Uluslararası İletişim - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Kitle iletişim araçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi sağlar
B
Kapalı ekonomiyi açıp, milli pazarı açarak toplumu modernleştirir
C
Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar
D
Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir
E
Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimi hazırlamış olurlar
Açıklama:
Kitle iletişim araçları şıkta ifade edilenin aksine yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi önlemektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Popüler gazetecilik akımının ilk ürünleri olan..............gazeteleri ise orta sınıf kesimindeki yeni okurlarına dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izleyerek kendilerine bir yer edinmeyi başarmıştır.
Yukarıdaki boşlukta tanımı verilen gazete türü aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Yukarıdaki boşlukta tanımı verilen gazete türü aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tabloid
B
Penny (Peni)
C
Bulvar
D
Magazin
E
Fikir
Açıklama:
Popüler gazetecilik akımının ilk ürünleri olan Peni (Penny) gazeteleri ise orta sınıf kesimindeki yeni okurlarına dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izleyerek kendilerine bir yer edinmeyi başarmıştı. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Dünya Basın tarihi içerisinde "Yeni Gazetecilik" adlı gazete akımına örnek teşkil eden gazeteler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I. The Mirror-II.New York Times
B
I. Le Figaro-II. Bild
C
I.New York World-II. St. Louis Post-Dispach
D
I.The Sun-II. New York World
E
I.New York Times-II. New York World
Açıklama:
Joseph Pulitzer’in 1878’de kurduğu St. Louis Post-Dispach ve 1883’te satın aldığı New York World gazeteleri "Yeni Gazetecilik" adlı gazete akımına örnek olmuştur
Soru 4
Joseph Pulitzer'in, gazetelerinde kitlenin ilgisini her daim canlı tutmak başvurduğu dinamikler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Sansasyon, Şiddet,Korku
B
Korku, Heyecan, Komedi
C
Okunabilirlik, Eğitim, Sansasyon
D
Eğitim, Okunabilirlik, Heyecan
E
Korku,Sansasyon, Okunabilirlik
Açıklama:
Pulitzer, gazetesinde her gün üç önemli şeyi sunmakla kitleleri elinde tutmayı başarmıştır. Bunlar: Eğitim, Okunabilirlik, Heyecan dan oluşmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 5
Amerikan basınına muhalif alt-kültür ve yeraltı gazeteleri hangi gelişmeden sonra girmiştir?
Seçenekler
A
II. Dünya Savaşı ile
B
I. Dünya Savaşı ile
C
Hindiçin Politikası ile
D
1960'lı yıllarda ortaya çıkan İnsan Hakları Hareketi ile
E
Watergate Skandalı ile
Açıklama:
1960'lı yıllarda ortaya çıkan İnsan Hakları Hareketi ile de Amerikan basınına muhalif alt-kültür ve yeraltı gazeteleri girmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 6
İlk kez 1791 yılında yayınlanan ve dünyadaki en eski ulusal Pazar gazetesi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Daily Telegraph
B
Financial Times
C
Guardian
D
Independent
E
The Observer
Açıklama:
İlk kez 1791 yılında yayınlanan "The Observer" dünyadaki en eski ulusal Pazar gazetesidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Fransa'da modern anlamda basın hangi gelişme ile ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
I. Dünya Savaşı
B
1789 Fransız Devrimi
C
II. Dünya Savaşı
D
François Mitterrand'ın Cumhurbaşkanlığına seçilmesi
E
Jakobenlerin İktidarı
Açıklama:
Fransa'da modern basın 1789 Fransız Devrimi ile doğmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi 19'uncu yüzyılın son çeyreğinde, Alman basınının faaliyet gösterdiği dört alandan biri değildir?
Seçenekler
A
Komünist
B
Sosyal Demokrat
C
Liberal
D
Dini
E
Tutucu
Açıklama:
Alman basını bu dönemde basın liberal, tutucu, dini ve sosyal demokrat olmak üzere dört alanda yoğunluk göstermiştir. Doğru cevap A'dir.
Soru 9
Gazete endüstrisinin 19'uncu yüzyıl sonlarında ve 20'inci yüzyıl başlarında, toplumda kapitalist ilkelerin yerleşmeye başlamasıyla ortaya çıktığı coğrafya aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ortadoğu
B
Doğu Avrupa
C
Japonya
D
Almanya
E
İngiltere
Açıklama:
Japonya'da gazete endüstrisi 19’uncu yüzyıl sonlarında ve 20'inci yüzyıl başlarında Japon toplumunda kapitalist esasların kökleşmeye başlamasıyla oluşmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Aşağıdaki Ortadoğu ülkelerinden hangisinde, radyonun kullanımı diğer ülkelerden farklı olarak tecimsel amaçlarla gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
İran
B
Mısır
C
Lübnan
D
Ürdün
E
Suriye
Açıklama:
Mısır'da radyonun kullanımı diğer ülkelerden farklı olarak ticari amaçla gerçekleştirilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
Amerika Birleşik Devletleri’nde dünya basın tarihi için önemli bir isim olan Joseph Pulitzer’in tezinde her gün üç önemli şeyi sunmakla kitleleri elinde tutmayı başarmıştır. Aşağıdakilerden hangisinde bu üçü doğru şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Okunabilirlik/Magazin/Spor
B
Heyecan/Okunabilirlik/Magazin
C
Eğitim/Magazin/Heyecan
D
Eğitim/Magazin/Spor
E
Okunabilirlik/Heyecan/Eğitim
Açıklama:
Amerika Birleşik Devletleri’nde dünya basın tarihi için önemli bir isim olan Joseph Pulitzer’in tezinde her gün üç önemli şeyi sunmakla kitleleri elinde tutmayı başarmıştır;
Okunabilirlik,
Heyecan,
Eğitim
Okunabilirlik,
Heyecan,
Eğitim
Soru 12
Televizyon yayıncılığında ise CNN kanalı 1980 yılında faaliyete geçerek kablolu yayıncılık ve
habercilik alanlarında yeni bir çığır açmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu CNN’in yayıncılığa getirdiği yeniliklerden birisi değildir?
habercilik alanlarında yeni bir çığır açmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu CNN’in yayıncılığa getirdiği yeniliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
12 saat yayın yapılması
B
Özel haber birimleri oluşturmasıdır
C
Tüm dünyada kurduğu yerel muhabir ağıyla ayrıntılı haberler yakalaması
D
24 saat yayın yapılması
E
Canlı yayına önem vermesi,
Açıklama:
Televizyon yayıncılığında ise CNN kanalı 1980 yılında faaliyete geçerek kablolu yayıncılık ve habercilik alanlarında yeni bir çığır açmıştır. CNN’in yayıncılığa getirdiği yenilikler:
• Canlı yayına önem vermesi,
• 24 saat yayın yapması,
• Tüm dünyada kurduğu yerel muhabir ağıyla ayrıntılı haberler yakalaması,
• Özel haber birimleri oluşturmasıdır
• Canlı yayına önem vermesi,
• 24 saat yayın yapması,
• Tüm dünyada kurduğu yerel muhabir ağıyla ayrıntılı haberler yakalaması,
• Özel haber birimleri oluşturmasıdır
Soru 13
1981 yılında çıkarılan bir yasayla daha ayrıntılı bir mevzuat belirlenmiştir. Buradaki en dikkat çeken yenilik basında tekelleşmeleri önleyecek tedbirler alınması gerektiğine dair maddedir. Gazete fiyatının başta hükümet tarafından belirlendiği İtalya’da kaç yılında fiyat belirleme serbest bırakılmıştır?
Seçenekler
A
1989
B
1988
C
1987
D
1986
E
1985
Açıklama:
1981 yılında çıkarılan bir yasayla daha ayrıntılı bir mevzuat belirlenmiştir. Buradaki en dikkat çeken yenilik basında tekelleşmeleri önleyecek tedbirler alınması gerektiğine dair maddedir. Gazete fiyatının başta hükümet tarafından belirlendiği İtalya’da 1988 yılında fiyat belirleme serbest bırakılmıştır
Soru 14
Almanya'da 19’uncu yüzyılın son çeyreğinde politik yayınlarda artış gözlemlenmiş, bu dönemde basın dört alanda yoğunluk göstermiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu 4 alandan birisi değildir?
Seçenekler
A
Liberal
B
Tutucu
C
Anti Sosyalist
D
Dini
E
Sosyal Demokrat
Açıklama:
Alamanya'da 19’uncu yüzyılın son çeyreğinde politik yayınlarda artış gözlemlenmiş, bu dönemde basın liberal, tutucu, dini ve sosyal demokrat demokrat olmak üzere dört alanda yoğunluk göstermiştir
Soru 15
Macaristan’da ilk gazetecilik ve iletişim eğitimi verilen okul ve basın yasası hangi yıllarda çıkmıştır?
Seçenekler
A
1986-1986
B
1987-1986
C
1985-1983
D
1985-1984
E
1986-1985
Açıklama:
Macaristan’da ilk gazetecilik ve iletişim eğitimi verilen okul da 1986 yılında açılmıştır. Macaristan’da basın yasası 1986 yılında çıkarılmıştır.
Soru 16
Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında yapılan bağdaşlalaştırmalardan hangisi yanlıştır ?
Seçenekler
A
İsrail: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
B
Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
C
İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
D
Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
E
Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
Açıklama:
Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında ülkelerle şu şekilde bağdaşlaştırılabilmektedir:
• İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
• Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
• Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
• Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
• Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
• İsrail: Ortadoğu’da özerk sistem
• Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
• İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
• Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
• Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
• Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
• Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
• İsrail: Ortadoğu’da özerk sistem
• Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
Soru 17
İtalyan Anayasası ifade özgürlüğünü garanti altına almış ve bu özgürlüğün sınırlarını da belirlemiştir. 1948 yılında çıkarılan Basın Yasası gazetecilik mesleği ile ilgili normlardan aşağıdakilerden hangisi yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Gizlilik hakkını düzenler
B
Manevi standartları korur
C
Cevap verme, iftira ve onur kırıcı yayın hakkını düzenler
D
Yazarların cezai sorumluluğunu düzenler
E
Editörlerin cezai sorumluluğunu düzenler
Açıklama:
İtalyan Anayasası ifade özgürlüğünü garanti altına almış ve bu özgürlüğün sınırlarını da belirlemiştir. 1948 yılında çıkarılan Basın Yasası gazetecilik mesleği ile ilgili normlarda;
• Gizlilik hakkını düzenler,
• Manevi standartları korur,
• Cevap verme, iftira ve onur kırıcı yayın hakkını düzenler,
• Editörlerin cezai sorumluluğunu düzenler
• Gizlilik hakkını düzenler,
• Manevi standartları korur,
• Cevap verme, iftira ve onur kırıcı yayın hakkını düzenler,
• Editörlerin cezai sorumluluğunu düzenler
Soru 18
Uygarlığın gelişmesiyle ilkel toplumlardaki haberleşmenin/iletişimin üç esas rollerinden biridir?
Seçenekler
A
Araştırmacılık
B
Kitleleri karar dışı bırakma
C
Gözcülük
D
Öğretme rolleri daha anlaşılır hale gelmesi
E
Paylaşımcılık
Açıklama:
Uygarlığın gelişmesiyle ilkel toplumlardaki haberleşmenin/iletişimin üç esas rolü olan
• Gözcülük,
• Kitleleri karar almaya katma ve
• Öğretme rolleri daha karmaşık hale gelmiştir.
• Gözcülük,
• Kitleleri karar almaya katma ve
• Öğretme rolleri daha karmaşık hale gelmiştir.
Soru 19
İlk kez 1791 yılında yayınlanan dünyadaki en eski ulusal Pazar gazetesinin adı nedir?
Seçenekler
A
The Forever
B
The Observer
C
The Employer
D
The Sister
E
The Lier
Açıklama:
İlk kez 1791 yılında yayınlanan ‘The Observer’ dünyadaki en eski ulusal Pazar gazetesidir
Soru 20
Pulitzer, gazetesinde her gün üç önemli şeyi sunmakla kitleleri elinde tutmayı başarmıştır. Aşağıdakilerden hangisinde bu doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Spor / Magazin / Heyecan
B
Spor / Magazin / Eğitim
C
Okunabilirlik / Spor / Heyecan
D
Okunabilirlik / Heyecan / Eğitim.
E
Heyecan / Eğitim / Magazin
Açıklama:
Pulitzer, gazetesinde her gün üç önemli şeyi sunmakla kitleleri elinde tutmayı başarmıştır:
• Okunabilirlik,
• Heyecan,
• Eğitim.
• Okunabilirlik,
• Heyecan,
• Eğitim.
Soru 21
- Gözcülük
- Kitleleri karar almaya katma
- Öğretme rolleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Verilen öncüllerin hepsi uygarlığın gelişmesiyle ilkel toplumlardaki haberleşmenin/iletişimin daha karmaşık hale gelen rollerindendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarının işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir.
B
Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi önler.
C
Kapalı ekonomiyi açıp, milli pazarı açarak toplumu modernleştirir.
D
Verdiği haberler ile toplumun dikkatinin dağılmasını sağlar.
E
Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimi hazırlamış olurlar.
Açıklama:
Kitle iletişim araçları, verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar. Doğru cevap D'dir.
Soru 23
- Eşit olmayan biçimde gelişmiştir.
- Bu kültür dünyanın çeşitli yörelerindeki bölünmeleri yansıtır ve yaratır.
- Ulusötesidir.
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III
C
I, II
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Verilen öncüllerin hepsi medya kültürüne ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi ABD'deki Yeni Gazetecilik akımının özeliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Haber-personel organizasyonu ve yerel haber toplama şebekesini geliştirmek
B
Yeni projeler oluşturmak
C
Gazeteler için reklam desteği sağlamak
D
Gazete fiyatlarını arttırmak
E
Çarpıcı resimler ve büyük başlıklar kullanmak
Açıklama:
Bu akımın özellikleri arasında gazete fiyatını iki veya üç sentte tutmak vardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
- Okunabilirlik
- Heyecan
- Magazin
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Bu özellikler okunabilirlik, heyecan ve eğitimdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 26
Dünyadaki en eski ulusal Pazar gazetesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
The Times
B
The Observer
C
Bild
D
L'Équipe
E
Le Monde
Açıklama:
İlk kez 1791 yılında yayınlanan ‘The Observer’ dünyadaki en eski ulusal Pazar gazetesidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
- En popüler gazeteler politik gazetelerdir.
- !988 yılına kadar gazete fiyatları hükümet tarafından belirleniyordu.
- Kamu yayıncılığı RAI tarafından yapılmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
İtalya’nın en popüler gazeteleri spor gazeteleridir. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
Fransa’da modern basın hangi olay ile doğmuştur?
Seçenekler
A
1789 Fransız Devrimi
B
I. Dünya Savaşı
C
II. Dünya Savaşı
D
Dini reformlar
E
Sömürge sisteminden vazgeçilmesi
Açıklama:
Fransa’da modern basın 1789 Fransız Devrimi ile doğmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 29
Dünya basın hayatının başlangıcı olan matbaanın bulunması hangi ülkede gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İngiltere
C
Almanya
D
İspanya
E
İtalya
Açıklama:
Matbaanın 1450 yılında Almanya’da bulunması, dünyada basın hayatının başlangıcı olmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde radyo ve televizyon sistemleri krallığı güçlendirme aracı olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İran
B
Ürdün
C
Mısır
D
Irak
E
Suriye
Açıklama:
Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında İran'da Krallığı güçlendirme aracı olarak ortaya çıkmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Toplumu ‘aydınlatma’, ‘eğitme’, ‘kamuoyu yaratma’ ve ‘yansıtma’ mekanizmasını oluşturan kitle iletişim araçlarının etkilerinin belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürel yapı
B
Sosyo-ekonomik yapı
C
İktidar yapısı
D
Coğrafi yapı
E
Tarihsel yapı
Açıklama:
Kitle iletişim araçları hemen her ülkede sosyal ve siyasal bünyeyi bir ağ gibi sarmıştır. Toplumu ‘aydınlatma’, ‘eğitme’, ‘kamuoyu yaratma’ ve ‘yansıtma’ mekanizmasını oluşturan bu araçların bütün bu etkilerinin belirleyicisi, kitle iletişim araçlarının kullanıldığı sosyo-ekonomik yapıdır.
Soru 32
Kitle iletişim araçlarının uluslararası alanda kullanımı aşağıdaki hangi kavramla birlikte ele alınmalıdır?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Uluslaşma
C
Çağdaşlaşma
D
Tarihselcilik
E
Gelenekçilik
Açıklama:
Kitle iletişim araçlarının uluslararası alanda kullanımı, her ne kadar biribirne zıt kavramlar olarak görünseler de, kapitalleşme ve küreselleşme kavramları ile birlikte ele alınmalıdır.
Küreselleşme, kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasına paralel olarak dünya toplumlarının ekonomik, politik ve kültürel düzeyde çok yönlü olarak içiçe girdiği ve dünyanın bir ucunda olayların, kararların, çalışmaların ve etkinliklerin, yöresel ve ulusal sınırlar ötesinde toplumları etkileyebilmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, toplumsal değişmeler, hiçbir ülke sınırı tanımadan bütün toplumları etkilemekte ve bu etkileşim süreçleri, kitle iletişim araçları ile daha da derinleşmektedir.
Küreselleşme, kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasına paralel olarak dünya toplumlarının ekonomik, politik ve kültürel düzeyde çok yönlü olarak içiçe girdiği ve dünyanın bir ucunda olayların, kararların, çalışmaların ve etkinliklerin, yöresel ve ulusal sınırlar ötesinde toplumları etkileyebilmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, toplumsal değişmeler, hiçbir ülke sınırı tanımadan bütün toplumları etkilemekte ve bu etkileşim süreçleri, kitle iletişim araçları ile daha da derinleşmektedir.
Soru 33
Amerika Birleşik Devletleri’nde dünya basın tarihi için önemli bir isim olan Joseph Pulitzer’in 1878’de kurduğu St. Louis Post-Dispach ve 1883’te satın aldığı New York World gazeteleri ‘Yeni Gazetecilik’ adlı gazete akımının özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Haber-personel organizasyonu ve yerel haber toplama şebekesini geliştirmek
B
Yeni projeler oluşturmak
C
Gazeteler için reklam desteği sağlamak
D
Yeni sütunlara tarafsızlığı taşımak, çalışan sınıfları desteklemek
E
Kamu yayıncılığı yaparak topluma yansız bilgiler vermek
Açıklama:
Amerika Birleşik Devletleri’nde dünya basın tarihi için önemli bir isim olan Joseph Pulitzer’in 1878’de kurduğu St. Louis Post-Dispach ve 1883’te satın aldığı New York World gazeteleri ‘Yeni Gazetecilik’ adlı gazete akımına örnek olmuştur. Bu yeni akımın özellikleri arasında;
• Haber-personel organizasyonu ve yerel haber toplama şebekesini geliştirmek,
• Yeni projeler oluşturmak,
• Gazeteler için reklam desteği sağlamak,
• Gazete fiyatını iki veya üç sentte tutmak,
• Yeni sütunlara tarafsızlığı taşımak, çalışan sınıfları desteklemek,
• Çarpıcı resimler ve büyük başlıklar kullanmak yer almaktadır.
• Haber-personel organizasyonu ve yerel haber toplama şebekesini geliştirmek,
• Yeni projeler oluşturmak,
• Gazeteler için reklam desteği sağlamak,
• Gazete fiyatını iki veya üç sentte tutmak,
• Yeni sütunlara tarafsızlığı taşımak, çalışan sınıfları desteklemek,
• Çarpıcı resimler ve büyük başlıklar kullanmak yer almaktadır.
Soru 34
Amerika Birleşik Devletlerinde televizyon yayıncılığında CNN kanalı 1980 yılında faaliyete geçerek kablolu yayıncılık ve habercilik alanlarında yeni bir çığır açan CNN kanalının yayıncılığa getirdiği yenilikler arasında hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Bant kayıta önem vermesi
B
Merkezi haber kontrolü sağlaması
C
Daha çok ajans haberlerine yönelmesi
D
Canlı yayına önem vermesi
E
Ödüllü filmlere ağırlık vermesi
Açıklama:
Televizyon yayıncılığında ise CNN kanalı 1980 yılında faaliyete geçerek kablolu yayıncılık ve habercilik alanlarında yeni bir çığır açmıştır. CNN’in yayıncılığa getirdiği yenilikler:
• Canlı yayına önem vermesi,
• 24 saat yayın yapması,
• Tüm dünyada kurduğu yerel muhabir ağıyla ayrıntılı haberler yakalaması,
• Özel haber birimleri oluşturmasıdır.
• Canlı yayına önem vermesi,
• 24 saat yayın yapması,
• Tüm dünyada kurduğu yerel muhabir ağıyla ayrıntılı haberler yakalaması,
• Özel haber birimleri oluşturmasıdır.
Soru 35
İngiliz ulusal basınındaki son dönemdeki büyümeler neyi sağlayamamıştır?
Seçenekler
A
Reklam gelirlerini arttırmayı
B
Ulusal akımı güçlendirmeyi
C
İdeolojik alanı genişletmeyi
D
Uluslararasılığa katkıyı
E
Okur kitleyi aydınlatmayı
Açıklama:
İngiliz ulusal basınındaki son dönemdeki büyümeler Amerikan basınında da görüldüğü gibi tüketici seçeneklerini arttırmış ancak ideolojik alanı yeterince genişletememiştir. 1986 ve 1990 yılları arasında maliyet düşürücü yeni teknolojinin kullanılmaya başlanması ile birlikte yedi ulusal gazete yayına başlamıştır. Ancak pazardaki liderler rekabeti ortadan kaldırmak için kasıtlı bir biçimde promosyona başlayarak ve sayfa sayısını arttırarak maliyetlerin artmasını sağlamıştır. Sonuçta yalnızca dört yeni ulusal gazete ayakta kalabilmiştir; sansayonel ve siyasete bulaşmayan bir Pazar gazetesi olan Sunday Sport, Rupert Murdoch tarafından satın alınan bir muhafazakar tabloid gazete olan Today ve zengin, seçkin okuyuculara reklam hizmeti veren iki metkezci gazete Independent ve Independent on Sunday.
Soru 36
Matbaanın 1450 yılında Almanya’da icat edilmesine karşın başlangıçta basın hayatının toplumsal ağırlık kazanmasını engelleyen faktör nedir?
Seçenekler
A
Kilisenin sansür yetkisi
B
Okur-yazarlık oranının düşüklüğü
C
Basınn toplumsal cazibesinin azlığı
D
Basına olan ilgisizlik
E
Sermayenin yatırım yapmaması
Açıklama:
Matbaanın 1450 yılında Almanya’da bulunması, dünyada basın hayatının başlangıcı olmuştur. Almanya’da klasik anlamda ilk gazete ise 1609 yılında yayınlanmaya başlamıştır. Bu yüzyılda kilise ve devlet basın üzerinde baskı unsuru olmuştur. Kilise basın üzerinde tam bir sansür yetkisine sahiptir.
Soru 37
Japon basınının en temel özelliği nedir?
Seçenekler
A
Her tür konuyu aktarabilmesi
B
Yerelliğe ağırlık vermesi
C
Uluslararasılığa ağırlık vermesi
D
Reklam almaması
E
Tekelleşmeye karşı durması
Açıklama:
Japon basını okuyucularına her türlü konuyu aktaracak niteliktedir. Ülke gelişmiş haberleşme teknolojisi sayesinde hızla haber toplumuna dönüşmektedir. Değerlerin bireyselleşmesi, değişik ilgi alanlarının ortaya çıkması, haber çeşitlilik gereksinimleri gazeteleri daha zengin bir haber hazinesi oluşturmaya zorlamaktadır. Dünyanın en gelişmiş yayıncılık endüstrilerinden birine sahip olan Japonya’da iki ulusal sistem bulunmaktadır. Biri kamu kuruluşu olan NHK, diğeri ticari yayın sistemidir. Ülkede ifade ve konuşma
özgürlüğü garanti altına alınmıştır. Ticari yayın yapan şirketlerin ruhsatlarının süresi 5 yıl ile sınırlandırılmıştır, ruhsat yenilenmesi için şirletler programları hakkında geniş ayrıntılı bilgi sağlamak zorundadır.
özgürlüğü garanti altına alınmıştır. Ticari yayın yapan şirketlerin ruhsatlarının süresi 5 yıl ile sınırlandırılmıştır, ruhsat yenilenmesi için şirletler programları hakkında geniş ayrıntılı bilgi sağlamak zorundadır.
Soru 38
Ortadoğu işitsel ve görsel basını nasıl oluşturulmuştur?
Seçenekler
A
Milli sermayenin girişimleriyle
B
Ulusal devletlerin girişimleriyle
C
Sömürgeci devletlerin girişimleriyle
D
Kamusal ihtiyaçların dayatmasıyla
E
Ticari kaygıların artmasıyla
Açıklama:
Ortadoğu işitsel ve görsel basını temelde sömürgeci devletlerin girişimleri ile oluşturulmaya başlanmıştır. Özellikle radyo yayınları hemen hemen tüm dünya ile birlikte Ortadoğu ülkelerinde de hayata geçmiştir. Ancak televizyon yayıncılığı Ortadoğu’ya 1960’lı yıllarda girmiştir. Irak’ta radyo yayınları 1936 yılında başlamış, 1956 yılında ülkeye giren televizyon yayınlarıyla birlikte yapılan yayınlar hükümetin yayın organı kimliğini korumuştur. Suriye’de ise radyo yayınları Fransız mandası döneminde başlamış ancak
bölgede artan milliyetçilik akımları ve Fransa’nın İkinci Dünya Savaşı sırasında çökmesi ile birlikte radyo yayınları Suriyeli milliyetçiler tarafından ülkelerinin bağımsızlığa kavuşmasında önemli bir araç olarak kullanılmıştır. Suriye’de devlet tekelinde radyo yayınları 1946 yılında, televizyon yayınları da 1960 yılında başlamıştır.
bölgede artan milliyetçilik akımları ve Fransa’nın İkinci Dünya Savaşı sırasında çökmesi ile birlikte radyo yayınları Suriyeli milliyetçiler tarafından ülkelerinin bağımsızlığa kavuşmasında önemli bir araç olarak kullanılmıştır. Suriye’de devlet tekelinde radyo yayınları 1946 yılında, televizyon yayınları da 1960 yılında başlamıştır.
Soru 39
Radyo-televizyon sistemleri Ortadoğu ülkelerinden Ürdünde ne olarak görülmüştür?
Seçenekler
A
Ortadoğu’da özerk sistem
B
Kültür ayrılığını uygulayan sistem
C
Devlet organı olarak işletilen sistem
D
Ticari yayına ağırlık veren sistem
E
Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
Açıklama:
Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında ülkelerle şu şekilde bağdaşlaştırılabilmektedir:
• İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
• Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
• Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
• Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
• Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
• İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
• Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
• Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
• Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
• Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
- İsrail: Ortadoğu’da özerk sistem
- Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
Soru 40
Radyo-televizyon sistemleri Ortadoğu ülkelerinden Lübnanda ne olarak görülmüştür?
Seçenekler
A
Kültür ayrılığını uygulayan sistem
B
Ortadoğu’da karma sistem
C
Ortadoğu’da özerk sistem
D
Ticari yayına ağırlık veren sistem
E
Devlet organı olarak işletilen sistem
Açıklama:
Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında
ülkelerle şu şekilde bağdaşlaştırılabilmektedir:
• İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
• Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
• Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
• Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
• Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
• İsrail: Ortadoğu’da özerk sistem
• Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
ülkelerle şu şekilde bağdaşlaştırılabilmektedir:
• İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
• Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
• Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
• Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
• Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
• İsrail: Ortadoğu’da özerk sistem
• Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
Soru 41
Çin’de hükümet medya ile ilgili bir düzenleme yapılması gerektiğini neden düşünmemiştir?
Seçenekler
A
Medya sadece eğlence aracı olarak görülmektedir
B
Medya hükümetin bir kolu olarak görülmektedir
C
Medya sadece eğitim aracı olarak görülmektedir
D
Medya sadece haber aracı olarak görülmektedir
E
Medya gereksiz bir araç olarak görülmektedir
Açıklama:
Çin’de medya hükümetin bir kolu olarak görülmektedir bu yüzden hükümet medya ile ilgili bir düzenleme yapılması gerektiğini düşünmemiştir. Çoğu devletin sahip olduğu Çin gazeteleri yalnız kamuoyunu bilgilendirmek değil, aynı zamanda hükümeti memnun etmek için kamunun fikirlerini biçimlendirmeyi amaçlamaktadırlar.
Soru 42
Hindistanda film üretimi ve dağıtımında devletin durumunun en dikkat çeken yönü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik destek
B
Sanatsal destek
C
Özgürlük sağlama
D
Sansür
E
Reklamları engelleme
Açıklama:
Kültürel açıdan birçok unsurun bulunduğu Hindistan kültürel üretim ve haberleşmede karmaşıklık ve farklılık örneği oluşturmaktadır. Film üretimi ve dağıtımında devlet müdahalesinin en dikkat çeken biçimi sansürdür. Sansür kurulu 1950 yılında kurumsallaşmıştır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim aralarının işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir
B
Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezileşmeyi önler
C
Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar
D
Kapalı ekonomiyi destekleyerek, ulusal pazarın korunmasını sağlar
E
Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimi hazırlamış olurlar
Açıklama:
ULUSLARARASI İLETİŞİM
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, kitle iletişim araçları;
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, kitle iletişim araçları;
- Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir,
- Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi önler,
- Kapalı ekonomiyi açıp, milli pazarı açarak toplumu modernleştirir,
- Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar,
- Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimi hazırlamış olurlar,
- Kitle iletişim araçlarının prestij sağladıkları kişi ve grupların otoritelerini, statülerini meşrulaştırarak arttırma gücü, sosyo-ekonomik yapı değişmediği sürece var olan ‘nüfuzluların statüsünü meşrulaştırmak’ ve ‘pekiştirmek’, sosyo-ekonomik yapıyı değiştiren bir toplum düzeni içindeyse, ‘önderlik kurma’ yönündedir.
Soru 44
Spaces of Hope (Umudun Mekânları) isimli kitabında küreselleşmeyi sınıflandıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zygmunt Bauman
B
Stuart Hall
C
David Harvey
D
Jean Baudrillard
E
Guy Debord
Açıklama:
ULUSLARARASI İLETİŞİM
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, Spaces of Hope (Umudun Mekânları) isimli kitabında küreselleşmeyi sınıflandıran düşünür David Harvey’dir.
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, Spaces of Hope (Umudun Mekânları) isimli kitabında küreselleşmeyi sınıflandıran düşünür David Harvey’dir.
Soru 45
I. Dünyanın çeşitli yörelerindeki bölünmeleri yansıtır ve yaratır.
II. Ulusal sermayenin mantığıyla birleşmiştir.
III. Ulusötesi medya holdingleri tarafından üretilmektedir.
IV. Çeşitliliği ve çoğulculuğu teşvik etmektedir.
Yukarıdakilerden hangileri eşitsizliğe dayalı uluslararası medya kültürünün özelliklerini tanımlar?
II. Ulusal sermayenin mantığıyla birleşmiştir.
III. Ulusötesi medya holdingleri tarafından üretilmektedir.
IV. Çeşitliliği ve çoğulculuğu teşvik etmektedir.
Yukarıdakilerden hangileri eşitsizliğe dayalı uluslararası medya kültürünün özelliklerini tanımlar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
ULUSLARARASI İLETİŞİM
Küresel toplumun diğer boyutları gibi, uluslararası medya kültürü de temelde eşitsizliğe dayalı özellikleriyle karşımıza çıkmaktadır. Medya kültürü;
Küresel toplumun diğer boyutları gibi, uluslararası medya kültürü de temelde eşitsizliğe dayalı özellikleriyle karşımıza çıkmaktadır. Medya kültürü;
- Eşit olmayan biçimde gelişmiştir
- Bu kültür dünyanın çeşitli yörelerindeki bölünmeleri yansıtır ve yaratır
- Ulusötesidir
- Ulusötesi medya holdingleri tarafından üretilmektedir
- Ulusötesi sermayenin mantığıyla birleşmiştir
- İçsel çelişkilerle ve hegemonyacı medya kültürüyle çeşitli altkültürler arasındaki çatışmalarla doludur
- Medya kültürünün simgeleri yenilikçidir, sürekli bir yaratıma dayanır. Yeni simgeler eski simgelerin üzerine inşa edilirler
- Medya kültürleri yeni izleyicilere kolaylıkla erişebilirler ve yüzeysel değerleri sürekli olarak
- Medya kültürü türdeşleşmeyi teşvik etmektedir.
Soru 46
…………… gazetecilik akımının ilk ürünleri olan Peni (Penny) gazeteleri orta sınıf kesimindeki yeni okurlarına dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izleyerek kendilerine bir yer edinmeyi başarmıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Araştırmacı
B
Popüler
C
Enformatif
D
Bilimsel
E
Siyasal
Açıklama:
Amerikan Basını
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, “popüler” gazetecilik akımının ilk ürünleri olan Peni (Penny) gazeteleri orta sınıf kesimindeki yeni okurlarına dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izleyerek kendilerine bir yer edinmeyi başarmıştır.
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, “popüler” gazetecilik akımının ilk ürünleri olan Peni (Penny) gazeteleri orta sınıf kesimindeki yeni okurlarına dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izleyerek kendilerine bir yer edinmeyi başarmıştır.
Soru 47
1960’lı yıllarda ortaya çıkan hangi toplumsal hareket ile Amerikan basınına muhalif alt-kültür ve yeraltı gazeteleri girmiştir?
Seçenekler
A
Çevre
B
Öğrenci
C
Barış
D
İnsan hakları
E
Kadın
Açıklama:
Amerikan Basını
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, 1960’lı yıllarda ortaya çıkan İnsan Hakları Hareketi ile Amerikan basınına muhalif alt-kültür ve yeraltı gazeteleri girmiştir.
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, 1960’lı yıllarda ortaya çıkan İnsan Hakları Hareketi ile Amerikan basınına muhalif alt-kültür ve yeraltı gazeteleri girmiştir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi İngiliz yazılı basını için uygun bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Basın üzerinde devlet kontrolü ya da sansür yoktur ancak yayıncı birtakım yasalara tabidir.
B
Vergi oranı diğer Batılı devletlere göre çok düşüktür.
C
Gazeteler ekonomik yönden bir partiye bağımlı değildir ancak seçim kampanyalarında gazeteler okuyucularına bir siyasal partiye oy vermelerini öğütler.
D
İngiliz basınında kişi başına düşen günlük gazete sayısı diğer Avrupa ülkelerine göre bir hayli yüksektir.
E
Basın üzerinde siyasal ve ekonomik çevrelerin yaptırım gücü bulunmaktadır.
Açıklama:
İngiliz Basını
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, İngiliz yazılı basını özellikleri bakımından olumlu nitelikler taşımaktadır:
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, İngiliz yazılı basını özellikleri bakımından olumlu nitelikler taşımaktadır:
- İngiliz basınında kişi başına düşen günlük gazete sayısı diğer Avrupa ülkelerine göre bir hayli yüksektir.
- Basın üzerinde devlet kontrolü ya da sansür yoktur ancak yayıncı birtakım yasalara tabidir.
- Vergi oranı diğer Batılı devletlere göre çok düşüktür. Gazete ve dergi satışlarında KDV yoktur.
- Gazeteler ekonomik yönden bir partiye bağımlı değildir ancak seçim kampanyalarında gazeteler okuyucularına bir siyasal partiye oy vermelerini öğütler.
Soru 49
İtalya’nın en popüler gazeteleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Magazin
B
Fikir
C
Kültür-sanat
D
Spor
E
Bulvar
Açıklama:
İtalyan Basını
İtalya’nın en popüler gazeteleri spor gazeteleridir. Yalnızca 6 gazetenin politik olduğu ülkede birçok gazete politik partilerin organıdır. Bu yüzden doğru yanıt D seçeneğidir.
İtalya’nın en popüler gazeteleri spor gazeteleridir. Yalnızca 6 gazetenin politik olduğu ülkede birçok gazete politik partilerin organıdır. Bu yüzden doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi matbaanın Almanya’da bulunmuş olmasına karşın, Almanya'da basının hayata geçmesini geciktiren temel etkendir?
Seçenekler
A
Kilisenin baskısı
B
Ulusal partilerin kendi basın organlarını harekete geçirmesi
C
Yayılmacı politikalar
D
Siyasal koalisyon
E
Devlette yaşanan demokratikleşme çabaları
Açıklama:
Alman Basını
17. yüzyılda kilise basın üzerinde baskı unsuru olmuştur. Kilise basın üzerinde tam bir sansür yetkisine sahiptir. 17. yüzyılda Almanya’nın siyasi birlikten yoksun bir ülke görünümünde olması ve sansür, Alman kamuoyunun oluşmasını engellemiş, gerçek basının doğması da gecikmiştir. Bu yüzden doğru yanıt A seçeneğidir.
17. yüzyılda kilise basın üzerinde baskı unsuru olmuştur. Kilise basın üzerinde tam bir sansür yetkisine sahiptir. 17. yüzyılda Almanya’nın siyasi birlikten yoksun bir ülke görünümünde olması ve sansür, Alman kamuoyunun oluşmasını engellemiş, gerçek basının doğması da gecikmiştir. Bu yüzden doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 51
Latin Amerika ülkelerinde yazılı basının sürdürülebilirliği açısından karşılaşılan en büyük sorun bölgede yaşanan ……………… sıkıntılardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Siyasal
B
Dinsel
C
Etnik
D
Kültürel
E
Ekonomik
Açıklama:
Latin Amerika Basını
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, Latin Amerika ülkelerinde yazılı basının sürdürülebilirliği açısından karşılaşılan en büyük sorun enflasyon ve bölgede yaşanan ekonomik sıkıntılardır.
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, Latin Amerika ülkelerinde yazılı basının sürdürülebilirliği açısından karşılaşılan en büyük sorun enflasyon ve bölgede yaşanan ekonomik sıkıntılardır.
Soru 52
Japon dilinde en eski gazete hangi tarihte çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
1861
B
1862
C
1863
D
1864
E
1865
Açıklama:
Japon Basını
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, Japon dilinde en eski gazete 1862 yılında çıkarılmış, ilk günlük gazete de 1871-1940 yılları arasında Yokohama Mainichi Shinbun adıyla basılmıştır.
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, Japon dilinde en eski gazete 1862 yılında çıkarılmış, ilk günlük gazete de 1871-1940 yılları arasında Yokohama Mainichi Shinbun adıyla basılmıştır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarının toplumu ‘aydınlatma’, ‘eğitme’, ‘kamuoyu yaratma’ ve ‘yansıtma’ mekanizmasını oluşturan temel belirleyici yapısını tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Kültürel yapı
B
Toplumsal yapı
C
Ekonomik yapı
D
Sosyo-ekonomik yapı
E
İdeolojik yapı
Açıklama:
Soruda kitle iletişim araçlarının işlevlerini belirleyen temel belirleyici yapısının ne olduğu sorulmaktadır. Kitle iletişim araçları bir toplumda ‘aydınlatma’, ‘eğitme’, ‘kamuoyu yaratma’ ve ‘yansıtma’ işlevlerini yerine getirmektedir. Bu işlevlerin temel belirleyicisi ise o toplumun sosyo-ekonomik yapısından kaynaklanmaktadır. Sorunun çözümünde kitle iletişim araçlarının işlevleri bilinmeli ve bu işlevlerin hangi toplumsal yapıdan kaynaklandığı ayırt edilebilmelidir.
Soru 54
Günümüzde medya kültürüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- Medya kültürü eşit biçimde gelişmektedir
- Medya kültürü dünyanın çeşitli yörelerinde bölünmeler yaratmaktadır
- Medya kültürü ulusötesi bir özellik taşımaktadır
- Medya kültürü ulusal bir özellik taşımaktadır
- Medya kültürü ulusötesi medya holdingleri tarafından üretilmektedir
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Soruda medya kültürünün yarattığı özellikler verilmekte ve bu özelliklerden hangilerinin günümüz medya kültürüne ilişkin özellikler olduğu sorulmaktadır. Günümüzde medya kültürü; eşit olmayan biçimde gelişmiş, bu kültür dünyanın çeşitli yörelerindeki bölünmeleri yaratmış, ulusötesidir bir kültürdür. Ayrıca günümüz medya kültürü; ulusötesi medya holdingleri tarafından üretilmekte, ulusötesi sermayenin mantığıyla birleşmiştir. Sorunun çözümünde günümüzdeki medya kültürünün özellikleri bilinmeli ve birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Amerika'daki popüler gazetecilik akımının özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gazeteler için reklam desteği sağlaması
B
Çalışan sınıfların desteklemesi
C
Sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir politikası izlemesi
D
Haberde uzmanlaşma ve profesyonelleşmenin öne çıkması
E
Gazetelerin kendi politikalarının desteklemesi
Açıklama:
Soruda Amerikan basın tarihindeki popüler gazetecilik dönemi akımının özelliğinin ne olduğu sorulmaktadır. Popüler gazetecilik döneminde orta sınıfa dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izlediği ve bu dönemde gazetelerin ticaretle uğraşan seçkin sınıfın değil, orta sınıf toplumunun olaylarını yansıtmaya başladığı görülmektedir. Sorunun çözümünde Amerika’daki popüler gazetecilik döneminin özellikleri bilinmeli ve diğer akımlardan ayırt edilebilmelidir.
Soruda ABD'deki yeni gazetecilik akımının özelliği değil, ABD'deki popüler gazetecilik akımının özelliği sorulmaktadır. Bu nedenle cevap A değil, C seçeneğidir.
Soruda ABD'deki yeni gazetecilik akımının özelliği değil, ABD'deki popüler gazetecilik akımının özelliği sorulmaktadır. Bu nedenle cevap A değil, C seçeneğidir.
Soru 56
- Kişi başına düşen günlük gazete sayısının diğer Avrupa ülkelerine göre bir hayli yüksek olması
- Basın üzerinde devlet kontrolü ya da sansürün olmaması
- Gazete ve dergi satışlarında KDV'nin olmaması
- Gazetelerin ekonomik yönden bir partiye bağımlı olmaması
Seçenekler
A
Amerikan Basını
B
Alman Basını
C
İngiliz Basını
D
İtalyan Basını
E
Japon Basını
Açıklama:
Soruda bir ülkenin yazılı basınına ilişkin özellikler verilmekte ve bu özelliklerin hangi ülkenin yazılı basınına ilişkin özellikler olduğu sorulmaktadır. Kişi başına düşen günlük gazete sayısının diğer Avrupa ülkelerine göre bir hayli yüksek olması, basın üzerinde devlet kontrolü ya da sansürün olmaması, gazete ve dergi satışlarında KDV'nin olmaması ve gazetelerin ekonomik yönden bir partiye bağımlı olmaması İngiliz Basınına ilişkin özelliklerdir. Sorunun çözümünde verilen özellikler bilinmelidir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi İtalya’da 1997 yılında yapılan düzenlemeler çerçevesinde “yayıncıların var olan frekansların %20’sinden fazlasına sahip olamayacak olması ve reklam ve ruhsat ücretlerinden oluşan gelir pastasından %30’dan fazla pay alamamasına” ilişkin kuralların amacını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Özel yayıncılığın önünün açılması
B
Kamu yayıncılığının desteklenmesi
C
Tekelleşme eğilimlerinin engellenmesi
D
Siyaset kurumunun basına olan baskısının artması
E
Basına ilişkin ekonomik yaptırımların gerçekleşmesi
Açıklama:
Soruda, verilen ifadenin basında yapılan hangi düzenlemeye ait olduğu sorulmaktadır. İtalya’da 1970’li yıllarda siyaset ve medya patronluğunun içiçe girmesi sonucunda, yayıncılık alanında hızla gelişen tekelleşme eğilimlerinin engellenmesi amacıyla 1997 yılında tekelleşme karşıtı özel maddeler içeren bir yasa kabul edilmiştir. Yeni antitröst kurallarına göre hiçbir yayıncı var olan frekansların %20’sinden fazlasına sahip olamayacak ve reklam ve ruhsat ücretlerinden oluşan gelir pastasından %30’dan fazla pay alamayacaktır. Sorunun çözümünde İtalya basınına ilişkin tarihsel süreç bilinmeli ve çıkarımda bulunulmalıdır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi matbaanın Almanya’da bulunmuş olmasına rağmen basının hayata geçmesinin gecikmesindeki nedenlerdendir?
Seçenekler
A
Sansürün Alman kamuoyunun oluşumunu engellenmesi
B
Basının bir propaganda aracı olarak kullanılmış olması
C
Yayıncılık alanının devletten mümkün olduğunca uzak tutulması
D
Ülkedeki politik ve sosyal alanda yaşanan olumsuzluklar
E
Ekonomik sorunların basınının gelişimini engellemesi
Açıklama:
Soruda matbaanın Almanya’da bulunmuş olmasına rağmen, basının bu ülkede neden geç geliştiğine ilişkin neden sorulmaktadır. Matbaanın 1450 yılında Almanya’da bulunması, dünyada basın hayatının başlangıcı olmuştur. Almanya’da klasik anlamda ilk gazete ise 1609 yılında yayınlanmaya başlamıştır. Bu yüzyılda kilise ve devlet basın üzerinde baskı unsuru olmuştur. Kilise basın üzerinde tam bir sansür yetkisine sahiptir. 17’inci yüzyılda Almanya'nın siyasi birlikten yoksun bir ülke görünümünde olması ve sansür, Alman kamuoyunun oluşmasını engellemiş, gerçek basının doğması da gecikmiştir. Sorunun çözümünde Alman basınının gelişimi bilinmeli ve çıkarımda bulunulmalıdır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Latin Amerika ülkelerinde yazılı basının sürdürülebilirliği açısından karşılaşılan en temel sorundur?
Seçenekler
A
Yayıncılığın özel sektörün elinde olması
B
Yayıncılığın radikal bir çizgide yapılması
C
Gazetelerin basım kalitesinin düşük olması
D
Bölgede yaşanan ekonomik sıkıntılar
E
Bölgede yaşanan siyasi sorunlar
Açıklama:
Soruda Latin Amerika ülkelerinde yazılı basında karşılaşılan sorunların en temel nedeni sorulmaktadır. Latin Amerika ülkelerinde yazılı basının sürdürülebilirliği açısından karşılaşılan en büyük sorun enflasyon ve bölgede yaşanan ekonomik sıkıntılardır. Ayrıca bölgede zaman zaman yaşanan darbeler de basın için ciddi baskı dönemleri yaşanmasına neden olmaktadır. Sorunun çözümünde Latin Amerika’da yazılı basının gelişimi bilinmeli ve ayırt edilmelidir.
Soru 60
Japon medyası için dönüm noktasını oluşturan olay aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı
B
İkinci Dünya Savaşı
C
Endüstri Devrimi
D
Japon Bağımsızlık Savaşı
E
Batı ile Ticaretin Başlaması
Açıklama:
Soruda Japon medyasının dönüm noktasına yol açan olay sorulmaktadır. İkinci Dünya savaşı Japon medyası için dönüm noktası oluşturmaktadır. Savaş sonrasında rekabet yeniden başlamış, 1960’larda endüstri teknolojiyle birlikte hız kazanmış, gazete üretimi kökten biçim değiştirmiştir. Sorunun çözümünde Japon yayıncılığın tarihçesi bilinmelidir.
Soru 61
- Ürdün’de İngilizlerin radyo yayınını başlatması, 1948’de İngilizler ‘in bölgeden çekilmesiyle yayın hizmetleri krallığa devredilmesi
- Lübnan’da radyo yayınlarının Fransız mandası altında bulunduğu dönemde, 1938 yılında hükumete ait işletilmeye başlaması
- Suriye’de ise radyo yayınlarının Fransız mandası döneminde gerçekleşmesi ancak bölgede artan milliyetçilik akımları ve Fransa'nın İkinci Dünya Savaşı s ırasında çökmesi ile birlikte radyo yayınları Suriyeli milliyetçiler tarafından ülkelerinin bağımsızlığa kavuşmasında önemli bir araç olarak kullanılması
Seçenekler
A
Ortadoğu ülkelerinin hemen hepsinde yayıncılık Milliyetçilik akımları çerçevesinde gelişmiştir
B
Ortadoğu ülkelerinde yayıncılık temelde sömürgeci devletlerin girişimleri ile başlanmış, daha sonraları ise milliyetçilik akımlarının doğrultusunda gelişmiştir
C
Ortadoğu ülkelerinde yayıncılık tamamen ticari yayına ağırlık veren sistem doğrultusunda yürütülmektedir
D
Ortadoğu ülkelerinde yayıncılık tamamen özerk bir sistem çerçevesinde yürütülmektedir
E
Ortadoğu ülkelerinde yayıncılık Krallığı güçlendirme aracı olarak kullanılmaktadır
Açıklama:
Soruda Ortadoğudaki bazı ülkelerde yayıncılığa ilişkin özellikler verilmekte ve verilen bu özelliklerin Ortadoğu ülkelerindeki yayıncılığın nasıl bir yapıda olduğu çıkarımında bulunulması istenmektedir. Sorunun çözümünde verilen ifadeler doğrultusunda Ortadoğu ülkelerinin yayıncılığın yapısı değerlendirilerek çıkarımda bulunulmalıdır.
Soru 62
- Endonezya’da modern kitle haberleşmesi bir hayli gelişmiştir. TV kanalları devletin elindedir ancak idare ve işleyiş özel sektöre bırakılmıştır.
- Hong Kong, Endonezya, Malezya, Singapur ve Tayland gibi ülkelerde yazılı medya özel mülkiyetteyken, elektronik medya kamu ve devlet mülkiyetindedir
- Çin’de kitle haberleşme araçlarının ve kültürel üretimin denetimini devletten çok Komünist Parti elinde bulundurmaktadır
- Hindistan’da film üretimi ve dağıtımında devlet müdahalesinin en dikkat çeken biçimi sansürdür.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Soruda Asya ülkelerinde kitle iletişimine ilişkin bazı ifadeler verilmekte ve bu ifadelerden hangilerinin doğru olduğu sorulmaktadır. Sorunun çözümünde Asya ülkelerinde kitle iletişimine ilişkin yapı bilinmeli ve birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri kitle iletişim araçlarının özellikleri içerisinde değerlendirilir?
- Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir.
- Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar.
- Kitlelerin karar almaya katılmasını sağlar
- Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi önler
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
III ve IV
Açıklama:
Kitle iletişim araçları hemen her ülkede sosyal ve siyasal bünyeyi bir ağ gibi sarmıştır.
Toplumu ‘aydınlatma’, ‘eğitme’, ‘kamuoyu yaratma’ ve ‘yansıtma’ mekanizmasını oluşturan
bu araçların bütün bu etkilerinin belirleyicisi, kitle iletişim araçlarının kullanıldığı sosyoekonomik yapıdır.
Kitle iletişim araçları;
• Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir
• Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi önler
• Kapalı ekonomiyi açıp, milli pazarı açarak toplumu modernleştirir
• Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar
• Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimi
hazırlamış olurlar
• Kitle iletişim araçlarının prestij sağladıkları kişi ve grupların otoritelerini, statülerini meşrulaştırarak arttırma gücü, sosyo-ekonomik yapı değişmediği sürece var
olan ‘nüfuzluların statüsünü meşrulaştırmak’ ve ‘pekiştirmek’, sosyo-ekonomik yapıyı değiştiren bir toplum düzeni içindeyse, ‘önderlik kurma’ yönündedir.
Toplumu ‘aydınlatma’, ‘eğitme’, ‘kamuoyu yaratma’ ve ‘yansıtma’ mekanizmasını oluşturan
bu araçların bütün bu etkilerinin belirleyicisi, kitle iletişim araçlarının kullanıldığı sosyoekonomik yapıdır.
Kitle iletişim araçları;
• Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir
• Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi önler
• Kapalı ekonomiyi açıp, milli pazarı açarak toplumu modernleştirir
• Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar
• Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimi
hazırlamış olurlar
• Kitle iletişim araçlarının prestij sağladıkları kişi ve grupların otoritelerini, statülerini meşrulaştırarak arttırma gücü, sosyo-ekonomik yapı değişmediği sürece var
olan ‘nüfuzluların statüsünü meşrulaştırmak’ ve ‘pekiştirmek’, sosyo-ekonomik yapıyı değiştiren bir toplum düzeni içindeyse, ‘önderlik kurma’ yönündedir.
Soru 64
David Harvey'e göre küreselleşme için aşağıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?
- ‘Dört nala koşan’ bir teknolojik yenilik dalgası
- Maaşlı emek gücünün sabit olarak büyümesi
- Mal ve insan taşımacılığında maliyetin artması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
David Harvey, Spaces of Hope (Umudun Mekanları) adlı kitabında küreselleşmeyi
şöyle maddelendirmiştir:
• ‘Dört nala koşan’ bir teknolojik yenilik dalgası
• Maaşlı emek gücünün sabit olarak büyümesi
• Mal ve insan taşımacılığında maliyetin azalması ( artması değil)
Doğru yanıt I ve II
şöyle maddelendirmiştir:
• ‘Dört nala koşan’ bir teknolojik yenilik dalgası
• Maaşlı emek gücünün sabit olarak büyümesi
• Mal ve insan taşımacılığında maliyetin azalması ( artması değil)
Doğru yanıt I ve II
Soru 65
Uluslararası medya kültürünün yapısı düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Eşit biçimde gelişmiştir
B
Ulusötesi semayenin mantığıyla birleşmiştir
C
Medya kültürleri yeni izleyicilere kolaylıkla erişebilir.
D
Türdeşleşmeyi teşvik etmektedir
E
Dünyanın çeşitli yörelerindeki bölünmeleri yansırıt ve yaratır
Açıklama:
Tıpkı küresel toplumun diğer boyutları gibi, uluslararası medya kültürünü de temelde
eşitsizliğe dayalı özellikleriyle karşımıza çıkmaktadır. Medya kültürü;
• Eşit olmayan biçimde gelişmiştir
• Bu kültür dünyanın çeşitli yörelerindeki bölünmeleri yansırıt ve yaratır
• Ulusötesidir
• Ulusötesi medya holdingleri tarafından üretilmektedir
• Ulusötesi semayenin mantığıyla birleşmiştir
• İçsel çelişkilerle ve hegemonyacı medya kültürüyle çeşitli altkültürler arasındaki
çatışmalarla doludur
• Medya kültürünün simgeleri yenilikçidir, sürekli bir yaratıma dayanır. Yeni simgeler eski simgelerin üzerine inşa edilirler
• Medya kültürleri yeni izleyicilere kolaylıkla erişebilirler ve yüzeysel değerleri sürekli olarak değiştirirler
• Medya kültürü türdeşleşmeyi teşvik etmektedir.
Yanıt A
eşitsizliğe dayalı özellikleriyle karşımıza çıkmaktadır. Medya kültürü;
• Eşit olmayan biçimde gelişmiştir
• Bu kültür dünyanın çeşitli yörelerindeki bölünmeleri yansırıt ve yaratır
• Ulusötesidir
• Ulusötesi medya holdingleri tarafından üretilmektedir
• Ulusötesi semayenin mantığıyla birleşmiştir
• İçsel çelişkilerle ve hegemonyacı medya kültürüyle çeşitli altkültürler arasındaki
çatışmalarla doludur
• Medya kültürünün simgeleri yenilikçidir, sürekli bir yaratıma dayanır. Yeni simgeler eski simgelerin üzerine inşa edilirler
• Medya kültürleri yeni izleyicilere kolaylıkla erişebilirler ve yüzeysel değerleri sürekli olarak değiştirirler
• Medya kültürü türdeşleşmeyi teşvik etmektedir.
