıklama:

Kamusal ya da kamu malı olmanın anlamı, bir mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık
olmasıdır.
Bir mal veya hizmetin kamusal mı yoksa bireysel mi olduğuna karar vermek için iki özelliğini dikkate almak gerekir: rekabet ve dışlanabilirlik. Tam anlamıyla kamusal olan mal veya hizmetlerde bu iki özellik yok iken, tamamen bireysel olanlarda her iki özellik de bulunmaktadır.
Kamusal mal ve hizmet: Bir mal ya da hizmetin herkesin
kullanımına veya tüketimine açık olması.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin başkalarının kullanım veya tüketimini etkilemesi nedir?

Piyasa

Reklam

Rekabet

Mal ve hizmet

Dışlanabilirlik

Açıklama:

Rekabetin olmaması demek, bir kişinin o malı veya hizmeti kullanmasının, bir başkasının kullanımını etkilememesi, yani kullanım ya da tüketim sırasında başkaları ile rekabete girilmemesi demektir. Dışlanabilirliğin olmaması ise mal veya hizmetlere erişim, kullanma, tüketme konusunda bazıları için engellerin bulunmaması, herkes için aynı ölçüde
ulaşılabilir olması anlamına gelmektedir.
Rekabet : Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin başkalarının kullanım veya tüketimini etkilemesi.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Eğer hizmetlerin finansmanı ağırlıklı olarak kamu tarafından, yani devletin bütçesinden, vergi gelirlerinden karşılanıyor, hizmetler de devletin sağlık personeli, hastaneleri ve kuruluşları tarafından sunuluyor ise bu sisteme verilen ad aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Dışlanabilirlik

Rekabetçi

Bireysel

Özel

Devletçi

Açıklama:

Eğer hizmetlerin finansmanı ağırlıklı olarak kamu tarafından, yani devletin bütçesinden, vergi gelirlerinden karşılanıyor, hizmetler de devletin sağlık personeli, hastaneleri ve kuruluşları tarafından sunuluyor ise, kamusal yani “devletçi” bir sistem var demektir.
Günümüzde bu tür sağlık hizmet sistemleri İskandinav ülkelerinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Sağlık hizmetlerinde verimliliği arttırmak amacıyla devletin rolünün azaltılması, merkeziyetçilik yerine yerinden yönetim ilkelerinin benimsenmesi, toplumun çıkarları yerine bireyin ihtiyaçlarının ön planda olması gibi özellikler hangi politikalar ile açıklanabilir?

Serbest pazar koşulları

Neoliberal politikalar

Kâr amacı gütmeyen politikalar

Hizmet alan ve sunan memnuniyeti

Hizmet maliyetleri

Açıklama:

Neoliberal politikalar, sağlık hizmetlerinde verimliliği arttırmak amacıyla devletin rolünün azaltılması, merkeziyetçilik yerine yerinden yönetim ilkelerinin benimsenmesi, toplumun çıkarları yerine bireyin ihtiyaçlarının ön planda olması, sağlık hizmetlerinin vergilerle finanse edilen bir kamu hizmeti olması yerine özelleştirilerek piyasa, serbest “pazar” koşullarında sunulması esaslarına dayanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Sağlık hizmetleri finansmanı ve sunumu kim tarafından yapılırsa yapılsın iyi bir sağlık hizmet sistemini kaç başlık altında inceleyebiliriz?

Açıklama:

Sağlık hizmetleri finansmanı ve sunumu kim tarafından yapılırsa yapılsın iyi bir sağlık hizmet sisteminden beklenenler dört başlıkta toplanmaktadır:
1-Halkın sağlık düzeyinde yükselme,
2-Hizmet maliyetlerinde ve harcamalarda azalma,
3-Hizmet alan ve sunanların memnuniyetlerinde artma,
4-Sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımda hakkaniyet.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Sağlık hizmet sisteminden beklenenlerin en doğru şekilde başarılabilmesi için mutlaka devletlerin sorumluluk alanında olması gereken başlıca konulardan birisi değildir?

Kamusal nitelikteki malların optimal derecede üretimi

Yoksulların ve hizmete erişimi olmayan grupların hizmet almasını sağlama

Pazara bırakılan mal ve hizmetler için düzenleme ve etkili denetim

Pazara bırakılan mal ve hizmetler için etkin reklam faaliyeti

Kamusal nitelikteki mal ve hizmetlerin devlet tarafından sunulması gerekir

Açıklama:

Öte yandan, yoksullar, engelliler, yaşlılar, mahrumiyet bölgelerinde yaşayanlar, özellikli gruplar gibi, ekonomik, coğrafi, kültürel ve benzeri nedenlerle pazara bırakılan sağlık hizmetlerine erişimi olmayanlar için sağlık hizmeti temini de devletlerin görevi olmak zorundadır.
Yukarıda sıralanan sağlık hizmet sisteminden beklenenlerin en doğru şekilde başarılabilmesi
için mutlaka devletlerin sorumluluk alanında olması gereken başlıca konular şu şekilde sıralanmaktadır:
• Kamusal nitelikteki mal ve hizmetlerin optimal derecede üretimi
• Yoksulların ve hizmete erişimi olmayan grupların hizmet almasını sağlama
• Pazara bırakılan mal ve hizmetler için düzenleme ve etkili denetim
Kamusal nitelikte olduğu için özel sektöre bırakılması mümkün olmayan ya da bu sektör açısından bir çekiciliği olmayan mal ve hizmetlerin devlet tarafından üretilmesi ve sunulması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

"Yönetilen rekabet" kavramı ilk kez nerede ve hangi yılda kullanılmaya başlanmıştır? Doğru seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

1970’li yıllarda Çin'de

1825 ’li yıllarda İngiltere'de

1995’li yıllarda Arjantin'de

1970’li yıllarda ABD’de

1980’li yıllarda Almanya da

Açıklama:

Yönetilen rekabetin ana fikri, hizmetleri sunanlar ile finanse edenlerin (sigortacıların), devletçe belirlenmiş kamu yararını koruyucu kurallara
uymak kaydıyla, fiyat ve kalite konusunda rekabete girmesidir. Bunu başarmak için hizmet sunumunun ve ödeme yöntemlerinin, daha maliyet-bilinçli ve daha kalite-bilinçli olacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.
Sağlık hizmetlerinin, tamamen pazar koşullarına bırakılmasının ya da tamamen devlet tarafından finanse edilip sunulmasının neden olabileceği çeşitli sakıncaları aşmak amacıyla ortaya çıkan yönetimli rekabet ya da yönetilen rekabet kavramı ilk kez 1970’li yıllarda ABD’de kullanılmaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Küreselleşme ile birlikte daha önce yaygın olan “sosyal devlet” anlayışı, “fırsat veren devlet” anlayışına dönüşmekte, kamu sorumlulukları bu doğrultuda değişime uğramaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi ortaya çıkan bu değişimin bileşenlerinden biri değildir?

Özelleştirme

Yeniden metalaştırma

Ahlaki tehlike

Seçici hedefleme

Koşullu dayanışma

Açıklama:

Bazı yazarlara göre küreselleşme ile birlikte daha önce yaygın olan “sosyal devlet” anlayışı, “fırsat veren devlet” anlayışına dönüşmekte, kamu sorumlulukları bu doğrultuda değişime uğramaktadır. Ortaya çıkan değişimin başlıca dört bileşeni bulunmaktadır: Özelleştirme, yeniden metalaştırma, seçici hedefleme ve koşullu dayanışma.

Doğru Cevap: C

Soru 38

"Hizmetleri sunanlar ile finanse edenlerin (sigortacıların), devletçe belirlenmiş kamu yararını koruyucu kurallara uymak kaydıyla fiyat ve kalite konusunda rekabete girmesidir." Bu tanım aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilidir?

Yönetilen rekabetin ana fikri

Hekim ve kurum teşvikleri

Sosyal sigortacılığın yaygınlığı

Arzın oluşturduğu talep

Yeniden metalaştırma

Açıklama:

Yönetilen rekabetin ortaya çıkış nedenleri arasında, sağlık hizmeti maliyetlerinin artmasının yanı sıra, sunucular arasında gözlenen anormal, açıklanması zor farklılıklar da yer almaktadır.
Yönetilen rekabetin ana fikri, hizmetleri sunanlar ile finanse edenlerin (sigortacıların), devletçe belirlenmiş kamu yararını koruyucu kurallara uymak kaydıyla, fiyat ve kalite konusunda rekabete girmesidir. Bunu başarmak için hizmet sunumunun ve ödeme yöntemlerinin, daha maliyet-bilinçli ve daha kalite-bilinçli olacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Bir mal veya hizmetin arzı, yani miktarı az, talep edeni, yani alıcısı fazla ise fiyatı artmakta, fiyat artışı sürdüğünde bir müddet sonra alıcılar azalmaktadır. Bunun tersi de doğru olmakta, yani arzı, miktarı fazla, ancak talep edeni, alıcısı az olan mal veya hizmetlerin fiyatı düşmektedir.Bu yaklaşımın dayandığı kaç varsayım vardır?

Açıklama:

Günümüzde geçerli olan ekonomik teorilere göre bir mal veya hizmetin pazardaki değerini ifade eden fiyatı, pazarda ne miktarda bulunduğu ile onu almak isteyenlerin sayısı ve alım gücü tarafından belirlenmektedir. Üretilen hiçbir mal veya hizmet sonsuz miktarda
olmadığından, pazar alıcılar açısından bir rekabet ortamı oluşturmaktadır. Bir mal veya hizmetin arzı, yani miktarı az, talep edeni, yani alıcısı fazla ise fiyatı artmakta, fiyat
artışı sürdüğünde bir müddet sonra alıcılar azalmaktadır. Bunun tersi de doğru olmakta, yani arzı, miktarı fazla, ancak talep edeni, alıcısı az olan mal veya hizmetlerin fiyatı düşmektedir.
Bu yaklaşımın dayandığı iki varsayım vardır:
1. Tüm sunucu ve alıcılar pazara gönüllü olarak girip çıkmakta serbesttirler ve her zaman alternatifleri vardır.
2. Hem alıcılar hem de sunucular, fiyatlar ve alternatifler konusundaki bilgilere ulaşma konusunda eşit imkânlara sahiptirler.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi devletin pazarın düzenlenmesi ve denetlenmesi rolünü iyi oynayabilmesi için kullanabileceği başlıca araçlardan biri değildir?

Bilgilendirme

Düzenleme

Zorlama

Finansman

İade

Açıklama:

Finansman, zorlama, düzenleme, bilgilendirme, hizmet sunumu veya temini devletin pazarın düzenlenmesi ve denetlenmesi rolünü iyi oynayabilmesi için kullanabileceği başlıca araçlardan arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde yönetilen rekabetin ana fikridir?

Hizmetleri sunanlar ile finanse edenlerin (sigortacıların), devletçe belirlenmiş kamu yararını koruyucu kurallara uymak kaydıyla, fiyat ve kalite konusunda rekabete girmesidir.

Sağlık hizmetlerinin, tamamen pazar koşullarına bırakılmasının ya da tamamen devlet tarafından finanse edilip sunulmasını sağlamasıdır.

Gereksiz işlemleri ve maliyetleri en aza indirgemektir.

Sağlık hizmeti sunucuları ile sigortacılar arasındaki rekabeti yönetmenin amacı hastaya en kaliteli hizmeti en ucuza almaktır.

Pazar dinamiklerinin sağladığı verimlilikten yararlanmaktır.

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde yönetilen rekabetin ana fikri, hizmetleri sunanlar ile finanse edenlerin (sigortacıların), devletçe belirlenmiş kamu yararını koruyucu kurallara uymak kaydıyla, fiyat ve kalite konusunda rekabete girmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Yönetilen rekabeti en iyi anlatan terimlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Yarı-pazar

Tam-pazar

Örtülü-pazar

Ham-pazar

İç-pazar

Açıklama:

Yönetilen rekabeti en iyi anlatan terimlerden biri, yarı--pazardır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Yönetilen rekabet kavramı ilk kez hangi yıllarda ve hangi ülkede kullanılmaya başlamıştır?

1970'li yıllarda ABD'de

1970'li yıllarda İngiltere'de

1980'li yıllarda Fransa'da

1980'li yıllarda ABD'de

1960'lı yıllarda İngiltere'de

Açıklama:

Yönetilen rekabet kavramı ilk kez 1970'li yıllarda ABD'de kullanılmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Tıbbi hizmetlerin sunumunun ve yapılacak harcamaların, bireylerin ihtiyaçları ve ödeme güçleri dikkate alınarak adil şekilde gerçekleşmesi anlamına gelen aşağıdakilerden hangisidir?

Hakkaniyet

Memnuniyet

Kabul

Sunum

Takdir

Açıklama:

Tıbbi hizmetlerin sunumunun ve yapılacak harcamaların, bireylerin ihtiyaçları ve ödeme güçleri dikkate alınarak adil şekilde gerçekleşmesi anlamına gelen hakkaniyettir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Sağlık hizmetleri finansmanı ve sunumu kim tarafından yapılırsa yapılsın iyi bir sağlık hizmet sisteminden beklenenlerden biri değildir?

Halkın sağlık düzeyinde yükselme

Hizmet maliyetlerinde ve harcamalarda azalma

Hizmet alan ve sunan memnuniyetinde artma

Sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımda hakkaniyet

Kamusal nitelikteki mal ve hizmetlerin optimal derecede üretimi

Açıklama:

Kamusal nitelikteki mal ve hizmetlerin optimal derecede üretimi, sağlık hizmet sisteminden beklenenlerin en doğru şekilde başarılabilmesi için mutlaka devletlerin sorumluluk alanında olması gerekenlerden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Ücretini sigortadan alacağını bilen bir doktor veya sağlık kuruluşu ile alacağı hizmet için cebinden
ödeme yapmayan bir hastanın, hizmetlerin miktarı, maliyeti konusunda tutumlu ve mantıklı
davranmaması seklinde ortaya çıkan sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Ahlaki tehlike

Hizmet tehlikesi

Sağlık tehlikesi

Hasta tehlikesi

Ücret tehlikesi

Açıklama:

Ücretini sigortadan alacağını bilen bir doktor veya sağlık kuruluşu ile alacağı hizmet için cebinden
ödeme yapmayan bir hastanın, hizmetlerin miktarı, maliyeti konusunda tutumlu ve mantıklı
davranmaması seklinde ortaya çıkan sorun ahlaki tehlikedir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Sağlık hizmetini sunanlar ele alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatifleri
konusundaki bilgi farklılığına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir

Bilgi asimetrisi

Bilgi düzeyi

Bilgi ölçütü

Bilgi sunumu

Bilgi paylaşımı

Açıklama:

Sağlık hizmetini sunanlar ele alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatifleri
konusundaki bilgi farklılığına verilen ad bilgi asimetrisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi özel sektör tarafından sunulan hizmetlerin vergi gelirleri ve sosyal sigorta ile
karşılanmasının gerçekleştirildiği ülkelerden biri değildir?

Japonya

Almanya

Fransa

Kanada

Uruguay

Açıklama:

Japonya, Kanada, Fransa, Almanya özel sektör tarafından sunulan hizmetlerin vergi gelirleri ve sosyal sigorta ile karşılanmasının gerçekleştirildiği ülkeler arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Sağlık güvencesinin ve hizmet sunumunun devlet tarafından sağlanmasının gerçekleştirildiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İskandinav ülkeleri

Almanya

Japonya

Kanada

Fransa

Açıklama:

Sağlık güvencesinin ve hizmet sunumunun devlet tarafından sağlanması, İskandinav ülkelerinde olur.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi bir ürün/mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık olması anlamına gelir?

İkame ürün

Lüks ürün

Zorunlu mal

Normal mal

Kamu malı

Açıklama:

Bazı sağlık hizmetleri nitelik itibariyle kamu malı ve hizmeti olmak durumunda iken bazıları bireysel olarak tanımlanabilmektedir. Kamusal ya da kamu malı olmanın anlamı, bir mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde kamusal yani devletçi bir sağlık hizmet sistemi bulunmaktadır?

ABD

Almanya

Fransa

Japonya

İskandinav ülkeleri

Açıklama:

Eğer hizmetlerin finansmanı ağırlıklı olarak kamu tarafından, yani devletin bütçesinden, vergi gelirlerinden karşılanıyor, hizmetler de devletin sağlık personeli, hastaneleri ve kuruluşları tarafından sunuluyor ise, kamusal yani “devletçi” bir sistem var demektir. Günümüzde bu tür sağlık hizmet sistemleri İskandinav ülkelerinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde özel sektörcü bir sağlık hizmet sistemi bulunmaktadır?

ABD

Fransa

Kanada

Almanya

Japonya

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdaki ülkelerden hangisi sağlık hizmetleri finansmanının genel anlamda kamusal, sunumunun ise özel olduğu ülkeler arasındadır?

Norveç

İsviçre

Finladiya

Japonya

İsveç

Açıklama:

Sağlık hizmetleri finansmanının ağırlıklı olarak kamusal, sunumunun ise özel olması bir başka seçenek olup Almanya, Fransa, Japonya gibi ülkelerde görülen bir durumdur. Bu tür sistemlerde hizmet ağırlıklı olarak piyasadaki, pazardaki özel hizmet sunucuları tarafından verilmekte hizmetlerin finansmanı ise bazen devletin bütçesinden, bazen de işveren ve çalışan katkıları ile oluşturulan sosyal sigortalardan karşılanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi iyi bir sağlık hizmet sistemini oluşturan bileşenlerden, doğumda yaşam beklentisinde artış sağlanması ve tüm ölüm hızlarında azalma gibi beklentilerin içinde bulunduğu bileşendir?

Hizmet alan memnuniyetinde artma

Halkın sağlık düzeyinde yükselme

Hizmet maliyetlerinde ve harcamalarda azalma

Sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımda hakkaniyet

Hizmet sunan memnuniyetinde artma

Açıklama:

• Halkın sağlık düzeyinde yükselme
Halkın sağlık düzeyini gösteren temel göstergeler olarak bebek ölüm hızı, anne ölüm hızı, yetişkin ölüm hızları ve doğumda yaşam beklentisi kullanılmaktadır. İyi bir sağlık hizmet sisteminin tüm ölüm hızlarında azalma, doğumda yaşam beklentisinde artış sağlaması gerekmektedir. Çeşitli ülkelerdeki göstergelerde zaman içerisinde görülen değişimler incelendiğinde, sağlık hizmetleri finansmanının ağırlıklı olarak kamu tarafından sağlandığı ve hizmetlerin de büyük ölçüde devlet tarafından sunulduğu ülkelerin, bu konularda sağlık hizmetlerini özelleştirmiş olan ülkelerden daha başarılı olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi devletin pazarın düzenlenmesi için kullanabileceği başlıca araçlardan "bağımlılık yapan maddeler için uyarılarda bulunması" ifadesini karşılar?

Düzenleme

Zorlama

Bilgilendirme

Finansman

Hizmet sunumu veya temini

Açıklama:

• Bilgilendirme
Çeşitli sağlık riskleri konusunda toplumun bilgilendirilmesi, gerekli önlemlerin alınması için bireylerin uyarılması, eğitilmesi devletin kullanabileceği önemli bir araçtır. Örneğin, sigaranın, alkol ve bağımlılık yapan maddelerin, obezitenin sağlık üzerindeki zararları konusunda topluma yönelik olarak planlanacak eğitim programları, sonuçları itibariyle bazı sağlık harcamalarını kontrol altına alma amacını gütmektedir. Bu tür eğitim ve bilgilendirmeler sadece sağlık hizmetini alanlara da sunucularına da yapılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi devletin pazarın düzenlenmesi için kullanabileceği başlıca araçlardan "sağlık mesleklerinin ve sağlık kuruluşlarının akreditasyonu" konusunu içinde barındırır?

Zorlama

Bilgilendirme

Hizmet sunumu veya temini

Düzenleme

Finansman

Açıklama:

• Düzenleme
Özel hizmet sunucuların çalışma şekillerinin ve hizmet standartlarının düzenlenerek denetlenmesi devletlerin elinde olan bir başka önemli araçtır. Örneğin, sağlık mesleklerinin ve sağlık kuruluşlarının akreditasyonu, belgelendirilmesi, çeşitli hizmetler için standartların belirlenmesi, hasta haklarının tanımlanması ve duyurulması, malpraktis yaptırımlarının düzenlenmesi gibi uygulamalar sayesinde pazarın düzgün ve kurallı işlemesi sağlanabilmekte, keyfi ve başıboşluğun önüne geçilebilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi devletin pazarın düzenlenmesi için kullanabileceği başlıca araçlardan "sosyal sigorta sistemlerinde işverenin çalışanın sigortası için katkıda bulunmasının sağlanması" durumunu ifade eder?

Hizmet sunumu veya temini

Finansman

Zorlama

Düzenleme

Bilgilendirme

Açıklama:

• Zorlama
Bilgilendirme ve düzenlemeler ile hayata geçirilmesi güç olan bazı önlemlerin, gerektiğinde yasal alt yapısının da oluşturularak, zorunlu hale getirilmesi devletlerin eşlinde bulunan önemli bir araçtır. Örneğin, sosyal sigorta sistemlerinde işverenin çalışanın sigortası için katkıda bulunmasının sağlanması, uyuşturucu ticaretinin, organ ticaretinin yasaklanması ve bunları önleyici yaptırımlar getirilmesi, devletin zorlayıcı kararları ile mümkündür.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi devletin pazarın düzenlenmesi için kullanabileceği başlıca araçlardan "devletin özel sektör karşısında rakip sunucu şeklinde yer alması" durumunun gerçekleşebileceği bir olaydır?

Hizmet sunumu veya temini

Finansman

Bilgilendirme

Zorlama

Düzenleme

Açıklama:

• Hizmet sunumu veya temini
Gerekli olan durumlarda sağlık hizmetlerinin kamu kuruluşları tarafında sunulması, veya kamu kaynakları kullanılarak özel sektörden hizmet satın alınması devletlerin elinde bulunan önemli bir araçtır. Ünitenin çeşitli bölümlerinde de değinildiği gibi, yoksullar, engelliler, coğrafi anlamda ulaşım sorunu olan mahrumiyet bölgelerinde yaşayanlar için özel sektör tarafından hizmet sunulması gerçekçi olmadığından bu konuda görev devlete düşmektedir. Hizmet sunumu, özel sektörün ilgi alanında olmayan kesimler için yapılabileceği gibi, devletin özel sektör karşısında rakip sunucu şeklinde yer alarak pazarın düzenlenmesi amacıyla da yapılabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi sosyal devlet anlayışının fırsat veren devlet modeline dönüşmesi doğrultusunda ortaya çıkan bileşenlerden, "evrensel eşitlik" kavramı yerine "hakkaniyet" kavramının önem kazandığı bileşendir?

Özelleştirme

Yeniden metalaştırma

Koşullu dayanışma

Seçici hedefleme

Hizmette verimlilik

Açıklama:

• “Özelleştirme” ile kamu hizmetlerinde ücrete dayalı rekabet anlayışı oluşmakta pazar dinamikleri önem kazanmaktadır.
• “Yeniden metalaştırma” ile daha önce meta olmaktan çıkarılmış ve güvence altına alınmış olan “emek” kavramı, yerini “çalışmanın teşviki” kavramına bırakarak yeniden metalaştırılmaktadır.
• “Seçici hedefleme” yoluyla “Evrensel eşitlik” kavramı yerine “hakkaniyet” önem kazanmaktadır.
• “Koşullu dayanışma” ise, yeni düzende “koşulsuz haklar” yerine kullanılması uygun bulunan terimdir. Hiç bir koşula dayanmayan, sade vatandaş olmaktan kaynaklanan sosyal haklar, yerini bireysel katılımcılık temelinde gelişen koşullu dayanışma anlayışına bırakmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Bir mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık olmasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Kamusal mal ve hizmet

Rekabet

Dışlanabilirlik

Pazar hacmi

Piyasa

Açıklama:

Bir mal ya da hizmetin herkesin kullanımına veya tüketimine açık olmasına "Kamusal mal ve hizmet" adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin başkalarının kullanım veya tüketimini etkilemesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Rekabet

Kamusal mal ve hizmet

Dışlanabilirlik

Kamusal alan

Bireysel alan

Açıklama:

Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin başkalarının kullanım veya tüketimini etkilemesine rekabet adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin herkesin erişimine aynı ölçüde açık olmamasına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Dışlanabilirlik

Rekabet

Kamusal mal ve hizmet

Pazar rolü

Bireysel rol

Açıklama:

Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin herkesin erişimine aynı ölçüde açık olmamasına dışlanabilirlik adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Özel sektör tarafından sunulan hizmetlerin vergi gelirleri ve sosyal sigorta ile karşılanmasına örnek ülkelerden biri değildir?

Almanya

Fransa

Japonya

Kanada

Norveç

Açıklama:

Özel sektör tarafından sunulan hizmet- lerin vergi gelirleri ve sosyal sigorta ile karşılanması
Örnek: Almanya, Fransa, Japonya, Kanada

Doğru Cevap: E

Soru 64

Sağlık hizmetini sunanlar ile alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatifleri konusundaki bilgi farklılığına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Bilgi asimetrisi

Ahlaki tehlike

Düzenleme

Zorlama

Finansman

Açıklama:

Sağlık hizmetini sunanlar ile alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatifleri konusundaki bilgi farklılığına bilgi asimetrisi denir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Ücretini sigortadan alacağını bilen bir doktor veya sağlık kuruluşu ile alacağı hizmet için cebinden ödeme yapmayan bir hastanın, hizmetlerin miktarı, maliyeti konusunda tutumlu ve mantıklı davranmaması şeklinde ortaya çıkan soruna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Ahlaki tehlike

Kamusal tehlike

Bireysel tehlike

Sosyal tehlike

Biçimsel Tehlike

Açıklama:

Ahlaki tehlike

Doğru Cevap: A

Soru 66

Tıbbi hizmetlerin sunumunun ve yapılacak harcamaların, bireylerin ihtiyaçları ve ödeme güçleri dikkate alınarak adil şekilde gerçekleşmesi anlamına gelen aşağıdakilerden hangisidir?

Hakkaniyet

İyi niyet

Teslimiyet

Özelleştirme

Metalaştırma

Açıklama:

Tıbbi hizmetlerin sunumunun ve yapılacak harcamaların, bireylerin ihtiyaçları ve ödeme güçleri dikkate alınarak adil şekilde gerçekleşmesine hakkaniyet denir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Yönetilen rekabeti en iyi anlatan terimlerden birisi aşağıdakilerden hangisidir?

Yarı-pazar

Tam pazar

Orta pazar

Çeyrek pazar

Son pazar

Açıklama:

Yönetilen rekabeti en iyi anlatan terimlerden birisi “yarı-pazar” (quasi-market) ifa- desidir. Başlangıçta sosyal politikaların önem taşıdığı alanlar için, özellikle de eğitim için kullanılan bu terim bir süre sonra sağlık sektörü için de kullanılmaya başlanmıştır. Bu terim ile kastedilen, kamu yararını amaçlayan sosyal sigorta sistemlerinin kazandırdığı hakkaniyet ilkelerine uygun faydaların kaybedilmeden, serbest pazarın verimlilik kazanımlarına kavuşmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Sağlık hizmeti sunucuları ile sigortacılar arasındaki rekabeti yönetmenin amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Hastaya en kaliteli hizmeti en ucuza almak

Hastaya en kaliteli hizmeti en hızlı almak

Hastaya en kaliteli hizmeti en kolaya almak

Hastaya en kaliteli hizmeti en düzgün şekilde almak

Hastaya en kaliteli hizmeti en gizli şekilde almak

Açıklama:

Sağlık hizmeti sunucuları ile sigortacılar arasındaki rekabeti yönetmenin amacı, hastaya en kaliteli hizmeti en ucuza almaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Sağlık hizmetlerinin, tamamen pazar koşullarına bırakılmasının ya da tamamen devlet tarafından finanse edilip sunulmasının neden olabileceği çeşitli sakıncaları aşmak amacıyla ortaya çıkan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yönetilen rekabet

Adaletli rekabet

Kıyasıya rekabet

İdari rekabet

Bireysel rekabet

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 70

Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin başkalarının kullanım veya tüketimini etkilemesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilmektedir?

Kamusal mal ve hizmet

Rekabet

Dışlanabilirlik

Pazar

Piyasa

Açıklama:

Rekabet : Bir mal veya hizmetin kullanım ya da tüketiminin başkalarının kullanım veya tüketimini etkilemesi.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Ahlaki tehlike

Bilgi asimetrisi

Yarı-pazar

Seçici hedeflendirme

Yeniden metalaştırma

Açıklama:

Hizmeti sunanlara yapılan ödemelerin alanlar tarafından değil de özel sigorta ve benzeri bir kurum tarafından yapılması maliyetlerin kontrolü amacını taşımakla birlikte tam tersi de olabilmektedir. Ücretini sigortadan alacağını bilen bir doktor veya sağlık kuruluşu ile alacağı hizmet için cebinden ödeme yapmayan bir hastanın, hizmetlerin miktarı, maliyeti konusunda tutumlu ve mantıklı davranmasını beklemek pek gerçekçi olmamakta, “ahlaki tehlike” olarak bilinen sorun ortaya çıkmaktadır. Üstelik özel sigorta ve benzeri kurumların işletme giderleri de dolaylı olarak sağlık hizmetlerinin maliyetine yansımakta ve ek yükler getirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık hizmetlerinin pazar anlayışı içerisinde ele alınmasını engelleyen nedenler arasında sayılabilir?
I. Bir bireyin sağlık hizmetlerine ne zaman ve ne kadar ihtiyacı olacağına karar vermesi, gerektiğinde bu ihtiyacını ertelemesi çoğu zaman mümkün değildir.
II. Sağlık hizmetlerini sunanlar ile alanlar arasındaki bilgi asimetrisi, bilgi eşitsizliği nedeniyle alınan sağlık hizmetlerinin her zaman gerekli ve yararlı olduklarını söylemek güçtür.
III. Bireysel ihtiyaçları, talepleri karşılamak amacıyla sunulan hizmetlerde bile serbest pazar kurallarını işletmek, verilecek hizmetin kapsamını, değerini/bedelini belirlemek her zaman mümkün olamamaktadır.

Yalnız II

I-III

I-II-III

Yalnız III

I-II

Açıklama:

İfadelerin tamamı nedenler arasında sayılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

İyi bir sağlık hizmet sisteminden beklenenler başlıklar aşağıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
1-Halkın sağlık düzeyinde yükselme,
2-Hizmet maliyetlerinde ve harcamalarda azalma,
3-Hizmet alan ve sunanların memnuniyetlerinde artma,
4-Sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımda hakkaniyet

1-2

1-2-3-4

3-4

2-4

1-3

Açıklama:

Sağlık hizmetleri finansmanı ve sunumu kim tarafından yapılırsa yapılsın iyi bir sağlık hizmet sisteminden beklenenler dört başlıkta toplanmaktadır: 1-Halkın sağlık düzeyinde yükselme, 2-Hizmet maliyetlerinde ve harcamalarda azalma, 3-Hizmet alan ve sunanların memnuniyetlerinde artma, 4-Sağlık hizmetlerine erişim ve kullanımda hakkaniyet.

Doğru Cevap: B

Soru 74

"Çeşitli sağlık riskleri konusunda toplumun bilgilendirilmesi, gerekli önlemlerin
alınması için bireylerin uyarılması, eğitilmesi devletin kullanabileceği önemli bir
araçtır" Devletin pazarın düzenlenmesi ve denetlenmesi rolünü iyi oynayabilmesi için kullanabileceği araç hangisidir?

Düzenleme

Zorlama

Bilgilendirme

Finansman

Hizmet sunumu

Açıklama:

Çeşitli sağlık riskleri konusunda toplumun bilgilendirilmesi, gerekli önlemlerin
alınması için bireylerin uyarılması, eğitilmesi devletin kullanabileceği önemli bir
araçtır. Örneğin, sigaranın, alkol ve bağımlılık yapan maddelerin, obezitenin sağlık
üzerindeki zararları konusunda topluma yönelik olarak planlanacak eğitim programları, sonuçları itibariyle bazı sağlık harcamalarını kontrol altına alma amacını
gütmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Devletin pazarın düzenlenmesi ve denetlenmesi rolünü iyi oynayabilmesi için kullanabileceği başlıca araçlardan finansman neyi ifade etmektedir?

Çeşitli sağlık riskleri konusunda toplumun bilgilendirilmesi, gerekli önlemlerin
alınması için bireylerin uyarılması, eğitilmesi devletin kullanabileceği önemli bir
araçtır.

Özel hizmet sunucuların çalışma şekillerinin ve hizmet standartlarının düzenlenerek denetlenmesi devletlerin elinde olan bir başka önemli araçtır.

Bazı sağlık hizmetlerinin finansmanı için kaynak oluşturulması, kullanılabilen bir
başka araçtır.

Gerekli olan durumlarda sağlık hizmetlerinin kamu kuruluşları tarafında sunulması, ya da kamu kaynakları kullanılarak özel sektörden hizmet satın alınması
devletlerin elinde bulunan önemli bir araçtır.

Açıklama:

Bazı sağlık hizmetlerinin finansmanı için kaynak oluşturulması, kullanılabilen bir
başka araçtır. Örneğin, şans oyunları, sigara, alkol gibi sağlığa zararlı olduğu bilinen çeşitli maddelerin tüketiminin azaltılması için caydırıcı amaçlı ek vergiler
konulması, bu vergilerle sağlanan ek gelirin sağlık hizmetleri için kullanılması,
örnekleri çok görülen uygulamalardır. Bu yolla devlet, sağlığa ayrılan parayı arttırmak için genel bütçe içerisinde diğer sektörlerle rekabete girmek yerine, kendi
sağlığını riske atanların yapacağı ek ödemeler yoluyla hem caydırıcı olmakta hem
de ek gelirler elde ederek, harcama gücü bulunmayanların sağlık hizmetlerini finanse etmek için kaynak yaratmış olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Hakkaniyet'in önem kazandığı “fırsat veren devlet” anlayışına dönüşmede,ortaya çıkan değişim hangi bileşeni ifade etmektedir?

Seçici hedefleme

Özelleştirme

Yeniden metalaştırma

Koşullu dayanışma

Yarı pazar

Açıklama:

“Seçici hedefleme” yoluyla “Evrensel eşitlik” kavramı yerine “hakkaniyet” önem kazanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Sağlık hizmetini sunanlar ile alanlar arasında hizmetin miktarı, kapsamı, önceliği, alternatifleri konusundaki bilgi farklılığı ne anlama gelmektedir?