Yanıt A
Soru 66
Amerikan basınında orta sınıf toplumunun sorunlarını ele alan gazete türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağımsız gazete
B
Metropolitan gazetesi
C
Peni gazetesi
D
Ulusal gazete
E
Parti gazetesi
Açıklama:
Popüler gazetecilik akımının ilk ürünleri olan Peni (Penny) gazeteleri ise orta sınıf
kesmindeki yeni okurlarına dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izleyerek kendilerine bir yer edinmeyi başarmıştır. 1835’te kurulan ‘New York Herald’ gazetesi, bu türde yayın yapan gazetelerin önemli örneğini oluşturmaktadır. Peni basınıyla gazeteler ticaretle uğraşan seçkin sınıfın değil, orta sınıf toplumunun olaylarını yansıtmaya başlamıştır
kesmindeki yeni okurlarına dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izleyerek kendilerine bir yer edinmeyi başarmıştır. 1835’te kurulan ‘New York Herald’ gazetesi, bu türde yayın yapan gazetelerin önemli örneğini oluşturmaktadır. Peni basınıyla gazeteler ticaretle uğraşan seçkin sınıfın değil, orta sınıf toplumunun olaylarını yansıtmaya başlamıştır
Soru 67
Pulitzer, gazetesinde her gün üç önemli şeyi sunmakla kitleleri elinde tutmayı başarmıştır:
• O.............
• H.............
• E.............
Yukarıda ilk harfleri verilen önemli şeyler aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
• O.............
• H.............
• E.............
Yukarıda ilk harfleri verilen önemli şeyler aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Okunabilirlik, Heyecan, Eğitim.
B
Okunabilirlik, Heyecan, Eğlence
C
Ordu, Haber, Eğlence
D
Orta sınıf, Halk sorunları, Eğitim
E
Otomotiv, Hukuk, Endüstrü
Açıklama:
Amerika Birleşik Devletleri’nde dünya basın tarihi için önemli bir isim olan Joseph
Pulitzer’in 1878’de kurduğu St. Louis Post-Dispach ve 1883’te satın aldığı New York World
gazeteleri ‘Yeni Gazetecilik’ adlı gazete akımına örnek olmuştur.
Pulitzer, gazetesinde her gün üç önemli şeyi sunmakla kitleleri elinde tutmayı başarmıştır:
• Okunabilirlik,
• Heyecan,
• Eğitim
Pulitzer’in 1878’de kurduğu St. Louis Post-Dispach ve 1883’te satın aldığı New York World
gazeteleri ‘Yeni Gazetecilik’ adlı gazete akımına örnek olmuştur.
Pulitzer, gazetesinde her gün üç önemli şeyi sunmakla kitleleri elinde tutmayı başarmıştır:
• Okunabilirlik,
• Heyecan,
• Eğitim
Soru 68
- Canlı yayına önem vermesi
- 24 saat yayın yapması
- Özel haber birimleri oluşturması
Seçenekler
A
BBC
B
CNN
C
FOX
D
TRT
E
The Times
Açıklama:
Televizyon yayıncılığında ise CNN kanalı 1980 yılında faaliyete geçerek kablolu yayıncılık ve habercilik alanlarında yeni bir çığır açmıştır. CNN’in yayıncılığa getirdiği yenilikler:
• Canlı yayına önem vermesi,
• 24 saat yayın yapması,
• Tüm dünyada kurduğu yerel muhabir ağıyla ayrıntılı haberler yakalaması,
• Özel haber birimleri oluşturmasıdır
• Canlı yayına önem vermesi,
• 24 saat yayın yapması,
• Tüm dünyada kurduğu yerel muhabir ağıyla ayrıntılı haberler yakalaması,
• Özel haber birimleri oluşturmasıdır
Soru 69
Gün boyunca tv'de aynı kanalı izlemesine rağmen hiç reklama denk gelmeyen bir izleyicinin aşağıdaki ülkelerden hangisinde yaşıyor olması beklenir?
Seçenekler
A
Amerika
B
İngiltere
C
Fransa
D
İtalya
E
Almanya
Açıklama:
İngiliz kamu hizmeti yayın kurumu BBC (British Broadcasting Corporation) 1927 yılında kurulmuş ve yayınlarında kaliteli bir biçimde kamu hizmeti yayıncılığı gerçekleştirilmesi temel alınmıştır. Kamusal ve bağımsız bir kurum olan BBC hiç reklam almamakta ve gelirlerini TV ruhsat ücretinden sağlamaktadır
Soru 70
Ortadoğu ülkelerinde radyo ve televizyon sistemleri bir amaç ekseninde ortaya çıkmaktadır. Aşağıdaki ülkelerden hangisi radyo ve televizyon sistemlerini "Krallığı güçlendirme aracı olarak" kullanmıştır?
Seçenekler
A
İran
B
Suriye
C
Irak
D
İsrail
E
Ürdün
Açıklama:
Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında ülkelerle şu şekilde bağdaşlaştırılabilmektedir:
• İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
• Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
• Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
• Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
• Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
• İsrail: Ortadoğu’da özerk sistem
• Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
• İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
• Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
• Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
• Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
• Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
• İsrail: Ortadoğu’da özerk sistem
• Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
Soru 71
Aşağıdaki Ortadoğu ülkelerinden hangisi radyo ve televizyon sistemlerini "Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak" kullanmıştır?
Seçenekler
A
İran
B
Irak
C
Suriye
D
İsrail
E
Ürdün
Açıklama:
Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında ülkelerle şu şekilde bağdaşlaştırılabilmektedir:Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında ülkelerle şu şekilde bağdaşlaştırılabilmektedir:• İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak• Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak• Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem• Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem• Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem• İsrail: Ortadoğu’da özerk sistem• Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
Soru 72
Basın tarihinin en eskilerinden olmasına rağmen, ortaya çıktığı dönemde Kilisenin basın üzerinde tam bir sansür yetkisine sahip olduğu ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Almanya
D
İngiltere
E
Macaristan
Açıklama:
Matbaanın 1450 yılında Almanya’da bulunması, dünyada basın hayatının başlangıcı olmuştur. Almanya’da klasik anlamda ilk gazete ise 1609 yılında yayınlanmaya başlamıştır. Bu yüzyılda kilise ve devlet basın üzerinde baskı unsuru olmuştur. Kilise basın üzerinde tam bir sansür yetkisine sahiptir.
Soru 73
Kitlesel olarak üretilen enformasyon, düşünce ve tutumların hedef kitleye teknik araçlarla iletildiği ve yine kitlesel olarak tüketildiği süreç aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Popüler kültür
B
Kitle iletişimi
C
Basın yayın
D
Teknoloji
E
Uluslararası ilişkiler
Açıklama:
Kitle iletişimi, kitlesel olarak üretilen enformasyon, düşünce ve tutumların hedef kitleye teknik araçlarla iletildiği ve yine kitlesel olarak tüketildiği bir süreçtir. İletişim teknolojileri kavramı ise, genellikle, iletişim alanındaki bütün teknolojileri kapsayan bir kavram olarak kullanılmakta olup, iletim, telekomünikasyon, iletişim, enformasyon, yayın, yayım ve basım kelimeleri ile ilgili bütün teknolojileri içermektedir.
Soru 74
Kitle iletişimi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir
B
Kapalı ekonomiyi açıp, milli pazarı açarak toplumu modernleştirir
C
Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezileşmeyi artırır
D
Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar
E
Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimi hazırlamış olur
Açıklama:
Kitle iletişim araçları hemen her ülkede sosyal ve siyasal bünyeyi bir ağ gibi sarmıştır. Toplumu ‘aydınlatma’, ‘eğitme’, ‘kamuoyu yaratma’ ve ‘yansıtma’ mekanizmasını oluşturan bu araçların bütün bu etkilerinin belirleyicisi, kitle iletişim araçlarının kullanıldığı sosyoekonomik yapıdır.
Kitle iletişim araçları;
Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezileşmeyi artırır
Kitle iletişim araçları;
- Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir
- Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi önler
- Kapalı ekonomiyi açıp, milli pazarı açarak toplumu modernleştirir
- Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar
- Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimihazırlamış olurlar
- Kitle iletişim araçlarının prestij sağladıkları kişi ve grupların otoritelerini, statülerini meşrulaştırarak arttırma gücü, sosyo ekonomik yapı değişmediği sürece var olan ‘nüfuzluların statüsünü meşrulaştırmak’ ve ‘pekiştirmek’, sosyo-ekonomik yapıyı değiştiren bir toplum
Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezileşmeyi artırır
Soru 75
"1970’ten bu yana ABD denetimindeki Bretton Woods ticaret sisteminin çöküşü, ve bu sistemin bugün belli ulusötesi kurumlarca yönlendirilen, Japonya ve Avrupa’daki diğer kutuplar da işin içine girdiği için daha az merkezi ve finans kaynağı sürekli değişen bir sisteme dönüşümü"
David Harvey yukarıdaki pasajda aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklamaktadır?
David Harvey yukarıdaki pasajda aşağıdaki kavramlardan hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Özgürlük
B
Sekülerlik
C
Merkezileşme
D
Küreselleşme
E
Totaliterlik
Açıklama:
David Harvey, Spaces of Hope (Umudun Mekanları) adlı kitabında küreselleşmeyi şöyle maddelendirmiştir:
• 1970’ten bu yana ABD denetimindeki Bretton Woods ticaret sisteminin çöküşü, ve bu sistemin bugün belli ulusötesi kurumlarca yönlendirilen, Japonya ve Avrupa’daki diğer kutuplar da işin içine girdiği için daha az merkezi ve finans kaynağı sürekli değişen bir sisteme dönüşümü
• ‘Dört nala koşan’ bir teknolojik yenilik dalgası
• İşyerlerinin değişmesine ve mali işlemlerin anında gerçekleştirlmesine yol açtığı gibi tamamıyla yeni ihtiyaç ve isteklerin ortaya çıkmasına neden olan yeni edya ve iletişim biçimleri
• Mal ve insan taşımacılığında maliyetin azalması
• Ulusötesi ihracat teşvik bölgelerinin, yeni esnek üretim biçimlerinin ve karmaşık küresel mal zincirlerinin gelişimi
• Maaşlı emek gücünün sabit olarak büyümesi
• Çoğu devletin, mali politikalarının denetimini uluslararası borç verme kurumlarının ve ve Dünya Ticaret Örgütü gibi karar alm
• 1970’ten bu yana ABD denetimindeki Bretton Woods ticaret sisteminin çöküşü, ve bu sistemin bugün belli ulusötesi kurumlarca yönlendirilen, Japonya ve Avrupa’daki diğer kutuplar da işin içine girdiği için daha az merkezi ve finans kaynağı sürekli değişen bir sisteme dönüşümü
• ‘Dört nala koşan’ bir teknolojik yenilik dalgası
• İşyerlerinin değişmesine ve mali işlemlerin anında gerçekleştirlmesine yol açtığı gibi tamamıyla yeni ihtiyaç ve isteklerin ortaya çıkmasına neden olan yeni edya ve iletişim biçimleri
• Mal ve insan taşımacılığında maliyetin azalması
• Ulusötesi ihracat teşvik bölgelerinin, yeni esnek üretim biçimlerinin ve karmaşık küresel mal zincirlerinin gelişimi
• Maaşlı emek gücünün sabit olarak büyümesi
• Çoğu devletin, mali politikalarının denetimini uluslararası borç verme kurumlarının ve ve Dünya Ticaret Örgütü gibi karar alm
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi CNN'in yayıncılığa getirdiği yenilikler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Canlı yayınlara önem vermesi
B
Baskı teknolojileri
C
24 saat yayın yapması
D
Yerel muhabir ağır kurması
E
Özel haber birimleri oluşturması
Açıklama:
Televizyon yayıncılığında ise CNN kanalı 1980 yılında faaliyete geçerek kablolu yayıncılık ve habercilik alanlarında yeni bir çığır açmıştır. CNN’in yayıncılığa getirdiği yenilikler:
Baskı teknolojileri
- Canlı yayına önem vermesi,
- 24 saat yayın yapması,
- Tüm dünyada kurduğu yerel muhabir ağıyla ayrıntılı haberler yakalaması,
- Özel haber birimleri oluşturmasıdır.
Baskı teknolojileri
Soru 77
BBC hangi yılda kurulmuştur?
Seçenekler
A
1925
B
1927
C
1929
D
1931
E
1933
Açıklama:
İngiliz kamu hizmeti yayın kurumu BBC (British Broadcasting Corporation) 1927 yılında kurulmuş ve yayınlarında kaliteli bir biçimde kamu hizmeti yayıncılığı gerçekleştirilmesi temel alınmıştır.
Soru 78
Fransa'da modern basın hangi toplumsal olay sonrasında doğmuştur?
Seçenekler
A
1789 Fransız Devrimi
B
1804 Birinci Fransız İmparatorluğu
C
1815 Waterloo Savaşı
D
1830 Temmuz Devrimi
E
1848 İkinci Cumhuriyet
Açıklama:
Fransa’da modern basın 1789 Fransız Devrimi ile doğmuştur. 1789-1792 yıllarında devrimin sınırsız basın özgürlüğünden faydalanılmış, ancak sonraki iki yılda terörün ilk kurbanları gazeteciler olmuştur.
Soru 79
Latin Amerika ülkelerinde yazılı basının sürdürülebilirliği açısından karşılaşılan en büyük sorun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknik personel eksikliği
B
Ekonomik problemler
C
Teknolojide geri kalınması
D
Eğitim kurumlarının eksikliği
E
Toplumun basına ilgi göstermemesi
Açıklama:
Latin Amerika ülkelerinde yazılı basının sürdürülebilirliği açısından karşılaşılan en büyük sorun enflasyon ve bölgede yaşanan ekonomik sıkıntılardır. Ayrıca bölgede zaman zaman yaşanan darbeler de basın için ciddi baskı dönemleri yaşanmasına neden olmaktadır. Arjantin’de yaşanan 1990 ekonomik krizi basını ciddi bir biçimde tehdit etmiştir.
Ekonomik problemler
Ekonomik problemler
Soru 80
Macar basın sektörünü kısa ve özlü yazılar yazmaya iten sebep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekonomik sebepler
B
Gazetecilerin eğitimsiz olması
C
Haber değeri taşıyan çok fazla olay olmaması
D
Okuma yazma oranının düşük olması
E
Tabloid basının tüm dünyada revaçta olması
Açıklama:
Macar basınında macarların diğer Doğu Avrupa ülkelerine göre daha hızlı ve cesur oldukları söylenmektedir. Tabloid basının tüm dünyada revaçta olması Macar basın sektörünü de kısa ve özlü yazılar yazmaya sevk etmiştir. Macar gazetelerinin bir başka özelliği de değişik siyasi görüşlerin savunuculuğunu yapmamalarıdır. Bir başka deyişle, Macarlar daha az politize olmuş bir basını tercih etmektedir
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi 20. yüzyıl başlarında Japonya'daki gazete endüstrisini etkileyen olaylardan biri değildir?
Seçenekler
A
1923 Büyük Depremi
B
Birinci Dünya Savaşı
C
İkinci Dünya Savaşı
D
Kanagawa Sözleşmesi
E
Ekonomik krizler
Açıklama:
Japonya’da gazete endüstrisi 19’uncu yüzyıl sonlarında ve 20’inci yüzyıl başlarında Japon toplumunda kapitalist esasların kökleşmeye başlamasıyla oluşmuştur. 1923 büyük depremi, Birinci Dünya Savaşı, 1937’de Çinde savaşın patlak vermesi ve ekonomik krizler gazetelerin tirajlarını etkilerken, sayfa sayılarında da etkili olmuştur.
Kanagawa Sözleşmesi ise 1854'te imzalanmış ve Japonya'nın dış dünyaya açılmasını sağlamıştır.
Kanagawa Sözleşmesi ise 1854'te imzalanmış ve Japonya'nın dış dünyaya açılmasını sağlamıştır.
Soru 82
Ortadoğu ülkelerinde radyo ve televizyonun kullanılmaya başlandığı dönemlerde ülkelere göre üstlendiği farklı görevler aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İran: Ticari yayına ağırlık veren sistem
B
Lübnan: Ortadoğu'da özerk sistem
C
Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
D
Ürdün: Ortadoğu'da karma sistem
E
Mısır Arap Cumhuriyeti: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
Açıklama:
Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında ülkelerle şu şekilde bağdaşlaştırılabilmektedir:
- İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
- Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
- Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
- Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
- Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
- İsrail: Ortadoğu’da özerk sistem
- Lübnan: Ortadoğu’da karma sistem
Soru 83
- Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir
- Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi önler
- Kapalı ekonomiyi açıp, milli pazarı açarak toplumu modernleştirir
- Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar
- Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimi hazırlamış olurlar.
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II, III, IV ve V
C
I ve III
D
III, IV ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Kitle iletişim araçları hemen her ülkede sosyal ve siyasal bünyeyi bir ağ gibi sarmıştır.
Toplumu ‘aydınlatma’, ‘eğitme’, ‘kamuoyu yaratma’ ve ‘yansıtma’ mekanizmasını oluşturan
bu araçların bütün bu etkilerinin belirleyicisi, kitle iletişim araçlarının kullanıldığı sosyo
ekonomik yapıdır.
Kitle iletişim araçlarının uluslararası alanda kullanımı, her ne kadar biribirne zıt kavram
lar olarak görünseler de, kapitalleşme ve küreselleşme kavramları ile birlikte ele alınmalıdır.
Kitle iletişim araçları;
Toplumu ‘aydınlatma’, ‘eğitme’, ‘kamuoyu yaratma’ ve ‘yansıtma’ mekanizmasını oluşturan
bu araçların bütün bu etkilerinin belirleyicisi, kitle iletişim araçlarının kullanıldığı sosyo
ekonomik yapıdır.
Kitle iletişim araçlarının uluslararası alanda kullanımı, her ne kadar biribirne zıt kavram
lar olarak görünseler de, kapitalleşme ve küreselleşme kavramları ile birlikte ele alınmalıdır.
Kitle iletişim araçları;
- Toplumun bilmediği, gitmediği yerler ve nesneler hakkında bilgi verir
- Yönetimle halk arasında ilişkiler kurarak merkezleşmeyi önler
- Kapalı ekonomiyi açıp, milli pazarı açarak toplumu modernleştirir
- Verdiği haberler üzerinde toplumun dikkatinin yoğunlaşmasını sağlar
- Kişisel ve ulusal umutları arttırarak, kalkınma için gerekli olan bilgi verici iklimi hazırlamış olurlar
- Kitle iletişim araçlarının prestij sağladıkları kişi ve grupların otoritelerini, statülerini meşrulaştırarak arttırma gücü, sosyo-ekonomik yapı değişmediği sürece var olan ‘nüfuzluların statüsünü meşrulaştırmak’ ve ‘pekiştirmek’, sosyo-ekonomik yapıyı değiştiren bir toplum düzeni içindeyse, ‘önderlik kurma’ yönündedir.
Soru 84
Kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasına paralel olarak, dünya toplumlarının ekonomik, politik ve kültürel düzeyde çok yönlü şekilde içiçe girdiği ve dünyanın bir ucunda olayların, kararların, çalışmaların ve etkinliklerin, yöresel ve ulusal sınırlar ötesinde toplumları etkileyebilmesi aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Toplumsallaşma
C
Kültürleşme
D
Sosyalleşme
E
Dijitalleşme
Açıklama:
Bu bağlamda, toplumsal değişmeler, hiçbir ülke sınırı tanımadan bütün toplumları etkilemekte ve bu etkileşim süreçleri, kitle iletişim araçları ile daha da derinleşmektedir.
David Harvey, Spaces of Hope (Umudun Mekanları) adlı kitabında küreselleşmeyi
18 maddede açıklamıştır.
Küreselleşme, kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasına paralel olarak dünya toplumlarının ekonomik, politik ve kültürel düzeyde çok yönlü olarak içiçe girdiği ve dünyanın bir ucunda olayların, kararların, çalışmaların ve etkinliklerin, yöresel ve ulusal sınırlar ötesinde toplumları etkileyebilmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, toplumsal değişmeler, hiçbir ülke sınırı tanımadan bütün toplumları etkilemekte ve bu etkileşim süreçleri, kitle iletişim araçları ile daha da derinleşmektedir.
David Harvey, Spaces of Hope (Umudun Mekanları) adlı kitabında küreselleşmeyi
18 maddede açıklamıştır.
Küreselleşme, kitle iletişim araçlarının yaygınlaşmasına paralel olarak dünya toplumlarının ekonomik, politik ve kültürel düzeyde çok yönlü olarak içiçe girdiği ve dünyanın bir ucunda olayların, kararların, çalışmaların ve etkinliklerin, yöresel ve ulusal sınırlar ötesinde toplumları etkileyebilmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda, toplumsal değişmeler, hiçbir ülke sınırı tanımadan bütün toplumları etkilemekte ve bu etkileşim süreçleri, kitle iletişim araçları ile daha da derinleşmektedir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi “Dört nala koşan” bir teknolojik yenilik dalgası olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Toplumsallaşma
B
Sosyalleşme
C
Küreselleşme
D
Kültürlenme
E
Haberdar olma
Açıklama:
David Harvey, Spaces of Hope (Umudun Mekanları) adlı kitabında küreselleşmeyi şöyle maddelendirmiştir:
1970’ten bu yana ABD denetimindeki Bretton Woods ticaret sisteminin çöküşü, ve bu sistemin bugün belli ulusötesi kurumlarca yönlendirilen, Japonya ve Avrupa’daki diğer kutuplar da işin içine girdiği için daha az merkezi ve finans kaynağı sürekli değişen bir sisteme dönüşümü
‘Dört nala koşan’ bir teknolojik yenilik dalgası
İşyerlerinin değişmesine ve mali işlemlerin anında gerçekleştirlmesine yol açtığı gibi tamamıyla
yeni ihtiyaç ve isteklerin ortaya çıkmasına neden olan yeni edya ve iletişim biçimleri
Mal ve insan taşımacılığında maliyetin azalması
Soru 86
- Haber-personel organizasyonu ve yerel haber toplama şebekesini geliştirmek,
- Yeni projeler oluşturmak,
- Gazeteler için reklam desteği sağlamak,
- Gazete fiyatını iki veya üç sentte tutmak,
- Yeni sütunlara tarafsızlığı taşımak, çalışan sınıfları desteklemek,
Yukardakilerden hangileri Josep Pulitzer’in kurduğu gazetelerin “Yeni Gazetecilik” adlı akımın özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
III, IV ve V
C
I, II, ve V
D
I, II ve III
E
I, II, III, IV
Açıklama:
A ) I, II, III, IV ve V
Amerika Birleşik Devletleri’nde dünya basın tarihi için önemli bir isim olan Joseph Pulitzer’in 1878’de kurduğu St. Louis Post-Dispach ve 1883’te satın aldığı New York World gazeteleri ‘Yeni Gazetecilik’ adlı gazete akımına örnek olmuştur. Bu yeni akımın özellikleri arasında;
Amerika Birleşik Devletleri’nde dünya basın tarihi için önemli bir isim olan Joseph Pulitzer’in 1878’de kurduğu St. Louis Post-Dispach ve 1883’te satın aldığı New York World gazeteleri ‘Yeni Gazetecilik’ adlı gazete akımına örnek olmuştur. Bu yeni akımın özellikleri arasında;
Haber-personel organizasyonu ve yerel haber toplama şebekesini geliştirmek,
Yeni projeler oluşturmak,
Gazeteler için reklam desteği sağlamak,
Gazete fiyatını iki veya üç sentte tutmak,
Yeni sütunlara tarafsızlığı taşımak, çalışan sınıfları desteklemek,
Çarpıcı resimler ve büyük başlıklar kullanmak yer almaktadır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi dünyadaki en eski ulusal Pazar gazetesidir?
Seçenekler
A
The Times
B
The New York Times
C
Hürriyet
D
The Observer
E
New York World
Açıklama:
İlk kez 1791 yılında yayınlanan ‘The Observer’ dünyadaki en eski ulusal Pazar gazetesidir. 1785 yılında yayın hayatına başlayan ‘The Times’ hem dünyanın en etkin, hem de ülkenin en eski günlük ulusal gazetelerinden birini oluşturmaktadır.
Soru 88
İtalya’nın en popüler gazeteleri hangisidir?
Seçenekler
A
Spor gazeteleri
B
Magazin gazeteleri
C
Politik gazeteleri
D
Pazar gazeteleri
E
Resmi gazeteleri
Açıklama:
İtalya’nın en popüler gazeteleri spor gazeteleridir. Yalnızca 6 gazetenin politik olduğu ülkede birçok gazete politik partilerin organıdır.
Soru 89
- Gizlilik hakkını düzenler
- Manevi standartları korur
- Cevap verme, iftira ve onur kırıcı yayın hakkını düzenler
- Editörlerin cezai sorumluluğunu düzenler
- 24 saat yayın yapmayı düzenler
Yukardakilerden hangisi, 1948 yılında İtalya’da çıkarılan Basın Yayın gazetecilik mesleği ile ilgili normlardan değildir?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I ve III
C
Yalnız V
D
Yalnız I
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İtalyan Anayasası ifade özgürlüğünü garanti altına almış ve bu özgürlüğün sınırlarını da belirlemiştir. 1948 yılında çıkarılan Basın Yasası gazetecilik mesleği ile ilgili normlarda;
Gizlilik hakkını düzenler,
Manevi standartları korur,
Cevap verme, iftira ve onur kırıcı yayın hakkını düzenler,
Editörlerin cezai sorumluluğunu düzenler.
Soru 90
Hangi Ortadoğu ülkesi, Krallığı güçlendirme aracı olarak radyo ve televizyon yayıncılığını kullanmıştır?
Seçenekler
A
Lübnan
B
İsrail
C
Irak
D
Msır Arap Cumhuriyeti
E
İran
Açıklama:
Ortadoğu ülkelerinde araç olarak radyo ve televizyon sistemleri ortaya çıkış dönemlerine bakıldığında ülkelerle şu şekilde bağdaşlaştırılabilmektedir:
- İran: Krallığı güçlendirme aracı olarak
- Ürdün: Krallığın varlığını kurtarma aracı olarak
- Mısır Arap Cumhuriyeti: Ticari yayına ağırlık veren sistem
- Irak: Kültür ayrılığını uygulayan sistem
- Suriye Arap Cumhuriyeti: Devlet organı olarak işletilen sistem
Soru 91
1789-1792 yıllarında hangi ülkede yayıncılık sektöründe merkeziyetçi devlet tekeli dikkat çekmektedir?
Seçenekler
A
Fransa
B
İtalya
C
Almanya
D
İsrail
E
İngiltere
Açıklama:
Fransa’da modern basın 1789 Fransız Devrimi ile doğmuştur. 1789-1792 yıllarında devrimin sınırsız basın özgürlüğünden faydalanılmış, ancak sonraki iki yılda terörün ilk kurbanları gazeteciler olmuştur. Fransa’da İtalya’daki çoğulcu yaklaşımın aksine yayıncılık sektöründe merkeziyetçi devlet tekeli dikkat çekmektedir.
Soru 92
Hangi Avrupa televizyon kanalı hiç reklam almadan gelirini sadece TV ruhsat ücretinden sağlamaktadır?
Seçenekler
A
CNN
B
BBC
C
RAI
D
The Observer
E
The Times
Açıklama:
İngiliz kamu hizmeti yayın kurumu BBC (British Broadcasting Corporation) 1927 yılında kurulmuş ve yayınlarında kaliteli bir biçimde kamu hizmeti yayıncılığı gerçekleştirilmesi temel alınmıştır. Kamusal ve bağımsız bir kurum olan BBC hiç reklam almamakta ve gelirlerini TV ruhsat ücretinden sağlamaktadır. BBC genel olarak radyo-televizyon programcılığının her türünde program üretmekte ve yayınlamaktadır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarının toplumun mekanizmasını oluşturan öğelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aydınlatma
B
Küreselleşme
C
Eğitme
D
Kamuoyu yaratma
E
Yansıtma
Açıklama:
Soruda toplumun mekanizmasını oluşturan öğeler sorulmaktadır. Küreselleşme yöresel ve ulusal sınırlar ötesindeki toplumları kapsar. Doğru cevap B ‘dir.
Soru 94
David Harvey’in Spaces of Hope (Umudun Mekanları) adlı kitabında küreselleşme ile ilgili belirlediği maddelerden hangisi aşağıda yanlış bilgi olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
‘Dört nala koşan’ bir teknolojik yenilik dalgası
B
Yeni ihtiyaç ve isteklerin ortaya çıkmasına neden olan yeni medya ve iletişim biçimleri
C
Mal ve insan taşımacılığında maliyetin azalması
D
Maaşlı emek gücünün sabitlenmesi
E
Hem homojenleşme hem de direniş süreçleri hız kazanırken kültürün tahmin edilemez biçimlerde ön plana çıkışı
Açıklama:
Çözüm: David Harvey maddelerinde, maaşlı emek gücünün sabitlenmesi olarak değil sabit olarak büyümesi şeklinde belirlemiştir. Doğru cevap D’dir.
Soru 95
Temelde eşitsizliğe dayalı özellikleriyle karşımıza çıkan uluslararası medya kültürünün özelliklerini aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru olarak ifade eder?
Seçenekler
A
Ulusal medya holdingleri tarafından üretilmektedir.
B
İçsel çelişkilerle ve hegemonyacı medya kültürüyle çeşitli altkültürler arasındaki çatışmalara yer vermez.
C
Medya kültürünün simgeleri yenilikçidir, sürekli bir yaratıma dayanır. Yeni simgeler eski simgelerin üzerine inşa edilirler
D
Medya kültürleri yeni izleyicilere ulaşamasa bile, yüzeysel değerleri korur ve değişime uğratmazlar.
E
Medya kültürü türdeşleşmeyi teşvik etmemektedir.
Açıklama:
Uluslararası medya kültürünün özellikleri içinde; ulusal medya holdingleri tarafından değil ulusötesi medya holdingleri tarafından üretilmektedir. İçsel çelişkilerle ve hegemonyacı medya kültürüyle çeşitli altkültürler arasındaki çatışmalara yer vermez ifadesi yanlış tam tersine çatışmalarla doludur. Medya kültürleri yeni izleyicilere ulaşamama gibi durumun aksine kolaylıkla erişebilirler ve yüzeysel değerleri sürekli olarak değiştirirler. Ayrıca medya kültürü türdeşleşmeyi de teşvik etmektedir. Doğru cevap C’dir.
Soru 96
Amerikan basınında orta sınıf kesimindeki yeni okurlarına dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izleyen gazete türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Peni gazeteleri
B
Sömürge gazeteleri
C
Bağımsızlık Savaşı gazeteleri
D
Pazar gazeteleri
E
Parti gazeteleri
Açıklama:
Popüler gazetecilik akımının ilk ürünleri olan Peni (Penny) gazeteleri orta sınıf kesimindeki yeni okurlarına dünya hakkında öğretici bilgi verip, sınıf kimliğinin anlamını öğreten bir yayın politikası izleyerek kendilerine bir yer edinmeyi başarmıştır. Doğru cevap A’dır.
Soru 97
Gazeteleri “Yeni Gazetecilik” adlı gazete akımına örnek olan Joseph Pulitzer’in, kitleleri elinde tutmayı başardığı gazetesinde her gün sunduğu üç önemli şeyden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyaset
B
Eğitim
C
Magazin
D
Eğlence
E
Ulusallık
Açıklama:
Pulitzer, gazetesinde her gün üç önemli şeyi sunmakla kitleleri elinde tutmayı başarmıştır: Bunlar; Okunabilirlik, Heyecan ve Eğitimdir. Doğru cevap B’dir.
Soru 98
“………. yıllarda ortaya çıkan İnsan Hakları Hareketi ile Amerikan basınına muhalif alt-kültür ve yeraltı gazeteleri girmiştir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana doğru gelecek yanıt aşağıda verilen seçeneklerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana doğru gelecek yanıt aşağıda verilen seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
1950’li
B
1960’lı
C
1970’li
D
1980’li
E
1990’lı
Açıklama:
“1960’lı yıllarda ortaya çıkan İnsan Hakları Hareketi ile Amerikan basınına muhalif alt-kültür ve yeraltı gazeteleri girmiştir”. Doğru cevap B’dir.
Soru 99
Dünyadaki en eski “ulusal Pazar gazetesi” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
The Times
B
Sunday Sport
C
İndependent on Sunday
D
Today
E
The Observer
Açıklama:
İlk kez 1791 yılında yayınlanan ‘The Observer’ dünyadaki en eski ulusal Pazar gazetesidir. Doğru cevap E’dir.
Soru 100
“RAI kanalı” hangi ülkenin kamu yayıncılığını yapan bir kuruluştur?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Almanya
D
Brezilya
E
Küba
Açıklama:
RAI kanalı İtalya’da kamu yayıncılığı yapan bir kuruluştur. Doğru cevap A’dır.
Soru 101
“1989-1990 yıllarında, Orta ve Doğu Avrupa’da politik ve sosyal değişimlerin biçimlenmesinde, yeni doğmakta olan özgür basının büyük rolü olduğu gözlemlenmektedir. Ancak basının bu dönemde karşılaştığı sorunlar arasında ………. sayılabilir”.
Yukarıdaki cümlede boşluk bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelemez?
Yukarıdaki cümlede boşluk bırakılan yere aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelemez?
Seçenekler
A
gittikçe artan baskı fiyatları
B
yetersiz yöneticiler
C
kısıtlı ifade özgürlüğü
D
yetersiz dağıtım sistemi
E
eski baskı yöntemleri
Açıklama:
“1989-1990 yıllarında, Orta ve Doğu Avrupa’da politik ve sosyal değişimlerin biçimlenmesinde, yeni doğmakta olan özgür basının büyük rolü olduğu gözlemlenmektedir. Ancak basının bu dönemde karşılaştığı sorunlar arasında gittikçe artan baskı fiyatları, yetersiz dağıtım sistemi, eski baskı yöntemleri ve yetersiz yöneticiler sayılabilir”. Özgür basın bahsi, kısıtlı ifade özgürlüğü seçeneğini zaten çürütmektedir Doğru cevap C’dir.
Soru 102
Hangi Asya ülkesinin kitle haberleşme araçları ve kültürel üretiminin denetimi devletten çok Komünist Parti elinde bulunmaktadır.
Seçenekler
A
Çin
B
Tayland
C
Endonezya
D
Malezya
E
Singapur
Açıklama:
Çin’de kitle haberleşme araçlarının ve kültürel üretiminin denetimi devletten çok Komünist Parti elinde bulundurmaktadır. Tayland, Endonezya, Malezya, Singapur gibi ülkelerde yazılı medya özel mülkiyetteyken, elektronik medya kamu ve devlet mülkiyetindedir. Doğru cevap A’dır.
Ünite 2
Soru 1
Mesajın dağıtıldığı ortama göre şekillenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İletişim
B
Medya
C
Yayın
D
Medyalaştırma
E
Kodlama
Açıklama:
Toplum Bilim Terimleri sözlüğünde, düşünce ve duyguların bireyler, toplumsal kümeler, toplumlar
arasında söz, el-kol devimi, yazı, görüntü aracılığıyla değiş-tokuş edilmesini sağlayan toplumsal etkileşim
süreci olarak tanımlanan iletişim, latince kökenli bir kelimedir.Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir. Gazeteye basılan bir haber, gazete haberidir, aynı haberin televizyondan yayınlanması mesajı farklılaştırır, televizyon ortamına uygun hale getirir, internetten yayılması ise internet ortamına uygun olarak yekillenmesine neden olur. Bu duruma kısaca medyalaştırma diyebiliriz.
Doğru cevap D seçeneğidir.
arasında söz, el-kol devimi, yazı, görüntü aracılığıyla değiş-tokuş edilmesini sağlayan toplumsal etkileşim
süreci olarak tanımlanan iletişim, latince kökenli bir kelimedir.Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir. Gazeteye basılan bir haber, gazete haberidir, aynı haberin televizyondan yayınlanması mesajı farklılaştırır, televizyon ortamına uygun hale getirir, internetten yayılması ise internet ortamına uygun olarak yekillenmesine neden olur. Bu duruma kısaca medyalaştırma diyebiliriz.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 2
Çinliler kaçıncı yüzyılda baskı için oyma harfleri kullanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
5
B
6
C
7
D
9
E
12
Açıklama:
Alfabenin keşfiyle birlikte yazı çok daha fazla insan tarafından okunur hale gelmiştir. Bu nedenle
alfabenin ortaya çıkışının, bilginin demokratikleşmesinin başlangıcı olduğu düşünülmektedir. İnsanlık
tarihi açısından önemli bir dönem bu sayede başlamış, yazının iletişim işlevi ön plana çıkmıştır.
Matbaanın icadından önce Çinliler 6. yüzyılda baskı için oyma harfleri kullanmaktayken, bu teknoloji
Avrupa’ya ancak 12. yüzyılda gelmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
alfabenin ortaya çıkışının, bilginin demokratikleşmesinin başlangıcı olduğu düşünülmektedir. İnsanlık
tarihi açısından önemli bir dönem bu sayede başlamış, yazının iletişim işlevi ön plana çıkmıştır.
Matbaanın icadından önce Çinliler 6. yüzyılda baskı için oyma harfleri kullanmaktayken, bu teknoloji
Avrupa’ya ancak 12. yüzyılda gelmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 3
Modern anlamda basın özgürlüğü fikrini doğduğu yer olan İngiltere’den kaç farklı sav
çıkmıştır?
çıkmıştır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Modern anlamda basın özgürlüğü fikrini doğduğu yer olan İngiltere’den dört farklı sav
çıkmıştır. İlki teolojik yaklaşım, devlet sansürünü Tanrı’nın insanlara verdiği akıl adına eleştirirken,
ikincisi basın davranışlarının bireyin haklarına uygun olması gerektiğini savunmaktadır. Üçüncü sav olan
faydacılık kuramı ise kamuoyu üzerindeki devlet sansürünü baskı yönetimine verilmiş açık bir kart olarak görmekte ve yönetilenlerin mutluluğunun en üst seviyeye çıkarılması ilkesine aykırı bulmaktadır. Basın özgürlüğünün dördüncü savunması, hakikate yurttaşlar arasındaki kısıtlamasız tartışma yoluyla ulaşılacağı düşüncesine dayanmaktadır.
çıkmıştır. İlki teolojik yaklaşım, devlet sansürünü Tanrı’nın insanlara verdiği akıl adına eleştirirken,
ikincisi basın davranışlarının bireyin haklarına uygun olması gerektiğini savunmaktadır. Üçüncü sav olan
faydacılık kuramı ise kamuoyu üzerindeki devlet sansürünü baskı yönetimine verilmiş açık bir kart olarak görmekte ve yönetilenlerin mutluluğunun en üst seviyeye çıkarılması ilkesine aykırı bulmaktadır. Basın özgürlüğünün dördüncü savunması, hakikate yurttaşlar arasındaki kısıtlamasız tartışma yoluyla ulaşılacağı düşüncesine dayanmaktadır.
Soru 4
Robert Berkowitz ve Michael Eisenberg in açıkladıkları metodolojiye göre bilgi toplumu olabilmek için gerekli altı başlıktan biri değildir?
Seçenekler
A
İşin tanımlanması
B
Sentezleme
C
Gereksinim Duyulan Bilginin Belirlenmesi
D
Analiz etme
E
Bulunan bilginin kullanılması
Açıklama:
Robert Berkowitz ve Michael Eisenberg adlı iki kütüphane uzmanını 1990 yılında bilgi toplumu olma
becerelerini Büyük Altılı (The Big Six) adını verdikleri metodolojiyle açıklamaya çalışmışlardır. Bu
metodolojiye göre bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari becerileri tanımlayan altı başlık şöyledir;
1. İşin Tanımlanması, Gereksinim Duyulan Bilginin Belirlenmesi
2. Bilgi Arama Stratejileri
3. Tesbit etme ve Erişim
4. Bulunan Bilginin Kullanılması
5. Sentezleme
6. Değerlendirme
Analiz etme bu seçeneklerin arasında yer almadığı için cevap D seçeneğidir.
becerelerini Büyük Altılı (The Big Six) adını verdikleri metodolojiyle açıklamaya çalışmışlardır. Bu
metodolojiye göre bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari becerileri tanımlayan altı başlık şöyledir;
1. İşin Tanımlanması, Gereksinim Duyulan Bilginin Belirlenmesi
2. Bilgi Arama Stratejileri
3. Tesbit etme ve Erişim
4. Bulunan Bilginin Kullanılması
5. Sentezleme
6. Değerlendirme
Analiz etme bu seçeneklerin arasında yer almadığı için cevap D seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran temel özellikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Geleneksel medyanın oluşturamayacağı farklı temsiller, gerçeklikler üretebilme ve yaşatabilme
B
Okuyucuyu, izleyiciyi kullanıcı haline getiren etkileşimlilik
C
Geleneksel medyanın kitle haline getirdiği okuyucu/izleyicilerin, kişisel tercihlerine uygun
iletişim imkanı veren kitlesizleştirme
iletişim imkanı veren kitlesizleştirme
D
Geleneksel medya araçlarının tersine taşınabilir olma hali
E
Yeni medya teknolojilerinin olanakları ile tıpkı geçmişin bilim kurgu filmlerindeki karakterler
gibi sanal bir dünya içinde var olma hali, öteki mevcudiyet özelliği
gibi sanal bir dünya içinde var olma hali, öteki mevcudiyet özelliği
Açıklama:
Yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran temel özellikler;
• Analog sistemleri geride bırakan hızı sağlayan sayısallık,
• Okuyucuyu, izleyiciyi kullanıcı haline getiren etkileşimlilik,
• Telefon veya televizyonun aksine kullanıcının istediği zamanda etkileşime girmesine olanak
sağlayan eşzamansızlık özelliği,
• Geleneksel medya araçlarının tersine taşınabilir olma hali,
• Taşınabilirlik özelliğinin de katkısıyla kullanıcılarına diledikleri zamanda ve diledikleri yerde
iletişim olanağı sağlayan; zaman ve mekandan bağımsız iletişim ortamı niteliği
• Geleneksel medyanın kitle haline getirdiği okuyucu/izleyicilerin, kişisel tercihlerine uygun
iletişim imkanı veren kitlesizleştirme,
• Kitlesizleşen iletişim ortamının ve mobil teknolojilerin sağladığı kişiselleştirme, web 2.0
teknolojileri sayesinde gelişen ağ erişimi özelliği,
• Hayli eski bir kavram olan arayüz kavramının, örneğin bir gitarı çalmak için tellerinin notalara
karşılık gelen aralıklarına basmayı sağlayan arayüz ifadesinin, sayısal ortama taşınmış hali olan
arayüz tabanlı görsel iletişim özelliği,
• Bilişim, telekominikasyon, medya, bilgisayar teknoloji ve alt yapılarının biraraya gelmesi ve
birlikte çalışması ile ortaya çıkan yakınsama özelliği,
• Yeni medya teknolojilerinin olanakları ile tıpkı geçmişin bilim kurgu filmlerindeki karakterler
gibi sanal bir dünya içinde var olma hali, öteki mevcudiyet özelliği olarak sıralanabilir.
A seçeneğinde yer alan "Geleneksel medyanın oluşturamayacağı farklı temsiller, gerçeklikler üretebilme ve yaşatabilme" ise Yeni Medya’nın işlevsel özellikleri arasında yer aldığı için cevap A seçeneğidir.
• Analog sistemleri geride bırakan hızı sağlayan sayısallık,
• Okuyucuyu, izleyiciyi kullanıcı haline getiren etkileşimlilik,
• Telefon veya televizyonun aksine kullanıcının istediği zamanda etkileşime girmesine olanak
sağlayan eşzamansızlık özelliği,
• Geleneksel medya araçlarının tersine taşınabilir olma hali,
• Taşınabilirlik özelliğinin de katkısıyla kullanıcılarına diledikleri zamanda ve diledikleri yerde
iletişim olanağı sağlayan; zaman ve mekandan bağımsız iletişim ortamı niteliği
• Geleneksel medyanın kitle haline getirdiği okuyucu/izleyicilerin, kişisel tercihlerine uygun
iletişim imkanı veren kitlesizleştirme,
• Kitlesizleşen iletişim ortamının ve mobil teknolojilerin sağladığı kişiselleştirme, web 2.0
teknolojileri sayesinde gelişen ağ erişimi özelliği,
• Hayli eski bir kavram olan arayüz kavramının, örneğin bir gitarı çalmak için tellerinin notalara
karşılık gelen aralıklarına basmayı sağlayan arayüz ifadesinin, sayısal ortama taşınmış hali olan
arayüz tabanlı görsel iletişim özelliği,
• Bilişim, telekominikasyon, medya, bilgisayar teknoloji ve alt yapılarının biraraya gelmesi ve
birlikte çalışması ile ortaya çıkan yakınsama özelliği,
• Yeni medya teknolojilerinin olanakları ile tıpkı geçmişin bilim kurgu filmlerindeki karakterler
gibi sanal bir dünya içinde var olma hali, öteki mevcudiyet özelliği olarak sıralanabilir.
A seçeneğinde yer alan "Geleneksel medyanın oluşturamayacağı farklı temsiller, gerçeklikler üretebilme ve yaşatabilme" ise Yeni Medya’nın işlevsel özellikleri arasında yer aldığı için cevap A seçeneğidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın işlevsel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Analog sistemleri geride bırakan hızı sağlayan sayısallık
B
Bireysel kullanımlar amacı ile üretilmiş farklı yazılımları ile kullanıcılarına ifade ve paylaşım
olanakları sunabilme
olanakları sunabilme
C
Taşınabilirlik özelliğinin de katkısıyla kullanıcılarına diledikleri zamanda ve diledikleri yerde
iletişim olanağı sağlayan; zaman ve mekandan bağımsız iletişim ortamı niteliği
iletişim olanağı sağlayan; zaman ve mekandan bağımsız iletişim ortamı niteliği
D
Geleneksel medya araçlarının tersine taşınabilir olma hali
E
Okuyucuyu, izleyiciyi kullanıcı haline getiren etkileşimlilik
Açıklama:
Yeni Medya’nın işlevsel özelliklerini ise şu şekilde sıralayabiliriz:
• Bireysel ya da paylaşımlı olarak kullanıcılarını eğlendirebilme,
• Bireysel kullanımlar amacı ile üretilmiş farklı yazılımları ile kullanıcılarına ifade ve paylaşım
olanakları sunabilme,
• Geleneksel medyanın tüm içerik çeşitliliklerini (ses, görüntü, metin vb) tek başına işleyebilme
ve yeniden üretebilme,
• Geleneksel medyanın oluşturamayacağı farklı temsiller, gerçeklikler üretebilme ve yaşatabilme,
• Farklı sektörlere yönelik profesyonel hizmetler geliştirebilme becerileridir.
Yeni medyanın işlevsel özelliklerinden biri B seçeneğinde yer alır. Diğer seçeneklerdekiler yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran özelliklerdendir. Bu nedenle cevap B seçeneğidir.
• Bireysel ya da paylaşımlı olarak kullanıcılarını eğlendirebilme,
• Bireysel kullanımlar amacı ile üretilmiş farklı yazılımları ile kullanıcılarına ifade ve paylaşım
olanakları sunabilme,
• Geleneksel medyanın tüm içerik çeşitliliklerini (ses, görüntü, metin vb) tek başına işleyebilme
ve yeniden üretebilme,
• Geleneksel medyanın oluşturamayacağı farklı temsiller, gerçeklikler üretebilme ve yaşatabilme,
• Farklı sektörlere yönelik profesyonel hizmetler geliştirebilme becerileridir.
Yeni medyanın işlevsel özelliklerinden biri B seçeneğinde yer alır. Diğer seçeneklerdekiler yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran özelliklerdendir. Bu nedenle cevap B seçeneğidir.
Soru 7
Yeni medyanın öne çıkan özelliklerinin başında hangisi gelmektedir?
Seçenekler
A
Sayısallık
B
Kişiselleştirme
C
Yakınsama
D
Eşzamansızlık
E
Etkileşim
Açıklama:
Yeni medyanın öne çıkan özelliklerinin başında etkileşim özelliği gelir. Etkileşim sayısal ortamda
Yeni medya büyük bir kullanıcı grubu içinde her bireyle özel ileti değişimi yapılabilmesini sağlayacak
kadar geniş yani kitlesizleştirici olabilir. Telefon, televizyonun tersine yeni medya kullanıcılarına
eşzamansız iletişim olanağı sağlar. Bireyler kendileri için en uygun zaman diliminde ileti alma ve geri
bildirim gönderme olanağına sahiptir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Yeni medya büyük bir kullanıcı grubu içinde her bireyle özel ileti değişimi yapılabilmesini sağlayacak
kadar geniş yani kitlesizleştirici olabilir. Telefon, televizyonun tersine yeni medya kullanıcılarına
eşzamansız iletişim olanağı sağlar. Bireyler kendileri için en uygun zaman diliminde ileti alma ve geri
bildirim gönderme olanağına sahiptir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi yurttaş gazeteciliğinin yararları arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Sosyal medya üzerinden geleneksel medya aracılığıyla yayınlanmış haberlerin paylaşımından
ve yorumlanması durumu anlatmak için kullanılmaktadır
ve yorumlanması durumu anlatmak için kullanılmaktadır
B
Sosyal medya kullanıcılarının kendi hayatlarında, fiziksel ortamda gerçekleşen veya tanık oldukları olayları gazeteci gibi sosyal medya üzerinden paylaşmaktadırlar.
C
İnsanlar, toplumsal olaylara kadar pek çok konudaki haberleri sosyal ağlardan, ilk
ağızdan öğrenmeyi tercih etmeleri yurttaş gazeteciliğinin önemi göstermektedir.
ağızdan öğrenmeyi tercih etmeleri yurttaş gazeteciliğinin önemi göstermektedir.
D
Yurttaş gazeteciliği yazarlarının yazılarının geri dönmediği, yazdığı yazıdan dolayı işine son verilmeyen bir platformdur
E
Yeni medya düzenini ses getiren ve hızlı yayılan bir yapıya sahiptir.
Açıklama:
Yurttaş
gazeteciği, sosyal medya üzerinden geleneksel medya aracılığıyla yayınlanmış haberlerin paylaşımından
ve yorumlanmasından çok farklı bir durumu anlatmak için kullanılmaktadır. Sosyal medya
kullanıcılarının kendi hayatlarında, fiziksel ortamda gerçekleşen veya tanık oldukları olayları adeta bir gazeteci gibi sosyal medya üzerinden paylaşmaktadırlar. Bu durum her bir kullanıcıyı aynı zamanda birer
yurttaş gazetecisi olarak tanımlar. Kullanıcılar haberleri olay anında, fotoğraf veya hareketli görüntü
desteği ile sosyal ağlar üzerinde yayına sokabilmektedirler. Aynı ağ üzerindeki diğer kullanıcılar da bu haberi yorumlama ve farklı ağlar üzerinden paylaşma olanağına sahiptirler. Günümüzde insanlar,
doğal felaketlerden, toplumsal olaylara kadar pek çok konudaki haberleri sosyal ağlardan, ilk ağızdan öğrenmeyi tercih etmektedirler. Bu da yurttaş gazeteciliğinin önemi bir kez daha göstermektedir. Yeni medya düzenini ses getiren ve hızlı yayılan bir yapıya sahiptir. Bu yeni ağlar topluluğu ve habercilik; önceki tüm kuralları delmeye ve örülmüş duvarları yıkmaya muktedir dinamik bir yapıdadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
gazeteciği, sosyal medya üzerinden geleneksel medya aracılığıyla yayınlanmış haberlerin paylaşımından
ve yorumlanmasından çok farklı bir durumu anlatmak için kullanılmaktadır. Sosyal medya
kullanıcılarının kendi hayatlarında, fiziksel ortamda gerçekleşen veya tanık oldukları olayları adeta bir gazeteci gibi sosyal medya üzerinden paylaşmaktadırlar. Bu durum her bir kullanıcıyı aynı zamanda birer
yurttaş gazetecisi olarak tanımlar. Kullanıcılar haberleri olay anında, fotoğraf veya hareketli görüntü
desteği ile sosyal ağlar üzerinde yayına sokabilmektedirler. Aynı ağ üzerindeki diğer kullanıcılar da bu haberi yorumlama ve farklı ağlar üzerinden paylaşma olanağına sahiptirler. Günümüzde insanlar,
doğal felaketlerden, toplumsal olaylara kadar pek çok konudaki haberleri sosyal ağlardan, ilk ağızdan öğrenmeyi tercih etmektedirler. Bu da yurttaş gazeteciliğinin önemi bir kez daha göstermektedir. Yeni medya düzenini ses getiren ve hızlı yayılan bir yapıya sahiptir. Bu yeni ağlar topluluğu ve habercilik; önceki tüm kuralları delmeye ve örülmüş duvarları yıkmaya muktedir dinamik bir yapıdadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 9
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi sonuçlarında nefret söylemi için vurgu yapılan kaç temel alanın olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi sonuçlarında nefret söylemi için yapılan en temel
vurgu hoşgörüsüzlüğe dayalı nefreti yayan, kışkırtan, teşvik eden veya meşrulaştıran her türlü ifade
biçimi üzerinedir. Bu bakış açısı içinde ise genel anlamda ırkçılık, dinsel ayrımcılık ve milliyetçilik
olmak üzere üç temel vurgu alanının benzer mahkemelerde en sık görülen konular olduğu belitilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
vurgu hoşgörüsüzlüğe dayalı nefreti yayan, kışkırtan, teşvik eden veya meşrulaştıran her türlü ifade
biçimi üzerinedir. Bu bakış açısı içinde ise genel anlamda ırkçılık, dinsel ayrımcılık ve milliyetçilik
olmak üzere üç temel vurgu alanının benzer mahkemelerde en sık görülen konular olduğu belitilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi nefret söyleminin yer aldığı alt başlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kadınlara Yönelik Nefret Söylemi
B
Yabancılara ve Göçmenlere Yönelik Nefret Söylemi
C
Yaşlılara Yönelik Nefret Söylemi
D
Siyasal Nefret Söylemi
E
Cinsel Kimlik Temelli Nefret Söylemi
Açıklama:
Genel olarak bakıldığında nefret söylemi, altı ana başlık altında incelenebilir. Bunlar
Siyasal Nefret Söylemi
Kadınlara Yönelik Nefret Söylemi
Yabancılara ve Göçmenlere Yönelik Nefret Söylemi
Cinsel Kimlik Temelli Nefret Söylemi
İnanç ve Mezhep Temelli Nefret Söylemi
Engellilere ve çeşitli Hastalıklara yönelik Nefret Söylemidir.
Yaşlılara karşı nefret söylemi bunların arasında yer almadığından cevap C seçeneğidir.
Siyasal Nefret Söylemi
Kadınlara Yönelik Nefret Söylemi
Yabancılara ve Göçmenlere Yönelik Nefret Söylemi
Cinsel Kimlik Temelli Nefret Söylemi
İnanç ve Mezhep Temelli Nefret Söylemi
Engellilere ve çeşitli Hastalıklara yönelik Nefret Söylemidir.
Yaşlılara karşı nefret söylemi bunların arasında yer almadığından cevap C seçeneğidir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecini oluşturan unsurlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Verici
B
Mesaj
C
Hedef
D
Alıcı
E
Ortam
Açıklama:
İletişim süreci, iletişim kuramcıları tarafından güncellenerek tanımlanmaktadır. İletişim en basit
haliyle mesajın bir verici tarafından, bir ortam aracılığıyla alıcıya iletilmesi olarak özetlenebilir.
haliyle mesajın bir verici tarafından, bir ortam aracılığıyla alıcıya iletilmesi olarak özetlenebilir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi, Vücut dili denilen dilin kod sistemlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Mimikler
B
El hareketleri
C
Kol hareketleri
D
Vücut hareketleri
E
Ses hareketleri
Açıklama:
Vücut dili denilen dil: mimikler, el, kol ve vücut hareketleriyle iletişim kurulan, ayrı bir kod sisteminden oluşur. Ses dil sistemine aittir.
Soru 13
Tarihte bir başka topluluk üstünde hakimiyet kuran pek çok uygarlık, kendi fikirlerini yaymak ve hakimiyetlerini sürekli kılmak amacıyla aşağıdakilerden hangisini yapmışlardır?
Seçenekler
A
Kendi dillerini yaygınlaştırmayı hedeflemişlerdir
B
Kendi askerleriyle yönetimi elde tutmaya çabalamışlardır
C
Kendi yöneticileriyle yönetime hâkim olmayı hedeflemişlerdir
D
Ülkedeki bütün askeri ve kültürel gücü kendilerine bağlamışlardır
E
Kendi toplumlarını buraya yerleştirerek kaynaşma hedeflemişlerdir
Açıklama:
Tarihte bir başka topluluk üstünde hakimiyet kuran pek çok uygarlık öncelikle kendi fikirlerini yaymak ve hakimiyetini sürekli kılmak amacıyla kendi dilini yaygınlaştırmayı hedeflemiştir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi sözlü kültürlerde anlatılmak, aktarılmak istenen bilgiyi iletmek için kullanılan format biçimidir?
Seçenekler
A
Yazı
B
Müzik
C
Resim
D
Şiir
E
Dans
Açıklama:
Sözlü kültürlerde anlatılmak, aktarılmak istenen bilgi şiir formatında müzik ve dansla birleştirilerek aktarılmıştır.
Soru 15
Tarihte yazı ilk olarak hangi amaçla kullanılmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim zamanında kullanılan şiirlerin gelecek nesillere aktarılması amacıyla
B
Birbirleriyle ticaret yapan toplulukların ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla
C
O dönemdeki politik ideolojileri yaymak için
D
Yazılı bir şekilde iletişim kurmak amacıyla
E
Görsel kültürü yaratmak amacıyla
Açıklama:
Yazı ilk olarak Mezopotamya bölgesinde, birbiriyle ticaret yapan toplulukların ihtiyaçları nedeniyle icat edilmiştir. Tarihte ilk yazının Sümer’ler tarafından bulunduğu kabul edilir. Daha sonra Mısırlılar, Çinliler, Mayalar ve Aztekler kendi yazı dillerini yaratmışlardır. Sümerler yazıyı kil tabletler üzerine, grafik simgeler aracılığıyla aktarmışlardır. Başlangıçta muhasebe kayıtları, daha sonraları ise tarih ya da din konularındaki önemli olayları aktarmada kullandıkları bu yazıya çivi yazısı adı verilir.
Soru 16
Tarihte yazının ilk olarak hangi uygarlık tarafından bulunduğu kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Babilliler
B
Sümerler
C
Fenikeliler
D
Mısırlılar
E
Çinliler
Açıklama:
Tarihte ilk yazının Sümer’ler tarafından bulunduğu kabul edilir. Daha sonra Mısırlılar,
Çinliler, Mayalar ve Aztekler kendi yazı dillerini yaratmışlardır.
Çinliler, Mayalar ve Aztekler kendi yazı dillerini yaratmışlardır.
Soru 17
Alfabe ilk olarak hangi uygarlık tarafından icat edilmiştir?
Seçenekler
A
Sümerler
B
Mısırlılar
C
Fenikeliler
D
Çinliler
E
Aztekler
Açıklama:
Alfabe yaklaşık 3000 yıl önce Fenikeliler tarafından icat edilmiştir.
Soru 18
İnsanların haber alma özgürlüğü açsından büyük önem taşıyan ve halen insanlık için çok önemli bir kavram olan “basın, medya özgürlüğü kavramı” hangi yıl İnsan Hakları Bildirgesinde katılımcı demokrasinin bir biçimi olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
1789
B
1798
C
1875
D
1890
E
1905
Açıklama:
Hegel ve Kojeve’e göre Fransız devrimi ile basın özgürlüğünün de dahil olduğu modern toplumun temel prensipleri keşfedilmiştir. Basın, medya özgürlüğü kavramı 1789 yılında İnsan Hakları Bildirgesinde katılımcı demokrasinin bir biçimi olarak tanımlanmıştır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi, Robert Berkowitz ve Michael Eisenberg’in bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari beceriler olarak tanımladıkları becerilerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bilgiyi arama stratejileri
B
Bilginin belirlenmesi
C
Tespit etme ve erişim
D
Denetleme ve sansür
E
Sentezleme
Açıklama:
Robert Berkowitz ve Michael Eisenberg adlı iki kütüphane uzmanını 1990 yılında bilgi toplumu olma
becerelerini Büyük Altılı (The Big Six) adını verdikleri metodolojiyle açıklamaya çalışmışlardır. Bu metodolojiye göre bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari becerileri tanımlayan altı başlık şöyledir;
becerelerini Büyük Altılı (The Big Six) adını verdikleri metodolojiyle açıklamaya çalışmışlardır. Bu metodolojiye göre bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari becerileri tanımlayan altı başlık şöyledir;
- İşin Tanımlanması, Gereksinim Duyulan Bilginin Belirlenmesi
- Bilgi Arama Stratejileri
- Tesbit etme ve Erişim
- Bulunan Bilginin Kullanılması
- Sentezleme
- Değerlendirme
Soru 20
Suçun kurbanlarının gerçekleştirdikleri bir eylem veya edim sonucunda değil, gerçek ya da algılanan renkleri, milliyetleri, cinsel yönelimleri, görünümleri, etnik kökenleri, bir başka söyleyişle “var oluşları nedeniyle” maruz kaldıkları saldırganlık içeren davranış aşağıdaki kavramların hangisi ile adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Kimlik Suçu
B
Nefret Suçu
C
Kin Suçu
D
Baskı Suçu
E
Sindirme Suçu
Açıklama:
Nefret suçları, suçun kurbanlarının herhangi bir eylemi nedeniyle yani gerçekleştirilen bir edim sonucunda değil, gerçek ya da algılanan renkleri, milliyetleri, cinsel yönelimleri, görünümleri, etnik kökenleri, bir başka söyleyişle “eylemleri değil var oluşları nedeniyle” maruz kaldıkları saldırganlık içeren davranışlardır.
Soru 21
İletişim ortamının mesajın kendisi haline geldiğini söyleyen iletişim kuramcısı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Paul Lazarsfeld
B
Elisabeth Noelle Neumann
C
Maxvell Mccombs
D
Marshal McLuhan
E
George Gerbner
Açıklama:
Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan'a göre ortam mesajın kendisi haline gelmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi sözlü kültüre dayalı sözlü iletişimin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Coğrafi olarak sınırlanmış bir iletişim biçimidir
B
Abartılı tekrarlar söz konusudur
C
Değişime açıktır
D
Bu iletişim türü yarışma biçiminde şekillenmektedir
E
İnsanı konumsal bir biçimde düşünmektedir
Açıklama:
Sözlü kültür toplumları kabile tipi topluluklar olduklarından dışarıya, eleştiriye ve değişime kapalı toplumlardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
Kanadalı iletişim kuramcısı Marshall McLuhan görsel dünyayı nasıl tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Sıcak ve soğuk
B
Renksiz ve soğuk
C
Sıcak ve uyumlu
D
Uyumlu ve soğuk
E
Renksiz ve sıcak
Açıklama:
Marshall McLuhan görsel dünyayı renksiz ve soğuk olarak tanımlamıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 24
Sözlü kültürlerde anlatılmak, aktarılmak istenen bilgi................ formatında aktarılmıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerde verilen anlatı türlerinden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerde verilen anlatı türlerinden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Şiir
B
Fıkra
C
Hikaye
D
Müzik
E
Destan
Açıklama:
Sözlü kültürlerde anlatılmak, aktarılmak istenen bilgi şiir formatında aktarılmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 25
Yazı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Yazı ilk olarak ticari gereklilikler neticesinde icat edilmiştir.
II. Mısırda icat edilmiştir
III. Yazı başlangıçta dini konulardaki önemli olayları kaydetme maksadıyla kullanılmıştır
I. Yazı ilk olarak ticari gereklilikler neticesinde icat edilmiştir.
II. Mısırda icat edilmiştir
III. Yazı başlangıçta dini konulardaki önemli olayları kaydetme maksadıyla kullanılmıştır
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
Yalnız I
D
Yalnız III
E
I ve III
Açıklama:
Yazı başlangıçta muhasebe kayıtları için kullanılmış ve Sümerler tarafından bulunmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 26
"Kanji" yazısı aşağıdaki uygarlıklardan hangisinde kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Mısır
B
Çin
C
Babil
D
Sümer
E
Arap
Açıklama:
Kanji türü resim-yazı Çin'de kullanılmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
Fenike alfabesi ile ilgili ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Yaklaşık 3000 bin yıl önce Fenikeliler tarafından icat edilmiştir
B
İbranice ve Arapça Fenike alfabesinden türemiştir
C
Fenike alfabesi yalnızca ünlülerden oluşmaktadır
D
Fenikeliler, Doğu Akdeniz çevresindeki halklarla ticaret yaptıklarından alfabelerini bu bölgelere de yayma imkanı bulmuşlardır
E
Sesli harfler alfabeye çok sonraları eklenmiştir
Açıklama:
Fenike alfabesi yalnızca ünsüzlerden, yani konuşma dilinde ancak ünlülerle bir araya geldiklerinde duyulan seslerden oluştur. Sessiz harfler olarak bilinen bu işaretlere sesli harfler çok sonraları eklenmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran temel özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sayısallık
B
Etkileşimlilik
C
Taşınabilirlik
D
Kitleleştirme
E
Eşzamansızlık
Açıklama:
Yeni medya, geleneksel medyanın aksine okuyucu ve izleyicilerin, kişisel tercihlerine uygun iletişim imkanı veren kitlesizleştirme özelliği taşır. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
............. teknolojilerinin gelişmesiyle ortaya çıkan sosyal medya kavramını kişiler, organizasyonlar, topluluklar arasında etkileşimli iletişim kurulmasını sağlayan web veya mobil tabanlı yeni iletişim ortamı olarak tanımlamak mümkündür.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Web 1.0
B
Web
C
Web 3.0
D
Web 2.0
E
İletişim
Açıklama:
Web 2.0 teknolojilerinin gelişmesiyle ortaya çıkan sosyal medya kavramını kişiler, organizasyonlar, topluluklar arasında etkileşimli iletişim kurulmasını sağlayan web veya mobil tabanlı yeni iletişim ortamı olarak tanımlamak mümkündür. Doğru cevap D'dir.
Soru 30
Sosyal medya kullanıcılarının kendi hayatlarında, fiziksel ortamda gerçekleşen veya tanık oldukları olayları adeta bir
gazeteci gibi sosyal medya üzerinden paylaşmaktadırlar. Bu durum hangi gazetecilik kavramıyla açıklanabilir?
gazeteci gibi sosyal medya üzerinden paylaşmaktadırlar. Bu durum hangi gazetecilik kavramıyla açıklanabilir?
Seçenekler
A
Yurttaş gazeteciliği
B
Bilişim gazeteciliği
C
Sorumlu gazetecilik
D
Araştırmacı gazetecilik
E
Barış gazeteciliği
Açıklama:
Sosyal medya kullanıcılarının kendi hayatlarında, fiziksel ortamda gerçekleşen veya tanık oldukları olayları adeta bir gazeteci gibi sosyal medya üzerinden paylaşmaktadırlar. Bu durum her bir kullanıcıyı aynı zamanda birer yurttaş gazetecisi olarak tanımlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan’a göre mesaj neye göre şekillenir?
Seçenekler
A
Kaynağın kişilik özelliklerine göre
B
Alıcının kişilik özelliklerine göre
C
Mesajın yapısal özelliklerine göre
D
Dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre
E
Mesajın amaçlarına göre
Açıklama:
İletişim süreci, iletişim kuramcıları tarafından güncellenerek tanımlanmaktadır. İletişim en basit haliyle mesajın bir verici tarafından, bir ortam aracılığıyla alıcıya iletilmesi
olarak özetlenebilir. Teknolojik gelişmelerle ortamın (medium) değişmesiyle birlikte vericinin ve alıcının özellikleri de değişir. Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan’a
göre ortam mesajın kendisi haline gelir. Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir.
olarak özetlenebilir. Teknolojik gelişmelerle ortamın (medium) değişmesiyle birlikte vericinin ve alıcının özellikleri de değişir. Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan’a
göre ortam mesajın kendisi haline gelir. Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir.
Soru 32
Tarihte bir başka topluluk üstünde hakimiyet kuran pekçok uygarlık öncelikle neyi hedeflemiştir?
Seçenekler
A
Kendi dilini yaygınlaştırmayı
B
Kendi toplumsal özelliklerini yaygınlaştırmayı
C
Kendi ekonomisini güçlendirmeyi
D
Yönetsel gücünü pekiştiştirmeyi
E
Toplumsal ilişkilerini güçlendirmeyi
Açıklama:
İletişimin daha geniş kitleler arasında gerçekleşebilmesi kod sisteminin ve teknolojisinin yaygınlığıyla mümkündür. Sosyal bir canlı olan insan, tarih boyunca ekonomik, politik nedenlerle başka kültürlerle iletişim kurma çabasında olmuştur. Bu çaba farklı kültürlerden gelen insanların birbirini anlama ve iletişim kurmaları amacıyla şekillenmiş, çeşitli
teknolojilerin üretilmesine neden olmuştur. Tarihte bir başka topluluk üstünde hakimiyet kuran pekçok uygarlık öncelikle kendi fikirlerini yaymak ve hakimiyetini sürekli kılmak
amacıyla kendi dilini yaygınlaştırmayı hedeflemiştir.
teknolojilerin üretilmesine neden olmuştur. Tarihte bir başka topluluk üstünde hakimiyet kuran pekçok uygarlık öncelikle kendi fikirlerini yaymak ve hakimiyetini sürekli kılmak
amacıyla kendi dilini yaygınlaştırmayı hedeflemiştir.
Soru 33
Sözlü kültür toplumları ne tür toplumlardır?
Seçenekler
A
Toplumsal iletişimi güçlendirmeye özen gösteren
B
Diğer toplumlara saygı göstermeye özen gösteren
C
Ekonomisini güçlendirmeye özen gösteren
D
Yeniliklere açık olmaya özen gösteren
E
Geleneklerini korumaya özen gösteren
Açıklama:
Bulunduğumuz zamandan yazının icadından önceki dönemi anlamak için biraz çaba göstermek gerekmektedir. Bu dönemde insanlar arasındaki iletişim sadece söze dayalı olarak
kurulmuştur, kulak en önemli duyu organıdır. Dolayısıyla bu iletişim coğrafi olarak da sınırlanmış bir iletişim biçimi olmuştur. Sözlü iletişimde abartılı tekrarlar söz konusudur.
Bu iletişim biçimi temel olarak bir yarışma formatında şekillenir. Bu kültürde karşılıklı alay, aşağılama olduğu gibi övgüler de hayli abartılı olarak ifade edilir. Anadolu’da, çeşitli
yörelerde gelenek haline gelmiş, aşıkların atışması buna bir örnek olarak gösterilebilir. Sözlü kültür toplumları kabile tipi topluluklar olduklarından dışarıya kapalı, eleştiri ve
değişimden hoşlanmayan, geleneklerini korumaya özen gösteren toplumlardır.
kurulmuştur, kulak en önemli duyu organıdır. Dolayısıyla bu iletişim coğrafi olarak da sınırlanmış bir iletişim biçimi olmuştur. Sözlü iletişimde abartılı tekrarlar söz konusudur.
Bu iletişim biçimi temel olarak bir yarışma formatında şekillenir. Bu kültürde karşılıklı alay, aşağılama olduğu gibi övgüler de hayli abartılı olarak ifade edilir. Anadolu’da, çeşitli
yörelerde gelenek haline gelmiş, aşıkların atışması buna bir örnek olarak gösterilebilir. Sözlü kültür toplumları kabile tipi topluluklar olduklarından dışarıya kapalı, eleştiri ve
değişimden hoşlanmayan, geleneklerini korumaya özen gösteren toplumlardır.
Soru 34
Yazı aşağıdakilerden hangisi şeklinde tanımlanabilir?
Seçenekler
A
Seslerin uyumlu bir bileşime dönüşmüş hali
B
Belli sayıdaki sesin işaretlere dönüşmüş hali
C
Sessiz uyumlaştırıcıların geliştirilmiş hali
D
Sesli ve sessiz uyaranların bileşkesi
E
Sesli uyaranların ifade edilmiş hali
Açıklama:
Yaklaşık 3000 yıl önce Fenikeliler tarafından icat edilen alfabe ise belli sayıdaki sesin işaretlere dönüşmüş halidir. İşaret sistemine dayandırılmış olan alfabeyi öğrenmek Çin
yazısındaki binlerce göstergeyi, Mısırdaki yüzlerce hiyeroglifi veya Mezopatamyadaki altıyüz göstergeli çivi yazısını öğrenmekten çok daha kolaydır. Fenike alfabesi yalnızca ünsüzlerden, yani konuşma dilinde ancak ünlülerle biraraya geldiklerinde duyulan seslerden oluşur. Sessiz harfler olarak bilinen bu işaretlere sesli harfler çok sonraları eklenmiştir.
yazısındaki binlerce göstergeyi, Mısırdaki yüzlerce hiyeroglifi veya Mezopatamyadaki altıyüz göstergeli çivi yazısını öğrenmekten çok daha kolaydır. Fenike alfabesi yalnızca ünsüzlerden, yani konuşma dilinde ancak ünlülerle biraraya geldiklerinde duyulan seslerden oluşur. Sessiz harfler olarak bilinen bu işaretlere sesli harfler çok sonraları eklenmiştir.
Soru 35
Yazılı iletişimin en azından ekonomik açıdan ileri olan toplumlarda hakim hale gelmesi hangi yolla mümkün olmuştur?
Seçenekler
A
Pazar haberlerinin iletilmesi zorunluluğuyla
B
Sanayideki gelişmelerin duyurulması zorunluluğuyla
C
Zorunlu ve genelleştirilmiş ilkokulların kurulması yoluyla
D
Kiliselerin iletişimin önemini yaygınlaştırması yoluyla
E
Kralların toplumsal iletişimi yapılandırması yoluyla
Açıklama:
Haber mektuplarının elle yazılması ve sansürden uzak olmaları matbaanın keşfinden sonra da bir süreliğine onlara üstünlük sağlamıştır. Yazılı iletişimin en azından ekonomik açıdan ileri olan toplumlarda hakim hale gelmesi ancak 19. Yüzyılın sonunda, sanayileşmenin ilerlemesiyle zorunlu ve genelleştirilmiş ilkokulların kurulmasıyla mümkün olmuştur.
Soru 36
Basın özgürlüğünün dördüncü savunmasıhangi düşünceye dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Hakikate yurttaşlar arasındaki kısıtlamasız tartışma yoluyla ulaşılacağı
B
Hakikate yöneticiler arasındaki tartışma yoluyla ulaşılacağı
C
Hakikate yurttaşlar ve yöneticiler arasındaki tartışma yoluyla ulaşılacağı
D
Hakikate farklı yurttaş gruplarının tartışması yoluyla ulaşılacağı
E
Hakikate yurttaş temsilcilerinin oluşturacağı mekanizmalardaki tartışma yoluyla ulaşılacağı
Açıklama:
Basın özgürlüğünü destekleyen Euro-Amerikan devrimi, özellikle 18. yüzyıl boyunca, devlet sansürünün sınırları konusunda çeşitli yeni ve iyi işlenmiş fikirlerin geliştirilmesine
neden olmuştur. İfade özgürlüğünü, yayımcılığı ve okurluğu savunan bu felsefi açıklamalar günümüzde etkisini yitirmiş görünmektedir. Modern anlamda basın özgürlüğü fikrini
doğduğu yer olan İngiltere’den dört farklı sav çıkmıştır. İlki teolojik yaklaşım, devlet sansürünü Tanrı’nın insanlara verdiği akıl adına eleştirirken, ikincisi basın davranışlarının
bireyin haklarına uygun olması gerektiğini savunmaktadır. Üçüncü sav olan faydacılık kuramı ise kamuoyu üzerindeki devlet sansürünü baskı yönetimine verilmiş açık bir kart
olarak görmekte ve yönetilenlerin mutluluğunun en üst seviyeye çıkarılması ilkesine aykırı bulmaktadır. Basın özgürlüğünün dördüncü savunması, hakikate yurttaşlar arasındaki
kısıtlamasız tartışma yoluyla ulaşılacağı düşüncesine dayanmaktadır.
neden olmuştur. İfade özgürlüğünü, yayımcılığı ve okurluğu savunan bu felsefi açıklamalar günümüzde etkisini yitirmiş görünmektedir. Modern anlamda basın özgürlüğü fikrini
doğduğu yer olan İngiltere’den dört farklı sav çıkmıştır. İlki teolojik yaklaşım, devlet sansürünü Tanrı’nın insanlara verdiği akıl adına eleştirirken, ikincisi basın davranışlarının
bireyin haklarına uygun olması gerektiğini savunmaktadır. Üçüncü sav olan faydacılık kuramı ise kamuoyu üzerindeki devlet sansürünü baskı yönetimine verilmiş açık bir kart
olarak görmekte ve yönetilenlerin mutluluğunun en üst seviyeye çıkarılması ilkesine aykırı bulmaktadır. Basın özgürlüğünün dördüncü savunması, hakikate yurttaşlar arasındaki
kısıtlamasız tartışma yoluyla ulaşılacağı düşüncesine dayanmaktadır.
Soru 37
İletişim galaksisinin farklı gezegenlerini birleştiren başlıca güç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Digital platformlar
B
Radyo
C
Televizyon
D
Bilgisayar
E
Gazete
Açıklama:
İletişim galaksisinin farklı gezegenlerini birleştiren başlıca güç bilgisayar olmuştur. En yaygın haliyle hesap makineleri, bir televizyon izleyicisinin, gazete okuyucusunun anlayamayacağı bir biçimde ve hızda iletişim dünyasının temelini oluşturmuştur. Yaşadığımız yüzyıl insanlık tarihinin başından beri bilimsel keşif ve teknolojik icat bakımından açık farkla en zengin yüzyıl olmuştur. Bu yüzıl aynı zamanda hayat tarzının değişiminin dünyanın bütün toplulukları için, özellikle ekonomik ve teknolojik açıdan ileride olanlar için
en önemli yüzyıl olmuştur.
en önemli yüzyıl olmuştur.
Soru 38
Robert Berkowitz ve Michael Eisenberg'e göre bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari beceriler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Tespit etme
B
Erişim
C
Değerlendirme
D
Sentezleme
E
Anlama
Açıklama:
Robert Berkowitz ve Michael Eisenberg adlı iki kütüphane uzmanını 1990 yılında bilgi toplumu olma becerelerini Büyük Altılı (The Big Six) adını verdikleri metodolojiyle açıklamaya çalışmışlardır. Bu metodolojiye göre bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari becerileri tanımlayan altı başlık şöyledir;
1. İşin Tanımlanması, Gereksinim Duyulan Bilginin Belirlenmesi
2. Bilgi Arama Stratejileri
3. Tesbit etme ve Erişim
4. Bulunan Bilginin Kullanılması
5. Sentezleme
6. Değerlendirme
1. İşin Tanımlanması, Gereksinim Duyulan Bilginin Belirlenmesi
2. Bilgi Arama Stratejileri
3. Tesbit etme ve Erişim
4. Bulunan Bilginin Kullanılması
5. Sentezleme
6. Değerlendirme
Soru 39
Yeni medya sayesinde iletişim sürecinde gerçekleşen en önemli değişim nedir?
Seçenekler
A
Alıcının öneminin artması
B
Alıcının gücünün dönüşüme uğraması
C
Kaynağın öneminin azalması
D
İletişim sürecinin çok yönlü hale dönüşmesi
E
Kaynağın öneminin dönüşüme uğraması
Açıklama:
İnsanlık tarihi açısından değerlendirildiğinde bugüne kadarki hiçbir iletişim ortamının erişemediği bir hızda gündelik yaşamın bir parçası haline gelen, toplumsal hayatı ve gündelik yaşam alışkanlıklarını köklü bir şekilde değiştiren yeni medya, bilgisayarı, akıllı cep telefonlarını, interneti, oyun konsollarını, sayısal müzik çalarları, tablet bilgisayarları kapsayan geniş bir ortamı ifade etmektedir. Gazete, radyo, televizyon ve sinemadan oluşan geleneksel medyadan etkileşim, eşzamansızlık, kitlesizleştirme gibi özellikleriyle ayrılan bu
yeni ortam bilgi edinme ve iletişim kurma anlamında yeni bir demokratikleşme sürecini de beraberinde getirmiştir. Yeni medya sayesinde yazının icadından günümüze tek yönlü
olarak şekillenen iletişim süreci ilk kez çok yönlü bir hal almıştır.
yeni ortam bilgi edinme ve iletişim kurma anlamında yeni bir demokratikleşme sürecini de beraberinde getirmiştir. Yeni medya sayesinde yazının icadından günümüze tek yönlü
olarak şekillenen iletişim süreci ilk kez çok yönlü bir hal almıştır.
Soru 40
Yeni medya sayesinde mümkün olan en temel farklılık nedir?
Seçenekler
A
Bilgiye ulaşma hız ve özgürlüğünün çok artması
B
Zamandan ve mekandan bağımsız iletişim kurma özgürlüğü sağlaması
C
Farklı insanları tanıyabilme özgürlüğü sağlaması
D
Teknik sınırlılıkları aşabilme özgürlüğü sağlaması
E
İnsanların boş zamanlarını değerlendirme özgürlüğü sağlaması
Açıklama:
Sanayi devrimi öncesi sözlü kültürlerde cemaat hayatı süren insanlar, yüzyıllar sonra yeni medya sayesinde yeniden cemaatler oluşturmaya başlamışlardır. Yeni çağın cemaatleri öncekinden farklı olarak, aynı soydan, aynı kültürden, aynı coğrafyadan insanlar yerine, kendileri gibi düşünen, benzer zevklere veya dünya görüşüne sahip, farklı coğrafya
ve kültürlerde yaşayan farklı insanlardan oluşmaktadır. Zamandan ve mekandan bağımsız iletişim kurma özgürlüğü ancak yeni medya sayesinde mümkün olmuştur. Yeni medya
üzerinden şekillenen iletişim sürecinde insanlar sadece zaman ve mekandan değil, aynı zamanda toplumsal rollerden de arınmış olarak iletişim kurarlar.
ve kültürlerde yaşayan farklı insanlardan oluşmaktadır. Zamandan ve mekandan bağımsız iletişim kurma özgürlüğü ancak yeni medya sayesinde mümkün olmuştur. Yeni medya
üzerinden şekillenen iletişim sürecinde insanlar sadece zaman ve mekandan değil, aynı zamanda toplumsal rollerden de arınmış olarak iletişim kurarlar.
Soru 41
Yeni medya yaygınlaştıkça ortaya çıkan en temel tatışmalardan birisinin konusu nedir?
Seçenekler
A
Telif hakları
B
İletişim özgürlüğü
C
Cevap hakkı
D
Yorum hakkı
E
Düzeltme hakkı
Açıklama:
Yeni medya yaygınlaştıkça her teknolojik gelişmede olduğu gibi pek çok tartışmaya da neden olmuştur. Toplumsal hayat üzerindeki değiştirme gücü nedeniyle yakın geçmişe ait alışkanlıkların, gelir modellerinin yeniden sorgulanmasına neden olan yeni medya ile ilgili güncelliğini yitirmeyen tartışmalardan biri de telif haklarıdır. Yeni medyanın
paylaşma olanaklarının başlangıçta film ve müzik endüstrisini olumsuz yönde etkilediği düşünüldüğünden sert tedbirlerin alınmasına neden olmuştur. Müzik ve film paylaşmaya
olanak tanıyan web sitesi sahipleri hakkında hapis cezasına varan yaptırımlar uygulanmıştır. Oysa yeni medyanın önemli etkilerinden biri de herhangi birinin bir orkestraya
veya enstrümanlara ihtiyaç duymaksızın kendi bestesini yapmasına ve herhangi bir dağıtım ağına ihtiyaç duymadan paylaşmasına olanak vermesidir.
paylaşma olanaklarının başlangıçta film ve müzik endüstrisini olumsuz yönde etkilediği düşünüldüğünden sert tedbirlerin alınmasına neden olmuştur. Müzik ve film paylaşmaya
olanak tanıyan web sitesi sahipleri hakkında hapis cezasına varan yaptırımlar uygulanmıştır. Oysa yeni medyanın önemli etkilerinden biri de herhangi birinin bir orkestraya
veya enstrümanlara ihtiyaç duymaksızın kendi bestesini yapmasına ve herhangi bir dağıtım ağına ihtiyaç duymadan paylaşmasına olanak vermesidir.
Soru 42
Sosyal medyanın her geçen gün daha yüksek sayıda kullanıcı tarafından tanınması ve yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkan bir diğer kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kamusal özgürlük
B
Haber yorumculuğu
C
Yurttaş gazeteciliği
D
Yurttaş dayanışması
E
Farklılışma eğilimi
Açıklama:
Sosyal medyanın her geçen gün daha yüksek sayıda kullanıcı tarafından tanınması ve yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkan bir diğer kavram yurttaş gazeteciliği kavramıdır. Yurttaş gazeteciği, sosyal medya üzerinden geleneksel medya aracılığıyla yayınlanmış haberlerin paylaşımından ve yorumlanmasından çok farklı bir durumu anlatmak
için kullanılmaktadır. Sosyal medya kullanıcılarının kendi hayatlarında, fiziksel ortamda gerçekleşen veya tanık oldukları olayları adeta bir gazeteci gibi sosyal medya üzerinden
paylaşmaktadırlar. Bu durum her bir kullanıcıyı aynı zamanda birer yurttaş gazetecisi olarak tanımlar.
için kullanılmaktadır. Sosyal medya kullanıcılarının kendi hayatlarında, fiziksel ortamda gerçekleşen veya tanık oldukları olayları adeta bir gazeteci gibi sosyal medya üzerinden
paylaşmaktadırlar. Bu durum her bir kullanıcıyı aynı zamanda birer yurttaş gazetecisi olarak tanımlar.
Soru 43
İfade özgürlüğünün sınırlarını aşağıdakilerden hangisi belirler?
Seçenekler
A
Eğitim düzeyi
B
Teknolojik imkanlar
C
İletişim becerisi
D
Yorumlama becerisi
E
Nefret söylemi
Açıklama:
İfade özgürlüğü kavramı yeni medya ile birlikte farklı boyuttaki tartışmalara neden olmaktadır. Bu tartışmalardan biri de ifade özgürlüğünün sınırları var mıdır? sorusu etrafında gerçekleşir. İfade özgürlüğünün sınırlarını nefret söylemi belirler.
Soru 44
Nefret söyleminin ortaya ıkmasında etken olan faktörlerden birisi hangisidir?
Seçenekler
A
Taraftarlık
B
Stereotipler
C
Eğitim
D
Tutumlar
E
İnançlar
Açıklama:
Nefret söyleminin ortaya çıkmasında, kendinden/biz olarak kurulan aidiyetten farklı olana yönelik üretilen veya kurgulanan olumsuz etiketlemeler, stereotipler, önyargılar ve ayrımcılık uygulamaları rol oynar. Kültürel kimlikler ve grup özellikleri gibi unsurlar nefret söyleminin kullanılmasını etkiler, ancak yükselen milliyetçilik ve farklı olana tahammülsüzlük gibi koşullarda, nefret dili yükselir ve etkisini arttırır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi sonuçlarında nefret söylemi için yapılan en temel vurgu hoşgörüsüzlüğe dayalı nefreti yayan, kışkırtan, teşvik eden veya meşrulaştıran her türlü ifade biçimi üzerinedir.
Soru 45
Nefret suçlarının engellenmesini sağlayan olgulardan birisi hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası konjonktür
B
Kişilk özellikleri
C
İfade özgürlüğü
D
Medya okur-yazarlığı
E
Okur-yazarlık düzeyi
Açıklama:
Toplumu oluşturan bireylerin çoğunluğunun ve/veya baskın olan grupların etnik kökeni, dini inancı, politik görüşü, cinsiyeti, cinsel tercihleri nedeniyle farklı olanlara yönelik uyguladığı nefret söylemi iletişim ve ifade özgürlüğünün önündeki önemli engellerden biridir. Nefret suçlarının engellenmesi ancak farkındalık kampanyaları, medya okur yazarlığının yaygın olarak öğretilmesi ve yasal yaptırımlarla mümkündür. Kimi deyişlerin, ata sözlerinin dahi ayrımcı söylem ürettiğinin henüz farkına vardığımız günümüzde, nefret söyleminin üretilmesine ve yayılmasında etkin rol oynayan yeni medya aynı zamanda nefret söylemine karşı bilinç oluşturmak ve bu bilinci yaymak amacıyla kullanılmaya
elverişli bir ortamdır.
elverişli bir ortamdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecini oluşturan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşam alanıyla ilgili bilgiler
B
Durumlarla ilgili duygular
C
Çevreyle ilgili bilgiler
D
Teknolojik gelişmeler
E
Olaylarla ilgili düşünceler
Açıklama:
GİRİŞ
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, yaşam alanıyla, çevreyle ilgili bilgilerin, durumlar ve olaylarla ilgili duygu ve düşüncelerin paylaşılma süreci iletişim sürecini oluşturmaktadır.
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, yaşam alanıyla, çevreyle ilgili bilgilerin, durumlar ve olaylarla ilgili duygu ve düşüncelerin paylaşılma süreci iletişim sürecini oluşturmaktadır.
Soru 47
“Ortam mesajın kendisi haline gelir” yaklaşımını dile getiren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aldous Huxley
B
Manuel Castells
C
Marshall McLuhan
D
Daniel Bell
E
Harold Innis
Açıklama:
İLETİŞİM
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan’a göre ortam mesajın kendisi haline gelir. Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir. Gazeteye basılan bir haber, gazete haberidir, aynı haberin televizyondan yayınlanması mesajı farklılaştırır, televizyon ortamına uygun hale getirir, internetten yayılması ise internet ortamına uygun olarak şekillenmesine neden olur.
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan’a göre ortam mesajın kendisi haline gelir. Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir. Gazeteye basılan bir haber, gazete haberidir, aynı haberin televizyondan yayınlanması mesajı farklılaştırır, televizyon ortamına uygun hale getirir, internetten yayılması ise internet ortamına uygun olarak şekillenmesine neden olur.
Soru 48
I. Sözlü iletişimde abartılı tekrarlar söz konusudur.
II. Sözlü iletişim insanı soyut ve çözümsel biçimde düşünür.
III. Sözlü iletişimde insanlar bütün duygularıyla gösteriye katılırlar.
IV. Sözlü iletişimde roman uzun süre etkili tek iletişim aracı olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri sözlü iletişimin özelliklerini tanımlar?
II. Sözlü iletişim insanı soyut ve çözümsel biçimde düşünür.
III. Sözlü iletişimde insanlar bütün duygularıyla gösteriye katılırlar.
IV. Sözlü iletişimde roman uzun süre etkili tek iletişim aracı olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri sözlü iletişimin özelliklerini tanımlar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Sözlü İletişim
Sözlü iletişimde abartılı tekrarlar söz konusudur. Bu iletişim biçimi temel olarak bir yarışma formatında şekillenir. Bu kültürde karşılıklı alay, aşağılama olduğu gibi övgüler de hayli abartılı olarak ifade edilir. Anadolu’da, çeşitli yörelerde gelenek haline gelmiş, aşıkların atışması buna bir örnek olarak gösterilebilir. Sözlü kültür toplumları kabile tipi topluluklar olduklarından dışarıya kapalı, eleştiri ve değişimden hoşlanmayan, geleneklerini korumaya özen gösteren toplumlardır. Günümüz insanı sinema, tiyatro gibi toplu eğlence mekânlarında sessiz bir izleyici konumundadır. Oysa sözlü kültür toplumlarında insanlar bütün duygularıyla gösteriye katılırlar. Sözlü kültür insanı soyut ve çözümsel düşünmek yerine konumsal bir biçimde düşünür. Sözlü kültürde şiir etkili uzun süre etkili tek iletişim aracı olmuştur. Dolayısıyla, doğru yanıt D seçeneğidir.
Sözlü iletişimde abartılı tekrarlar söz konusudur. Bu iletişim biçimi temel olarak bir yarışma formatında şekillenir. Bu kültürde karşılıklı alay, aşağılama olduğu gibi övgüler de hayli abartılı olarak ifade edilir. Anadolu’da, çeşitli yörelerde gelenek haline gelmiş, aşıkların atışması buna bir örnek olarak gösterilebilir. Sözlü kültür toplumları kabile tipi topluluklar olduklarından dışarıya kapalı, eleştiri ve değişimden hoşlanmayan, geleneklerini korumaya özen gösteren toplumlardır. Günümüz insanı sinema, tiyatro gibi toplu eğlence mekânlarında sessiz bir izleyici konumundadır. Oysa sözlü kültür toplumlarında insanlar bütün duygularıyla gösteriye katılırlar. Sözlü kültür insanı soyut ve çözümsel düşünmek yerine konumsal bir biçimde düşünür. Sözlü kültürde şiir etkili uzun süre etkili tek iletişim aracı olmuştur. Dolayısıyla, doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 49
Tarihte ilk yazının …………… tarafından bulunduğu kabul edilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Çinliler
B
Sümerler
C
Mayalar
D
Aztekler
E
Mısırlılar
Açıklama:
Yazılı İletişim
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, tarihte ilk yazının Sümer’ler tarafından bulunduğu kabul edilir. Daha sonra Mısırlılar, Çinliler, Mayalar ve Aztekler kendi yazı dillerini yaratmışlardır.
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, tarihte ilk yazının Sümer’ler tarafından bulunduğu kabul edilir. Daha sonra Mısırlılar, Çinliler, Mayalar ve Aztekler kendi yazı dillerini yaratmışlardır.
Soru 50
Önemli haberleri yayma amacına hizmet eden mektuplar hangi yüzyıldan itibaren görülmüştür?
Seçenekler
A
- yüzyıl
B
13. yüzyıl
C
14. yüzyıl
D
15. yüzyıl
E
16. yüzyıl
Açıklama:
Yazılı İletişim
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, önemli haberleri yayma amacına hizmet eden mektuplar 15. yüzyıldan itibaren görülmüştür.
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, önemli haberleri yayma amacına hizmet eden mektuplar 15. yüzyıldan itibaren görülmüştür.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi basın özgürlüğü için uygun bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Basın özgürlüğü kişinin sahip olduğu düşünce ve ifade özgürlüğünü tanımlar.
B
Basın özgürlüğü bilgiye ulaşma özgürlüğüdür.
C
Basın özgürlüğü ile düşünce açıklama özgürlüğü özdeş kavramlardır.
D
Basın yoluyla düşünce açıklama özgürlüğü demokratik sistemin özünde var olan, bir siyasi yapının demokratik nitelik taşıyıp taşımadığının ölçütünü oluşturan bir kavramdır.
E
Otoriter rejimlerde yurttaşlar için basın özgürlüğü güvence altına alınmıştır.
Açıklama:
Matbaanın Keşfi ve İletişim
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, basın özgürlüğünün diğer bir ayağı kişinin sahip olduğu düşünce ve ifade özgürlüğünün yanı sıra bilgiye ulaşma özgürlüğüdür. Bilgiye ulaşma özgürlüğü ve yetkililerin nasıl çalıştığından haberdar olma hakkı, basının her türlü bilgiyi, haberi halka ulaştırabilmesini olanaklı hale getirir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göre, kamu yararını ilgilendiren konularda bilgi ve fikirleri açıklamak basının görevidir. Basın özgürlüğü ile düşünce açıklama özgürlüğü özdeş kavramlardır. Basın yoluyla düşünce açıklama özgürlüğü demokratik sistemin özünde var olan, bir siyasi yapının demokratik nitelik taşıyıp taşımadığının ölçütünü oluşturan bir kavramdır. Çağdaş ve gerçek, çoğulcu, siyasal, ideolojik sistem dönüşümlerinde açık demokrasilerde, kişi hak ve özgürlükleri siyasal iktidara karşı korunduğu halde; belli bir siyasi zihniyet etrafında toplanmanın demokrasi olarak algılandığı rejimlerde, izin verilmeyen düşünce alanlarının söz konusu rejimi demokrasi olmaktan çıkardığı söylenebilir. Sınırlı bir çoğunluk söz konusuysa demokrasiden söz edilemez.
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, basın özgürlüğünün diğer bir ayağı kişinin sahip olduğu düşünce ve ifade özgürlüğünün yanı sıra bilgiye ulaşma özgürlüğüdür. Bilgiye ulaşma özgürlüğü ve yetkililerin nasıl çalıştığından haberdar olma hakkı, basının her türlü bilgiyi, haberi halka ulaştırabilmesini olanaklı hale getirir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göre, kamu yararını ilgilendiren konularda bilgi ve fikirleri açıklamak basının görevidir. Basın özgürlüğü ile düşünce açıklama özgürlüğü özdeş kavramlardır. Basın yoluyla düşünce açıklama özgürlüğü demokratik sistemin özünde var olan, bir siyasi yapının demokratik nitelik taşıyıp taşımadığının ölçütünü oluşturan bir kavramdır. Çağdaş ve gerçek, çoğulcu, siyasal, ideolojik sistem dönüşümlerinde açık demokrasilerde, kişi hak ve özgürlükleri siyasal iktidara karşı korunduğu halde; belli bir siyasi zihniyet etrafında toplanmanın demokrasi olarak algılandığı rejimlerde, izin verilmeyen düşünce alanlarının söz konusu rejimi demokrasi olmaktan çıkardığı söylenebilir. Sınırlı bir çoğunluk söz konusuysa demokrasiden söz edilemez.
Soru 52
Türkiye’de ilk radyo yayını hangi yılda ve nerede başlamıştır?
Seçenekler
A
1925-Ankara
B
1927-Ankara
C
1929-İstanbul
D
1927-İstanbul
E
1925-İstanbul
Açıklama:
Matbaanın Keşfi ve İletişim
Türkiye’de ilk radyo yayını 6 Mayıs 1927’de İstanbul’da başlamıştır. Yaklaşık 60 yıl kadar radyo yayınları sadece devlet tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu yüzden doğru yanıt D seçeneğidir.
Türkiye’de ilk radyo yayını 6 Mayıs 1927’de İstanbul’da başlamıştır. Yaklaşık 60 yıl kadar radyo yayınları sadece devlet tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu yüzden doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 53
Robert Berkowitz ve Michael Eisenberg’in geliştirdikleri metodolojiye göre, aşağıdakilerden hangisi bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari becerilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sentezleme
B
İlerici soyutlama
C
Bulunan bilginin kullanılması
D
Tespit etme ve erişim
E
Bilgi arama stratejileri
Açıklama:
Sayısal İletişim
Robert Berkowitz ve Michael Eisenberg adlı iki kütüphane uzmanını 1990 yılında bilgi toplumu olma becerilerini Büyük Altılı (The Big Six) adını verdikleri metodolojiyle açıklamaya çalışmışlardır. Bu metodolojiye göre bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari becerileri tanımlayan altı başlık şöyledir:
Robert Berkowitz ve Michael Eisenberg adlı iki kütüphane uzmanını 1990 yılında bilgi toplumu olma becerilerini Büyük Altılı (The Big Six) adını verdikleri metodolojiyle açıklamaya çalışmışlardır. Bu metodolojiye göre bilgi toplumu olabilmek için gerekli asgari becerileri tanımlayan altı başlık şöyledir:
- İşin Tanımlanması, Gereksinim Duyulan Bilginin Belirlenmesi
- Bilgi Arama Stratejileri
- Tespit etme ve Erişim
- Bulunan Bilginin Kullanılması
- Sentezleme
- Değerlendirme
Soru 54
Kullanıcılarına diledikleri zamanda ve diledikleri yerde iletişim olanağı sağlayan; zaman ve mekândan bağımsız iletişim ortamı niteliği yeni medyanın …………….. özelliğidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Sayısallık
B
Eşzamansızlık
C
Etkileşimlilik
D
Kitlesizleştirme
E
Taşınabilirlik
Açıklama:
Yeni Medya ve İletişim Özgürlüğü
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, kullanıcılarına diledikleri zamanda ve diledikleri yerde iletişim olanağı sağlayan; zaman ve mekândan bağımsız iletişim ortamı niteliği yeni medyanın taşınabilirlik özelliğidir.
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, kullanıcılarına diledikleri zamanda ve diledikleri yerde iletişim olanağı sağlayan; zaman ve mekândan bağımsız iletişim ortamı niteliği yeni medyanın taşınabilirlik özelliğidir.
Soru 55
İnternetin ilk dönemlerini ifade eden ve kullanıcıların interneti daha çok bilgi edinmek için kullandığı evre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Web 3.0
B
Web 1.0
C
Web 2.0
D
Web 4.0
E
Web 5.0
Açıklama:
Yeni Medya ve İletişim Özgürlüğü
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, internetin ilk dönemlerini ifade eden Web 1.0 döneminde kullanıcılar interneti daha çok bilgi edinmek için kullanırken, Web 2.0 teknolojilerinin gelişmesiyle sosyal medya olanakları sayesinde insanlar ortamın sağladığı bilgiye kolayca ulaşmanın yanı sıra bilgiyi üretir ve paylaşır hale gelmişler, hem üretici hem de tüketici kimliği kazanmışlardır.
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, internetin ilk dönemlerini ifade eden Web 1.0 döneminde kullanıcılar interneti daha çok bilgi edinmek için kullanırken, Web 2.0 teknolojilerinin gelişmesiyle sosyal medya olanakları sayesinde insanlar ortamın sağladığı bilgiye kolayca ulaşmanın yanı sıra bilgiyi üretir ve paylaşır hale gelmişler, hem üretici hem de tüketici kimliği kazanmışlardır.
Soru 56
Medyalaştırma kavramına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?
- Mesaj aracın kendisidir, diğer bir ifade ile araç mesajdır
- Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir
- Aracın değişmesiyle birlikte vericinin ve alıcının özellikleri de değişir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Soruda medyalaştırmaya ilişkin verilen ifadelerin hangi/hangilerinin doğru olduğu sorulmaktadır. Teknolojik gelişmelerle ortamın (medium) değişmesiyle birlikte vericinin ve alıcının özellikleri de değişir. Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan’a göre ortam mesajın kendisi haline gelir. Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir. Gazeteye basılan bir haber, gazete haberidir, aynı haberin televizyondan yayınlanması mesajı farklılaştırır, televizyon ortamına uygun hale getirir, İnternetin yayılması ise İnternet ortamına uygun olarak şekillenmesine neden olur. Bu duruma kısaca medyalaştırma diyebiliriz. Sorunun çözümünde medyalaştırma kavramına ilişkin özellikler bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 57
Her iletişimde, iletilen bir mesaj, mesajı gönderen bir kaynak, mesajı alan bir alıcı (hedef), mesajın iletildiği bir ortam (bağlam), mesajın iletildiği bir kanal vardır. Eğer iletiye verilen bir cevap varsa buna geri bildirim denir.
Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi televizyon iletişim sürecinde mesajı tanımlayan unsurdur?
Yukarıdaki açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi televizyon iletişim sürecinde mesajı tanımlayan unsurdur?
Seçenekler
A
Televizyon sahibi/yayıncı
B
İzleyici/izlerkitle
C
Televizyon programı
D
İzlenme oranı
E
Uydu teknolojileri
Açıklama:
Soruda iletişim sürecinin unsurları tanımlanmakta ve bu unsurlardan hangisinin televizyon iletişim sürecinde mesaj unsuru olduğu sorulmaktadır. Televizyon iletişim sürecinde mesaj, televizyon programı yapımcının ne söyleyeceğidir. Diğer bir ifade ile televizyonda mesaj, programcının belirli amaçlar doğrultusunda üreteceği programlardır. Sorunun çözümünde iletişim sürecinin unsurları bilinmeli ve bu unsurlar televizyon iletişim surecine uygulanabilmelidir.
Soru 58
Günümüz insanı “cinayet bir suçtur ve cezalandırılır” diye düşünürken, sözlü kültür insanının bunun yerine “bir adam bir başka adamı öldürürse, o da öldürülür” şeklinde ifade etmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Seçenekler
A
Sözlü kültür insanının daha soyut düşünmesi
B
Sözlü kültür insanının somut ve çözümsel düşünmesi
C
Sözlü kültür insanının konumsal düşünmesi
D
Sözlü kültür insanının kavramsal düşünmesi
E
Sözlü kültür insanının soyut ve çözümsel düşünmesi
Açıklama:
Soruda verilen örneğin sözlü kültür insanına ilişkin hangi özelliği ifade ettiği sorulmaktadır. Sözlü kültür insanı soyut ve çözümsel düşünmek yerine konumsal bir biçimde düşünür. Günümüz insanı “cinayet bir suçtur ve cezalandırılır” diye düşünürken, sözlü kültür insanı bunun yerine “bir adam bir başka adamı öldürürse, o da öldürülür” şeklinde kavramlardan arındırılmış haliyle ifade eder. Sorunun çözümünde sözlü kültüre ilişkin özellikler bilinmeli ve verilen örneğin sözlü kültüre ilişkin hangi özelliği açıkladığı tahmin edilmelidir.
Soru 59
Aşağıdaki gelişmelerden hangileri matbaanın icadının sonuçlarındandır?
- Basının önemli bir güç olarak ortaya çıkması
- Kamuoyunun oluşması ve yansıtılması
- Köklü kültürel değişimlerin yaşanması
- Eleştirel katılımların sağlanması
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Soruda matbaanın icadıyla basın alanında yaşanan gelişmeler sorulmaktadır. Basının yaygınlaşması ve güçlenmesi sanayi devrimi ile birlikte hızlanan yüksek hızdaki otomatik makinaların geliştirilmesi sayesinde olmuştur. Yazılı mektuplardan basılı haberlere geçişe, matbaacılık alanındaki gelişmeler olanak sağlamıştır. Basılı malzemelerin artması köklü kültürel değişimlere de neden olmuştur. En önemli kitle iletişim araçlarından biri olan basın, kamuoyunun oluşmasında ve yansıtılmasında etkilidir. Demokratik rejimlerin güvencesi vatandaşların eleştirel katılımlarıdır. Matbaanın icadı ve gazeteciliğin doğuşuyla birlikte vatandaşın bu konudaki sözcüsü basın olmuştur. Bilgi, yeniden kullanılabilen ve yerinden çıkarılabilen hareketli harflerle donatılmış basımevleri, basılı malzemeler sayesinde daha önce olmadığı kadar hızla yayılırken diğer yandan bilgilerin kontrolü ve denetimi de yine basımevlerinde başlamıştır. Sorunun çözümünde matbaanın bulunmasıyla basın alanında yaşanan gelişmeler bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi temsili demokrasiyi ortadan kaldırarak, her bir bireyin yönetim ve karar sürecine doğrudan katılması anlamına gelen doğrudan demokrasi sürecine yol açan toplumsal gelişmelerdendir?
Seçenekler
A
Sözlü iletişim
B
Yazılı iletişim
C
Görsel/işitsel iletişim
D
Sayısal iletişim
E
Sözsüz iletişim
Açıklama:
Soruda, verilen demokrasi anlayışının hangi toplumsal gelişimin bir sonucu olduğu sorulmaktadır. İnternetin sayısal kültürü şekillendirirken ortaya çıkaracağı en önemli değişiklik temsili demokrasiyi ortadan kaldıracak olmasıdır. Halkı oluşturan her bir bireyin yönetim ve karar sürecine doğrudan katılması anlamına gelen doğrudan demokrasi süreci internet sayesinde gerçekleşecektir. Doğrudan demokrasiye geçiş süreci yine toplumu bilgi toplumu olmaya ve bu çağın gereklerini yerine getirecek beceri ve donanıma göre şekillendiren, eğitim veren sınırlı sayıdaki ülkede geçerli olacaktır. Sorunun çözümünde sayısal iletişimin toplumsal gelişmeye olan etkileri bilinmeli ve çıkarımda bulunulmalıdır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde bilgi toplumunun becerilerindendir?
Seçenekler
A
Okuma-yazma
B
Bilgi okur-yazarlığı
C
Görsel okur-yazarlık
D
Bilgiyi uygulama
E
Bilgiyi analiz etme
Açıklama:
Soruda bilgi toplumu olabilmede bireylerin hangi beceriye sahip olması gerektiği sorulmaktadır. Bilgi toplumundan söz edebilmek için toplumun bir takım becerilere sahip olması gerekmektedir. Nasıl cahillikten kurtulmanın yolu okuma, yazma öğrenmekse bilgi toplumu olabilmenin yolu da doğru ihtiyaçların belirlenmesi, bu ihtiyaçlara uygun bilgiye erişimin sağlanması ve bilginin doğru değerlendirilmesi gibi özelliklere sahip olmak diğer bir ifade ile bilgi okur yazarı olabilmektir. Sorunun çözümünde bilgi toplumuna ilişkin beceriler bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Etkileşim, eşzamanlılık ve bireyselleştirme
B
Etkileşim, iletişim ve bireyselleştirme
C
Etkileşim, iletişim ve kitlesizleştirme
D
Etkileşim, iletişim ve eşzamanlılık
E
Etkileşim, eşzamansızlık ve kitlesizleştirme
Açıklama:
Soruda yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran temel kavramlar sorulmaktadır. yeni medya, bilgisayar, akıllı cep telefonları, internet, oyun konsolları, sayısal müzik çalarlar, tablet bilgisayarları kapsamaktadır. Yeni medya, gazete, radyo, televizyon ve sinemadan oluşan geleneksel medyadan etkileşim, eşzamansızlık, kitlesizleştirme gibi özellikleriyle ayrılmaktadır. Sorunun çözümünde yeni medya ve geleneksel medyanın özellikleri bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 63
Sosyal medyayı ortaya çıkartan teknoloji aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Web 0.0
B
Web 1.0
C
Web 2.0
D
Web 3.0
E
Web 4.0
Açıklama:
Soruda sosyal medyanın ortaya çıkmasına neden olan teknoloji sorulmaktadır. Web 2.0 teknolojilerinin gelişmesiyle ortaya çıkan sosyal medya kavramını kişiler, organizasyonlar, topluluklar arasında etkileşimli iletişim kurulmasını sağlayan web veya mobil tabanlı yeni iletişim ortamı olarak tanımlamak mümkündür. Sorunun çözümünde web teknolojileri bilinmelidir.
Soru 64
Sosyal ağlara ilişkin aşağıdaki eşleşmelerden hangisi doğrudur?
- Ortak işbirliği Projeleri K. Blogshot ve twitter
- Blog ve microblog projeleri L. Wikipedia ve ekşi sözlük
- Sosyal ağlar M. Facebook
- Sanal sosyal dünya projeleri N. Second Life
Seçenekler
A
1-K, 2-L, 3-M, 4-N
B
1-L, 2-K, 3-M, 4-N
C
1-N, 2-K, 3-M, 4-L
D
1-M, 2-K, 3-L, 4-N
E
1-L, 2-M, 3-N, 4-K
Açıklama:
Soruda sosyal ağların hangi projelere örnek olduğu hangi şıkta doğru olarak verildiği sorulmaktadır. Wikipedia ve ekşi sözlük gibi ortak işbirliği projeleri, blogspot, twitter gibi blog ve mikroblog projeleri, youtube gibi özel içerik projeleri, facebook gibi sosyal ağlar, World of Warcraft gibi sanal oyun projeleri ve Second Life gibi sanal sosyal dünya projeleri olarak altı başlık altında toplamak mümkündür. Sorunun çözümünde sosyal ağlara ilişkin olan projeler bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 65
Anayasal demokrasilerin temel taşlarından biri olan ve bir düşünce, inanç, kanaat, tutum veya duygunun barışçıl yoldan açığa vurulması veya dış dünyada ifade edilmesinin serbest olması …….. olarak adlandırılır.
Seçenekler
A
Basın özgürlüğü
B
Vicdan özgürlüğü
C
İletişim özgürlüğü
D
İfade özgürlüğü
E
Siyasal özgürlük
Açıklama:
Soruda verilen tanımın hangi kavrama ilişkin olduğu sorulmaktadır. Anayasal demokrasilerin temel taşlarından biri olan ve bir düşünce, inanç, kanaat, tutum veya duygunun barışçı yoldan açığa vurulması veya dış dünyada ifade edilmesinin serbest olması ifade özgürlüğü olarak adlandırılmaktadır. Sorunun çözümünde tanım bilinmelidir.
Soru 66
Gazeteye basılan bir haber, gazete haberidir, aynı haberin televizyondan yayınlanması mesajı farklılaştırır, televizyon ortamına uygun hale getirir, internetten yayılması ise internet ortamına uygun olarak şekillenmesine neden olur. Bu duruma kısaca medyalaştırma diyebiliriz.
Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan’ın kısaca medyalaştırmayı tanımladığı yukarıda verilen durumu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak ifade eder?
Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan’ın kısaca medyalaştırmayı tanımladığı yukarıda verilen durumu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak ifade eder?
Seçenekler
A
Mesajın verildiği ortamın niteliği, mesajın gücünü belirler.
B
Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir.