Ahlaki tehlike

Bilgi asimetrisi

Pazar

Dışlanabilirlik

Rekabet

Açıklama:

Tanım bilgi asimetrisini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

1. Kamusal nitelikteki mal ve hizmetlerin optimal derecede üretimi
2. Yoksulların ve hizmete erişimi olmayan grupların hizmet almasını sağlama
3. Pazara bırakılan mal ve hizmetler için düzenleme ve etkili denetim
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık hizmet sisteminden beklenenlerin en doğru şekilde başarılabilmesi için devletlerin mutlaka sorumluluk alanında olması gereken başlıca konulardandır?

1-2

1-3

2-3

1-2-3

Yalnız 2

Açıklama:

Tamamı yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Ünite 5

Soru 1

I) Liderlik (vekilharçlık) ve yönetişim görevi
II) Altyapı ve insan kaynaklarını esas alan kaynak geliştirilmesi
III) Bireysel ve toplumsal alandaki bütün hizmetleri kapsayacak şekilde sağlık hizmetinin sunumu
IV) Sağlık sisteminin finansmanı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık sisteminin temel fonksiyonları arasında yer alır?

I-II

I-IV

I-II-III

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Sağlık sisteminin ana fonksiyonlardan birincisi denetleme, planlama, politika üretme gibi anlamlar verebileceğimiz liderlik (vekilharçlık) ve yönetişim görevi, ikincisi altyapı ve insan kaynaklarını esas alan kaynak geliştirilmesi, üçüncüsü bireysel ve toplumsal alandaki bütün hizmetleri kapsayacak şekilde
sağlık hizmetinin sunumu ve dördüncüsü de sağlık sisteminin finansmanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Sağlık sisteminin temel fonksiyonları arasında yer alan liderlik, ülkemizde en başta hangi kurum tarafından temsil edilmektedir?

Sağlık bakanlığı

Başhekimler

Şehir hastaneleri

İl sağlık müdürlüğü

Sosyal sigorta kurumları

Açıklama:

Burada liderlik olarak ifade etmeyi tercih ettiğimiz bu fonksiyonu her ülkede bir kamu otoritesi üstlenmek durumundadır; bu da genellikle ülkenin Sağlık Bakanlığı olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

I) Nitelikli insan gücüII) Sağlık Personelinin GöçüIII)Sağlık Mesleklerinde Kesişim ve Görev KaymasıIV)Yaşlı Bakımı ve İnsan KaynağıYukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık sektörüne kaynak geliştirmede etkili olan unsurlardandır?

I-II-III

I-II-III-IV

II-III-IV

I-II-IV

II-IV

Açıklama:

Bütün seçenekler sağlık sektörüne kaynak geliştirmede etkili olan unsurlardandır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Gelişen sağlık sisteminde ihtiyaç duyulan nitelikli insan gücü daha kolay ve daha masrafsız şekilde nasıl karşılanır ?

Doktorun yükünü azaltacak diğer sağlık personellerine odaklanılmalıdır.

Daha fazla doktor yetiştirilmelidir.

Eğitim süreleri uzatılmalıdır.

Doktorların çalışma saatleri arttırılmalıdır.

Sağlık personelleri yurt dışına gönderilmelidir.

Açıklama:

Günümüz gelişmiş sağlık hizmet anlayışı içinde takım elemanları ne kadar çeşitli ve yetişmiş olursa, görev o denli paylaşılmakta ve doktorun yükü azalmaktadır. Bu yüzden sağlık insan kaynağı politikalarında sadece doktora değil, diğer sağlık personellerine de odaklanmak gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında sorumluluk üstlenen mesleklerden değildir?

Doktor

Hemşire

Diş hekimliği

Sağlık meslekleri

Eczacı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Türkiye’den daha fazla doktora başvuruya sahip olan ülkeler arasındadır?

İsveç

Almanya

Meksika

Brezilya

Günay Afrika

Açıklama:

OECD 2013 verilerine OECD ülkelerinde ortalama kişi başı yılda sağlık sisteminden yararlanma, diğer bir deyişle ortalama kişi başı doktora başvuru sayısı 6,7’dir. Türkiye’de ise bu veri 8,2 dir. Türkiye’den daha fazla doktora başvuruya sahip olan ülkeler ise Rusya (9,4), Almanya (9,7), Slovakya (11), Çek Cumhuriyeti (11,1), Macaristan (11,8), Japonya (13,1) ve Kore’dir (13,2). Başvuru sayısının en düşük olduğu ülkelerin arasında İsveç (3), Meksika (2,7), Brezilya (2,7) ve Güney Afrika’nın (2,5) olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Koruyucu, tanı koyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini kapsayan, kişilerin sağlık sisteminden ilk hizmeti alış noktası olarak tanımlayabileceğimiz sağlık kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

Özel hastaneler

Sağlık kabinleri

Aile sağlığı merkezleri

Verem savaş dispanserleri

Özel muayenehaneler

Açıklama:

Ülkemiz hükûmet tabipliğinden sağlık ocağı tabipliğine, oradan da aile hekimliğine dönüşen birinci basamak örgütlenmesi tecrübesine sahip oldu. Bugün ülkemizde kurgulanan “aile hekimliği” modelinde doktorla birlikte yeterince sağlık personelinden (aile sağlığı elemanı) müteşekkil birtakım öngörülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kamu sağlık politikalarının tasarlanmasında rol alan hususlardan değildir?

Sağlık Hizmeti Anlayış ve Yöntemlerinde Değişme

Yaşlanma ve Kronik Hastalıklar

Sosyal Güvenlik Politikalarının Etkisi

Artan nüfus

Şehirleşme ve Modern Hayat

Açıklama:

Kamu sağlık politikalarının tasarlanmasında önemli olan bu değişimde rol alan hususların
başlıcaları aşağıda verilmiştir;

Toplumsal Algı ve Anlayış Değişikliği

Sağlık Hizmeti Anlayış ve Yöntemlerinde Değişme

Yaşlanma ve Kronik Hastalıklar

Sağlık Hizmetlerinde Piyasa Etkisi

Sosyal Güvenlik Politikalarının Etkisi

İletişim Kanallarının Yaygınlığı

Şehirleşme ve Modern Hayat

Popülist Politikalar

Arzın Talep Oluşturması

Doğru Cevap: D

Soru 9

Yaşlılar engelliliği nedeniyle kendi başlarına bütün ihtiyaçlarını görememektedir. Günlük hayatlarında gerek insan kaynağı, gerek teknolojik araçlarla özel olarak desteklenmeleri ve bu yolla hayat kalitelerini korumaları sağlanmaya çalışılmalarına ne ad verilir?

Destekli yaşama

Rehabilitasyon

Evde Hasta bakımı

Gündüz erişkin bakımı

Son dönem hasta bakımı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 10

Sağlık sisteminde önceden belirlenen ve üzerinde uzlaşılan sistem hedeflerine ulaşmayla ilgili hesap verme türüne ne ad verilir?

Finansal hesap verme

Bütüncül hesap verme

Performans açısından hesap verme

Politik hesap verme

Hesap verebilirlik

Açıklama:

Sağlık sisteminde bütüncül hesap verme ile finansal açıdan, performans açısından ve politik açıdan hesap verme kast edilmektedir. Finansal hesap verme finans kaynaklarının takip ve gözetimiyle, performans açısından hesap verme önceden belirlenen ve üzerinde uzlaşılan sistem hedeflerine ulaşmayla, politik hesap verme ise daha çok yönetenlerin benimsenirliğinin vatandaşlar nezdinde artmasıyla ilgilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Temel amacı sağlığı geliştirmek olan organizasyon yapısı ile bütün örgütlerin, kuruluşların ve kaynakların toplamına ne ad verilmektedir?

Sağlık Sisteminde Yönetim Bilişimi

Sağlık sistemi

Denetim

Dönüşüm Liderliği

Sağlık Sisteminde Liderlik

Açıklama:

Temel amacı sağlığı geliştirmek olan organizasyon yapısı ile bütün örgütlerin, kuruluşların ve kaynakların toplamına sağlık sistemi denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I.Strateji geliştirebilmeyi,
II.Hızlı karar verebilmeyi, risk alabilmeyi
III.Sonuca odaklı adanmış bir ekibi motive etmeyi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dönüşüm liderliği kapsamına girer?

Yalnız I

I, II ve III

Yalnız II

I ve III

I ve II

Açıklama:

Strateji geliştirebilmek,hızlı karar verebilmek, risk alabilmek ve sonuca odaklı adanmış bir ekibi motive etmek dönüşüm liderliği kapsamına girer. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Sağlık alanında sorumluluk üstlenen farklı meslek dallarına ne ad verilmektedir?

Nitelikli insan gücü

Sağlık personelinin gücü

Sağlık meslekleri

Sağlık Sisteminde Yönetim Bilişimi

Dönüşüm Liderliği

Açıklama:

Sağlık alanında sorumluluk üstlenen farklı meslek dallarına sağlık meslekleri adı verilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

OECD 2013 verilerine göre, OECD ülkelerinde ortalama kişi başı yılda sağlık sisteminden yararlanma, diğer bir deyişle ortalama kişi başı doktora başvuru sayısı ne kadardır?

6,7

Açıklama:

OECD 2013 verilerine OECD ülkelerinde ortalama kişi başı yılda sağlık sisteminden yararlanma, diğer bir deyişle ortalama kişi başı doktora başvuru sayısı 6.7'dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Türkiye'de doktora başvuran sayısı ne kadardır?

3,4

6,9

8,2

6,4

7,3

Açıklama:

Türkiye'de doktora başvuran sayısı 8,2'dir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Şehirleşme, toplu ulaşım, randevu sistemleri, hizmet arzının artmış olması gibi gelişmelerin hastaların başvurularını daha hızlı ve kolay yapmalarına yol açmış olması ve şiddeti daha düşük şikâyetlerin başvuru nedeni hâline gelmesi hangi kamu politikası maddesi kapsamına girer?

Sağlık Hizmeti Anlayış ve Yöntemlerinde Değişme

Yaşlanma ve Kronik Hastalıklar

Sağlık Hizmetlerinde Piyasa Etkis

Toplumsal Algı ve Anlayış Değişikliği

Sosyal Güvenlik Politikalarının Etkisi

Açıklama:

Şehirleşme, toplu ulaşım, randevu sistemleri, hizmet arzının artmış olması gibi
gelişmeler hastaların başvurusunu daha hızlı ve kolay yapmalarına yol açmış ve
şiddeti daha düşük şikâyetler başvuru nedeni hâline gelmesi Toplumsal Algı ve Anlayış Değişikliği maddesi kapsamına girer. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Yaşlı nüfus oranının gittikçe artması ve kronik hastalıklar nedeniyle bunların sağlık sistemiyle müteaddit defalar temas ihtiyacının hızla artması hangi kamu sağlık politikası kapsamına girmektedir?

Toplumsal Algı ve Anlayış Değişikliği

Yaşlanma ve Kronik Hastalıklar

Sağlık Hizmeti Anlayış ve Yöntemlerinde Değişme

Sağlık Hizmetlerinde Piyasa Etkisi

Sosyal Güvenlik Politikalarının Etkisi

Açıklama:

Yaşlı nüfus oranı gittikçe artmakta ve kronik hastalıklar nedeniyle bunların sağlık
sistemiyle müteaddit defalar temas ihtiyacı hızla artması Yaşlanma ve Kronik Hastalıklar kapsamına girer. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Koruyucu, tanı koyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini kapsayan,
kişilerin sağlık sisteminden ilk hizmeti alış noktasına ne ad verilmektedir?

Sosyal Güvenlik Politikalarının Etkisi

Sağlık

Dönüşümlü liderlik

Yaşlanma ve Kronik Hastalıklar

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri

Açıklama:

Koruyucu, tanı koyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini kapsayan,
kişilerin sağlık sisteminden ilk hizmeti alış noktasına Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri adı verilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

İhtiyacı olana ihtiyacı kadar sağlık hizmeti verilmesine ve finans yükünün kişilerin gücü oranında dağıtılmasına ne ad verilmektedir?

Hakkaniyet

Verimlilik

Sağlık

Birinci basamak sağlık hizmetleri

Sağlık Sisteminin Finansmanı

Açıklama:

İhtiyacı olana ihtiyacı kadar sağlık hizmeti verilmesi, finans yükünün kişilerin gücü oranında dağıtılmasına hakkaniyet adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Sistemin hedeflerinden sapmaksızın bütçe dengelerinin korunabilmesine ne ad verilmektedir?

Verimlilik

Hakkaniyet

Finansal Sürdürülebilirlik

Sağlık hizmetleri

Sağlık Harcaması

Açıklama:

Sistemin hedeflerinden sapmaksızın bütçe dengelerinin korunabilmesine Finansal Sürdürülebilirlik adı verilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi, Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirmenin aşamalarından biridir?

Alternatif sağlık hizmetlerinin belirlenmemesi

Belirlenen bu alternatif sağlık hizmetlerinin değerlendirilmemesi

Alternatif sağlık hizmetlerinin maliyet ve sonuçlarının belirlenmemesi

Duyarlılık analizi

Belirlenen maliyet ve çıktıların ölçülmemesi

Açıklama:

Sağlık Hizmetlerinde Ekonomik Değerlendirmenin Aşamaları
Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme sürecinde aşağıdaki aşamalar takip edilmektedir (Tarım, 2015: 154-155; Çelik, 2019: 277):
• Amaç belirleme: Ekonomik değerlendirme yapılabilmesi için öncelikli olarak bir amacın belirlenmesi gerekmektedir.
• Alternatif sağlık hizmetlerinin belirlenmesi: Belirlenen amaca ulaşabilmek için belirli sayıda alternatif sağlık hizmeti belirlenmelidir.
• Belirlenen bu alternatif sağlık hizmetlerinin değerlendirilmesi: Belirlenen alternatif sağlık hizmetlerinden ekonomik olmayan ve uygulanacak olmayan seçenekler çıkarılmalıdır.
• Gerekli kaynakların ve her seçenekten beklenen faydaların belirlenmesi: Alternatif sağlık hizmetleri için gerekli kaynaklar ve her seçenekten beklenen faydalar belirlenmelidir.
• Belirlenen faydaların parasal olarak ölçülüp ölçülememesinin belirlenmesi: Eğer faydalar parasal olarak ölçülüyorsa ekonomik değerlendirme yöntemi olarak maliyet fayda analizi kullanılırken faydalar parasal olarak ölçülemiyorsa maliyet değer veya maliyet etkililik analizi kullanılmaktadır.
• Alternatif sağlık hizmetlerinin maliyet ve sonuçlarının belirlenmesi: Seçeneklerin fırsat maliyeti de dahil olmak üzere maliyetleri belirlenmelidir.
• Belirlenen maliyet ve çıktıların ölçülmesi: Belirlenen maliyetler ve seçilen ekonomik değerleme yöntemine göre çıktılar ölçülmektedir.
• Duyarlılık analizi: Bir değişkenin değerindeki değişimin yapılan analizi nasıl etkilediğini ve analizin sağlıklı sonuç verip vermediğini ortaya koymak için yapılır.
• Değerlendirme ve seçim süreci: Ekonomik değerlendirme süreci politika yapıcılara karar vermede kullanılmak üzere çeşitli veriler sağlamaktadır. Politika yapıcı, yapılan değerlendirmeden sonra sağlık hizmetini uygun görürse uygular.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Ülkelerin sağlık sisteminde liderlik, hangi kurum tarafından üstlenilmektedir?

Dünya Sağlık Örgütü

Sağlıkla ilgili sivil toplum kurumları

Sağlık müdürlükleri

Sağlık Bakanlığı

Sağlık ocakları

Açıklama:

Liderlik fonksiyonunu her ülkede bir kamu otoritesi üstlenmek durumundadır; bu da genellikle ülkenin Sağlık Bakanlığı olmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü bu çerçevede kürek çeken değil, dümen tutan bir Sağlık Bakanlığı önermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Dönüşüm liderliğine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi/hangileri doğrudur?
1. Liderliğe en az ihtiyaç duyulan zaman dönüşüm anlarıdır.
2. Risk almamayı gerektirir.
3. Sonuca odaklanmış bir ekibi motive etmeyi gerektirir.

Yalnız 1

Yalnız 2

Yalnız 3

1 ve 2

3 ve 4

Açıklama:

Liderliğe en fazla ihtiyaç duyulan zaman dönüşüm anlarıdır. Dönüşüm liderliği strateji geliştirebilmeyi, hızlı karar verebilmeyi, risk alabilmeyi ve sonuca odaklı adanmış bir ekibi motive etmeyi gerektirmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Sağlık bilişimini geleceğin sağlık yönetiminin en temel vazgeçilmez unsuru hâline getiren gelişmeler arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?

Hastane yatış taleplerinin artması

Yoğun bakım yatış taleplerinin artması

Kronik hasta sayısının artması

Sağlık harcamalarının gittikçe artması

Evde bakım ihtiyacının azalması

Açıklama:

İzlenmesi gereken kronik hasta sayısındaki artışlar, sağlığın geliştirilmesi politikaları, sağlık harcamalarının gittikçe artıyor olması, hastane ve özellikle yoğun bakım yatış taleplerinin artması, evde bakım, hizmete uzaktan erişim ihtiyacının daha fazla olması, küresel vatandaşlık, risk yönetimi, toplum sağlığının korunmasında erken uyarı sistemlerine ihtiyaç duyulması, bilginin çok hızlı artıyor olması ve gelişen İnternet teknolojisi sayesinde ortaya çıkan sanal çalışma ortamları sağlık bilişimini geleceğin sağlık yönetiminin en temel vazgeçilmez unsuru hâline getirmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Sağlık sisteminde kaynak geliştirmeye ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur? 1. Doktor sayısını arttırmak 2. Uzmanlaşmış iş gücünü arttırmak 3. Sağlık personelinin göçünü önlemek

Yalnız 1

Yalnız 2

Yalnız 3

2 ve 3

1 ve 3

Açıklama:

Doğrudan insan hayatını ilgilendiren sağlık hizmetlerinin amaca uygun olarak verilebilmesi, fedakârlıktan kaçınmayan, nitelikli, iyi yetişmiş sağlık çalışanları sayesinde mümkün olmaktadır. Sağlık insan kaynağı söz konusu olduğunda sıklıkla yapıldığı gibi doktor sayısına odaklanmak yanıltıcı olabilir. Günümüz gelişmiş sağlık hizmet anlayışı içinde farklı alanlarda uzmanlaşmış nitelikli ekip elemanlarının iş birliği sayesinde kaliteli hizmet sunmak mümkün olmaktadır. Dünyada başta hemşire ve doktorlar olmak üzere sağlık personelinin gelişmekte olan yoksul bölgelerden gelişmiş varlıklı bölgelere göçü önemli bir problem oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri ülkemizde sağlık personelinin göçü ile ilgili alınan önlemlerdendir? 1. Sözleşmeli sağlık personeli istihdamı 2. Hekimlere zorunlu hizmet uygulaması 3. Hekimlere yurt dışı yasağı 4. Hekimlerin yurt dışına çıkışının zorlaştırılması

Yalnız 1

1 ve 2

1,2 ve 3

2, 3 ve 4

1, 3 ve 4

Açıklama:

Cumhuriyet tarihi boyunca zaman zaman gel-gitler olsa da, hekimlere zorunlu hizmet uygulaması hep olagelmiş ve yurt dışına göç sorununu çözme aracı olarak kullanılmıştır. Ne var ki, bu sorun sadece doktor istihdamında değil, gittikçe artan oranda hemşire ve diğer sağlık personeli istihdamında da kendini göstermektedir. 2000’li yılların başında sözleşmeli sağlık personeli istihdamıyla bu dengesizlik azaltılmaya çalışılmıştır. Hekimlere yurt dışı yasağı ya da herhangi bir zorlaştırma söz konusu değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Sağlık mesleklerinde kesişim ve görev kayması ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Diş hekimliği tüm ülkelerde tıbbın bir dalıdır.

Tüm ülkelerde uzman diş hekimleri bulunmaktadır.

Hemşirelik tüm ülkelerde en çok bilinen meslek grubudur.

Hemşirelerin görev tanımı tüm ülkelerde aynıdır.

Doktor, hemşire, diş hekimi dışında kalan sağlık görevlileri sağlık profesyonelleri şeklinde adlandırılmaktadır.

Açıklama:

Diş hekimliği, çoğu ülkede tıbbın dışında ele alınmakta ve genellikle pratisyen diş hekimliğini kapsamaktadır. Türkiye gibi bazı ülkelerde uzman diş hekimliği de bulunmaktadır. Diğer sağlık meslekleri ise çok geniş bir yelpazede yer alan farklı uzmanlık alanlarını kapsar. Genelde sağlık profesyonelleri tabiri bu grup için kullanılır. Hemşirelik de doktorlardan sonra tüm dünyada en fazla bilinen ve standartları gelişmiş bir meslek grubudur. Hemşirelik, hasta bakımını ve bazı girişimleri üstlenen, ebe, hemşire ve uzman hemşire gibi farklı unvanlar altında da olsa az çok ülkeler arası kıyaslanabilir bir meslek grubunu oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 28

OECD 2013 verilerine göre aşağıdaki ülkelerden hangisi ortalama kişi başı yılda doktora başvuru sayısının düşük olduğu ülkelerden biri değildir?

Kore

İsveç

Meksika

Brezilya

Güney Afrika

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri kamu sağlık politikalarının tasarlanmasında değişimin olmasının nedenlerindendir? 1. Toplumsal algı ve anlayış değişikliği 2. Sağlık hizmeti anlayış ve yöntemlerinde değişme 3. Yaşlı nüfusun azalması 4. Kronik hastalıkların azalması

Yalnız 1

1 ve 2

1,2 ve 3

1,2 ve 4

2 ve 4

Açıklama:

Kamu sağlık politikalarının tasarlanmasındaki değişimde rol alan hususların başlıcaları arasında Toplumsal Algı ve Anlayış Değişikliği ve Sağlık Hizmeti Anlayış ve Yöntemlerinde Değişme bulunmaktadır. Diğer taraftan yaşlı nüfus oranı gittikçe artmakta ve kronik hastalıklar nedeniyle bunların sağlık sistemiyle müteaddit defalar temas ihtiyacı hızla artmaktadır. Kronik hastalıklarda ömür boyu ilaç kullanımı, periyodik olarak ilaç reçete edilmesini gerekli kılmakta ve böylece bireyi sisteme bağımlı hale getirmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Temel amacı sağlığı geliştirmek olan organizasyon yapısı ile bütün örgütlerin, kuruluşların ve kaynakların toplamı olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık düzenlemesi

Sağlık personeli

Sağlık sistemi

Sosyal hizmet

Sosyal güvenlik

Açıklama:

Sağlık sistemi: Temel amacı sağlığı geliştirmek olan organizasyon yapısı ile bütün örgütlerin, kuruluşların ve kaynakların toplamıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanan 2000 yılı Dünya Sağlık Raporunda söz edilen sağlık sisteminin ana fonksiyonlarından biri değildir?

Denetleme, planlama, politika üretme gibi liderlik ve yönetim görevi

Altyapı ve insan kaynaklarını esas alan kaynak geliştirilmesi

Bireysel ve toplumsal alandaki bütün hizmetleri kapsayacak şekilde sağlık hizmetinin sunumu

Sağlık ekonomisinin araştırılması

Sağlık sisteminin finansmanı

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanan 2000 yılı Dünya Sağlık Raporu, sağlık sisteminin dört ana fonksiyonundan söz etmektedir. Sağlık sisteminin ana fonksiyonlardan birincisi denetleme, planlama, politika üretme gibi anlamlar verebileceğimiz liderlik (vekilharçlık) ve yönetişim görevi, ikincisi altyapı ve insan kaynaklarını esas alan kaynak geliştirilmesi, üçüncüsü bireysel ve toplumsal alandaki bütün hizmetleri kapsayacak şekilde sağlık hizmetinin sunumu ve dördüncüsü de sağlık sisteminin finansmanıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Sağlık sisteminde liderlik konusu ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Güçlü bir sağlık sistemi için sağlıkta liderlik anlayışı sadece Bakanlık yöneticilerince benimsenmelidir.

Güçlü sağlık sistemi güçlü liderlik gerektirmektedir.

Sağlık hizmetleri ile ilişkili olan her şeyin dikkatli ve sorumlu bir yönetimidir.

Toplumun sağlığını etkileyebilecek bütün sektörlerdeki politikaları ve icraatları yönlendirmeyi kapsar.

Doğru planlamalar ve bu planların uygulanmasını sağlayacak araçların geliştirilmesine yönelik stratejik politikaları geliştirme yeteneğini ifade eder.

Açıklama:

Güçlü bir sağlık sistemi için sağlıkta liderlik anlayışı sadece Bakanlık yöneticilerince değil, sağlık yönetiminin her kademesinde rol alan bütün aktörlerce benimsenmelidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Her türlü sağlıkla ilgili süreçlerde bilgi yönetimi ihtiyacına cevap vermek anlamına gelen sağlık sistemi unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık bilgisi

Sağlık bilişimi

Sağlık örgütü

Sağlık sistemi denetimi

Sağlık sistemi planlaması

Açıklama:

Sağlık bilişimi, uygun hizmet sunucularına herkesin kolay ulaşabilmesi, sağlık hizmetlerinde kalite standartlarının uygulanması, kaynakların dengeli dağılımı, kronik hastalık yönetimi, tıbbi hataların en aza indirilmesi ve maliyetlerin düşürülmesi gibi birçok hususta çözümler vadetmektedir. Tıp pratiği de dahil, en geniş anlamıyla her türlü sağlıkla ilgili süreçlerde bilgi yönetimi ihtiyacına cevap vermek, sağlık bilişimiyle mümkün olmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi altyapı ve insan kaynaklarını esas alan sağlık sisteminin temel fonksiyonlarından biridir?

Sağlık sisteminde liderlik

Sağlık sisteminde yönetim bilişimi

Sağlık sisteminde değişim

Sağlık sisteminde denetim

Sağlık sisteminde kaynak geliştirme

Açıklama:

Sağlık sisteminin temel fonksiyonlarından bir diğeri, altyapı ve insan kaynaklarını esas alan kaynak geliştirmedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

I. Toplumsal algı ve anlayış değişikliği II. Yaşlanma ve kronik hastalıklar III. Sağlık hizmetlerinde piyasa etkisi IV. Sosyal güvenlik politikalarının etkisi V. Popülist politikalar Yukarıda verilenlerden hangileri kamu sağlık politikalarının tasarlanmasında önemli olan değişimde rol alan hususlardandır?

I ve III

II ve III

I, II, IV

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Kamu sağlık politikalarının tasarlanmasında önemli olan değişimde rol alan hususların başlıcaları; toplumsal algı ve anlayış değişikliği, sağlık hizmeti anlayış ve yöntemlerinde değişme, yaşlanma ve kronik hastalıklar, sağlık hizmetlerinde piyasa etkisi, iletişim kanallarının yaygınlığı, şehirleşme ve modern hayat, popülist politikalar ve arzın talep oluşturmasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Koruyucu, tanı koyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini kapsayan, kişilerin sağlık sisteminden ilk hizmeti alış noktası olarak tanımlanan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşlı sağlığı hizmetleri

Birinci basamak sağlık hizmetleri

Sağlık finansmanı

Sağlık ekonomisi

Bebek sağlığı hizmetleri

Açıklama:

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri: Koruyucu, tanı koyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini kapsayan, kişilerin sağlık sisteminden ilk hizmeti alış noktasıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Yaşlıların engelliliği nedeniyle günlük hayatlarında gerek insan kaynağı, gerek teknolojik araçlarla özel olarak desteklenmeleri ve hayat kalitelerinin korunmasını sağlamaya yönelik duruma ne ad verilir?

Son dönem hasta bakımı

Gündüz erişkin bakımı

Destekli yaşama

Kısa süreli ve geçici bakım

Evde bakım

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü tarafından yayımlanan Dünya Sağlık Raporu 2000'de sağlık sisteminin ara hedefleri ve nihai hedefleri arasından doğrudan sağlık finansmanı alanına giren hedeflerden biri değildir?

Sağlık personelinin belli bir bölgeye göçünü önlemek

Finansal risklere karşı koruma sağlamak

Sağlık sisteminin finansman yükünün olabildiğince hakkaniyetli dağıtılmasını temin etme

Sağlık hizmetlerinden ihtiyaca göre hakkaniyet ölçüsünde yararlanılmasını sağlamak

Sağlık harcamalarında saydamlık ve hesap verebilirliği temin etmek

Açıklama:

Dünya sağlık Raporunda sağlık sisteminin ara hedefleri ve nihai hedefleri arasından doğrudan sağlık finansmanı alanına giren hedefler şöyle sıralanmıştır: 1. Finansal risklere karşı koruma sağlamak, 2. Sağlık sisteminin finansman yükünün olabildiğince hakkaniyetli dağıtılmasını temin etmek, 3. Sağlık hizmetlerinden ihtiyaca göre hakkaniyet ölçüsünde yararlanılmasını sağlamak, 4. Sağlık harcamalarında saydamlık ve hesap verebilirliği temin etmek, 5. Hizmet sunumunda kalite ve verimliliği teşvik etmek ve sağlık finansman sisteminin yönetim verimliliğini oluşturmak. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Sistem hedeflerinden sapmaksızın bütçe dengelerinin korunabilmesine ne ad verilir?

Sağlık harcaması

Sağlık düzenlemesi

Hesap verilebilirlik

Finansal sürdürülebilirlik

Kapsayıcılık

Açıklama:

Finansal sürdürülebilirlik: Sistem hedeflerinden sapmaksızın bütçe dengelerinin korunabilmesidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

I. Üretim
II. Verimlilik
III. Rekabet
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sağlık ekonomisinin alanına girmektedir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte sağlık ekonomisinin alanına girmektedir. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

I. Liderlik ve yönetişim
II. Sağlık hizmetinin sunumu
III. Sağlık sisteminin finansmanı
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sağlık sisteminin ana fonksiyonları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte sağlık sisteminin ana fonksiyonları arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi sağlık bilişiminin çözüm vadettiği hususlar arasında yer almamaktadır?

Uygun hizmet sunucularına herkesin kolay ulaşabilmesi

Sağlık hizmetlerinde kalite standartlarının uygulanması

Kaynakların dengesiz dağılımı

Kronik hastalık yönetimi

Tıbbi hataların en aza indirilmesi

Açıklama:

Sağlık bilişiminin çözüm vadettiği hususlar arasında kaynakların dengesiz dağılımı değil kaynakların dengeli dağılımı yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

I. Şehirleşme
II. Toplu ulaşım
III. Randevu sistemleri
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri hastaların başvurularını daha hızlı ve kolay yapmalarına yol açan etmenler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte hastaların başvurularını daha hızlı ve kolay yapmalarına yol açan etmenler arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

"İhtiyacı olana ihtiyacı kadar sağlık hizmeti verilmesi, finans yükünün kişilerin gücü oranında dağıtılması olarak tanımlanmaktadır." Verilen tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Kalite

Verimlilik

Hakkaniyet

Kapsayıcılık

Sürdürülebilirlik

Açıklama:

Hakkaniyet, ihtiyacı olana ihtiyacı kadar sağlık hizmeti verilmesi, finans yükünün kişilerin gücü oranında dağıtılması olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

"Bir üretim veya hizmet sürecinin belli bir döneminde üretilmiş olan ürün ve hizmetlerle (çıktı), bu üretimi gerçekleştirmek için kullanılan üretim kaynaklarının (girdi) birbirine oranı olarak tanımlanmaktadır." Verilen tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Hakkaniyet

Kalite

Verimlilik

Kapsayıcılık

Sürdürülebilirlik

Açıklama:

Verimlilik, bir üretim veya hizmet sürecinin belli bir döneminde üretilmiş olan ürün ve hizmetlerle (çıktı), bu üretimi gerçekleştirmek için kullanılan üretim kaynaklarının (girdi) birbirine oranı olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

I. Liderlik
II. İnsan kaynakları
III. Sağlık finansmanı
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sağlık hizmetlerinde verimlilik ve kaliteyi teşvik eden unsurlar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte sağlık hizmetlerinde verimlilik ve kaliteyi teşvik eden unsurlar arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

"Sistemin hedeflerinden sapmaksızın bütçe dengelerinin korunabilmesi olarak tanımlanmaktadır." Verilen tanım aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?

Hakkaniyet

Kalite

Verimlilik

Kapsayıcılık

Sürdürülebilirlik

Açıklama:

Sürdürülebilirlik, sistemin hedeflerinden sapmaksızın bütçe dengelerinin korunabilmesi olarak tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

"Temel amacı sağlığı geliştirmek olan organizasyon yapısı ile bütün örgütlerin, kuruluşların ve kaynakların toplamıdır." Şeklinde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık insan gücü

Sağlık sistemi

Sağlık finansmanı

Sağlık Harcamaları

Sağlık hizmet sunumu

Açıklama:

Sağlık Sistemi, temel amacı sağlığı geliştirmek olan organizasyon yapısı ile bütün örgütlerin, kuruluşların ve kaynakların toplamıdır şeklinde tanımlanmaktadır. Dolayısıyla doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

I. Toplumsal algı ve anlayış değişikliği
II. Yaşlanma ve kronik hastalıklar
III. Şehirleşme ve modern hayat
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri kamu sağlık politikalarının tasarlanmasında rol alan hususlar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Her üç seçenekte kamu sağlık politikalarının tasarlanmasında rol alan hususlar arasında yer almaktadır. Dolayısıyla doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanan 2000 yılı Dünya Sağlık Raporuna göre, sağlık sisteminin kaç ana fonksiyonu vardır?

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanan 2000 yılı Dünya Sağlık Raporu, sağlık sisteminin dört ana fonksiyonundan söz etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanan 2000 yılı Dünya Sağlık Raporu, sağlık sisteminin dört ana fonksiyonundan söz etmektedir: liderlik (vekilharçlık) ve yönetişim görevi, kaynak geliştirilmesi, sağlık hizmetinin sunumu, sağlık sisteminin finansmanı. Aşağıdakilerden hangisi “kaynak geliştirilmesi” fonksiyonu ile ilgilidir?

Altyapı

Planlama

Denetleme

Politika üretme

Toplumsal hizmetler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sisteminde merkezî otoriteyi temsil eden Sağlık Bakanlığı’nın daha fazla ve etkili odaklanması gerektiği alanlardan biri değildir?

Koruyucu hizmetler

Sağlığın geliştirilmesi

Kendisinin hizmet sunucusu olması

Halkın sağlık eğitimi ve bilinçlenmesi

Denetimlerin standartlaştırılıp bütün hizmet sunucularına yayabilmesi

Açıklama:

Sağlık sisteminde Merkezî otoriteyi temsil eden Sağlık Bakanlığı denetimlerini standartlaştırıp bütün hizmet sunucularına yayabilmesi, kendisi hizmet sunucusu olmaktan ziyade sağlığın geliştirilmesine, koruyucu hizmetlere, halkın sağlık eğitimine ve bilinçlenmesine daha fazla ve etkili odaklanabilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Sağlık hizmetlerini finanse eden Sosyal Güvenlik Kurumu benzeri yapıların ellerinde bulundurdukları ödeme gücü, çok önemli bir yönlendirme aracıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu yönlendirme aracının odaklanmaması gereken yerlerden biridir?

Hizmet sunumunun yerindelik açısından denetlemesi

Finansal açık kapatmayı hedefleyen kısıntılara odaklanılması

Hizmetin kalitesinin denetlenmesi ve buna göre tavır belirlenmesi

Hizmetin sonuçlarının denetlenmesi ve buna göre tavır belirlenmesi

Sağlık sisteminin hedeflenen sonuçlara odaklı denetim ve yaptırımlar geliştirilmesi

Açıklama:

Hizmet sunumunu yerindelik açısından olduğu kadar, hizmetin kalitesi ve sonuçları bakımından da denetleme ve buna göre tavır belirleme güçleri vardır. Böyle kurumların güçlerini finansal açık kapatmayı hedefleyen kısıntılara odaklamak yerine, sağlık sisteminin hedeflenen sonuçlarına odaklı denetim ve yaptırımlar geliştirmesi beklenir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Tıpta bir hizmeti yapmak için ortalama kaç yılı bulan tıp ve uzmanlık eğitimi gereklidir?

Açıklama:

Tıpta bir hizmeti yapmak için ortalama 10 yılı bulan tıp ve uzmanlık eğitimi gereklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi tüm dünyada standartlaşmış bir meslek grubunu oluşturmaktadır?

Doktorluk

Hemşirelik

Diş hekimliği

Hasta bakımı

Diğer sağlık meslekleri

Açıklama:

Sağlık alanında sorumluluk üstlenen mesleklerin başında doktorlar gelmektedir. İkincisi farklı mesleki unvanları kapsayan hemşirelik, üçüncüsü diş hekimliğidir. Dördüncü grupta çok sayıda sağlık çalışanını kapsayan sağlık meslekleri ele alınmaktadır. Bu gruplar arasında doktorlar, tüm dünyada neredeyse standartlaşmış bir meslek grubunu oluşturmaktadır. Hemşirelik, hasta bakımını ve bazı girişimleri üstlenen, ebe, hemşire ve uzman hemşire gibi farklı unvanlar altında da olsa az çok ülkeler arası kıyaslanabilir bir meslek grubunu oluşturmaktadır. Diş hekimliği, çoğu ülkede tıbbın dışında ele alınmakta ve genellikle pratisyen diş hekimliğini kapsamaktadır. Türkiye gibi bazı ülkelerde uzman diş hekimliği de bulunmaktadır. Diğer sağlık meslekleri ise çok geniş bir yelpazede yer alan farklı uzmanlık alanlarını kapsar. Genelde sağlık profesyonelleri tabiri bu grup için kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Bir yandan doktorların müdahil olduğu eylemlerde yer alırken diğer yandan hasta bakıcı diye tarif edilen, yetkinliği tanımlanmamış personelin görev alanına da giren meslek aşağıdakilerden hangisidir?

Ebe

Hemşire

Diş hekimi

Hastabakıcı

Pratisyen hekim

Açıklama:

Hemşirelik de doktorlardan sonra tüm dünyada en fazla bilinen ve standartları gelişmiş bir meslek grubudur. Ancak yine de alışılagelmiş hemşire rollerine bir gözlem yaparsak, hasta odalarının düzen ve bakımı, servis yemek arabaları, eksik sarf malzeme takibi, tüp, ilaç ve benzeri malzeme tedariki, taşınması, stoklanması, refakatçilerle didişilmesi gibi doğrudan hasta bakımı dışında birçok uğraş alanları olduğunu görürüz. Bir yandan doktorların müdahil olduğu eylemlerde yer alırken diğer yandan hasta bakıcı diye tarif edilen, yetkinliği tanımlanmamış personelin görev alanına da girerler.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Kamu sağlık politikalarının tasarlanmasında önemli olan hususlardan biridir ve “Bugün doktor düzeyinde eğitim ve beceri gerektirmeyen birçok iş doktora yüklenmekte, hastanın doktora başvurusunu zorunlu kılmaktadır.” şeklinde açıklaması olan anlayış aşağıdakilerden hangisidir?

Yaşlanma ve Kronik Hastalıklar

Sağlık Hizmetlerinde Piyasa Etkisi

Toplumsal Algı ve Anlayış Değişikliği

Sosyal Güvenlik Politikalarının Etkisi

Sağlık Hizmeti Anlayış ve Yöntemlerinde Değişme

Açıklama:

1.Yaşlanma ve Kronik Hastalıklar: Yaşlı nüfus oranı gittikçe artmakta ve kronik hastalıklar nedeniyle bunların sağlık sistemiyle müteaddit defalar temas ihtiyacı hızla artmaktadır. Kronik hastalıklarda ömür boyu ilaç kullanımı, periyodik olarak ilaç reçete edilmesini gerekli kılmakta ve böylece bireyi sisteme bağımlı hâle getirmektedir. 2. Sağlık Hizmetlerinde Piyasa Etkisi: Sağlık hizmet sektörü bir hayır ve fedakârlık alanı olmaktan çıkıp üretim sektörüne dönüştüğü için kârı maksimize edecek yöntemler geliştirilmekte ve pastayı büyütecek hasta talebi üretilmektedir. Sağlık kuruluşları hasta görmekten dolayı menfaat elde ettiğinden insanların başvurmasını teşvik etmektedir. 3. Toplumsal Algı ve Anlayış Değişikliği: Kültürel yapı, bilgi düzeyi ve anlayış değişmekte ve insanlar eskiden önemsemedikleri rahatsızlıklarını şimdi konu edinmekte ve hastalık şüphesi ile arayışa geçmektedir. 4. Sosyal Güvenlik Politikalarının Etkisi: Gelişen sosyal güvenlik sistemi sağlık hizmetini ekonomik anlamada erişilemez olmaktan çıkarmış ve hemen herkesin bu hizmete erişiminin önündeki en temel engeli kaldırmıştır. 5. Sağlık Hizmeti Anlayış ve Yöntemlerinde Değişme: Sağlık hizmetleri hızlı teknolojik gelişme ve mesleki farklılaşmalarla birlikte karmaşık ve kapsamlı hâl alırken, sistem bu hızlı değişmeye ayak uyduramayıp artan iş yüküne rağmen doktor çevresine odaklı hizmete hala devam edilmektedir. Bugün doktor düzeyinde eğitim ve beceri gerektirmeyen birçok iş doktora yüklenmekte, hastanın doktora başvurusunu zorunlu kılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Ülkemizde aile hekimliğine dayalı son dönem sağlık politikaları ile yeni bir dinamizm kazanan birinci basamak sağlık ağının temeli kaç yılında atılmıştır?

1940

1942

1944

1946

1948

Açıklama:

Ülkemizde 1946’da temeli atılan, 1960’larda şekillenen ve aile hekimliğine dayalı son dönem sağlık politikaları ile yeni bir dinamizm kazanan birinci basamak sağlık ağının gelecekte gittikçe artan oranda önem kazanacağını umuyoruz.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Gündüz rehabilitasyon merkezleri, demanslı günlük bakım merkezleri, psikiyatri gündüz bakım ve rehabilitasyon merkezleri gibi özelleşmiş örnekler yaşlı sağlığı hizmetlerinden hangisi ile ilgilidir?

Destekli yaşama

Gündüz erişkin bakımı

Son dönem hasta bakımı

Bakım evleri ya da huzur evleri

Kısa süreli ve geçici olarak bakımı

Açıklama:

Büyük anne ve büyük babanın yer aldığı geniş aile yapısının kaybolması ve genç aile bireylerinin çoğunun aktif çalışma içinde gününü ev dışında geçirmesi nedeniyle yaşlılar çoğu kez evde yalnız kalmaktadır. Çalışan anne babanın çocuğunu gündüz terk ettiği çocuk bakımı hizmetine benzer şekilde yaşlı bireyi gözetmek üzere ortaya çıkan hizmet alanına gündüz erişkin bakımı denmektedir. Gündüz rehabilitasyon merkezleri, demanslı günlük bakım merkezleri, psikiyatri gündüz bakım ve rehabilitasyon merkezleri gibi özelleşmiş örnekler olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Sağlık kuruluşlarında palyatif tedavisi verilip evine gönderilmek istenen hastaların zaten evde bakım imkânlarının kıt olduğu aile yapıları içinde yeterince hizmet alabilmesi söz konusu değildir. Bu tür hastaların bakımını üstlenmek üzere oluşturulmuş özel bakım merkezlerinde verilen hizmete ne ad verilir?

Destekli yaşama

Gündüz erişkin bakımı

Son dönem hasta bakımı

Bakım evleri ya da huzur evleri

Kısa süreli ve geçici olarak bakımı

Açıklama:

Sağlık kuruluşlarında palyatif tedavisi verilip evine gönderilmek istenen bu hastaların zaten evde bakım imkânlarının kıt olduğu aile yapıları içinde yeterince hizmet alabilmesi söz konusu değildir. Bu tür hastaların bakımını üstlenmek üzere oluşturulmuş özel bakım merkezlerinde verilen hizmete son dönem hasta bakımı denmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi sağlık sisteminin ana fonksiyonlarından biri değildir?

Sağlık sistemininin finansı

Adaletli gelir dağılımının sağlanması.

Liderlik ve yönetişim görevi

Altyapı ve insan kaynaklarını esas alan kaynak geliştirilmesi

Bireysel ve toplumsal alandaki bütün hizmetleri kapsayacak şekilde sağlık hizmetinin sunumu

Açıklama:

Sağlık sisteminin ana fonksiyonlardan birincisi denetleme, planlama, politika üretme gibi anlamlar verebileceğimiz liderlik (vekilharçlık) ve yönetişim görevi, ikincisi altyapı ve insan kaynaklarını esas alan kaynak geliştirilmesi, üçüncüsü bireysel ve toplumsal alandaki bütün hizmetleri kapsayacak şekilde sağlık hizmetinin sunumu ve dördüncüsü de sağlık sisteminin finansmanıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

2,3

2,7

8,2

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 63

OECD 2013 verilerine göre OECD ülkelerinde ortalama kişi başı yılda sağlık sisteminden yararlanma, diğer bir deyişle ortalama kişi başı doktora başvuru sayısı 6,7’dir.
Aşağıdaki ülkerden hangisinde bu veri ortalamanın üstündedir?

Meksika

İsveç

Brezilya

Güney Afrika

Güney Kore

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 64

Ülkemizde birinci basamak sağlık hizmetlerinin temeli hangi yılda atılmıştır?

1923

1934

1946

1961

1982

Açıklama:

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri Ülkemizde 1946’da temeli atılan, 1960’larda şekillenen ve aile hekimliğine dayalı son dönem sağlık politikaları ile yeni bir dinamizm kazanan birinci basamak sağlık ağının gelecekte gittikçe artan oranda önem kazanacağını umuyoruz.

Doğru Cevap: C

Soru 65

I. Sosyal güvenlik şemsiyesi altına giren, diğer bir deyişle aldığı sağlık hizmetinin bedeli toplanan finansman havuzundan karşılanan nüfus,
II. Bedelinin karşılanması garanti edilen sağlık hizmetlerinin kapsamı
III. Hizmetlerin karşılığı olarak ödenen bedel.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık ekonomisi açısından kapsayıcılığın ele alındığı boyutlardandır?

I ve III

II ve III

Yalnız II

Yalnız I

I, II ve III

Açıklama:

Sağlık ekonomisi açısından kapsayıcılık üç boyutta ele alınmaktadır:
1. Sosyal güvenlik şemsiyesi altına giren, diğer bir deyişle aldığı sağlık hizmetinin bedeli toplanan finansman havuzundan karşılanan nüfus,
2. Bedelinin karşılanması garanti edilen sağlık hizmetlerinin kapsamı ve
3. Hizmetlerin karşılığı olarak ödenen bedel.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Almanya

Macaristan

Meksika

Rusya

Japonya

Açıklama:

OECD 2013 verilerine göre OECD ülkelerinde ortalama kişi başı yılda sağlık sisteminden yararlanma, diğer bir deyişle ortalama kişi başı doktora başvuru sayısı 6,7’dir. Türkiye’de ise bu veri 8,2 dir. Türkiye’den daha fazla doktora başvuruya sahip olan ülkeler ise Rusya
(9,4), Almanya (9,7), Slovakya (11), Çek Cumhuriyeti (11,1), Macaristan (11,8), Japonya (13,1) ve Kore’dir (13,2). Başvuru sayısının en düşük olduğu ülkelerin arasında İsveç (3), Meksika (2,7), Brezilya (2,7) ve Güney Afrika’nın (2,5) olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

"Temel amacı sağlığı geliştirmek olan organizasyon yapısı ile bütün örgütlerin, kuruluşların ve kaynakların toplamıdır."
Yukarıdaki ifade aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlar?

Sağlık fonksiyonu

Sağlık sistemi

Sağlık bakanlığı

Sağlık yönetişimi

Sağlık merkezi

Açıklama:

Sağlık Sistemi: Temel amacı sağlığı geliştirmek olan organizasyon yapısı ile bütün örgütlerin, kuruluşların ve kaynakların toplamıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Dünya Sağlık Örgütü tarafından hazırlanan 2000 yılı Dünya Sağlık Raporuna göre aşağıdakilerden hangisi sağlık sisteminin anan fonksiyonlarından biri değildir?

Liderlik (vekilharçlık) ve yönetişim görevi.

Kaynak geliştirmesi.

Hasta hakları sendikaları.

Sağlık hizmetinin sunumu

Sağlık sisteminin finansmanı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdaki ifadelerden hangisi sağlık sisteminde vekilharçlık kavramını tanımlar?

Sağlık sisteminde, sağlık hizmetleri ile ilişkili olan her şeyin dikkatli ve sorumlu bir yönetimi.

Altyapı ve insan kaynaklarını esas alan kaynak geliştirilmesi.

Bireysel ve toplumsal alandaki bütün hizmetleri kapsayacak şekilde sağlık hizmetinin sunumu.

Sağlık sisteminin finansmanı işleyişi.

Sağlık sistemlerini icra edecek olan kurum ve kuruluşların altyapısı.

Açıklama:

Yönetim bilim alanında yıllardır yer alan “stewardship” (vekilharçlık) kavramı son yıllarda Dünya Sağlık Örgütü tarafından sağlık yönetimi alanına taşınmıştır. Sağlık sisteminde vekilharçlık, sağlık hizmetleri ile ilişkili olan her şeyin dikkatli ve sorumlu bir yönetimi olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

".................... üç kategoride ele alınmaktadır: yönetişim, düzenleme-kural koyma ve verinin enformasyona ve nihayet bilgiye dönüştürülerek kullanılması."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelirse doğru tanımlanmış olur?

Sosyal Güvenlik Kurumu

Sağlık sisteminde Merkezî otorite

Faaliyetlerin gözetim ve denetimi

Dönüşüm liderliği

Hizmet sunumu

Açıklama:

Dönüşüm liderliği üç kategoride ele alınmaktadır: yönetişim, düzenleme-kural koyma ve verinin enformasyona ve nihayet bilgiye dönüştürülerek kullanılması. Düzenleme ve bilgi kullanımı sağlığa özgün olmaksızın her türlü liderliğin ana araçlarındandır. Doğaldır ki, yönetişim de her türlü organizasyonda önem taşımaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 71

"Sağlık hizmetlerini finanse eden .................... benzeri yapıların ellerinde bulundurdukları ödeme gücü, çok önemli bir yönlendirme aracıdır."
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Sosyal Güvenlik Kurumu

Halk Sağlığı Merkezi

İl Sağlık Müdürlüğü

Sağlık Planlama Teşkilatı

Sağlık İnsan Kaynakları Müdürlüğü

Açıklama:

Sağlık hizmetlerini finanse eden Sosyal Güvenlik Kurumu benzeri yapıların ellerinde bulundurdukları ödeme gücü, çok önemli bir yönlendirme aracıdır. Hizmet sunumunu yerindelik açısından olduğu kadar, hizmetin kalitesi ve sonuçları bakımından da denetleme ve buna göre tavır belirleme güçleri vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi sağlık profesyonellerinden biridir?

Doktor

Uzman Doktor

Diş Hekimi

Hemşirelik

Sağlık memurluğu

Açıklama:

Sağlık alanında sorumluluk üstlenen mesleklerin, başlıca dört grup altında ele alınmaktadır. Bunların başında doktorlar gelmektedir. İkincisi farklı mesleki unvanları kapsayan hemşirelik, üçüncüsü diş hekimliğidir. Dördüncü grupta çok sayıda sağlık çalışanını kapsayan sağlık meslekleri ele alınmaktadır. Bu gruplar arasında doktorlar, tüm dünyada neredeyse standartlaşmış bir meslek grubunu oluşturmaktadır. Hemşirelik, hasta bakımını ve bazı girişimleri üstlenen, ebe, hemşire ve uzman hemşire gibi farklı unvanlar altında da olsa az çok ülkeler arası kıyaslanabilir bir meslek grubunu oluşturmaktadır. Diş hekimliği, çoğu ülkede tıbbın dışında ele alınmakta ve genellikle pratisyen diş hekimliğini kapsamaktadır. Türkiye gibi bazı ülkelerde uzman diş hekimliği de bulunmaktadır. Diğer sağlık meslekleri ise çok geniş bir yelpazede yer alan farklı uzmanlık alanlarını kapsar. Genelde sağlık profesyonelleri tabiri bu grup için kullanılır

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi yaşlı bakımından birinci düzeyde aktif uzmanlık alanıdır?

Plastik Cerrahi

Geriatri

Romatoloji

Nöroloji

Kardiyoloji

Açıklama:

Yaşlanan nüfusla birlikte sağlık hizmetlerinin değişen karakteri, yaşlı insanların sağlığı ile ilgilenen geriatri gibi bilim dallarının önemini artıracaktır. Geriatriden başka genel dahiliye, kardiyoloji, romatoloji, göğüs hastalıkları, fizik tedavi ve rehabilitasyon, onkoloji, Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklara odaklanan kognitif nöroloji gibi tıp dalları da yaşlanan nüfusla birlikte gelecekte önemi artan tıp disiplinleri olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 74

OECD 2013 verilerine OECD ülkelerinde ortalama kişi başı yılda sağlık sisteminden yararlanma, diğer bir deyişle ortalama kişi başı doktora başvuru sayısı en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Kore

Rusya

Macaristan

Türkiye

Japonya

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 75

OECD 2013 verilerine OECD ülkelerinde ortalama kişi başı yılda sağlık sisteminden yararlanma, diğer bir deyişle ortalama kişi başı doktora başvuru sayısı en düşük olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Güney Afrika

Brezilya

Meksika

İsveç

Çek Cumhuriyeti

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 76

Koruyucu, tanı koyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini kapsayan, kişilerin sağlık sisteminden kaçıncı hizmet alış noktasıdır?

Üçüncü basamak sağlık hizmetleri

Birinci basamak sağlık hizmetleri

İkinci basamak sağlık hizmetleri

Dördüncü basamak sağlık hizmetleri

Beşinci basamak sağlık hizmetleri

Açıklama:

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri: Koruyucu, tanı koyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini kapsayan, kişilerin sağlık sisteminden ilk hizmeti alış noktasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 77

I. Finansal risklere karşı koruma sağlamak,
II. Sağlık sisteminin finansman yükünün olabildiğince hakkaniyetli dağıtılmasını temin etmek,
III. Sağlık hizmetlerinden ihtiyaca göre hakkaniyet ölçüsünde yararlanılmasını sağlamak,
IV. Sağlık harcamalarında saydamlık ve hesap verebilirliği temin etmek,
V. Hizmet sunumunda kalite ve verimliliği teşvik etmek ve sağlık finansman sisteminin yönetim verimliliğini oluşturmak.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri sağlık finansmanı alanına giren hedeflerdendir?

III ve IV

I ve II

III ve V

II, IV ve V

Hepsi

Açıklama:

Sağlık finansmanı alanına giren hedefler şöyle sıralanmıştır:
1. Finansal risklere karşı koruma sağlamak,
2. Sağlık sisteminin finansman yükünün olabildiğince hakkaniyetli dağıtılmasını temin etmek,
3. Sağlık hizmetlerinden ihtiyaca göre hakkaniyet ölçüsünde yararlanılmasını sağlamak,
4. Sağlık harcamalarında saydamlık ve hesap verebilirliği temin etmek,
5. Hizmet sunumunda kalite ve verimliliği teşvik etmek ve sağlık finansman sisteminin yönetim verimliliğini oluşturmak.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Sistemin hedeflerinden sapmaksızın bütçe dengelerinin korunabilmesi ne olarak adlandırılmaktadır?

Hesap verebilirlik

Maliyet paylaşımı

Kapsayıcılık

Finansal sürdürülebilirlik

Kontrolsüz sağlık harcamaları

Açıklama:

Finansal Sürdürülebilirlik: Sistemin hedeflerinden sapmaksızın bütçe dengelerinin korunabilmesi

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aile hekimliği kaçıncı basamak sağlık hizmetlerine örnektir?

Birinci

İkinci

Üçüncü

Dördüncü

Beşinci

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 80

".................... iki veya daha fazla sağlık hizmetinin sonuçları aynı olduğu zaman kullanılan ekonomik değerlendirme yöntemidir."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Maliyet Değer Analizi

Maliyet Etkinlik Analizi

Maliyet Fayda Analizi

Maliyet minimizasyon analizi

Açıklama:

Sanayi kuruluşlarında etkinlik ve verimlilik hesaplamaları, elde edilen çıktılar ile kullanılan girdilerin miktarsal ve parasal değerlerle ölçülebilir olduğundan, göreceli olarak daha kolaydır. Sağlık sektöründe ise etkinlik ve verimlilik kavramlarının ele alınışında üretilen çıktının maddi olmamasından kaynaklı olarak birtakım belirsizlikler bulunmaktadır. Bu belirsizlikler ise sağlık hizmetlerinde verimliliğin büyük ölçüde kaynakların verimliliği ekseninde ele alınmasına yol açmaktadır.
Maliyet minimizasyon analizi, iki veya daha fazla sağlık hizmetinin sonuçları aynı olduğu zaman kullanılan ekonomik değerlendirme yöntemidir

Doğru Cevap: E

Soru 81

"...................... iki veya daha fazla sağlık hizmetinin sonuçları aynı olduğu zaman kullanılan ekonomik değerlendirme yöntemidir."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelirse doğru olur?

Maliyet Cari Kategori Analizi

Maliyet Değer Analizi

Maliyet Etkinlik Analizi

Maliyet Fayda Analizi

Maliyet minimizasyon Analizi

Açıklama:

Bu yöntem, alternatif sağlık hizmetlerinin sadece maliyetlerini ölçerek karşılaştırdığı için, en basit değerlendirme tekniği olarak ifade edilmektedir. Örneğin, herhangi bir hastalığın aşı yapılması veya yatarak tedavi edilmesi şeklinde iki tedavi yöntemi söz konusu olsun. Bu iki tedavi yöntemi aynı veya benzer sonucu veriyorsa maliyet minimizasyonu analizine göre en ucuz olan tedavi yöntemi tercih edilmektedir. Böylece pahalı olan alternatif sağlık programı dışlanarak kaynak tasarrufu sağlanmış olmaktadır.
Maliyet minimizasyon analizi, iki veya daha fazla sağlık hizmetinin sonuçları aynı olduğu zaman kullanılan ekonomik değerlendirme yöntemidir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi, Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirmenin aşamalarından biridir?

Alternatif sağlık hizmetlerinin belirlenmemesi

Belirlenen bu alternatif sağlık hizmetlerinin değerlendirilmemesi

Gerekli kaynakların ve her seçenekten beklenen faydaların belirlenmemesi

Duyarlılık analizi

Belirlenen maliyet ve çıktıların ölçülmemesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 83

I. Doğrudan Maliyet
II. Dolaylı Maliyet
III. Maddi olmayan Maliyet
IV. Alternatif Maliyet
Yukarıdakilerden hangileri sağlık maliyetlerinde toplam maliyetler içinde yer alır?

I,II

I,III

I,II,III

II,III,IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Sağlık maliyetlerinde toplam maliyetler Doğrudan Maliyet, Dolaylı Maliyet ve Maddi Olmayan Maliyet olmak üzere 3'e ayrılır.

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

OECD (Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü) tarafından yapılan küreselleşme tanımına göre aşağıdaki kavramlardan hangisinin uluslararası hale geldiği söylenemez?

Mal ve hizmet piyasalarının

Üretim araçlarının

Finansal sistemlerin

Teknolojinin ve sektörlerin

İnsan gücünün

Açıklama:

OECD (Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü) tarafından yapılan tanıma göre küreselleşme; mal ve hizmet piyasalarının, üretim araçlarının, finansal sistemlerin, rekabetin, kurumların, teknolojinin ve sektörlerin giderek daha uluslararası bir hale gelmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

I. Ticaret, sermaye ve yatırım akımları
II. İdeolojik akımlar
III. Göç ve insan mobilitesi
IV. Teknolojik gelişim ve bilginin yayılması
Yukarıdaki faktörlerden hangileri küreselleşmenin temel dinamikleri arasında yer alır?

I-II

I-IV

I-III-IV

III-IV

I-II-III

Açıklama:

Küreselleşmenin 3 ayağı aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
• Ticaret, sermaye ve yatırım akımları
• Göç ve insan mobilitesi
• Teknolojik gelişim ve bilginin yayılması

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi dünya çapında serbest ticaretin yaygınlaşmasına imkan tanıyan faktörler arasında yer almaz?

Uluslararası ticaret anlaşmaları kısıtlamaları

Gümrük vergilerinin kaldırılması/düşürülmesi

Kotaların iyileştirilmesi

Sermaye kontrollerinin yumuşatılması

Fikri mülkiyet haklarının uyumlaştırılması

Açıklama:

Gümrük vergilerinin kaldırılması/düşürülmesi, kotaların iyileştirilmesi, sermaye kontrollerinin yumuşatılması, fikri mülkiyet haklarının uyumlaştırılması gibi faktörler, dünya çapında serbest ticaretin yaygınlaşmasına imkân tanımıştır

Doğru Cevap: A

Soru 4

Birleşmiş Milletler'in 2013 raporunu göre aşağıdaki bölgelerden hangisi uluslararası göçmenlerin bölge nüfuslarına göre oranlarında en yüksek orana sahiptir?

Afrika

Asya

Kuzey Amerika

Okyanusya

Avrupa

Açıklama:

BM verilerine göre Uluslararası Göçmenlerin Bölge Nüfuslarına Göre oranlarında Afrika 1,7; Asya 1,6; Kuzey Amerika 14,9; Okyanusya 20,7; Avrupa 9,8.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi küresel bilgi devrimine katkısı bakımından öne çıkan unsurlar arasında yer almaz?

Kişisel bilgisayarlar ve modem kullanımındaki patlama

Mobil uygulamaların sayıca artması

1991 yılında keşfedilen World Wide Web (www)

Yüksek bant genişliğinde sinyal kapasitesi olan fiber optik kablo sistemlerinin uygulanması

Dijital cihazların günlük hayatın bir parçası olması

Açıklama:

Küresel bilgi devrimi olarak adlandırılabilecek bu sürece, pek çok buluş ve yenilik katkı vermekle birlikte, öne çıkan ilgili gelişmeler şu şekilde özetlenebilir:
• Kişisel bilgisayarlar ve modem kullanımındaki patlama
• 1991 yılında keşfedilen World Wide Web (www)
• Yüksek bant genişliğinde sinyal kapasitesi olan fiber optik kablo sistemlerinin uygulanması
• Dijital cihazların günlük hayatın bir parçası olması

Doğru Cevap: B

Soru 6

I. Sosyoekonomik koşullarII. Devlet kaynakları ve politikalarıIII. Sağlık sektörüne ilişkin ticaret politikaları Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin, sağlık çıktılarını farklı kanallardan nasıl etkilediğine dair örnek gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

II-III

I-II-III

Açıklama:

Küreselleşmenin, sağlık çıktılarını farklı kanallardan nasıl etkilediğine dair birkaç örnek vermek gerekirse; bunların başında sosyoekonomik koşullar, devlet kaynakları ve politikaları, sağlık sektörüne ilişkin ticaret politikaları, global sağlık riskleri gibi faktörler gelmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 7

"Sıcaklığın hayatta kalabildikleri bir aralıkta artması ile sivrisineklerin ısırma olasılığını artırmakta, ayrıca taşıdıkları parazit ve virüslerin olgunlaşmasını da hızlandırmaktadır."Yukarıdaki ifade küreselleşmenin etki yaptığı ve insan sağlığı üzerinde çeşitli değişimlere sebep olduğu düşünülen hangi faktöre örnek olarak gösterilebilir?

Küresel iklim değişikliği

Modernleşen ve genişleyen ulaşım ağı

Yasa dışı ilaçların kullanımı

Uyuşturucu kullanımı

Göçler

Açıklama:

Küreselleşmenin etki yaptığı süreçlerden biri olarak görülen küresel iklim değişikliğinin de insan sağlığı üzerinde çeşitli değişimlere sebep olduğu düşünülmektedir. Buna bir örnek olarak da sıcaklığın hayatta kalabildikleri bir aralıkta artması ile sivrisineklerin ısırma olasılığını artırmakta, ayrıca taşıdıkları parazit ve virüslerin olgunlaşmasını da hızlandırmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Hastaların kendi yaşadıkları yerden başka bir yere sağlık amacı ile seyahat etmelerine ne ad verilir?

Termal turizm

Fizyoterapi

Sağlık turizmi

Alternatif tıp

Sağlık göçü

Açıklama:

Sağlık turizmi, hastaların kendi yaşadıkları yerden başka bir yere sağlık amacı ile seyahat etmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Dünya Sağlık Örgütü tarafından “sağlığı iyileştirmeye yönelik aksiyonlara adanmış kurum, kuruluş ve kaynaklar” olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık Bakanlığı

Sağlık Kurulu

Sağlık Teknolojileri

Sağlık Sistemleri

Sağlık Politikaları

Açıklama:

Sağlık sistemleri, DSÖ tarafından; “sağlığı iyileştirmeye yönelik aksiyonlara adanmış kurum, kuruluş ve kaynaklar” olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 10

I. İnsan kaynağıII. Girdiler ve TeknolojiIII. Uluslararası Düzenlemeler ve Politikalar Küreselleşme yukarıdaki faktörlerden hangisi/hangileri yoluyla sağlık hizmetlerini etkilemektedir?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

I-II-III

Açıklama:

Küreselleşme sağlık hizmetlerini İnsan kaynağı, Girdiler ve Teknoloji, Uluslararası Düzenlemeler ve Politikalar yoluyla etkilemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

"Mal ve hizmet piyasalarının, üretim araçlarının, finansal sistemlerin, rekabetin, kurumların, teknolojinin ve sektörlerin giderek daha uluslararası bir hale gelmesi"
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü tarafından yapılan bu tanım aşağıdakilerden hangisini anlatmaktadır?

Sermaye

Küreselleşme

Yabancı kaynak

Piyasa

Finans

Açıklama:

OECD (Ekonomik Kalkınma ve İsbirliği Örgütü) tarafından yapılan tanıma göre küreselleşme; mal ve hizmet piyasalarının, üretim araçlarının, finansal sistemlerin, rekabetin, kurumların, teknolojinin ve sektörlerin giderek daha uluslararası bir hale gelmesidir. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I.Ticaret akımları
II.Göç ve insan mobilitesi
III.Teknolojik gelişimi
IV.Sermaye akımları
V.Dünya savaşının çıkması
Küreselleşmenin ortaya çıkmasında rol oynayan temel faktörler hangilerinde doğru verilmiştir?

I, II, III ve IV

II, III ve IV

III, IV ve V

I, II ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Küreselleşmenin sonuçlarını sağlıklı bir şekilde inceleyebilmek için, söz konusu trendin ortaya çıkmasında rol oynayan temel faktörleri anlamak önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, yukarıda da bahsi geçen ilgili dinamikleri 3 ana kategoride sınıflandırmak faydalı olacaktır. IMF (Uluslararası Para Fonu) tarafından 2000 yılında yapılan bir sınıflandırmada, küreselleşmeyi tetikleyen olgular açısından benzer bir çerçeve çizmektedir. Buna göre, küreselleşmenin 3 ayağı aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

Ticaret, sermaye ve yatırım akımları
Göç ve insan mobilitesi
Teknolojik gelişim ve bilginin yayılması

Doğru Cevap: A

Soru 13

Küresel ihracatın, Dünya Gayrisafi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payı, 1963 yılında % 1,2 iken 30 yıl içinde seviyesi ne olmuştur?

Düşmüştür

Aynı kalmıştır

Yükselmiştir

Değer kaybetmiştir

Ölçülememiştir

Açıklama:

Küresel ihracatın dünya Gayrisafi Yurt İçi Hasılası (GSYH) içindeki payının, 1963 yılında %1,2 iken 30 yıl içinde %9,1 seviyesine, sonraki 20 senelik dönemde ise %21’e yükseldiği görülmüştür. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Hangi faktörün etkisi ile küreselleşme sonucu sağlık alanında pozitif etki oluşmuştur?

Kişi başına düşen milli gelirin azalması

Metrekareye düşen insan sayısının artması

Ekonomik kriz

Bulaşıcı hastalıkların artması

Refah düzeyinin artması

Açıklama:

Küreselleşmenin ekonomiler üzerindeki etkisi, bir yandan sağladığı ivme
ile artması beklenen gelir, diğer yandan da bunun dağılımıyla doğrudan ilişkilidir. Bu kombinasyonun ideal olması hâlinde ise yükselen gelirin sağlık üzerinde pozitif bir etki yapması kaçınılmazdır. Nitekim kişi başına millî gelirin artmasıyla birlikte, insanların daha iyi şartlarda yaşamlarını sürdürme imkânı bulmaları, sağlıkları üzerinde pozitif etki yapmaktadır. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Küreselleşmenin, ulaşım imkanlarının artması ile insan sağlığı üzerine olumlu etkisi hangisidir?