C
Mesajın verildiği ortam mesajın algısını arttırır.
D
Mesajın tekrar tekrar gündeme getirilmesine olanak sağlar.
E
Mesajın verilmek istediği ortam (TV, gazete gibi) önem kazanır.
Açıklama:
Çözüm: Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan’a göre ortam mesajın kendisi haline gelir. Mesaj, dağıtıldığı ortamın özelliklerine göre şekillenir. Doğru cevap B’dir.
Soru 67
“Tarihte bir başka topluluk üstünde hakimiyet kuran pek çok uygarlık öncelikle ………. ve ………. amacıyla kendi dilini yaygınlaştırmayı hedeflemiştir.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerleri aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
kendi fikirlerini yaymak / hakimiyetini sürekli kılmak
B
hakimiyetini sürekli kılmak / yerleşim alanlarını genişletmek
C
yerleşim alanlarını genişletmek / ticareti kolaylaştırmak
D
ticareti kolaylaştırmak / ortak bir dil bulmak
E
yerleşim alanlarını genişletmek / ortak bir dil bulmak
Açıklama:
Sosyal bir canlı olan insan, tarih boyunca ekonomik, politik nedenlerle başka kültürlerle iletişim kurma çabasında olmuştur. Bu çaba farklı kültürlerden gelen insanların birbirini anlama ve iletişim kurmaları amacıyla şekillenmiş, çeşitli teknolojilerin üretilmesine neden olmuştur. Tarihte bir başka topluluk üstünde hakimiyet kuran pek çok uygarlık öncelikle kendi fikirlerini yaymak ve hakimiyetini sürekli kılmak amacıyla kendi dilini yaygınlaştırmayı hedeflemiştir. Doğru cevap A‘dır.
Soru 68
Abartılı tekrarların söz konusu olduğu sözlü iletişim, temel olarak nasıl bir formatta şekillenir?
Seçenekler
A
Güven formatında
B
içtenlik formatında
C
Memnuniyet formatında
D
Yarışma formatında
E
Dayanışma formatında
Açıklama:
Çözüm: Sözlü iletişimde abartılı tekrarlar söz konusudur. Bu iletişim biçimi temel olarak bir yarışma formatında şekillenir. Bu kültürde karşılıklı alay, aşağılama olduğu gibi övgüler de hayli abartılı olarak ifade edilir. Anadolu’da, çeşitli yörelerde gelenek haline gelmiş, aşıkların atışması buna bir örnek olarak gösterilebilir. Doğru cevap D’dir.
Soru 69
Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan, görsel dünyayı renksiz ve soğuk olarak nitelendirirken, işitsel dünyayı nasıl tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Zor ve karmaşık
B
İçten ve duygusal
C
İlginç ve istekli
D
Sıcak ve uyumlu
E
Görsel ve renkli
Açıklama:
Çözüm: Kanadalı iletişim kuramcısı Marshal McLuhan, görsel dünyayı renksiz ve soğuk olarak nitelendirirken işitsel dünyayı sıcak ve uyumlu olarak tanımlar? Sıcak ve uyumlu bu dünya yenilik, değişim ve eleştiriye kapalı, gelenekselci toplumlar yaratır. Doğru cevap D’dir.
Soru 70
İ.Ö. IV. Binyıldan kalma kaydedilmiş en eski yazı izleri arasında yer alan Uruk Tableti’ nin üzerinde yer alan göstergelerin sütunlar halinde yinelenmesi neyin bir parçası olduğunu kanıtlar?
Seçenekler
A
Not defterinin
B
Sözleşme örneğinin
C
Hesap defterinin
D
Kimlik bilgisinin
E
Vasiyetin
Açıklama:
Kaydedilmiş en eski yazı izleri arasında yer alan Uruk Tableti İ.Ö. IV. Bin yıldan kalmadır. Üzerinde yer alan göstergelerin sütunlar halinde yinelenmesi bunun hesap defterinin parçası olduğunu kanıtlar. Doğru cevap B’dir.
Soru 71
“.......... üzerinde başlayan serüven, Babil’de ………., Mısır’da ………. üzerinde devam etmiş, Çin’de üretimi ve taşınması en kolay malzeme olan ………. bulunmasıyla hayli önemli bir noktaya gelmiştir. Çinliler kağıdın keşfinden sonra baskıyı da bulmuşlardır.” Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere gelmesi gereken malzemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ahşap
B
Taş
C
Kağıt
D
Papirüs
E
Kil tablet
Açıklama:
“Kil tabletler üzerinde başlayan serüven, Babil’de taş, Mısır’da papirüs üzerinde devam etmiş, Çin’de üretimi ve taşınması en kolay malzeme olan kağıdın bulunmasıyla hayli önemli bir noktaya gelmiştir. Çinliler kağıdın keşfinden sonra baskıyı da bulmuşlardır”. Ahşap malzemesi, Çin’ de Budizmi ve dini metinleri yaymak amacıyla ağaç baskı tekniğinde kullanılmıştır. Yukarıdaki cümleye göre ahşap malzemesinin diğer malzemeler içinde yer almaması gerekir. Doğru cevap A'dır.
Soru 72
- I.Ö. 3500-3000: Rakamları kaydetmek için kullanılan piktogramlar ortaya çıkar.
- Piktogramlardan ideogramlara geçilir.
- İ.Ö. 3000: Bakır tabletler üzerindeki ilk yazı denemeleri.
- İ.Ö. 3000-2500: Hiyeroglif ortaya çıkar.
- İ.Ö. 1000-700: Yunanca ve ünlü harfler eklenmiş çağdaş Yunan alfabesi doğar.
- İ.Ö. 600: Latince ortaya çıkar.
Seçenekler
A
Sümerler - Hindistan - Çin - Mısır - Fenike - Roma
B
Sümerle r- Mısır - Çin - Hindistan - Fenike - Roma
C
Sümerler - Çin - Hindistan - Mısır - Fenike - Roma
D
Sümerler - Hindistan - Mısır - Çin - Fenike - Roma
E
Sümerler - Çin - Mısır - Hindistan - Fenike - Roma
Açıklama:
Buradaki tarihler kesin değil, yaklaşık tarihlerdir. I.Ö. 3500-3000: Sümerler, rakamları kaydetmek için kullanılan piktogramlar ortaya çıkar. Çin, piktogramlardan ideogramlara geçilir. İ.Ö. 3000: Hindistan: Bakır tabletler üzerindeki ilk yazı denemeleri. İ.Ö. 3000-2500: Mısır, hiyeroglif ortaya çıkar. İ.Ö. 1000-700: Fenike alfabesinden Yunanca ve ünlü harfler eklenmiş çağdaş Yunan alfabesi doğar. İ.Ö. 600: Roma, Yunanlıların da etkisiyle Latince ortaya çıkar. Doğru cevap C’dir.
Soru 73
Modern anlamda basın özgürlüğü fikrini doğduğu yer olan İngiltere’den çıkan dört farklı savdan ilki olan teolojik yaklaşımın ifadesi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Basın davranışlarının bireyin haklarına uygun olması gerektiğini savunmaktadır.
B
Kamuoyu üzerindeki devlet sansürünü baskı yönetimine verilmiş açık bir kart olarak görür.
C
Yönetilenlerin mutluluğunun en üst seviyeye çıkarılması ilkesine aykırı bulmaktadır.
D
Hakikate yurttaşlar arasındaki kısıtlamasız tartışma yoluyla ulaşılacağı düşüncesine dayanmaktadır.
E
Devlet sansürünü Tanrı’nın insanlara verdiği akıl adına eleştirir.
Açıklama:
Modern anlamda basın özgürlüğü fikrini doğduğu yer olan İngiltere’den dört farklı sav çıkmıştır. İlki teolojik yaklaşım, devlet sansürünü Tanrı’nın insanlara verdiği akıl adına eleştirirken, ikincisi basın davranışlarının bireyin haklarına uygun olması gerektiğini savunmaktadır. Üçüncü sav olan faydacılık kuramı ise kamuoyu üzerindeki devlet sansürünü baskı yönetimine verilmiş açık bir kart olarak görmekte ve yönetilenlerin mutluluğunun en üst seviyeye çıkarılması ilkesine aykırı bulmaktadır. Basın özgürlüğünün dördüncü savunması, hakikate yurttaşlar arasındaki kısıtlamasız tartışma yoluyla ulaşılacağı düşüncesine dayanmaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 74
Sosyal medya örneklerden biri olan youtube, aşağıda verilen sosyal medya projelerinden hangisinin altında yer alır?
Seçenekler
A
Ortak işbirliği projeleri
B
Blog ve mikroblog projeleri
C
Özel içerik projeleri
D
Sanal oyun projeleri
E
Sosyal dünya projeleri
Açıklama:
Sosyal medyayı wikipedia, ekşi sözlük gibi ortak işbirliği projeleri, blogspot, twitter gibi blog ve mikroblog projeleri, youtube gibi özel içerik projeleri, facebook gibi sosyal ağlar, World of Warcraft gibi sanal oyun projeleri ve Second Life gibi sanal olarak altı başlık altında toplamak mümkündür. Doğru cevap C’dir.
Soru 75
Aşağıda yer alan nefret söylemleri içerisinden hangisi bir ideolojiyi hedef alabilir?
Seçenekler
A
Kadınlara Yönelik Nefret Söylemi
B
Yabancılara ve Göçmenlere Yönelik Nefret Söylem
C
Cinsel Kimlik Temelli Nefret Söylemi
D
Siyasal Nefret Söylemi
E
İnanç ve Mezhep Temelli Nefret Söylemi
Açıklama:
Siyasal nefret söylemi, siyasal bir düşünceyi ve bu düşüncenin takipçilerini hedef alan nefret söylemidir. Bazen bir ideolojinin tamamını, bazen yalnızca bir veya birkaç siyasi partiyi, bazen ise çok daha küçük grupları hedef alabilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 76
Hangisi sözlü kültürde uzun süre etkili tek iletişim aracı olmuştur?
Seçenekler
A
Şiir
B
Roman
C
Mektup
D
Resim
E
Müzik
Açıklama:
Sözlü kültürde şiir etkili uzun süre etkili tek iletişim aracı olmuştur. Toplum düzenini korumak, siyasal mekanizmayı savunmak, yönetim ve eğitim gibi konularda şiir kullanılmıştır. Toplumun belleği şiir üzerine kurulmuştu. Bu nedenle şair ve filozofların toplumsal düzen üzerindeki etkileri çok büyük ve önemliydi. Atinalılar haberleri Agoralarda yüksek sesle halka duyurmuş, günlük haberlerin tatışmaları halk tarafından yine aynı mekanlarda yapılmıştır.
Soru 77
- Bireysel ya da paylaşımlı olarak kullanıcılarını eğlendirebilme,
- Bireysel kullanımlar amacı ile üretilmiş farklı yazılımları ile kullanıcılarına ifade ve paylaşım olanakları sunabilme,
- Geleneksel medyanın tüm içerik çeşitliliklerini (ses, görüntü, metin vb) tek başına işleyebilme ve yeniden üretebilme,
- Geleneksel medyanın oluşturamayacağı farklı temsiller, gerçeklikler üretebilme ve yaşatabilme,
- Farklı sektörlere yönelik profesyonel hizmetler geliştirebilme becerileridir.
Seçenekler
A
I, II, III, IV ve V
B
I, II ve III
C
III, IV ve V
D
I ve II
E
IV ve V
Açıklama:
Yeni Medya’nın işlevsel özelliklerini ise şu şekilde sıralayabiliriz:
- Bireysel ya da paylaşımlı olarak kullanıcılarını eğlendirebilme,
- Bireysel kullanımlar amacı ile üretilmiş farklı yazılımları ile kullanıcılarına ifade ve paylaşım olanakları sunabilme,
- Geleneksel medyanın tüm içerik çeşitliliklerini (ses, görüntü, metin vb) tek başına işleyebilme ve yeniden üretebilme,
- Geleneksel medyanın oluşturamayacağı farklı temsiller, gerçeklikler üretebilme ve yaşatabilme,
- Farklı sektörlere yönelik profesyonel hizmetler geliştirebilme becerileridir.
Soru 78
Yeni medyanın öne çıkan özelliklerinin başında hangi özelliği gelir?
Seçenekler
A
Sayısallık
B
Etkileşim
C
Taşınabilir
D
Kitlesizleştirme
E
İzlenme
Açıklama:
Yeni medyanın öne çıkan özelliklerinin başında etkileşim özelliği gelir. Etkileşim sayısal ortamda Yeni medya büyük bir kullanıcı grubu içinde her bireyle özel ileti değişimi yapılabilmesini sağlayacak kadar geniş yani kitlesizleştirici olabilir.
Soru 79
Hangisi ile birlikte bilginin ulusal sınırlar içerisine hapsedilmesinin olanaksızlığı, buna paralel olarak devletlerin yürüttükleri iç ve dış politikada daha şeffaf olmaları gerekliliği ortaya çıkmıştır.
Seçenekler
A
Gazete
B
Televizyon
C
Internet
D
Sinema
E
Radyo
Açıklama:
Internet ile birlikte bilginin ulusal sınırlar içerisine hapsedilmesinin olanaksızlığı, buna paralel olarak devletlerin yürüttükleri iç ve dış politikada daha şeffaf olmaları gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu nedenle, yeniden belirtmek gerekirse, devlet sırrı, ulusal güvenlik, paylaşılamayan bilgi, gizli bilgilerin ifşası gibi kavramların Internet ile birlikte yeniden yorumlanması ve içeriğinin düşünce ve ifade özgürlüğü ile bu temel hakkın sonucu olan halkın haber alma hakkı, iletisim özgürlüğü, bilgi edinme hak ve özgürlüğü, lehine daraltılması şarttır.
Soru 80
Hangi nefret söylemi bazen bir ideolojinin tamamını, bazen yalnızca bir veya birkaç siyasi partiyi, bazen ise çok daha küçük grupları hedef alabilmektedir?
Seçenekler
A
Kadınlara Yönelik
B
Yabancılara ve Göçmenlere Yönelik
C
İnanç ve Mezhep Temelli
D
Cinsel Kimlik Temelli
E
Siyasal
Açıklama:
Siyasal Nefret Söylemi: Siyasal bir düşünceyi ve bu düşüncenin takipçilerini hedef alan nefret söylemidir. Bazen bir ideolojinin tamamını, bazen yalnızca bir veya birkaç siyasi partiyi, bazen ise çok daha küçük grupları hedef alabilmektedir.
Soru 81
Hangi nefret söylemi temelde cinsiyetçi ifadelerin kullanılmasıdır?
Seçenekler
A
Kadınlara Yönelik
B
Cinsel Kimlik Temelli
C
Yabancılara ve Göçmenlere Yönelik
D
Engellilere ve çeşitli Hastalıklara yönelik
E
İnanç ve Mezhep Temelli
Açıklama:
Kadınlara Yönelik Nefret Söylemi: Temelde cinsiyetçi ifadelerin kullanılmasıdır. Aşağılama amaçlı bu ifadelerde kadının konumunun ikincilleştirildiği bir söylem oluşturulmaktadır.
Soru 82
Hangi sistemlerin günlük hayata girmesiyle birlikte insanlar, kağıtsız ofislerde çalışmaya ve görüntülerin ağırlıkta olduğu bir dünyada yaşamaya kısa sürede alışmak durumunda kalmışlardır?
Seçenekler
A
Anolog
B
Sayısal
C
Televizyon
D
Radyo
E
Medya
Açıklama:
Sayısal sistemlerin günlük hayata girmesiyle birlikte insanlar, kağıtsız ofislerde çalışmaya ve görüntülerin ağırlıkta olduğu bir dünyada yaşamaya kısa sürede alışmak durumunda kalmışlardır. Tüm bu alt üst oluş durumu sayesinde bilgi toplumu tanımlamasının yapıldığı ve sayısal bir kültürün doğduğu yeni bir dönem ortaya çıkmıştır.
Soru 83
Hangisi ilk siyasal haberlerin halka duyurulmasını sağlamıştır?
Seçenekler
A
Çinliler
B
Sümerler
C
Gutenberg
D
Fenikeliler
E
Jül Sezar
Açıklama:
Romada ise Jül Sezar senato görüşmelerini yayınlatarak ilk siyasal haberlerin halka duyurulmasını sağlamıştır. Acta Senatus denen senato kararları sadece yetkili kişileri, Acta Pulica denen günümüz resmi gazetelerinin atası sayılabilecek olanlarsa halkı hedefleyerek yayınlanmıştır. Daha sonraları yayınlanmaya başlayan Acta Diurna’larda ise resmi haberlerin yanısıra seçim, doğum, ölüm, idam ve cenaze törenleri, spor olaylarına yer verilmiştir.
Soru 84
Hangi devrim ile basın özgürlüğünün de dahil olduğu modern toplumun temel prensipleri keşfedilmiştir?
Seçenekler
A
Fransız
B
Euro-Amerikan
C
Rusya
D
İspanya
E
Arap baharı
Açıklama:
Fransız devrimi ile basın özgürlüğünün de dahil olduğu modern toplumun temel prensipleri keşfedilmiştir. Basın, medya özgürlüğü kavramı 1789 yılında İnsan Hakları Bildirgesinde katılımcı demokrasinin bir biçimi olarak tanımlanmıştır. Prensipte bütün vatandaşlar fikirlerini açıklama hakkına sahiptirler. Bunu takip eden iki yüzyıl boyunca bu temel insan hakkının çeşitli modelleri üzerinde katılımcı ve demokratik bir medyanın yaratılması için çalışılmıştır. Uygulamada her kesimin hemfikir olduğu, işleyen bir model hala daha geliştirilememiştir.
Soru 85
Web 2.0 teknolojileri sayesinde hangi kavram ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Youtuber
B
Twitter
C
Internet
D
Sosyal medya
E
Bloglar
Açıklama:
Web 2.0 teknolojilerinin gelişmesiyle ortaya çıkan sosyal medya kavramını kişiler, organizasyonlar, topluluklar arasında etkileşimli iletişim kurulmasını sağlayan web veya mobil tabanlı yeni iletişim ortamı olarak tanımlamak mümkündür.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hnagisi McLuhan’ın insanlık tarihinde iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığını belirttiği dönemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kabile çağı
B
Edebiyat çağı
C
Basım çağı
D
Elektronik çağ
E
Analitik çağ
Açıklama:
McLuhan’ın sınırlı toplumsal değişimleri öngördüğünü belirtmişken, insanlık tarihini de iletişimin
toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı dört önemli döneme ayırdığı unutulmamalıdır. Bu dönemler şu
şekilde sıralanırlar:
• Kabile çağı
• Edebiyat çağı
• Basım çağı
• Elektronik çağ (McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ).
toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı dört önemli döneme ayırdığı unutulmamalıdır. Bu dönemler şu
şekilde sıralanırlar:
• Kabile çağı
• Edebiyat çağı
• Basım çağı
• Elektronik çağ (McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ).
Soru 2
Farklı medya yapılarının farklı ülkelerdeki siyasi yaklaşımlar çerçevesinde nasıl şekillendiğinin açıklandığı Basının Dört Kuramı kitabında Siebert, Peterson ve Schramm, medya sistemlerini dört farklı kuram altında incelemişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi bu kuramlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Sovyet Medya Kuramı
B
Baskıcı Kuram
C
Özgür Basın Kuramı
D
Sovyet Basın Kuramı
E
Sosyal Sorumluluk Kuramı
Açıklama:
Medya sistemlerinin politik organizasyonunu sınıflandıran araştırmacılar genellikle, Fred. S. Siebert,
Theodore Peterson ve Wilbur Schramm’ın ortak çalışması olan Basının Dört Kuramı (Four Theories of
the Press) isimli kitaptan yola çıkmışlardır. Farklı medya yapılarının farklı ülkelerdeki siyasi yaklaşımlar
çerçevesinde nasıl şekillendiğinin açıklandığı bu kitapta Siebert, Peterson ve Schramm, medya
sistemlerini dört farklı başlık altında incelemişlerdir: (1) Sovyet Medya Kuramı, (2) Baskıcı Kuram, (3)
Özgür Basın Kuramı ve (4)Sosyal Sorumluluk Kuramı.
Theodore Peterson ve Wilbur Schramm’ın ortak çalışması olan Basının Dört Kuramı (Four Theories of
the Press) isimli kitaptan yola çıkmışlardır. Farklı medya yapılarının farklı ülkelerdeki siyasi yaklaşımlar
çerçevesinde nasıl şekillendiğinin açıklandığı bu kitapta Siebert, Peterson ve Schramm, medya
sistemlerini dört farklı başlık altında incelemişlerdir: (1) Sovyet Medya Kuramı, (2) Baskıcı Kuram, (3)
Özgür Basın Kuramı ve (4)Sosyal Sorumluluk Kuramı.
Soru 3
Medya çalışanlarının tümü iktidarın amaç ve düşüncelerine hizmet etmekle yükümlü olan devlet çalışanlarından oluştuğu basın kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sovyet Medya Kuramı
B
Demokratik Medya Kuramı
C
Özgür Basın Kuramı
D
Sosyal Sorumluluk Kuramı
E
Bilinçli İletişim Kuramı
Açıklama:
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği döneminde kitle iletişim araçları iktidar tarafından yönetildiğini ifade etmek mümkündür. Sovyet medya kuramında medya çalışanlarının tümü iktidarın amaç ve düşüncelerine hizmet etmekle yükümlü olan devlet çalışanlarından oluştuğu söylenebilir.
Soru 4
Aşağıdakilerin hangisi sovyet medya kuramının özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Hükümetlere ve siyasi partilere yapılan saldırılar cezalandırılmamalıdır.
B
Yayıncılık sektörü üzerinde her hangi bir baskı kurulmamalıdır.
C
Medya özel mülkiyet altına girmemelidir.
D
Kanuni yollardan elde edilmeye çalışılan enformasyon üzerine sınırlılıklar getirilmemelidir.
E
Medyaya herhangi bir sansür uygulanmamalıdır.
Açıklama:
Özetlemek gerekirse Sovyet Medya Kuramının varsayımları aşağıdaki gibidir:
• Medya işçi sınıfının ilgi alanlarına hizmet etmeli ve işçi sınıfının kontrolü altında olmalıdır.
• Medya özel mülkiyet altına girmemelidir.
• Medya toplum için, sosyalleştirme, eğitim, bilgi, motivasyon, seferberlik gibi pozitif fonksiyonları olan alanlar üzerine çalışmalıdır.
Diğer ifadeler basın kuramının özelliklerinden birkaçıdır.
• Medya işçi sınıfının ilgi alanlarına hizmet etmeli ve işçi sınıfının kontrolü altında olmalıdır.
• Medya özel mülkiyet altına girmemelidir.
• Medya toplum için, sosyalleştirme, eğitim, bilgi, motivasyon, seferberlik gibi pozitif fonksiyonları olan alanlar üzerine çalışmalıdır.
Diğer ifadeler basın kuramının özelliklerinden birkaçıdır.
Soru 5
Özellikle diktatörlük veya askeri rejimlerin hüküm sürdüğü toplumlarda medya üzerinde hangi kuramın ilkelerine sıkça rastlamak mümkündür?
Seçenekler
A
Sovyet medya kuramı
B
Otoriter kuram
C
Özgür basın kuramı
D
Dijital medya kuramı
E
Yeni medya kuramı
Açıklama:
Otoriter kuramı, gazetecilerin gerçek özgürlüklerinin ve özgürlüklerinin devlet otoritesine bağlı
olduğu durumları tanımlamaktadır. Bu çerçevede özellikle diktatörlük veya askeri rejimlerin hüküm
sürdüğü toplumlarda medya üzerinde otoriter kuramın ilkelerine sıkça rastlamak mümkündür.
olduğu durumları tanımlamaktadır. Bu çerçevede özellikle diktatörlük veya askeri rejimlerin hüküm
sürdüğü toplumlarda medya üzerinde otoriter kuramın ilkelerine sıkça rastlamak mümkündür.
Soru 6
Medyanın milli politikayla aynı çizgide pozitif gelişme görevlerini kabul etmesi ve yerine getirmesi ilkesini benimseyen kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelişme kuramı
B
Sosyal medya kuramı
C
Özgür basın kuramı
D
Otorite kuram
E
Dijital medya kuramı
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerde medyanın sahipliği çoğunlukla devlet elinde bulunmakla beraber, özel sektör yatırımları da bulunabilir. Gelişmekte olan ülke sınıfı içerisindeki ülkelerde medya, söz konusu ülkelerin sosyal ve ekonomik amaçlarına ulaşmakta, milli birlik ve beraberlik düşüncesinin topluma aşılanması alanlarında kullanılmaktadır. Gelişme Kuramının temel ilkeleri aşağıda sıralanmaktadır ;
• Medya milli politikayla aynı çizgide pozitif gelişme görevlerini kabul etmeli ve yerine getirmelidir.
Medyanın özgürlüğü ekonomik önceliklere ve toplumun gelişme ihtiyaçlarına uygun olarak
kısıtlamaya açık olmalıdır.
• Medya içeriklerinde toplumsal kültüre ve dile öncelik vermelidir.
• Gazeteciler ve diğer medya çalışanları bilgi toplama ve yaymada özgürlüğe olduğu kadar
sorumluluklara da sahiptir.
• Gelişme hedefleri konusunda devlet, medya operasyonlarına müdahale etme ve kısıtlama
hakkına sahiptir.
• Devlet medya üzerinde denetim cihazlarıyla sübvansiyon ve doğrudan kontrol yapabilir.
• Medya milli politikayla aynı çizgide pozitif gelişme görevlerini kabul etmeli ve yerine getirmelidir.
Medyanın özgürlüğü ekonomik önceliklere ve toplumun gelişme ihtiyaçlarına uygun olarak
kısıtlamaya açık olmalıdır.
• Medya içeriklerinde toplumsal kültüre ve dile öncelik vermelidir.
• Gazeteciler ve diğer medya çalışanları bilgi toplama ve yaymada özgürlüğe olduğu kadar
sorumluluklara da sahiptir.
• Gelişme hedefleri konusunda devlet, medya operasyonlarına müdahale etme ve kısıtlama
hakkına sahiptir.
• Devlet medya üzerinde denetim cihazlarıyla sübvansiyon ve doğrudan kontrol yapabilir.
Soru 7
Kitle iletişim araçlarının giderek ticarileşmesine, monopolleşmesine, merkezileşmesine ve kamu yayıncılığının bürokratik bir hale gelmesine tepki olarak ortaya çıkan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Otoriter Kuram
B
Dijital Medya Kuramı
C
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı
D
Sosyal Sorumluluk Kuramı
E
Özgür Basın Kuramı
Açıklama:
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı, öncelikle kitle iletişim araçlarının giderek ticarileşmesine, monopolleşmesine, merkezileşmesine ve kamu yayıncılığının bürokratik bir hale gelmesine tepki olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramının önem verdiği ilkelerden birisi değidir?
Seçenekler
A
Gönderici-alıcı arasındaki karşılıklı ilişki
B
Yatay düzlemde iletişim
C
Medyanın tekelleşmesi
D
Etkileşim ve katılım
E
Medyanın toplum yararına yönlendirilmesi
Açıklama:
Toplumlarda yer bulduğunu söylemek mümkündür. Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı aşağıdaki öğelerin önemini vurgulamaktadır.
• Medyanın çeşitliliği,
• Medyanın yerel doğasının gözetilmesi, medyanın küçük ölçekli kullanımı,
• Medyanın toplum yararına yönlendirilmesi,
• Gönderici-alıcı arasındaki karşılıklı ilişki,
• Yatay düzlemde iletişim,
• Etkileşim ve katılım.
• Medyanın çeşitliliği,
• Medyanın yerel doğasının gözetilmesi, medyanın küçük ölçekli kullanımı,
• Medyanın toplum yararına yönlendirilmesi,
• Gönderici-alıcı arasındaki karşılıklı ilişki,
• Yatay düzlemde iletişim,
• Etkileşim ve katılım.
Soru 9
Aşağıdkilerden hangisi McQuail (1994:121) Otoriter (Baskıcı) Kuramın özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Medyaya herhangi bir sansür uygulanmamalıdır.
B
Gazeteciler otonomi oluşturabilmelidirler.
C
Uluslararası alanda enformasyonun paylaşılması sınırlandırılmamalıdır.
D
Yayıncılık sektörü üzerinde her hangi bir baskı kurulmamalıdır.
E
Medya, kanunları ya da kurulu düzeni bozucu şeyleri yapmaktan kaçınmalıdır.
Açıklama:
McQuail (1994:121) Otoriter (Baskıcı) Kuramın özelliklerini şu şekilde özetlemektedir:
• Medya, kanunları ya da kurulu düzeni bozucu şeyleri yapmaktan kaçınmalıdır
• Medya, iktidarın otoritesine bağlı olmalıdır.
• Medya, ahlaki ve siyasi değerlere karşıt görüşlerden uzak bir tutum sergilemelidir.
• Sansür, bu kuralları uygulamak için kullanılabilir.
• Otoriteye karşı gelmek, resmi politikaya veya ahlaki değerlere saldırmak suç olarak
değerlendirilmelidir.
• Gazeteciler veya medya çalışanları kendi medya organizasyonları içerisinde bağımsızdırlar.
• Medya, kanunları ya da kurulu düzeni bozucu şeyleri yapmaktan kaçınmalıdır
• Medya, iktidarın otoritesine bağlı olmalıdır.
• Medya, ahlaki ve siyasi değerlere karşıt görüşlerden uzak bir tutum sergilemelidir.
• Sansür, bu kuralları uygulamak için kullanılabilir.
• Otoriteye karşı gelmek, resmi politikaya veya ahlaki değerlere saldırmak suç olarak
değerlendirilmelidir.
• Gazeteciler veya medya çalışanları kendi medya organizasyonları içerisinde bağımsızdırlar.
Soru 10
McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kabile çağı
B
Edebiyat çağı
C
Basım çağı
D
Ototiter çağ
E
Elektronik çağ
Açıklama:
McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ, Elektronik çağdır.
Soru 11
İletişim kuramına getirdiği teknolojik bakış açısıyla ayrılan ve teknolojik belirleyicilik kavramının yaratıcısı Kanadalı kuramcı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Wilbur Schramm
B
Theodore Peterson
C
Marshall McLuhan
D
Fred. S. Siebert
E
McQuail
Açıklama:
İletişim üzerine yapılan araştırmalar içerisinde, getirdiği teknolojik bakış açısı nedeniyle, Kanadalı bir iletişim kuramcısı olan Marshall McLuhan’ın düşünceleri büyük bir önem taşımaktadır. McLuhan’ın teknoloji üzerine görüşlerinin temelinde “Teknolojik Belirleyicilik” (Technological Determinism) olarak adlandırılan söylem yatmaktadır. İletişim kuramı olarak teknolojik belirleyiciliğe Marshall McLuhan’ın şekil verdiği söylenebilir.
Soru 12
Teknolojik belirleyicilik göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi yalnızca hizmet ettiği amaç açısından teknolojinin özelliğidir?
Seçenekler
A
Bilişsel olması
B
Toplumsal olması
C
Kişisel olması
D
Sanatsal olması
E
Kuramsal olması
Açıklama:
Teknolojik belirleyicilik, teknolojinin toplumsal referanslara başvurmadan açıklayabileceğimiz “otonom” ya da bağımsız bir mantığı, bir “özü” bulunduğunu kabul eder . Bu durumda, teknolojinin yalnızca hizmet ettiği amaç açısından toplumsal olduğu söylenebilir.
Soru 13
McLuhan araçlar ve teknolojinin neyin uzantıları olduğunu ifade etmiştir?
Seçenekler
A
Zamanın
B
Ölçü birimlerinin
C
İnsan uzuvlarının
D
Matematiksel işlemlerin
E
Sanatsal yaklaşımların
Açıklama:
McLuhan’a göre araçlar (teknoloji) insan uzuvlarının uzantılarıdır. İnsanoğlu birçok farklı şekilde kendi uzuvlarının uzantılarını yaratmıştır ve bu uzantılar birbirleri ile olan ilişkilerini etkilemiştir (Burton, 2004:197-198) . Burada uzantıların ne olduğu önem taşımaktadır. Bir uzantı, bireylerin veya toplumun insan vücudunun erimini herhangi yeni bir şekilde artırmasına sebep olan şeyler kullanması ile ortaya çıkmaktadır. Kazmak için kullandığımız kürek ellerin ve ayakların bir uzantısıdır, bir mikroskop veya teleskop görmenin yeni bir yolunu ortaya çıkarır ve gözün uzantılarıdır. Otomobil gibi daha karmaşık yapılarda ayak gibi bir uzvun uzantısıdır, insanların aynı şekilde, daha az güç harcayarak ve daha rahat bir şekilde ulaşımını sağlamaktadır.
Soru 14
"Medium" kelimesinin çoğulu olan "Media" kelimesinin Türkçe literatürdeki karşılığı nerdir?
Seçenekler
A
Merkez-çevre
B
Basın-yayın
C
Bilgi-işlem
D
Araç-ortam
E
Görsel-grafiksel
Açıklama:
Kitle iletişim araçlarını basitçe başkalarına ulaşmanın yolları olarak değerlendirmek mümkündür. İngilizce de kitle iletişim araçlarını ifade eden “media” kelimesi “medium”un çoğulu olarak gösterilmektedir. Türkçe literatürde “araç” ve “ortam” olarak bilinen bu kelimenin İngilizcedeki karşılığı bir şeyin ifade edilmesi, iletilmesi ve ulaşılması için kullanılan madde ve yöntemleri kapsamaktadır(Oxford, 2012) .
Soru 15
McLuhan'a göre, günümüz toplumunda ve daha öncelerde insanın görsel ve işitsel duyularının uzantıları olan iletişim araçları hangi gruplara ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
Sıcak-soğuk
B
Güzel-çirkin
C
İşlevsel-atıl
D
İç-dış
E
Tarihsel-çağdaş
Açıklama:
Günümüz toplumunda ve daha öncelerde insanın görsel ve işitsel duyularının uzantıları olan araçlar ise McLuhan’ın görüş açısına göre sıcak ve soğuk araçlar olarak ikiye ayrılmaktadır. McLuhan’a göre radyo veya film gibi sıcak bir aracı, telefon veya televizyon gibi soğuk bir araçtan ayıran temel bir prensip vardır. Sıcak bir araç, tek bir duyumuzun uzantısıdır, daha yoğundur (high definition) ve daha çok veri ile yüklüdür. Görsel olarak düşünüldüğünde bir fotoğraf daha açık veriler taşımaktadır fakat bir çizgi film daha kapalıdır, çünkü az miktarda enformasyon içermektedir. Telefon soğuk bir araçtır, daha düşük yoğunlukta enformasyon taşır. Buna benzer bir şekilde konuşma (speech) da bir soğuk araçtır çünkü, daha az yoğunlukta enformasyon taşıdığı için dinleyici tarafından tamamlanacak daha çok şey ortaya çıkar. Bununla birlikte, sıcak araçlarda izleyici tarafından tamamlanacak olan şeyler azdır. Böylelikle, sıcak araçlara izleyicinin katılımı daha az iken, soğuk araçlarda izleyici tarafından tamamlanma ve katılım daha fazladır (McLuhan, 19645:22-23) .
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi McLuhan'ın ifade ettiği, iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı insanlık tarihinin dört önemli dönemi arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kabile çağı
B
Edebiyat çağı
C
Basım çağı
D
Elektronik çağ
E
Milenyum çağı
Açıklama:
McLuhan’ın sınırlı toplumsal değişimleri öngördüğünü belirtmişken, insanlık tarihini de iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı dört önemli döneme ayırdığı unutulmamalıdır. Bu dönemler şu şekilde sıralanırlar:
- Kabile çağı
- Edebiyat çağı
- Basım çağı
- Elektronik çağ (McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ).
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi kabile çağından edebiyat çağına geçişin göstergesi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Taş aletlerin yapımı
B
Çakmak taşının kullanılmaya başlanması
C
Ateşin yaygın kullanılmaya başlanması
D
Fonetik alfabenin bulunuşu
E
Paranın icadı
Açıklama:
Düşünüre göre kabile çağı fonetik alfabenin bulunuşu ile değişmiş ve edebiyat çağına geçilmiştir. Kabile kültüründe daha çok işitme duyularını kullanan insanlar bu dönemde görsel duyularını da kullanmak zorunda kalmışlardır. Bu çağda fonetik alfabenin bulunuşu ile beraber matematik, bilim ve felsefe alanında gelişmeler yaşanmıştır. Bu çağın sonunu getiren ise basım teknolojisinin ortaya çıkışıdır. Gutenberg’in matbaayı icat etmesiyle beraber insanlar sözcükleri ilk kez yazılı olarak görmüşler ve yazılı kelimelerin anlamları değişime uğramıştır. Bu büyük değişim endüstri devriminin öncüsü olmuştur. Basım devrimi ile beraber batılı toplum parçalanmıştır. Okuyucular tek başlarına okuma fırsatı edinerek toplumdan soyutlanmışlardır. Elektronik medyanın gelişi ile bu soyutlanma kısmen ortadan kalkmıştır. Bu dönem iletişim ve enformasyon dönemidir ve medyada bütün insanların katılımı söz konusudur (Rigel, 2003:13).
Soru 18
Medyanın hükümetin genel organları tarafından kontrol edilmesini ve farklı düzeylerde siyasal yaşamın diğer öğeleri ile entegre olmasını savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Baskıcı kuram
B
Sovyet medya kuramı
C
Özgür basın kuramı
D
Sosyal sorumluluk kuramı
E
Görelilik kuramı
Açıklama:
Sovyet hükümetinin genel kuramı, medyanın hükümetin genel organları tarafından kontrol edilmesini ve farklı düzeylerde siyasal yaşamın diğer öğeleri ile entegre olmasını savunmaktadır. Bu bağlamda, medyanın kendi kendini düzenlemesi, belirli bir sorumluluk geliştirmesi, profesyonel bir yönetim şekli geliştirmesi ve izleyicilerin istek ve ihtiyaçlarına karşılık veren bir yapıya gelişmesi gereklidir (McQuail, 1994: 129-130).
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Sovyet Medya Kuramı'nın varsayımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Medya işçi sınıfının ilgi alanlarına hizmet etmeli ve işçi sınıfının kontrolü altında olmalıdır.
B
Medya özel mülkiyet altına girmelidir
C
Medya toplum için, sosyalleştirme, eğitim, bilgi, motivasyon, seferberlik gibi pozitif fonksiyonları olan alanlar üzerine çalışmalıdır.
D
Medya, topluma karşı görevlerinin yanı sıra medya izleyicilerinin istek ve ihtiyaçlarına da cevap vermelidir.
E
Toplumun, toplumun amaç ve çıkarlarına hizmet etmeyen bir yayından sonra ortaya çıkacak etkileri önlemek için sansür ve bazı yasal düzenlemeleri kullanmaya hakkı vardır.
Açıklama:
Özetlemek gerekirse Sovyet Medya Kuramının varsayımları aşağıdaki gibidir (McQuail, 1994: 130)
- Medya işçi sınıfının ilgi alanlarına hizmet etmeli ve işçi sınıfının kontrolü altında olmalıdır.
- Medya özel mülkiyet altına girmemelidir.
- Medya toplum için, sosyalleştirme, eğitim, bilgi, motivasyon, seferberlik gibi pozitif fonksiyonları olan alanlar üzerine çalışmalıdır.
- Medya, topluma karşı görevlerinin yanı sıra medya izleyicilerinin istek ve ihtiyaçlarına da cevap vermelidir.
- Toplumun, toplumun amaç ve çıkarlarına hizmet etmeyen bir yayından sonra ortaya çıkacak etkileri önlemek için sansür ve bazı yasal düzenlemeleri kullanmaya hakkı vardır.
- Marxist ve Leninist ilkelere göre medya, dünya ve topluma ilişkin objektif bir görüşe sahip olmalıdır.
- Gazeteciler amaçları ve idealleri toplumun çıkarlarıyla en iyi şekilde uyuşan, sorumluluk sahibi ve profesyonel kişilerdir.
- Medya, ülke içinde ve dışında gelişmekte olan ilerici fikir ve hareketleri desteklemelidir.
Soru 20
Gazetecilerin gerçek özgürlüklerinin ve özgürlüklerinin devlet otoritesine bağlı olması durumu aşağıdaki kuramlardan hangisini işaret eder?
Seçenekler
A
Özgür basın kuramı
B
Sosyal sorumluluk kuramı
C
Gelişme kuramı
D
Demokratik katılımcı kitle iletişim araçları kuramı
E
Otoriter (baskıcı) kuram
Açıklama:
- Otoriter kuramı, gazetecilerin gerçek özgürlüklerinin ve özgürlüklerinin devlet otoritesine bağlı olduğu durumları tanımlamaktadır. Bu çerçevede özellikle diktatörlük veya askeri rejimlerin hüküm sürdüğü toplumlarda medya üzerinde otoriter kuramın ilkelerine sıkça rastlamak mümkündür. Baskıcı bir ortamda bazı medya araçlarının diğerlerine göre daha çok kontrole, sansüre ve özgürlüklerin kısıtlanmasına maruz kalması mümkündür. Örneğin televizyon yayınları, yazılı basına göre daha sıkı bir denetime maruz kalabilirler (Fourie, 2008: 191)
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi Marshall McLuhan'ın ortaya attığı teknolojij belirlenimcilik kuramının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bu kuram teknolojinin toplumsal referanslara başvurmadan açıklayabileceğimiz "otonom" ya da bağımsız bir mantığı, bir "özü”"bulunduğunu kabul eder
B
Teknolojinin yalnızca hizmet ettiği amaç açısından toplumsal olmadığı söylenebilir
C
Teknik değişim basit tasarımlardan karmaşıklara doğru çizgisel bir gelişme çizgisi izler
D
Toplumsal kurumlar teknik değişimin dayattığı biçimleri alır
E
Modern sanayi teknolojisi evrensel bir uygarlık yaratmıştır
Açıklama:
Mc Luhan'a göre teknoloji, yalnızca hizmet ettiği amaç açısından toplumsaldır. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Marshall McLuhan'ın teknoloji üzerine düşüncelerinde hangi isimden etkilendiği söylenebilir?
Seçenekler
A
Manuel Castells
B
Micheal Foucoult
C
Harold Innis
D
George Gerbner
E
Elihu Katz
Açıklama:
McLuhan’ın teknoloji üzerine düşüncelerinde yine bir Kanadalı olan iktisatçı Harold Innis’den etkilendiği söylenmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
Örneğin hesap makinelerinin icadının insanların hesaplama yeteneklerini köreltmesi Mc Luhan'ın kuramına göre neye örnektir?
Seçenekler
A
Teknolojinin insan vücudunun uzantısı olması
B
Yabancılaşma
C
Teknolojik determinizm
D
Teknoloji
E
Ampütasyon
Açıklama:
McLuhan, teknolojik bir uzantının bir diğerini köreltmesi (amputation) ile ilgili görüşlerini de dile getirmiştir. İnsan vücudunun
tüm teknolojik uzantıları bir başka uzantının gelişimine veya körelmesine neden olmaktadır. Bu durumda verilen örneğe göre doğru cevap E'dir.
tüm teknolojik uzantıları bir başka uzantının gelişimine veya körelmesine neden olmaktadır. Bu durumda verilen örneğe göre doğru cevap E'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Mc Luhan'ın tasnifine göre sıcak araçlardan biridir?
I. Radyo
II. Telefon
III. Fotoğraf
IV. İnternet
I. Radyo
II. Telefon
III. Fotoğraf
IV. İnternet
Seçenekler
A
Yalnız III
B
III ve II
C
I ve II
D
I ve III
E
I ve IV
Açıklama:
Sıcak araçlar (Hot Medium) tek bir duyuya daha yoğun olarak hitap eden araçlar(örneğin radyo, fotoğraf ) olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Mc Luhan'a göre dünyayı küresel bir köye çevirebilecek en önemli araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Radyo
B
İnternet teknolojisi (bilgisayar)
C
Televizyon
D
Fotoğraf
E
Fonograf
Açıklama:
McLuhan, dünyayı küresel bir köye çevirebilecek en önemli aracın soğuk bir araç olan televizyon olduğunu düşünüştür. Doğru cevap C'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Mc Luhan'a göre insanlık tarihinin iletişimin toplum üzerinde değişiklikler yarattığı dönemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kabile çağı
B
Basım çağı
C
Edebiyat çağı
D
Elektronik çağ
E
İnternet Çağı
Açıklama:
Mc Luhan'a göre içinde bulunduğumuz çağ internet çağı değil elektronik çağdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi özgür basın kuramının temel ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hükumetlere ve siyasi partilere yapılan saldırılar cezalandırılmalıdır
B
Medyaya herhangi bir sansür uygulanmamalıdır
C
Yayıncılık sektörü üzerinde her hangi bir baskı kurulmamalıdır
D
Uluslararası alanda enformasyonun paylaşılması sınırlandırılmamalıdır
E
Gazeteciler otonomi oluşturabilmelidirler
Açıklama:
Özgür basın kuramına göre hükumetlere ve siyasi partilere yapılan saldırılar cezalandırılmamalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 28
Aşağıdaki kuramlardan hangisi kitle iletişim araçlarının giderek ticarileşmesine, monopolleşmesine, merkezileşmesine ve kamu yayıncılığının bürokratik bir hale gelmesine tepki olarak ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Gelişme Kuramı
B
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı
C
Özgür Basın Kuramı
D
Sosyal Sorumluluk Kuramı
E
Sovyet Medya Kuramı
Açıklama:
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı, öncelikle kitle iletişim araçlarının giderek ticarileşmesine, monopolleşmesine, merkezileşmesine ve kamu yayıncılığının bürokratik bir hale gelmesine tepki olarak ortaya çıkmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramının önemi vurgulanan ögelerinden biri yanlış kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Medyanın çeşitliliği
B
Medyanın yerel doğasının gözetilmesi
C
Dikey düzlemde iletişim
D
Gönderici-alıcı arasındaki karşılıklı ilişki
E
Medyanın toplum yararına yönlendirilmesi
Açıklama:
Bu kuramda esas olan Yatay düzlemde iletişimdir. Doğru cevap C'dir.
Soru 30
Medya içeriklerinde toplumsal kültüre ve dile öncelik verilmesi hangi medya kuramının önceliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Sovyet Medya Kuramı
B
Özgür Basın Kuramı
C
Sosyal Sorumluluk Kuramı
D
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı
E
Gelişme Kuramı
Açıklama:
Medya içeriklerinde toplumsal kültüre ve dile öncelik verilmesi, gelişme Kuramının temel ilkelerinden biridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 31
Teknolojik belirleyiciliği savunan yazarlara göre, modern endüstri toplumlarının oluşmasının başlıca ön şartı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplumsal yapı dönüşümleri
B
İletişim teknolojilerindeki gelişmeler
C
İnsan düşüncesindeki gelişmeler
D
Tarihsel birikim
E
Tarihsel dayatmacılık
Açıklama:
Teknolojik belirleyiciliği savunan yazarlar, iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin modern endüstri toplumlarının oluşmasının başlıca ön şartı olduğunu belirtmektedirler. Bununla birlikte, yazarların ne derecede belirleyiciliği savundukları hiçbirinde açıkça ortaya konmamıştır. Eleştirmenler bazen, insanın kontrolüne ve kültürel çeşitliliğe olanak tanıması açısından teknolojik belirleyiciliği iki seviyede incelemektedirler: güçlü teknolojik belirleyicilik ve zayıf teknolojik belirleyicilik.
Soru 32
Harold Innis’e göre simgesel temsil biçimlerini içeren iletişim araçları gerçekte neyin uzantısıdır?
Seçenekler
A
Düşüncenin
B
Evrimin
C
Kanıların
D
Hayal gücünün
E
Tarihi yapının
Açıklama:
Kanadalı bir iktisatçı olan Harold Innis, iletişimde Toronto Okulu geleneğinin kurucusu sayılmaktadır. Innis, toplumsal değişimin kaynağı olarak teknolojik yenilikleri göstermektedir. Toplumsal biçimlerdeki değişimler (aile, örgütler) Innis’e göre iletişim teknolojilerindeki değişimlerin bir fonksiyonudur. Teknolojik araçların çoğu insanın fiziksel yeteneklerini geliştirmek çabası içindir; iletişim teknolojisi düşüncenin, bilincin, insanın ender kavramsal yeteneklerinin uzantısıdır. Bu nedenle, geniş anlamda simgesel temsil biçimlerini içeren iletişim araçları gerçekte düşüncenin (beynin) uzantısıdır.
Soru 33
Marshall McLuhan'a göre araç aşağıdakilerden hangisinden daha önemlidir?
Seçenekler
A
Yapısından
B
Kullanım biçiminden
C
İçeriğinden
D
Gelişiminden
E
Önceki araçlardan
Açıklama:
İnsanın teknoloji ile uzuvlarının uzantılarını yaratmasından yola çıkan McLuhan, her yeni teknoloji ile vücudumuzun uzantısı haline getirdiğimiz araçların aslında birer mesaj
olduğunu söyleyen “araç mesajdır” sloganını ortaya atmıştır. Düşünüre göre aracın kendisi içeriğinden önemlidir. Örneğin elektrik ışığı McLuhan’a göre saf enformasyondur. Bir kelimeyi veya ismi ifade etmek için kullanılmadığı sürece mesaj içermeyen bir araçtır. Her aracın içeriği aslında başka bir araçtır. Yazının içeriği konuşma,
basının içeriği sözcük, telgrafın içeriği basındır
olduğunu söyleyen “araç mesajdır” sloganını ortaya atmıştır. Düşünüre göre aracın kendisi içeriğinden önemlidir. Örneğin elektrik ışığı McLuhan’a göre saf enformasyondur. Bir kelimeyi veya ismi ifade etmek için kullanılmadığı sürece mesaj içermeyen bir araçtır. Her aracın içeriği aslında başka bir araçtır. Yazının içeriği konuşma,
basının içeriği sözcük, telgrafın içeriği basındır
Soru 34
McLuhan, televizyonun insanlarda hangi özelliği taşıdığına inanmaktadır?
Seçenekler
A
Tam bir dinlenme
B
Tam bir bilgilenme
C
Tam bir eğlence
D
Tam bir duyum
E
Tam bir bağlanma
Açıklama:
İşitsel enformasyonun fazla olduğu bir diğer araç ise radyodur. McLuhan radyoyu da insanın sinir sisteminin bir uzantısı olarak görmektedir. Radyonun tüm dünyaya ulaşan
yapısı, bizi küresel bir köy olmaya yakınlaştırmaktadır. Sıcak bir araç olan radyoda insanlar yoğun işitsel enformasyon edinirken bunu görselleştirerek tamamlamaktadırlar.
Radyoda olanın tersine, sinemada ise görsel enformasyon yoğun olduğu için daha sonra sinemaya sesin girmesi sağlanmıştır. Bu kitle iletişim araçları içerisinde McLuhan, dünyayı küresel bir köye çevirebilecek en önemli aracın soğuk bir araç olan televizyon olduğunu düşünmektedir. Bunun nedeni her kitle iletişim aracının kendine ait karakteristiği ve anlatımı olduğunu düşünen McLuhan’ın, televizyonun insanlarda tam bir bağlanma özelliği taşıdığına inanmasıdır (Oskay, 1982:217).
yapısı, bizi küresel bir köy olmaya yakınlaştırmaktadır. Sıcak bir araç olan radyoda insanlar yoğun işitsel enformasyon edinirken bunu görselleştirerek tamamlamaktadırlar.
Radyoda olanın tersine, sinemada ise görsel enformasyon yoğun olduğu için daha sonra sinemaya sesin girmesi sağlanmıştır. Bu kitle iletişim araçları içerisinde McLuhan, dünyayı küresel bir köye çevirebilecek en önemli aracın soğuk bir araç olan televizyon olduğunu düşünmektedir. Bunun nedeni her kitle iletişim aracının kendine ait karakteristiği ve anlatımı olduğunu düşünen McLuhan’ın, televizyonun insanlarda tam bir bağlanma özelliği taşıdığına inanmasıdır (Oskay, 1982:217).
Soru 35
McLuhan’a göre bir teknoloji her hangi bir duyumuzu dışarıdaki sosyal dünyaya açılan bir uzantı olarak kullanmaya başladığında, tüm duyularımızın kullanımı arasındaki orantıda bir değişim yaşanması duyular açısından nasıl nitelendirilebilir?
Seçenekler
A
Duyunun güçlenmesi
B
Duyunun yer değiştirmesi
C
Yeni duyunun öğrenilmesi
D
Duyunun kimlik kaybı
E
Duyunun kimlik kazanması
Açıklama:
McLuhan’a göre kitle iletişim araçları, yani medya insan duyularının kamusal alana uzantısıdır. Bununla beraber her yeni teknoloji insan duyularından birini veya bir grubunu güçlendirerek diğerlerinin önüne çıkarır ya da izole olmasını sağlar (McLuhan, 2001:25). Bir teknoloji her hangi bir duyumuzu dışarıdaki sosyal dünyaya açılan bir uzantı olarak kullanmaya başladığında, tüm duyularımızın kullanımı arasındaki orantıda bir değişim yaşanır, bir duyu diğer duyulara göre daha önemli olmaya başladığında, diğer duyular körelen, estetikliğini kaybeden (unaesthetized) bir duruma düşerler. Bu önem kaybı ise bir anlamda duyunun kimlik kaybı gibi düşünülebilir (McLuhan, 2001:25).
Soru 36
Sınırlı bir toplumsal değişim öngören McLuhan'a göre kitle iletişim araçları ile ilgili hangi varsayım öne sürülebilir?
Seçenekler
A
Kitle iletişim araçları insanların nasıl eğleneceklerini belirler
B
Kitle iletişim araçları insanların nasıl düşüneceklerini belirler
C
Kitle iletişim araçları insanların nasıl öğreneceklerini belirler
D
Kitle iletişim araçları insanların nasıl bakacaklarını belirler
E
Kitle iletişim araçları insanların nasıl davranacaklarını belirler
Açıklama:
McLuhan’ın sınırlı bir toplumsal değişim öngördüğü düşünüldüğünde bu görüşleri çerçevesinde kitle iletişim araçlarının insanların nasıl düşüneceklerini belirlediği varsayımı öne sürülebilir. Bu bağlamda, düşünür bütün medyanın bir yeniden yapım olduğunu ileri sürmektedir. Kitle iletişim araçları bütünüyle bir arada hareket ettiklerinde bilinçliliğimizi, ruhsal anlamda yeni evrenler yaratacak şekilde değiştirebilirler (McLuhan ve Povers, 2001:145).
Soru 37
Sovyet Medya Kuramına göre medya neyi yapabilir?
Seçenekler
A
Gayri resmi bir şekilde sosyal kontrol
B
Resmi bir şekilde sosyal kontrol
C
Gayri resmi bir şekilde sosyal katılım
D
Resmi bir şekilde sosyal katılım
E
Gayri resmi bir şekilde sosyal dayanışma
Açıklama:
Sovyet medya kuramı, medyanın toplumun şekillendirilmesinde olumlu bir rol oynadığı düşüncesinden hareket etmektedir. Bu çerçevede, Sovyet Medya Kuramına göre
medyanın gayri resmi bir şekilde sosyal kontrol yapabilmede ve toplumda istenilen sosyoekonomik amaçlara ulaşılmasında önemli bir etkisi olduğu söylenebilir. Marx’ın görüşleri basının tarihi tarafsız ve objektif bir gerçeklikle yansıtmasını öngörmektedir. Bu durum kişisel yorumların etkisini azalttığından dolayı, özgürlükçü (liberal) basın sistemlerinden
farklı olarak, basında istikrarlı haber değerinin ortaya çıkmasını sağlar.
medyanın gayri resmi bir şekilde sosyal kontrol yapabilmede ve toplumda istenilen sosyoekonomik amaçlara ulaşılmasında önemli bir etkisi olduğu söylenebilir. Marx’ın görüşleri basının tarihi tarafsız ve objektif bir gerçeklikle yansıtmasını öngörmektedir. Bu durum kişisel yorumların etkisini azalttığından dolayı, özgürlükçü (liberal) basın sistemlerinden
farklı olarak, basında istikrarlı haber değerinin ortaya çıkmasını sağlar.