Ölümcül hastalıkların artması

Farklı coğrafyadaki hastalıkların taşınması

Sağlık turizmi

Bilgi kirliliğinin artması

Beslenme dönüşümü

Açıklama:

Küreselleşmenin ulaşım ve iletişim yoluyla insan sağlığına etki yapma
kanallarından birinin de sınır ötesi tedavi olanaklarına başvurmak olduğunu eklemek gerekir.
Özellikle 2000’li yıllarda ciddi bir tırmanış sergileyen sağlık turizmi, bu etkinin bir
ispatı niteliğindedir. Küreselleşme dalgasının yarattığı son trendlerden olan sağlık turizmi, hastaların uluslararası dolaşımı giderek daha cazip bulmasıyla birlikte önemini artırmaktadır.
Aynı ya da benzer bir tedaviyi farklı bir ülkede çok daha uygun şartlarda bulan
hastalar, bu hizmeti yurtdışında almayı seçebilmektedir. Hastaların seçiminde turizm
amaçları nispeten küçük bir rol oynayabilirken, kendi ülkelerindeki yüksek maliyetler,
uzun bekleme süreleri ya da daha düşük kaliteli hizmetler, sağlık turizmini tetikleyen ana faktörler olarak öne çıkmaktadır. Bu faktörler, gerek gelişmiş gerekse gelişmekte olan ülkelerdeki hastalar için farklı boyutlarda geçerlidir. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

DSÖ tarafından; sağlığı iyileştirmeye yönelik aksiyonlara adanmış kurum, kuruluş ve kaynaklar................. olarak tanımlanmıştır.
Yukarıda bırakılan boşluğa hangisi gelmelidir?

Küreselleşme

Globalleşme

Sermaye sistemleri

Sağlık sistemleri

Talep

Açıklama:

Sağlık sistemleri, DSÖ tarafından; “sağlığı iyileştirmeye yönelik aksiyonlara adanmış
kurum, kuruluş ve kaynaklar” olarak tanımlanmıştır. Bu bağlamda, sağlık sistemlerinin
amaçları, bir yandan toplum genelinde optimal bir sağlık düzeyini hakkaniyetli bir biçimde sağlamak, diğer yandan da risklere karşı yeterli korumayı temin etmek olarak ifade edilebilir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin sağlık hizmetlerine olan olumlu etkilerinden biri değildir?

Gıda güvenliği

Sağlık profesyonelleri göçü

Tıp ürünlerinin ticari anlamda sınırları daha kolay aşması

Aşı teknolojilerindeki gelişim ve yayılma

Küresel ölçekte daha iyi hastalık kontrolü

Açıklama:

Sağlık alanındaki çalışanların ülkelerinden ayrılmalarına bağlı olarak, gerek göç ettikleri ülkede, gerekse kendi ülkelerinde yaratmış oldukları etkiler olduğu söylenebilir. Zira sağlık insan gücünün düşüklük düzeyi, toplum sağlığını olumsuz etkilemektedir.
Sağlık profesyonelleri göçünün arkasında ise gerek iten gerekse çeken unsurlar bulunmaktadır. Doğru cevap B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Sağlık profesyonelleri göçünün arkasında yatan en önemli faktör hangisidir?

Savaş durumu

Devletin yönlendirmesi

Evlilik kararı

Macera istenmesi

Refah ve istikrarlı ortam istenmesi

Açıklama:

Sağlık profesyonelleri göçünün arkasında ise gerek iten gerekse çeken unsurlar bulunmaktadır.
İten unsurlara örnek olarak, mensup olunan ülkedeki kötü çalışma koşulları,
işsizlik, altyapı yetersizliği ve toplumsal çatışmalar verilebilecekken, çeken faktörler için
ise yabancı ülkedeki cazip çalışma şartları, refah ve istikrarlı ortam ile mesleki gelişim ve kariyer fırsatları gibi etmenler gösterilebilir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdaki örneklerden hangisi ile, küreselleşmenin sağlık piyasaları üzerindeki önemli bir yansıması olan aşılamanın artması sonucu oluşmuştur?

Gebe sayısının artması

AİDS hastalığının globelleşmesi

Refah düzeyinin artması

Çocuk felcinin yok olma düzeyine gelmesi

Gelir seviyesi yüksek ülkelerde hastalıkların artması

Açıklama:

Aşı teknolojilerindeki gelişim ve yayılma, küreselleşme sürecinin global
sağlık hizmetleri üzerinde oynadığı rol açısından önemli bir boyutu teşkil etmektedir.
Bilindiği üzere, aşı yoluyla önlenebilen hastalıklara karşı aşılanma, her yıl dünya çapında milyonlarca potansiyel ölüm riskini ortadan kaldırmaktadır. Bu doğrultuda, çocuk felci yok etme girişiminin, 1998 yılında yılda 350.000 civarındaki vaka sayısını 4 yıl içinde 800’e kadar indirmesi, bu kapsamda yakın döneme ait oldukça anlamlı bir örnek olarak verilebilir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Ticaretle bağlantılı fikrî mülkiyet haklarını düzenleyen bir anlaşma olarak uluslararası ticaret sistemine giren TRIPS, hangi yıl sisteme eklenmiştir?

1995

1980

2005

1990

2003

Açıklama:

TRIPS: 1995 yılında, ticaretle bağlantılı fikrî mülkiyet haklarını düzenleyen bir anlaşma olarak uluslararası ticaret sistemine eklenmiştir. Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi Küreselleşmenin temel dinamiklerinden biridir?
I. Ticaret, sermaye ve yatırım akımları
II. Göç ve insan mobilitesi
III. Teknolojik gelişim ve bilginin yayılması

Yalnızca I

I ve II

II ve III

I, II, III

Yalnızca III

Açıklama:

IMF (Uluslararası Para Fonu) tarafından 2000 yılında yapılan bir sınıflandırma da, küreselleşmeyi tetikleyen olgular açısından benzer bir çerçeve çizmektedir. I, II, III Küreselleşmenin temel dinamiklerini oluşturur.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Dünya genelindeki İnternet kullanıcılarının 2000 yılında toplam dünya nüfusu içindeki payı % 7 iken 2014 yılında bu oran yüzde kaç olmuştur?

%20

%30

%40

%45

%50

Açıklama:

Dünya genelindeki İnternet kullanıcılarının gelişimi ; 2000 yılında toplam dünya nüfusu içindeki payı %7 olan Internet kullanıcısı sayısı, ciddi bir hızla yükselmiş ve 2014 itibariyle %40 düzeyinde önemli bir orana ulaşmıştır .

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Küresel bilgi devrimi olarak da adlandırılabilecek Teknolojik Gelişim ve Bilginin Yayılması döneminde öne çıkan ilgili gelişmelerden biri değildir?

Kişisel bilgisayarlar ve modem kullanımındaki patlama

1991 yılında keşfedilen World Wide Web (www)

Yüksek bant genişliğinde sinyal kapasitesi olan fiber optik kablo sistemlerinin uygulanması

Dijital cihazların günlük hayatın bir parçası olması

Televizyon programlarındaki artış

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 24

1944 yılında GATT (General Agreement on Taris and Trade - Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması) ile başlatılan ticaret engellerinin kaldırılması girişiminin yerini alan DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü) kaç yılında kurulmuştur?

1990

1992

1995

1996

1998

Açıklama:

Ekonomiler, dünyanın daha da entegre hâle gelmesiyle birlikte, uluslararası ticaret, sermaye ve teknoloji akımları gibi temel dinamiklerden önemli ölçüde etkilenmiştir. Örnek olarak; ticaretin kolaylaştırılması, gelişen ekonomilerin dış ticaret kanalıyla gelir elde etmeleri anlamında dev bir fırsat sağlarken sermaye akımları da bu ülkelerin büyüme hikâyelerinde önemli bir destekleyici unsur olmuştur. Bu noktada, 1944 yılında GATT (General Agreement on Taris and Trade - Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması) ile başlatılan ticaret engellerinin kaldırılması girişiminin yerini 1995’te alan DTÖ’nün (Dünya Ticaret Örgütü), çok uluslu anlaşmaları yöneten bir platform olarak bu süreci tetiklemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Endonezya

Hindistan

Malezya

Pakistan

Tayland

Açıklama:

Küreselleşmeyle birlikte yoğunluk kazanan uluslararası ekonomik ilişkilerde meydana gelen dönemsel dalgalanmaların özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki sağlık görünümünü negatif etkilediğine dair bulgular olduğunu da eklemek gerekmektedir. Buna örnek olarak, 1997 yılında Asya’da patlak veren ekonomik krizde Endonezya’nın böyle bir etkiye maruz kaldığı tespit edilmiştir. Ülkenin ulusal para biriminin ciddi ölçüde değer kaybına uğraması, işsizliğin artması, sosyal huzursuzluğun ve politik problemlerin patlak vermesi ile birlikte, bu dönemde toplumdaki bireylerin sağlığının olumsuz etkilendiği bilinmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

SARS

AİDS

Domuz gribi

Kolera

Ebola

Açıklama:

Küreselleşmenin toplum ve insan sağlığı üzerindeki bir diğer etkisi ise göçler yoluyla gerçekleşmektedir. Gerek ekonomik nedenler gerekse savaş gibi gerekçelerle artan göçler, varılan ülkenin sağlık görünümünde kötüleşmelere sebep olabilmektedir. Bunun en belirgin göstergelerinden biri AIDS hastalığıdır. Nitekim araştırmalar, sınır ötesi işçi göçlerinin HIV virüsünün yaygınlaşması riskini artırdığını göstermektedir. Bu etki, özellikle düşük gelirli ülkelerden kaynaklana ekonomik göçlerde göze çarpmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

2009 yılında Meksika’da baş gösteren ve kısa sürede 191 ülkeye ulaşarak 800,000 kişide görülen ve 8000’in üzerinde kişinin hayatını yitirmesine sebep olan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

AİDS

Domuz Gribi

Sars

Kolera

Ebola

Açıklama:

2009 yılında Meksika’da baş gösteren ve H1N1 olarak adlandırılan domuz gribi virüsü, kısa sürede 191 ülkeye ulaşarak 800,000 kişide görüldü ve 8000’in üzerinde kişinin hayatını yitirmesine sebep oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Sağlık profesyonelleri göçünün arkasında hem iten hem de çeken unsurlar bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi çeken unsurlara örnek olarak verilebilir?

Mensup olunan ülkedeki kötü çalışma koşulları.

İşsizlik.

Yabancı ülkedeki cazip çalışma şartları

Altyapı yetersizliği.

Toplumsal çatışmalar.

Açıklama:

Sağlık profesyonelleri göçünün arkasında ise gerek iten gerekse çeken unsurlar bulunmaktadır. İten unsurlara örnek olarak, mensup olunan ülkedeki kötü çalışma koşulları, işsizlik, altyapı yetersizliği ve toplumsal çatışmalar verilebilecekken, çeken faktörler için ise yabancı ülkedeki cazip çalışma şartları, refah ve istikrarlı ortam ile mesleki gelişim ve kariyer fırsatları gibi etmenler gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Dünya Sağlık Örgütü SARS salgınının patlak vermesi ve ayrıca ölümcül kuş gribinin yayılması üzerine ciddi ölçüde revize edilen Uluslararası Sağlık Düzenlemeleri’ni (IHR- International Health Regulations) kaç yılında kabul etmiştir ?

2001

2003

2005

2007

2008

Açıklama:

SARS salgınının patlak vermesi ve ayrıca ölümcül kuş gribinin yayılması üzerine, DSÖ ciddi ölçüde revize edilen Uluslararası Sağlık Düzenlemeleri’ni (IHR- International Health Regulations) 2005 yılında kabul etmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

IMF ve DTÖ gibi etki gücü yüksek küresel kurumların global ölçekte yürütmeyi amaçladığı sağlık sektörü reformlarında belli başlı unsurlar öne çıkmaktadır. 2007 tarihli Lister' in çalışmasında belirttiğine göre aşağıdakilerden hangisi bu unsurlardan biridir?

Kamu tarafından finanse edilen sağlık hizmetlerinde asgari devlet katkısını amaçlayan ve bu hizmetleri minimum ya da temel paketlerle kısıtlayan bir model teşviki.

Bazı küçük muafiyetler dışında, çoğu sağlık hizmeti için ücret yaptırımı.

Özel sektör veya sivil toplum örgütlerine, kamu adına fonlanmış sağlık hizmetlerini tayin etmek amaçlı teşvik kontratları.

Evrensel bir reform savunuculuğu adına, siyasi ve sosyal şartlara bakılmaksızın, sağlık sistemlerinin merkezi yönetim anlayışından çıkarılması (decentralization).

Hepsi.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 31

I. Ticaret, sermaye ve yatırım akımları
II. Göç ve insan mobilitesi
III. Teknolojik gelişim ve bilginin yayılması
IV. Devam eden coğrafi keşifler
Yukarıda verilen öncüllerden hangisi ya da hangileri IMF (Uluslararası Para Fonu) tarafından 2000 yılında yapılan bir sınıflandırmaya göre küreselleşmenin ayakları olarak tanımlanabilir?

I ve III

II ve III

II,III ve IV

I,II ve III

Açıklama:

Devam eden coğrafi keşifler olmadığı için küreselleşmenin ayakları olarak sayılamaz. Ticaret, sermaye ve yatırım akımları, göç ve insan mobilitesi ve teknolojik gelişim ve bilginin yayılması sözkonusu sınıflandırmaya göre sınıflandırmaya göre küreselleşmenin ayakları olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi dünya çapında serbest ticaretin yaygınlaşmasına imkân tanıyan faktörlerden değildir?

Gümrük vergilerinin kaldırılması/düşürülmesi.

Kotaların iyileştirilmesi.

Sermaye kontrollerinin artırılması.

Fikri mülkiyet haklarının uyumlulaştırılması

Serbest ticaret anlaşmaları yapılması.

Açıklama:

Sermaye kontrollerinin artırılması dünya çapında serbest ticaretin yaygınlaşmasına imkan tanıyan faktörlerden değildir. Aksine sermaye kontrollerinin artırılması serbest ticareti kısıtlayan tedbirler arasında yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası göçlerin sebepleri arasında sayılabilir?

Dünya üzerinde yaşanan savaşlar

Gelişmekte olan ülkelerdeki ucuz iş gücü ihtiyacı

Küreselleşmenin ekonomik etkisinin azalması

Gelişmiş ülkelerdeki yüksek doğum oranı

Gelişmiş ülkelerdeki azalan yaşlı nüfus

Açıklama:

Dünya üzerinde yaşanan savaşlar uluslararası göçü artırmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerdeki ucuz iş gücü ihtiyacı mevcut değildir. Gün geçtikçe küreselleşmenin ekonomik etkisinin azalması yerine arttığı görülmektedir. Gelişmiş ülkelerdeki yüksek doğum oranı değil tam aksine düşük doğum oranı mevcuttur. Gelişmiş ülkelerdeki yaşlı nüfus azalmak yerine artmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Göçmenlerin nüfus içindeki payları ele alındığında aşağıdaki bölgelerin hangisine yapılan göçlerin küreselleşme ile olan ilgisinin en fazla olması beklenir?

Kuzey Afrika

Latin Amerika

Ortadoğu

Güney Afrika

Kuzey Amerika

Açıklama:

Göçmenlerin nüfus içindeki payları ele alındığında Kuzey Amerika diğer bölgelere göre oldukça yüksek bir dağılım gösterir. Bu oran BM verilerine göre 2013 yılında 14.9 olarak ölçülmüştür. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Küreselleşmenin ekonomik gelişim ve refah yoluyla sağlık üzerindeki etkileri göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Kişi başına düşen milli gelirin artışı ile kişilerin sağlık hizmetlerine ulaşması kolaylaşmıştır.

Ekonomik gelişim ve halk sağlığı birbirini karşılıklı besleyen unsurlardır.

Nitelikli sağlık hizmetlerine ulaşmada gelir dağılımı eşitsizliği olumsuz bir unsurdur.

Küreselleşmenin yarattığı ekonomik dalgalanmalar sağlık hizmetlerini etkilememektedir.

Salgın hastalıların yoğun olduğu bölgelerde ekonomik büyüme azalmaktadır.

Açıklama:

Küreselleşmenin yarattığı ekonomik dalgalanmalar sağlık hizmetlerini son derece etkilemektedir. Buna örnek olarak, 1997 yılında Asya’da patlak veren ekonomik krizde Endonezya’nın böyle bir etkiye maruz kaldığı tespit edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Küreselleşmenin insan sağlığı üzerine yaptığı etkiler dikkate alındığında aşağıdakilerin hangisinin diğerlerine nazaran olumlu etki yaptığı söylenebilir?

İklim değişikliği etkisi

İletişim teknolojisindeki gelişme

Beslenme dönüşümü

Göçler

Yasadışı ilaçlar

Açıklama:

İletişim ve ulaşım kanallarındaki dikkat çekici gelişmeler, çeşitli kanallardan fayda ettiği ifade edilebilir. Bunların
başında, gerek İnternet ve televizyon gerekse diğer modern iletişim araçları yoluyla bilgiye erişimin kolaylaşması ve yaygınlaşması gelmektedir. Nitekim böylelikle insanlar, hastalıklar ve sağlıkla ilgili bilgiler edinebilmekte ve bilinç seviyeleri artmakta, ayrıca çözüm odaklarına da daha kolay erişebilmektedir. İklim değişikliği özellikle enfeksiyon yayılımı üzerine etki ederken, beslenme dönüşümü ise karbonhidrat kaynaklı beslenme alışkanlığı açısından olumsuz etki yapar. Yine göçlerin de bir çok açıdan toplumsal insan sağlığına yönelik olumsuz etkisi olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerde hangisi için, küreselleşmenin doğrudan insan kaynağı yolu ile sağlık hizmetlerine etkisi olduğu söylenebilir?

Sağlık profesyonellerinin mobilitesi

Ar-ge çalışmaları

Teknoloji ve inovasyon transferleri

Ulusal aşı düzenleme ajanslarının kurulması

Aşı pazarlama stratejileri

Açıklama:

Sağlık profesyonellerinin mobilitesi, küreselleşmenin sağlığa yaptığı etkiler açısından doğrudan insan kaynaklı olna bir etken olduğu aşikardır. Zira, ar-ge çalışmaları, teknoloji ve inovasyon transferleri ,ulusal aşı düzenleme ajanslarının kurulması ve aşı pazarlama stratejileri gibi etkenler her ne kadar insani yönleri de olsa doğrudan insan kaynaklı olduğu söylenemez.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Küreselleşmenin sağlık hizmetlerine etkisi göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sağlık profesyonellerinin göç etme faktörleri göz önüne alındığında, iten faktörler asgari düzeyde etkiliyken, çeken faktörler son derece etkilidir.

Ar-Ge çalışmaları gelişmiş ekonomiye sahip ülkelerde yer aldığı için bu ülkelerdeki ilaç ve aşı üretimleri daha çok kendi toplumlarının ihtiyaçlarına yönelik alanlara yoğunlaşmaktadır.

Küreselleşmenin sağlık üzerine bir diğer olumlu etkisi, günümüze kadar gerek ilaç gerekse aşılarda gerçekleştirilen inovasyonların, gelişmekte olan ülkelerdeki insanların bunlara ulaşmasını kolaylaştıran fiyatlarda sunulması olmuştur

Birçok gelişen ekonomide, küreselleşme ve ecza sektörü ilişkisinin, ithalat, fiyat ve masraflarda düşüşe, yerli üretim ve ihracatta artışa sebep olduğu da iddia edilmektedir.

DSÖ, gelişmiş ülkelerdeki artan yaşam süreleri ve büyüyen yaşlı nüfuslar da göz önüne alındığında, sağlık mesleklerindeki bu ihtiyacın ve eğilimin gelecek yıllarda azalmasını öngörmektedir. Birçok gelişen ekonomide, küreselleşme ve ecza sektörü ilişkisinin, yerli üretim ve ihracatta düşüşe; ithalat, fiyat ve masraflarda artışa sebep olduğu da iddia edilmektedir.

Açıklama:

Sağlık profesyonellerinin göç etme faktörlerinde itici ve çekici faktörler birlikte etkilidir. Gelişmiş ülkelerde artan yaşlı nüfusu dolayısıyla sağlık profesyonellerine duyulan ihtiyaç gün geçtikçe artmaktadır. Gerek ilaç ve gerekse aşılarda gerçekleştirilen inovasyonlar daha çok gelişmiş ülkelerde sağlandığı için, gelişmekte olan ülkelerdeki insanların bunlara ulaşmasını zorlaştıran fiyatlarda sunulmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre sağlık profesyonellerinin mobilitesi ele alındığında, aşağıdaki ülkelerden hangisinin başka ülkede eğitim almış hekim çalıştırma oranının en düşük olması beklenir?

ABD

Kanada

Yeni Zelanda

İrlanda

Avusturya

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre sağlık profesyonellerinin mobilitesi ele alındığında Avusturya bu sıralama içerisinde en alt sırada yer alır. Küreselleşmenin getirdiği göç dalgası daha çok ABD, Kanada, Yeni Zelanda gibi ülkeleri etkilemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Mal ve hizmet piyasalarının, üretim araçlarının, finansal sistemlerin, rekabetin, kurumların, teknolojinin ve sektörlerin giderek daha uluslararası bir hale gelmesine ne ad verilir?

Küreselleşme

Ticaret

Sermaye

Piyasa

Mobilite

Açıklama:

Mal ve hizmet piyasalarının, üretim araçlarının, finansal sistemlerin, rekabetin, kurumların, teknolojinin ve sektörlerin giderek daha uluslararası bir hale gelmesine küreselleşme denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin unsurlarından biri değildir?

Ticaret akımı

Hayvan mobilitesi

Teknolojik gelişim

Sermaye akımı

Yatırım akımı

Açıklama:

Hayvan mobilitesi küreselleşmenin unsurlarından biri değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

2013 verilerine göre Uluslararası Göçmenlerin Bölge Nüfuslarına Göre Payı (%) en yüksek olan hangisidir?

Afrika

Avrupa

Okyanusya

Latin Amerika

Kuzey Amerika

Açıklama:

2013 verilerine göre Uluslararası Göçmenlerin Bölge Nüfuslarına Göre Payı (%) en yüksek olan Okyanusya'dır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın kısaltmasıdır?

GATA

GATB

GTAT

GATT

TAGA

Açıklama:

Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın kısaltması GATT'dir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Hastaların kendi yaşadıkları yerden başka bir yere sağlık amacı ile seyahat etmesine ne ad verilir?

Göç

Küreselleşme

Ekonomik kriz

Teknik gezi

Sağlık turizmi

Açıklama:

Hastaların kendi yaşadıkları yerden başka bir yere sağlık amacı ile seyahat etmesine sağlık turizmi denir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Sağlık turizmi hangi yıllarda ciddi bir tırmanış sergilemiştir?

2000

2001

2002

2003

2004

Açıklama:

Sağlık turizmi 2000'li yıllarda ciddi bir tırmanış sergilemiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin sağlık üzerine etki yollarından biri değildir?

Ekonomik gelişim

Refah

İletişim

Ulaşım

Turizm

Açıklama:

Turizm küreselleşmenin sağlık üzerine etki yollarından biri değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Afrika'da ortaya çıkan hangi virüs ekonomik gelişimi olumsuz etkilemiştir?

SARS

HIV

Kızamık

Ebstein Barr

Domuz gribi

Açıklama:

Afrika'da ortaya çıkan HIV virüsü ekonomik gelişimi olumsuz etkilemiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Sağlığı iyileştirmeye yönelik aksiyonlara adanmış kurum, kuruluş ve kaynaklara ne ad verilir?

Sağlık turizmi

Sağlık hizmetleri

Sağlık sistemleri

Sağlık kuruluşları

Sağlık piyasası

Açıklama:

Sağlığı iyileştirmeye yönelik aksiyonlara adanmış kurum, kuruluş ve kaynaklara sağlık sitemleri denir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

2014 DSÖ kaynaklarına göre Yabancı Bir Ülkede Eğitim Almış Doktor Oranı en yüksek ülke hangisidir?

Belçika

Danimarka

İngiltere

Yeni Zelanda

İrlanda

Açıklama:

2014 DSÖ kaynaklarına göre Yabancı Bir Ülkede Eğitim Almış Doktor Oranı en yüksek ülke Yeni Zelanda'dır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Etki gücü yüksek küresel kurumların global ölçekte yürütmeyi amaçladığı sağlık sektörü reformları bulunmaktadır. Buna göre, ulusal sağlık sistemlerinin şekillenmesinde en baskın rolle sahip kurum hangisidir?

DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü)

IMF (Uluslararası Para Fonu)

Dünya Bankası

DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü)

Uluslararası Çalışma Örgütü ILO (International Labor Organization)

Açıklama:

Küreselleşmenin sağlık ekonomisi üzerinde oynadığı rollerden bir diğeri
de, sağlık hizmetlerinin evrenselleştirilmesi çabalarına bağlı olarak ülkelerin sağlık politikalarında
hayata geçirilen reformlar yoluyla gerçekleşmiştir. Bu doğrultuda, ulusal sağlık
sistemlerinin şekillenmesinde baskın rollerden birinin, 1990’lar itibarıyla araştırma ve bağışların
sponsor ya da kreditörlüğünü üstlenen Dünya Bankası tarafından oynandığı ifade
edilebilir. Doğru cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Dünya Sağlık Örgütü Uluslararası Sağlık Düzenlemeleri’ni (IHR- International Health
Regulations) kaç yılında kabul etmiştir?

1983

1993

1997

2005

2007

Açıklama:

Dünya Sağlık Örgütü’ne üye devletlerin, 1995 yılında küresel ölçekte daha iyi hastalık kontrolü ve tepki mekanizmalarına ihtiyaç duyulduğu konusunda anlaşmaya varmış olmasıdır. Bundan bir süre sonra ise uluslararası SARS salgınının patlak vermesi ve ayrıca ölümcül kuş gribinin yayılması üzerine, DSÖ ciddi ölçüde revize edilen Uluslararası Sağlık Düzenlemeleri’ni (IHR- International Health Regulations) 2005 yılında kabul etmiştir (Fischer ve diğerleri, 2011). Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Küreselleşme kavramı hangi yıllar itibarıyla daha çok gündeme gelmiştir?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

Küreselleşme kavramının özellikle 1980’ler itibarıyla daha çok gündeme gelmiş olmasında, bu dönemde ticaret, finans ve beşerî sermaye akımlarının kolaylaşması ve sıklaşması etkili olmuştur. Tüm bunların arka planında ise İnternet başta olmak üzere, iletişim kanallarındaki gelişmeler de önemli rol oynamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Küreselleşmenin hız kazandığı 1990’lara gelindiğinde ise ticaret akımları yeniden ivme kazanmış ve 2000’lerin dünya ekonomisinde giderek artan bir öneme sahip olmuştur. Aşağıdakilerden hangisi küresel ticaretteki gelişime destek vermez?

Kotaların iyileştirilmesi

Sermaye kontrollerinin yumuşatılması

Gümrük vergilerinin kaldırılması/düşürülmesi

Fikri mülkiyet haklarının uyumlaştırılması gibi

İhracatın dünya ekonomisinden aldığı payın giderek artmış olması

Açıklama:

Küreselleşmenin hız kazandığı 1990’lara gelindiğinde ticaret akımları yeniden ivme kazanmış ve 2000’lerin dünya ekonomisinde giderek artan bir öneme sahip olmuştur. Bu gelişimin bir göstergesi olarak, ihracatın dünya ekonomisinden aldığı payın giderek artmış olması örnek verilebilir. Dolayısıyla “E”şıkkı küresel ticaretin gelişimine katkı veren bir seçenek değildir. Yalnızca durum tespitidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Uluslararası göçmenlerin dünya nüfusundaki payına baktığımızda Kuzey Amerika, Okyanusya ve Avrupa bölgelerindeki oransal artışlar dikkat çekmektedir. Aşağıdaki yerlerden hangisi göçmen paylarındaki artışlarla öne çıkan bir ülke değildir?

ABD

Kanada

Singapur

Avustralya

Yeni Zelanda

Açıklama:

Kuzey Amerika, Okyanusya ve Avrupa bölgelerindeki oransal artışlar dikkat çekmektedir. Bu bölgelerde, Kanada, ABD, Avustralya, Yeni Zelanda ve çeşitli Batı Avrupa ülkeleri, göçmen paylarındaki artışlarla öne çıkmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Uluslararası göçlerdeki söz konusu gelişimin arkasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?

Yaşlanan nüfus

İşgücü kazanmak

Ülkelerde yaşanan savaşlar

Düşen doğurganlık oranları

Dünyadaki dönüşümlerin küreselleşme sürecinden uzak olması

Açıklama:

Uluslararası göçlerdeki bu söz konusu gelişimin arkasında, dünyadaki dönüşümlerin küreselleşme süreciyle bir araya gelmiş olması yatmaktadır. Bir diğer deyişle, ülkelerin yaşadığı çeşitli demografik dinamikler, küreselleşmeyle birlikte göçlere ivme kazandırmıştır. Bu dinamiklerin başında, düşen doğurganlık oranları ve yaşlanan nüfus gelmektedir. Bu durumun yaygın olduğu gelişmiş ülkelerin, özellikle işgücü kazanmak anlamında göçlere kapılarını açtığı bilinmektedir. Bunun yanı sıra gelişmekte olan ülkelerde yaşanan savaşlar da, uluslararası göçlerin artmasına sebep veren unsurlar arasında önemli bir yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Küreselleşmeyi çekici kılan öğelerin yanı sıra, benzer ekonomik ve demografik dinamikler
çerçevesinde itici yönde etki yapan faktörlerin de olduğu bilinmektedir. Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeye iten sebeplerden biridir?

Hızlanan göçler ve insan mobilitesi

Çok sayıda firmanın uluslararası bir kimlik kazanması

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişimdir

Dünyanın ticaret bağlamında daha entegre bir hâle gelmiş olması

Ticaret, sermaye ve yatırım akımlarının global ekonomide yarattığı yüksek düzey rekabet

Açıklama:

Küreselleşmeyi çekici kılan öğelerin yanı sıra, benzer ekonomik ve demografik dinamikler çerçevesinde itici yönde etki yapan faktörlerin de olduğu bilinmektedir. Bunların başında, ticaret, sermaye ve yatırım akımlarının global ekonomide yarattığı yüksek düzey rekabet gelmektedir. Nitekim küreselleşmenin yoğunlaştığı bir konjonktürde ortaya çıkan fırsatlardan yararlanan ekonomik aktörler, diğerleri için dezavantajlar yaratabilerek rekabet ortamını kızıştırmaktadır. Buna ek olarak, dünya ekonomisindeki bağlantıların giderek güçlenmesi, uluslararası standartlar ve düzenlemeleri de daha yaygın bir hâle getirmektedir. Tüm bunların sonucunda ise, küresel iş birlikleri ve anlaşmalar kaçınılmaz olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Ekonomiler, dünyanın daha da entegre hâle gelmesiyle birlikte, uluslararası ticaret, sermaye ve teknoloji akımları gibi temel dinamiklerden önemli ölçüde etkilenmiştir. Örnek olarak; ticaretin kolaylaştırılması, gelişen ekonomilerin dış ticaret kanalıyla gelir elde etmeleri anlamında dev bir fırsat sağlarken sermaye akımları da bu ülkelerin büyüme hikâyelerinde önemli bir destekleyici unsur olmuştur. Bu noktada, GATT (General Agreement on Tariffs and Trade - Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması) ile başlatılan ticaret engellerinin kaldırılması girişimi kaç yılında olmuştur?

1938

1942

1944

1948

1950

Açıklama:

Ekonomiler, dünyanın daha da entegre hâle gelmesiyle birlikte, uluslararası ticaret, sermaye ve teknoloji akımları gibi temel dinamiklerden önemli ölçüde etkilenmiştir. Örnek olarak; ticaretin kolaylaştırılması, gelişen ekonomilerin dış ticaret kanalıyla gelir elde etmeleri anlamında dev bir fırsat sağlarken sermaye akımları da bu ülkelerin büyüme hikâyelerinde önemli bir destekleyici unsur olmuştur. Bu noktada, 1944 yılında GATT (General Agreement on Tariffs and Trade - Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması) ile başlatılan ticaret engellerinin kaldırılması girişiminin yerini 1995’te alan DTÖ’nün (Dünya Ticaret Örgütü), çok uluslu anlaşmaları yöneten bir platform olarak bu süreci tetiklediğini belirtmek gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi sağlık görünümünün daha iyiye gitmesinin ekonomiyi pozitif etkilediğini gösterir?

Yüksek iş verimliliğinin sağlaması

Politik problemlerin patlak vermesi

Sosyal huzursuzluğun patlak vermesi

Daha üstün sağlık ürünleri ve hizmetleri sunulması

Ulusal para biriminin ciddi ölçüde değer kaybına uğraması

Açıklama:

Ekonomik büyüme ve refahın sağlık ile ilişkisine ters taraftan da bakmak önem taşımaktadır. Nitekim sağlık görünümünün daha iyiye gitmesinin, ekonomiyi pozitif etkilediği büyük ölçüde kabul gören bir savdır. Bunun en temelinde ise sağlıklı toplumun daha yüksek iş verimliliği sağlaması argümanı yatmaktadır. Zira hiç şüphe yok ki; sağlıksız bireyler ekonomik büyümeyi aşağı yönlü etkilemektedir. Bu noktada, özellikle bulaşıcı ve/veya ölümcül hastalıklar etkin rol oynayabilmektedir. Örneğin; Afrika’da HIV virüsünün ekonominin gelişimi olumsuz etkilediği bilinmektedir. Yapılan ampirik çalışmalar, 1990-1997 yılları arasında bölgede yıllık %0,4 oranında kaydedilen kişi başına büyüme hızının, AIDS hastalığının olmaması halinde 3 katı yüksek bir seviyede gerçekleşebileceğini tahmin etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi modern çağda yaşanan küreselleşmenin, hastalıklara neden olan patojenleri ve onları taşıyan vektörleri, sayı, hız ve kapsam olarak daha önce görülmemiş yüksek seviyelere ulaştırdığını gösterir?