Soru 38
Otoriter (baskıcı) kuram terimi ne için kullanılır?
Seçenekler
A
Basının önleyici, engelleyici devlet gücünün dışında olduğu
B
Basının kendi içinde bağımsız bir araç olmadığı
C
Basının yönlendirici devlet gücünün bir aracı olduğu
D
Basının önleyici, engelleyici devlet gücünün bir aracı olduğu
E
Basının toplumsal ağırlığının ortadan kaldırılması
Açıklama:
Otoriter medya kuramı çerçevesinde çalışan medya kamuya ait veya özel mülkiyete sahip olabilir. Otoriter kuram, Gutenberg’in Avrupa’da matbaa devrimini başlatmasıyla beraber gelişmeye başlamıştır (Biagi, 1999: 365-367). Bunun nedeninin, 1850’li yıllara kadar medyanın aristokratların (zengin sınıfın) elinde olduğunu söylemek mümkündür. Aristokratların elinde bulunan finansal ve siyasal güç, neyin yayınlanması gerektiği konusunda söz sahibi olmalarını sağlamıştır. Bununla birlikte, siyasal gücün devletin (iktidarların) eline geçmesiyle, medyayı kontrol etmek isteyen taraf genellikle iktidarlar olmuştur. Bu bağlamda otoriter (baskıcı) kuram teriminin, basının önleyici, engelleyici devlet gücünün bir aracı olarak kullanıldığı, yansız ve tepkisiz olmasının beklendiği dönemlerde ortaya çıkan uygulamalar için kullanıldığı söylenebilir (McQuail, 1994: 120).
Soru 39
Özgür Basın Kuramı ile Sosyal Sorumluluk Kuramı arasındaki temel farklılığı hangi mekanizma oluşturur?
Seçenekler
A
Denetim
B
Kısıtlama
C
Eğitim
D
Ekonomik destek
E
Gözetim
Açıklama:
Sosyal Sorumluluk Kuramı medyanın topluma karşı sorumluluğunu yerine getiremediği durumlarda, iktidarın medyaya Ekonomik destektopluma karşı sorumluluklarını yerine getirmesi konusunda müdahale etmesini öngörmektedir. Bu bağlamda, Özgür Basın Kuramı ve Sosyal Sorumluluk Kuramı arasındaki en önemli fark ortaya çıkmaktadır. Özgür Basın Kuramı medyanın iktidarın müdahalesi olmadan görevini iyi bir şekilde yapabileceğini öngörürken, Sosyal Sorumluluk Kuramı ise medyanın toplumun çıkarları doğrultusunda hareket etmediği dönemlerde gözetim altında bulundurulması gereğini savunmaktadır(Biagi, 1999:365-367).
Soru 40
Gelişme kuramına göre medya nasıl kullanılır?
Seçenekler
A
Yeniliklerin topluma aşılanmasında
B
Toplumun eğitilmesinde
C
Milli birlik ve beraberliği sağlamada
D
Evrensel ilkelerin aşılanmasında
E
Evrensel birlik ve beraberliği sağlamada
Açıklama:
Medya sistemlerini ele alan yukarıdaki dört değişik kuramsal yaklaşımın yanında, Gelişme Kuramı veya Üçüncü Dünya Kuramı olarak da bilinen ve gelişmekte olan ülkelerdeki
medya yapılanmasını inceleyen bir başka kuram daha bulunmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde medyanın sahipliği çoğunlukla devlet elinde bulunmakla beraber, özel sektör
yatırımları da bulunabilir. Gelişmekte olan ülke sınıfı içerisindeki ülkelerde medya, söz konusu ülkelerin sosyal ve ekonomik amaçlarına ulaşmakta, milli birlik ve beraberlik düşüncesinin topluma aşılanması alanlarında kullanılmaktadır.
medya yapılanmasını inceleyen bir başka kuram daha bulunmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde medyanın sahipliği çoğunlukla devlet elinde bulunmakla beraber, özel sektör
yatırımları da bulunabilir. Gelişmekte olan ülke sınıfı içerisindeki ülkelerde medya, söz konusu ülkelerin sosyal ve ekonomik amaçlarına ulaşmakta, milli birlik ve beraberlik düşüncesinin topluma aşılanması alanlarında kullanılmaktadır.
Soru 41
Kitle iletişim araçlarının dünyayı küresel bir köy haline getirmesi hangi dönüşümü sağlamıştır?
Seçenekler
A
Medya şirketlerinin uluslararası tek sahipli medya devlerine dönüşümünü
B
Medya şirketlerinin bağımsız medya devlerine dönüşümünü
C
Medya şirketlerinin ulusal medya devlerine dönüşümünü
D
Medya şirketlerinin uluslararası çok ortaklı medya devlerine dönüşümünü
E
Medya şirketlerinin kendi içlerindeki uzmanlaşma dönüşümünü
Açıklama:
Farklı toplum ve devlet yapılarında medya sistemlerinin, birbirinden farklı yönetim felsefeleri ve amaçları doğrultusunda şekillendiğini söylemek mümkündür. Bu bağlamda, geçmişten günümüze kitle iletişim teknolojilerinde yaşanan değişimlerin, medyanın kullanımını ve amaçlarını da etkilediği düşünülebilir. Kitle iletişim araçlarının hızlı gelişimi medyanın yapısını ulusal/yerel düzeylerden küresel bir yapılanma içine taşımıştır. Kitle iletişim araçlarının dünyayı küresel bir köy haline getirmesiyle birlikte medya şirketleri de uluslararası çok ortaklı medya devlerine dönüşmüştür.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramının ilkeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Gruplar, organizasyonlar ve yerel toplumlar kendi medyalarına sahip olmalıdır
B
Geniş çaplı, tek yönlü ve profesyonelleştirilmiş medya her zaman daha iyidir
C
Medya, özellikle medya organizasyonları, profesyoneller veya medya müşterileri için var olmalıdır
D
Medyanın içeriği ve organizasyonu merkezileştirilmiş politikanın kontrolüne tabii olmalıdır
E
İletişim tamamen profesyonellere bırakılmalıdır
Açıklama:
McQuail (1994: 135) ise Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramının ilkelerini şu şekilde sıralamaktadır:
• Tek tek vatandaşlar ve azınlık grupları medyayla etkileşim kurma hakkına (iletişim
hakkına), kendi istek ve ihtiyaçlarına göre medya hizmeti alabilme hakkına sahiptirler.
• Medyanın içeriği ve organizasyonu merkezileştirilmiş politika veya hükümetin bürokratik kontrolüne tabii olmamalıdır.
• Medya, özellikle medya organizasyonları, profesyoneller veya medya müşterileri
için değil izleyicileri için var olmalıdır.
• Gruplar, organizasyonlar ve yerel toplumlar kendi medyalarına sahip olmalıdır.
• Küçük ölçekli, karşılıklı etkileşim ve katılım içeren medya yapıları, geniş çaplı, tek
yönlü ve profesyonelleştirilmiş medyadan daha iyidir.
• İletişim araçlarına ilişkin belirlisosyal ihtiyaçlar, ne bireysel tüketici talepleriyle, ne
de devlet ve devletin başlıca kurumları tarafından yeterince açıklanabilir.
• İletişim profesyonellere bırakılamayacak kadar önemlidir.
• Tek tek vatandaşlar ve azınlık grupları medyayla etkileşim kurma hakkına (iletişim
hakkına), kendi istek ve ihtiyaçlarına göre medya hizmeti alabilme hakkına sahiptirler.
• Medyanın içeriği ve organizasyonu merkezileştirilmiş politika veya hükümetin bürokratik kontrolüne tabii olmamalıdır.
• Medya, özellikle medya organizasyonları, profesyoneller veya medya müşterileri
için değil izleyicileri için var olmalıdır.
• Gruplar, organizasyonlar ve yerel toplumlar kendi medyalarına sahip olmalıdır.
• Küçük ölçekli, karşılıklı etkileşim ve katılım içeren medya yapıları, geniş çaplı, tek
yönlü ve profesyonelleştirilmiş medyadan daha iyidir.
• İletişim araçlarına ilişkin belirlisosyal ihtiyaçlar, ne bireysel tüketici talepleriyle, ne
de devlet ve devletin başlıca kurumları tarafından yeterince açıklanabilir.
• İletişim profesyonellere bırakılamayacak kadar önemlidir.
Soru 43
Radyo, fotoğraf gibi tek bir duyuya daha yoğun olarak hitap eden araçlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Soğuk araçlar
B
Çevrimiçi araçlar
C
Çevrimdışı araçlar
D
Sıcak araçlar
E
Ilık araçlar
Açıklama:
TEKNOLOJİK BELİRLEYİCİLİK
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, McLuhan, kitle iletişim araçlarını sıcak ve soğuk araçlar olarak ikiye ayırmaktadır. Sıcak araçlar (Hot Medium) tek bir duyuya daha yoğun olarak hitap eden araçlar (örneğin radyo, fotoğraf ) olarak tanımlanmaktadır. Burada duyuya hitap etmekten kasıt enformasyon akışıdır. Soğuk araçlar (Cool Medium) ise belirli bir duyuya yoğun olarak hitap etmeyen (enformasyonu yoğun olarak aktarmayan) yapılardır. Telefon, konuşma (speech) gibi araçlar soğuk araçların örnekleridir. Bununla birlikte, günümüzde ortaya çıkan internet ve etkileşimli televizyon gibi yeni teknolojiler bu sıcak soğuk ayrımını ortadan kaldırmaya başlamıştır.
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, McLuhan, kitle iletişim araçlarını sıcak ve soğuk araçlar olarak ikiye ayırmaktadır. Sıcak araçlar (Hot Medium) tek bir duyuya daha yoğun olarak hitap eden araçlar (örneğin radyo, fotoğraf ) olarak tanımlanmaktadır. Burada duyuya hitap etmekten kasıt enformasyon akışıdır. Soğuk araçlar (Cool Medium) ise belirli bir duyuya yoğun olarak hitap etmeyen (enformasyonu yoğun olarak aktarmayan) yapılardır. Telefon, konuşma (speech) gibi araçlar soğuk araçların örnekleridir. Bununla birlikte, günümüzde ortaya çıkan internet ve etkileşimli televizyon gibi yeni teknolojiler bu sıcak soğuk ayrımını ortadan kaldırmaya başlamıştır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi radyo ve film gibi sıcak bir aracı soğuk bir araçtan ayıran temel ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tek bir duyunun uzantısı olması
B
Daha çok veri ile yüklü olması
C
İzleyicinin katılımının daha fazla olması
D
İzleyicinin katılımının daha az olması
E
Daha yoğun olması
Açıklama:
McLuhan’ın Kitle İletişim Araçları Üzerine Görüşleri
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, McLuhan’a göre radyo veya film gibi sıcak bir aracı, telefon veya televizyon gibi soğuk bir araçtan ayıran temel bir prensip vardır. Sıcak bir araç, tek bir duyumuzun uzantısıdır, daha yoğundur (high definition) ve daha çok veri ile yüklüdür. Görsel olarak düşünüldüğünde bir fotoğraf daha açık veriler taşımaktadır fakat bir çizgi film daha kapalıdır, çünkü az miktarda enformasyon içermektedir. Telefon soğuk bir araçtır, daha düşük yoğunlukta enformasyon taşır. Buna benzer bir şekilde konuşma (speech) da bir soğuk araçtır çünkü, daha az yoğunlukta enformasyon taşıdığı için dinleyici tarafından tamamlanacak daha çok şey ortaya çıkar. Bununla birlikte, sıcak araçlarda izleyici tarafından tamamlanacak olan şeyler azdır. Böylelikle, sıcak araçlara izleyicinin katılımı daha az iken, soğuk araçlarda izleyici tarafından tamamlanma ve katılım daha fazladır.
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, McLuhan’a göre radyo veya film gibi sıcak bir aracı, telefon veya televizyon gibi soğuk bir araçtan ayıran temel bir prensip vardır. Sıcak bir araç, tek bir duyumuzun uzantısıdır, daha yoğundur (high definition) ve daha çok veri ile yüklüdür. Görsel olarak düşünüldüğünde bir fotoğraf daha açık veriler taşımaktadır fakat bir çizgi film daha kapalıdır, çünkü az miktarda enformasyon içermektedir. Telefon soğuk bir araçtır, daha düşük yoğunlukta enformasyon taşır. Buna benzer bir şekilde konuşma (speech) da bir soğuk araçtır çünkü, daha az yoğunlukta enformasyon taşıdığı için dinleyici tarafından tamamlanacak daha çok şey ortaya çıkar. Bununla birlikte, sıcak araçlarda izleyici tarafından tamamlanacak olan şeyler azdır. Böylelikle, sıcak araçlara izleyicinin katılımı daha az iken, soğuk araçlarda izleyici tarafından tamamlanma ve katılım daha fazladır.
Soru 45
I. Kabile çağı fonetik alfabenin bulunuşu ile değişmiş ve edebiyat çağına geçilmiştir.
II. Kabile çağı fonetik alfabenin bulunuşu ile değişmiş ve basım çağına geçilmiştir.
III. Elektronik çağ iletişim ve enformasyon dönemidir ve medyada bütün insanların katılımı söz konusudur.
IV. Edebiyat çağının sonunu getiren ise elektronik iletişim araçlarının ortaya çıkışıdır.
Yukarıdakilerden hangileri, iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı tarihsel dönemler için uygun tanımlamalardır?
II. Kabile çağı fonetik alfabenin bulunuşu ile değişmiş ve basım çağına geçilmiştir.
III. Elektronik çağ iletişim ve enformasyon dönemidir ve medyada bütün insanların katılımı söz konusudur.
IV. Edebiyat çağının sonunu getiren ise elektronik iletişim araçlarının ortaya çıkışıdır.
Yukarıdakilerden hangileri, iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı tarihsel dönemler için uygun tanımlamalardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
McLuhan’ın Kitle İletişim Araçları Üzerine Görüşleri
McLuhan’ın, insanlık tarihini iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı dört önemli döneme ayırdığı unutulmamalıdır. Bu dönemler şu şekilde sıralanırlar:
McLuhan’ın, insanlık tarihini iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı dört önemli döneme ayırdığı unutulmamalıdır. Bu dönemler şu şekilde sıralanırlar:
- Kabile çağı
- Edebiyat çağı
- Basım çağı
- Elektronik çağ (McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ).
Soru 46
Otoriter kuram, Gutenberg’in Avrupa’da …………. devrimini başlatmasıyla beraber gelişmeye başlamıştır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Sanayi
B
Matbaa
C
Tarım
D
Elektronik
E
Tekstil
Açıklama:
Otoriter (Baskıcı) Kuram
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, otoriter medya kuramı çerçevesinde çalışan medya kamuya ait veya özel mülkiyete sahip olabilir. Otoriter kuram, Gutenberg’in Avrupa’da matbaa devrimini başlatmasıyla beraber gelişmeye başlamıştır.
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, otoriter medya kuramı çerçevesinde çalışan medya kamuya ait veya özel mülkiyete sahip olabilir. Otoriter kuram, Gutenberg’in Avrupa’da matbaa devrimini başlatmasıyla beraber gelişmeye başlamıştır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Siebert, Peterson ve Schramm’ın birlikte sınıflandırdıkları medya sistemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Baskıcı kuram
B
Özgür basın kuramı
C
Sovyet medya kuramı
D
Gelişmeci medya kuramı
E
Sosyal sorumluluk kuramı
Açıklama:
KÜRESEL MEDYA SİSTEMLERİNİ AÇIKLAYAN KURAMSAL YAKLAŞIMLAR
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, farklı medya yapılarının farklı ülkelerdeki siyasi yaklaşımlar çerçevesinde nasıl şekillendiğini açıklayan Siebert, Peterson ve Schramm, medya sistemlerini dört farklı başlık altında incelemişlerdir: (1) Sovyet Medya Kuramı, (2) Baskıcı Kuram, (3) Özgür Basın Kuramı ve (4) Sosyal Sorumluluk Kuramı.
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, farklı medya yapılarının farklı ülkelerdeki siyasi yaklaşımlar çerçevesinde nasıl şekillendiğini açıklayan Siebert, Peterson ve Schramm, medya sistemlerini dört farklı başlık altında incelemişlerdir: (1) Sovyet Medya Kuramı, (2) Baskıcı Kuram, (3) Özgür Basın Kuramı ve (4) Sosyal Sorumluluk Kuramı.
Soru 48
"Medya işçi sınıfının ilgi alanlarına hizmet etmeli ve işçi sınıfının kontrolü altında olmalı" yaklaşımında bulunan medya kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal sorumluluk kuramı
B
Baskıcı kuram
C
Özgür basın kuramı
D
Demokratik katılımcı kuram
E
Sovyet medya kuramı
Açıklama:
Sovyet Medya Kuramı
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, Sovyet Medya Kuramının varsayımları aşağıdaki gibidir:
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, Sovyet Medya Kuramının varsayımları aşağıdaki gibidir:
- Medya işçi sınıfının ilgi alanlarına hizmet etmeli ve işçi sınıfının kontrolü altında olmalıdır.
- Medya özel mülkiyet altına girmemelidir.
- Medya toplum için, sosyalleştirme, eğitim, bilgi, motivasyon, seferberlik gibi pozitif fonksiyonları olan alanlar üzerine çalışmalıdır.
- Medya, topluma karşı görevlerinin yanı sıra medya izleyicilerinin istek ve ihtiyaçlarına da cevap vermelidir.
- Toplumun, toplumun amaç ve çıkarlarına hizmet etmeyen bir yayından sonra ortaya çıkacak etkileri önlemek için sansür ve bazı yasal düzenlemeleri kullanmaya hakkı vardır.
- Marxist ve Leninist ilkelere göre medya, dünya ve topluma ilişkin objektif bir görüşe sahip olmalıdır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi özgür basın kuramının temel ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Hükümetlere ve siyasi partilere yapılan saldırılar cezalandırılmalıdır.
B
Medyaya herhangi bir sansür uygulanmalıdır.
C
Uluslararası alanda enformasyonun paylaşılması sınırlandırılmalıdır.
D
Gazeteciler otonomi oluşturabilmelidirler.
E
Yayıncılık sektörü üzerinde baskı kurulmalıdır.
Açıklama:
Özgür Basın Kuramı
Özgür basın kuramının temel ilkelerini şu şekilde özetlemek mümkündür:
Özgür basın kuramının temel ilkelerini şu şekilde özetlemek mümkündür:
- Medyaya herhangi bir sansür uygulanmamalıdır.
- Medya herhangi bir kısıtlama veya ruhsat alma zorunluluğu olmadan toplumun tüm bireylerine ulaşabilmelidir.
- Hükümetlere ve siyasi partilere yapılan saldırılar cezalandırılmamalıdır.
- Yayıncılık sektörü üzerinde herhangi bir baskı kurulmamalıdır.
- Kanuni yollardan elde edilmeye çalışılan enformasyon üzerine sınırlılıklar getirilmemelidir.
- Uluslararası alanda enformasyonun paylaşılması sınırlandırılmamalıdır.
- Gazeteciler otonomi oluşturabilmelidirler.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi sosyal sorumluluk kuramının önermelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Medya belirli standartları karşılamalıdır.
B
Medya azınlıklar karşısında çoğunluğun sesi olmalıdır.
C
Medyanın topluma karşı sorumluluğu kapsamında bağımsızlığı arttırılmalıdır.
D
Medya farklı görüş açılarının bir araya gelebileceği bir platform oluşturmakla yükümlüdür.
E
Medya demokratik siyasal ilkeleri desteklemelidir.
Açıklama:
Sosyal Sorumluluk Kuramı
Sosyal sorumluluk kuramı aşağıdaki önermelere dayanmaktadır:
Sosyal sorumluluk kuramı aşağıdaki önermelere dayanmaktadır:
- Medya demokratik siyasal ilkeleri desteklemelidir.
- Medya farklı görüş açılarının bir araya gelebileceği bir platform oluşturmakla yükümlüdür.
- Medyanın topluma karşı sorumluluğu kapsamında bağımsızlığı arttırılmalıdır.
- Medya belirli standartları karşılamalıdır.
Soru 51
Gelişmekte olan ülkelerdeki medya yapılanmasını inceleyen kurama Gelişme Kuramı ya da …………………. adı verilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Kuramı
B
İkinci Dünya Kuramı
C
Dünya Sistemi Kuramı
D
Demokratik Katılımcı Kuramı
E
Üçüncü Dünya Kuramı
Açıklama:
Gelişme Kuramı
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, gelişme kuramı veya Üçüncü Dünya Kuramı olarak da bilinen ve gelişmekte olan ülkelerdeki medya yapılanmasını inceleyen bir başka kuram daha bulunmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde medyanın sahipliği çoğunlukla devlet elinde bulunmakla beraber, özel sektör yatırımları da bulunabilir.
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, gelişme kuramı veya Üçüncü Dünya Kuramı olarak da bilinen ve gelişmekte olan ülkelerdeki medya yapılanmasını inceleyen bir başka kuram daha bulunmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerde medyanın sahipliği çoğunlukla devlet elinde bulunmakla beraber, özel sektör yatırımları da bulunabilir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramının önemini vurgulayan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Etkileşim ve katılım
B
Dikey düzlemde iletişim
C
Medyanın çeşitliliği
D
Medyanın küçük ölçekli kullanımı
E
Medyanın toplum yararına yönlendirilmesi
Açıklama:
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı aşağıdaki öğelerin önemini vurgulamaktadır:
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı aşağıdaki öğelerin önemini vurgulamaktadır:
- Medyanın çeşitliliği,
- Medyanın yerel doğasının gözetilmesi, medyanın küçük ölçekli kullanımı,
- Medyanın toplum yararına yönlendirilmesi,
- Gönderici-alıcı arasındaki karşılıklı ilişki,
- Yatay düzlemde iletişim,
- Etkileşim ve katılım.
Soru 53
“Modern sanayi teknolojisi ve onun ürünlerinin, kendilerine karşılık gelen toplumsal kurumları şekillendirmeleri ve evrensel bir uygarlık yaratmaları” anlayışının temelini oluşturan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İletişim Kuramları
B
Teknolojik belirleyicilik kuramları
C
Kitle iletişim kuramları
D
Toplumsal kuramlar
E
Toplumsal İletişim Kuramları
Açıklama:
Soruda, verilen anlayışın hangi kuramın temelini oluşturduğu sorulmaktadır. Teknolojik belirleyicilik, teknolojinin toplumsal referanslara başvurmadan açıklayabileceğimiz “otonom” ya da bağımsız bir mantığı, bir “özü” bulunduğunu kabul eder. Bu durumda, teknolojinin yalnızca hizmet ettiği amaç açısından toplumsal olduğu söylenebilir. Bu anlayış iki temel esasa dayanır; birinci olarak teknik değişim basit tasarımlardan karmaşığa doğru çizgisel bir gelişme çizgisi izler ve bu gelişme boyunca belirgin aşamalardan geçer; ikinci olarak toplumsal kurumlar teknik değişimin dayattığı biçimleri alır. Buna göre, modern sanayi teknolojisi ve onun ürünleri, kendilerine karşılık gelen toplumsal kurumları şekillendirmişler ve evrensel bir uygarlık yaratmışlardır. Bu temel anlayışın üzerine inşa edilmiş olan kuram teknolojik belirleyicilik kuramlarıdır. Sorunun çözümünde toplumsal belirleyicilik kuramları bilinmeli ve çıkarımda bulunulmalıdır.
Soru 54
Innis ve McLuhan’ın teknolojik belirleyicilik kuramlarına ilişkin görüşlerindeki temel fark aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Innis’in iletişim teknolojisini toplumu şekillendiren bir temel yapı olarak görmesi
B
Innis teknolojik araçları insanın sosyal yeteneklerini, McLuhan ise fiziksel yeteneklerini geliştiren bir araç olarak görmesi
C
Mc Luhan’ın teknolojinin toplumdaki etkisini daha bireysel tabanda incelemesi
D
Innis’in iletişim araçlarının toplumsal örgütlenme biçimini etkilediğini söylemesi
E
McLuhan‘ın “teknolojik belirleyiciliğe dayalı bir kötümserlik” göstermesi
Açıklama:
Soruda Innis ve McLuhan’ın teknolojik belirleyicilik kuramlarına ilişkin görüşlerindeki temel fark sorulmaktadır. Teknolojik belirleyicilik kuramı açısından değerlendirildiğinde, McLuhan‘ın “teknolojik belirleyiciliğe dayalı bir iyimserlik” gösterdiğini söylemek mümkündür. Innis’e benzer bir şekilde, McLuhan da iletişim teknolojisini toplumu şekillendiren bir temel yapı olarak görmektedir. Genel anlamda bakıldığında McLuhan’ın görüşlerinin Innis’den bu anlamda etkilendiğini söylemek mümkündür. Burada göze çarpan temel farklardan birisi McLuhan’ın Innis’den farklı olarak teknolojinin toplumdaki etkisini daha bireysel tabanda incelemesidir. Sorunun çözümünde iki düşünürün teknolojik belirleyicilik konusundaki görüşleri bilinmeli ve birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi McLuhan’ın soğuk-sıcak araçlar kavramını ortadan kaldıran araçlardandır?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Radyo
C
Internet
D
Fotoğraf
E
Telefon
Açıklama:
Soruda hangi aracın McLuhan’ın soğuk-sıcak araç kavramını tanımlayan araçlardan olduğu sorulmaktadır. McLuhan, kitle iletişim araçlarını sıcak ve soğuk araçlar olarak ikiye ayırmaktadır. Sıcak araçlar (Hot Medium) tek bir duyuya daha yoğun olarak hitap eden araçlar (örneğin radyo, fotoğraf ) olarak tanımlanmaktadır. Burada duyuya hitap etmekten kasıt enformasyon akışıdır. Soğuk araçlar (Cool Medium) ise belirli bir duyuya yoğun olarak hitap etmeyen (enformasyonu yoğun olarak aktarmayan) yapılardır. Telefon, konuşma (speech) gibi araçlar soğuk araçların örnekleridir Bununla birlikte, günümüzde ortaya çıkan internet ve etkileşimli televizyon gibi yeni teknolojiler bu sıcak soğuk ayrımını ortadan kaldırmaya başlamıştır
Soru 56
Aşağıdakilerden hangi/hangileri McLuhan’ın “araç mesajdır” önermesinin anlamını ifade etmektedir?
- İnsanların içeriğine bakmadan sevdikleri için aracı kullanmaları
- Aracın mesajının toplumda bıraktığı etkilerinin olması
- Aracın içeriğin olasılıklarını ve limitlerini şekillendirmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Soruda McLuhan’ın “araç mesajdır” önermesinin hangi anlama geldiği sorulmaktadır? Bu anlamlardan ilki insanların içeriğine bakmadan sevdikleri için aracı kullandıklarıdır. Örnek vermek gerekirse insanlar sadece televizyon izlemeyi sevdikleri için televizyon izleyebilirler. Bir diğer anlam aracın mesajının toplumda bıraktığı etki olmasıdır. McLuhan’ın öklityan düşünce sistemi olarak adlandırdığı basılı yazının etkisi altında kalmış olan batılı toplumlar buna örnek verilebilir. Son olarak bu önermeden çıkarılabilecek önemli bir anlamın, aracın içeriğin olasılıklarını ve limitlerini şekillendirdiğidir. Sorunun çözümünde araç mesajdır önermesinin hangi anlamlara geldiği bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 57
- Medyanın özel mülkiyet altına girmemesi
- Medyanın toplum için, sosyalleştirme, eğitim, bilgi, motivasyon, seferberlik gibi pozitif fonksiyonları olan alanlar üzerine çalışması
- Medyanın izleyicilerinin istek ve ihtiyaçlarına da cevap vermesi
- Toplumun, toplumun amaç ve çıkarlarına hizmet etmeyen bir yayından sonra ortaya çıkacak etkileri önlemek için sansür ve bazı yasal düzenlemeleri kullanmaya hakkı olması
Seçenekler
A
Sovyet medya kuramı
B
Otoriter kuram
C
Özgür basın kuramı
D
Sosyal sorumluluk kuramı
E
Gelişme kuramı
Açıklama:
Soruda verilen varsayımlarım küresel medya sistemlerine ilişkin hangi kurama ait olduğu sorulmaktadır. Medya işçi sınıfının ilgi alanlarına hizmet etmeli ve işçi sınıfının kontrolü altında olmalıdır.
• Medya özel mülkiyet altına girmemelidir.
• Medya toplum için, sosyalleştirme, eğitim, bilgi, motivasyon, seferberlik gibi pozitif fonksiyonları olan alanlar üzerine çalışmalıdır.
• Medya, topluma karşı görevlerinin yanı sıra medya izleyicilerinin istek ve ihtiyaçlarına da cevap vermelidir.
• Toplumun, toplumun amaç ve çıkarlarına hizmet etmeyen bir yayından sonra ortaya çıkacak etkileri önlemek için sansür ve bazı yasal düzenlemeleri kullanmaya hakkı vardır.
• Marxist ve Leninist ilkelere göre medya, dünya ve topluma ilişkin objektif bir görüşe sahip olmalıdır. Gazeteciler amaçları ve idealleri toplumun çıkarlarıyla en iyi şekilde uyuşan, sorumluluk sahibi ve profesyonel kişilerdir.
• Medya, ülke içinde ve dışında gelişmekte olan ilerici fikir ve hareketleri desteklemelidir.
Sorunun çözümünde küresel medya sistemlerini açıklayan kuramsal yaklaşımlar bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
• Medya özel mülkiyet altına girmemelidir.
• Medya toplum için, sosyalleştirme, eğitim, bilgi, motivasyon, seferberlik gibi pozitif fonksiyonları olan alanlar üzerine çalışmalıdır.
• Medya, topluma karşı görevlerinin yanı sıra medya izleyicilerinin istek ve ihtiyaçlarına da cevap vermelidir.
• Toplumun, toplumun amaç ve çıkarlarına hizmet etmeyen bir yayından sonra ortaya çıkacak etkileri önlemek için sansür ve bazı yasal düzenlemeleri kullanmaya hakkı vardır.
• Marxist ve Leninist ilkelere göre medya, dünya ve topluma ilişkin objektif bir görüşe sahip olmalıdır. Gazeteciler amaçları ve idealleri toplumun çıkarlarıyla en iyi şekilde uyuşan, sorumluluk sahibi ve profesyonel kişilerdir.
• Medya, ülke içinde ve dışında gelişmekte olan ilerici fikir ve hareketleri desteklemelidir.
Sorunun çözümünde küresel medya sistemlerini açıklayan kuramsal yaklaşımlar bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 58
Otoriter medya kuramının gelişmesi aşağıdaki olaylardan hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Gutenberg’in matbaayı buluşu
B
Sanayi devrimiyle başlayan kentleşme süreci
C
1986 yılında telefonun icadı
D
Aydınlanma Devriminin başlaması
E
Küreselleşmenin dünyadaki etkisi
Açıklama:
Soruda otoriter medya kuramının gelişmesinde rol oynayan temel olay sorulmaktadır Otoriter kuram, Gutenberg’in Avrupa’da matbaa devrimini başlatmasıyla beraber gelişmeye başlamıştır. Sorunun çözümünde medya kuramları bilinmeli ve kuramların tarihsel süreçlerle bağlantısı kurulmalıdır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi özgür basın kuramının temel fikrini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Gazetecilerin gerçek özgürlüklerinin ve özgürlüklerinin devlet otoritesine bağlı olması
B
İnsanların rasyonel varlıklar olduğunu varsayarak doğruyu, yanlışı, iyiyi ve kötü olanı ayırt edebilecekleri
C
Medyanın toplumun şekillendirilmesinde olumlu bir rol oynadığı düşüncesi
D
Medya sektöründe çalışan ve sosyal sorumluluğu olduğuna inanan bireylerin görevlerinin ve sorumluluklarının periyodik olarak hatırlatılması
E
Medya, söz konusu ülkelerin sosyal ve ekonomik amaçlarına ulaşmakta, milli birlik ve beraberlik düşüncesinin topluma aşılanması alanlarında kullanılmaktadır
Açıklama:
Soruda özgür basın kuramının temel düşüncesi sorulmaktadır. İnsanların rasyonel varlıklar olduğunu varsayarak doğruyu, yanlışı, iyiyi ve kötü olanı ayırt edebilecekleri fikrinden yola çıkmaktadır. Bu çerçevede, doğru olanı aramak vazgeçilmez bir hak olarak görülmektedir. Medya, farklı fikirlerin bir arada bulunduğu, bireylerin devletin politikalarını kendi çerçevelerinden yorumlayabilmesine olanak tanıyan bir yapıda bulunmalıdır. Medya iktidar baskısı ve kontrolünden uzak bir şekilde fikirlerin paylaşılmasına olanak sağlamalıdır. Sorunun çözümünde küresel medya sistemlerine ilişkin kuramların temel fikirleri bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Sorumluluk kuramının temel dayanağıdır?
Seçenekler
A
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin Yayınlanması
B
Dünya Çevre Raporunun Yayınlanması
C
Basın Özgürlüğü Komisyonu Raporunun Yayınlanması
D
Modern Matbaacılığın Doğuşu
E
Amerikan Bağımsızlık Bildirgesinin Yayınlanması
Açıklama:
Soruda Sosyal Sorumluluk Kuramının hangi olaya dayandığı sorulmaktadır. Sosyal Sorumluluk Kuramı, Özgür Basın Kuramına ilişkin ilkelerle genel anlamda uyuşmakla beraber, medya sektöründe çalışan ve sosyal sorumluluğu olduğuna inanan bireylerin görevlerinin ve sorumluluklarının periyodik olarak hatırlatılması fikrine dayanmaktadır (Biagi, 1999:365-367). Sosyal Sorumluluk Kuramının temeli 1947 yılında Basın Özgürlüğü Komisyonu’na verilen bir rapora dayanmaktadır. Sorunun çözümünde Sosyal Sorumluluk Kuramı bilinmelidir.
Soruda sosyal Sorumluluk kuramının yanınl
Soruda sosyal Sorumluluk kuramının yanınl
Soru 61
Ülkemizde özellikle Doğu Anadolu Bölgesinde okula gönderilmeyen kız çocuklarına yönelik olarak hazırlanan kamu spotları için radyo-televizyonun önemli bir araç olarak kullanılması aşağıdaki kuramlardan hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Sosyal Sorumluluk Kuramı
B
Gelişme Kuramı
C
Otoriter Kuram
D
Özgür Basın Kuramı
E
Sovyet Medya Kuramı
Açıklama:
Soruda verilen örneğin hangi kurama ait olduğu sorulmaktadır. Gelişme Kuramı veya Üçüncü Dünya Kuramı olarak da bilinen ve gelişmekte olan ülkelerdeki medya yapılanmasını inceleyen bu kuram, gelişmekte olan ülke sınıfı içerisindeki ülkelerde medyanın, söz konusu ülkelerin sosyal ve ekonomik amaçlarına ulaşması, milli birlik ve beraberlik düşüncesinin topluma aşılanması alanlarında kullanılmaktadır. Örneğin, gelişme kuramı doğrultusunda çalışan bir medya sisteminde, medya doğum kontrolünün yaygınlaştırılması veya çocukların okula gönderilmesini teşvik etmek için bir araç olarak kullanılabilir. Sorunun çözümünde medya kuramları bilinmeli ve verilen örneğin hangi kuramla ilişkili olabileceği tahmin edilmelidir.
Soru 62
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramına ilişkin aşağıdaki ögelerden hangileri doğrudur?
- Dikey düzlemde iletişim
- Gönderici-alıcı arasındaki karşılıklı ilişki
- Yatay düzlemde iletişim
- Etkileşim ve katılım
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Soruda, Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramına ilişkin ögelerden hangi/hangilerinin doğru olduğu sorulmaktadır. Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı; Medyanın çeşitliliği, Medyanın yerel doğasının gözetilmesi, medyanın küçük ölçekli kullanımı, Medyanın toplum yararına yönlendirilmesi, Gönderici-alıcı arasındaki karşılıklı ilişki, Yatay düzlemde iletişim, Etkileşim ve katılım ögeleri açısından önemli görülmektedir. Sorunun çözümünde Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramına ilişkin ögeler bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 63
McLuhan’ın sınırlı toplumsal değişimleri öngördüğünü belirtmişken, insanlık tarihini de iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı dört önemli döneme ayırdığı görülmüştür. Aşağıdakilerden hangisi bu önemli dönemlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kabile Çağı
B
Edebiyat Çağı
C
Basım Çağı
D
Elektronik Çağ
E
Basın Çağı
Açıklama:
McLuhan’ın sınırlı toplumsal değişimleri öngördüğünü belirtmişken, insanlık tarihini de iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı dört önemli döneme ayırdığı unutulmamalıdır. Bu dönemler şu şekilde sıralanırlar:
• Kabile çağı
• Edebiyat çağı
• Basım çağı
• Elektronik çağ (McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ)
• Kabile çağı
• Edebiyat çağı
• Basım çağı
• Elektronik çağ (McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ)
Soru 64
Farklı medya yapılarının farklı ülkelerdeki siyasi yaklaşımlar çerçevesinde nasıl şekillendiğinin açıklandığı ve yazarlarının; Siebert, Peterson ve Schramm,olan kitaptan medya sistemlerini kaç farklı başlık altında incelemişlerdir?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Medya sistemlerinin politik organizasyonunu sınıflandıran araştırmacılar genellikle, Fred. S. Siebert, Theodore Peterson ve Wilbur Schramm’ın ortak çalışması olan Basının Dört Kuramı (Four Theories of the Press) isimli kitaptan yola çıkmışlardır. Farklı medya yapılarının farklı ülkelerdeki siyasi yaklaşımlar çerçevesinde nasıl şekillendiğinin açıklandığı bu kitapta Siebert, Peterson ve Schramm, medya sistemlerini dört farklı başlık altında incelemişlerdir: (1) Sovyet Medya Kuramı, (2) Baskıcı Kuram, (3) Özgür Basın Kuramı ve (4)Sosyal Sorumluluk Kuramı.
Soru 65
Kabile kültüründe daha çok işitme duyularını kullanan insanlar bu dönemde görsel duyularını da kullanmak zorunda kalmışlardır. Bu çağda fonetik alfabenin bulunuşu ile beraber hangi alanda gelişmeler yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Müzik
B
Resim
C
Hat
D
Matematik
E
Anatomi
Açıklama:
Kabile kültüründe daha çok işitme duyularını kullanan insanlar bu dönemde görsel duyularını da kullanmak zorunda kalmışlardır. Bu çağda fonetik alfabenin bulunuşu ile beraber matematik, bilim ve felsefe alanında gelişmeler yaşanmıştır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Türkçe literatürde “araç” ve “ortam” olarak bilinen bu kelimenin İngilizcedeki karşılığı bir şeyin ifade edilmesi, iletilmesi ve ulaşılması için kullanılan madde ve yöntemleri kapsayan kelimedir?
Seçenekler
A
Kanal
B
Mesaj
C
Media
D
Gürültü
E
Alıcı
Açıklama:
Kitle iletişim araçlarını basitçe başkalarına ulaşmanın yolları olarak değerlendirmek mümkündür. İngilizce de kitle iletişim araçlarını ifade eden “media” kelimesi “medium”un çoğulu olarak gösterilmektedir. Türkçe literatürde “araç” ve “ortam” olarak bilinen bu kelimenin İngilizcedeki karşılığı bir şeyin ifade edilmesi, iletilmesi ve ulaşılması için kullanılan madde ve yöntemleri kapsamaktadır(Oxford, 2012).
Soru 67
McLuhan, kitle iletişim araçlarını ikiye ayırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu araçları oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Sıcak-Soğuk
B
Kızgın-Ateşli
C
Soğuk-Ateşli
D
Sakin-Kızgın
E
Sakin Sıcak
Açıklama:
McLuhan, kitle iletişim araçlarını sıcak ve soğuk araçlar olarak ikiye ayırmaktadır
Soru 68
Basının önleyici, engelleyici devlet gücünün bir aracı olarak kullanıldığı, yansız ve tepkisiz olmasının beklendiği dönemlerde
ortaya çıkan uygulamalar için kullanıldığı döneme ne ad verilir?
ortaya çıkan uygulamalar için kullanıldığı döneme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Özgür Basım Kuramı
B
Sovyet Medya Kuramı
C
Otariter (Baskıcı) Kuram
D
Sosyal Sorumluluk Kuramı
E
Gelişe Kuramı
Açıklama:
Otoriter (baskıcı) kuram teriminin, basının önleyici, engelleyici devlet gücünün bir aracı olarak kullanıldığı, yansız ve tepkisiz olmasının beklendiği dönemlerde ortaya çıkan uygulamalar için kullanıldığı söylenebilir (McQuail, 1994: 120).
Soru 69
Enformasyon akışı için sesi kullanan bir diğer aracın ismi nedir?
Seçenekler
A
Feedback
B
Gürültü
C
Kanal
D
Fonograf
E
Mesay
Açıklama:
Enformasyon akışı için sesi kullanan bir diğer araç ise fonograftır.
Soru 70
Belirli bir duyuya yoğun olarak hitap etmeyen (enformasyonu yoğun olarak aktarmayan) yapılara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sıcak Araçlar
B
Soğuk Araçlar
C
İletişim
D
Kanal
E
Gürültü
Açıklama:
Soğuk araçlar (Cool Medium) ise belirli bir duyuya yoğun olarak hitap etmeyen (enformasyonu yoğun olarak aktarmayan) yapılardır.
Soru 71
Tek bir duyuya daha yoğun olarak hitap eden araçlar(örneğin radyo, fotoğraf ) olarak tanımlanan kavrama ne adverilmektedir?
Seçenekler
A
Pasif Araçlar
B
Aktif Araçlar
C
Kızgın Araçlar
D
Soğuk Araçlar
E
Sıcak Araçlar
Açıklama:
Sıcak araçlar (Hot Medium) tek bir duyuya daha yoğun olarak hitap eden araçlar(örneğin radyo, fotoğraf ) olarak tanımlanmaktadır.
Soru 72
Öncelikle kitle iletişim araçlarının giderek ticarileşmesine, monopolleşmesine, merkezileşmesine ve kamu yayıncılığının bürokratik bir hale gelmesine tepki olarak ortaya çıkan kavrama ne ad verilmektedir
Seçenekler
A
Otoriter (Baskıcı) Kuram
B
Gelişme Kuramı
C
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı
D
Sosyal Sorumluluk Kuram
E
Özgür Basın Kuramı
Açıklama:
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı, öncelikle kitle iletişim araçlarının giderek ticarileşmesine, monopolleşmesine, merkezileşmesine ve kamu yayıncılığının bürokratik bir hale gelmesine tepki olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 73
McLuhan, kitle iletişim araçlarını sıcak ve soğuk araçlar olarak ikiye ayırmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi soğuk iletişim araçlarından biridir?
Seçenekler
A
Telefon
B
Radyo
C
Fotoğraf
D
Afiş
E
Gazete
Açıklama:
McLuhan, kitle iletişim araçlarını sıcak ve soğuk araçlar olarak ikiye ayırmaktadır. Sıcak araçlar (Hot Medium) tek bir duyuya daha yoğun olarak hitap eden araçlar(örneğin radyo, fotoğraf ) olarak tanımlanmaktadır. Soğuk araçlar (Cool Medium) ise belirli bir duyuya yoğun olarak hitap etmeyen (enformasyonu yoğun olarak aktarmayan) yapılardır. Telefon, televizyon ve konuşma (speech) gibi araçlar soğuk araçların örnekleridir (McLuhan, 1964:22).
Soru 74
Marshall McLuhan' a göre teknoloji (araçlar) insan uzuvlarının uzantılarıdır. Bu görüş kapsamında, aşağıdaki teknoloji-uzuv eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Telefon-Ses
B
Fotoğraf-Kulak
C
Otomobil-Ayak
D
Kürek-El
E
Mikroskop-Göz
Açıklama:
Fotoğraf aracı kulağın değil gözümüzn bir uzantısıdır.
Soru 75
McLuhan'a göre içinde bulunduğumuz çağ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi Çağı
B
Yeni Çağ
C
Elektronik Çağı
D
Basım Çağı
E
Edebiyat Çağı
Açıklama:
McLuhan’ın sınırlı toplumsal değişimleri öngördüğünü belirtmişken, insanlık tarihini de iletişimin toplumun üzerinde değişiklikler yarattığı dört önemli döneme ayırdığı unutulmamalıdır. Bu dönemler şu şekilde sıralanırlar:
• Kabile çağı
• Edebiyat çağı
• Basım çağı
• Elektronik çağ (McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ)
• Kabile çağı
• Edebiyat çağı
• Basım çağı
• Elektronik çağ (McLuhan’a göre içerisinde bulunduğumuz çağ)
Soru 76
Kitle iletişim teknolojisindeki gelişimlerin ve değişmelerin toplumsal değişimi de beraberinde getireceğini öngören kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sovyet Medya Kuramı
B
Otoriter Kuram
C
Özgür Basın Kuramı
D
Teknolojik Belirleyicilik Kuramı
E
Sosyal Sorumluluk Kuramı
Açıklama:
İletişim kuramcılarının kitle iletişim araçlarının, yani medyanın, toplumsal dinamikleri nasıl etkilediği konusu üzerinde çalışmaları sonucunda ortaya birçok kuramsal yaklaşım çıkmıştır. Bu kuramsal yaklaşımlardan birisi de özellikle Marshall McLuhan’la özdeşleşmiş olan teknolojik belirleyiciliktir. Kitle iletişim teknolojisindeki gelişimlerin ve değişmelerin toplumsal değişimi de beraberinde getireceğini öngören teknolojik belirleyicilik yaklaşımı çerçevesinde McLuhan, iletişim araçlarını sınıflandırmıştır.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Sovyet Medya Kuramının varsayımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Medya izleyicilerin isteklerinde de cevap vermelidir
B
Medya toplum için pozitif fonskiyonlara sahip olmalıdır
C
Medya işçi sınıfının ilgi alanlarına hizmet etmelidir
D
Medya Marxist ve Leninist ilkeleri takip etmelidir
E
Medyanın kontolü yönetici sınıfın elinde olmalıdır
Açıklama:
Medya işçi sınıfının ilgi alanlarına hizmet etmeli ve işçi sınıfının kontrolü altında olmalıdır
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Otoriter Kuram ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Medya iktidarların otoritesine bağlı olmalıdır
B
Endüstri devrimi ile gelişmeye başlamıştır
C
Gazetecilerin özgürlükleri sınırsızdır
D
Medyada otoriteyi eleştiren yayınlar yer almalıdır
E
Medya, siyasi değerlere karşıt görüşlerde olabilir
Açıklama:
McQuail (1994:121) Otoriter (Baskıcı) Kuramın özelliklerini şu şekilde özetlemektedir:
• Medya, kanunları ya da kurulu düzeni bozucu şeyleri yapmaktan kaçınmalıdır
• Medya, iktidarın otoritesine bağlı olmalıdır.
• Medya, ahlaki ve siyasi değerlere karşıt görüşlerden uzak bir tutum sergilemelidir.
• Sansür, bu kuralları uygulamak için kullanılabilir.
• Medya, kanunları ya da kurulu düzeni bozucu şeyleri yapmaktan kaçınmalıdır
• Medya, iktidarın otoritesine bağlı olmalıdır.
• Medya, ahlaki ve siyasi değerlere karşıt görüşlerden uzak bir tutum sergilemelidir.
• Sansür, bu kuralları uygulamak için kullanılabilir.
Soru 79
Medyanın, farklı fikirlerin bir arada bulunduğu, bireylerin devletin politikalarını kendi çerçevelerinden yorumlayabilmesine olanak tanıyan bir yapıda bulunması gerektiğini öne süren kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sovyet Medya Kuramı
B
Özgür Basın Kuramı
C
Sosyal Sorumluluk Kuramı
D
Gelişme Kuramı
E
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı
Açıklama:
Medya, farklı fikirlerin bir arada bulunduğu, bireylerin devletin politikalarını kendi çerçevelerinden yorumlayabilmesine olanak tanıyan bir yapıda bulunmalıdır. Medya iktidar baskısı ve kontrolünden uzak bir şekilde fikirlerin paylaşılmasına olanak sağlamalıdır (Roelofse, 1996:52)
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Sorumluluk Kuramının temel ilkelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Medya, kanunlar ve yerleşmiş kurumlar çerçevesinde kendi kendini düzenleyici olmalıdır
B
Medya suça, şiddete veya kamu düzensizliğine teşvik etmemelidir
C
Medya iktidarlara karşı belirli görevleri yerine getirmelidir
D
Medya bir bütün olarak çoğulcu olmalıdır
E
Toplumun medyadan yüksek performans standartları beklemeye hakkı vardır
Açıklama:
Medya iktidarlara karşı değil topluma karşı belirli görevleri kabul etmeli ve yerine getirmelidir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramının önemini vurguladığı öğelerden biridir?
Seçenekler
A
Medyanın şirketler yararına yönlendirilmesi
B
Medyanın küresel doğasının gözetilmesi
C
Dikey düzlemde iletişim
D
Etkileşim ve katılım
E
Gönderici-alıcı arasındaki tek yönlü ilişki
Açıklama:
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı aşağıdaki öğelerin önemini vurgulamaktadır (Fourie, 2008: 200):
• Medyanın çeşitliliği,
• Medyanın yerel doğasının gözetilmesi, medyanın küçük ölçekli kullanımı,
• Medyanın toplum yararına yönlendirilmesi,
• Gönderici-alıcı arasındaki karşılıklı ilişki,
• Yatay düzlemde iletişim,
• Etkileşim ve katılım
• Medyanın çeşitliliği,
• Medyanın yerel doğasının gözetilmesi, medyanın küçük ölçekli kullanımı,
• Medyanın toplum yararına yönlendirilmesi,
• Gönderici-alıcı arasındaki karşılıklı ilişki,
• Yatay düzlemde iletişim,
• Etkileşim ve katılım
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi Gelişme Kuramının temel ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Gazeteciler otonomi oluşturabilmelidir
B
İletişim profesyonellere bırakılamayacak kadar önemlidir
C
Uluslararası alanda enformasyonun paylaşılması sınırlandırılmamalıdır
D
Yayıncılık sektörü üzerinde her hangi bir baskı kurulmamalıdır.
E
Medya içeriklerinde toplumsal kültüre ve dile öncelik vermelidir
Açıklama:
Medyanın içeriklerinde toplumsal kültüre ve dile öncelik vermesi gelişim kuramının temel ilkelerinden biridir
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi McLuhan'a göre "akustik uzamın" karşılığıdır?
Seçenekler
A
İşitsel uzam
B
Mekansal uzam
C
Görsel uzam
D
Yapay uzam
E
Arttırılmış uzam
Açıklama:
McLuhan'ın Kitle İletişim Araçları Üzerine Görüşleri bölümünde incelenebilir.
İşitsel uzam doğru yanıttır. A şıkkı doğrudur.
İşitsel uzam doğru yanıttır. A şıkkı doğrudur.
Soru 84
Görüşlerinin temelinde “Teknolojik Belirleyicilik” olarak adlandırılan söylem yatmakta olan iletişim kuramcısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Marshall McLuhan
B
Harold Innis
C
Wilbur Schramm
D
Fred. S. Siebert
E
Theodore Peterson
Açıklama:
İletişim üzerine yapılan araştırmalar içerisinde, getirdiği teknolojik bakış açısı nedeniyle, Kanadalı bir iletişim kuramcısı olan Marshall McLuhan’ın düşünceleri büyük bir önem taşımaktadır.
Soru 85
Teknolojinin yalnızca hizmet ettiği amaç açısından toplumsal olduğu aşağıdakilerden hangisine dayandırılarak iddia edilebilir?
Seçenekler
A
Enformasyon akışı
B
Teknolojik Belirleyicilik
C
Sovyet medya kuramı
D
Otoriter medya kuramı
E
Özgür basın kuramı
Açıklama:
Teknolojik belirleyicilik, teknolojinin toplumsal referanslara başvurmadan açıklayabileceğimiz “otonom” ya da bağımsız bir mantığı, bir “özü” bulunduğunu kabul eder . Bu durumda, teknolojinin yalnızca hizmet ettiği amaç açısından toplumsal olduğu söylenebilir.
Soru 86
İletişimde Toronto Okulu geleneğinin kurucusu sayılan Kanadalı iktisatçı kimdir?
Seçenekler
A
Marshall McLuhan
B
Wilbur Schramm
C
Harold Innis
D
Fred. S. Siebert
E
Theodore Peterson
Açıklama:
McLuhan’ın görüşlerinin hangi seviyede bir belirleyicilik içerdiğidir. McLuhan’ın teknoloji üzerine düşüncelerinde Harold Innis’den etkilendiği söylenmektedir. Kanadalı bir iktisatçı olan Harold Innis, iletişimde Toronto Okulu geleneğinin kurucusu sayılmaktadır.
Soru 87
Medyanın hükümetin genel organları tarafından kontrol edilmesini ve farklı düzeylerde siyasal yaşamın diğer öğeleri ile entegre olmasını savunan kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sovyet medya kuramı
B
Otoriter medya kuramı
C
Özgür basın kuramı
D
Sosyal Sorumluluk Kuramı
E
Gelişme kuramı
Açıklama:
Sovyet hükümetinin genel kuramı, medyanın hükümetin genel organları tarafından kontrol edilmesini ve farklı düzeylerde siyasal yaşamın diğer öğeleri ile entegre olmasını savunmaktadır.
Soru 88
Gutenberg’in Avrupa’da matbaa devrimini başlatmasıyla beraber gelişmeye başlamış olan kuram hangisidir?
Seçenekler
A
Sovyet medya kuramı
B
Otoriter medya kuramı
C
Özgür basın kuramı
D
Sosyal Sorumluluk Kuramı
E
Gelişme kuramı
Açıklama:
Otoriter medya kuramı çerçevesinde çalışan medya kamuya ait veya özel mülkiyete sahip olabilir. Otoriter kuram, Gutenberg’in Avrupa’da matbaa devrimini başlatmasıyla beraber gelişmeye başlamıştır
Soru 89
İnsanların rasyonel varlıklar olduğunu varsayarak doğruyu, yanlışı, iyiyi ve kötü olanı ayırt edebilecekleri fikrinden yola çıkan kuram hangisidir?
Seçenekler
A
Sovyet medya kuramı
B
Otoriter medya kuramı
C
Özgür basın kuramı
D
Sosyal Sorumluluk Kuramı
E
Gelişme kuramı
Açıklama:
Özgürlükçü Basın Kuramı tanımlaması altında yer alan bu yeni düşünce sistemi, insanların rasyonel varlıklar olduğunu varsayarak doğruyu, yanlışı, iyiyi ve kötü olanı ayırt edebilecekleri fikrinden yola çıkmaktadır.
Soru 90
"Tek tek vatandaşlar ve azınlık grupları medyayla etkileşim kurma hakkına (iletişim hakkına), kendi istek ve ihtiyaçlarına göre medya hizmeti alabilme hakkına sahiptirler." ilkesi hangi kuramın ilkelerinden biridir?
Seçenekler
A
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı
B
Gelişme kuramı
C
Sosyal Sorumluluk Kuramı
D
Özgür basın kuramı
E
Otoriter medya kuramı
Açıklama:
McQuail (1994: 135) ise Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramının ilkelerini şu şekilde sıralamaktadır: • Tek tek vatandaşlar ve azınlık grupları medyayla etkileşim kurma hakkına (iletişim hakkına), kendi istek ve ihtiyaçlarına göre medya hizmeti alabilme hakkına sahiptirler.
Soru 91
"Medya, ahlaki ve siyasi değerlere karşıt görüşlerden uzak bir tutum sergilemelidir" ifadesi hangi kuramın özelliklerinden birini temsil eder?
Seçenekler
A
Demokratik Katılımcı Kitle İletişim Araçları Kuramı
B
Gelişme kuramı
C
Sosyal Sorumluluk Kuramı
D
Özgür basın kuramı
E
Otoriter medya kuramı
Açıklama:
McQuail (1994:121) Otoriter (Baskıcı) Kuramın özelliklerini şu şekilde özetlemektedir: • Medya, kanunları ya da kurulu düzeni bozucu şeyleri yapmaktan kaçınmalıdır • Medya, iktidarın otoritesine bağlı olmalıdır. • Medya, ahlaki ve siyasi değerlere karşıt görüşlerden uzak bir tutum sergilemelidir.