AIDS

Kolera

Sahra Altı

Çiçek Hastalığı

Şiddetli Akut Solunum Yolu Enfeksiyonu (SARS)

Açıklama:

SARS adıyla bilinen Şiddetli Akut Solunum Yolu Enfeksiyonu ile ilgili olarak 2000’lerde yaşanan bir olay, küresel ulaşım ile sağlık arasındaki bu ilişki açısından önemli bir örnek teşkil etmektedir. Buna göre, 2003 yılında SARS hastalığı olan Çinli bir doktor bir günlüğüne ziyaret ettiği Hong Kong’taki bir otelde bulunan 16 ziyaretçiye enfeksiyon bulaştırmış, bu kişiler ise döndükleri Toronto, Singapur ve Vietnam gibi çeşitli yerlere hastalığı taşımıştı. Bunun sonucunda, sadece birkaç hafta içinde 5 kıtadaki 26 ülkede 8000’i aşkın insan SARS’a yakalanmış, DSÖ’nün de (Dünya Sağlık Örgütü) girişimleriyle devreye sokulan ciddi tedbirler ve tedaviler sonucu, salgın 4-5 ay gibi bir sürede durdurulabilmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Global sağlığa çeşitli kanallardan fayda eden şey aşağıdakilerden hangisidir?

Teknoloji

İnsan Kaynağı

Ekonomik Gelişim

İletişim teknolojileri

Uluslararası Düzenlemeler ve Politikalar

Açıklama:

Küreselleşmenin motor güçlerinden iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişimin global sağlığa çeşitli kanallardan fayda ettiği ifade edilebilir. Bunların başında, gerek İnternet ve televizyon gerekse diğer modern iletişim araçları yoluyla bilgiye erişimin kolaylaşması ve yaygınlaşması gelmektedir. Nitekim böylelikle insanlar, hastalıklar ve sağlıkla ilgili bilgiler edinebilmekte ve bilinç seviyeleri artmakta, ayrıca çözüm odaklarına da daha kolay erişebilmektedir. Bunun yanı sıra, uydu ve medya teknolojisindeki gelişmelerle gelinen nokta, doğal felaketlerden salgınlara kadar varabilen ve insan hayatını tehdit eden olayları kısa sürede dünya çapına yayarak, bilgilendirme ve yerli ya da yabancı destek sağlayabilme imkânı tanımaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 61

İnsan Kaynağı

İletişim ve Ulaşım

Girdiler ve Teknoloji

Ekonomik Gelişim ve Refah

Uluslararası Düzenlemeler ve Politikalar

Açıklama:

Son yıllarda gelişmekte olan ülkelerdeki bazı üniversitelerin, sağlık alanında Batı standartlarında eğitim verebilen kurumlar hâline geldiği gözlenmektedir. Uluslararası camiada kabul görebilen bu programlar, insan kaynağına farklı yönlerden etki edebilmektedir. Bunlardan biri, hiç şüphesiz, mezun olan yerli öğrencilerin kendi ülkelerinde çalışmaları durumunda sağlık hizmetlerinin kalitesinin artması olarak ifade edilebilir. Söz konusu öğrencilerin diplomalarının yurtdışında kabul görmesi durumunda ise beyin göçüyle de karşılaşılabilmektedir. Öte yandan, artan eğitim kalitesinin yanı sıra mali olarak da avantajlı olabilen bu programlar, yurt dışından da öğrenci çekebilmektedir. Buna ek olarak, sağlık profesyonellerinde gözle görülür bir göç yaşanması, gelişmekte olan ülkelerin eğitim alanında zarar görmesine de neden olabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin temel dinamiklerinden biridir?

Ticaret, sermaye ve yatırım akımları

Nüfusun yayılması

Kız çocuğunun artması

Gelir seviyesinin artması

Vergilerin azalması

Açıklama:

Küreselleşmenin sonuçlarını sağlıklı bir şekilde inceleyebilmek için, söz konusu trendin ortaya çıkmasında rol oynayan temel faktörleri anlamak önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, yukarıda da bahsi geçen ilgili dinamikleri 3 ana kategoride sınıflandırmak faydalı olacaktır. IMF (Uluslararası Para Fonu) tarafından 2000 yılında yapılan bir sınıflandırma da, küreselleşmeyi tetikleyen olgular açısından benzer bir çerçeve çizmektedir. Buna göre, küreselleşmenin 3 ayağı aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
• Ticaret, sermaye ve yatırım akımları
• Göç ve insan mobilitesi
• Teknolojik gelişim ve bilginin yayılması

Doğru Cevap: A

Soru 63

Küreselleşmenin hız kazandığı yıllar aşağıdakilerden hangisidir?

1990'lı yıllar

1980'lı yıllar

1970'lı yıllar

1960'lı yıllar

1950'lı yıllar

Açıklama:

Küreselleşmenin hız kazandığı 1990’lara gelindiğinde ise ticaret akımları yeniden ivme kazanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Küresel bilgi devrimi olarak adlandırılabilecek sürece, pek çok buluş ve yenilik katkı vermekle birlikte, aşağıdakilerden hangisi öne çıkan ilgili gelişmelerden biri değildir?

Kişisel bilgisayarlar ve modem kullanımındaki patlama

1991 yılında keşfedilen World Wide Web (www)

Yüksek bant genişliğinde sinyal kapasitesi olan fiber optik kablo sistemlerinin uygulanması

Dijital cihazların günlük hayatın bir parçası olması

Cihazların küreselleşmesi

Açıklama:

Küresel bilgi devrimi olarak adlandırılabilecek bu sürece, pek çok buluş ve yenilik katkı vermekle birlikte, öne çıkan ilgili gelişmeler şu şekilde özetlenebilir:
• Kişisel bilgisayarlar ve modem kullanımındaki patlama
• 1991 yılında keşfedilen World Wide Web (www)
• Yüksek bant genişliğinde sinyal kapasitesi olan fiber optik kablo sistemlerinin uygulanması
• Dijital cihazların günlük hayatın bir parçası olması

Doğru Cevap: E

Soru 65

Hastaların kendi yaşadıkları yerden başka bir yere sağlık amacı ile seyahat etmesine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık turizmi

Seyahat turizmi

Gezi turizmi

Dünya turizmi

Ticari turizm

Açıklama:

Hastaların kendi yaşadıkları yerden başka bir yere sağlık amacı ile seyahat etmesine sağlık turizmi adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Sağlığı iyileştirmeye yönelik aksiyonlara adanmış kurum, kuruluş ve kaynaklarına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir

Sağlık Sistemleri

Bakım Sistemleri

İdari Sistemler

Takip Sistemleri

Yönetim Sistemleri

Açıklama:

Sağlığı iyileştirmeye yönelik aksiyonlara adanmış kurum, kuruluş ve kaynaklarına sağlık sistemleri adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

IMF ve DTÖ gibi etki gücü yüksek küresel kurumların global ölçekte yürütmeyi amaçladığı sağlık sektörü reformlarında belli başlı unsurlar öne çıkmaktadır. 2007 tarihli Lister çalışmasında belirtildiği üzere, bunlardan başlıcalarından biri değildir?

Çeşitli formlarda sağlık sigortası kurulmasının teşviki

Özel sektör veya sivil toplum örgütlerine, kamu adına fonlanmış sağlık hizmetlerini tayin etmek amaçlı teşvik kontratları

Kamu hizmetleri tedarikinde artan bir rol oynaması amacıyla, özelleştirmeler ve kamu-özel ortaklıkları yoluyla özel sektörün azami şekilde dâhil edilmesi

Orta ve yüksek gelirli ülkelerde, “hasta seçimi” gibi tüketici yanlısı politikaların savunulması isteği

Az gelirli ülkelerde, “doktor seçimi” gibi tüketici yanlısı politikaların savunulması isteği

Açıklama:

2007 tarihli Lister çalışmasında belirtildiği üzere, bunlardan başlıcaları;

Kamu tarafından finanse edilen sağlık hizmetlerinde asgari devlet katkısını amaç- layan ve bu hizmetleri minimum ya da temel paketlerle kısıtlayan bir model teşviki
Bazı küçük muafiyetler dışında, çoğu sağlık hizmeti için ücret yaptırımı
Çeşitli formlarda sağlık sigortası kurulmasının teşviki
Özel sektör veya sivil toplum örgütlerine, kamu adına fonlanmış sağlık hizmetleri-
ni tayin etmek amaçlı teşvik kontratları
Kamu hizmetleri tedarikinde artan bir rol oynaması amacıyla, özelleştirmeler ve
kamu-özel ortaklıkları yoluyla özel sektörün azami şekilde dâhil edilmesi
Evrensel bir reform savunuculuğu adına, siyasi ve sosyal şartlara bakılmaksızın,
sağlık sistemlerinin merkezi yönetim anlayışından çıkarılması (decentralization)
Sağlık hizmeti tedarikçilerinin, özel bir firma çizgisinde girişimci bir tarzda işlev
görmesini sağlamak amacıyla kurumsallaştırılması
Orta ve yüksek gelirli ülkelerde, “hasta seçimi” gibi tüketici yanlısı politikaların savunulması isteği

Doğru Cevap: E

Soru 68

Uluslararası SARS salgınının patlak vermesi ve ayrıca ölümcül kuş gribinin yayılması üzerine, DSÖ ciddi ölçüde revize edilen Uluslararası Sağlık Düzenlemeleri’ni (IHR- International Health Regulations) kaç yılında kabul etmiştir?

2005

2006

2007

2008

2009

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 69

Küreselleşmenin toplum ve insan sağlığı üzerindeki bir diğer etkisi ise göçler yoluyla gerçekleşmektedir. Gerek ekonomik nedenler gerekse savaş gibi gerekçelerle artan göçler, varılan ülkenin sağlık görünümünde kötüleşmelere sebep olabilmektedir. Bunun en belirgin göstergelerinden biri hangi hastalıktır?

Aıds

Verem

Kanser

Koah

Parkinson

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 70

2000 yılında toplam dünya nüfusu içindeki payı %7 olan Internet kullanıcısı sayısı, ciddi bir hızla yükselmiş ve 2014 itibariyle yüzde kaçlık orana ulaşmıştır?

%40

%30

%20

%10

%15

Açıklama:

İletişim alanında hayata geçirilen bu ve diğer benzeri yenilikler, bireylerin ve kurumların entegrasyon derecesini önemli bir şekilde artırmıştır ve yukarı yönlü bu trend 2000’li yıllarda da hızla sürmektedir. Buna örnek olarak; dünya genelindeki İnternet kullanıcılarının gelişimi verilebilir. 2000 yılında toplam dünya nüfusu içindeki payı %7 olan Internet kullanıcısı sayısı, ciddi bir hızla yükselmiş ve 2014 itibariyle %40 düzeyinde önemli bir orana ulaşmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

1995 yılında, ticaretle bağlantılı fikrî mülkiyet haklarını düzenleyen bir anlaşma olarak uluslararası ticaret sistemine eklenen aşağıdakilerden hangisidir?

TRIPS

TBIPS

TDIPS

TZIPS

TYIPS

Açıklama:

TRIPS: 1995 yılında, ticaretle bağlantılı fikrî mülkiyet haklarını düzenleyen bir anlaşma olarak uluslararası ticaret sistemine eklenmiştir.

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

I. Amaç belirlenmesi II. Alternatiflerin değerlendirilmesi III. Duyarlılık analizi Seçeneklerden hangisi sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci basamakları ile ilgilidir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci aşağıdaki basamaklardan oluşmaktadır. Bunlar;

Amaç belirlenmesi

Alternatiflerin belirlenmesi

Alternatiflerin değerlendirilmesi

Maliyet ve sonuçların belirlenmesi

Maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme

Duyarlılık analizi

Değerlendirme ve seçim sürecidir.

Amaç belirlenmesi, alternatiflerin değerlendirilmesi ve duyarlılık analizi bu basamaklar arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Seçeneklerden hangisi sağlık hizmetlerinde yararlanılan ekonomik değerlendirme tekniklerinden biri değildir?

Maliyet ve sonuçlarının ölçülmesi ve indirgeme

Maliyet minimizasyon analizi

Maliyet fayda analizi

Maliyet etkililik analizi

Maliyet yararlanım analizi

Açıklama:

Maliyet-minimizasyonu, maliyet-fayda, maliyet-yararlanım, maliyet-etkililik analizleri sağlık hizmetlerinde yararlanılan ekonomik değerlendirme teknikleridir. "Maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme" ekonomik değerlendirme süreci aşamalarındandır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Seçeneklerden hangisinde sağlık hizmetlerinin ekonomik değerlendirmesinde kullanılan teknik ve bu tekniğin kullanım alanı eşleştirilmesi doğru olarak verilmiştir?

Maliyet fayda analizi - İki farklı girişim aynı tür ölçüt ile farklı miktarda çıktı gösteriyorsa

Maliyet minimizasyon analizi - İki girişim aynı derecede etkili ise

Maliyet etkililik analizi - Tüm sağlık (daha çok özel sektör) ve diğer sektör girişimleri

Maliyet yararlanım analizi - İki farklı girişim aynı tür ölçüt ile farklı miktarda çıktı gösteriyorsa

Maliyet etkililik analizi - Tüm sağlık girişimleri

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin ekonomik değerlendirmesinde kullanılan teknik ve bu tekniğin kullanım alanı eşleştirilmesi aşağıdaki gibidir;

Maliyet minimizasyon analizi - İki girişim aynı derecede
etkili ise
Maliyet fayda analizi -Tüm sağlık (daha çok özel sektör) ve diğer sektör girişimleri
Maliyet etkililik analizi - İki farklı girişim aynı tür ölçüt ile farklı miktarda çıktı gösteriyorsa
Maliyet yararlanım analizi - Tüm sağlık girişimleri

Doğru Cevap: B

Soru 4

"Aynı etkideki alternatif seçeneklerin maliyetlerinin ölçümünü gerektiren ekonomik değerlendirmenin en basit biçimidir. Çıktının tek veya aynı olduğu durumlarda iki veya daha fazla teşhis, tedavi, tıbbi teknoloji alternatiflerinin veya girişimlerinin maliyetler bakımından en az olanını belirlemek için uygulanan yöntemdir." Yukarıdaki açıklama sağlık hizmetlerinin ekonomik değerlendirilmesinde kullanılan tekniklerden hangisi ile ilişkilidir?

Maliyet minimizasyon analizi

Maliyet fayda analizi

Maliyet etkililik analizi

Maliyet yararlanım analizi

Duyarlılık analizi

Açıklama:

Maliyet minimizasyonu analizi, aynı etkideki alternatif seçeneklerin maliyetlerinin ölçümünü gerektiren ekonomik değerlendirmenin en basit biçimidir. Maliyet minimizasyon analizi, çıktının tek veya aynı olduğu durumlarda iki veya daha fazla teşhis, tedavi, tıbbi teknoloji alternatiflerinin veya girişimlerinin maliyetler bakımından en az olanını belirlemek için uygulanan yöntemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

"Kıt kaynakların en etkili şekilde kullanımını tanımlayan bir tekniktir. Sağlık hizmeti çıktıları ile bu hizmetleri gerçekleştirmek için kullanılacak olan girdiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Bu teknik bir tıbbi müdahalenin diğerine göre ilave maliyetini ve ilave etkililiğini değerlendirmektedir."
Açıklama seçeneklerde yer alan sağlık hizmetini ekonomik olarak değerlendiren hangi teknik ile ilgilidir?

Maliyet minimizasyon analizi

Maliyet fayda analizi

Maliyet etkililik analizi

Maliyet yararlanım analizi

Maliyet ve sonuçların belirlenmesi aşaması

Açıklama:

Maliyet etkililik analizi kıt kaynakların en etkili şekilde kullanımını tanımlayan bir tekniktir. Sağlık hizmeti çıktıları ile bu hizmetleri gerçekleştirmek için kullanılacak olan girdiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Farklı maliyetler ve farklı çıktı miktarı birbirlerine
oranlanarak birim çıktı başına düşen maliyet hesaplanır. Maliyet etkililik analizi sağlık faydalarını, kazanılan sağlıklı yaşam yılı, kurtarılan yaşam sayısı, önlenilen komplikasyon sayısı, ağrısız ve semptomsuz günler, önlenebilen vaka sayısı gibi daha basit ve tanımlayıcı bir şekilde ifade eder. Maliyet etkililik analizi bir tıbbi müdahalenin diğerine göre ilave maliyetini ve ilave etkililiğini değerlendirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

I. Maliyetlerin hangi bakış açısına (toplumsal, hasta, sağlık uzmanları, kurum, sigortacılar, ilaç endüstrisi, iş verenler vb.) göre belirleneceğine karar verilmelidir. II. Çalışma konusuyla ilgili olan doğrudan ve dolaylı tüm maliyetler saptanarak maliyetlerin belirlenmesinde hangi yöntemin (Friction, Human capital) kullanılacağına karar verilmelidir. III. 1 yılı aşkın sürenin söz konusu olduğu çalışmalarda maliyet ve sağlık sonuçlarının uyarlanması gerektiğinden indirgeme (discounting) oranı belirlenmelidir. Maliyet etkililik analiz çalışmalarında dikkat edilmesi gereken noktalar ile ilgili seçeneklerden hangisi doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Maliyet etkililik analizi çalışmalarında dikkat edilmesi gereken noktalar:

Maliyetlerin hangi bakış açısına (toplumsal, hasta, sağlık uzmanları, kurum, sigortacılar, ilaç endüstrisi, iş verenler vb.) göre belirleneceğine karar verilmelidir.

Çalışma konusuyla ilgili olan doğrudan ve dolaylı tüm maliyetler saptanarak maliyetlerin belirlenmesinde hangi yöntemin (Friction, Human capital) kullanılacağına karar verilmelidir.

1 yılı aşkın sürenin söz konusu olduğu çalışmalarda maliyet ve sağlık sonuçlarının uyarlanması gerektiğinden indirgeme (discounting) oranı belirlenmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Maliyet etkililik analizlerinde hangi oranda indirgeme önerilmektedir?

%10

Açıklama:

Maliyet etkililik analizlerinde önerilen indirgeme oranı %3’tür.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Sağlık çıktısının aynı olduğu durumlarda diğerine göre ucuz olan ilacı tercih eden sağlık kuruluşu hangi ekonomik değerlendirme tekniğine göre böyle bir karar almış olabilir?

Kaliteye ayarlanmış yaşam yılları analizi

Maliyet sonuçları analizi

Maliyet etkililik analizi

Maliyet minimizasyon analizi

Maliyet fayda analizi

Açıklama:

Maliyet minimizasyon analizinde en önemli nokta, mukayese edilecek sağlık aktivitelerinin benzer sonuç vermesidir. Aksi takdirde, en ucuz yöntemin seçimi en etkili yöntemin seçimi anlamına gelmeyecektir. Örneğin kamu hastanelerinde ilaç alımında aynı etken maddeye sahip ilaçlar içinden maliyeti en az olan tercih edilmektedir. Eğer sonuçlar farklı ise bu analiz uygulanmaz, yani sağlık çıktısının aynı olduğu durumlar için geçerlidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Engelliliğe Ayarlanmış Yaşam Yılları (DALY)'nin tanımı ile ilgili hangisi doğrudur?

Kaybedilen yasam yılları ile engellilikle beraber geçen yasam yıllarının bir toplamı anlamına gelmektedir.

Çeşitli hastalıkların neden olduğu prematür ölümler anlamına gelmektedir.

Engellilikle geçirilen yaşam yıllarını tanımlamak için kullanılmaktadır.

Kaliteye ayarlanmış yaşam yılları için kullanılan bir kavramdır.

Engelli hayat beklentisi için kullanılan bir kavramdır.

Açıklama:

DALY kaybedilen yasam yılları ile engellilikle beraber geçen yasam yıllarının bir toplamıdır. Bir müdahalenin DALY üzerine etkisi ise müdahalenin yapılması ile yapılmadığı durum karşılaştırılarak ölçülmektedir. Esas amacı, hastalık ve yaralanmaların hastalık sınıflamalarına göre ülkelerin sağlığına olumsuz yüklerini açığa çıkarmaktır. DALY kavramı, çeşitli hastalıkların neden olduğu prematür ölümler (YLL) ile ölümle sonuçlanmayan, ancak uzun dönemli sakatlık ve işlev kaybına neden olan hastalık durumlarının
yol açtığı hastalık yükünün, tek bir ölçüt ile değerlendirilebilmesini amaçlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

"Hastanın mükemmel sağlık durumunda geçirilmiş yılını ve belirli bir tedaviden sonra kabul edilebilir bir kalitede olmak şartıyla ne kadar daha fazla ay ya da yıl yaşadığını gösterir." Açıklama sağlık durumunu ölçmek amacıyla geliştirilen seçeneklerdeki hangi araç ile ilgili bir kavramdır?

EuroQoL-5 Dimensions (EQ-5D)

Short-Form-6 Dimensions (SF6D)

Qualit-Adjustment Life Years (QALY)

Quality of Well-Being (QWB)

15 Dimensions (15D)

Açıklama:

QualitAdjustment Life Years (QALY) hastanın mükemmel sağlık durumunda geçirilmiş yılını ve belirli bir tedaviden sonra kabul edilebilir bir kalitede olmak şartıyla ne kadar daha fazla ay ya da yıl yaşadığını gösterir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik değerlendirme yöntemlerinin kullanım alanlarından toplumsal sistem düzeyindedir?

Toplam kaynaklardan sağlığa ayrılacak pay

Mevcut kaynakların programlar, uzmanlıklar ve hastalıklar arasındaki dağılımı

Yeni teknolojilerin finansman kararları

Belirli bir hastalık veya hasta grubu arasındaki kaynak dağılımı

En iyi sonuç veren müdahale veya teknolojinin tayininde

Açıklama:

Ekonomik değerlendirme yöntemlerinin kullanım alanları toplumsal, sağlık ve sağlık alt-sistem düzeylerinde aşağıdaki gibi özetlenebilir;
Toplumsal sistem düzeyinde
• Toplam kaynaklardan sağlığa ayrılacak pay
• Kamu ve özele ayrılacak pay
• Savunma ve eğitime ayrılacak pay
Sağlık sistemi düzeyinde
• Mevcut kaynakların programlar, uzmanlıklar ve hastalıklar arasındaki dağılımı
• Yeni teknolojilerin finansman kararları
Alt-sistem düzeyinde
• Belirli bir hastalık veya hasta grubu arasındaki kaynak dağılımı
• En iyi sonuç veren müdahale veya teknolojinin tayininde

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında uygulanan ekonomik değerlendirme yöntemlerinin yetersizliklerindendir?

Ekonomik analizin nitelikli tıbbi bulgulara dayanması

Ortalama maliyetlerin uygun kullanımı

Hasta bireyin, ailenin ya da gönüllülerin maliyetlerinin göz önüne alınmasında
yapılan hatalar

Maliyet ve kazanç tahmininde belirsizliğin dağıtılabilmesi

Sağlık hizmeti planlaması ve klinik uygulamalarla ilgili değerlendirme sonuçları ve
kararlar arasındaki ilişkinin göz önüne alınması

Açıklama:

Sağlık alanında uygulanan ekonomik değerlendirme yöntemlerinin yetersizlikleri;

Ekonomik analizin nitelikli tıbbi bulgulara, örneğin randomize klinik deneylere
dayanmaması,

Ortalama maliyetlerin uygun olmayan kullanımı, özellikle hastane maliyetlerinin tahmininden ya da hastane kalış süresinin kısaltılmasından dolayı sağlanan tasarrufların tahmininde kullanılması,

Hasta bireyin, ailenin ya da gönüllülerin maliyetlerinin göz önüne alınmasında
yapılan hatalar,

Maliyet ve kazanç tahmininde belirsizliğin dağıtılamaması,

Sağlık hizmeti planlaması ve klinik uygulamalarla ilgili değerlendirme sonuçları ve kararlar arasındaki ilişkinin göz önüne alınmasındaki yetersizliklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Alternatiflerin değerlendirilmesi, amaç ve alternatiflerin belirlenmesi, maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme, duyarlılık analizi, değerlendirme ve seçim süreci, maliyet ve sonuçların belirlenmesi, sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci basamakları hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

I-II-III-IV-V

II-I-IV-V-III

II-I-V-III-IV

V-IV-III-II-I

III-II-IV-I-V

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci farklı basamaklardan oluşmaktadır. Bunlar;
• Amaç belirlenmesi
• Alternatiflerin belirlenmesi
• Alternatiflerin değerlendirilmesi
• Maliyet ve sonuçların belirlenmesi
• Maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme
• Duyarlılık analizi
• Değerlendirme ve seçim sürecidir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aynı etkideki alternatif seçeneklerin maliyetlerinin ölçümünü gerektiren ekonomik değerlendirmenin en basit biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Maliyet yararlanım analizi

Maliyet sonuçları analizi

Maliyet etkililik analizi

Maliyet fayda analizi

Maliyet minimizasyon analizi

Açıklama:

Maliyet minimizasyonu analizi, aynı etkideki alternatif seçeneklerin maliyetlerinin ölçümünü gerektiren ekonomik değerlendirmenin en basit biçimidir. Maliyet minimizasyon analizi, çıktının tek veya aynı olduğu durumlarda iki veya daha fazla teşhis, tedavi, tıbbi teknoloji alternatierinin veya girişimlerinin maliyetler bakımından en az olanını belirlemek için uygulanan yöntemdir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Sağlığın iki ya da daha fazla yönünü değerlendirerek ölçülen yaşam kalitesinde değişikliklere ayarlanmış yaşam beklentisini ölçen analiz aşağıdakilerden hangisidir?

Maliyet etkililik analizi

Kalite-ayarlanmış yaşam yılları

Engelliliğe ayarlanmış yaşam yılları

Maliyet yararlanım analizi

Maliyet sonuçları analizi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 16

Sağlık arz ve talebinin sağlık piyasasında nasıl ve hangi şartlarda karşılandığını ve değişimin nasıl gerçekleştiğini ortaya koyan mekanizmaya ne ad verilmektedir?

Sağlık sistem düzeyi

Sağlık ekonomisi sistemi

Toplumsal sistem düzeyi

Sağlık

Arz ve talep

Açıklama:

Sağlık arz ve talebinin sağlık piyasasında nasıl ve hangi şartlarda karşılandığını ve değişimin nasıl gerçekleştiğini ortaya koyan mekanizmaya sağlık ekonomisi sistemi adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

I. Toplam kaynaklardan sağlığa ayrılacak pay II. Kamu ve özele ayrılacak pay III. Savunma ve eğitime ayrılacak pay Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri toplumsal sistem düzeyinde kullanılan yöntem(ler) kapsamına girer?

I ve II

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toplam kaynaklardan sağlığa ayrılacak pay, kamu ve özele ayrılacak pay ve savunma ve eğitime ayrılacak pay toplumsal sistem düzeyinde kullanılan yöntemlerdendir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aynı etkideki alternatif seçeneklerin maliyetlerinin ölçümünü gerektiren ekonomik değerlendirmenin en basit biçimine ne ad verilmektedir?

Maliyet Fayda Analizi (Cost Benefit Analysis-CBA)

Maliyet Minimizasyon Analizi (Cost Minimization Analysis-CMA)

Maliyet Etkililik Analizi (Cost Effectiveness Analysis-CEA)

Sağlık ekonomi sistemi

Duyarlılık analizi

Açıklama:

Aynı etkideki alternatif seçeneklerin maliyetlerinin ölçümünü gerektiren ekonomik değerlendirmenin en basit biçimine Maliyet Minimizasyon Analizi (Cost Minimization Analysis-CMA) adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

I.Sağlık hizmeti maliyeti II.Hasta ve yakınlarına yansıyan maliyetler III.Topluma yansıyan dışsal maliyetler Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri maliyet minimizasyon analizinde maliyet hesabı yapılırken göz önünde bulundurulması gereken maddelerdir?

I ve II

Yalnız I

I, II ve III

Yalnız III

Yalnız II

Açıklama:

Sağlık hizmeti maliyeti, hasta ve yakınlarına yansıyan maliyetler ve topluma yansıyan dışsal maliyetler göz önünde bulundurulması gereken maddelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

1956 yılında sağlık ekonomisi alanında uzman olan Christopher Cundell ve Carlos McCartney tarafından tasarlanan analiz aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık ekonomi sistemi

Maliyet Etkililik Analizi (Cost Eectiveness Analysis-CEA)

Maliyet Sonuçları Analizi (Cost Consequences Analysis-CCA)

Maliyet Yararlanım Analizi (Cost-Utility Analysis-CUA)

Maliyet Fayda Analizi (Cost Benefit Analysis-CBA)

Açıklama:

1956 yılında sağlık ekonomisi alanında uzman olan Christopher Cundell ve Carlos McCartney tarafından tasarlanan analiz Maliyet Fayda Analizi (Cost Benefit Analysis-CBA)'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Kıt kaynakların en etkili şekilde kullanımını tanımlayan tekniğe ne ad verilmektedir?

Maliyet Etkililik Analizi (Cost Effectiveness Analysis-CEA)

Maliyet Fayda Analizi (Cost Benefit Analysis-CBA)

Maliyet Minimizasyon Analizi (Cost Minimization Analysis-CMA)

Maliyet Sonuçları Analizi (Cost Consequences Analysis-CCA)

Sağlık ekonomi sistemi

Açıklama:

Kıt kaynakların en etkili şekilde kullanımını tanımlayan tekniğe Maliyet Etkililik Analizi (Cost Effectiveness Analysis-CEA) adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

TÜİK tarafından gerçekleştirilen Türkiye Özürlüler Araştırmasına (2002) göre Türkiye’de nüfusun yüzde kaçı engellidir?

%10

%12,9

%15

%20

Açıklama:

TÜİK tarafından gerçekleştirilen Türkiye Özürlüler Araştırmasına (2002) göre
Türkiye’de nüfusun yüzde 12,9 engellidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

TÜİK tarafından gerçekleştirilen Türkiye Özürlüler Araştırmasına (2002) göre Türkiye’de kadın nüfusun yüzde kaçı engellidir?

%10

%13,45

%20

%25

Açıklama:

TÜİK tarafından gerçekleştirilen Türkiye Özürlüler Araştırmasına (2002) göre
Türkiye’de kadın nüfusun yüzde 13,45'i engellidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. Aşılama, DPT Polio Kızamık Hepatit B
II. Okul sağlığı Programı
III.Sağlık iletişimi beslenme aile planlaması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kamu sağlık müdahaleleri kapsamına girer?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve III

Yalnız II

Açıklama:

Aşılama, DPT Polio Kızamık Hepatit B, okul sağlığı Programı, sağlık iletişimi beslenme aile planlaması kamu sağlık müdahaleleri kapsamına girer. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi kamu sağlık müdahale kapsamına girmez?

Gebe bakımı ve doğum

Okul sağlığı programı

AIDS önleme programı

Tütün ve alkol kontrol programları

Hastalık izleme

Açıklama:

Gebe bakımı ve doğum klinik hizmetler kapsamına girmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Kalite-ayarlanmış yaşam yılları (QALY) kişinin neyi hakkında bilgi verir?

Ruh hali

Özürlülük hali

Sosyal olarak faydalı aktiviteleri

Mükemmel sağlık durumunda geçirilmiş zamanı

Evde çalışma koşulları

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 27

Kalite-ayarlanmış yaşam yılları (QALY) hesaplanırken olası en iyi durum hangi skalada gösterilir?

0,3

0,6

0,8

Açıklama:

Hastanın yaşam uzunluğu ve kalitesi üzerine sağlık müdahalesinin
etkisinin ne olduğunu ifade eder. 0-1 skalası üzerinde değerlendirilir, 0 en kötü
olası durumu, 1 en iyi olası durumu belirtir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi yaşam kalitesi ölçeklerinin kullanım amacı arasında yer almaz?

Ülkenin özürlü bakıma muhtaç vatandaşlarının belirlenmesinde

Yeni programların ve tedavilerin maliyet kullanım analizlerinde

Tıbbi bakım ve tedavinin izlenmesi

Zaman içindeki etkilerinin belirlenerek diğer yöntemlerle karşılaştırılması

Doktor-hasta ilişkilerinin iyileştirilmesi

Açıklama:

Yaşam kalitesi ölçekleri başta yeni programların ve tedavilerin maliyet kullanım analizlerinde olmak üzere, tıbbi bakım ve tedavinin izlenmesi, zaman içindeki etkilerinin belirlenerek diğer yöntemlerle karşılaştırılması, doktor-hasta ilişkilerinin iyileştirilmesi, sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi ve sağlık politikalarının oluşturulması amacıyla kullanılmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Engelli hayat beklentisi ölçeği aşağıdakilerden hangisidir?

DALY

DALE

YLL

QALY

LCA

Açıklama:

Engelli hayat beklentisi DALE ile gösterilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Seçeneklerde verilenlerden hangisi kamu sağlık müdahalelerinden birisidir?

Gebe bakımı ve doğum

TBC için kısa süreli kemoterapi

Hasta çocuk yönetimi

Tütün ve alkol kontrol programları

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavisi

Açıklama:

Aşılama, okul sağlığı programları, sağlık iletişimi, beslenme, aile planlaması, tütün ve alkol kontrol programları, hastalık izleme ve vektör kontrolü ve aids önleme programı kamu sağlık müdahalelerindendir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci basamaklarından biri değildir?

Amaç belirlenmesi

Alternatiflerin belirlenmesi

Kesinlik analizi

Maliyet ve sonuçların belirlenmesi

Duyarlılık analizi

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci farklı basamaklardan oluşmaktadır.
Bunlar;
Amaç belirlenmesi
Alternatiflerin belirlenmesi
Alternatiflerin değerlendirilmesi
Maliyet ve sonuçların belirlenmesi
Maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme
Duyarlılık analizi
Değerlendirme ve seçim sürecidir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Sağlık hizmetlerinin uygulanmasında alternatif tercihleri belirlemede kullanılan yöntemler basitten karmaşığa aşağıdakilerden hangisinde doğru bir sıralama ile verilmiştir?

maliyet-minimizasyonu, maliyet-fayda, maliyet-yararlanım, maliyet-etkililik analizleri

maliyet-fayda, maliyet-minimizasyonu, maliyet-yararlanım, maliyet-etkililik analizleri

maliyet-etkililik analizleri, maliyet-fayda, maliyet-minimizasyonu, maliyet-yararlanım

maliyet-fayda, maliyet-minimizasyonu, maliyet-etkililik analizleri, maliyet-yararlanım

maliyet-minimizasyonu, maliyet-fayda, maliyet-etkililik analizleri, maliyet-yararlanım

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin uygulanmasında alternatif tercihleri belirlemede kullanılan yöntemler:
basitten karmaşığa doğru bir sıralama ile maliyet-minimizasyonu, maliyet-fayda,
maliyet-yararlanım, maliyet-etkililik analizleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

İki farklı girirşim aynı tür ölçüt ile farklı miktarda çıktı gösteriyorsa aşağıdaki hangi analiz daha uygundur?