Soru 92
Günümüz toplumunda ve daha öncelerde insanın görsel ve işitsel duyularının uzantıları olan araçlar ise McLuhan’ın görüş açısına göre sıcak ve soğuk araçlar olarak ikiye ayrılmaktadır. Buna göre aşağıdaki seçeneklerden hangisinde sırası ile bir SICAK ve bir SOĞUK araç verilmiştir?
Seçenekler
A
Sinema - Radyo
B
Sinema - Televizyon
C
Televizyon - Telefon
D
Radyo - Sinema
E
Telefon - Sinema
Açıklama:
Günümüz toplumunda ve daha öncelerde insanın görsel ve işitsel duyularının uzantıları olan araçlar ise McLuhan’ın görüş açısına göre sıcak ve soğuk araçlar olarak ikiye ayrılmaktadır. McLuhan’a göre radyo veya film gibi sıcak bir aracı, telefon veya televizyon gibi soğuk bir araçtan ayıran temel bir prensip vardır.
Ünite 4
Soru 1
Toplumu belirli amaçlar için bir araya getirmek, iletişimin hangi işlevidir?
Seçenekler
A
Toplumsal işlevi,
B
Bireysel işlevi,
C
İletişimin işlevi yoktur,
D
Kişisel işlev,
E
Fizyolojik işlev,
Açıklama:
İletişimi Ünsal Oskay (2007:1), aynı coğrafyanın sınırları içerisinde yaşamlarını sürdüren bireylerin hayatta kalabilmek için araç-gereçler bulması, bunları aralarında işbölümü yaparak amaçlarına uygun olarak kullanması, bu iş bölümü esnasında ortaya çıkan farklılıkları kültürün etkisiyle şekillenen değerler, kurallar ve inançlar çerçevesinde bireyleri kaynaştırarak haklılaştırması olarak tanımlar. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere bireyler yaşamları boyunca yaşamak, öğrenmek, anlamak, anlatmak, kazanmak, değişmek, değiştirmek sürecinde iletişim eylemi içerisindedirler. Diğer bir ifade ile iletişim hem bireysel, hemde toplumsal işleve sahiptir. İletişimin toplumsal işlevlerini şu şekilde sıralayabiliriz.
1. Bireyleri ve toplumu bilgilendirme,
2. Bireylerin bir arada yaşama, eğlenme pratiklerine, diğer bir değişle toplumsallaşma sürecine katkıda bulunma,
3. Bireylerin, toplumun ve dolayısıyla kültürün gelişimine katkıda bulunma,
4. Kültürün nesilden nesile aktarılmasını sağlama,
5. Bireylerin eğitimine ve gelişimine katkıda bulunma,
6. Toplumu belirli amaçlar çerçevesinde bir araya getirme,
1. Bireyleri ve toplumu bilgilendirme,
2. Bireylerin bir arada yaşama, eğlenme pratiklerine, diğer bir değişle toplumsallaşma sürecine katkıda bulunma,
3. Bireylerin, toplumun ve dolayısıyla kültürün gelişimine katkıda bulunma,
4. Kültürün nesilden nesile aktarılmasını sağlama,
5. Bireylerin eğitimine ve gelişimine katkıda bulunma,
6. Toplumu belirli amaçlar çerçevesinde bir araya getirme,
Soru 2
Karşılıklı ilişki ve etkileşimi içeren iletişim var mıdır?
Seçenekler
A
Kişisel iletişim,
B
Kişilerarası iletişim,
C
Kitle iletişimi,
D
Kültürlerarası iletişim,
E
Sanat iletişimi,
Açıklama:
Kişilerarası iletişim ise, bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları sürece verilen addır. Kişilerarası iletişim, iletişimden farklı olarak karşılıklı ilişki, diğer bir ifade ile etkileşimi içermektedir.
Kişilerarası iletişimin genel özellikleri:
1. Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
2. Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
3. İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
4. Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir.
5. Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir.
6. Kişilerarası iletişim farklı rolleri ve dolaysıyla farklı ilişkileri içerir. Bu süreçte bireylerin kaynak ve hedef olma konumları değişebildiğinden roller esnek olabilmektedir.
7. İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir.
Kişilerarası iletişimin genel özellikleri:
1. Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
2. Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
3. İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
4. Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir.
5. Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir.
6. Kişilerarası iletişim farklı rolleri ve dolaysıyla farklı ilişkileri içerir. Bu süreçte bireylerin kaynak ve hedef olma konumları değişebildiğinden roller esnek olabilmektedir.
7. İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir.
Soru 3
Kültürlerarası iletişimde kültürel empati ve hoşgörü yoksunluğunun sonucu ne olabilir?
Seçenekler
A
İletişimin kurulmaması,
B
Ortak vücut dilinin kullanılması,
C
Çatışmaya neden olur,
D
Rol ve statülerin aynı olması,
E
Kültürler dışa kapalı değildir,
Açıklama:
Kültürlerarası iletişim farklı kültürler veya altkültürler arasında gerçekleşen iletişimdir. Tarihsel süreçte kültürlerarası iletişim, iş ilişkileri ve/veya politik ilişkiler sürecinde gündeme gelirken, günümüzde toplumsal değişim ve gelişen teknolojilerin etkisiyle çok daha yaygındır. Kültürler arası iletişimin en temel özelliği kaynak ve hedefin farklı kültürlere ait bireyler olmasıdır. Farklı kültürlerin farklı özellikleri olduğu gerçeğinden hareketle kültürlerarası iletişimin başarılı olabilmesi için hem kaynağın, hem de hedefin birbirlerinin kültürlerini iyi bilmeleri gerekmektedir. Kültürlerarası iletişimin genel amaçlarından bir tanesi, farklı kültürlerin birbirlerini anlayarak barış içerisinde ve ortak anlayış çerçevesinde yaşayabilmelerinin sağlanmasıdır. Kültürlerarası iletişimin bir diğer amacı, diğer kültürü tanımak ve bu sayede o kültüre ait değerler ve bu değerlerle yaşayan bireyler üzerinde denetim mekanizmaları geliştirebilmektir. Kültürlerarası iletişim esnasında karşılaşılan ve çatışmaya neden olan zorlukları şu şekilde sıralamak mümkündür.
a. İletişim esnasında dil farklılığının yarattığı zorluklar.
b. Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci olması.
c. Cinsiyet, ırk, din, yaş gibi farklılıkların getirdiği yanlış anlamalar.
d. Kültürel empati ve hoşgörü yoksunluğu.
e. İnsanlara belli kalıp yargılar çerçevesinde yaklaşmak.
f. Toplumsal rol ve statülerin kültürden kültüre farklılık göstermesi.
g. Vücut dilinin farklı kullanımları sonucu ortaya çıkabilecek yanlış anlamalar ve/veya anlaşılmalar.
a. İletişim esnasında dil farklılığının yarattığı zorluklar.
b. Kişinin ait olduğu kültürün dışa kapalı, şüpheci olması.
c. Cinsiyet, ırk, din, yaş gibi farklılıkların getirdiği yanlış anlamalar.
d. Kültürel empati ve hoşgörü yoksunluğu.
e. İnsanlara belli kalıp yargılar çerçevesinde yaklaşmak.
f. Toplumsal rol ve statülerin kültürden kültüre farklılık göstermesi.
g. Vücut dilinin farklı kullanımları sonucu ortaya çıkabilecek yanlış anlamalar ve/veya anlaşılmalar.
Soru 4
Gücü '' Bir sosyal ilişki içinde, bir aktörün hangi temele dayanırsa dayansın, direnmeyle karşılaşsa bile istediğini yapabilme konumu olma ihtimali'' olarak tanımlayan düşünür var mıdır?
Seçenekler
A
Demir,
B
Acar,
C
Eflatun,
D
Max Weber,
E
Robert Dahl,
Açıklama:
Güç kavramı belirgin bir kavram olmadığı için tek bir tanımının ortaya konulması zordur. Günümüzde güç kavramı genel olarak başkalarına karşı kazanabilen haklar olarak ifade edilebilmektedir. Diğer bir ifade ile güç, bir bireyin ya da bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesidir (Demir & Acar, 2005: 201-202). Alman düşünür ve sosyolog Max Weber gücü, “bir sosyal ilişki içinde, bir aktörün hangi temele dayanırsa dayansın, direnmeyle karşılaşsa bile istediğini yapabilme konumu olma ihtimali”, olarak tanımlamaktadır. Bu yönüyle güç, iyi olarak anlaşılmakta ve kişinin kendini iyi hissetmesiyle eşdeğerde görülmektedir. Örneğin kadın hareketleri, kadınların kendilerini güçlü hissetmelerini sağlayarak, yapma ve yapabilme gücünün etkisini kendini iyi hissetmede göstermesi şeklinde ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan yapma gücü, kişisel azmin bir sonucu olsa da, bizim ve karşımızdakinin geçmiş ve şimdiki eylemlerinin bir parçası olması nedeniyle toplumsal bir özellik taşır. Siyaset bilimci Robert Dahl ise gücü, toplumsal ilişkilerdeki yerine vurgu yapacak şekilde, sosyal iki kişi arasındaki bir ilişki olarak ifade etmiştir. Örneğin bir kişi sürücülere yolun sağından gitme talimatını verdikten sonra, aynı komut sürücüler tarafından yerine getirilirse, komutu veren kişi bir sosyal ilişki olarak güç kavramını kullanır. Diğer bir ifade ile A kişisi B kişisi üzerinde, bu eylemi yerine getirmek istemese dahi bir şeyler yaptırabilme gücüne sahip olmuş olur.
Soru 5
Tabiatta var olan kaynaklar sınırlı olmayıp, herkese yetecek miktarda olsaydı insanların birbirleri üzerinde iktidar sahibi olmalarına gerek kalmazdı. Bu düşünce hangi gücü anlatmaktadır?
Seçenekler
A
Bilgi ve Teknoloji Gücü,
B
Yasal Güç,
C
Psiko-Sosyal Güç,
D
Sosyo - Ekonomik Güç,
E
Referans Gücü,
Açıklama:
Bilgi ve Teknoloji Gücü;
İnsanlar arasındaki eşitsizlikten kaynaklanan güç, eşitliğin olması halinde ortadan kalkmaktadır. Tabiatta var olan kaynaklar sınırlı olmayıp, herkese yetecek miktarda olsaydı haksızlık tartışması yaşanmaz ve insanların birbirleri üzerinde iktidar sahibi olmalarına gerek kalmazdı. Avcı ve toplayıcı toplumlarda ilkel el aletlerine sahip olanlar, bu aletlere ulaşamayanlara ve kullanma bilgisine sahip olmayanlara karşı nasıl güçlü idiyse, bugünde teknolojik bilgiye ve onu kullanma becerisin sahip olanlar karşılarındakilere karşı daha güçlüdür. Her iki dönem birbirinden yapısal ve teknik bilgi olarak ne kadar farklı olsa da, sahip olunan teknik bilgi sayesinde elde edilen güç, yeni bir sistemin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
Gelişen teknolojiler insanların yaşama, düşünme ve algılama biçimleri gün geçtikçe değişmektedir. Günümüzde bilgi ve teknolojideki gelişim toplumsal-ekonomik gelişmeler içinde, kaldıraç görevi üstlenmektedir. Bugün sağlıktan eğitime, yönetimden eğlenceye teknolojiden bağımsız bir hayat düşünülememektedir. Yaşanan gelişmeler ile bir yerde gücün oluşmasına ve o zamana kadar gücü elinde bulunduranların kaybetmesine neden olan temel faktörler teknik bilgideki ve teknolojideki değişimlerdir.
İnsanların teknik gelişmeler ile birlikte artan ihtiyaçlarını organize edebilmeleri için Russell’ın belirttiği gibi buyruk verecek ve buyrukları yerine getirecek mekanizmaların ortaya çıkması gerekir. Güç ilişkilerinin kendini fazlasıyla hissettirdiği bu sistem içerisinde bilgi ve teknoloji gücüne sahip yöneticiler amaçlarına, güçlerini etkili kullandıkları oranda ulaşırlar.
Yasal Güç; Bu güç kaynağını kişisel haklar ve görevlerden almaktadır. Bireylerin konumları, toplumsal rolleri, bilgi ve deneyimleri diğer bireylerle ilişki ve dolayısıyla iletişim kurma sürecinde güçlü olmalarına neden olur.
Psiko-Sosyal Güç; Gücün ortaya çıkmasında etkin olan bir başka etken de psiko-sosyal faktörlerdir. Bu faktörlere bağlı olarak oluşan eşitsizlik hem bireysel, hem de toplumsal yapıda güç yapısının etkilenmesine yol açar. Kişilerin kendilerine ait karakteristik özellikleri, onları yönetmeye, buyurgan tavır göstermeye ve liderlik etmeye yönlendirir. Bazı kişiler ise itaat etmeye, emir almaya daha yatkındırlar. Dolayısıyla güç ilişkisinde yöneten ve yönetilen varlıklar oluşur.
Sosyo- Ekonomik Güç; Gücün ortaya çıkması ve yapılanmasında, etkili olan diğer bir unsur sosyo-ekonomik etkenlerdir. Ekonomik alanda kaynakların eşit dağılmaması, kaynakların belli kesimin elinde toplanmasına neden olur. Böylece bu gruptakilerin, kaynaklara ulaşamayanların üzerinde üstünlük kurmaları söz konusu olur. Zengin ile fakir arasındaki ekonomik ve sosyal gelişmişlik farklılığı, kendisini bu gelişmişlik farklılığına bağlı olarak toplumda sahip olacağı güç ilişkisinde de gösterir.
Referans Gücü; Kaypakoğlu tarafından referans gücü olarak kabul edilen güç türünde, kişinin kendi referans grubunda, özdeşleştirdiği kişilerden etkilenmesi söz konusudur. Kişi çok beğendiği, kendinde bulunduğuna inandığı özellikleri çekici bulduğu bu kişide görünce ona bağlanır. Böylece referans aldığı kişinin gücünden etkilenir.
İnsanlar arasındaki eşitsizlikten kaynaklanan güç, eşitliğin olması halinde ortadan kalkmaktadır. Tabiatta var olan kaynaklar sınırlı olmayıp, herkese yetecek miktarda olsaydı haksızlık tartışması yaşanmaz ve insanların birbirleri üzerinde iktidar sahibi olmalarına gerek kalmazdı. Avcı ve toplayıcı toplumlarda ilkel el aletlerine sahip olanlar, bu aletlere ulaşamayanlara ve kullanma bilgisine sahip olmayanlara karşı nasıl güçlü idiyse, bugünde teknolojik bilgiye ve onu kullanma becerisin sahip olanlar karşılarındakilere karşı daha güçlüdür. Her iki dönem birbirinden yapısal ve teknik bilgi olarak ne kadar farklı olsa da, sahip olunan teknik bilgi sayesinde elde edilen güç, yeni bir sistemin ortaya çıkmasına neden olmaktadır.
Gelişen teknolojiler insanların yaşama, düşünme ve algılama biçimleri gün geçtikçe değişmektedir. Günümüzde bilgi ve teknolojideki gelişim toplumsal-ekonomik gelişmeler içinde, kaldıraç görevi üstlenmektedir. Bugün sağlıktan eğitime, yönetimden eğlenceye teknolojiden bağımsız bir hayat düşünülememektedir. Yaşanan gelişmeler ile bir yerde gücün oluşmasına ve o zamana kadar gücü elinde bulunduranların kaybetmesine neden olan temel faktörler teknik bilgideki ve teknolojideki değişimlerdir.
İnsanların teknik gelişmeler ile birlikte artan ihtiyaçlarını organize edebilmeleri için Russell’ın belirttiği gibi buyruk verecek ve buyrukları yerine getirecek mekanizmaların ortaya çıkması gerekir. Güç ilişkilerinin kendini fazlasıyla hissettirdiği bu sistem içerisinde bilgi ve teknoloji gücüne sahip yöneticiler amaçlarına, güçlerini etkili kullandıkları oranda ulaşırlar.
Yasal Güç; Bu güç kaynağını kişisel haklar ve görevlerden almaktadır. Bireylerin konumları, toplumsal rolleri, bilgi ve deneyimleri diğer bireylerle ilişki ve dolayısıyla iletişim kurma sürecinde güçlü olmalarına neden olur.
Psiko-Sosyal Güç; Gücün ortaya çıkmasında etkin olan bir başka etken de psiko-sosyal faktörlerdir. Bu faktörlere bağlı olarak oluşan eşitsizlik hem bireysel, hem de toplumsal yapıda güç yapısının etkilenmesine yol açar. Kişilerin kendilerine ait karakteristik özellikleri, onları yönetmeye, buyurgan tavır göstermeye ve liderlik etmeye yönlendirir. Bazı kişiler ise itaat etmeye, emir almaya daha yatkındırlar. Dolayısıyla güç ilişkisinde yöneten ve yönetilen varlıklar oluşur.
Sosyo- Ekonomik Güç; Gücün ortaya çıkması ve yapılanmasında, etkili olan diğer bir unsur sosyo-ekonomik etkenlerdir. Ekonomik alanda kaynakların eşit dağılmaması, kaynakların belli kesimin elinde toplanmasına neden olur. Böylece bu gruptakilerin, kaynaklara ulaşamayanların üzerinde üstünlük kurmaları söz konusu olur. Zengin ile fakir arasındaki ekonomik ve sosyal gelişmişlik farklılığı, kendisini bu gelişmişlik farklılığına bağlı olarak toplumda sahip olacağı güç ilişkisinde de gösterir.
Referans Gücü; Kaypakoğlu tarafından referans gücü olarak kabul edilen güç türünde, kişinin kendi referans grubunda, özdeşleştirdiği kişilerden etkilenmesi söz konusudur. Kişi çok beğendiği, kendinde bulunduğuna inandığı özellikleri çekici bulduğu bu kişide görünce ona bağlanır. Böylece referans aldığı kişinin gücünden etkilenir.
Soru 6
''Erkeklerin kendi cinsiyetlerini, fiziksel ve zihinsel niteliklerine hükmetme yoluyla kullanmalarını kolaylaştırmıştır'' diyen bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Duverger,
B
Galbraith,
C
Adler,
D
Aron,
E
Boulding,
Açıklama:
Fiziksel Güç;
Kişilerin içinde yaşadıkları toplumda güç ilişkilerine uyum sağlamaları, açık şartlandırma ve zımni şarlandırma yoluyla olabilir. Açık şartlandırmada, güce karşı boyun eğen olumlu bir tavır içinde yer alır. Zımni şartlandırmada ise etkin olan kültürel öğelerdir. Böylece boyun eğme eylemi, geleneğe uygun ve tabii bir hal alır. Fiziksel gücün bir güç kaynağı olarak ortaya çıkışında bu şartlandırmalar önemli rol oynar. Erkek, sahip olduğu fiziksel güç ile daha caydırıcı olabilmekte ve kadın üzerinde kendi iradesini kabul ettirebilmektedir. Bununla birlikte mücevher, elbise, araba gibi ödüllendirmeler yoluyla kadını kendi gücüne bağımlı hale getirebilmektedir. Bu tavrın doğal bir kanun olduğuna dair toplumda genel kabul gören düşünceler, cinsiyete dair güç ilişkilerinde eşitsizliğe yol açmaktadır. Dolayısıyla Weber’in ifade ettiği gibi yöneten-yönetilen arasındaki ilişki, zorunlu bir şartlanma çerçevesinde ana-babadan görülen geleneksel yapıyı yansıtmaktadır. Kadınların bu güce inanışları, toplum içinde şartlandırılmalarından kaynaklanır. Geleneksel yapı etrafında oluşan eşitsizlik, gücün erkek tarafından elde edilmesine imkân sağlamıştır. Galbraith göre; Erkeklerin kendi cinsiyetlerini, fiziksel ve zihinsel niteliklerin hükmetme yolunda kullanmalarını kolaylaştırmıştır.
Kişilerin içinde yaşadıkları toplumda güç ilişkilerine uyum sağlamaları, açık şartlandırma ve zımni şarlandırma yoluyla olabilir. Açık şartlandırmada, güce karşı boyun eğen olumlu bir tavır içinde yer alır. Zımni şartlandırmada ise etkin olan kültürel öğelerdir. Böylece boyun eğme eylemi, geleneğe uygun ve tabii bir hal alır. Fiziksel gücün bir güç kaynağı olarak ortaya çıkışında bu şartlandırmalar önemli rol oynar. Erkek, sahip olduğu fiziksel güç ile daha caydırıcı olabilmekte ve kadın üzerinde kendi iradesini kabul ettirebilmektedir. Bununla birlikte mücevher, elbise, araba gibi ödüllendirmeler yoluyla kadını kendi gücüne bağımlı hale getirebilmektedir. Bu tavrın doğal bir kanun olduğuna dair toplumda genel kabul gören düşünceler, cinsiyete dair güç ilişkilerinde eşitsizliğe yol açmaktadır. Dolayısıyla Weber’in ifade ettiği gibi yöneten-yönetilen arasındaki ilişki, zorunlu bir şartlanma çerçevesinde ana-babadan görülen geleneksel yapıyı yansıtmaktadır. Kadınların bu güce inanışları, toplum içinde şartlandırılmalarından kaynaklanır. Geleneksel yapı etrafında oluşan eşitsizlik, gücün erkek tarafından elde edilmesine imkân sağlamıştır. Galbraith göre; Erkeklerin kendi cinsiyetlerini, fiziksel ve zihinsel niteliklerin hükmetme yolunda kullanmalarını kolaylaştırmıştır.
Soru 7
Bireyin iletişim kurması için gerekli olan nedir?
Seçenekler
A
Kendini tanımaması,
B
Dış dünyayı tanımaması,
C
Kendisi ile iletişime geçmesi,
D
Çevre belirleyici değildir,
E
Koşullar belirleyici değildir,
Açıklama:
İletişim bireyin önce kendisini, ardından dış dünyayı anlamlandırması sürecinde hayati öneme sahiptir. Çünkü iletişim bireyin kendisinde başlar, bireyin kendisiyle iletişimi yoksa kimseyle iletişim kuramaz. Bu nedenle, iletişimin nasıl bir güç ve/veya karşı güç olabileceğine bireysel iletişimden başlayarak incelemek yerinde olacaktır.
Bireyin kendisiyle olan iletişimi esnasında kendisini nasıl tanımladığı ve kendisine ilişki farkındalıklarının olup olmadığı önemlidir. Bireyin kendisiyle iletişim süreci anne karnında başlar ve ölünceye kadar devam eder. Bu noktada unutulmaması gereken bireyin kendisiyle iletişimi dış dünyadan bağımsız değildir. Birey kendi benlik algısı çerçevesinde dış dünyaya uyma ya da muhalefet etme eğilimi gösterir. Nitekim eğilimlerine ilişkin kararları ve değerlendirmeleri yine kendisiyle kurduğu iletişim sürecinde gerçekleştirir.
Kişisel iletişim esnasında bireyin gücü ve güçlü olmayı nasıl tanımladığı ile kendisini nasıl tanımladığı, diğer bir ifade ile bireyin psiko-sosyal gücünün olup olmaması belirleyicidir. Bireyin kendisiyle kurduğu iletişim sürecinde kendisine ve güce ilişkin tanımlamalarını etkileyen belirleyici unsurlardan bazıları: cinsiyet, yaş, fiziksel özellikler, kişisel özellikler, toplumsal roller, eğitim-bilgi düzeyi, meslek-statü, gelir düzeyi, ödül-ceza ve içerisinde yaşadığı kültürün özellikleridir. Örneğin itaatkâr bir birey ile muhallf bireyin yasal güç karşısında kendisiyle kurduğu iletişim farklılığıdır. İtaatkâr olan birey, kendisine dayatılan herhangi bir şeyi sorgulamadan kabul ederken, aynı konuda kendi bilgi ve uzmanlık gücüne sahip olan birey direnme gösterebilir.
Kişinin kendisiyle iletişimi ve güç tanımlamaları sonucundaki eylemlerinde içinde yaşadığı çevrenin koşulları belirleyici veya engelleyici olabilmektedir. Kişinin elinde bulunan gücü kullanması toplumun dayattığı kurallar tarafından engellenebilir. Diğer bir ifadeyle bireyin sahip olduğu gücü kullanma sürecinde tamamen bağımsız olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu süreçte yaşanan çatışmada birey, egemen olana boyun eğebilir ya da karşı tepki gösterip mücadeleyi tercih edebilir.
Bireyin kendisiyle olan iletişimi esnasında kendisini nasıl tanımladığı ve kendisine ilişki farkındalıklarının olup olmadığı önemlidir. Bireyin kendisiyle iletişim süreci anne karnında başlar ve ölünceye kadar devam eder. Bu noktada unutulmaması gereken bireyin kendisiyle iletişimi dış dünyadan bağımsız değildir. Birey kendi benlik algısı çerçevesinde dış dünyaya uyma ya da muhalefet etme eğilimi gösterir. Nitekim eğilimlerine ilişkin kararları ve değerlendirmeleri yine kendisiyle kurduğu iletişim sürecinde gerçekleştirir.
Kişisel iletişim esnasında bireyin gücü ve güçlü olmayı nasıl tanımladığı ile kendisini nasıl tanımladığı, diğer bir ifade ile bireyin psiko-sosyal gücünün olup olmaması belirleyicidir. Bireyin kendisiyle kurduğu iletişim sürecinde kendisine ve güce ilişkin tanımlamalarını etkileyen belirleyici unsurlardan bazıları: cinsiyet, yaş, fiziksel özellikler, kişisel özellikler, toplumsal roller, eğitim-bilgi düzeyi, meslek-statü, gelir düzeyi, ödül-ceza ve içerisinde yaşadığı kültürün özellikleridir. Örneğin itaatkâr bir birey ile muhallf bireyin yasal güç karşısında kendisiyle kurduğu iletişim farklılığıdır. İtaatkâr olan birey, kendisine dayatılan herhangi bir şeyi sorgulamadan kabul ederken, aynı konuda kendi bilgi ve uzmanlık gücüne sahip olan birey direnme gösterebilir.
Kişinin kendisiyle iletişimi ve güç tanımlamaları sonucundaki eylemlerinde içinde yaşadığı çevrenin koşulları belirleyici veya engelleyici olabilmektedir. Kişinin elinde bulunan gücü kullanması toplumun dayattığı kurallar tarafından engellenebilir. Diğer bir ifadeyle bireyin sahip olduğu gücü kullanma sürecinde tamamen bağımsız olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu süreçte yaşanan çatışmada birey, egemen olana boyun eğebilir ya da karşı tepki gösterip mücadeleyi tercih edebilir.
Soru 8
Kitle iletişimde kaynağın gücünü arttıran özellik var mıdır?
Seçenekler
A
Farklı özelliği yoktur,
B
Farklı kitlelere yönelmez,
C
Teknolojik özellik yoktur,
D
Yayın özelliği yoktur,
E
Geniş kitlelere ulaşabilmesi,
Açıklama:
Kitle iletişim sürecinde kaynağın aynı anda geniş kitlelere ulaşabilmesi ve bu kitleleri etkileyebilme özelliğine sahip olması bu araçları kitleler karşısında güçlü konuma getirmektedir. Güç sahibi egemen gruplar tarafından kitle iletişim araçlarına ve bu araçların alıcılarına uygulanan gücün yanı sıra kitle iletişim araçlarının farklı özelliklere sahip olması ile farklı özelliklerdeki geniş kitlelere hitap ediyor olması kaynak ve hedef arasındaki güç ilişkilerinin de çeşitli olmasına neden olmaktadır. Bu araçların hem birbirleri, hemde kaynak karşısında sahip oldukları gücü belirleyen faktörlerin başında kitle iletişim aracının sahip olduğu özellikler sayesinde elde ettiği güç gelmektedir. Kitle iletişim araçlarının özellikleri ve etki alanları birbirinden farklı olduğundan güç alanları da birbirinden farklıdır. Örneğin televizyon aynı anda çok daha geniş kitleye ulaşan bir kitle iletişim aracı olduğu için, gerek gösterim koşulları, gerekse izleyici talebi dikkate alındığında sinemadan daha güçlü bir kitle iletişim aracıdır. Televizyonun görsel-işitsel bir araç olarak izleyiciler üzerinde sahip olduğu güç ise kaynağın diğer bir değişle kanalın yerel, ulusal veya uluslararası yayın yapma özelliği ve sahip olduğu teknolojiler sayesinde elde ettiği yayın kalitesi ile de ilişkilidir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin temel öğelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Amaç
C
Mesaj
D
Araç
E
Hedef
Açıklama:
Kaynak-mesaj-araç-hedef olmak üzere dört temel öğeden oluşan bu süreçte iletişim, sözel veya sözel olmayan şekilde olabileceği gibi kitle iletişim araçları aracılığıyla da gerçekleşebilmektedir. İletişim ortamının özellikleri, iletişim sürecini oluşturan öğelerin belirlenmesinde etkilidir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin temel özellikleriyle ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
İletişimi araç başlatır.
B
İletişim sürecinde hedef, araçtan önce gelir.
C
Mesajın hangi araç ile ne zaman iletileceğini amaç belirler.
D
Hedef kitlenin kaynağa ulaşabilme olanakları önemlidir.
E
Mesajların belirleyicisi kaynaktır.
Açıklama:
Bu temel öğeler ile gerçekleştirilen iletişimin temel özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür (Aziz, 2008: 7): 1. İletişimi kaynak başlatır. 2. Mesajların belirleyicisi kaynaktır. 3. Mesajın hangi araç aracılığıyla ne zaman iletileceğini kaynak belirler. Bu süreçte hedef kitlenin araca ulaşabilme olanakları göz önünde bulundurulur.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin toplumsal işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireyleri ve toplumu bilgilendirme
B
Toplumu belirli amaçlar çerçevesinde bir araya getirme
C
Bireylerin eğitimine katkıda bulunma
D
Kültürün gelişimine katkıda bulunma
E
Bireyleri ve toplumu ayrıştırma
Açıklama:
İletişimin toplumsal işlevlerini şu şekilde sıralamak mümkündür: 1. Bireyleri ve toplumu bilgilendirme, 2. Bireylerin bir arada yaşama, eğlenme pratiklerine, diğer bir değişle toplumsallaşma sürecine katkıda bulunma. 3. Bireylerin, toplumun ve dolayısıyla kültürün gelişimine katkıda bulunma. 4. Kültürün nesilden nesile aktarılmasını sağlama. 5. Bireylerin eğitimine ve gelişimine katkıda bulunma 6. Toplumu belirli amaçlar çerçevesinde bir araya getirme.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi iletişim sürecinde kurulan ilişkiler açısından iletişim türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynaksal iletişim
B
Kişisel iletişim
C
Kişilerarası iletişim
D
Kitle iletişimi
E
Kültürlerarası iletişim
Açıklama:
İletişimin çok sayıda tanımı olduğu gibi iletişim türlerine ilişkinde farklı sınırflandırmalar mevcuttur. İletişim sürecinde kurulan ilişkiler göz önünde bulundurularak iletişim türlerini şu şekilde sınırflandırmak mümkündür: 1. Kişisel iletişim 2. Kişilerarası iletişim 3. Kitle iletişimi 4. Kültürlerarası iletişim
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kişilerarası iletişimin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Kişilerarası iletişim en fazla iki kişi arasında gerçekleşir.
B
Kişilerarası iletişim tek yönlüdür.
C
Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir.
D
Kişilerarası iletişim kendiliğinden gerçekleşmez.
E
Kişilerarası iletişimde bireylerin kaynak ve hedef olma konumları değişmez.
Açıklama:
Kişilerarası iletişimin genel özellikleri: 1. Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir. 2. Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir. 3. İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır. 4. Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir. 5. Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir. 6. Kişilerarası iletişim farklı rolleri ve dolaysıyla farklı ilişkileri içerir. Bu süreçte bireylerin kaynak ve hedef olma konumları değişebildiğinden roller esnek olabilmektedir. 7. İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir.
Soru 14
Kişilerin kendilerine ait karakteristik özellikleri, onları yönetmeye, buyurgan tavır göstermeye ve liderlik etmeye yönlendiren güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyo-Ekonomik Güç
B
Psiko-Sosyal Güç
C
Zorlayıcı Güç
D
Ödüllendirici Güç
E
Cezalandırıcı Güç
Açıklama:
Psiko-Sosyal Güç: Gücün ortaya çıkmasında etkin olan bir başka etken de psiko-sosyal faktörlerdir. Bu faktörlere bağlı olarak oluşan eşitsizlik hem bireysel, hem de toplumsal yapıda güç yapısının etkilenmesine yol açar. Kişilerin kendilerine ait karakteristik özellikleri, onları yönetmeye, buyurgan tavır göstermeye ve liderlik etmeye yönlendirir. Bazı kişiler ise itaat etmeye, emir almaya daha yatkındırlar. Dolayısıyla güç ilişkisinde yöneten ve yönetilen varlıklar oluşur (Adler, 1997: 212-216).
Soru 15
Kaynağını kişisel haklar ve görevlerden alan güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzmanlık Gücü
B
Ödüllendirici Güç
C
Cezalandırıcı Güç
D
Yasal Güç
E
Sosyo-Ekonomik Güç
Açıklama:
Yasal Güç: Bu güç kaynağını kişisel haklar ve görevlerden almaktadır. Bireylerin konumları, toplumsal rolleri, bilgi ve deneyimleri diğer bireylerle ilişki ve dolayısıyla iletişim kurma sürecinde güçlü olmalarına neden olur. Güçlü birey, karşısındaki bireylerden bir takım davranışları yerine getirmelerini isterken, karşısındaki bireyler çoğu zaman güç karşısında uyma davranışı sergiler. Yasal gücün sahip olunan konumla ilişkisine örnek olarak öğretmen öğrenci ilişkisini vermek mümkündür. Sınıf içerisinde susmamızı ve/veya bir takım aykırı davranışlarda bulunmamamızı söyleyen kişinin öğretmenimiz ya da arkadaşımız olması durumunda uyma davranışı farklılık gösterecektir. Yasal güç toplumsal rollerlede ilişkilidir. Aile içerisinde anne ve babalık rollerine atfedilen toplumsal değerlerin etkisiyle anne ve baba, çocukları üzerinde güce sahiptir. Bu nedenle anne ve babalar çocuklarının eve giriş saatlerini sınırlayabilir. (Kaypakoğlu, 2008: 165).
Soru 16
Reklamlarda bir ürünün satışının kolaylaştırılması için tanınmış kişilerin kullanılmazı hangi güç türüne örnek olabilir?
Seçenekler
A
Fiziksel Güç
B
Siyasal Güç
C
Referans Gücü
D
Psiko-Sosyal Güç
E
Önleyici Güç
Açıklama:
Referans Gücü: Kaypakoğlu (2008: 167) tarafından referans gücü olarak kabul edilen güç türünde, kişinin kendi referans grubunda, özdeşleştirdiği kişilerden etkilenmesi söz konusudur. Referans gücüne en iyi örnek, reklamlarda bir ürünün satışının kolaylaştırılması için tanınmış kişilerin kullanılması gösterilebilir. Kişi çok beğendiği, kendinde bulunduğuna inandığı özellikleri çekici bulduğu bu kişide görünce ona bağlanır. Böylece referans aldığı kişinin gücünden etkilenir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi sözlü iletişim esnasında gücü vurgulayacak bir dil kullanmanın yollarınından biri değildir?
Seçenekler
A
Kişi özellikle ödül-ceza gücünü kullanırken yerine getiremeyeceği şeyleri söylemekten kaçınmalıdır.
B
Kişi uzmanlık alanına ilişkin mesleki jargonu kullanırken gereksiz ve yanlış kullanımlardan kaçınmalıdır.
C
Kişi, kendi çalışmaları ve uzmanlık alanına ilişkin bir konuşma esnasında karşıdakinden onay bekleyen sorular sormaktan kaçınılmalıdır.
D
Birey, konuşma esnasında tereddüt içeren cümleler ya da ifadeler kullanabilir.
E
Birey, kendi eksiklerine vurgu yaptığı cümleleri kullanmaktan kaçınmalıdır.
Açıklama:
Sözlü iletişim esnasında gücü vurgulayacak bir dil kullanmanın yollarınından birkaçını şu şekilde sıralamak mümkündür. • Tereddütten uzak net cümleler kullanmak. Konuşma esnasında “eeee”, “ııııııı”, “sanırım”, “hatırlamıyorum ama” gibi tereddüt içeren kullanımlar bireyin güçlü yanlarını zayıflatıcı nitelikte olduğundan bu kullanımların yerine karşı tarafı ikna edicek emin cümlelerin kurulması gerekir. • Birey, kendi eksiklerine vurgu yaptığı cümleleri kullanmaktan kaçınmalıdır. Örneğin bir öğretim üyesinin ilk derse girdiğinde öğrencilerine “bu benim ilk dersim, çok heyecanlıyım, tedirginim ya da gerginim” demesi öğrenciler üzerindeki bilgi ve uzmanlık gücünün etkisini ve dolayısıyla otoritesini azaltacaktır. • Kişi, kendi çalışmaları ve uzmanlık alanına ilişkin bir konuşma esnasında karşıdakinden onay bekleyen sorular sormaktan kaçınılmalıdır. Örneğin “Sizde araştırmanın bu yöntemle yapılacağını düşünüyorsunuz değil mi?”. Şeklindeki soru ile kullanılan yöntemin karşı tarafa onaylatılmak istenmesi bireyin güven eksikliğini gösterir ve sahip olduğu bilgi ve uzmanlık gücüne ilişkin şüphe oluşturur. • Kişi uzmanlık alanına ilişkin mesleki jargonu kullanırken gereksiz ve yanlış kullanımlardan kaçınmalıdır. Yanlış kullanımlar bireylerin bilgi ve uzmanlık gücüne olan güvenin, dolayısıyla gücünün sarsılmasına neden olur. • Kişi özellikle ödül-ceza gücünü kullanırken yerine getiremeyeceği şeyleri söylemekten kaçınmalıdır. Anne ya da babanın çocuklarına karne hediyesi olarak vaat ettiği hediyeyi geçerli bir sebep olmadan almamaları çocuğun ödül gücüne olan inancını sarsacağından uyma davranışını etkileyecektir. • Kişilerarası iletişim esnasında bireyin onaylamadığı bir şey karşısında direnç göstermesi gücünün göstergesidir. Bunedenle bireyin sözlü iletişim esnasında karşısındakini dinlemesi ve onaylamama nedenlerinide içeren sözel iletişim kurması bireyi güçsüz olduğu bir durumda bile güçlü hale getirebilir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi kişilerarası iletişimde etkili olan güç unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Cinsiyet
B
Dil
C
Yaş
D
Eğitim durumu
E
Toplumsal roller
Açıklama:
Kişilerarası iletişimde etkili olan güç unsurlarını şu şekilde sıralamak mümkündür: cinsiyet, yaş, fiziksel özellikler, karakteristik özellikler, sosyo-ekonomik durum, eğitim durumu, teknoloji bilgisi, ideolojiler, toplumsal roller, meslek ve statüler, iletişim kurma amaçları, iletişim kurma araçları, iletişimin gerçekleştiği mecralar, iletişim kurulan kişiye ilişkin algılamalar ve kültürel özelliklerdir. Bu unsurların belirleyiciliğinde kurulan iletişim esnasında ortaya çıkan çatışmalar ise, bireyler arasındaki güç eşitsizliklerinden, kişisel faktörlerden, rol-statü farklılıklarından, sosyo-ekonomik farklılıklardan ve ideolojik farklılıklardan kaynaklanmaktadır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi iletişimde mesajın belirleyicisidir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Araç
C
Hedef
D
Alıcı
E
Kitle
Açıklama:
İletişim süreci kaynak-mesaj-araç-hedef olmak üzere dört temel öğeden oluşur. İletişimi kaynak başlatır ve mesajların belirleyicisi kaynaktır. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişiminin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kitle iletişim sürecinde hedef geniş kitlelerdir.
B
İletiler geniş kitlelere aynı anda iletilebilir.
C
Kaynaktan geniş kitlelere iletilmek üzere gönderilen mesajlar, kaynağa ulaşma imkânı olan herkese açıktır.
D
İletişimin kaynağı hedef kitlede yer alan bireyleri tanır.
E
Kitle iletişim araçları, zaman ve mekâna ilişkin sınırları ortadan kaldırır.
Açıklama:
Kitle iletişimi belirli kaynaktan gelen bilgilerin geniş kitlelere iletilmesidir. Diğer bir ifade ile radyo, gazete, televizyon, sinema, internet gibi araçlar aracılığıyla iletilerin geniş kitlelere yayılmasıdır. Kitle iletişim sürecinde hedef geniş kitlelerdir. Hedef kitleyi toplumun değişik kesimlerinden gelen, farklı özelliklere sahip bireyler oluşturur. İletiler geniş kitlelere aynı anda iletilebilir. Diğer bir ifade ile eşzamanlı bir iletişimden söz etmek mümkündür. Kaynak, hedef kitlede yer alan bireyleri çoğunlukla tanımaz. Kaynaktan geniş kitlelere iletilmek üzere gönderilen mesajlar, kaynağa ulaşma imkânı olan herkese açıktır.
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi bir kitle iletişim örneğidir?
Seçenekler
A
İki arkadaş arasındaki sohbet
B
Öğretmenin sınıfta ders anlatması
C
Türkiye'de yaşayan bir İspanyol'un Türk arkadaşlarını İspanyol yemekleri için evine davet etmesi
D
Bireyin işinde yaşadığı sorunlar nedeniyle kendini sorgulaması
E
Bir markanın internet üzerinden reklam ve satış yapması
Açıklama:
A ve B şıklarında kişilerarası iletişim, C şıkkında temelde kültürlerarası iletişim, D şıkkında kişisel iletişim ve son olarak E şıkkında kitle iletişimine örnek verilmektedir. Söz konusu marka interneti kullanarak hedef kitlesine ulaşmakta, onlarla iletişim kurmakta ve onlara satış yapmaktadır.
Doğru cevap E'dir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 22
Güçle ilgili aşağıdaki önermelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Özel bilgi veya beceri üzerine kurulu olan uzmanlık gücünde kişiler, uzman oldukları alan nedeniyle ikna etme gücüne sahip olurlar.
B
Bazı kişilerin kendilerine ait karakteristik özellikleri, onları yönetmeye, buyurgan tavır göstermeye ve liderlik etmeye yönlendirir.
C
Fiziki zorlama araçlarının uygulanması, ceza tehdidi ile iş yaptırma ve korkuya bağlı olarak ortaya çıkan güç türü, zorlayıcı güçtür.
D
Gücün tanımlanması, kullanımı ve yansımaları bireylere ve kültürlere göre farklılıklar göstermez.
E
Kişilerin içinde yaşadıkları toplumda güç ilişkilerine uyum sağlamaları, açık şartlandırma ve zımnişarlandırma yoluyla olabilir.
Açıklama:
Gücün tanımlanması, kullanımı ve yansımaları bireylere ve kültürlere göre farklılıklar gösterir. Kimi bireylere göre ekonomik güç önemliyken, diğer bireyler için uzmanlık gücü daha değerli olabilmektedir. Buna benzer olarak, kültüre bağlı olarak farklılık gösteren güç tanım ve kullanımları nedeniyle kimi kültürlerde erkeğin, kadın üzerinde baskı kurması güç göstergesi olarak değerlendirilmekte ve onaylanmakta iken cinsiyet eşitliğininin söz konusu olduğu kültürlerde böylesi bir tavır eleştirilmekte ve hatta suç olarak nitelendirilmektedir.
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 23
Reklamlarda bir ürünün satışının kolaylaştırılması için tanınmış kişiler kullanılmaktadır. Kişi çok beğendiği, kendinde bulunduğuna inandığı özellikleri çekici bulduğu bu kişide görünce ona bağlanır ve bu kişinin gücünden etkilenerek ürüne güvenme eğilimi gösterir.
Yukarıda aşağıdaki güç türlerinden hangisi tanımlanmaktadır?
Yukarıda aşağıdaki güç türlerinden hangisi tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Referans gücü
B
Ödüllendirici güç
C
Sosyo-ekonomik güç
D
Bilgi ve teknoloji gücü
E
Uzmanlık gücü
Açıklama:
Referans gücünde kişinin kendi referans grubunda, özdeşleştirdiği kişilerden etkilenmesi söz konusudur. Referans gücüne en iyi örnek, reklamlarda bir ürünün satışının kolaylaştırılması için tanınmış kişilerin kullanılması gösterilebilir. Kişi çok beğendiği, kendinde bulunduğuna inandığı özellikleri çekici bulduğu bu kişide görünce ona bağlanır. Böylece referans aldığı kişinin gücünden etkilenir.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Bir futbol kulübünde antrenmana geç kalan oyuncu para cezasına çarptırılmıştır. Bu durumda aşağıdaki hangi güç türünden söz etmek mümkündür?
Seçenekler
A
Psiko-sosyal güç
B
Sosyo-ekonomik güç
C
Zorlayıcı güç
D
Yasal güç
E
Fiziksel güç
Açıklama:
Cezalandırma yetkisini elinde bulunduranlar diğer bireyler üzerinde güç sahibidirler. Zorlayıcı güç ile ödüllendirici güç arasında tam tersine bir ilişki vardır. Ödüllendirici güçte olumlu şeylerin elde edilmesine çaba harcanırken, olumsuzluklar uzak tutulmaya çalışılır. Zorlayıcı güçte ise yapılması istenilen şeylere uyulmaması nedeniyle karşılaşılacak yaptırımlardan kaçınmak amacıyla kişiler bu güce boyun eğmeyi kabul ederler. Bu güç türünde, fiziki güç kullanımından, silah kullanmaya veya ebeveynlerin çocuklarını erken yatağa göndermelerinden, trafik polisinin yazacağı cezaya kadar çeşitli şekillerde cezalar uygulanabilir. Böylece başkalarına ceza verme imkânına sahip olanlar, ciddi bir güç ayrıcalığına sahip olurlar.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi güç türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yasal güç
B
Uzmanlık gücü
C
Siyasal güç
D
İkna gücü
E
Fiziksel güç
Açıklama:
Kişilerin hedeflerine ulaşmarında yardımcı olan ya da kişilere bu süreçte müdahale etme olanağı tanıyan güç kaynakları/türleri yasal güç, uzmanlık gücü, bilgi ve teknoloji gücü, psiko-sosyal güç, sosyo-ekonomik güç, ödüllendirici güç, zorlayıcı güç, siyasal güç, fiziksel güç ve referans gücüdür. İkna gücü, bir güç kaynağı olmaktan ziyade kişisel, toplumsal veya siyasi bir niteliktir.
Doğru cevap D'dir.
Doğru cevap D'dir.
Soru 26
İtaatkâr bir birey, kendisine dayatılan herhangi bir şeyi sorgulamadan kabul ederken, aynı konuda kendi bilgi ve uzmanlık gücüne sahip olan birey direnme gösterebilir.
Burada aşağıdaki iletişim türlerinden hangisi ile güç arasındaki ilişkiye örnek verilmektedir?
Burada aşağıdaki iletişim türlerinden hangisi ile güç arasındaki ilişkiye örnek verilmektedir?
Seçenekler
A
Kişisel iletişim ve güç
B
Kişilerarası iletişim ve güç
C
Kitle iletişimi ve güç
D
Kültürel iletişim ve güç
E
Kültürlerarası iletişim ve güç
Açıklama:
Kişisel iletişim esnasında bireyin gücü ve güçlü olmayı nasıl tanımladığı ile kendisini nasıl tanımladığı, diğer bir ifade ile bireyin psiko-sosyal gücünün olup olmaması belirleyicidir. Bireyin kendisiyle kurduğu iletişim sürecinde kendisine ve güce ilişkin tanımlamalarını etkileyen belirleyici unsurlardan bazıları: cinsiyet, yaş, fiziksel özellikler, kişisel özellikler, toplumsal roller, eğitim-bilgi düzeyi, meslek-statü, gelir düzeyi, ödül-ceza ve içerisinde yaşadığı kültürün özellikleridir. Örneğin ekonomik güce sahip olmayan bireyin ay sonunda faturlarını ödeyebilmesi kendisi için güç göstergesi iken, ekonomik gücü olan birey için araba koleksiyonu güç göstergesi olabilmektedir. Diğer bir örnek; itaatkâr bir birey ile muailf bireyin yasal güç karşısında kendisiyle kurduğu iletişim farklılığıdır. İtaatkâr olan birey, kendisine dayatılan herhangi bir şeyi sorgulamadan kabul ederken, aynı konuda kendi bilgi ve uzmanlık gücüne sahip olan birey direnme gösterebilir.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 27
İletişim esnasında kullanılan dil bireyler arasındaki ilişkinin (yönetici-çalışan, baba-çocuk, doktor-hasta, öğretmen-öğrenci) çerçevesini de çizmektedir. İki arkadaş birbirlerine “sen” diye hitap ederken, öğrencinin hocasına “öğretmenim”, “hocam” ya da “siz” diye hitap etmesi aşağıdaki iletişim türlerinden hangisiyle güç arasındaki ilişkiyi göstermektedir?
Seçenekler
A
Kişisel iletişim ve güç
B
Kişilerarası iletişim ve güç
C
Kitle iletişimi ve güç
D
Kültürel iletişim ve güç
E
Kültürlerarası iletişim ve güç
Açıklama:
Sözlü iletişim, kişilerarası iletişimde konuşmalar aracılığıyla gerçekleştirilen iletişimdir. Sözlü iletişim, resmi ya da gayri resmi görüşmeler, sohbetler ve toplantılar şeklinde olabilir. Konuşmayla gerçekleşen sözlü iletişimin en temel öğesi dildir. İletişim esnasında kullanılan dil bireyler arasındaki ilişkinin (yönetici-çalışan, baba-çocuk, doktor-hasta, öğretmen-öğrenci) çerçevesinide çizmektedir. İki arkadaş birbirlerine “sen” diye hitap ederken, öğrencinin hocasına “öğretmenim”, “hocam” ya da “siz” diye hitap etmesi, bir yandan kişiler arası mesafenin, diğer yandan öğretmenin uzmanlık gücünün göstergesidir.
Doğru cevap B'dir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 28
Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Youtube'un Worldview etkinliği çerçevesinde vatandaşlara canlı yayında hitap etmekte, aynı etkinlikte Amerikan vatandaşlarına soru sorma ve diğer sorulara oy verme hakkı tanınmaktadır. Başkan, bu soruları takip eden hafta içerisinde yine online bir ortamda cevaplayarak vatandaşlarla etkileşim kurmaktadır.
Burada aşağıdaki iletişim türlerinden hangisiyle güç arasındaki ilişki tanımlanmaktadır?
Burada aşağıdaki iletişim türlerinden hangisiyle güç arasındaki ilişki tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kişisel iletişim ve güç
B
Kişilerarası iletişim ve güç
C
Kitle iletişimi ve güç
D
Kültürel iletişim ve güç
E
Kültürlerarası iletişim ve güç
Açıklama:
Küreselleşme ile ülkelere ilişkin sınırların neredeyse ortadan kalktığı günümüzde teknolojik gelişmeler sonucunda internetin önlenemez gelişimiyle kitle iletişimde güç dengeleri değişime uğramıştır. Bugün modern demokratik seçimler, Dünya Kupası futbol maçları ve kraliyet törenleri eşzamanlı olarak geniş kitlelerce izlenebilmektedir. Sinema ve televizyonun birbirlerini hiç tanımayan milyonlarca insana aynı verileri ve/veya ideolojileri iletmesinin de ötesinde televizyon ya da film izleme eyleminin bile internet üzerinden gerçekleştiği günümüzde, farklı coğrafyalardan birbirlerini hiç tanımayan ya da tanışma şansları olmayan insanlar aynı iletiye eşzamanlı olarak erişebilmekte, sosyal ağlarda tanışma ya da herhangi bir konu üzerine tartışma olanağı bulabilmektedir. Verilen örnekte de görüldüğü gibi, yeni medya teknolojilerindeki gelişmeler kitle iletişim araçları karşısında alıcı ve güçsüz konumda olan izleyici ve kullanıcıları edilgen konumdan etken konuma getirmiş, kitle iletişim sürecinde söz ve dolayısıyla güç/karşı güç sahibi olmalarına olanak tanımıştır. Dolayısıyla örnekte kitle iletişimi ve güç arasındaki ilişki tanımlanmaktadır.
Doğru cevap C'dir.
Doğru cevap C'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi kişilerarası iletişimin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir
B
Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir
C
Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır
D
Kişilerarası iletişim çoğunlukla belirli bir müdahale ile gerçekleşir
E
İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir
Açıklama:
Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir. Doğru cevap D'dir.
Soru 30
Kültürler arası iletişimin en temel özelliği nedir?
Seçenekler
A
Kaynak ve hedefin farklı kültürlere ait bireyler olması
B
Farklı kültürlerin farklı özelliklerinin bulunması
C
Kültürlerarası olması
D
Kültürel empati içermesi
E
Fraklılıkları barındırması
Açıklama:
Kültürler arası iletişimin en temel özelliği kaynak ve hedefin farklı kültürlere ait bireyler olmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 31
Öğretmen öğrenci ilişkisi ne tip bir güce örnek oluşturur?
Seçenekler
A
Uzmanlık Gücü
B
Yasal Güç
C
Bilgi ve Teknoloji Gücü
D
Psiko Sosyal Güç
E
Sosyo Ekonomik Güç
Açıklama:
Öğretmen öğrenci ilişkisi yasal güce örnek teşkil etmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 32
Bir profesörün, öğretmenin, kadın ya da erkeğin aynı konumda olmamasına karşılık, sahip oldukları bilgi ile iktidar kurarak, gücü elinde tuttuklarına işaret eden filozof aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Max Weber
B
Pierre Bourdieu
C
Micheal Foucault
D
Ulrich Beck
E
Bertrand Russel
Açıklama:
Fransız filozof Foucault
Soru 33
Bu güç türünde önemli olan kişilerin belirli bir davranışa uyma nedeniyle elde edecekleri faydadır
Yukarıda temel özelliği verilen güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda temel özelliği verilen güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı Güç
B
Ödüllendirici veya Cezalandırıcı Güç
C
Sosyo-Ekonomik Güç
D
Siyasal Güç
E
Fiziksel Güç
Açıklama:
Otoritenin güç kanalıyla tesis edilmesindeki diğer bir kaynak ödüllendirici güçtür. Bu güç türünde önemli olan kişilerin belirli bir davranışa uyma nedeniyle elde edecekleri faydadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 34
Ünlü gurme Vedat Milor'un tereyağı reklamında oynaması ne tür güce örnek oluşturur?
Seçenekler
A
Psiko-Sosyal Güç
B
Sosyo-Ekonomik Güç
C
Referans Gücü
D
Uzmanlık Gücü
E
Bilgi ve Teknoloji Gücü
Açıklama:
Referans gücüne en iyi örnek, reklamlarda bir ürünün satışının kolaylaştırılması için tanınmış kişilerin kullanılması gösterilebilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 35
Bir üniversite talebesinin öğretim üyesine "hocam" diye hitap etmesi hangi tür gücün göstergesidir?
Seçenekler
A
Siyasal Güç
B
Uzmanlık Gücü
C
Referans Gücü
D
Yasal Güç
E
Psiko-Sosyal Güç
Açıklama:
Öğrencinin hocasına "öğretmenim", "hocam" ya da "siz" diye hitap etmesi, öğretmenin uzmanlık gücünün göstergesidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 36
Türkiye'de 1940 yılına kadar radyo ve kitle haberleşmesinde devlet tekeli hangi kurum tarafından sürdürülmüştür?
Seçenekler
A
TRT Genel Müdürlüğü
B
PTT Genel Müdürlüğü
C
Başbakanlık
D
Cumhurbaşkanlığı
E
Kültür Bakanlığı
Açıklama:
Türkiye'de radyo ve kitle haberleşmesinde, devlet tekeli 1940 yılına kadar PTT Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmüştür. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Kitle iletişim araçlarının tamamı açısından hedef kitleye ulaşmanın en iyi yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaynağın iyi belirlenmesi
B
Hedef kitleyi iyi tanımak
C
Doğru kanalı seçmek
D
Kitle ile ortak bir dil geliştirmek
E
Geri bildirim almak
Açıklama:
Kitle iletişim araçlarının tamamı açısından hedef kitlelerine, ulaşmanın en iyi yolu kitle ile ortak bir dil çerçevesinde konuşmaktan geçmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 38
Kitle iletişim araçlarının ekonomik gücü öncelikle ne ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Aracın büyüklüğü
B
Aracın çokluğu
C
Aracın sahiplik yapısı
D
Aracın maddi değeri
E
Aracın etkililiği
Açıklama:
Kitle iletişim araçlarının ekonomik gücü öncelikle aracın sahiplik yapısıyla ilişkilidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin toplumsal işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kültürün nesilden nesile aktarılmasını sağlama
B
Toplumu belirli amaçlar çerçevesinde bir araya getirme
C
Bireylerin eğitimine ve gelişimine katkıda bulunma
D
Bireylerin, toplumun ve dolayısıyla kültürün ayrışmasına katkıda bulunma
E
Bireyleri ve toplumu bilgilendirme
Açıklama:
İLETİŞİM
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, iletişimin toplumsal işlevlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, iletişimin toplumsal işlevlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Bireyleri ve toplumu bilgilendirme,
- Bireylerin bir arada yaşama, eğlenme pratiklerine, diğer bir değişle toplumsallaşma sürecine katkıda bulunma,
- Bireylerin, toplumun ve dolayısıyla kültürün gelişimine katkıda bulunma,
- Kültürün nesilden nesile aktarılmasını sağlama,
- Bireylerin eğitimine ve gelişimine katkıda bulunma,
- Toplumu belirli amaçlar çerçevesinde bir araya getirme.
Soru 40
Bireyin kendi kendisiyle kurduğu ve kaynak ile hedefin aynı kişi olduğu iletişime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kişilerarası iletişim
B
Kitle iletişimi
C
Kişisel iletişim
D
Kültürlerarası iletişim
E
Uluslararası iletişim
Açıklama:
İLETİŞİM
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, kişisel iletişim bireyin kendi kendisiyle kurduğu iletişimdir. Bu iletişim türünde kaynak ve hedef aynı kişidir. Birey düşünme, kendisini sorgulama, telkin etme, motive etme gibi birçok süreçte kendi kendisiyle iletişim kurmaktadır. Bu noktada bireyin toplumsal rolleri ve dolayısıyla içinde yaşadığı kültürün özellikleri etkili olabilmektedir.
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, kişisel iletişim bireyin kendi kendisiyle kurduğu iletişimdir. Bu iletişim türünde kaynak ve hedef aynı kişidir. Birey düşünme, kendisini sorgulama, telkin etme, motive etme gibi birçok süreçte kendi kendisiyle iletişim kurmaktadır. Bu noktada bireyin toplumsal rolleri ve dolayısıyla içinde yaşadığı kültürün özellikleri etkili olabilmektedir.
Soru 41
I. Kitle iletişim sürecinde hedef geniş kitlelerdir.
II. İletiler geniş kitlelere farklı zamanlarda iletilebilir.
III. Kaynak, hedef kitlede yer alan bireyleri çoğunlukla tanımaz.
IV. Kitle iletişim esnasında kurulan iletişim çoğunlukla çift yönlüdür.
Yukarıdakilerden hangileri, kitle iletişiminin özelliklerini tanımlamada uygun ifadelerdir?
II. İletiler geniş kitlelere farklı zamanlarda iletilebilir.
III. Kaynak, hedef kitlede yer alan bireyleri çoğunlukla tanımaz.
IV. Kitle iletişim esnasında kurulan iletişim çoğunlukla çift yönlüdür.
Yukarıdakilerden hangileri, kitle iletişiminin özelliklerini tanımlamada uygun ifadelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
İLETİŞİM
Kitle iletişimin genel özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
Kitle iletişimin genel özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
- Kitle iletişim sürecinde hedef geniş kitlelerdir.
- Hedef kitleyi toplumun değişik kesimlerinden gelen, farklı özelliklere sahip bireyler oluşturur.
- İletiler geniş kitlelere aynı anda iletilebilir. Diğer bir ifade ile eşzamanlı bir iletişimden söz etmek mümkündür.
- Kaynak, hedef kitlede yer alan bireyleri çoğunlukla tanımaz.
- Kaynaktan geniş kitlelere iletilmek üzere gönderilen mesajlar, kaynağa ulaşma imkânı olan herkese açıktır.
- Kitle iletişim esnasında kurulan iletişim çoğunlukla tek yönlüdür. Hedef kitlenin anında yanıt verme olasılığı dışlanmaktadır. Bu nedenle kaynak ve alıcı arasında bir kutuplaşma söz konusudur.
- Özellikle yeni medya başta olmak üzere kitle iletişim araçları, zaman ve mekâna ilişkin sınırları ortadan kaldırmakta, kullanıcıları daha özgür kılmaktadır. Dolayısıyla, doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 42
Tarihsel süreçte kültürlerarası iletişim, iş ilişkileri ve/veya politik ilişkiler sürecinde gündeme gelirken; günümüzde toplumsal değişim ve gelişen ………… belirgindir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Din
B
Teknoloji
C
Ekonomi
D
Tarım
E
Eğitim
Açıklama:
İletişim
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, kültürlerarası iletişim farklı kültürler veya altkültürler arasında gerçekleşen iletişimdir. Tarihsel süreçte kültürlerarası iletişim, iş ilişkileri ve/veya politik ilişkiler sürecinde gündeme gelirken, günümüzde toplumsal değişim ve gelişen teknolojilerin etkisiyle çok daha yaygındır.
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, kültürlerarası iletişim farklı kültürler veya altkültürler arasında gerçekleşen iletişimdir. Tarihsel süreçte kültürlerarası iletişim, iş ilişkileri ve/veya politik ilişkiler sürecinde gündeme gelirken, günümüzde toplumsal değişim ve gelişen teknolojilerin etkisiyle çok daha yaygındır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yasal güç kavramını açıklayan örneklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Öğretmen-öğrenci ilişkisi
B
Ebeveyn-çocuk ilişkisi
C
Patron-işçi ilişkisi
D
Erkek-kadın ilişkisi
E
Subay-er ilişkisi
Açıklama:
Yasal Güç
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü,bu güç kaynağını kişisel haklar ve görevlerden almaktadır. Bireylerin konumları, toplumsal rolleri, bilgi ve deneyimleri diğer bireylerle ilişki ve dolayısıyla iletişim kurma sürecinde güçlü olmalarına neden olur. Güçlü birey, karşısındaki bireylerden bir takım davranışları yerine getirmelerini isterken, karşısındaki bireyler çoğu zaman güç karşısında uyma davranışı sergiler. Yasal gücün sahip olunan konumla ilişkisine örnek olarak öğretmen öğrenci ilişkisini vermek mümkündür. Benzer şekilde, yasal güç diğer mesleki alanlar için de geçerlidir.
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü,bu güç kaynağını kişisel haklar ve görevlerden almaktadır. Bireylerin konumları, toplumsal rolleri, bilgi ve deneyimleri diğer bireylerle ilişki ve dolayısıyla iletişim kurma sürecinde güçlü olmalarına neden olur. Güçlü birey, karşısındaki bireylerden bir takım davranışları yerine getirmelerini isterken, karşısındaki bireyler çoğu zaman güç karşısında uyma davranışı sergiler. Yasal gücün sahip olunan konumla ilişkisine örnek olarak öğretmen öğrenci ilişkisini vermek mümkündür. Benzer şekilde, yasal güç diğer mesleki alanlar için de geçerlidir.
Soru 44
Güç ve bilginin birbirine yakından bağlı olduğunu ve karşılıklı etkileşim ile birbirinin etkisini arttırdığını iddia eden düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baudrillard
B
Lefebvre
C
Debord
D
Kojave
E
Foucault
Açıklama:
Uzmanlık Gücü
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, güç ve bilginin birbirine yakından bağlı olduğunu ve karşılıklı etkileşim ile birbirinin etkisini arttırdığını iddia eden Fransız filozof Foucault , bir profesörün, öğretmenin, kadın ya da erkeğin aynı konumda olmamasına karşılık, sahip oldukları bilgi ile iktidar kurarak, gücü elinde tuttuklarına işaret etmektedir.
Doğru yanıt, E seçeneğidir. Çünkü, güç ve bilginin birbirine yakından bağlı olduğunu ve karşılıklı etkileşim ile birbirinin etkisini arttırdığını iddia eden Fransız filozof Foucault , bir profesörün, öğretmenin, kadın ya da erkeğin aynı konumda olmamasına karşılık, sahip oldukları bilgi ile iktidar kurarak, gücü elinde tuttuklarına işaret etmektedir.
Soru 45
Açık ve zımni şartlandırmalar hangi güç kaynağının ortaya çıkışında aktif rol oynar?
Seçenekler
A
Yasal güç
B
Psiko-sosyal güç
C
Sosyo-ekonomik güç
D
Fiziksel güç
E
Siyasal güç
Açıklama:
Fiziksel Güç
Kişilerin içinde yaşadıkları toplumda güç ilişkilerine uyum sağlamaları, açık şartlandırma ve zımni şartlandırma yoluyla olabilir. Açık şartlandırmada, güce karşı boyun eğen olumlu bir tavır içinde yer alır. Zımni şartlandırmada ise etkin olan kültürel öğelerdir. Böylece boyun eğme eylemi, geleneğe uygun ve tabii bir hal alır. Fiziksel gücün bir güç kaynağı olarak ortaya çıkışında bu şartlandırmalar önemli rol oynar. Bu yüzden doğru yanıt D seçeneğidir.
Kişilerin içinde yaşadıkları toplumda güç ilişkilerine uyum sağlamaları, açık şartlandırma ve zımni şartlandırma yoluyla olabilir. Açık şartlandırmada, güce karşı boyun eğen olumlu bir tavır içinde yer alır. Zımni şartlandırmada ise etkin olan kültürel öğelerdir. Böylece boyun eğme eylemi, geleneğe uygun ve tabii bir hal alır. Fiziksel gücün bir güç kaynağı olarak ortaya çıkışında bu şartlandırmalar önemli rol oynar. Bu yüzden doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi kişilerarası iletişimde etkili olan güç unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Cinsiyet
B
Sınıfsız toplum
C
Sosyo-ekonomik durum
D
Eğitim durumu
E
Yaş
Açıklama:
Kişilerarası İletişim ve Güç
Kişilerarası iletişimde etkili olan güç unsurlarını şu şekilde sıralamak mümkündür: cinsiyet, yaş, fiziksel özellikler, karakteristik özellikler, sosyo-ekonomik durum, eğitim durumu, teknoloji bilgisi, ideolojiler, toplumsal roller, meslek ve statüler, iletişim kurma amaçları, iletişim kurma araçları, iletişimin gerçekleştiği mecralar, iletişim kurulan kişiye ilişkin algılamalar ve kültürel özelliklerdir. Bu unsurların belirleyiciliğinde kurulan iletişim esnasında ortaya çıkan çatışmalar ise, bireyler arasındaki güç eşitsizliklerinden, kişisel faktörlerden, rol-statü farklılıklarından, sosyo-ekonomik farklılıklardan ve ideolojik farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Bu yüzden doğru yanıt B seçeneğidir.
Kişilerarası iletişimde etkili olan güç unsurlarını şu şekilde sıralamak mümkündür: cinsiyet, yaş, fiziksel özellikler, karakteristik özellikler, sosyo-ekonomik durum, eğitim durumu, teknoloji bilgisi, ideolojiler, toplumsal roller, meslek ve statüler, iletişim kurma amaçları, iletişim kurma araçları, iletişimin gerçekleştiği mecralar, iletişim kurulan kişiye ilişkin algılamalar ve kültürel özelliklerdir. Bu unsurların belirleyiciliğinde kurulan iletişim esnasında ortaya çıkan çatışmalar ise, bireyler arasındaki güç eşitsizliklerinden, kişisel faktörlerden, rol-statü farklılıklarından, sosyo-ekonomik farklılıklardan ve ideolojik farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Bu yüzden doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 47
Yaygın olarak birçok ülkede yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü güç olarak kabul edilen ………………., birey ve toplum hayatında merkezi öneme sahiptir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Sivil toplum örgütleri
B
Baskı grupları
C
Uluslararası dayanışma örgütleri
D
Çıkar grupları
E
Kitle iletişim araçları
Açıklama:
Kitle İletişim ve Güç
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, yaygın olarak birçok ülkede yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü güç olarak kabul edilen kitle iletişim araçları, birey ve toplum hayatında merkezi öneme sahiptir. Çünkü kitle iletişim araçları aracılığıyla toplumla buluşan temsillerde yeniden üretilen ideolojiler egemen grubun amaçları ve çıkarları doğrultusunda halkı yönlendirme, yanlışlıkların ve eksikliklerin üstünü örtme ve meşrulaştırma işlevi görürler. Buna ek olarak bu iletiler, bireylerin yaşama, düşünme, satın alma biçimlerini de şekillendirmektedir.
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, yaygın olarak birçok ülkede yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü güç olarak kabul edilen kitle iletişim araçları, birey ve toplum hayatında merkezi öneme sahiptir. Çünkü kitle iletişim araçları aracılığıyla toplumla buluşan temsillerde yeniden üretilen ideolojiler egemen grubun amaçları ve çıkarları doğrultusunda halkı yönlendirme, yanlışlıkların ve eksikliklerin üstünü örtme ve meşrulaştırma işlevi görürler. Buna ek olarak bu iletiler, bireylerin yaşama, düşünme, satın alma biçimlerini de şekillendirmektedir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi insanların zorunlu olarak göçe yönlenmelerine neden olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Savaş
B
Mezhepsel farklılık
C
Doğal afet
D
Namus-töre cinayeti
E
Terör
Açıklama:
Kültürlerarası İletişim ve Güç
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, kültürlerarası iletişim sürecindeki güç ilişkilerini belirleyen bir diğer faktör ise göçtür. Ekonomik ve sosyo-kültürel açıdan daha iyi koşullarda yaşamak için kendi isteğiyle göç eden insanların yanı sıra, savaşlar, artan terör olayları, namus-töre cinayetleri veya doğal afetler nedeniyle zorunlu olarak göç etmek zorunda kalan insan sayısı tarihsel süreçte sürekli artmıştır. Bireylerle birlikte kültürlerinin de bir yerden bir yere taşınması olarak tanımlanabilecek olan göç sonucunda farklı kültür ve altkültürlerden bireyler bir arada yaşama deneyimini paylaşmak zorunda kalmaktadır.
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, kültürlerarası iletişim sürecindeki güç ilişkilerini belirleyen bir diğer faktör ise göçtür. Ekonomik ve sosyo-kültürel açıdan daha iyi koşullarda yaşamak için kendi isteğiyle göç eden insanların yanı sıra, savaşlar, artan terör olayları, namus-töre cinayetleri veya doğal afetler nedeniyle zorunlu olarak göç etmek zorunda kalan insan sayısı tarihsel süreçte sürekli artmıştır. Bireylerle birlikte kültürlerinin de bir yerden bir yere taşınması olarak tanımlanabilecek olan göç sonucunda farklı kültür ve altkültürlerden bireyler bir arada yaşama deneyimini paylaşmak zorunda kalmaktadır.
Soru 49
- İletişimi mesaj başlatır
- Mesajların belirleyicisi kaynaktır
- Mesajın hangi araç aracılığıyla iletileceğini kaynak belirler
- Mesajların ne zaman iletileceğini kaynak belirler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Soruda, iletişimin temel özelliklerine ilişkin ifadelerden hangi/hangilerinin doğru olduğu sorulmaktadır. İletişim ortamı; kaynak-mesaj-araç-hedef olmak üzere dört temel öğeden oluşan oluşmaktadır. İletişim ortamının özellikleri, iletişim sürecini oluşturan öğelerin belirlenmesinde etkilidir. Bu temel öğeler ile gerçekleştirilen iletişimin temel özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür 1. İletişimi kaynak başlatır. 2. Mesajların belirleyicisi kaynaktır. 3. Mesajın hangi araç aracılığıyla ve 4. ne zaman iletileceğini kaynak belirler. Sorunun çözümünde iletişimin temel özellikleri bilinmeli ve ayırt edilmelidir.
Soru 50
- Hedefin geniş kitlelerden meydana gelmesi
- Kaynağın, hedef kitlede yer alan bireyleri çoğunlukla tanımaması
- İletilerin geniş kitlelere aynı anda iletilebilmesi
- Kaynaktan geniş kitlelere iletilmek üzere gönderilen mesajların, kaynağa ulaşma imkanı olan herkese açık olması
Seçenekler
A
Kişisel iletişim
B
Kişilerarası iletişim
C
Kitle iletişimi
D
Kültürlerarası iletişim
E
Uluslararası iletişim
Açıklama:
Soruda, verilen ifadelerin hangi iletişim türüne ait olduğu sorulmaktadır. Kitle iletişiminin özellikleri; iletişim sürecinde hedefin geniş kitleler olması, hedef kitleyi toplumun değişik kesimlerinden gelen, farklı özelliklere sahip bireylerin oluşturması, İletilerin geniş kitlelere aynı anda iletilebilmesi, kaynağın hedef kitlede yer alan bireyleri çoğunlukla tanımaması ve kaynaktan geniş kitlelere iletilmek üzere gönderilen mesajların, kaynağa ulaşma imkânı olan herkese açık olması söz konusudur. Sorunun çözümünde kitle iletişiminin özellikleri bilinmeli ve diğer iletişim türlerinin özelliklerinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 51
Bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları süreç …....... olarak tanımlanır
Seçenekler
A
Kitle iletişimi
B
Kişilerarası iletişim
C
Kültürlerarası iletişim
D
Sözlü iletişim
E
Sözsüz iletişim
Açıklama:
Soruda verilen tanımın hangi kavrama ilişkin olduğu sorulmaktadır. Kişilerarası iletişim, bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları sürece verilen addır. Kişilerarası iletişim, iletişimden farklı olarak karşılıklı ilişki, diğer bir ifade ile etkileşimi içermektedir. Sorunun çözümünde kişilerarası iletişimin tanımı bilinmelidir.
Soru 52
Alman düşünür ve sosyolog Max Weber ‘in “bir sosyal ilişki içinde, bir aktörün hangi temele dayanırsa dayansın, direnmeyle karşılaşsa bile istediğini yapabilme konumu olma ihtimali” olarak tanımladığı güç kavramının içerdiği anlam aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Gücün toplumsal bir özellik taşıması
B
Gücün kişinin kendini iyi hissetmesiyle eşdeğerde görülmesi
C
Gücün sosyal iki kişi arasında karşılıklı bir ilişki olarak ifade edilmesi
D
Gücün başkalarına tanınan haklar olarak görülmesi
E
Gücün kaynağını kişisel haklar ve görevlerden alması
Açıklama:
Soruda Alman düşünür ve sosyolog Max Weber ‘in güç kavramına ilişkin anlamın ne olduğu sorulmaktadır. Alman düşünür ve sosyolog Max Weber gücü, “bir sosyal ilişki içinde, bir aktörün hangi temele dayanırsa dayansın, direnmeyle karşılaşsa bile istediğini yapabilme konumu olma ihtimali”, olarak tanımlamaktadır. Bu yönüyle güç, iyi olarak anlaşılmakta ve kişinin kendini iyi hissetmesiyle eşdeğerde görülmektedir
Soru 53
Bir film sahnesinde alt açıdan çekilen ve kişi ya da kişilerin daha güçlü ve otoriter görünmesini sağlayan güç göstergesi, aşağıdaki güç kavramlarından hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Yasal Güç
B
Uzmanlık Gücü
C
Bilgi ve Teknoloji Gücü
D
Psiko-Sosyal Güç
E
Zorlayıcı Güç
Açıklama:
Soruda verilen örneğin hangi güç kavramı içerisinde yer aldığı sorulmaktadır. Gücün ortaya çıkmasında etkin olan bir başka etken de psiko-sosyal faktörlerdir. Gücün toplum içinde yerleşmesinde sembol ve simgelerde etkili olmaktadır. Hâkimin mahkemede belirli ve herkes tarafından bilinen bir üniforma giyerek yüksekte oturması veya bir din adamının vaaz verirken cemaatten daha yüksek bir platformda durması ve üniforma giymesi gücün sembolik ve simgesel karakterini yansıtır. Soruda verilen örnek ise film ya da televizyon sahnelerinde kullanılan kamera açısının kişinin güçlü ve otoriter görünmesini sağlamaya ve dolayısıyla psiko-sosyal gücü yansıtan bir örnektir. Sorunun çözümünde güç kavramına ilişkin kaynaklar/türler bilinmeli ve verilen örneğin hangi türe ait olduğu çıkarımında bulunulmalıdır.
Soru 54
Ödüllendirici ve/veya Cezalandırıcı Güce ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?
- Kişilerin belirli bir davranışa uyma nedeniyle elde edecekleri faydanın olması
- Olumlu şeylerin elde edilmesine çaba harcanırken, olumsuzluklar uzak tutulmaya çalışılması
- Düzeni sağlamaya yönelik olarak bir hiyerarşik yapının oluşması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Soruda verilen ifadelerden hangilerinin Ödüllendirici ve/veya Cezalandırıcı Güce ilişkin olduğu sorulmaktadır. Otoritenin güç kanalıyla tesis edilmesindeki diğer bir kaynak ödüllendirici güçtür. Bu güç türünde önemli olan kişilerin belirli bir davranışa uyma nedeniyle elde edecekleri faydadır. Cezalandırma yetkisini elinde bulunduranlarda diğer bireyler üzerinde güç sahibidirler. Zorlayıcı güç ile ödüllendirici güç arasında tam tersine bir ilişki vardır. Ödüllendirici güçte olumlu şeylerin elde edilmesine çaba harcanırken, olumsuzluklar uzak tutulmaya çalışılır. Dolayısıyla cezadan farklı olarak ödüllendirici sonuçların dağıtım yeteneği gücü belirler. Soruda verilen diğer ifade olan düzeni sağlamaya yönelik olarak bir hiyerarşik yapının oluşması ifadesi ise Sosyo-Ekonomik Güce ilişkin bir ifadedir. Sorunun çözümünde güç türleri bilinmeli ve birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 55
Kişisel iletişim ve güç kavramına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
- Bireyin kendisiyle kurduğu iletişim sürecinde kendisine ve güce ilişkin tanımlamalarını etkileyen belirleyici unsurlardan biri de içerisinde yaşadığı kültürün özellikleridir
- Kişisel iletişimde etkili olan güç unsurları; iletişim kurma araçları, iletişimin gerçekleştiği mecralar, iletişim kurulan kişiye ilişkin algılamalar ve kültürel özelliklerden oluşur
- Birey kendi benlik algısı çerçevesinde dış dünyaya uyma ya da muhalefet etme eğilimi gösterir.
- Kişinin kendisiyle iletişimi ve güç tanımlamaları sonucundaki eylemlerinde içinde yaşadığı çevrenin koşulları belirleyici veya engelleyici olabilmektedir
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Soruda verilen ifadelerden hangilerinin kişisel iletişim ve güce ilişkin olduğu sorulmaktadır.Kişilerarası iletişimde etkili olan güç unsurları; cinsiyet, yaş, fiziksel özellikler, karakteristik özellikler, sosyo-ekonomik durum, eğitim durumu, teknoloji bilgisi, ideolojiler, toplumsal roller, meslek ve statüler, iletişim kurma amaçları, iletişim kurma araçları, iletişimin gerçekleştiği mecralar, iletişim kurulan kişiye ilişkin algılamalar ve kültürel özelliklerdir. Verilen şıklardaki ifadelerden biri kişisel değil, kişilerarası iletişim ve güce ilişkin ifadedir Sorunun çözümünde kişisel ve kişilerarası güç unsurları bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir
Soru 56
- Konuşma esnasında “eeee”, “ııııııı”, “sanırım”, “hatırlamıyorum ama” gibi tereddüt içeren kullanımlar
- Bir öğretim üyesinin ilk derse girdiğinde öğrencilerine “bu benim ilk dersim, çok heyecanlıyım, tedirginim ya da gerginim” demesi
- Sizde araştırmanın bu yöntemle yapılacağını düşünüyorsunuz değil mi?” tarzındaki cümleler
Seçenekler
A
Sözlü iletişim esnasında gücü vurgulayacak bir dil kullanmanın doğru örnekleri
B
Sözlü iletişim esnasında gücü vurgulayacak bir dil kullanmanın olumsuz örnekleri
C
Sözlü iletişimde kişinin uzmanlık alanına ilişkin mesleki jargonu kullanırken kurduğu doğru cümle örnekleri
D
Sözlü iletişimde kişinin uzmanlık alanına ilişkin mesleki jargonu kullanırken gereksiz ve yanlış kullanımlarının örnekleri
E
Kişilerarası iletişim esnasında bireyin onaylamadığı bir şey karşısında direnç göstermesine ilişkin güç örnekleri
Açıklama:
Soruda, verilen cümle örneklerinin kişilerarası iletişimde neyi ifade ettiği sorulmaktadır. Konuşma esnasında “eeee”, “ııııııı”, “sanırım”, “hatırlamıyorum ama” gibi tereddüt içeren kullanımlar bireyin güçlü yanlarını zayıflatıcı nitelikte olduğundan bu kullanımların yerine karşı tarafı ikna edicek emin cümlelerin kurulması gerekir. Birey, kendi eksiklerine vurgu yaptığı cümleleri kullanmaktan kaçınmalıdır. Örneğin bir öğretim üyesinin ilk derse girdiğinde öğrencilerine “bu benim ilk dersim, çok heyecanlıyım, tedirginim ya da gerginim” demesi öğrenciler üzerindeki bilgi ve uzmanlık gücünün etkisini ve dolayısıyla otoritesini azaltacaktır. Kişi, kendi çalışmaları ve uzmanlık alanına ilişkin bir konuşma esnasında karşıdakinden onay bekleyen sorular sormaktan kaçınılmalıdır. Örneğin “Sizde araştırmanın bu yöntemle yapılacağını düşünüyorsunuz değil mi?”. Şeklindeki soru ile kullanılan yöntemin karşı tarafa onaylatılmak istenmesi bireyin güven eksikliğini gösterir ve sahip olduğu bilgi ve uzmanlık gücüne ilişkin şüphe oluşturur. Sorunun çözümünde verilen örneklerin kişilerarası iletişime ilişkin sözlü iletişim örnekleri olduğu bilinmeli ve çıkarımda bulunulmalıdır.
Soru 57
Birçok ülkede dördüncü kuvvet olarak adlandırılan güç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasama
B
Yürütme
C
Medya
D
Yargı
E
Halk
Açıklama:
Soruda birçok ülkede dördüncü kuvvet olarak adlandırılan güç unsuru sorulmaktadır. Yaygın olarak birçok ülkede yasama, yürütme ve yargıdan sonra dördüncü güç olarak kabul edilen güç kitle iletişim araçlarıdır. Medya diğer bir ifade ile kitle iletişim araçları, birey ve toplum hayatında merkezi öneme sahiptir. Çünkü kitle iletişim araçları aracılığıyla toplumla buluşan temsillerde yeniden üretilen ideolojiler egemen grubun amaçları ve çıkarları doğrultusunda halkı yönlendirme, yanlışlıkların ve eksikliklerin üstünü örtme ve meşrulaştırma işlevi görürler. Sorunun çözümünde kitle iletişim araçları ve güç kavramı bilinmelidir.
Soru 58
Güç mesafesi bir toplum içerisindeki farklı güç seviyelerindeki bireylerin aralarındaki ayrımı ne derece beklediklerini ve kabul ettiklerini göstermeye yarar. Güç seviyeleri arasındaki mesafenin büyük olduğu toplumlarda ast çalışanlar üstleriyle herhangi bir mücadeleye giremezler. Ayrıca üstlerden her daim bir yönlendirme beklenir. Latin Amerika, Afrika, Asya ve Doğu Avrupa bu göstergenin genelde yüksek olduğu toplumlardır. Bu aralığın düşük olduğu toplumlarda bireyler toplum içerisinde eşit bir güç seviyesine sahiptir ve daha üst bir statüye erişmek mümkündür. İskandinavya, Yeni Zelanda ve Avustralya bu toplumlara örnek olarak verilebilir.
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdaki güç kavramlardan hangisine örnektir?
Yukarıda verilen bilgiler aşağıdaki güç kavramlardan hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Kişilerarası İletişim ve Güç
B
Kültürlerarası İletişim ve Güç
C
Bireysel iletişim ve Güç
D
Kitle iletişimi ve Güç
E
İletişim ve Güç
Açıklama:
Soruda, verilen bilgilerin hangi güç kavramına örnek oluşturduğu sorulmaktadır. Bireylerin yaşam biçimleri ile dil, konuşma-davranış biçimleri ve değer yargıları ait oldukları kültürün özellikleri çerçevesinde şekillenir. Farklı kültürlerin kendilerine özgü farklı özellikleri olduğu için kültürlerarasında gücün tanım ve uygulamaları da farklılık göstermektedir. Sorunun çözümünde kültürlerarası güç kavramı bilinmeli ve verilen örnek ifadelerin bu kavramla ilişkisi kurulabilmelidir.
Soru 59
Kişisel iletişimde kaynak ve hedef kimdir?
Seçenekler
A
Bir grup
B
Bir kişi
C
İki kişi
D
İki grup
E
Farklı kişiler
Açıklama:
Kişisel iletişim bireyin kendi kendisiyle kurduğu iletişimdir. Bu iletişim türünde kaynak ve hedef aynı kişidir. Birey düşünme, kendisini sorgulama, telkin etme, motive etme gibi birçok süreçte kendi kendisiyle iletişim kurmaktadır. Bu noktada bireyin toplumsal rolleri ve dolayısıyla içinde yaşadığı kültürün özellikleri etkili olabilmektedir.
Soru 60
Kişilerarası iletişimi farklı kılan özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karşılıklı niyet
B
Karşılıklı gayret
C
Karşılıklı ilişki
D
İletişim ihtiyacı
E
Dayanışma
Açıklama:
Kişilerarası iletişim ise, bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları sürece verilen addır. Kişilerarası iletişim, iletişimden farklı olarak
karşılıklı ilişki, diğer bir ifade ile etkileşimi içermektedir.
karşılıklı ilişki, diğer bir ifade ile etkileşimi içermektedir.
Soru 61
Kişilerarası iletişimin genel özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
B
Kişilerarası iletişimde ortak semboller önem taşır.
C
Kişilerarası iletişim tek yönlü değildir.
D
Kişilerarası iletişim kendiliğinden gerçekleşir.
E
Kişilerarası iletişim süreç değildir.
Açıklama:
Kişilerarası iletişimin genel özellikleri:
1. Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
2. Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
3. İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
4. Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir.
5. Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir.
6. Kişilerarası iletişim farklı rolleri ve dolaysıyla farklı ilişkileri içerir. Bu süreçte bireylerin kaynak ve hedef olma konumları değişebildiğinden roller esnek olabilmektedir.
7. İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir.
1. Kişilerarası iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir.
2. Kişilerarası iletişim karşılıklı etkileşime dayanır, tek yönlü değildir.
3. İletişimin etkili olmasında kişiler arasında kullanılan ortak semboller önem taşır.
4. Kişilerarası iletişim, bir süreç içerir.
5. Kişilerarası iletişim çoğunlukla kendiliğinden gerçekleşir.
6. Kişilerarası iletişim farklı rolleri ve dolaysıyla farklı ilişkileri içerir. Bu süreçte bireylerin kaynak ve hedef olma konumları değişebildiğinden roller esnek olabilmektedir.
7. İletişimin başarılı olmasında bireylerin cinsiyet, yaş, eğitim, rol, statü, bilgi düzeyi, tutum ve davranışları ile kültürel özellikler etkilidir.
Soru 62
Kültürler arası iletişimin en temel özelliğini ne oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Kaynak ve hedefin aynı kültüre ait bireyler olması
B
Kaynak ve hedefin farklı bakış açılarına sahip bireyler olması
C
Kaynak ve hedefin farklı dönemlere ait bireyler olması
D
Kaynak ve hedefin farklı kültürlere ait bireyler olması
E
Kaynak ve hedefin farklı eğitim düzeyindeki bireyler olması
Açıklama:
Kültürlerarası iletişim farklı kültürler veya altkültürler arasında gerçekleşen iletişimdir. Tarihsel süreçte kültürlerarası iletişim, iş ilişkileri ve/veya politik ilişkiler sürecinde gündeme gelirken, günümüzde toplumsal değişim ve gelişen teknolojilerin etkisiyle çok daha yaygındır. Kültürler arası iletişimin en temel özelliği kaynak ve hedefin farklı kültürlere ait bireyler olmasıdır. Farklı kültürlerin farklı özellikleri olduğu gerçeğinden hareketle kültürlerarası iletişimin başarılı olabilmesi için hem kaynağın, hem de hedefin birbirlerinin kültürlerini iyi bilmeleri gerekmektedir.
Soru 63
Bir bireyin ya da bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesi olarak tanımlanabilecek güç olgusunda neyin olup-olmadığına bakılmaz?
Seçenekler
A
İsteğin
B
Rızanın
C
Amacın
D
Etkileşimin
E
Merhametin
Açıklama:
Güç kavramı belirgin bir kavram olmadığı için tek bir tanımının ortaya konulması zordur. Günümüzde güç kavramı genel olarak başkalarına karşı kazanabilen haklar olarak ifade edilebilmektedir. Diğer bir ifade ile güç, bir bireyin ya da bireyler topluluğunun kendi istekleri doğrultusunda, rızaları olup olmadığına bakmaksızın diğer insanların davranışlarını etkileyebilme, yönlendirebilme veya denetleyebilmesidir
Soru 64
Bireylerin konumları, toplumsal rolleri, bilgi ve deneyimleri diğer bireylerle ilişki ve dolayısıyla iletişim kurma sürecinde güçlü olmalarına neden olan güç nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Yasal güç
B
Uzmanlık gücü
C
Bilgi gücü
D
Beceri gücü
E
Doğal güç
Açıklama:
Yasal Güç kaynağını kişisel haklar ve görevlerden almaktadır. Bireylerin konumları, toplumsal rolleri, bilgi ve deneyimleri diğer bireylerle ilişki ve dolayısıyla iletişim kurma sürecinde güçlü olmalarına neden olur. Güçlü birey, karşısındaki bireylerden bir takım davranışları yerine getirmelerini isterken, karşısındaki bireyler çoğu zaman güç karşısında uyma davranışı sergiler.
Soru 65
Hükmetmeye duyulan istek ve boyun eğmeye yönelik tavır neyin bir ürünü olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
Eğitimin etkilerinin
B
Sosyo-kültürel çevrenin
C
Psiko-sosyal çevrenin
D
Sosyo-ekonomik çevrenin
E
Geleneklerin etkilerinin
Açıklama:
Psiko-Sosyal Güç: Gücün ortaya çıkmasında etkin olan bir başka etken de psiko-sosyal faktörlerdir. Bu faktörlere bağlı olarak oluşan eşitsizlik hem bireysel, hem de toplumsal yapıda güç yapısının etkilenmesine yol açar. Kişilerin kendilerine ait karakteristik özellikleri, onları yönetmeye, buyurgan tavır göstermeye ve liderlik etmeye yönlendirir. Bazı kişiler ise itaat etmeye, emir almaya daha yatkındırlar. Dolayısıyla güç ilişkisinde yöneten ve yönetilen varlıklar oluşur (Adler, 1997: 212-216).
Hükmetmeye duyulan istek ve boyun eğmeye yönelik tavır olarak nitelendirebileceğimiz bu durum, kişinin yaşadığı psiko-sosyal çevrenin bir ürünü olarak değerlendirilir.
Bu güç eşitsizliğinin diğer bir kaynağı Russell’ın (2004) vurguladığı gibi, kendine güven duygusudur. Buna ek olarak gücün toplum içinde yerleşmesinde sembol ve simgelerde
etkili olmaktadır. Hâkimin mahkemede belirli ve herkes tarafından bilinen bir üniforma giyerek yüksekte oturması veya bir din adamının vaaz verirken cemaatten daha yüksek bir
platformda durması ve üniforma giymesi gücün sembolik ve simgesel karakterini yansıtır.
Hükmetmeye duyulan istek ve boyun eğmeye yönelik tavır olarak nitelendirebileceğimiz bu durum, kişinin yaşadığı psiko-sosyal çevrenin bir ürünü olarak değerlendirilir.
Bu güç eşitsizliğinin diğer bir kaynağı Russell’ın (2004) vurguladığı gibi, kendine güven duygusudur. Buna ek olarak gücün toplum içinde yerleşmesinde sembol ve simgelerde
etkili olmaktadır. Hâkimin mahkemede belirli ve herkes tarafından bilinen bir üniforma giyerek yüksekte oturması veya bir din adamının vaaz verirken cemaatten daha yüksek bir
platformda durması ve üniforma giymesi gücün sembolik ve simgesel karakterini yansıtır.
Soru 66
Korkuya dayalı güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zorlayıcı güç
B
Fiziksel güç
C
Siyasal güç
D
Referans gücü
E
Psiko-sosyal güç
Açıklama:
Fiziki zorlama araçlarının uygulanması, ceza tehdidi ile iş yaptırma ve korkuya bağlı olarak ortaya çıkan güç türü, zorlayıcı güçtür. Yapılması istenilen şeylere uyulmaması
nedeniyle karşılaşılacak yaptırımlardan kaçınmak amacıyla kişiler bu güce boyun eğmeyi kabul ederler. Bu güç türünde, fiziki güç kullanımından, silah kullanmaya veya ebeveynlerin çocuklarını erken yatağa göndermelerinden, trafik polisinin yazacağı cezaya kadar çeşitli şekillerde cezalar uygulanabilir. Böylece başkalarına ceza verme imkânına sahip olanlar, ciddi bir güç ayrıcalığına sahip olurlar
nedeniyle karşılaşılacak yaptırımlardan kaçınmak amacıyla kişiler bu güce boyun eğmeyi kabul ederler. Bu güç türünde, fiziki güç kullanımından, silah kullanmaya veya ebeveynlerin çocuklarını erken yatağa göndermelerinden, trafik polisinin yazacağı cezaya kadar çeşitli şekillerde cezalar uygulanabilir. Böylece başkalarına ceza verme imkânına sahip olanlar, ciddi bir güç ayrıcalığına sahip olurlar
Soru 67
Kişinin kendisiyle iletişimi ve güç tanımlamaları sonucundaki eylemlerinde belirleyici olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aldığı eğitimin niteliği
B
Geçmiş deneyimleri
C
Kültürel yapılanma
D
Yaşadığı çevrenin koşulları
E
Gelecek kaygısı
Açıklama:
Kişinin kendisiyle iletişimi ve güç tanımlamaları sonucundaki eylemlerinde içinde yaşadığı çevrenin koşulları belirleyici veya engelleyici olabilmektedir. Kişinin elinde bulunan gücü kullanması toplumun dayattığı kurallar tarafından engellenebilir. Diğer bir ifadeyle bireyin sahip olduğu gücü kullanma sürecinde tamamen bağımsız olduğunu söylemek mümkün değildir. Bu süreçte yaşanan çatışmada birey, egemen olana boyun eğebilir ya da karşı tepki gösterip mücadeleyi tercih edebilir. Taşrada yaşan ve sahip olduğu bilgi gücü sayesinde üniversiteyi kazanmış olan bir kızın, ekonomik güce sahip olmadığı için ya da cinsiyetçi tavırlar nedeniyle okuma hakkının engellenmesi karşısında bu durumla mücadele etmesi ya da koşullara boyun eğerek okuma hakkından vazgeçmesi buna örnek olarak verilebilir.
Soru 68
Kişilerarası iletişimde bireyin elindeki gücün etkisini azaltabilecek olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sözlerinin etkilemeyecek mimikleri ve/veya beden dilini kullanması
B
Sözlerini aktarırken mimik ve/veya beden dilini kullanmaması
C
Sözlerinin tersi mimikleri ve/veya beden dilini kullanması
D
Farklı alt-kültüre ait mimikleri ve/veya beden dilini kullanması
E
Farklı toplum kültürüne ait mimikleri ve/veya beden dilini kullanması
Açıklama:
Çoğunlukla sözel olmayan davranışlarla desteklenen sözlü iletişim, bireylerin karşı taraf üzerinde güç üstünlüğü kurmasında ya da bireyin güçsüzlüğünün anlaşılmasında oldukça belirleyicidir. Örneğin yöneticisine hazırladığı projeyi sunan bir çalışanın sözlerini beden diliyle desteklemesi karşı tarafı etkilemeyi ve ikna etmeyi kolaylaştırır. Çalışan, bu
ikna sürecinde sözlü iletişim aracılığıyla konu ile ilgili bilgi ve uzmanlık gücünü kullanır. Bu esnada bireyin kendinden emin, söylediklerini destekleyen beden dili, mimikleri ve
ses tonu sözsüz iletişim unsurları olarak kişinin, ilgili konuda gücünü-yetkinliğini ortaya koymasında yardımcı olur. Bunun aksine bireyin sözlerinin tersi mimikleri ve/veya beden
dilini kullanması elindeki gücün etkisini azaltabilir. Emir cümlesini gayrı ciddi bir duruşla ve gülerek söylemesi karşı taraf üzerinde etki sağlamayı güçleştirecektir. Buna benzer
olarak neredeyse aynı bilgi ve uzmanlık gücüne sahip iki bireyden sözlü ve sözsüz iletişimi doğru kuranın işe alım konusunda tercih edilmesi iletişim ve gücün doğru kullanımıyla
karşı tarafı etkilemenin bir diğer örneğidir.
ikna sürecinde sözlü iletişim aracılığıyla konu ile ilgili bilgi ve uzmanlık gücünü kullanır. Bu esnada bireyin kendinden emin, söylediklerini destekleyen beden dili, mimikleri ve
ses tonu sözsüz iletişim unsurları olarak kişinin, ilgili konuda gücünü-yetkinliğini ortaya koymasında yardımcı olur. Bunun aksine bireyin sözlerinin tersi mimikleri ve/veya beden
dilini kullanması elindeki gücün etkisini azaltabilir. Emir cümlesini gayrı ciddi bir duruşla ve gülerek söylemesi karşı taraf üzerinde etki sağlamayı güçleştirecektir. Buna benzer
olarak neredeyse aynı bilgi ve uzmanlık gücüne sahip iki bireyden sözlü ve sözsüz iletişimi doğru kuranın işe alım konusunda tercih edilmesi iletişim ve gücün doğru kullanımıyla
karşı tarafı etkilemenin bir diğer örneğidir.
Soru 69
Günümüzde kitle iletişiminde güç dengeleri değişime uğramasını sağlayan nedir?
Seçenekler
A
Cep telefonu
B
İnternet
C
Dijital platformlar
D
Uydu yayıncılığı
E
Globalleşme
Açıklama:
Küreselleşme ile ülkelere ilişkin sınırların neredeyse ortadan kalktığı günümüzde teknolojik gelişmeler sonucunda internetin önlenemez gelişimiyle kitle iletişimde güç dengeleri değişime uğramıştır. Bugün modern demokratik seçimler, Dünya Kupası futbol maçları ve kraliyet törenleri eşzamanlı olarak geniş kitlelerce izlenebilmektedir. Sinema ve televizyonun birbirlerini hiç tanımayan milyonlarca insana aynı verileri ve/veya ideolojileri iletmesinin de ötesinde televizyon ya da film izleme eyleminin bile internet üzerinden gerçekleştiği günümüzde, farklı coğrafyalardan birbirlerini hiç tanımayan ya da tanışma şansları olmayan insanlar aynı iletiye eşzamanlı olarak erişebilmekte, sosyal ağlarda tanışma ya da herhangi bir konu üzerine tartışma olanağı bulabilmektedir.
Soru 70
Kültürlerarası iletişim sürecindeki güç ilişkilerini belirleyen faktörlerden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Turizm
B
Eğitim
C
Göç
D
Kitle iletişimi
E
İnternet
Açıklama:
Kültürlerarası iletişim sürecindeki güç ilişkilerini belirleyen bir diğer faktör ise göçtür. Ekonomik ve sosyo-kültürel açıdan daha iyi koşullarda yaşamak için kendi isteğiyle
göç eden insanların yanı sıra, savaşlar, artan terör olayları, namus-töre cinayetleri veya doğal afetler nedeniyle zorunlu olarak göç etmek zorunda kalan insan sayısı tarihsel süreçte sürekli artmıştır. Bireylerlerle birlikte kültürlerininde bir yerden bir yere taşınması olarak tanımlanabilecek olan göç sonucunda farklı kültür ve altkültürlerden bireyler birarada yaşama deneyimini paylaşmak zorunda kalmaktadır. Farklı dil, din, ırk, mezhep ve yaşam biçimine sahip bu bireylerin iletişimlerinde farklı güç ilişkileri belirleyicidir.
göç eden insanların yanı sıra, savaşlar, artan terör olayları, namus-töre cinayetleri veya doğal afetler nedeniyle zorunlu olarak göç etmek zorunda kalan insan sayısı tarihsel süreçte sürekli artmıştır. Bireylerlerle birlikte kültürlerininde bir yerden bir yere taşınması olarak tanımlanabilecek olan göç sonucunda farklı kültür ve altkültürlerden bireyler birarada yaşama deneyimini paylaşmak zorunda kalmaktadır. Farklı dil, din, ırk, mezhep ve yaşam biçimine sahip bu bireylerin iletişimlerinde farklı güç ilişkileri belirleyicidir.
Soru 71
Bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları süreç olarak adlandırılan iletişim türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel iletişim
B
Kişilerarası iletişim
C
Kitle iletişimi
D
Kültürel iletişim
E
Kültürlerarası iletişim
Açıklama:
Kişilerarası iletişim, bireylerin karşılıklı olarak bilgi, duygu, düşünce ve yaşam biçimlerini paylaştıkları sürece verilen addır. Doğru cevap B’dir.
Soru 72
- Kitle iletişim esnasında kurulan iletişim en az iki kişi arasında gerçekleşir. Bu nedenle kaynak ve alıcı arasında bir kutuplaşma söz konusudur.
- Kitle iletişim esnasında kurulan iletişim çoğunlukla tek yönlüdür. Bu nedenle kaynak ve alıcı arasında bir kutuplaşma söz konusudur.
- Kitle iletişim esnasında kurulan iletişim karşılıklıdır. Bu nedenle kaynak ve alıcı arasında bir kutuplaşma söz konusudur.
- Kitle iletişim esnasında kurulan iletişim farklı rolleri ve dolayısıyla farklı ilişkileri içerir. Bu nedenle kaynak ve alıcı arasında bir kutuplaşma söz konusudur.
- Kitle iletişim esnasında kurulan iletişim çoğunlukla bireyseldir. Bu nedenle kaynak ve alıcı arasında bir kutuplaşma söz konusudur.
Seçenekler
A
I.
B
II.
C
III.
D
IV.
E
V.
Açıklama:
Kitle iletişim sürecinde hedef kitleyi toplumun değişik kesimlerinden gelen, farklı özelliklee sahip bireyler oluşturur. Kaynak, hedef kitlede yer alan bireyleri çoğunlukla tanımaz. Kitle iletişim esnasında kurulan iletişim çoğunlukla tek yönlüdür. Hedef kitlenin anında yanıt vermesi olasılığı dışlanmaktadır. Bu nedenle kaynak ve alıcı arasında bir kutuplaşma söz konusudur. Doğru cevap B’dir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi, kültürlerarası iletişim esnasında karşılaşılan ve çatışmaya neden olan zorlukların aşılmasında dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
İletişim esnasında kültürel farklılıkların bilincinde olmak.
B
Karşı kültürün dil, din, yaşam biçimi ve davranış kalıplarına ilişkin bilgi edinmek.
C
İkna edici yöntemlerle iletişim kurmak.
D
Yanlış anlaşılmaları önlemek için açık konuşmak ve dikkatli dinlemek.
E
Kültürel empati kurmaya çalışmak.
Açıklama:
İkna edici yöntemleri kullanarak iletişim kurmak yerine, önyargıdan arınmış bir iletişim kurmak bu zorlukların aşılmasında dikkat edilmesi gereken noktalardan biridir. Doğru cevap C’dir.
Soru 74
“Bir kişi sürücülere yolun sağından gitme talimatını verdikten sonra, aynı komut sürücüler tarafından yerine getirilirse, komutu veren kişi bir sosyal ilişki olarak güç kavramını kullanır.” örneği üzerinden “gücü, toplumsal ilişkilerdeki yerine vurgu yapacak şekilde, sosyal iki kişi arasındaki bir ilişki” olarak ifade eden siyaset bilimci kimdir?
Seçenekler
A
Dahl, R.
B
Kojave, A.
C
Foucault, M.
D
Weber, M.
E
Adler, A.
Açıklama:
Bu ifadeyi siyaset bilimci Robert Dahl kullanmıştır. Doğru cevap A’dır.
Soru 75
Boulding (1999), aşağıdakilerden hangisini feodal derebeyliklerin sonunu getiren olgu olarak göstermiştir?
Seçenekler
A
Top
B
Tüfek
C
Pala
D
Balta
E
Barut
Açıklama:
Avcı ve toplayıcı toplumlarda ilkel el aletlerine sahip olanlar, bu aletlere ulaşamayanlara ve kullanma bilgisine sahip olmayanlara karşı nasıl güçlü idiyse, bugünde teknolojik bilgiye ve onu kullanma becerisine sahip olanlar karşılarındakilere karşı daha güçlüdür. Buna örnek olarak, Boulding (1999), feodal derebeyliklerin sonunu getiren olgu olarak barutu göstermektedir. Doğru cevap E’dir.
Soru 76
Gücün ortaya çıkmasında etkin olan bir başka etken de psiko-sosyal faktörlerdir. Bu faktörlere bağlı olarak oluşan eşitsizlik hem ………. , hem de ………. yapıda güç yapısının etkilenmesine yol açar. Yukarıda, psiko-sosyal faktörlere bağlı olarak oluşan eşitsizliğin hangi yapıların güç yapısını etkilediğini vurgulayan cümlede boş bırakılan yerlere gelmesi gereken doğru seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
grupsal / kitlesel
B
kişilerarası / kültürlerarası
C
siyasal / fiziksel
D
sosyal / ekonomik
E
bireysel / toplumsal
Açıklama:
Gücün ortaya çıkmasında etkin olan bir başka etken de psiko-sosyal faktörlerdir. Bu faktörlere bağlı olarak oluşan eşitsizlik hem bireysel, hem de toplumsal yapıda güç yapısının etkilenmesine yol açar. Doğru cevap E’dir.
Soru 77
Fiziki zorlama araçlarının uygulanması, ceza tehdidi ile iş yaptırma ve korkuya bağlı olarak ortaya çıkan güç türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel Güç
B
Zorlayıcı Güç
C
Siyasal Güç
D
Yasal Güç
E
Cezalandırıcı Güç
Açıklama:
Fiziki zorlama araçlarının uygulanması, ceza tehdidi ile iş yaptırma ve korkuya bağlı olarak ortaya çıkan güç türü, zorlayıcı güçtür. Yapılması istenilen şeylere uyulmaması nedeniyle karşılaşılacak yaptırımlardan kaçınmak amacıyla kişiler bu güce boyun eğmeyi kabul ederler. Böylece başkalarına ceza verme imkânına sahip olanlar, ciddi bir güç ayrıcalığına sahip olurlar. Doğru cevap B’dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi referans gücüne bir örnektir?
Seçenekler
A
Eşitsizlikten tedirgin olan kesimlerin, daha fazla güce sahip olanların yanında yer almaya çalışarak, kayıplarını telafi etmeye çalışmaları
B
Sınıf içerisinde susmamızı söyleyen kişinin öğretmenimiz ya da arkadaşımız olması durumunda uyma davranışının farklılık göstermesi.
C
Hâkimin mahkemede belirli ve herkes tarafından bilinen bir üniforma giyerek yüksekte oturması.
D
Reklamlarda bir ürünün satışının kolaylaştırılması için tanınmış kişilerin kullanılması
E
Doktor, avukat gibi meslek grubundaki uzmanların karşılarındaki insanların davranışlarını değiştirmeye yönelik bilgi ile etkilemeleri
Açıklama:
Referans gücüne en iyi örnek, reklamlarda bir ürünün satışının kolaylaştırılması için tanınmış kişilerin kullanılması gösterilebilir. Kişi çok beğendiği, kendinde bulunduğuna inandığı özellikleri çekici bulduğu bu kişide görünce ona bağlanır. Böylece referans aldığı kişinin gücünden etkilenir. A seçeneği siyasal güç, B seçeneği yasal güç, C seçeneği psiko-sosyal güç ve E seçeneği ise uzmanlık gücüne örnek verilebilir. Doğru cevap D’dir.
Soru 79
- Bireyler arasındaki güç eşitsizlikleri,
- Psikolojik faktörler
- Rol-statü farklılıkları,
- Sosyo-ekonomik farklılıklar,
- İdeolojik farklılıklar.
Seçenekler
A
I. II. III. IV
B
I. II. ve V.
C
I. III. IV ve V
D
II. III. IV ve V
E
II. IV ve V
Açıklama:
Kişilerarası iletişimde etkili olan güç unsurlarını şu şekilde sıralamak mümkündür: cinsiyet, yaş, fiziksel özellikler, karakteristik özellikler, sosyo-ekonomik durum, eğitim durumu, teknoloji bilgisi, ideolojiler, toplumsal roller, meslek ve statüler, iletişim kurma amaçları, iletişim kurma araçları, iletişimin gerçekleştiği mecralar, iletişim kurulan kişiye ilişkin algılamalar ve kültürel özelliklerdir. Bu unsurların belirleyiciliğinde kurulan iletişim esnasında ortaya çıkan çatışmalar ise, bireyler arasındaki güç eşitsizliklerinden, kişisel faktörlerden, rol-statü farklılıklarından, sosyo-ekonomik farklılıklardan ve ideolojik farklılıklardan kaynaklanmaktadır. II. seçenekteki psikolojik faktörler olgusu, kişisel faktörler olarak bahsedilmelidir. Cevaplar içerisinde II. faktörün yer almadığı seçenek istenilen cevaptır. Doğru cevap C‘dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi sözlü iletişim esnasında gücü vurgulayacak dil kullanmanın yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tereddütten uzak net cümleler kullanılmalıdır.
B
Birey, kendi eksiklerine vurgu yaptığı cümleleri kullanmaktan kaçınmalıdır.
C
Kişi, kendi çalışmaları ve uzmanlık alanına ilişkin bir konuşma esnasında karşıdakinin onayını beklemeden bilgilerini aktarmaya devam etmekten kaçınılmalıdır.
D
Kişi uzmanlık alanına ilişkin mesleki jargonu kullanırken gereksiz ve yanlış kullanımlardan kaçınmalıdır.
E
Kişi özellikle ödül-ceza gücünü kullanırken yerine getiremeyeceği şeyleri söylemekten kaçınmalıdır.
Açıklama:
Kişi, kendi çalışmaları ve uzmanlık alanına ilişkin bir konuşma esnasında karşıdakinden onay bekleyen sorular sormaktan kaçınılmalıdır. Örneğin “Sizde araştırmanın bu yöntemle yapılacağını düşünüyorsunuz değil mi?” şeklindeki soru ile kullanılan yöntemin karşı tarafa onaylatılmak istenmesi bireyin güven eksikliğini gösterir ve sahip olduğu bilgi ve uzmanlık gücüne ilişkin şüphe oluşturur. Doğru cevap C’dir.
Ünite 5
Soru 1
- İnsanlık tarihi kadar uzun bir zaman öncesine dayanmaktadır.
- Toplumu oluşturan temel bir öğedir.
- İnsan davranışlarının tümü iletişim süreci içerisinde oluşur.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Verilen öncüllerin hepsi iletişime ilişkin doğru ifadelerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 2
Aşağıdaki kitle iletişim araçlarından hangisi hayatımıza 1990'dan itibaren girmiştir?
Seçenekler
A
Basılı medya
B
Sinema
C
Radyo
D
İnternet
E
Televizyon
Açıklama:
Bahsedilen kitle iletişim aracı internettir. Doğru cevap D'dir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
B
Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
C
Farklı ortamların bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
D
Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine fırsat sağlar.
E
Belli yerlerde iletişime olanak verir.