Maliyet Minimizasyon Analizi

Maliyet Fayda Analizi

Maliyet Etkililik Analizi

Maliyet Sonuçları Analizi

Maliyet Yararlanım Analizi

Açıklama:

İki farklı girirşim aynı tür ölçüt ile farklı miktarda çıktı gösteriyorsa analiz tipi Maliyet Etkililik Analizidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Çıktının tek veya aynı olduğu durumlarda iki veya daha fazla teşhis, tedavi,
tıbbi teknoloji alternatiflerinin veya girişimlerinin maliyetler bakımından en az olanını
belirlemek için uygulanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Maliyet Minimizasyon Analizi

Maliyet Fayda Analizi

Maliyet Etkililik Analizi

Maliyet Sonuçları Analizi

Maliyet Yararlanım Analizi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 35

Sağlık programının kazanımlarını kalite boyutuyla kavrayarak ortak ve eş değer bir ölçüt ile değerlendirmeye ne ad verilir?

Maliyet Fayda Analizi

Maliyet Etkililik Analizi

Maliyet Yararlanım Analizi

Maliyet Sonuçları Analizi

Kaliteye Ayarlanmış Yaşam Yılları

Açıklama:

Sağlık programının kazanımlarını kalite boyutuyla kavrayarak ortak ve eş değer bir ölçüt ile değerlendirmeye Maliyet Yararlanım Analizi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Engelliliğe Ayarlanmış Yaşam Yılı (DALY) ile ilgili aşağıdaki hangi hususlar
göz önünde bulundurulmalıdır?
I. DALY farklı coğrafi bölgeler için değerlendirilmeli,
II. DALY farklı zamanlar için değerlendirilmeli,
III. Sosyal tercihlerin uygulaması için değerlendirilmelidir.

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

DALY kantitatif risk değerlendirme için en sık kullanılan ölçümdür. Aşağıdaki hususlar
göz önünde bulundurulmalıdır;
• DALY farklı coğrafi bölgeler için değerlendirilmeli,
• DALY farklı zamanlar için değerlendirilmeli,
• Sosyal tercihlerin uygulaması için değerlendirilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi kısıtlı bütçe altında mümkün olan maksimum sağlık faydaları elde etmek için tahsis edilen sağlık kaynakları rehberi olarak kullanılabilecek bir tekniktir?

Kaliteye Ayarlanmış Yaşam Yılları

Maliyet-yararlanım analizi

Maliyet Sonuçları Analizi

Maliyet Etkililik Analizi

Maliyet Fayda Analizi

Açıklama:

Maliyet-yararlanım analizi, kısıtlı bütçe altında mümkün olan maksimum sağlık faydaları
elde etmek için tahsis edilen sağlık kaynakları rehberi olarak kullanılabilecek bir
tekniktir. Buna rağmen, mevcut uygulama sağlık faydalarına ilişkin toplumsal tercihleri
elde etmede açık, belirgin, net değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Sağlık müdahalelerinin maliyet fayda analizlerinin ölçümü kaç yılında tasarlanmıştır?

1945

1950

1956

1960

1970

Açıklama:

Sağlık müdahalelerinin maliyet fayda analizlerinin ölçümü 1956 yılında sağlık ekonomisi alanında uzman olan Christopher Cundell ve Carlos McCartney tarafından tasarlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Kıt kaynakların en etkili şekilde kullanımını tanımlayan tekniğe ne ad verilir?

Maliyet sonuçları analizi

Maliyet etkinlik analizi

Maliyet yararlanımanalizi

Kaliteye ayarlanmış yaşam yılları

Engelliliğe ayarlanmış yaşam yılları

Açıklama:

Maliyet etkililik analizi kıt kaynakların en etkili şekilde kullanımını tanımlayan bir tekniktir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Kaybedilen yaşam yılları ile engellilikle beraber geçen yaşam yıllarının bir toplamı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

DALY

CBA

CEA

CCA

QALY

Açıklama:

Kaybedilen yaşam yılları ile engellilikle beraber geçen yaşam yıllarının bir toplamı DALY (Engelliliğe Ayarlanmış Yaşam Yılları) olarak ifade edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdaki kavramlardan hangisinin sağlık hizmetlerinin ekonomik açıdan değerlendirilmesini zorunlu kıldığı söylenemez?

Kaynakların kıtlığı

Rasyonellik

Fırsat maliyetinin olması

Yarar

Paternalizm

Açıklama:

Sağlık hizmetlerine ayrılan kaynakların kıtlığı, verimli kullanılma zorunluluğu, fırsat maliyetinin olması, yarar (utility) ve rasyonellik gibi kavramlar sağlık hizmetlerinin ekonomik açıdan değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Paternalizm ise toplum veya aile yönetimlerinde kararların, rehber ve ideal kabul edilen kişi veya kişilerce alınmasını öngören yönetim sisteminin adıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında uygulanan ekonomik değerlendirme yöntemlerinin yetersizlikleri arasında yer alır?

Ekonomik analizin nitelikli tıbbi bulgulara, örneğin randomize klinik deneylere dayanması.

Hastane maliyetlerinin tahmininden ya da hastane kalış süresinin kısaltılmasından dolayı sağlanan tasarrufların tahmininde kullanılması.

Hasta bireyin, ailenin ya da gönüllülerin maliyetlerinin göz önüne alınması.

Ekonomik etkililik dışındaki faktörlerin de göz önüne alınması.

Sağlık hizmeti planlaması ve klinik uygulamalarla ilgili değerlendirme sonuçları ve kararlar arasındaki ilişkinin göz önüne alınması.

Açıklama:

Ortalama maliyetlerin uygun olmayan kullanımı, özellikle hastane maliyetlerinin tahmininden ya da hastane kalış süresinin kısaltılmasından dolayı sağlanan tasarrufların tahmininde kullanılması sağlık alanında uygulanan ekonomik değerlendirme yöntemlerinin yetersizlikleri arasında yer alır. diğer seçenekler zaten göz önünde bulundurulması gereken etkenlerdir.
Hastane maliyetlerinin tahmininden ya da hastane kalış süresinin kısaltılmasından dolayı sağlanan tasarrufların tahmininde kullanılması .

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik değerlendirme süreci basamaklarındandan birisidir?

Duyarlılık Analizi

Öznel fayda gözetimi

Kar maksimizasyonu

Kaliteye ayarlanmış yaşam yılları

Engelliliğe ayarlanmış yaşam yılları

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci farklı basamaklardan oluşmaktadır.
Bunlar;
• Amaç belirlenmesi
• Alternatiflerin belirlenmesi
• Alternatiflerin değerlendirilmesi
• Maliyet ve sonuçların belirlenmesi
• Maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme
• Duyarlılık analizi
• Değerlendirme ve seçim sürecidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Sağlık programının, tedavinin veya müdahalenin kendi içinde girdileri ve çıktıları parasal olarak karşılaştırılarak alternatiflerin değerlendirildiği analiz aşağıdakilerden hangisidir?

Maliyet minimizasyon analizi

Maliyet sonuçları analizi

Maliyet etkililik analizi

Maliyet fayda analizi

Maliyet yararlanım analizi

Açıklama:

Maliyet fayda analizinde sağlık programının, tedavinin veya müdahalenin kendi içinde girdileri ve çıktıları parasal olarak karşılaştırılır.Bu analiz iki farklı tedavi yaklaşımını karşılaştırarak, alternatiferin maliyet ve faydalarını ekonomik terimlerle ifade eder. Eğer faydalar maliyetinden fazla ise matematiksel olarak fayda/maliyet oranı 1’den büyüktür ve uygulamaya değerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

1 yılı aşkın sürenin söz konusu olduğu çalışmalarda maliyet ve sağlık sonuçlarının uyarlanması gerektiğinden indirgeme (discounting) oranı belirlenmelidir. Buna göre maliyet etkililik analizlerinde önerilen indirgeme oranı nedir?

% 10

% 8

% 1

% 15

% 3

Açıklama:

1 yılı aşkın sürenin söz konusu olduğu çalışmalarda maliyet ve sağlık sonuçlarının uyarlanması gerektiğinden indirgeme (discounting) oranı belirlenmelidir. Maliyet etkililik analizlerinde önerilen indirgeme oranı %3’tür.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdaki analizlerden hangisinin yapılmasında geçerli ve kolay uygulanabilen hayat kalitesi ölçümlerine ihtiyaç vardır?

Maliyet minimizasyon analizi

Maliyet fayda analizi

Maliyet yararlanım analizi

Maliyet sonuçları analizi

Maliyet risk analizi

Açıklama:

Sağlık programının kazanımlarını kalite boyutuyla kavrayarak ortak ve eş değer bir ölçüt ile değerlendirmeye maliyet yararlanım analizi denir. Bu analiz için geçerli ve kolay uygulanabilen
hayat kalitesi ölçümlerine ihtiyaç vardır. Sonuçlar ‘kaliteye ayarlanmış yaşam yılları’ tahmini oluşturabilmek için ‘hayatta kalma ‘ verileri ile birleştirilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Hastanın mükemmel sağlık durumunda geçirilmiş yılını ve belirli bir tedaviden sonra kabul edilebilir bir kalitede olmak şartıyla ne kadar daha fazla ay ya da yıl yaşadığını gösteren maliyet etkililik analizinin bir tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Engelliliğe göre ayarlanmış yaşam yılları (DALY)

Kalite-ayarlanmış yaşam yılları (QALY)

Engellilikle geçirilen yaşam yılları (YLS)

Ölümcül olmayan hastalık yükünün (YLD)

Prematür ölümler (YLL)

Açıklama:

QALY hastanın mükemmel sağlık durumunda geçirilmiş yılını ve belirli bir tedaviden sonra kabul edilebilir bir kalitede olmak şartıyla ne kadar daha fazla ay ya da yıl yaşadığını gösterir. QALY yaşamın uzunluğu dahil, sağlık iyileştirmelerinin sergilendiği zaman periyodu ve iyileşme derecesi olmak üzere sağlık sonuçlarının iki boyutunu birleştiren tedavi ve müdahalelerin etkisinin bir ölçüsüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Gelişmiş ülkeler için başlıca maliyet etkili sağlık hizmetleri göz önüne alındığında aşağıdaki klinik hizmetlerden hangisinin diğerlerine fayda maliyet oranının daha düşük olması beklenir?

Hasta çocuk yönetimi

Gebe bakımı ve doğum

Aile planlaması

Uzamış mekanik ventilasyon

Cinsel yolla bulaşan hastalıkların tedavisi

Açıklama:

Uzamış mekanik ventilasyona ihtiyacı olan hastalar artmakta ve ciddi finansal yüke sebep olmaktadır. Yoğun bakım hizmetlerinin maliyeti göz önüne alındığında diğer klinik hizmetlere göre uzamış mekanik ventilasyonun fayda maliyet oranının daha düşük olması beklenir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

İki veya daha fazla müdahale karşılaştırılacağı zaman maliyet etkililik analizi ifade edilmesinde kullanılan oran aşağıdakilerden hangisidir?

Maliyet fayda oranı

İlave maliyet etkililik oranı

İskonto oranı

Kaliteye ayarlanmış yaşam yılları oranı

Maliyet etkililik oranı

Açıklama:

Maliyet etkililik analizi sonuçları genellikle iki oranla ifade edilir, maliyet etkililik oranı
ve ilave maliyet etkililik oranı (ICER). İki veya daha fazla müdahale karşılaştırılacağı
zaman ilave maliyet etkililik oranı kullanımı politika yapıcılara daha faydalı olur.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Sağlık alanında kullanıldığı şekliyle ekonomi bilimi pek çok soruya cevap aramaktadır, aşağıdakilerden hangisi bu sorulardan biri olamaz?

Bireyler yıllık sağlık kontrolü talebinde bulunmaları için teşvik edilmeli mi?

Hastane yöneticileri her yeni teknolojiyi satın almalı mı?

Kaynak dağılımı etkililiği yani sağlık bütçesi nasıl kullanılmalı?

Nerelere kaynak ayrılmalı?

Karlılığı düşen ilaç piyasadan çekilsin mi?

Açıklama:

Sağlık alanında kullanıldığı şekliyle ekonomi bilimi şu sorulara cevap aramaktadır;
Kaynak dağılımı etkililiği yani sağlık bütçesi nasıl kullanılmalı?
Nerelere kaynak ayrılmalı?
Karar vericiler “hastane yöneticileri her yeni teknolojiyi satın almalı mı?”,
“bireyler yıllık sağlık kontrolü talebinde bulunmaları için teşvik edilmeli mi?”,
“yeni ve pahalı bir ilaç pozitif listeye alınsın mı?” şeklinde daha özel soruları cevaplandırmak durumunda kalabilir.
Ancak şıklardan biri olan "Karlılığı düşen ilaç piyasadan çekilsin mi?" sorusu bunlardan biri olamaz. Çünkü, sağlık sektörü karlıktan önce insan sağlığının ön planda olduğu bir sektördür.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Sağlık ekonomisinde ölçme değerlendirmede kullanılan; alternatif programların girdi (kullanılan kaynakların maliyeti) ve çıktılarının (müdahalenin/programın etkililiği, kazançları, faydası, yararlanımı) karşılaştırılmasına dayanan stratejik bir karar verme yöntemi aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?

Ekonomik maliyetlendirme

Ekonomik sınama

Ekonomik değerlendirme

Finansal maliyet

Program değerlendirme

Açıklama:

Ekonomik değerlendirme alternatif programların girdi (kullanılan kaynakların maliyeti) ve çıktılarının (müdahalenin/programın etkililiği, kazançları, faydası, yararlanımı) karşılaştırılmasına dayanan stratejik bir karar verme yöntemidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Ekonomik değerlendirme tekniklerinde, iki farklı girişim aynı tür ölçüt ile farklı miktarda çıktı gösteriyorsa bu tip bir kullanım alanına sahip analiz tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Maliyet Etkililik Analizi

Maliyet fayda optimizasyonu analizi

Maliyet Yararlanım Analiz

Maliyet Minimizasyon Analiz

Maliyet Fayda Analizi

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin uygulanmasında alternatif tercihleri belirlemede kullanılan yöntemler basitten karmaşığa doğru bir sıralama ile maliyet-minimizasyonu, maliyet-fayda, maliyet-yararlanım, maliyet-etkililik analizleridir.
Ekonomik değerlendirme teknikleri olarak bu analizler aşağıdaki tabloda açıklanmıştır:

Tablodanda görüldüğü gibi, kullanlanım alanları olarak iki farklı girişim aynı tür ölçüt ile farklı miktarda çıktı gösteriyorsa bu analiz Maliyet etkinlik analizidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Kıt kaynakların en etkili şekilde kullanımını tanımlayan bir tekniktir. Sağlık hizmeti çıktıları ile bu hizmetleri gerçekleştirmek için kullanılacak olan girdiler arasındaki ilişkiyi ifade eder.
Yukarıdaki bilgiler sağlık hizmetlerinde kullanılan ekonomik değerlendirme tekniklerindeki hangi analizi hangisini açıklamaktadır?

Maliyet Sonuçları Analizi

Maliyet Etkililik Analizi

Maliyet Yararlanım Analizi

Maliyet Fayda Analizi

Maliyet Minimizasyon Analizi

Açıklama:

Maliyet etkililik analizi kıt kaynakların en etkili şekilde kullanımını tanımlayan bir tekniktir. Sağlık hizmeti çıktıları ile bu hizmetleri gerçekleştirmek için kullanılacak olan girdiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Farklı maliyetler ve farklı çıktı miktarı birbirlerine oranlanarak birim çıktı başına düşen maliyet hesaplanır. Maliyet etkililik analizi sağlık faydalarını, kazanılan sağlıklı yaşam yılı, kurtarılan yaşam sayısı, önlenilen komplikasyon sayısı, ağrısız ve semptomsuz günler, önlenebilen vaka sayısı gibi daha basit ve tanımlayıcı bir şekilde ifade eder. Maliyet etkililik analizi bir tıbbi müdahalenin diğerine göre ilave maliyetini ve ilave etkililiğini değerlendirmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Maliyet etkinlik analizinde maliyet unsurları ve sonuçları farklı zaman dilimlerinde ortaya çıkabileceği için hem maliyetlerin hem de sonuçların gelecekteki parasal değerlerinin ortaya konulması gerekir, bu durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

İndirgeme

Future analiz

Zamanlama

Swap analizi

Ayrıştırma

Açıklama:

Maliyet etkililik analizinde maliyet unsurları ve sonuçları farklı zaman dilimlerinde ortaya çıkabileceği için hem maliyetlerin hem de sonuçların gelecekteki parasal değerlerinin ortaya konulması gerekir ki buna indirgeme denir. Böylece seçilecek tedavinin karar aşamasında bu değerler de dikkate alınmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Kaybedilen yasam yılları ile engellilikle beraber geçen yasam yıllarının toplamı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

CLD

QALY

YLL

DALY

YDL

Açıklama:

Engelliliğe Ayarlanmış Yaşam Yılları (DALY), kaybedilen yasam yılları ile engellilikle beraber geçen yasam yıllarının bir toplamıdır.
Bir müdahalenin DALY üzerine etkisi ise müdahalenin yapılması ile yapılmadıgı durum karsılastırılarak ölçülmektedir.
Esas amacı, hastalık ve yaralanmaların hastalık sınıflamalarına göre ülkelerin sağlığına olumsuz yüklerini açığa çıkarmaktır.
DALY kavramı, çeşitli hastalıkların neden olduğu prematür ölümler (YLL) ile ölümle sonuçlanmayan, ancak uzun dönemli sakatlık ve işlev kaybına neden olan hastalık durumlarının yol açtığı hastalık yükünün, tek bir ölçüt ile değerlendirilebilmesini amaçlamaktadır.
Engellilikle geçirilen yaşam yılları (YLS) alt bileşenidir. 2001 yılı küresel verilerine göre, unipolar depresif bozuklukların, her iki cinste de en fazla Engellilikle Geçirilen Yaşam Yılları’na (YLD) neden olan sorunlar olduğu belirlenmiş; kadınlardaki yükünün erkeklerden %50 daha fazla olduğu saptanmıştır. Depresyonun, her iki cins ve tüm yaş gruplarında 2020 yılında en önemli ikinci Engelliliğe Ayarlanmış Yaşam Yılı (DALY) nedeni olacağı beklenmektedir.
DALY = YLL + YDL şeklinde hesaplanır.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan Türkiye Hastalık Yükü araştırmasında temel hastalık gruplarına göre ölümcül olmayan hastalık yükünün (YLD) dağılımı ortaya konulmuştur. Buna göre, en fazla YLD’ye neden olan temel hastalık gruplarında ilk sırayı aşağıdakilerden hangisi almıştır?

Yaralanmalar

Kas-iskelet sistemi hastalıkları

Solunum sistemi hastalıkları

Pnömokonyozlar

Nöropsikiyatrik hastalıklar

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 57

TÜİK tarafından gerçekleştirilen Türkiye Özürlüler Araştırmasına (2002) göre Türkiye’de nüfusun yüzde kaçı engellidir?

7,14

9,25

10,41

12,29

18,02

Açıklama:

TÜİK tarafından gerçekleştirilen Türkiye Özürlüler Araştırmasına (2002) göre Türkiye’de nüfusun %12,29’u engelli olup bu oran kadınlar için %13,45, erkekler için %11,10’dur. TÜİK-2010 “Özürlülerin Sorun ve Beklentileri Araştrıması”na göre ise engellilerin %42,4’ünde özür oranı %70 ve üzerindedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Mortalite / morbidite ölçütleri olarak uluslararası ölçekler kullanılır. Bu ölçeklerden biri olan DALE'nin açılımı aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlıklı yaşam yıl

Kaybedilen yaşam yılları

Engelli hayat beklentisi

Kaybedilen yaşam yılları dahil kaliteli ayarlanmış yaşam yılları

Engelliliğe ayarlanmış yaşam yılları

Açıklama:

Mortalite / morbidite ölçütleri olarak uluslararası ölçekler kullanılır. Bunlar:
Kaybedilen yaşam yılları (YLL), dahil kaliteli ayarlanmış yaşam yılları (QALY),
Engelli hayat beklentisi (DALE),
Sağlıklı yaşam yıl (Healy),
Engelliliğe ayarlanmış yaşam yılları (DALY).
DALY kantitatif risk değerlendirme için en sık kullanılan ölçümdür. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Yaşamın uzunluğu dahil, sağlık iyileştirmelerinin sergilendiği zaman periyodu ve iyileşme derecesi olmak üzere sağlık sonuçlarının iki boyutunu birleştiren tedavi ve müdahalelerin etkisinin ölçüsü olarak aşağıdakilerden hangisi kullanılır?

DALY

QALY

YLL

YDL

LCA

Açıklama:

Kalite-ayarlanmış yaşam yılları (QALY) sağlığın iki ya da daha fazla yönünü (ağrı, özürlülük, ruh hâli, ya da öz bakım kapasitesi veya ücretli istihdam, evde çalışma gibi sosyal olarak faydalı aktiviteler gibi) değerlendirerek ölçülen yaşam kalitesinde değişikliklere ayarlanmış yaşam beklentisini ölçer.
QALY hastanın mükemmel sağlık durumunda geçirilmiş yılını ve belirli bir tedaviden sonra kabul edilebilir bir kalitede olmak şartıyla ne kadar daha fazla ay ya da yıl yaşadığını gösterir.
QALY yaşamın uzunluğu dahil, sağlık iyileştirmelerinin sergilendiği zaman periyodu ve iyileşme derecesi olmak üzere sağlık sonuçlarının iki boyutunu birleştiren tedavi ve müdahalelerin etkisinin bir ölçüsüdür.
QALY belirlenmesi sağlık sistemi hakkında karar vermenin en etkili yollarından biridir. Metot hastalar için olası en yüksek faydayı getirecek şekilde harcamak için kaynakları dağıtmak üzere tasarlanmıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

''....................................., sağlık arz ve talebinin sağlık piyasasında nasıl ve hangi şartlarda karşılandığını ve değişimin nasıl gerçekleştiğini ortaya koyan mekanizmadır.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.

Sağlık ekonomisi sistemi

Sağlık sistemi

Ekonomi sistemi

Sağlık eğitimi sistemi

Eğitim ekonomisi sistemi

Açıklama:

Sağlık ekonomisi sistemi, sağlık arz ve talebinin sağlık piyasasında nasıl ve hangi şartlarda karşılandığını ve değişimin nasıl gerçekleştiğini ortaya koyan mekanizmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıda verilen şıklardan hangisi ekonomik değerlendirme yöntemlerinin kullanım alanlarından biri olan toplumsal sistem düzeylerinden değildir?

Toplumsal sistem düzeyinde

Toplam kaynaklardan sağlığa ayrılacak pay

Kamu ve özele ayrılacak pay

Savunma ve eğitime ayrılacak pay

Belirli bir hastalık veya hasta grubu arasındaki kaynak dağılımı

Açıklama:

Ekonomik değerlendirme yöntemlerinin kullanım alanları toplumsal, sağlık ve sağlık
alt-sistem düzeylerinde aşağıdaki gibi özetlenebilir:
• Toplumsal sistem düzeyinde
• Toplam kaynaklardan sağlığa ayrılacak pay
• Kamu ve özele ayrılacak pay
• Savunma ve eğitime ayrılacak pay

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıda verilen şıklardan hangisi sağlık alanında uygulanan ekonomik değerlendirme yöntemlerinin yetersizliklerinden biri değildir?

Ekonomik analizin nitelikli tıbbi bulgulara, örneğin randomize klinik deneylere dayanması.

Hasta bireyin, ailenin ya da gönüllülerin maliyetlerinin göz önüne alınmasında yapılan
hatalar.

Maliyet ve kazanç tahmininde belirsizliğin dağıtılamaması.

Sağlık hizmeti planlaması ve klinik uygulamalarla ilgili değerlendirme sonuçları ve
kararlar arasındaki ilişkinin göz önüne alınmasındaki yetersizlik.

Açıklama:

Sağlık alanında uygulanan ekonomik değerlendirme yöntemlerinin yetersizlikleri vardır. Bunlar;
• Ekonomik analizin nitelikli tıbbi bulgulara, örneğin randomize klinik deneylere
dayanmaması,
• Ortalama maliyetlerin uygun olmayan kullanımı, özellikle hastane maliyetlerinin
tahmininden ya da hastane kalış süresinin kısaltılmasından dolayı sağlanan tasarrufların tahmininde kullanılması,
• Hasta bireyin, ailenin ya da gönüllülerin maliyetlerinin göz önüne alınmasında
yapılan hatalar,
• Maliyet ve kazanç tahmininde belirsizliğin dağıtılamaması,
• Sağlık hizmeti planlaması ve klinik uygulamalarla ilgili değerlendirme sonuçları ve
kararlar arasındaki ilişkinin göz önüne alınmasındaki yetersizlik,
• Ekonomik etkililik dışındaki faktörlerin göz önüne alınmasındaki (eşitliklerle ilgili
konularda ve politika değişikliği getiren yönetimsel süreçlerde) yetersizliklerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Aşağıda verilen şıklardan hangileri sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci basamaklarını oluşmaktadır?
I-Amaç belirlenmesi
II-Alternatiflerin belirlenmesi
III-Alternatiflerin değerlendirilmesi
IV- Maliyet ve sonuçların belirlenmesi
V-Maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme
VI-Duyarlılık analizi
VII-Değerlendirme ve seçim süreci

I-II-IV-V-VII

II-IV-V-VI

I-III-IV-VI

I-II-IV

I-II-III-IV-V-VI-VII

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci farklı basamaklardan oluşmaktadır.
Bunlar;
• Amaç belirlenmesi
• Alternatiflerin belirlenmesi
• Alternatiflerin değerlendirilmesi
• Maliyet ve sonuçların belirlenmesi
• Maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme
• Duyarlılık analizi
• Değerlendirme ve seçim sürecidir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdaki şıklardan hangisi sağlık hizmetlerinin uygulanmasında alternatif tercihleri belirlemede kullanılan yöntemlerden biri değildir?

Maliyet-minimizasyonu analizi

Maliyet-fayda analizi

Maliyet-yararlanım analizi

Maliyet-etkililik analizi

Maliyet eğtim analizi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 65

Sağlık hizmetlerinin uygulanmasında alternatif tercihleri belirlemede kullanılan yöntemlerden biri olan MMA'nın analiz tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Maliyet Eğitim Analizi

Maliyet Minimizasyon Analizi

Maliyet Fayda Analizi

Maliyet Etkililik Analizi

Maliyet Yararlanım Analizi

Açıklama:

MMA: Maliyet Minimizasyon Analizi

Doğru Cevap: B

Soru 66

1 yılı aşkın sürenin söz konusu olduğu maliyet etkililik analizi çalışmalarında maliyet ve sağlık sonuçlarının uyarlanması gerektiğinden maliyet etkililik analizlerinde önerilen indirgeme oranı %kaç’tır.

Açıklama:

1 yılı aşkın sürenin söz konusu olduğu çalışmalarda maliyet ve sağlık sonuçlarının
uyarlanması gerektiğinden indirgeme (discounting) oranı belirlenmelidir. Maliyet
etkililik analizlerinde önerilen indirgeme oranı %3’tür.

Doğru Cevap: C

Soru 67

''.......... (Ulusal Sağlık ve Klinik Mükemmeliyet Enstitüsü) İngiltere ulusal sağlık sistemi
bünyesinde sağlığın iyileştirilmesi, hastalıkların önlenmesi ve tedavisi ile ilgili iyileştirme
uygulamaları konularında ulusal rehberler oluşturulmasından sorumlu, bağımsız bir organizasyondur.'' Yukarıda verilen cümledeki boşluğu doldurunuz.

NİCE

NİKE

NİCC

NİGE

NİHE

Açıklama:

NİCE (Ulusal Sağlık ve Klinik Mükemmeliyet Enstitüsü) İngiltere ulusal sağlık sistemi
bünyesinde sağlığın iyileştirilmesi, hastalıkların önlenmesi ve tedavisi ile ilgili iyileştirme
uygulamaları konularında ulusal rehberler oluşturulmasından sorumlu, bağımsız bir organizasyondur.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Sağlık programının kazanımlarını kalite boyutuyla kavrayarak ortak ve eş değer bir ölçüt ile değerlendirmeye ne ad verilir?

Maliyet Minimizasyon Analizi

Maliyet Fayda Analizi

Maliyet Etkililik Analizi

Maliyet Aktarma Analizi

Maliyet Yararlanım Analiz

Açıklama:

Sağlık programının kazanımlarını kalite boyutuyla kavrayarak ortak ve eş değer bir ölçüt ile değerlendirmeye maliyet yararlanım analizi denir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

DALY kantitatif risk değerlendirmede aşağıdaki şıklardan hangileri göz önünde bulundurulmalıdır?
I-DALY farklı coğrafi bölgeler için değerlendirilmeli
II- DALY farklı zamanlar için değerlendirilmeli
III-Sosyal tercihlerin uygulaması için değerlendirilmelidir

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

I-II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 70

Ekonomik değerlendirme süreci farklı basamaklardan oluşmaktadır. Bu bağlamda duyarlılık analizi hangi aşamadan sonra yapılmaktadır?

Amaç belirlenmesi

Alternatiflerin belirlenmesi

Maliyet ve sonuçların belirlenmesi

Alternatiflerin değerlendirilmesi

Maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinde ekonomik değerlendirme süreci farklı basamaklardan oluşmaktadır.
Bunlar;
• Amaç belirlenmesi
• Alternatiflerin belirlenmesi
• Alternatiflerin değerlendirilmesi
• Maliyet ve sonuçların belirlenmesi
• Maliyet ve sonuçların ölçülmesi ve indirgeme
• Duyarlılık analizi
• Değerlendirme ve seçim sürecidir

Doğru Cevap: E

Soru 71

Ekonomik değerlendirme yöntemlerinin kullanım alanlarından aşağıdakilerden hangisi alt-sistem düzeyinde yer alır?

Toplam kaynaklardan sağlığa ayrılacak pay

Kamu ve özele ayrılacak pay

Mevcut kaynakların programlar, uzmanlıklar ve hastalıklar arasındaki dağılımı

Belirli bir hastalık veya hasta grubu arasındaki kaynak dağılımı

Yeni teknolojilerin finansman kararları

Açıklama:

Ekonomik değerlendirme yöntemlerinin kullanım alanları toplumsal, sağlık ve sağlık
alt-sistem düzeylerinde aşağıdaki gibi özetlenebilir:
Toplumsal sistem düzeyinde
• Toplam kaynaklardan sağlığa ayrılacak pay
• Kamu ve özele ayrılacak pay
• Savunma ve eğitime ayrılacak pay
Sağlık sistemi düzeyinde
• Mevcut kaynakların programlar, uzmanlıklar ve hastalıklar arasındaki dağılımı
• Yeni teknolojilerin finansman kararları
Alt-sistem düzeyinde
• Belirli bir hastalık veya hasta grubu arasındaki kaynak dağılımı
• En iyi sonuç veren müdahale veya teknolojinin tayininde

Doğru Cevap: D

Soru 72

Çıktının tek veya aynı olduğu durumlarda iki veya daha fazla teşhis, tedavi, tıbbi teknoloji alternatiflerinin veya girişimlerinin maliyetler bakımından en az olanını
belirlemek için uygulanan yönteme ne ad verilir?

Maliyet minimizasyon analizi

Maliyet fayda analizi

Maliyet etkililik analizi

Maliyet yararlanım analizi

Net maliyet analizi

Açıklama:

Maliyet minimizasyon analizi, çıktının tek veya aynı olduğu durumlarda iki veya daha fazla teşhis, tedavi, tıbbi teknoloji alternatiflerinin veya girişimlerinin maliyetler bakımından en az olanını belirlemek için uygulanan yöntemdir

Doğru Cevap: A

Soru 73

Sağlık müdahalelerinin maliyet fayda analizlerinin ölçümü kaç yılında sağlık ekonomisi
alanında uzman olan Christopher Cundell ve Carlos McCartney tarafından tasarlanmıştır?

1993

1987

1968

1956

1922

Açıklama:

Sağlık müdahalelerinin maliyet fayda analizlerinin ölçümü 1956 yılında sağlık ekonomisi alanında uzman olan Christopher Cundell ve Carlos McCartney tarafından tasarlanmıştır

Doğru Cevap: D

Soru 74

I.Ekonomik analizin nitelikli tıbbi bulgulara, örneğin randomize klinik deneylere dayanması,
II.Hasta bireyin, ailenin ya da gönüllülerin maliyetlerinin göz önüne alınmasında
yapılan hatalar,
III.Maliyet ve kazanç tahmininde belirsizliğin dağıtılamaması
Sağlık alanında uygulanan ekonomik değerlendirme yöntemlerinin yetersizlikleri vardır. Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri bu yetersizlikler arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Sağlık alanında uygulanan ekonomik değerlendirme yöntemlerinin yetersizlikleri vardır. Bunlar;
• Ekonomik analizin nitelikli tıbbi bulgulara, örneğin randomize klinik deneylere
dayanmaması,
• Ortalama maliyetlerin uygun olmayan kullanımı, özellikle hastane maliyetlerinin
tahmininden ya da hastane kalış süresinin kısaltılmasından dolayı sağlanan tasarrufların tahmininde kullanılması,
• Hasta bireyin, ailenin ya da gönüllülerin maliyetlerinin göz önüne alınmasında
yapılan hatalar,
• Maliyet ve kazanç tahmininde belirsizliğin dağıtılamaması,
• Sağlık hizmeti planlaması ve klinik uygulamalarla ilgili değerlendirme sonuçları ve
kararlar arasındaki ilişkinin göz önüne alınmasındaki yetersizlik,
• Ekonomik etkililik dışındaki faktörlerin göz önüne alınmasındaki (eşitliklerle ilgili
konularda ve politika değişikliği getiren yönetimsel süreçlerde) yetersizliklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıda yer alan ekonomik değerlendirme süreci ve teknikleri ile ilgili bilgilerden hangisi doğru değildir?

Maliyet minimizasyonu analizinde en önemli nokta, mukayese edilecek sağlık aktivitelerinin benzer sonuç vermesidir

Sağlık hizmetlerinin uygulanmasında alternatif tercihleri belirlemede kullanılan yöntemlerden en karışığı maliyet-fayda analizidir

Maliyet etkililik analizi kıt kaynakların en etkili şekilde kullanımını tanımlayan bir tekniktir

Sağlık programının kazanımlarını kalite boyutuyla kavrayarak ortak ve eş değer bir ölçüt ile değerlendirmeye maliyet yararlanım analizi denir.