Açıklama:
Yeni medya, herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar, vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar. Doğru cevap E'dir.
Soru 4
Kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan bağını esas alan ve kültürün soyut yapısını ön plana çıkaran tanımlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yapısal tanımlar
B
Tarihsel tanımlar
C
Normatif tanımlar
D
Psikolojik tanımlar
E
Betimleyici tanımlar
Açıklama:
Bahsedilen, Yapısal tanımlardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 5
Kültür kavramı, bilim alanında ne anlamına gelecek şekilde kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Güzel Sanatlar
C
Uygarlık
D
Üretim
E
Tüketim
Açıklama:
Kültür kavramı, bilim alanında Uygarlık anlamına gelecek şekilde kullanılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
Farklı sosyal çevre, arkadaş, meslek ve aile yapılarının biraraya gelerek birbirlerini etkilemesi olayına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kültürleme
B
Kültürlenme
C
Kültürleşme
D
Kültür
E
Kültürel
Açıklama:
Bahsedilen olay kültürlenmedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
İletişim, kültür ve küreselleşme kavramlarının kesiştiği ortak kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilim
B
Endüstri
C
Teknoloji
D
Sanat
E
Eğitim
Açıklama:
İletişim, kültür ve küreselleşme kavramları arasındaki ilişkiyi ele aldığımızda, üç kavramın da ortak bir kavramda kesiştiğini söyleyebiliriz: Teknoloji. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi teknolojinin küresel boyutta yaygınlaşmasını sağlayan iletişim şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Emperyalizm
B
Sanat
C
Göç
D
Pratik bilgi
E
Çevresel etkiler
Açıklama:
Sanat, teknolojinin küresel boyutta yaygınlaşmasını sağlayan iletişim şekillerinden biri değildir. Doğru cevap B'dir.
Soru 9
- Dil engelleri
- Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
- Uluslararası politikalar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Verilen öncüllerin hepsi küresel bağlamda iletişimi zorlayan süreçlerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin en büyük aktörüdür?
Seçenekler
A
Toplum
B
Medya
C
Teknoloji
D
Sanat
E
Siyaset
Açıklama:
Küreselleşmenin en büyük aktörü medyadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme kavramı ifadelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ülkeler arasındaki sınırların kalkması
B
İlişkilerin gelişmesi
C
Metaya kolay ulaşım
D
Kültürlerin serbest dolaşımı
E
Bireyler arasında anlamları ortak kılma süreci
Açıklama:
Genel olarak olumlu anlamlarla tanımlanan küreselleşme kavramı ülkeler arasındaki sınırların kalkması, ilişkilerin gelişmesi, metaya kolay ulaşım, kültürlerin serbest dolaşımı olarak ifade edilmektedir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin tanımlarından biridir?
Seçenekler
A
Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
B
Bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.
C
Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb. kullanarak) fırsat sağlar.
D
Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar.
E
Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
Açıklama:
Günlük yaşamımızın büyük bir bölümünü içeren iletişim kavramını şu süreçlerle ifade edebiliriz :
1. İnsanlar arasındaki duygu ve fikirlerin akışıdır.
2. Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine açık seçik olarak belirtmesidir.
3. Bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.
4. Bir kaynağın bir iletiyi bir kanal üzerinden bir alıcıya iletmesidir.
5. Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesidir.
1. İnsanlar arasındaki duygu ve fikirlerin akışıdır.
2. Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine açık seçik olarak belirtmesidir.
3. Bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.
4. Bir kaynağın bir iletiyi bir kanal üzerinden bir alıcıya iletmesidir.
5. Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesidir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Basılı medya
B
Sinema
C
Radyo
D
Telefon
E
Internet
Açıklama:
Kitle iletişim araçları şu şekilde sınıflandırılabilir:
1. Basılı medya (15. Yüzyıl sonları)
2. Sinema (1900’lerden itibaren)
3. Radyo (1910’dan itibaren)
4. Televizyon (1950’den itibaren)
5. Internet (1990’dan itibaren)
6. Yeni medya (2000’lerden itibaren)
1. Basılı medya (15. Yüzyıl sonları)
2. Sinema (1900’lerden itibaren)
3. Radyo (1910’dan itibaren)
4. Televizyon (1950’den itibaren)
5. Internet (1990’dan itibaren)
6. Yeni medya (2000’lerden itibaren)
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi kültürün yapısal tanımlarını ifade eder?
Seçenekler
A
Kültür, sosyal hayatın tamamını oluşturan bir bütün olarak ele alınır.
B
Kültürü, tarihi süreç içerisinde nesilden nesile aktarılan bir miras olarak görür
C
Kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan bağını esas alır ve kültürün soyut yapısını ön plana çıkarır.
D
Kültürü, nasıl varolduğu ve nasıl var olacağı açılarından ele alır.
E
Kültür, İnsanların iletişim kurmasına, beşeri ve manevi ihtiyaçlarının karşılanmasına olanak tanıyan bir araç olarak değerlendirilir.
Açıklama:
Yapısal Tanımlar: Kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan bağını esas alır ve kültürün soyut yapısını ön plana çıkarır.
Soru 15
Farklı sosyal çevre, arkadaş, meslek ve aile yapılarının biraraya gelerek birbirlerini etkilemelesi olayı aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Kültürleme
B
Kültürleşme
C
Kültürlenme
D
Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır
E
Kültür, bir soyutlamadır
Açıklama:
Kültürlenme: Farklı sosyal çevre, arkadaş, meslek ve aile yapılarının biraraya gelerek birbirlerini etkilemelesi olayıdır. Kültürleme ile kültürlenme arasında bazı farklılıklar bulunur. Bunlar:
1. Kültürleme, kişinin doğumu ile birlikte ailede başlar ve okul dönemi boyunca devam ederken; kültürlenme, farklı sosyal çevrelerin etkileşimi ile gelişir.
2. Kültürleme, sosyal yapı içerisinde olan değerleri kişiye aktarırken; kültürlenme, var olan kültürün içinden etkileşim ile yeni kültürel yapıları oluşturur
1. Kültürleme, kişinin doğumu ile birlikte ailede başlar ve okul dönemi boyunca devam ederken; kültürlenme, farklı sosyal çevrelerin etkileşimi ile gelişir.
2. Kültürleme, sosyal yapı içerisinde olan değerleri kişiye aktarırken; kültürlenme, var olan kültürün içinden etkileşim ile yeni kültürel yapıları oluşturur
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Birinci Dünya Toplumu özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Ekonomi sanayi toplumu ve özel teşebbüse dayanır
B
Ekonomileri sanayiye dayanır ancak merkezi sistem etkilidir.
C
Nüfusun çoğu tarımla ilgilenir
D
Hong Kong, Brezilya, Singapur gibi ülkeler örnektir.
E
Hindistan, Afrika ve Güney Amerika ülkeleri bu sınıfa girer.
Açıklama:
Birinci Dünya Toplumları
- Ekonomileri sanayi toplumu ve özel teşebbüse dayanır
- Nüfus kentlerde yoğunlaşmıştır
- Sınıfsal eşitsizlikler derindir
- Batı japonya, Avustralya, Yeni Zelenda gibi ülkelerdir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi iletişim ağlarının küreselleşmeyi destekleyen teknik özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Telekominikasyon ağları, görüntü, metin, ses, bilgisayar verisi ve her türlü sinyali ortak bir sayısal temelde birleştirmiştir.
B
Sayısal (dijital) ürünler gittikçe daha ucuza mal edilmiş, bu araçlardan geçen sinyal sayısı artmış, dolayısıyla iletişim maliyetleri ucuzlamıştır.
C
İletişim gelişmesi saysesinde, coğrafi uzaklığın önemi ve etkisi azalmıştır.
D
İletişim sürecinde alıcı ve vericinin bilgiyi toplama, işleme sunma ya da alma sürecindeki esneklik artmıştır.
E
Kullanım arttıkça iletişim maliyetleri artmıştır.
Açıklama:
iletişim ağlarının küreselleşmeyi destekleyen teknik özelliklerini şöyle sıralamıştır: 1. Telekominikasyon ağları, görüntü, metin, ses, bilgisayar verisi ve her türlü sinyali ortak bir sayısal temelde birleştirmiştir.
2. Sayısal (dijital) ürünler gittikçe daha ucuza mal edilmiş, bu araçlardan geçen sinyal sayısı artmış, dolayısıyla iletişim maliyetleri ucuzlamıştır.
3. İletişim gelişmesi sayesinde, coğrafi uzaklığın önemi ve etkisi azalmıştır.
4. İletişim sürecinde alıcı ve vericinin bilgiyi toplama, işleme sunma ya da alma sürecindeki esneklik artmıştır.
2. Sayısal (dijital) ürünler gittikçe daha ucuza mal edilmiş, bu araçlardan geçen sinyal sayısı artmış, dolayısıyla iletişim maliyetleri ucuzlamıştır.
3. İletişim gelişmesi sayesinde, coğrafi uzaklığın önemi ve etkisi azalmıştır.
4. İletişim sürecinde alıcı ve vericinin bilgiyi toplama, işleme sunma ya da alma sürecindeki esneklik artmıştır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi yenilik üretimlerinin bir ülkenin sınırlarının dışına genişlemesinin belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Ülke içi firmalar
B
Firmaların endüstriyel ARGE geliştirmedeki maliyet ve riskleri anlaşmalarla paylaşmaları
C
Yüksek teknoloji ürünlerinin ihracatı
D
Üretimin yurtdışına taşınması
E
Çok uluslu şirketlerin ARGE ünitelerini yurtdışına
taşımaları
taşımaları
Açıklama:
Yenilik üretimlerinin bir ülkenin sınırlarının dışına genişlemesi
Belirtileri
Çok uluslu şirketlerin AR-GE ünitelerini yurtdışına taşımaları
Göstergeleri
• Dış ülkelerce finanse edilen AR-GE’nin derecesi
• Çok uluslu şirketlerin yabancı ülkelerdeki işletmelerinin geliştirdiği patentler
Belirtileri
Çok uluslu şirketlerin AR-GE ünitelerini yurtdışına taşımaları
Göstergeleri
• Dış ülkelerce finanse edilen AR-GE’nin derecesi
• Çok uluslu şirketlerin yabancı ülkelerdeki işletmelerinin geliştirdiği patentler
Soru 19
"Bireysel toplumlarda önemli olan kişinin tek başına başarılı olabilmesidir, öncelik her zaman bireyin kendisindedir. Topluluk düşüncesinin egemen olduğu toplumlarda ise öncelik toplumundur. " cümlesi Hampden-Turner ve Trompenaars, kültürlere ilişkin temel özelliklerinden hangisi ile ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Bireyselciliğe karşı toplulukçuluk
B
Özgüllüğe karşı yaygınlık
C
Başarıya karşı övgü
D
İç yönelime karşı dış yönelim
E
Eşzamanlılığa karşı ardışıklığa
Açıklama:
Bireyselciliğe karşı toplulukçuluk: Bireysel toplumlarda önemli olan kişinin tek başına başarılı olabilmesidir, öncelik her zaman bireyin kendisindedir. Topluluk düşüncesinin egemen olduğu toplumlarda ise öncelik toplumundur. Toplumsal başarı daha önemlidir ve sorumluluk topluluğa aittir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi küresel bağlamda iletişimi zorlayan süreçlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dil engelleri
B
Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
C
Uluslararası politikalar
D
Din farklılıkları
E
Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
Açıklama:
Özellikle, küresel bağlamda düşündüğümüzde iletişimi zorlayan süreçler şu şekilde özetlenebilir
1. Dil engelleri
2. Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
3. Uluslararası politikalar
4. Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
1. Dil engelleri
2. Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
3. Uluslararası politikalar
4. Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi iletişim kavramını ifade eden süreçlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnsanlar arasındaki duygu ve fikirlerin akışıdır.
B
Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine açık seçik olarak belirtmesidir.
C
Bireyler arasında anlamları ayrıştırma sürecidir.
D
Bir kaynağın bir iletiyi bir kanal üzerinden bir alıcıya iletmesidir.
E
Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesidir.
Açıklama:
İletişim, bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.
Soru 22
- İletişim alanı araştırmaya elverişlidir.
- İletişim, toplumsal alanlarla ve disiplinler içindeki özel uzmanlık alanlarıyla sınırlıdır.
- Her tür iletişim göstergeler ve kodlar içermektedir.
- İletişim süreçlerini, içinde bulunduğu toplumsal, ekonomik, siyasal ve kültürel yapılardan ayırmak olasıdır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
İletişim; psikoloji, toplumbilim, dilbilim, ekonomi, siyaset, felsefe, tarih, vb. alanları barındıran bir disiplindir. Dolayısıyla, herhangi bir toplumsal alanla (hükümet, eğitim, vb.), disiplinle ya da disiplin içindeki özel uzmanlık alanlarıyla sınırlı değildir. İletişim, insanın ve toplumun kendisini yansıtır. Bu nedenle, iletişim süreçlerini, içinde bulunduğu toplumsal, ekonomik, siyasal ve kültürel yapılardan ayırmak mümkün değildir.
Soru 23
Aşağıdakilerin hangisi geleneksel medyanın bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Çift yönlü etkileşim sağlar.
B
Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
C
Farklı ortamların bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
D
Analog sinyaller kullanarak iletilerinin kullanıcılara ulaşmasını sağlar.
E
Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
Açıklama:
Geleneksel medya iletilerini analog sinyaller kullanarak, yeni medya ise sayısal (dijital) sinyalleri kullanarak göndermektedir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi, kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan bağını esas alan ve kültürün soyut yapısını ön plana çıkaran kültür tanım grubudur?
Seçenekler
A
Yapısal tanımlar
B
Betimleyici tanımlar
C
Psikolojik tanımlar
D
Normatif tanımlar
E
Genetik tanımlar
Açıklama:
Yapısal tanımlarda, kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan bağı esas alınır ve kültürün soyut yapısı ön plana çıkarılır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi iki ya da daha çok kültürün etkileşime girerek değişime uğraması ve yeni kültürel formlar meydana getirmesine verilen addır?
Seçenekler
A
Kültür
B
Kültürleme
C
Kültürlenme
D
Kültürleşme
E
Kültürsüzleşme
Açıklama:
Kültürleşme, iki ya da daha çok kültürün etkileşime girerek değişime uğraması ve yeni kültürel formlar meydana getirmesidir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi kültürün bir özelliği değildir?
Seçenekler
A
Öğrenilebilir ve öğretilebilirdir
B
Tarihi ve süreklidir
C
Stabildir
D
Birleştirici, bütünleştiricidir
E
Toplumsaldır
Açıklama:
Kültür, değişir. Dinamik bir yapıya sahip olan kültür, zaman ve üyelerine sağladığı doyumun seviyesine göre değişir. Koşullara bağlı olarak artan veya azalan doyumlara çözüm bulabilmek için kültür, yeni yapılanmalara gider. Başka kültürlerle ilişkiler kurar. Günümüzde teknolojiye bağlı olarak gelişen kitle iletişimi, özelde kişileri genelde ise toplumu değiştirip dönüştürmektedir. Kültür, bu değişimin dışında kalamayacağından uyum sağlamak adına kurallarını yeniden düzenler.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi teknolojinin küresel boyutta yaygınlaşmasını sağlayan iletişim şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Emperyalizm
B
Göç
C
Pratik bilgi
D
Çevresel etkiler
E
Psikolojik etkiler
Açıklama:
Teknolojinin küresel boyutta yaygınlaşmasını sağlayan iletişim şekilleri; emperyalizm, göç, pratik bilgi ve çevresel etkilerdir.
Soru 28
İngilizlerin, Hindistan’ı yönettikleri iki yüz yıl boyunca buharlı gemi, demiryolu ve elektrikli telgraf, vb. icatları Hindistan’a taşımaları teknolojinin taşınmasını sağlayan hangi iletişim şeklinin bir örneğidir?
Seçenekler
A
Emperyalizm
B
Göç
C
Pratik bilgi
D
Çevresel etkiler
E
Psikolojik etkiler
Açıklama:
Hindistan’ı yönettikleri iki yüz yıl boyunca (1740-1947) İngilizler maddi kültürlerinin hemen hemen hepsini Hindistan’a taşıdılar. Buharlı gemi, demiryolu ve elektrikli telgraf, vb. Başka yollarla gelmiş olsalardı bu icatların hiçbiri Hindistan’a yoğun biçimde gelmeyecekti. Bu iletişim şekli emperyalizmdir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi küresel bağlamda iletişimi zorlayan süreçler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Enformasyon
B
Dil engelleri
C
Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
D
Uluslararası politikalar
E
Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
Açıklama:
Küresel bağlamda düşündüğümüzde iletişimi zorlayan süreçler şu şekilde özetlenebilir: 1. Dil engelleri, 2. Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler, 3. Uluslararası politikalar, 4. Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü. Enformasyon bu süreçlerden biri değildir.
Soru 30
“______ kültürlerde bireyler iş ve özel hayatı birbirinden ayırırlar. İlişkilerinde doğrudan, amaca yönelik ve şeffaftırlar. ______ kültürlerde ise kişisel ilişkiler iş ilişkilerinin her alanında geçerlidir. İlişkiler doğrudan gerçekleşmez, dolaylı yollarla gerçekleşir.”
Yukarıdaki ifadeyi doğru şekilde tanımlayan kültürlere ilişkin temel özellikler hangileridir?
Yukarıdaki ifadeyi doğru şekilde tanımlayan kültürlere ilişkin temel özellikler hangileridir?
Seçenekler
A
Evrensel-Durumsal
B
Özgül- Yaygın
C
Nötr- Duygusal
D
Eş zamanlı- Ardışık zamanlı
E
İç yönelimli- Dış yönelimli
Açıklama:
Özgül kültürlerde bireyler iş ve özel hayatı birbirinden ayırırlar. İlişkilerinde doğrudan, amaca yönelik ve şeffaftırlar. Yaygın kültürlerde ise kişisel ilişkiler iş ilişkilerinin her alanında geçerlidir. İlişkiler doğrudan gerçekleşmez, dolaylı yollarla gerçekleşir.
Soru 31
Genel olarak olumlu anlamlarla tanımlanan hangi kavram ülkeler arasındaki sınırların kalkması, ilişkilerin gelişmesi, metaya kolay ulaşım, kültürlerin serbest dolaşımı olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
güncel politika
B
küreselleşme
C
belediyecilik
D
mali tutum
E
sanayileşme
Açıklama:
Genel olarak olumlu anlamlarla tanımlanan küreselleşme kavramı ülkeler arasındaki sınırların kalkması, ilişkilerin gelişmesi, metaya kolay ulaşım, kültürlerin serbest dolaşımı olarak ifade edilmektedir.
Soru 32
İletişim kavramını ifade eden süreçler sıralandığında aşağıdakilerden hangisi listede yer alamaz?
Seçenekler
A
Bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.
B
Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine açık seçik olarak belirtmesidir.
C
Kişinin iç süreçleridir.
D
Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesidir.
E
İnsanlar arasındaki duygu ve fikirlerin akışıdır.
Açıklama:
1. İnsanlar arasındaki duygu ve fikirlerin akışıdır.
2. Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine açık seçik olarak belirtmesidir.
3. Bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.
4. Bir kaynağın bir iletiyi bir kanal üzerinden bir alıcıya iletmesidir.
5. Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesidir.
2. Bir kimsenin düşüncelerini ve duygularını diğerlerine açık seçik olarak belirtmesidir.
3. Bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.
4. Bir kaynağın bir iletiyi bir kanal üzerinden bir alıcıya iletmesidir.
5. Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesidir.
Soru 33
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru bir söylem değildir?
Seçenekler
A
İletişim alanı araştırmaya elverişlidir.
B
Kapsamlı bir araştırma için çok sayıda disipliner yaklaşıma gereksinim duyulmaktadır.
C
İletişim, kültürün yaşamasının temelinde yer alır.
D
İletişim olmasa da bir kültürün yaşaması mümkündür.
E
Her tür iletişim göstergeler ve kodlar içermektedir.
Açıklama:
1. İletişim alanı araştırmaya elverişlidir, ancak kapsamlı bir araştırma için çok sayıda disipliner yaklaşıma gereksinim duyulmaktadır.
2. Her tür iletişim göstergeler ve kodlar içermektedir. Göstergeler, kendilerinden başka bir şeye gönderme yapan eylemler ya da yapılardır, yani anlamlandırma yapılarıdırlar. Kodlar, içinde göstergelerin düzenlendiği ve göstergelerin birbiri ile nasıl ilişkilendirilebileceğini belirleyen sistemlerdir. Bu gösterge ve kodlar başkalarına aktarılmakta ve başkaları için hazır hale getirilmektedir. Göstergeleri, kodları, iletişimi aktarma ya da alma bir toplumsal ilişkiler pratiğidir.
3. İletişim, kültürün yaşamasının temelinde yer alır, iletişim olmaksızın bir kültürün yaşaması düşünülemez.
2. Her tür iletişim göstergeler ve kodlar içermektedir. Göstergeler, kendilerinden başka bir şeye gönderme yapan eylemler ya da yapılardır, yani anlamlandırma yapılarıdırlar. Kodlar, içinde göstergelerin düzenlendiği ve göstergelerin birbiri ile nasıl ilişkilendirilebileceğini belirleyen sistemlerdir. Bu gösterge ve kodlar başkalarına aktarılmakta ve başkaları için hazır hale getirilmektedir. Göstergeleri, kodları, iletişimi aktarma ya da alma bir toplumsal ilişkiler pratiğidir.
3. İletişim, kültürün yaşamasının temelinde yer alır, iletişim olmaksızın bir kültürün yaşaması düşünülemez.
Soru 34
Kitle iletişim araçları sıralandığı zaman aşağıdakilerden hangisi yazılamaz?
Seçenekler
A
Basılı medya
B
Sinema
C
Radyo
D
Televizyon
E
Telgraf
Açıklama:
Kitle iletişim araçları şu şekilde sınıflandırılabilir :
1. Basılı medya (15. Yüzyıl sonları)
2. Sinema (1900’lerden itibaren)
3. Radyo (1910’dan itibaren)
4. Televizyon (1950’den itibaren)
5. Internet (1990’dan itibaren)
6. Yeni medya (2000’lerden itibaren)
1. Basılı medya (15. Yüzyıl sonları)
2. Sinema (1900’lerden itibaren)
3. Radyo (1910’dan itibaren)
4. Televizyon (1950’den itibaren)
5. Internet (1990’dan itibaren)
6. Yeni medya (2000’lerden itibaren)
Soru 35
Yeni medyanın özellikleri aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
B
Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
C
Farklı ortamların bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
D
Metin, görüntü, ses gibi unsurların bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam yaratılır.
E
Hepsi
Açıklama:
Yeni medyanı özelliklerini genel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
1. Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
2. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
3. Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
4. Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb.kullanarak) fırsat sağlar.
5. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar.
6. Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar, vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
1. Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
2. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
3. Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
4. Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb.kullanarak) fırsat sağlar.
5. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar.
6. Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar, vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
Soru 36
Yeni medyanın özelliklerini genel olarak sıraladığımız zaman aşağıdaki ifadelerden hangisi bu listede yer almaz?
Seçenekler
A
Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
B
Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
C
Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine olanaklı değildir.
D
Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
E
Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar,
vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar
vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar
Açıklama:
Yeni medyanı özelliklerini genel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
1. Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
2. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
3. Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
4. Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb.
kullanarak) fırsat sağlar.
5. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar.
6. Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar,
vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
1. Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
2. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
3. Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
4. Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb.
kullanarak) fırsat sağlar.
5. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar.
6. Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar,
vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
Soru 37
Kroeber ve Kluchhohn’un kültürün 6 temel anlamını ön plana çıkarttığını belirtmiştir. O halde aşağıdaki seçeneklerden hangisi bu 6 anlamdan biri olabilir?
Seçenekler
A
Tarihsel Tanımlar
B
Normatif Tanımlar
C
Psikolojik Tanımlar
D
Betimleyici Tanım
E
Hepsi
Açıklama:
Kroeber ve Kluchhohn’un kültürün 6 temel anlamını ön plana çıkarttığını belirtmiştir.
Betimleyici Tanımlar: Kültür, sosyal hayatın tamamını oluşturan bir bütün olarak ele alınır.
Tarihsel Tanımlar: Kültürü, tarihi süreç içerisinde nesilden nesile aktarılan bir miras olarak görür.
Normatif Tanımlar: İki kola ayrılan bu tanımın ilkine göre kültür, eylemleri biçimlendiren, onları belli davranış kalıpları içerisinde gerçekleşmeye zorlayan kurallar veya yaşam biçimleridir. İkinci biçim ise davranıştan ziyade değerlerin önemini vurgular.
Psikolojik Tanımlar: Kültür, İnsanların iletişim kurmasına, beşeri ve manevi ihtiyaçlarının karşılanmasına olanak tanıyan bir araç olarak değerlendirilir.
Yapısal Tanımlar: Kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan
bağını esas alır ve kültürün soyut yapısını ön plana çıkarır.
Genetik Tanımlar: Kültürü, nasıl varolduğu ve nasıl var olacağı açılarından ele alır. Bu yaklaşıma göre kültür, insanlararası iletişim yoluyla gelecek nesillere aktarılır
Betimleyici Tanımlar: Kültür, sosyal hayatın tamamını oluşturan bir bütün olarak ele alınır.
Tarihsel Tanımlar: Kültürü, tarihi süreç içerisinde nesilden nesile aktarılan bir miras olarak görür.
Normatif Tanımlar: İki kola ayrılan bu tanımın ilkine göre kültür, eylemleri biçimlendiren, onları belli davranış kalıpları içerisinde gerçekleşmeye zorlayan kurallar veya yaşam biçimleridir. İkinci biçim ise davranıştan ziyade değerlerin önemini vurgular.
Psikolojik Tanımlar: Kültür, İnsanların iletişim kurmasına, beşeri ve manevi ihtiyaçlarının karşılanmasına olanak tanıyan bir araç olarak değerlendirilir.
Yapısal Tanımlar: Kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan
bağını esas alır ve kültürün soyut yapısını ön plana çıkarır.
Genetik Tanımlar: Kültürü, nasıl varolduğu ve nasıl var olacağı açılarından ele alır. Bu yaklaşıma göre kültür, insanlararası iletişim yoluyla gelecek nesillere aktarılır
Soru 38
'...............toplumların düşünceleri, inançları, değerleri, yaşayış biçimleri olarak tanımlanır' ifadesini aşağıdakilerden hangisi ile doğru tamamlanır?
Seçenekler
A
kültür
B
bilim
C
teknoloji
D
psikoloji
E
etimoloji
Açıklama:
Antropoloji’ye göre kültür, toplumların düşünceleri, inançları, değerleri, yaşayış biçimleri olarak tanımlanır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisini 'Bir toplumun tarihini, dinini, dilini, sanatını, düşünüşlerini, davranışlarını, ahlakasal kurallarını, kişinin kabiliyetlerini belirleyen ve içine alan, bu unsurlarla birlikte toplumsal yapıyı şekillendiren, aynı zamanda o toplumsal yapıdan etkilenen maddi ve manevi yapılar bütünü' olarak tanımlayabiliriz?
Seçenekler
A
filoloji
B
jeomorfoloji
C
antropoloji
D
kültür
E
fizyoloji
Açıklama:
Kültürü bir toplumun tarihini, dinini, dilini,sanatını, düşünüşlerini, davranışlarını, ahlakasal kurallarını, kişinin kabiliyetlerini belirleyen ve içine alan, bu unsurlarla birlikte toplumsal yapıyı şekillendiren, aynı zamanda o toplumsal yapıdan etkilenen maddi ve manevi yapılar bütünü olarak tanımlayabiliriz.
Soru 40
Güvenç'in özetlediği haliyle kültür kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilim alanında :Uygarlık
B
İnsan merkezli olarak : Eğitim
C
Estetik alanında : Güzel Sanatlar
D
Üretim :tarım, ekin, yetiştirme
E
Hepsi
Açıklama:
Güvenç’in (1994: 96-97) özetlediği haliyle kültür:
a. Bilim alanında Uygarlık
b. İnsan merkezli olarak Eğitim
c. Estetik alanında ise Güzel Sanatlar
d. Üretim (tarım, ekin, yetiştirme) anlamlarına gelecek şekilde kullanılmaktadır.
a. Bilim alanında Uygarlık
b. İnsan merkezli olarak Eğitim
c. Estetik alanında ise Güzel Sanatlar
d. Üretim (tarım, ekin, yetiştirme) anlamlarına gelecek şekilde kullanılmaktadır.
Soru 41
Kitle iletişim araçlarından hangisi basılı medyadan sonra ve radyodan önce, 1900’lerden itibaren ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Sinema
B
Televizyon
C
İnternet
D
Sosyal medya
E
Kitap
Açıklama:
Kitle iletişim araçları şu şekilde sınıflandırılabilir:
- Basılı medya (15. Yüzyıl sonları)
- Sinema (1900’lerden itibaren)
- Radyo (1910’dan itibaren)
- Televizyon (1950’den itibaren)
- Internet (1990’dan itibaren)
- Yeni medya (2000’lerden itibaren)
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel medyanın özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Bilgiye hızlı erişim sayesinde zamandan tasarruf sağlanır.
B
Ses, görüntü, metin, vb. ile çoklu ortam seçenekleri sağlanır.
C
İletiler analog sinyaller kullanılarak karşı tarafa gönderilir.
D
Kullanıcıların kendi içeriklerini üretmesine fırsat sağlanır.
E
Herhangi bir zamanda bir aygıtla (mobil telefon vb.) her yerde iletişim sağlanır.
Açıklama:
Kitle iletişim araçları arasında, basılı medya, sinema, radyo, televizyon daha çok geleneksel medya olarak sınıflandırılmaktadır. Bununla birlikte, yirmi birinci yüzyıl kitle iletişim araçlarından olan mobil telefonlar, sosyal ağlar, bloglar, video oyunları, GPS, RSS gibi teknolojiler yeni medya olarak ifade edilmektedir. Geleneksel medya ve yeni medya kavramları arasındaki ayrım, iletilerin ne şekilde gönderildiğine bağlı olarak değişmektedir. Geleneksel medya iletilerini analog sinyaller kullanarak, yeni medya ise sayısal (dijital) sinyalleri kullanarak göndermektedir. Yeni medyanı özelliklerini genel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
Doğru yanıt C’dir.
- Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
- Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
- Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
- Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb. kullanarak) fırsat sağlar.
- Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar.
- Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar, vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
Doğru yanıt C’dir.
Soru 43
Kültürü, eylemleri biçimlendiren, onları belli davranış kalıpları içerisinde gerçekleşmeye zorlayan kurallar veya yaşam biçimleri olarak betimleyen kültür tanımları aşağıdakilerden hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Betimleyici tanımlar
B
Normatif tanımlar
C
Psikolojik tanımlar
D
Yapısal tanımlar
E
Genetik tanımlar
Açıklama:
Kroeber ve Kluchhohn’a göre kültürün altı temel anlamını ön plana çıkmaktadır:
Doğru yanıt B’dir.
- Betimleyici Tanımlar: Kültür, sosyal hayatın tamamını oluşturan bir bütün olarak ele alınır.
- Tarihsel Tanımlar: Kültürü, tarihi süreç içerisinde nesilden nesile aktarılan bir miras olarak görür.
- Normatif Tanımlar: İki kola ayrılan bu tanımın ilkine göre kültür, eylemleri biçimlendiren, onları belli davranış kalıpları içerisinde gerçekleşmeye zorlayan kurallar veya yaşam biçimleridir. İkinci biçim ise davranıştan ziyade değerlerin önemini vurgular.
- Psikolojik Tanımlar: Kültür, İnsanların iletişim kurmasına, beşerî ve manevi ihtiyaçlarının karşılanmasına olanak tanıyan bir araç olarak değerlendirilir.
- Yapısal Tanımlar: Kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan bağını esas alır ve kültürün soyut yapısını ön plana çıkarır.
- Genetik Tanımlar: Kültürü, nasıl varolduğu ve nasıl var olacağı açılarından ele alır. Bu yaklaşıma göre kültür, insanlararası iletişim yoluyla gelecek nesillere aktarılır.
Doğru yanıt B’dir.
Soru 44
İki ya da daha çok kültürün etkileşime girerek değişime uğraması ve yeni kültürel formlar meydana getirmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürleme
B
Kültürlenme
C
Kültürcülük
D
Kültürleşme
E
Kültürelleştirme
Açıklama:
Kültürleşme iki ya da daha çok kültürün etkileşime girerek değişime uğraması ve yeni kültürel formlar meydana getirmesidir. Kültürleşme ile kültürlenme arasındaki temel fark, kültürlenme’de bir toplum içindeki farklılıklarının bir araya gelip yeni bir sentez oluşturması iken; kültürleşme’de yabancı dil ve kültürlerin etkileşmesi yani kültürün dış dünyaya açılmasıdır. Kültürleşme’de kültürlerin veya bir kültüre sahip olan kişilerin doğrudan etkileşime girmesi şart değildir. Kitle iletişim araçları (televizyon, sinema, gazete vb.) farklı kültürleri çok geniş kesimlere ulaştırarak kültürleşme sürecine hizmet eder. Doğru yanıt D’dir.
Soru 45
At, köpek, koyun gibi hayvanları evcilleştirmeleri ile varolup, doğa şartlarına göre hareket eden, bu nedenle servet birikimleri yok denecek kadar az olan toplumlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avcı ve toplayıcı toplumlar
B
Tarım toplumları
C
Sanayileşmemiş ülkeler
D
Geleneksel devletler
E
Kır toplumları
Açıklama:
Günümüzden 20 bin yıl önce avcı ve toplayıcı toplumlar, hayatlarını sürdürebilmek için at, köpek, koyun gibi hayvanları evcilleştirmeye ve bunları yetiştirmeye başladılar. Kimi toplumlar ise kara parçalarını ekip biçmeye yöneldiler. İşte kır toplumu, hayvaları evcilleştirmeleri ile varolurken; tarım toplumu ise toprağa dayalı üretim yapan toplumlardır. Kır toplumları, doğa şartlarına göre hareket ederler, bu nedenle servet birikimleri yok denecek kadar azdır. Doğru yanıt E’dir.
Soru 46
Küreselleşme konusunda aşağıdaki görüşlerden hangisi Kuşkuculara aittir?
Seçenekler
A
Toplumsal değişimin en büyük nedeni küreselleşme olup değişim süreci çift yönlüdür.
B
Hükümetler uluslarası bağımlılığa rağmen halen önemli bir gücü ellerinde tutarlar.
C
Küresel düzen, ekonomiden başka, siyaset, kültür ve bireyin yaşamı alanında da etkisini hissettirir.
D
Dünya Asya-Pasifik, Avrupa ve Kuzey Amerika olmak üzere 3 ana ekonomik kutuba ayrılır.
E
Küreselleşme, varolan sınırları yok ederken insanlar “devlet” denilen yapılanmada yaşamazlar.
Açıklama:
Dönüşümcülere göre, toplumsal değişimin en büyük nedeni küreselleşmedir. Daha ortada yer alan bu kesim, aşırı küreselleşmecilerin aksine hükümetlerin yoğunlaşan uluslararası bağımlılığa rağmen halen önemli bir gücü ellerinde tuttuklarını öne sürerler. Değişim ve dönüşüm geçiren küresel düzen, sadece ekonomi alanında değil; aynı zamanda siyaset, kültür ve bireyin yaşamı alanında da etkisini hissettirir. Onlara göre küreselleşme, ulusal ve uluslararası alanlardaki varolan sınırları yok etmekte olan etkilere ve değişime açık bir süreçtir. Bu süreç, tek yönlü değil; çift yönlüdür ve medya kültürel etkilerin yayılmasını sağlamaktadır. Dönüşümcüler, insanların artık “devlet” denilen yapılanma içinde yaşamadıklarını, hükümetlerin, küreselleşmenin kompleks yapısından ötürü, yönetime daha etkin ve dışa dönük bir yaklaşımla bakmaları gerektiğini ileri sürerler. Öte yandan Kuşkuculara göre günümüz dünya ekonomisi, küreselleşmiş bir ekonomi oluşturacak kadar bütünleşmiş değildir. Dünya’yı Asya-Pasifik, Avrupa ve Kuzey Amerika olmak üzere 3 ana ekonomik kutba ayıran kuşkucular, sermaye akışı ve teknolojinin öncelikle bu gruplar arasında yer değiştirdiğini öne sürerler. Örneğin Avrupa Birliği ülkelerinin ticaret yapılanması öncelikle kendi aralarında gerçekleşir. Bu durum, öteki gruplar için de geçerli oldugundan tam anlamıyla küreselleşmiş bir dünyadan bahsedilemez Doğru yanıt D’dir.
Soru 47
Aşağıdaki kültürel boyutlardan hangisinde “İnsan doğanın bir parçasıdır. Bu nedenle, insanın doğayla ve onun güçleriyle uyum içinde yaşaması gerekir. Kader değişmez” görüşleri hakimdir?
Seçenekler
A
Yaygınlık
B
Durumsallık
C
Bireyselcilik
D
Duygusallık
E
Dış yönelim
Açıklama:
İç yönelimli kültürler doğayı karmaşık bir makine gibi görür. Yeterli bir bilgiyle bu makinenin kontrol edilebileceğine inanırlar. İnsanın iç yapısı iyi olursa çevresini ve kaderini değiştirebileceğine inanılır. Dış yönelimli kültürlerde ise insan doğanın bir parçasıdır. Bu nedenle, insanın doğayla ve onun güçleriyle uyum içinde yaşaması gerektiği düşünülür. Bu kültürlerde, kaderin değişmeyeceği görüşü hakimdir. Doğru yanıt E’dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeyi oluşturan ve hızlandıran faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Coğrafi keşifler
B
Uuslararası yatırımlar
C
Dil farklılıkları
D
Kolonileşme
E
Teknolojik gelişmeler
Açıklama:
Küreselleşme sürecini oluşturan ve hızlandıran faktörleri şöyle sıralanmıştır:
Öte yandan dil engelleri, küresel bağlamda düşündüğümüzde iletişimi zorlayan süreçler arasındadır. Doğru yanıt C’dir.
- 16. yüzyıl ile birlikte başlayan coğrafi keşifler.
- 18. yüzyıl ve sonrasında hız kazanan uluslararası yatırımlar ve ticaret.
- Siyasi, iktisadi ve kültürek kolonileşmenin başlaması.
- Sanayileşmiş ülkelerin, Afrika ve Asya ülkelerindeki hammadde ve insan gücüne olan ihtiyacı
- Bilim ve teknolojideki yenilikler.
- Batı Avrupa ülkelerinin siyasi ve ekonomik birlikteliği.
- Komunizmin çökmesi.
- Yeni dünya düzeni anlayışının yerleşmesi.
Öte yandan dil engelleri, küresel bağlamda düşündüğümüzde iletişimi zorlayan süreçler arasındadır. Doğru yanıt C’dir.
Soru 49
Gotik, Barok, Rönesans, yaratıcılık, estetik gibi kavramlar kültürün hangi alanda kullanımı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Uygarlık
B
Eğitim
C
Güzel Sanatlar
D
Üretim
E
Bilim
Açıklama:
Kültür:
Estetik alanında “kültür” genel olarak Sanat alanı içerisinde yer alır. Gotik, Barok, Rönesans ve Modern Sanat; resim sanatı, müzik sanatı, romantik ve gerçekçi sanat, gibi kavramlar sanat ve estetik bağlamında ele alınır. Nitelikli görevler arasında eleştirici, yaratıcı, eğitici, değerlendirici güzel ya da güzelleştirici, ve estetik gibi kavramlar yer alır.
Doğru yanıt B’dir.
- Bilim alanında Uygarlık
- İnsan merkezli olarak Eğitim
- Estetik alanında ise Güzel Sanatlar
- Üretim (tarım, ekin, yetiştirme)
Estetik alanında “kültür” genel olarak Sanat alanı içerisinde yer alır. Gotik, Barok, Rönesans ve Modern Sanat; resim sanatı, müzik sanatı, romantik ve gerçekçi sanat, gibi kavramlar sanat ve estetik bağlamında ele alınır. Nitelikli görevler arasında eleştirici, yaratıcı, eğitici, değerlendirici güzel ya da güzelleştirici, ve estetik gibi kavramlar yer alır.
Doğru yanıt B’dir.
Soru 50
Kültür hakkında hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kültür değişmez.
B
Kültür bir soyutlamadır.
C
Kültür birleştiricidir.
D
Kültür doyum sağlayıcıdır.
E
Kültür öğrenilebilir.
Açıklama:
Güvenç (1994), İnsan ve Kültür adlı kitabında kültürün özelliklerini ve kültürü meydana getiren unsurları şöyle sıralamıştır:
Sonuç olarak, kültür değişebilir. Doğru yanıt A’dır.
- Kültür, öğrenilebilir ve öğretilebilirdir.
- Kültür, tarihi ve süreklidir.
- Kültür, toplumsaldır.
- Kültür, ideal ve idealleştirilmiş kurallar sistemidir.
- Kültür, ihtiyaçları karşılayıcı ve doyum sağlayıcıdır.
- Kültür, değişir: Dinamik bir yapıya sahip olan kültür, zaman ve üyelerine sağladığı doyumun seviyesine göre değişir. Koşullara bağlı olarak artan veya azalan doyumlara çözüm bulabilmek için kültür, yeni yapılanmalara gider. Başka kültürlerle ilişkiler kurar. Günümüzde teknolojiye bağlı olarak gelişen kitle iletişimi, özelde kişileri genelde ise toplumu değiştirip dönüştürmektedir. Kültür, bu değişimin dışında kalamayacağından uyum sağlamak adına kurallarını yeniden düzenler.
- Kültür, birleştirici, bütünleştiricidir.
- Kültür, bir soyutlamadır.
Sonuç olarak, kültür değişebilir. Doğru yanıt A’dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın genel özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine fırsat sağlar
B
Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar
C
Farklı ortamların bir araya gelmesi birlikte çoklu ortam seçeneklerini zorlaştırır
D
Farklı türden ortamların bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar
E
Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt kullanarak her yerde iletişimi sağlar
Açıklama:
Yeni medyanın özelliklerini genel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
1. Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
2. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
3. Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam
seçenekleri sağlar.
4. Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb.
kullanarak) fırsat sağlar.
5. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik
sağlar.
6. Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar,
vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
1. Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
2. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
3. Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam
seçenekleri sağlar.
4. Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb.
kullanarak) fırsat sağlar.
5. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik
sağlar.
6. Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar,
vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
Soru 52
Kültürü, eylemleri biçimlendiren, onları belli davranış kalıpları içerisinde gerçekleşmeye zorlayan kurallar veya yaşam biçimleri olarak ele alan tanım aşağıdakilerden hangisi içinde ele alınır?
Seçenekler
A
Genetik Tanımlar
B
Normatif Tanımlar
C
Psikolojik Tanımlar
D
Tarihsel Tanımlar
E
Betimleyici Tanımlar
Açıklama:
Betimleyici Tanımlar: Kültür, sosyal hayatın tamamını oluşturan bir bütün olarak ele alınır.
Tarihsel Tanımlar: Kültürü, tarihi süreç içerisinde nesilden nesile aktarılan bir miras olarak görür.
Normatif Tanımlar: İki kola ayrılan bu tanımın ilkine göre kültür, eylemleri biçimlendiren, onları belli davranış kalıpları içerisinde gerçekleşmeye zorlayan kurallar veya
yaşam biçimleridir. İkinci biçim ise davranıştan ziyade değerlerin önemini vurgular.
Psikolojik Tanımlar: Kültür, İnsanların iletişim kurmasına, beşeri ve manevi ihtiyaçlarının karşılanmasına olanak tanıyan bir araç olarak değerlendirilir.
Yapısal Tanımlar: Kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan bağını esas alır ve kültürün soyut yapısını ön plana çıkarır.
Genetik Tanımlar: Kültürü, nasıl varolduğu ve nasıl var olacağı açılarından ele alır. Bu yaklaşıma göre kültür, insanlararası iletişim yoluyla gelecek nesillere aktarılır.
Tarihsel Tanımlar: Kültürü, tarihi süreç içerisinde nesilden nesile aktarılan bir miras olarak görür.
Normatif Tanımlar: İki kola ayrılan bu tanımın ilkine göre kültür, eylemleri biçimlendiren, onları belli davranış kalıpları içerisinde gerçekleşmeye zorlayan kurallar veya
yaşam biçimleridir. İkinci biçim ise davranıştan ziyade değerlerin önemini vurgular.
Psikolojik Tanımlar: Kültür, İnsanların iletişim kurmasına, beşeri ve manevi ihtiyaçlarının karşılanmasına olanak tanıyan bir araç olarak değerlendirilir.
Yapısal Tanımlar: Kültürün bütününden ayrılabilen özelliklerinin birbirlerine olan bağını esas alır ve kültürün soyut yapısını ön plana çıkarır.
Genetik Tanımlar: Kültürü, nasıl varolduğu ve nasıl var olacağı açılarından ele alır. Bu yaklaşıma göre kültür, insanlararası iletişim yoluyla gelecek nesillere aktarılır.
Soru 53
Bilimsel alanda kültürün nitelik ve görevi nedir?
Seçenekler
A
Öğretici olması
B
Güzelleştirici olması
C
Yaratıcı olması
D
Bütünsel ve evrimsel olması
E
Değerlendirici olması
Açıklama:
Bilimsel alanda “kültür” Uygarlık Çin, Hint, Fransız, Batı, İslam kültür ya da uygarlığı gibi. Tarihsel, bütünsel ve evrimsel.
Soru 54
Farklı sosyal çevre, arkadaş, meslek ve aile yapılarının biraraya gelerek birbirlerini etkilemesi kültürel süreçlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kültürlenme
B
Kültürleme
C
Kültürleşme
D
Kültür değişmesi
E
Kültürün öğrenilmesi
Açıklama:
Kültürlenme: Farklı sosyal çevre, arkadaş, meslek ve aile yapılarının biraraya gelerek birbirlerini etkilemelesi olayıdır. Kültürleme ile kültürlenme arasında bazı farklılıklar bulunur. Bunlar:
1. Kültürleme, kişinin doğumu ile birlikte ailede başlar ve okul dönemi boyunca devam ederken; kültürlenme, farklı sosyal çevrelerin etkileşimi ile gelişir.
2. Kültürleme, sosyal yapı içerisinde olan değerleri kişiye aktarırken; kültürlenme,
var olan kültürün içinden etkileşim ile yeni kültürel yapıları oluşturur (Kılıç, aktaran Yıldız, 2005: 10)
1. Kültürleme, kişinin doğumu ile birlikte ailede başlar ve okul dönemi boyunca devam ederken; kültürlenme, farklı sosyal çevrelerin etkileşimi ile gelişir.
2. Kültürleme, sosyal yapı içerisinde olan değerleri kişiye aktarırken; kültürlenme,
var olan kültürün içinden etkileşim ile yeni kültürel yapıları oluşturur (Kılıç, aktaran Yıldız, 2005: 10)
Soru 55
Kır toplumunun özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Hayvan avlama
B
Hayvan evcilleştirme
C
Bitki toplama
D
Meyve toplama
E
Tuzak kurma
Açıklama:
1. Avcı ve Toplayıcı Toplum: İnsanlığın ilk yıllarında insanlar, doğada bulunan ve yenebilir olan bitki be meyveleri toplamış, hayvanları avlayarak hayatlarını sürdürmüşlerdir. Bu toplum türü, Batı kültürünün yayılmasıyla birlikte yok olsa da çeyrek milyon insan halen geçimini avcılık ve toplayıcılıkla sürdürmektedir. Bu toplumlarda eşitsizlik çok azdır çünkü bu toplumun üyeleri maddi önceliğe sahip değillerdi. Esas gereksinimleri av aletleri, kazma, tuzaklar ve çanak-çömleklerdir.
2. Tarım ve Kır Toplumları: Günümüzden 20 bin yıl önce avcı ve toplayıcı toplumlar, hayatlarını sürdürebilmek için at, köpek, koyun gibi hayvanları evcilleştirmeye ve bunları yetiştirmeye başladılar. Kimi toplumlar ise kara parçalarını ekip biçmeye yöneldiler. İşte kır toplumu, hayvaları evcilleştirmeleri ile varolurken; tarım toplumu ise toprağa dayalı üretim yapan toplumlardır. Kır toplumları, doğa şartlarına göre hareket ederler, bu nedenle servet birikimleri yok denecek kadar azdır.
3. Sanayileşememiş Ülkeler ya da Geleneksel Devletler: Milattan önce 6000 yılından 19. yüzyıla kadar olan bir dönemi kapsayan zaman diliminde var olan bu devletler/topluluklar, kentlerin ortaya çıkışıyla gelişmiştir. Servet birikimi ve güç eşitsizliklerinin çok belirgin olduğu geneksel toplumlarda halk, imparatorlarca yönetilmekteydiler. Bu toplum/devlet/uygarlık türü, gelişmişliklerini ya da büyüklüklerini başka ülkeleri fethederek ve farklı toplulukları yönetimleri altına alarak sağlamışlardır. Tarımın önemli bir yere sahipti.
2. Tarım ve Kır Toplumları: Günümüzden 20 bin yıl önce avcı ve toplayıcı toplumlar, hayatlarını sürdürebilmek için at, köpek, koyun gibi hayvanları evcilleştirmeye ve bunları yetiştirmeye başladılar. Kimi toplumlar ise kara parçalarını ekip biçmeye yöneldiler. İşte kır toplumu, hayvaları evcilleştirmeleri ile varolurken; tarım toplumu ise toprağa dayalı üretim yapan toplumlardır. Kır toplumları, doğa şartlarına göre hareket ederler, bu nedenle servet birikimleri yok denecek kadar azdır.
3. Sanayileşememiş Ülkeler ya da Geleneksel Devletler: Milattan önce 6000 yılından 19. yüzyıla kadar olan bir dönemi kapsayan zaman diliminde var olan bu devletler/topluluklar, kentlerin ortaya çıkışıyla gelişmiştir. Servet birikimi ve güç eşitsizliklerinin çok belirgin olduğu geneksel toplumlarda halk, imparatorlarca yönetilmekteydiler. Bu toplum/devlet/uygarlık türü, gelişmişliklerini ya da büyüklüklerini başka ülkeleri fethederek ve farklı toplulukları yönetimleri altına alarak sağlamışlardır. Tarımın önemli bir yere sahipti.
Soru 56
Ekonomileri sanayiye dayanan ancak merkezi sistemin etkili olduğu toplumlar hangi tür içerisinde ele alınır?
Seçenekler
A
İkinci Dünya Toplumları
B
Üçüncü Dünya Toplumları
C
Birinci Dünya Toplumları
D
Sanayileşmekte olan toplumlar
E
Sanayileşmiş toplumlar
Açıklama:
İkinci Dünya Toplumları 1917 Rus Bolşevik Devriminden 1990’ların Başına
Ekonomileri sanayiye dayanır ancak merkezi sistem etkilidir. Nüfusun çoğunluğu kasaba ve kentlerde yaşar; pek azı tarımla ilgilenir. Sınıf eşitsizlikleri vardır. Toplumsal ve politik değişimler bu ülkeleri, Birinci Dünya Ülkelerine dönüştürmeye başlamıştır.
Ekonomileri sanayiye dayanır ancak merkezi sistem etkilidir. Nüfusun çoğunluğu kasaba ve kentlerde yaşar; pek azı tarımla ilgilenir. Sınıf eşitsizlikleri vardır. Toplumsal ve politik değişimler bu ülkeleri, Birinci Dünya Ülkelerine dönüştürmeye başlamıştır.
Soru 57
Ana yurda sadık bir pazarın ortaya çıktığı toplumsal yapılanma hangi sürecin bir sonucudur?
Seçenekler
A
Geç kapitalizm
B
Feodalizm
C
Kolonyalizm
D
Kapitalizm
E
Erkan kapitalizm
Açıklama:
Kolonileştirilen topraklardan sağlanan para, hammadde ve öteki zenginlikler sömürünün sadece bir yanını teşkil etmektedir. Ana yurt ile koloniler arasında kurulan karmaşık
ilişkiler, özellikle ekonomik anlamda, bağımlılığı kuvvetlendirmiş, kolonilerden ana yurda giden hammadde, işlenmiş ürün olarak geri dönmüştür. Böylece ana yurda sadık bir
pazar ortaya çıkarken, kolonilerde üretilen ürünler sekteye uğramış, üretim düşmüş ve ana yurda bağımlılık daha da artmıştır. Kolonileşen coğrafyanın yerli halkı köleleştirilip
Avrupa’ya ve Amerika’ya işçi olarak gönderilmiştir. Tüm bu karmaşık ve ana yurt merkezli üretim ve sermaye akışı Avrupa kapitalizminin doğuşuna yardım etti.
ilişkiler, özellikle ekonomik anlamda, bağımlılığı kuvvetlendirmiş, kolonilerden ana yurda giden hammadde, işlenmiş ürün olarak geri dönmüştür. Böylece ana yurda sadık bir
pazar ortaya çıkarken, kolonilerde üretilen ürünler sekteye uğramış, üretim düşmüş ve ana yurda bağımlılık daha da artmıştır. Kolonileşen coğrafyanın yerli halkı köleleştirilip
Avrupa’ya ve Amerika’ya işçi olarak gönderilmiştir. Tüm bu karmaşık ve ana yurt merkezli üretim ve sermaye akışı Avrupa kapitalizminin doğuşuna yardım etti.
Soru 58
İlk yıllarda küreselleşmenin, hangi pozitif duygu ve anlamlara gelecek şekilde kullanıldığını görülmekteydi?
Seçenekler
A
Yeni pazarlara erişim
B
Milliyetçiliğin etkisinin azalması
C
Kültürel etnosantrizm
D
Ülkelerarası ilişkilerde gelişme
E
Uluslararası ekonominin artması
Açıklama:
Küreselleşme kavramının tanımlanması üzerinde kesin bir görüş birliği olmamakla birlikte ilk yıllarda küreselleşme, ülkelerarası ilişkilerde gelişme, siyasi kutuplaşmaların erimesi,
ortak bir paydada buluşma, farklı kültürlerin ait oldukları toplumların dışına çıkarak yayılması gibi pozitif duygu ve anlamlarla gelecek şekilde kullanıldığını görürürüz.
ortak bir paydada buluşma, farklı kültürlerin ait oldukları toplumların dışına çıkarak yayılması gibi pozitif duygu ve anlamlarla gelecek şekilde kullanıldığını görürürüz.
Soru 59
Küreselleşmenin kavramsallaştırılması konusunda küreselleşmenin baskın gücü olarak aşırı küreselleşmeciler neyi görmektedir?
Seçenekler
A
Küresel bağlanmışlık
B
Çağcıllık
C
Hükümetler
D
Küresel uygarlık
E
Mc Donald's
Açıklama:
Baskın güdü McDonald’s. Ulusal çıkar. Siyasal topluluğun dönüşümü.
Soru 60
Bir yaklaşıma göre küreselleşmenin özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Kitle iletişim araçlarının tahrip sorunu
B
Refahın giderek artan paylaşımı
C
Çevresel tahrip sorunu
D
Kültürlerarası uyumlaşmalar
E
Kültürel emperyalizmin tahrip sorunu
Açıklama:
Bunlara ek olarak, (Bülbül, 2009:173) küreselleşmenin özelliklerini şu şekilde sıralamaktadır:
1. Küresel finans ağları piyasası ve ulus-ötesi şirketlerin artan gücü kadar uluslararası ticaretin büyüyen yoğunluğu ve coğrafi genişlemesi
2. Haberleşme ve iletişim teknolojilerindeki devam eden devrimler
3. İnsan hakları için evrensel talepler-demokrasi ilkesi
4. Küresel kültür endüstrilerinden imaj akışı
5. Ulus-ötesi aktörlerin, (şirketler, hükümet dışı örgütler, Birleşmiş Milletler) hükümetle birlikte, güç ve sayı olarak arttığı, ulus sonrası, çok merkezli dünya politikasının doğuşu
6. Dünya yoksulluk sorunu
7. Çevresel tahrip sorunu
8. Kültürlerarası çatışmalar
1. Küresel finans ağları piyasası ve ulus-ötesi şirketlerin artan gücü kadar uluslararası ticaretin büyüyen yoğunluğu ve coğrafi genişlemesi
2. Haberleşme ve iletişim teknolojilerindeki devam