Maliyet fayda analizinde sağlık programının, tedavinin veya müdahalenin kendi içinde girdileri ve çıktıları parasal olarak karşılaştırılır

Açıklama:

155-161 ss arasında şıklar belirlenmiştir
Sağlık hizmetlerinin uygulanmasında alternatif tercihleri belirlemede kullanılan yöntemler basitten karmaşığa doğru bir sıralama ile maliyet-minimizasyonu, maliyet-fayda, maliyet-yararlanım, maliyet-etkililik analizleridir. En karmaşığı maliyet-etkililik analizleridir. Dolayısıyla bu cevap yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Yaralanmalar

Kas-iskelet sistemi hastalıkları

Nöropsikiyatrik hastalıklar

İşitme kayıpları

Solunum yetmezliği

Açıklama:

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan Türkiye Hastalık Yükü araştırmasında temel hastalık gruplarına göre ölümcül olmayan hastalık yükünün (YLD) dağılımı ortaya konulmuştur. Buna göre, en fazla YLD’ye neden olan temel hastalık gruplarında ilk sırayı nöropsikiyatrik hastalıklar, ikinci ve üçüncü sırayı ise yaralanmalar ve kas-iskelet sistemi hastalıkları almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

TÜİK tarafından gerçekleştirilen Türkiye Özürlüler Araştırmasına (2002) göre Türkiye’de nüfusun % kaçı engellidir?

%11,10

%12,29

%13,45

%23

%42,4

Açıklama:

TÜİK tarafından gerçekleştirilen Türkiye Özürlüler Araştırmasına (2002) göre
Türkiye’de nüfusun %12,29’u engelli olup bu oran kadınlar için %13,45, erkekler için %11,10’dur. TÜİK-2010 “Özürlülerin Sorun ve Beklentileri Araştrıması”na göre ise engellilerin %42,4’ünde özür oranı %70 ve üzerindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Kaliteye Ayarlanmış Yaşam Yılları (QALY) ile ilgili verilen ifadelerden hangisi doğru değildir?

QALY, sağlığın iki ya da daha fazla yönünü değerlendirerek ölçülen yaşam kalitesinde değişikliklere ayarlanmış yaşam beklentisini ölçer

QALY belirlenmesi sağlık sistemi hakkında karar vermenin en etkili yollarından biridir

Metot hastalar için olası en yüksek faydayı getirecek şekilde harcamak için kaynakları dağıtmak üzere tasarlanmıştır

Esas amacı, hastalık ve yaralanmaların hastalık sınıflamalarına göre ülkelerin sağlığına olumsuz yüklerini açığa çıkarmaktır

Açıklama:

Engelliliğe Ayarlanmış Yaşam Yılları (DALY)'nın esas amacı, hastalık ve yaralanmaların hastalık sınıflamalarına göre ülkelerin sağlığına olumsuz yüklerini açığa çıkarmaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

I. Sağlık müdahaleleri maliyet etkililik rasyolarına göre sıralanmalıdır
II.Maliyet yararlanım analizinde maliyetler için indirim oranı, maliyet-fayda analizinde kullanılanla eşit olmalıdır
III.Maliyet fayda analizi indirim oranı, kısa ve orta vadeli devlet bonoları piyasa faiz oranı olmalıdır
Maliyet Yararlanım Analizi yaklaşımının dayandığı varsayımlar hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Bu yaklaşımın dayandığı varsayımlar; i)sağlık müdahaleleri maliyet etkililik rasyolarına göre sıralanmalıdır ii) maliyet yararlanım analizinde maliyetler için indirim oranı,
maliyet-fayda analizinde kullanılanla eşit olmalıdır iii) maliyet fayda analizi indirim oranı, "uzun" vadeli devlet bonoları piyasa faiz oranı olmalıdır iv) the Keeler-Cretin paradoksu sağlık müdahalalerinin maliyet yararlanım analizine uygundur, onun için maliyet yararlanım analizindeki faydaların indirim oranı maliyetlerin indirim oranına eşit olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Ünite 8

Soru 1

Sağlık hakkı devletlere, tıpkı insan hakları gibi kaç türde ve kademede sorumluluk yüklemektedir?

Açıklama:

Sağlık hakkı, diğer bütün insan hakları gibi devletlere üç tür ve kademede sorumluluk yüklemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hakkının devletlere yüklediği haklardandır?

Saygı, koruma ve gereğini yerine getirme hükümlülüğü

Sevgi, koruma ve yerine getirme hükümlülüğü

Sevgi ve saygı ve bilinç

Hoşgörü, sevgi ve saygı

Saygı, irade ve hoşgörü

Açıklama:

Sağlık hakkı, diğer bütün insan hakları gibi devletlere üç tür ve kademede sorumluluk yüklemektedir. Bunlar, saygı, koruma ve gereğini yerine getirme yükümlülüğüdür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

I. Sosyal alan
II. Siyasi alan
III. Ekonomik alan
Yukarıdakilerden hangi alan veya hangi alanlarda, hukukun meşrulaştırıcı etkisi bulunmaktadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

I, II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Sosyal ve siyasi alanda olduğu gibi, ekonomi alanında da hukukun meşrulaştırıcı bir etkisi vardır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

İsteğe bağlı ölüm

Ötenazi (aktif)

Ölüm

Pasif Ötenazi

Paternalizm

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 5

I) Ekonomi alanında meşrulaştırıcı etkisi vardır. II)Ekonomik yaşama uygun hukuk kurallarının varlığını gerektirir. III) Ekonomik bir sistemin sağlıklı işleyebilmesini sağlar. IV) Ekonomik sisteme hakkaniyeti getirir. V) Ekonomik sistemin denetimini sağlar. Yukarıda verilenlerden hangileri hukukun ekonomi alanına etkileri arasındadır?

I-II-III-IV-V

I-III-IV-V

II-III-IV-V

I-II-IV-V

III-IV-V

Açıklama:

Hukuk çok genel olarak toplum yaşamını düzenleyen ve devlet yaptırımlarıyla güçlendirilmiş bulunan kurallar bütünü olarak tanımlanmakla birlikte; sosyal görünümler içinde kavranabilen, insan iradesinin yarattığı, sosyal, ekonomik etkileri ve yansımaları olan bir alandır. Ekonomi alanında meşrulaştırıcı etkisi vardır. Ekonomik bir sistemin sağlıklı işleyebilmesini sağlar. Ekonomik sisteme hakkaniyeti getirir. Ekonomik sistemin denetimini sağlar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Hasta Hakları Yönetmeliği Türkiye’de hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?

1970

1980

1990

1998

2000

Açıklama:

Türkiye’de 1998 tarihli Hasta Hakları Yönetmeliği (R.G. 23420/01.08.1998) gibi doğrudan doğruya sağlık ile ilgili yasal düzenlemeler olduğu gibi, başta Anayasa olmak üzere çeşitli yasal düzenlemeler kapsamında doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak sağlık alanı ile ilgili hükümler yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Tıp hukukunu tıp etiğinden ayıran en önemli olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Yaptırım

Adalet

Eşitlik

Hak etme

Özerklik

Açıklama:

Tıp hukukuna ilişkin hükümlerin büyük bir kısmı tıp etiğine uygun olmakla birlikte, tıp etiğinin tüm ilkelerinin hukuk kurallarına dönüşmesi söz konusu değildir. Daha açık bir ifade ile hukuk ve etik, temelde insan davranışlarını düzenleyen kurallar olmakla birlikte, iki kavram birbirinden farklıdır. Hukuk, toplumsal ilişkileri düzenleyen ve uyulması devlet zoruna (yaptırıma) bağlanmış kurallar bütünüdür. Etik bakımından böyle bir yaptırım söz konusu değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğinin temel ilkelerinden biri değildir?

Zarar vermeme ilkesi

Yararlılık ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Adalet ilkesi

Zorunluluk ilkesi

Açıklama:

Tıp etiğinin temel ilkeleri; zarar vermeme ilkesi, yararlılık ilkesi, özerkliğe saygı ilkesi ve adalet ilkesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için aşağıda yer alan şartlardan hangilerini sağlamasına gerek yoktur?

Yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi

Hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması

Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması

Hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi

Amacı teşhis, tedavi ya da korumaya ilişkin olması

Açıklama:

Verilen tanımda görüldüğü gibi, kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için aşağıda yer alan şartların var olması gerekir:
• yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi
• hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması
• tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması
• hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi (aydınlatılmış onamının bulunması)
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Anayasa'ya göre hangi durumda kişinin vücut bütünlüğüne müdahalede bulunulabilinir?

Bilimsel deney durumlarında

Tedaviye ihtiyacı olduğunda

Kişinin rızası olduğunda

Organ nakli gerektiren durumlarda

Tıbbi deneyin yapılma zorunluluğu olduğu durumda

Açıklama:

1982 Anayasası’nın 17. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu açıkça düzenlenmiş, ikinci fıkrasında tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı hâller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz hükmüne yer verilmiştir. Kişiye bir müdahale için ilk şart kişinin rızasıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Hasta Hakları Yönetmeliği 5.maddesinde sağlık hizmetlerinin sunulmasında uyulması gereken ilkeler arasında yer almaz?

Sağlık hizmetinin verilmesinde, hastaların, ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durumları ile sair farklılıkları dikkate alınamaz.

Sağlık hizmetleri, hasta kişilerin kolayca ulaşabileceği şekilde planlanıp düzenlenir.

Kişi, rızası ve Bakanlığın izni olmaksızın tıbbi araştırmalara tabi tutulamaz.

Hastanın özel hayatı ve aile hayatında gizlilik söz konusu değildir.

Tıbbi zorunluluklar ve kanunlarda yazılı hâller dışında, rızası olmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz.

Açıklama:

Madde 5: “Sağlık hizmetlerinin sunulmasında;
Sağlık hizmetinin verilmesinde, hastaların, ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi
düşünce, felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durumları ile sair farklılıkları dikkate
alınamaz. Sağlık hizmetleri, herkesin kolayca ulaşabileceği şekilde planlanıp düzenlenir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunlarda yazılı hâller dışında, rızası olmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz. Kişi, rızası ve Bakanlığın izni olmaksızın tıbbi araştırmalara tabi tutulamaz. Kanun ile müsaade edilen hâller ile tıbbi zorunluluklar dışında, hastanın özel hayatının ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Kişi sağlık hizmeti ihtiyacı olduğunun farkına vardıktan sonra, talep ettiği hizmetin gerekli olup olmadığına ya da hangi tür hizmetin gerekli olduğuna karar verecek olan kimdir?

Hemşire

Hasta

Hasta yakınları

Hekim

Sağlık kurulu

Açıklama:

Kişi sağlık hizmeti ihtiyacı olduğunun farkına vardıktan sonra, talep ettiği hizmetin
gerekli olup olmadığına ya da hangi tür hizmetin gerekli olduğuna karar verecek olan hasta değil, hekimdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Tıbbi malpraktis nasıl tanımlanır?

Hastanın karar veremeyeceği durumlarda hasta yakınlarının hekim tarafından karar verilen tedaviyi reddetmesi

Hastanın hekim tarafından karar verilen tedaviyi reddetmesi

Hekimin tedbirsizlik, dikkatsizlik, meslekte acemilik veya kurallara uymama sonucu hastasına zarar vermesi

Hekimlerin hukuki ve cezai sorumluluğu

Sağlık personelinin hastanın özel haklarına ve hayatına saygısı

Açıklama:

Hekim ve diğer sağlık çalışanlarının iş yükündeki artış, hastaya ayrılan sürenin kısalması, hasta bakım kalitesinin düşmesi ve tıbbi hataların artması anlamına gelmektedir. Hekimin tedbirsizlik, dikkatsizlik, meslekte acemilik veya kurallara uymama sonucu tedavi ve bakım standartlarına uymayan davranışları ile hastasına zarar vermesi, tıbbi malpraktis olarak ifade edilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Sağlık hizmetlerinde ekonomik parametrelerinin göz önünde bulundurulması ve ekonomik analizlerin yapılmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlık ve sosyal güvenlik sisteminin etkinliğinin arttırılması

Sağlık hizmetlerinin sunumu ve finansmanında kaynakların etkin kullanılması ve verimlilikte kalitenin korunabilmesi

Fiyatlandırma, ruhsatlandırma ve ödemede kısıtlamalar getirerek sağlığa müdahalede bulunma

Ekonominin kurallarını sağlık ekonomisine de yansıtmak

Sağlık hizmetlerine olan talebin yönetilmesi, piyasanın işleyiş şekline uygun olarak üretim maliyetlerine bağlı tüketim fiyatlarının oluşturulması

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin sunumu ve finansmanında kaynakların etkin kullanılması ve verimlilikte kalitenin korunabilmesi için ekonomik analizlerin yapılması ve etkili çözümlerin üretilmesi gereklidir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

I. Devlet
II.Özel teşebbüs
III. Her ikisinin ortak faaliyetlerinden doğan
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri ekonomi hukukunun ilgi alanıdır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ekonomi hukuku, devlet, özel teşebbüs ya da her ikisinin ortak faaliyetinden doğmuş olan, ekonomik gelişme ve organizasyonu düzenleyen, ekonomik yaşamın bütün yönleri ile düzenlenmesini konu alan bir hukuk dalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Sağlık personelinin hak ve yükümlülükleri, yasal sorumlulukları, hasta hakları, ilaç hukuku, medikal (tıbbi cihaz ve malzeme) hukuk gibi konuları ele alan hukuk dalına ne ad verilmektedir?

Tıp hukuku

Ekonomi hukuku

Hukuk

İdari hukuku

Sosyal hukuk

Açıklama:

Sağlık personelinin hak ve yükümlülükleri, yasal sorumlulukları, hasta hakları, ilaç hukuku, medikal (tıbbi cihaz ve malzeme) hukuk gibi konuları ele alan hukuk
dalına tıp hukuku adı verilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eyleme ne ad verilmektedir?

Ötenazi

Tıp hukuku

Paternalizm

Ekonomi hukuku

Tıbbi müdahale

Açıklama:

Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin
iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eyleme paternalizm adı verilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

I.Yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi II. Hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması III.Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olmasıKişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için aşağıda yer alan şartların hangi ya da hangilerinin olması gerekir?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne
yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için aşağıda yer alan şartların var olması gerekir:
• Yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi
• Hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması
• Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması gerekir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Yalnız hastalık ve malüliyetin yokluğu olmayıp bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan tam bir iyilik haline ne ad verilmektedir?

Sağlık

Psikoloji

Bilinç

Mutluluk

Felsefe

Açıklama:

Yalnız hastalık ve malüliyetin yokluğu olmayıp bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan tam bir iyilik haline sağlık adı verilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

I.Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hâli içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her safhasında daima gözönünde bulundurulur. II. Herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını haiz olduğu ve hiçbir merci veya kimsenin bu hakkı ortadan kaldırmak yetkisinin olmadığı bilinerek, hastaya insanca muamelede bulunulur. III. Sağlık hizmetinin verilmesinde, hastaların, ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durumları ile sair farklılıkları dikkate alınamaz. Sağlık hizmetleri, herkesin kolayca ulaşabileceği şekilde planlanıp düzenlenir. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Hasta Hakları Yönetmeliği 5.maddesinde sağlık hizmetlerinin sunulmasında uyulması gereken ilkelerdendir?

I ve II

Yalnız II

Yalnız III

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

I.Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hâli içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her saasında daima gözönünde bulundurulur.
II. Herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını haiz olduğu ve hiçbir merci veya kimsenin bu hakkı ortadan kaldırmak yetkisinin olmadığı bilinerek, hastaya insanca muamelede bulunulur.
III. Sağlık hizmetinin verilmesinde, hastaların, ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durumları ile sair farklılıkları dikkate alınamaz. Sağlık hizmetleri, herkesin kolayca ulaşabileceği şekilde planlanıp düzenlenir.Hasta Hakları Yönetmeliği 5.maddesinde sağlık hizmetlerinin sunulmasında uyulması gereken ilkelerdendir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğinin temel ilkelerinden biri değildir?

Zarar vermeme ilkesi

Yararlılık ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Adalet ilkesi

Kısmi yararlılık ilkesi

Açıklama:

Tıp etiğinin temel ilkeleri; zarar vermeme ilkesi, yararlılık ilkesi, özerkliğe saygı ilkesi ve adalet ilkesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

‘’Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eylem’’ tanımı ne olarak adlandırılır?

Paternalizm

Ötenazi

Hukuk

Adalet

Yararlılık

Açıklama:

Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eylem.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi tıbbi müdahale faaliyetlerinden biri değildir?

Kişilerin bedensel, fiziksel veya psikolojik bir hastalığını, eksikliğini teşhis ve tedavi etmek

Hastalığını hafifletmek veya acılarını dindirmek yahut rahatsızlıktan korumak

Nüfus planlaması amaçlarıyla yapılan faaliyetler

Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve kurallara göre gerçekleştirilen en basit teşhis ve tedavi yöntemlerinden başlayarak en ağır cerrahi müdahaleler

Kişilerin psikolojik bir hastalığını teşhis ve tedavi etmemek

Açıklama:

Tıbbi müdahale, kişilerin bedensel, fiziksel veya psikolojik bir hastalığını, eksikliğini teşhis ve tedavi etmek, bu mümkün olmadığında hastalığını hafietmek veya acılarını dindirmek yahut rahatsızlıktan korumak veya nüfus planlaması amaçlarıyla, tıp mesleğini icraya yasal olarak yetkili kimseler tarafından, tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve kurallara göre gerçekleştirilen en basit teşhis ve tedavi yöntemlerinden başlayarak en ağır cerrahi müdahalelere kadar uzanan her çeşit faaliyettir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için aşağıda yer alan şartların hangilerinin var olması gerekir?
I- Yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi
II- Hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması
III-Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması
IV- Hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi

I-II

I-III-IV

II-III

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için aşağıda yer alan şartların var olması gerekir: • yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi • hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması • tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması • hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi (aydınlatılmış onamının bulunması)

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi ‘’Hasta Hakları Yönetmeliği’’ kapsamında yer almaz?

Hastalığın muhtemel sebepleri ve nasıl seyredeceği hususlarında bilgi verilir.

Tıbbi müdahalenin kim tarafından nerede, ne şekilde ve nasıl yapılacağı ile tahmini süresi hususlarında bilgi verilir.

Muhtemel komplikasyonları hususlarında bilgi verilmez.

Reddetme durumunda ortaya çıkabilecek muhtemel fayda ve riskleri hususlarında bilgi verilir.

Kullanılacak ilaçların önemli özellikleri hususlarında bilgi verilir.

Açıklama:

Hasta Hakları Yönetmeliği’nde bilgilendirmenin kapsamı belirtilmiştir: Madde 15 (Başlığı ile birlikte değişik: RG-8/5/2014-28994) “ Hastaya; a. Hastalığın muhtemel sebepleri ve nasıl seyredeceği, b. Tıbbi müdahalenin kim tarafından nerede, ne şekilde ve nasıl yapılacağı ile tahmini süresi, c. Diğer tanı ve tedavi seçenekleri ve bu seçeneklerin getireceği fayda ve riskler ile hastanın sağlığı üzerindeki muhtemel etkileri, ç. Muhtemel komplikasyonları, d. Reddetme durumunda ortaya çıkabilecek muhtemel fayda ve riskleri, e. Kullanılacak ilaçların önemli özellikleri, f. Sağlığı için kritik olan yaşam tarzı önerileri, g. Gerektiğinde aynı konuda tıbbi yardıma nasıl ulaşabileceği, hususlarında bilgi verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

İnsan sağlığına zarar veren çeşitli faktörlerin yok edilmesi ve toplumun bu faktörlerin tesirinden korunması, hastaların tedavi edilmesi, bedeni ve ruhi kabiliyet ve melekeleri azalmış olanların işe alıştırılması (Rehabilitasyon) için yapılan tıbbi faaliyetlere ne ad verilir?

Sağlık hizmetleri

Hukuk hizmetleri

Anayasal hizmetler

İnsani hizmetler

Sosyal hizmetler

Açıklama:

Sağlık hizmetleri: İnsan sağlığına zarar veren çeşitli faktörlerin yokedilmesi ve toplumun bu faktörlerin tesirinden korunması, hastaların tedavi edilmesi, bedeni ve ruhi kabiliyet ve melekeleri azalmış olanların işe alıştırılması (Rehabilitasyon) için yapılan tıbbi faaliyetler sağlık hizmetidir.”

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdaki verilen sağlık hizmetlerinin sunulması ilkelerinden hangisi yanlıştır?

Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hâli içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her sahasında daima gözönünde bulundurulur.

Herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını haiz olduğu ve hiçbir merci veya kimsenin bu hakkı ortadan kaldırmak yetkisinin olmadığı bilinerek, hastaya insanca muamelede bulunulur.

Sağlık hizmetinin verilmesinde, hastaların, ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durumları ile sair farklılıkları dikkate alınamaz. Sağlık hizmetleri, herkesin kolayca ulaşabileceği şekilde planlanıp düzenlenir.

Tıbbi zorunluluklar ve kanunlarda yazılı hâller dışında, rızası olmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz

Kişi, rızası ve bakanlığın izni olmaksızın tıbbi araştırmalara tabi tutulabilir.

Açıklama:

Kişi, rızası ve bakanlığın izni olmaksızın tıbbi araştırmalara tabi tutulması sağlık hizmetleri arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıda verilen cümlelerden hangisi doğrudur?

Hekim, tereddüt doğuran durumlar da, bu tereddüdünü ortadan kaldıracak araştırmalar yapmak ve bu arada da, koruyucu tedbirleri almakla yükümlü değildir.

Çeşitli tedavi yöntemleri arasında bir seçim yapılırken, hastanın ve hastalığın özellikleri göz önünde tutulmamalı en ekonomik seçimler yapılmalıdır.

Müvekkil (hasta), mesleki bir iş gören doktor olan vekilden, tedavinin tüm aşamalarında titiz bir ihtimam ve dikkat göstermesini beklemek hakkına sahip değildir.

Hastanın sağlığı ile ilgili yoğun çalışmalar yapılacaksa, doktor ilgilenmeyebilir.

Açıklama:

Doktor, hastasının zarar görmemesi için, mesleki bütün şartları yerine getirmek, hastanın durumunu tıbbi açıdan zamanında ve gecikmeksizin saptayıp, somut durumun gerektirdiği önlemleri eksiksiz şekilde almak, uygun tedaviyi de yine gecikmeden belirleyip uygulamak zorundadır. Asgari düzeyde dahi olsa, bir tereddüt doğuran durumlar da, bu tereddüdünü ortadan kaldıracak araştırmalar yapmak ve bu arada da, koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdür. Çeşitli tedavi yöntemleri arasında bir seçim yapılırken, hastanın ve hastalığın özellikleri göz önünde tutulmalı, onu risk altına sokacak tutum ve davranışlardan kaçınmalı ve en emin yol seçilmelidir. Gerçekten de müvekkil (hasta), mesleki bir iş gören doktor olan vekilden, tedavinin tüm aşamalarında titiz bir ihtimam ve dikkat göstermesini beklemek hakkına sahiptir.”

Doğru Cevap: A

Soru 29

Kamu hastanelerinde hasta ile hastane arasındaki ilişki hangi kurallarına tabi bir ilişkidir?

Ortaklıklar hukuku

Borçlar hukuku

Ticaret hukuku

Kamu hukuku

Medeni hukuk

Açıklama:

Kamu hastanelerinde hasta ile hastane arasındaki ilişki kamu hukuku kurallarına tabi bir ilişkidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

……………….sağlık hukukunun bir alt dalı olarak, sağlık hizmetlerinin uygulanmasından kaynaklanan; sağlık personelinin hak ve yükümlülükleri, yasal sorumlulukları, hasta hakları, ilaç hukuku, medikal (tıbbi cihaz ve malzeme) hukuk gibi konuları ele alan hukuk dalıdır. Yukarıda verilen cümledeki boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?

Ortaklıklar hukuku

Tıp hukuku

Ticaret hukuku

Kamu hukuku

Medeni hukuk

Açıklama:

Tıp hukuku, sağlık hukukunun bir alt dalı olarak, sağlık hizmetlerinin uygulanmasından kaynaklanan; sağlık personelinin hak ve yükümlülükleri, yasal sorumlulukları, hasta hakları, ilaç hukuku, medikal (tıbbi cihaz ve malzeme) hukuk gibi konuları ele alan hukuk dalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdaki ifadelerden hangisi aktif ötenazi uygulamasını açıklar?

Tıp biliminin verilerine göre iyileştirilmesi olanağı olan ancak dayanılmaz acılar içinde olan kişinin morfin gibi en ileri ağrı kesiciler verilmesidir.

Tıp biliminin verilerine göre iyileştirilmesi olanağı olmayan veya dayanılmaz acılar içinde olan kişinin, tıbbi yöntemlerle yaşamının sonlandırılmasıdır.

Tıp biliminin verilerine göre iyileştirilmesi olanağı olmayan veya dayanılmaz acılar içinde olan kişinin tıbbi yardımının kesilerek ölüme terkedilmesidir.

Tıp biliminin verilerine göre iyileştirilmesi olanağı olan ancak bunun için yaşamı tehdit eden operasyonun yapılmasıdır.

Tıp biliminin verilerine göre iyileştirilmesi olanağı olmayan hastanın son çare olarak alternatif tedavi yöntemlerine yönlendirilmesidir.

Açıklama:

Ölümün kaçınılmaz olduğu ve tıp biliminin verilerine göre iyileştirilmesi olanağı olmayan veya dayanılmaz acılar içinde olan kişinin, tıbbi yöntemlerle yaşamının sonlandırılması aktif ötenazi denir. Pasif ötenazi aynı durumda olan hastanın tıbbi yardımının kesilerek ölüme terk edilmesi durumudur. Diğer şıklardaki durumlar genel tedavi programının içerisinde olabilecek durumlardır. Ötenazi ile ilgisi yoktur.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğinin temel ilkeleri arasında yer almaz?

Zarar vermeme ilkesi.

Yararlılık ilkesi.

Özerkliğe saygı ilkesi.

Adalet ilkesi

Cevap Hakkı ilkesi

Açıklama:

Tıp etiği evrensel olarak kabul görmüş dört temel ilkeye uygun davranılması gerektiği kabul edilmektedir.
Tıp etiğinin temel ilkeleri; zarar vermeme ilkesi, yararlılık ilkesi, özerkliğe saygı ilkesi ve adalet ilkesidir. Cevap hakkı ilkesi tıp etiğinin evvrensel ilkeleri arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Tıp Hukuku ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tıp hukuku sağlık hukukuna göre daha geniş kapsamlı olup doğrudan tıbbi uygulamalar ile ilgili olmayan ve sağlık hizmetleriyle ilgili tüm faaliyetleri kapsar.

Tıp hukukuna ilişkin hükümlerin büyük bir kısmı tıp etiğine uygun olarak tıp etiğinin tüm ilkelerinin hukuk kurallarına dönüşmesi söz konusu değildir.

Tıp hukuku sağlık personelinin hak ve yükümlülükleri, yasal sorumlulukları, hasta hakları, ilaç hukuku, medikal (tıbbi cihaz ve malzeme) hukuk gibi konuları ele alır.

Tıp hukuku, hukukun bir alt disiplini olarak son yıllarda, özellikle hasta haklarının gelişmesi ile şekillenmeye başlamıştır.

Tıp hukuku açısından hasta, sağlık hizmetlerinden adalet ve hakkaniyete uygun olarak faydalanma hakkına sahiptir.

Açıklama:

Sağlık hukuku tıp hukukuna göre daha geniş kapsamlıdıır ve doğrudan tıbbi uygulamalar ile ilgili olmayan ve sağlık hizmetleriyle ilgili tüm faaliyetleri kapsar. Tıp hukuku sağlık hukukunun altında bir alandır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Hekimin mesleki yükümlülükleri doğrultusunda, hekim-hasta ilişkisinde yakın döneme kadar kabul gören, bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eylemde bulunma yaklaşımına ne ad verilmektedir?

Hasta odaklı-katılımcı yaklaşım

Paternalist yaklaşım

Ahlaki-etik yaklaşım

Tıbbi odaklı yaklaşım

Toplum odaklı yaklaşım

Açıklama:

Paternalizm: Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eylemdir. Bu yaklaşımın sağlık alanındaki ifadesi ise paternalist yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre hekimin ya da diğer sağlık çalışanlarının kişinin esenliğini gözeterek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eylemde bulunma davranışı hakimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması

Hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması

Yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi

Hastanın bilimsel ve tıbbi deneyler için uygun aday olması

Hastanın aydınlatılmış onamının bulunması

Açıklama:

Kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için bazı şartların var olması gerekir. Bu şartlar arasında hastanın bilimsel ve tıbbi deneyler için uygun aday olması şartı yoktur. Bilimsel ve tıbbi deneyler hiçbir şekilde kişilerin vücut bütülüğüne ve sağlığına etki edecek şekilde olamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Hasta Hakları Yönetmeliği’nde hastanın tıbbi müdahaleye rızası için bilgilendirmenin kapsamı belirtilmiştir. Buna göre aşağıda yer alan bilgilendirmelerden hangisi bilgilendirme kapsamı içerisinde yer almamaktadır?

Hastalığın muhtemel sebepleri ve nasıl seyredeceği

Hastalığın muhtemel komplikasyonları

Teşhis ve tedavi ile ilgili hekimin hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacağı

Hastanın sağlığı için kritik olan yaşam tarzı önerilerini

Kullanılacak ilaçların önemli özelliklerini

Açıklama:

Amacı teşhis, tedavi ya da korumaya ilişkin olsa da kişinin vücut bütünlüğü, yaşamı, sağlığı gibi değerlerine yönelik yapılacak müdahalelerin hukuka uygun olması için kişinin söz konusu tıbbi müdahaleye rızası gerekmektedir. Burada rızanın ayrıntılı bir bilgilendirmeye dayanmasının gerekmektedir. Teşhis ve tedavi ile ilgili hekimin hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacağı bilgilendirme kapsamında yer almaz. Zira hekimin teşhis ve tedavinin tüm aşamalarında hukuki sorumluluğu mevcuttur.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Sağlık hizmetleri ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Sağlık hizmetleri sisteminde temel kişisel öge, hekim ve diğer sağlık personelidir.

Sağlık hizmetlerinin toplumsal hedefi öncelikle hastalıkların önlenmesidir

Rehabilitasyon için yapılan faaliyetler sağlık hizmeti kapsamı dışındadır.

Sağlık hizmetleri yalnızca kamu idaresinin vermesi gereken bir hizmet türüdür.

Sağlık hizmetlerinin özel hukuk tüzel kişileri tarafından sunulmasında uyulması gereken ilkeler farklıdır.

Açıklama:

Sağlık hizmetleri sisteminde temel kişisel öge, hastadır. Rehabilitasyon için yapılan faaliyetler sağlık hizmeti kapsamı içindedir. Sağlık hizmeti Türk hukukuna göre özel sektör tarafından da verilebilir ancak bu hizmetin sağlanmasında genel sağlık huku ilkeleri geçerlidir. Sağlık hizmetlerinin toplumsal hedefi ise öncelikle hastalıkların önlenmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinin sunulmasında uyulması gereken ilkelerden değildir?

Sağlık hizmetleri, herkesin kolayca ulaşabileceği şekilde planlanıp düzenlenir.

Kişi, rızası ve bakanlığın izni olmaksızın tıbbi araştırmalara tabi tutulamaz.

Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hâli içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her saasında daima gözönünde bulundurulur.

Kanun ile müsaade edilen hâller ile tıbbi zorunluluklar dışında, hastanın özel hayatının ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz

Sağlık hizmetlerinin sunulmasında sağlık harcamalarının minimum düzeyde tutulması gerekmektedir.

Açıklama:

Sağlık harcamalarının minimum düzeyde tutulması gerekliliği sağlık hizmetlerinin sunulmasından uyulması gereken ilkelerden değildir. Sağlık harcamalarının minimum düzeyde tutulması her ne kadar ekonomi ilkelerine uyum sağlasa da tıp hukuku ve ilkleriyle bağdaşmamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi tıbbi malpraktise yol açabilecek durumlardan birisidir?

Hekimin hastaya cerrahi müdahalede tedbirsiz davranması.

Hekimin riskli hastayı opere etmekten kaçınması

Hekimin gerekli tetkikler olmadan reçete yazmaması

Hekimin hastanın tedavisine gereğinden fazla zaman ayırması.

Hekimin gerekli durumlarda cerrahi müdahale yerine alternatif tedaviler önermesi.

Açıklama:

Hekimin hastaya cerrahi müdahalede tedbirsiz davranması büyük olasılıkla malpraktise yol açabilecek bir durumdur. Hekimin riskli hastayı opere etmekten kaçınması ve hekimin gerekli durumlarda cerrahi müdahale yerine alternatif tedaviler önermesi defansif tıp iuygulamalarına örnektir. Hekimin hastanın tedavisine gereğinden fazla zaman ayırması ve hekimin gerekli tetkikler olmadan reçete yazmaması tıbbi teşhis ve tedavi süreçlerinde olağan durumlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi “Defansif Tıp” kavramını açıklamaya örnek olarak verilemez?

Hastanın, gerekmediği halde hastaneye yatış işlemlerinin yapılması

Riskli hasta muayene etmekten kaçınma.

Yüksek risk içeren teşhis ve tedavi yöntemlerinden kaçınma.

Hekimin muayene etmeden hastanın istediği ilacı yazmaması.

Gereğinden fazla konsültasyon talep etme.

Açıklama:

Tıbbi kötü uygulamadan (tıbbi malpraktis) kaynaklanabilecek sorumluluğun yarattığı endişe ile hekimler, görevlerini yaparken kaçınma davranışları sergileyebilmektedirler. Bu duruma defansif tıp adı verilmektedir. Hekimin muayene etmeden hastanın istediği ilacı yazmaması defansif tıp anlayışına uygun olmamakla birlikte malpraktisi önlemek üzere olması gereken bir prosedürdür.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Toplum yaşamını düzenleyen ve devlet yaptırımlarıyla güçlendirilmiş
bulunan kurallar bütünü olan; sosyal görünümler içinde kavranabilen, insan iradesinin yarattığı, sosyal, ekonomik etkileri ve yansımaları olan alana ne ad verilir?

Sosyoloji

Ekonomi

Hukuk

Etik

Sağlık

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 42

Etik

Sağaltım

Analiz

Ötenazi

Teşhis

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 43

I. Sağlık hukuku tıp hukukundan daha geniş kapsamlıdır.
II. Tıp hukuku, özellikle hasta haklarının gelişmesi ile şekillenmeye başlamıştır.
III. Hukuk yaptırım ve sorumlulukları belirlerken, etik açık uçlu sorulara cevap bulmaya çalışır.
Yukarıdaki bilgilerden hangi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I, II

I, II, III

Açıklama:

Tıp Hukuku ve Etiği ile ilgili;
I. Sağlık hukuku tıp hukukundan daha geniş kapsamlıdır.
II. Tıp hukuku, özellikle hasta haklarının gelişmesi ile şekillenmeye başlamıştır.
III. Hukuk yaptırım ve sorumlulukları belirlerken, etik açık uçlu sorulara cevap bulmaya çalışır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eyleme ne ad verilir?

Ötenazi

Paternalizm

Hukuk

Ekonomi

Girişim

Açıklama:

Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eyleme Paternalizm denir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

I. Yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi
II. Hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması
III. Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması
IV. Hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi
Kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için yukarıda yer alan şartların hangi/hangilerinin var olması gerekir?

Yalnız I

I, II

I, IV

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi
için aşağıda yer alan şartların var olması gerekir:
• yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi
• hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması
• tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması
• hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi (aydınlatılmış onamının bulunması)

Doğru Cevap: E

Soru 46

“Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına
sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı hâller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne
dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.”
Yukarıda verilen kanun Anayasanın kaçıncı maddesinde yer almaktadır?

Açıklama:

1982 Anayasası’nın 17. maddesinin 1. fıkrasında, herkesin, yaşama, maddi ve manevi
varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu açıkça düzenlenmiş, ikinci fıkrasında tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı hâller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz hükmüne yer verilmiştir.
Madde 17: “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına
sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı hâller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne
dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.”

Doğru Cevap: D

Soru 47

“Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir... Devlet, herkesin
hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde
tasarruf ve verimi artırarak işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek
elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Devlet bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak ve onları denetleyerek yerine getirir.”
Yukarıda verilen kanun anayasanın kaçıncı maddesinde verilmiştir?

Açıklama:

Anayasa’nın 56. maddesi, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı olduğuna işaret ederek, bu konuda Devletin çeşitli yükümlülüklerine değinmiştir:
Madde 56: “Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir... Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Devlet bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak ve onları denetleyerek yerine getirir.”

Doğru Cevap: E

Soru 48

Hekimin tedbirsizlik, dikkatsizlik, meslekte acemilik veya kurallara uymama sonucu tedavi ve bakım standartlarına uymayan davranışları ile hastasına zarar vermesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Tıbbi malpraktis

Tıbbi ötenazi

Paternalizm

Soykırım

Tıbbi müdahale

Açıklama:

Hekimin tedbirsizlik, dikkatsizlik, meslekte acemilik veya kurallara uymama sonucu tedavi ve bakım standartlarına uymayan davranışları ile hastasına zarar vermesi tıbbi malpraktis olarak ifade edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Sağlık ekonomisinin aşağıdaki hangi sorulara cevap aramalıdır?
I. Sağlık hizmetinin ne miktarda üretileceği,
II. Sağlık hizmetinin kim tarafından üretilmesi gerektiği
III. Sağlık hizmetinin kim için üretileceği

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

Sağlık ekonomisinin en temel amaçlarının, toplumun ihtiyacı olan hangi sağlık hizmetinin ne miktarda üretileceği, bu hizmetlerin kim tarafından ve nasıl (hangi kurumlar ve teknolojik yöntemlerle) üretilmesi gerektiği ve kim için (toplumu oluşturan çeşitli sosyal gruplar ve kişiler bu hizmetlerden hangi ölçüde ve nasıl yararlanacak) üretileceği sorularının cevaplarında aranması gerektiği ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Sağlık hizmetleri sisteminde temel kişisel öge aşağıdakilerden hangisidir?

Doktor

Hemşire

Hasta bakıcı

Hasta

Hastane

Açıklama:

Sağlık hizmetleri sisteminde temel kişisel öge, hastadır. Hasta Hakları Yönetmeliği hastayı “sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı bulunan kimse (m.2)” olarak tanımlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Tıbbi müdahale

Paternalizm

Ötenazi

Sağlık hakkı

Yaşama hakkı

Açıklama:

Ötenazi: Ölümün kaçınılmaz olduğu ve tıp biliminin verilerine göre iyileştirilmesi olanağı olmayan veya dayanılmaz acılar içinde olan kişinin, tıbbi yöntemlerle yaşamının sonlandırılması veya tıbbi yardımın kesilerek ölüme terk edilmesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Sağlık hukukunun bir alt dalı olarak, sağlık hizmetlerinin uygulanmasından kaynaklanan; sağlık personelinin hak ve yükümlülükleri, yasal sorumlulukları, hasta hakları, ilaç hukuku, medikal (tıbbi cihaz ve malzeme) hukuk gibi konuları ele alan hukuk dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Tıp hukuku

Tıp etiği

Sağlık hakkı

Tıbbi müdahale

Anayasa hukuku

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğinin temel ilkelerinden biri değildir?

Zarar vermeme ilkesi

Yararlılık ilkesi

Özerkliğe saygı ilkesi

Adalet ilkesi

Özgürlük ilkesi

Açıklama:

Tıp etiğinin temel ilkeleri; zarar vermeme ilkesi, yararlılık ilkesi, özerkliğe saygı ilkesi ve adalet ilkesidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eylem olarak ifade edilen terim aşağıdakilerden hangisidir?

Ötenazi

Özerlik

Hakkaniyet

Paternalizm

Hasta hakkı

Açıklama:

Paternalizm: Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eylemdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Hekimin mesleki yükümlülükleri doğrultusunda, hekim-hasta ilişkisinde günümüzde hangi yaklaşım benimsenmektedir?

Hekim odaklı yaklaşım

Hasta odaklı, katılımcı yaklaşım

Paternalist yaklaşım

Ahlaki yaklaşım

Etik yaklaşım

Açıklama:

Hekimin mesleki yükümlülükleri doğrultusunda, hekim-hasta ilişkisinde yakın döneme kadar kabul gören paternalizm (paternalist yaklaşım), yerini hasta özerkliğini ön plana alan hasta odaklı, katılımcı yaklaşımlara bırakmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 56

I. Yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi II. Hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması III. Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması IV. Hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermemesi Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için var olması gereken şartlardandır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için aşağıda yer alan şartların var olması gerekir: • yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi • hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması • tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması • hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi (aydınlatılmış onamının bulunması). Doğru Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Hasta Hakları Yönetmeliği 5. maddesinde sağlık hizmetlerinin sunulmasında uyulması gereken ilkelerden biri değildir?

Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hâli içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her safhasında daima gözönünde bulundurulur.

Kanun ile müsaade edilen hâller ile tıbbi zorunluluklar dışında, hastanın özel hayatının ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Tıbbi zorunluluklar ve kanunlarda yazılı hâller dışında, rızası olmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz.

Kişinin rızası olmadan tıbbi araştırmalara tabi tutulabilir.

Açıklama:

Madde 5: “Sağlık hizmetlerinin sunulmasında aşağıdaki ilkelere uyulması şarttır: a. Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hâli içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her safhasında daima gözönünde bulundurulur. b. Herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını haiz olduğu ve hiçbir merci veya kimsenin bu hakkı ortadan kaldırmak yetkisinin olmadığı bilinerek, hastaya insanca muamelede bulunulur. c. Sağlık hizmetinin verilmesinde, hastaların, ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durumları ile sair farklılıkları dikkate alınamaz. Sağlık hizmetleri, herkesin kolayca ulaşabileceği şekilde planlanıp düzenlenir. d. Tıbbi zorunluluklar ve kanunlarda yazılı hâller dışında, rızası olmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz. e. Kişi, rızası ve Bakanlığın izni olmaksızın tıbbi araştırmalara tabi tutulamaz. f. Kanun ile müsaade edilen hâller ile tıbbi zorunluluklar dışında, hastanın özel hayatının ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.” Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Sağlık hizmetleri

Sağlık ekonomisi

Sağlık

Tıp hukuku

Tıp etiği

Açıklama:

İnsan sağlığına zarar veren çeşitli faktörlerin yok edilmesi ve toplumun bu faktörlerin tesirinden korunması, hastaların tedavi edilmesi, bedeni ve ruhi kabiliyet ve melekeleri azalmış olanların işe alıştırılması için yapılan tıbbi faaliyetlere sağlık hizmetleri adı verilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Her bireyin sağlığının korunması, ihtiyacı halinde tedavi edilmesi, bu konudaki tüm hizmet ve olanaklardan yararlanmasını sağlayan temel insan hakkı aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu hakkı

Ekonomik hak

Sosyal hak

Sağlık hakkı

Yaşam hakkı

Açıklama:

Herşeyden önce temel bir insan hakkı olan “sağlık hakkı”, her bireyin sağlığının korunması, ihtiyacı hâlinde tedavi edilmesi, bu konudaki tüm hizmet ve olanaklardan yaralanabilmesini gerektirir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Tıp etiği bakımından hekimin hastayı kendi sağlığı ve yaşamıyla ilgili kararları alabilmesi için ayrıntılı olarak bilgilendirmesi ve sonrasında hastanın rızasını alması görevine ne ad verilir?

Hakkaniyet

Özerklik

Eşitlik

Yararlılık

Adalet

Açıklama:

Özerklik, kişinin kendi değerleri ve tercihleri doğrultusunda, yaşamına ilişkin kararlarda yer alabilmesini ifade ederken, tıp etiği bakımından hekimin hastayı kendi sağlığı ve yaşamıyla ilgili kararları alabilmesi için ayrıntılı olarak bilgilendirmesi ve sonrasında hastanın rızasını alması görevine işaret etmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Sağlık hizmeti sunucularının ve kurumların reklam yapamamaları ve rekabet kısıtlamalarının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Maliyetleri minimize etmek.

Etik yönleri olan bazı sonuçlardan toplumu korumak.

Devletin sağlık alanında tekel konumda olma isteği

Sağlık hizmetlerinde bir standart oluşturmak

Sağlık çalışanlarının haklarını korumak.

Açıklama:

Ekonomide rekabet kaçınılmaz olmakla birlikte, sağlık sektöründe çoğu uygulama için rekabet kısıtlanmıştır. Sağlık hizmeti sunucularının ve kurumların reklam yapamamaları bu sınırlamalara örnek olarak gösterilebilir. Burada rekabetteki sınırlamanın temel amacı ise özellikle etik yönleri olan bazı sonuçlardan toplumu korumaktır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri anayasa’da temel hak ve özgürlükler arasında sayılan yaşama hakkının özelliklerindendir?
1.Dokunulmaz
2.Devredilebilir
3.Kişiye sıkı surette bağlı

Yanlız 1

Yalnız 2

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

Açıklama:

Anayasa’da temel hak ve özgürlükler arasında sayılan yaşama hakkı, niteliği itibarıyla dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez, kişiye sıkı surette bağlı bir haktır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Hastaya tıbbi yardımın kesilerek ölüme terk edilmesi durumu aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Pasif ötanazi

Aktif ötanazi

Etkisiz tedavi

Pasif intihar

Premortem

Açıklama:

Ötanazi: Ölümün kaçınılmaz olduğu ve tıp biliminin verilerine göre iyileştirilmesi olanağı olmayan veya dayanılmaz acılar içinde olan kişinin, tıbbi yöntemlerle yaşamının sonlandırılması (aktif ötanazi) veya tıbbi yardımın kesilerek (pasif ötanazi) ölüme terk edilmesi. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuk bakış açısıyla sağlık hizmetlerini yorumlayan bir yaklaşım değildir?

Hastanın yaşamını kurtarmak mümkün olmadığı takdirde dahi, ızdırabını azaltmaya veya dindirmeye çalışmak zorunludur.

Mevcut hasta yerine diğer bir hastanın tedavisi daha verimli ve etkili olabilir.

Hastanın durumunun gerektirdiği tıbbi özenin gösterilmesi gerekir.

Hekim hastasının durumunun gerektirdiği en uygun tedaviyi vermek zorundadır.

Hekimler sağlık hizmeti sunarlarken ekonomik kaygılarla karşı karşıya bırakılamaz.

Açıklama:

Hukuk ve ekonomi aynı vakayı farklı şekilde değerlendirebilmektedir. Ekonomi konuya verimlilik, karlılık, ekonomiklik alanından yaklaşırken, hukuk hakkaniyet alanından yaklaşmak zorundadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Türkiye’de Hasta Hakları Yönetmeliği ne zaman yürürlüğe girmiştir?

1976

1988

1994

1998

2001

Açıklama:

Tarihsel süreç içinde gelişen ve 1970’li yıllarda hukuki himayeye kavuşmaya başlayan bu haklar, 1980’li yıllarda uluslararası alana taşınmış, 1990’lı yıllarda ülkelerin yasal düzenlemelerinde yer almış ve uygulanmaya başlamıştır.
Türkiye’de 1998 tarihli Hasta Hakları Yönetmeliği (R.G. 23420/01.08.1998) gibi doğrudan doğruya sağlık ile ilgili yasal düzenlemeler olduğu gibi, başta Anayasa olmak üzere çeşitli yasal düzenlemeler kapsamında doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak sağlık alanı ile ilgili hükümler yer almaktadır. Hasta Hakları Yönetmeliği, hasta haklarını somut olarak göstermesi ve gerektiğinde hastanın hukuki korunma yollarını kullanabilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemesi bakımından önemlidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğinin temel ilkelerinden biri değildir?

Adalet

Özerkliğe saygı

Zarar vermeme

Yararlılık

Alenilik

Açıklama:

Tıp etiğinin temel ilkeleri; zarar vermeme ilkesi, yararlılık ilkesi, özerkliğe saygı ilkesi ve adalet ilkesidir.
Aleni ise herkeze açık, ortada anlamlarını içerirki bu da özerkliğe saygı ilkesi ile çelişmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eylem aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Egzistansiyalizm

Septisizm

Paternalizm

Panteizm

Pragmatizm

Açıklama:

Paternalizm: Bir kişiye yararlı olmak amacıyla ve o kişinin esenliği gözetilerek, ancak kişinin iradesi dikkate alınmaksızın ya da iradesine karşı eylem.
Hekimin mesleki yükümlülükleri doğrultusunda, hekim-hasta ilişkisinde yakın döneme kadar kabul gören paternalizm (paternalist yaklaşım), yerini hasta özerkliğini ön plana alan hasta odaklı, katılımcı yaklaşımlara bırakmıştır. Buyurgan ya da babacıl yaklaşım olarak ifade edilen paternalist yaklaşımın özünde, hastanın tedavisine ilişkin kararların hekim tarafından alınması yatmaktadır. Günümüzde hekimlerin hastaları adına karar vermeleri ve hareket etmeleri, hastanın özerkliğini zedeleyen bir tutum olarak görülmekte, hastanın kendi geleceğini belirleme hakkının varlığı kabul edilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

I. Yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi II. Hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması III. Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması IV. Hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi (aydınlatılmış onamının bulunması) V. Toplumca kabul edilebilir olması Kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için yukarıda yer alan hangi şartların var olması gerekir?

I, III, V

II, III, IV

I, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi,

hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması,

tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması,

hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi (aydınlatılmış onamının bulunması).

Ancak toplumca kabul edilmemiş olması, örneğin örf ve adetlere uygun olmaması o müdahalenin tıbbi olmayacağı anlamına gelmez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Sağlık hizmetleri sisteminde temel kişisel öge aşağıdakilerden hangisidir?

Hakkaniyet

Vatandaş

Toplum

İnsan

Hasta

Açıklama:

Sağlık hizmetleri sisteminde temel kişisel öge, hastadır.
Hasta Hakları Yönetmeliği hastayı “sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı bulunan kimse (m.2)” olarak tanımlamıştır.
Tanıma bakıldığında aslında hepimizin tanım içinde yer aldığı açıktır. Aynı yönetmelikte, hasta hakları:
“Sağlık hizmetlerinden faydalanma ihtiyacı bulunan fertlerin, sırf insan olmaları sebebiyle sahip bulundukları ve T.C. Anayasası, milletlerarası andlaşmalar, kanunlar ve diğer mevzuat ile teminat altına alınmış bulunan haklar (m.2)” olarak ifade edilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Hasta Hakları Yönetmeliği 5.maddesinde sağlık hizmetlerinin sunulmasında uyulması gereken ilkelerden biri değildir?

Kanun ile müsaade edilen hâller ile tıbbi zorunluluklar dışında, hastanın özel hayatının ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.

Tıbbi zorunluluklar ve kanunlarda yazılı hâller dışında, rızası olmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz.

Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hâli içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her saasında daima gözönünde bulundurulur.

Ancak zaruri hallerde Bakanlığın izni ile kişi rızası alınmadan tıbbi araştırmalara tabi tutulabilir.

Açıklama:

Hasta Hakları Yönetmeliği 5.maddesinde sağlık hizmetlerinin sunulmasında uyulması gereken ilkelere yer vermiştir:Madde 5:
“Sağlık hizmetlerinin sunulmasında aşağıdaki ilkelere uyulması şarttır:

Bedeni, ruhi ve sosyal yönden tam bir iyilik hâli içinde yaşama hakkının, en temel insan hakkı olduğu, hizmetin her saasında daima gözönünde bulundurulur.
Herkesin yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkını haiz olduğu ve hiçbir merci veya kimsenin bu hakkı ortadan kaldırmak yetkisinin olmadığı bilinerek, hastaya insanca muamelede bulunulur.
Sağlık hizmetinin verilmesinde, hastaların, ırk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç ve ekonomik ve sosyal durumları ile sair farklılıkları dikkate alınamaz. Sağlık hizmetleri, herkesin kolayca ulaşabileceği şekilde planlanıp düzenlenir.
Tıbbi zorunluluklar ve kanunlarda yazılı hâller dışında, rızası olmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne ve diğer kişilik haklarına dokunulamaz.
Kişi, rızası ve Bakanlığın izni olmaksızın tıbbi araştırmalara tabi tutulamaz.
Kanun ile müsaade edilen hâller ile tıbbi zorunluluklar dışında, hastanın özel hayatının ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.”

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Sağlık sektöründe çoğu uygulama için rekabet kısıtlanmıştır. Aşağıdakilerden hangisi buna örnek teşkil edebilir?

Sağlık hizmetlerinde devlet katkısının yüksek bir payının olması.

Sağlık hizmeti sunucularının ve kurumların reklam yapamamaları.

Benzeri tedavi (ilaç, müdahale, vb.) için benzeri fiyat uygulamalarının olması.

Tavan fiyat uygulaması.

Acil sağlık hizmetlerinin her tür kurumda tamamen ücretsiz olması.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 72

Riskli hasta ve yüksek risk içeren teşhis ve tedavi yöntemlerinden kaçınma şeklinde kendini gösteren uygulamalar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Tıbbi volatile

Tıbbi çekince

Defansif tıp

Tıbbi malpraktis

Praktision

Açıklama:

Tıbbi kötü uygulamadan (tıbbi malpraktis) kaynaklanabilecek sorumluluğun yarattığı endişe ile hekimler, görevlerini yaparken kaçınma davranışları sergileyebilmektedirler. Riskli hasta ve yüksek risk içeren teşhis ve tedavi yöntemlerinden kaçınma şeklinde kendini gösteren defansif tıp, diğer yönüyle hasta için izlenecek prosedürlerin gereksiz olarak genişletilmesi, gereksiz hastaneye yatış işlemlerinin yapılması, konsultasyon talep edilmesi gibi tıbbın yoğun olarak ve gereğinden çok uygulanması sonucunu yaratmaktadır. Bu durum, hekimin karşı karşıya kalabileceği hukuki sorunda veya muhtemel bir davada teşhis ve tedavi sırasında hiçbir prosedürel eksikliğin olmadığını ve tüm tıbbi standartların fazlasıyla uygulandığını ispat edebilme kaygısına dayanmaktadır. Bu nedenle gerekli olmadığı hâlde yapılan her işlem, açık bir hasta hakkı ihlali olduğu gibi hekim, sağlık çalışanları ve hasta bakımından zamanın gereksiz harcanmasına, mali külfete, hekim ile hasta arasındaki güven ilişkisinin zedelenmesine neden olmaktadır.
Defansif tıbbi uygulamalar, hastalarda fiziksel ve ekonomik zararlar oluşmasına neden olabilmekte, dolayısıyla hekimlerin hukuki ve cezai sorumluluğunu da gündeme getirebilmektedir. Yürürlükte bulunan Hasta Hakları Yönetmeliği’nin temel amacı ve barındırdığı ilkeler çerçevesinde bu türden uygulamalara yönelmek, hasta haklarına açık aykırılık teşkil etmekle beraber, sağlık hizmetlerinin kalitesini de düşüreceği bir gerçektir. Yapılan çalışmalarda defansif tıbbi uygulamaların toplam sağlık harcamalarına hatırı sayılır bir yük getirdiği, hastalar üzerinde yarattığı olumsuz etkiler nedeniyle sağlık hizmetlerinin kalitesini düşürdüğü ifade edilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Devlet, özel teşebbüs ya da her ikisinin ortak faaliyetinden doğmuş olan, ekonomik gelişme ve organizasyonu düzenleyen, ekonomik yaşamın bütün yönleri ile düzenlenmesini konu alan hukuk dalına ne denir?

Medeni Hukuk

Ekonomi Hukuku

Ticaret Hukuku

Borçlar Hukuku

Ortaklık Hukuku

Açıklama:

Ekonomi hukuku; devlet, özel teşebbüs ya da her ikisinin ortak faaliyetinden doğmuş olan, ekonomik gelişme ve organizasyonu düzenleyen, ekonomik yaşamın bütün yönleri ile düzenlenmesini konu alan bir hukuk dalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Sağlık hizmetlerinin uygulanmasından kaynaklanan; sağlık personelinin hak ve hükümlülükleri, yasal sorumlulukları, hasta hakları, ilaç hukuku, medikal hukuk gibi konuları ele alan hukuk dalına ne denir?

Ticaret Hukuku

Borçlar Hukuku

Medeni Hukuk

Tıp Hukuku

Ortaklıklar Hukuku

Açıklama:

Tıp hukuku; sağlık hukukunun bir alt dalı olarak, sağlık hizmetlerinin uygulanmasından kaynaklanan; sağlık personelinin hak ve hükümlülükleri, yasal sorumlulukları, hasta hakları, ilaç hukuku, medikal hukuk gibi konuları ele alan hukuk dalıdır.
Sağlık hukuku daha geniş kapsamlı olup doğrudan tıbbi uygulamalar ile ilgili olmayan ve sağlık hizmetleriyle ilgili tüm faaliyetleri kapsadığı gibi, gıda güvenliği, çevrenin korunması, sağlığa zararlı tüm etmenlerin önlenmesi gibi konuları içerir.

Doğru Cevap: D

Soru 75

Hasta hakları tarihsel süreçte ne zaman başlamıştır?

1930

1940

1950

1960

1970

Açıklama:

İnsan haklarının ve değerlerinin sağlık hizmetlerine uygulanmasını dile getiren ve dayanağını insan hakları ile ilgili temel belgelerden alan hasta hakları, karmaşık sağlık sistemi içinde hastanın korunması gereği ile ortaya çıkmıştır. Tarihsel süreç içinde gelişen ve 1970’li yıllarda hukuki himayeye kavuşmaya başlayan bu haklar, 1980’li yıllarda uluslararası alana taşınmıştır. 1990’lı yıllarda ülkelerin yasal düzenlemelerinde yer almış ve uygulamaya başlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Türkiye’de hasta hakları aşağıdaki hangi tarihte başlamıştır?

1998

1990

1982

1974

1966

Açıklama:

Türkiye’de 1998 tarihli Hasta Hakları Yönetmenliği (R.G. 23420/01.08.1998) gibi doğrudan doğruya sağlık ile ilgili yasal düzenlemeler olduğu gibi, başta Anayasa olmak üzere çeşitli yasal düzenlemeler kapsamında doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak sağlık alanı ile ilgili hükümler yer almaktadır. Hasta Hakları Yönetmenliği, hasta haklarını somut olarak göstermesi ve gerektiğinde hastanın hukuki korunma yollarını kullanabilmesine ilişkin usul ve esasları düzenlenmesi bakımından önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Tıp etiğinin temel ilkelerinin kaç bileşeni vardır?

Açıklama:

Etik, ahlakı da içeren daha geniş bir alanı ifade eder; değerlerin sorgulandığı, iyi-kötü kavramlarının eleştirisel değerlendirmelerinin yapıldığı felsefesinin bir alt alanıdır. Hukuk yaptırım ve sorumlulukları belirlerken, etik açık uçlu sorulara cevap bulmaya çalışır. Tıp etiğinin dört temel ilkeleri;

Zarar vermeme ilkesi,
Yararlılık ilkesi,
Özerkliğe saygı ilkesi
Adalet ilkesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Herkesin, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olması Anayasanın kaçıncı maddesinde yer alır?

Madde 10

Madde 11

Madde 13

Madde 15

Madde 17

Açıklama:

1982 Anayasanın 17. Maddesinde yer alır.
Madde 17: “Herkes, yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı hâller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.”

Doğru Cevap: E

Soru 79

Herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olması Anayasanın kaçıncı maddesinde yer alır?

Madde 35

Madde 42

Madde 49

Madde 56

Madde 62

Açıklama:

1982 Anayasanın 56. Maddesinde yer alır.
Madde 56: “Herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir… Devlet, herkesin hayatını beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Devlet bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak ve onları denetleyerek yerine getirir.”

Doğru Cevap: D

Soru 80

Sağlık ve sağlık hizmetleri tanımı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun’un kaçıncı maddesinde yer alır?

Madde 2

Madde 3

Madde 4

Madde 5

Madde 6

Açıklama:

224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun’un (R. G. 10705/12.01.1961) 2. Maddesinde sağlık ve sağlık hizmetleri tanımı yapılmıştır.
Madde 2: Sağlık: Sağlık, yalnız hastalık ve malüliyetin yokluğu olmayıp bedenen, ruhen ve sosyal bakımından tam bir iyilik halidir.
Sağlık Hizmetleri: İnsan sağlığına zarar veren çeşitli faktörlerin yok edilmesi ve toplumun bu faktörlerin tesirinden korunması, hastaların tedavi edilmesi, bedeli ve ruhi kabiliyet ve melekeleri azalmış olanların işe alıştırılması (Rehabilitasyon) için yapılan tıbbi faaliyetler sağlık hizmetidir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Her bireyin sağlığının korunması, ihtiyacı halinde tedavi edilmesi, bu konudaki tüm hizmet ve olanaklardan yararlanabilmesini gerektirir ifadesi aşağıdaki hangi hakka aittir?

İnsan Hakkı

Sağlık Hakkı

Çocuk Hakkı

Çevre Hakkı

Eğitim Hakkı

Açıklama:

Her şeyden önce temel bir insan hakkı olan “sağlık hakkı” her bireyin sağlığının korunması, ihtiyacı halinde tedavi edilmesi, bu konudaki tüm hizmet ve olanaklardan yararlanabilmesini gerektirir. Anayasa ile teminat altına alınmış olan bu hak, Devlete bireylerin sağlığının korunması ve sağlık hizmetleri sunumunun bir görev olarak yüklenmesi sonucunu doğurmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Toplumun ihtiyacı olan hangi sağlık hizmetinin ne miktarda üretileceği, kim tarafından, nasıl üretilmesi ve kim için üretileceği sorularının cevaplarında aranması gerektiği ifade eden bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Sanayi ekonomisi

Eğitim ekonomisi

Sağlık ekonomisi

Makroekonomi

Mikroekonomi

Açıklama:

Sağlık ekonomisinin en temel amaçlarının; toplumun ihtiyacı olan hangi sağlık hizmetinin ne miktarda üretileceği, bu hizmetlerin kim tarafından ve nasıl (hangi kurumlar ve teknolojik yöntemlerle) üretilmesi gerektiği ve kim için (toplumu oluşturan çeşitli sosyal gruplar ve kişiler bu hizmetlerden hangi ölçüte nasıl yararlanacak) üretileceği sorularının cevaplarında aranması gerektiği ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi tıp hukukunun konularından birisi değildir?

Sağlık personelinin hak ve yükümlülükleri

Sağlık personelinin yasal sorumlulukları

Hasta hakları

Hastanelerin vergisi

İlaç hukuku

Açıklama:

Tıp hukuku, sağlık hukukunun bir alt dalı olarak, sağlık hizmetlerinin uygulanmasından kaynaklanan; sağlık personelinin hak ve yükümlülükleri, yasal sorumlulukları, hasta hakları, ilaç hukuku, medikal (tıbbi cihaz ve malzeme) hukuk gibi konuları ele alan hukuk dalıdır. Hastanenin ödediği vergi Kurumlar Vergisi Kanunu'na girer. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Ekonomi ve hukuk ile verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Ekonomi ve hukuk farklı disiplinler olmakla birlikte, ortak noktalarının başında insan unsuru yer almaktadır.

Ekonomik bir sistemin sağlıklı işleyebilmesi için etkin bir hukuk sisteminin varlığına gerek yoktur

Ekonomi hukuku sadece özel sektörü ilgilendiren bir hukuk dalıdır.

Ekonomi ve hukukun toplumsal sorunlara bakış açısı aynıdır.

Hukukçu karşılaştığı sorunda en yararlı çözüm peşindedir.

Açıklama:

B seçeneği; ''Ekonomik bir sistemin sağlıklı işleyebilmesi için etkin bir hukuk sisteminin varlığına gerek vardır. ''olmalıdır. C seçeneği ;''Ekonomi hukuku, devlet, özel teşebbüs ya da her ikisinin ortak faaliyetinden doğmuş olan, ekonomik gelişme ve organizasyonu düzenleyen, ekonomik yaşamın bütün yönleri ile düzenlenmesini konu alan bir hukuk dalıdır.''olmalıdır. D seçeneği;''Ekonomi ve hukukun toplumsal sorunlara bakış açısı farklıdır.''olmalıdır. E Seçeneği ''Hukukçu karşılaştığı sorunda hakkaniyete en uygun çözümü ararken, ekonomist en yararlı çözüm peşindedir.'' olmalıdır. A seçeneği doğru verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Türkiye'de Hasta Hakları Yönetmeliği hangi tarihte kabul edilmiştir?

1995

1996

1997

1998

1999

Açıklama:

Türkiye’de 1998 tarihli Hasta Hakları Yönetmeliği gibi doğrudan doğruya sağlık ile ilgili yasal düzenlemeler olduğu gibi, başta Anayasa olmak üzere çeşitli yasal düzenlemeler kapsamında doğrudan doğruya ya da dolaylı olarak sağlık alanı ile ilgili hükümler yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi tıp etiğinin temel ilkelerinden birisi değildir?

Zarar vermeme ilkesi

Yararlılık ilkesi

Etik

Özerkliğe saygı ilkesi

Adalet

Açıklama:

Tıp etiğinin temel ilkeleri; zarar vermeme ilkesi, yararlılık ilkesi, özerkliğe saygı ilkesi ve adalet ilkesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Hekimin hastayı kendi sağlığı ve yaşamıyla ilgili kararları alabilmesi için ayrıntılı olarak bilgilendirmesi ve sonrasında hastanın rızasını alması görevine işaret etmesine ne ad verilir?

Paternalizm

Özerklik

Ötenazi

Hasta odaklı yaklaşım

Bilgi Asimetrisi

Açıklama:

Özerklik, kişinin kendi değerleri ve tercihleri doğrultusunda, yaşamına ilişkin kararlarda yer alabilmesini ifade ederken, tıp etiği bakımından hekimin hastayı kendi sağlığı ve yaşamıyla ilgili kararları alabilmesi için ayrıntılı olarak bilgilendirmesi ve sonrasında hastanın rızasını alması görevine işaret etmektedir.Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdaki şartlardan hangisi tıbbi müdahale ve hukuka uygunluk açıdan yanlıştır?

Yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi

Hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması

Tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması

Hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi

Hasta yakınlarından rıza alınması

Açıklama:

Kişinin yaşamına, sağlığına veya vücut bütünlüğüne yönelik bir müdahalenin tıbbi müdahale olarak kabul edilebilmesi ve hukuka uygun sayılabilmesi için aşağıda yer alan şartların var olması gerekir:
• yetkili kişiler tarafından gerçekleştirilmesi
• hukuken öngörülmüş amaçlara yönelik olması
• tıp bilimince genel kabul görmüş ilke ve esaslara uygun olması
• hastanın tıbbi müdahaleye rıza göstermesi (aydınlatılmış onamının bulunması)

Doğru Cevap: E

Soru 89

Kişinin sahip olduğu en temel hak aşağıdakilerden hangisidir?

Özgürlük Hakkı

Yaşama Hakkı

Sağlık Hakkı

Özel Yaşam Gizliliği Hakkı

Eğitim Hakkı

Açıklama:

Yaşama hakkı, kişinin sahip olduğu en temel hak olarak, ayrıca ve açıkça, birçok uluslararası ve ulusal düzenleme ile koruma altına alınmıştır. Anayasa’da temel hak ve özgürlükler arasında sayılan yaşama hakkı, niteliği itibarıyla dokunulmaz, devredilmez ve vazgeçilmez, kişiye sıkı surette bağlı bir haktır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Sağlık hizmetlerinin toplumsal hedefi aşağıdakilerden hangisidir?

Tedavi edilemeyen hastalıkların ilaç üretimine ağırlık vermek

Hastane açarak daha çok hastaya ulaşmak

Hastalıkların önlenmesi

Salgın hastalıkları tespit etmek

Daha çok profesyonel uzman yetiştirmek

Açıklama:

Sağlık hizmetlerinin toplumsal hedefi öncelikle hastalıkların önlenmesi, hasta bireylerin tedavisi, engellilerin ve iş gücünü kaybedenlerin rehabilitasyonu ve sağlıklıların sağlık donanımını yükseltmeyi sağlamaktır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Hekimin tedbirsizlik, dikkatsizlik, meslekte acemilik veya kurallara uymama sonucu tedavi ve bakım standartlarına uymayan davranışları ile hastasına zarar vermesine ne ad verilir?

Defansif tıbbi uygulamalar

Girişimsel yöntemler

Sempatik bloklar

Nükleoplasti

Tıbbi malpraktis

Açıklama:

Hekimin tedbirsizlik, dikkatsizlik, meslekte acemilik veya kurallara uymama sonucu tedavi ve bakım standartlarına uymayan davranışları ile hastasına zarar vermesi, tıbbi malpraktis olarak ifade edilir. Doğru Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi devletin sağlık sisteminde yaptığı müdahalelerden birisidir?

Finansman

Üretim

Dağıtım

Pazarlama

Araştırma-Geliştirme (Ar-Ge)

Açıklama:

Devlet planlamalar yaparak, hizmet sunarak, bilgilendirerek, kurallar koyarak, finansman sağlayarak, denetleyerek, pazara girişi sınırlayarak, fiyatlandırma, ruhsatlandırma ve ödemede kısıtlamalar getirerek sağlığa müdahalede bulunmak durumundadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Sağlık Ekonomisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler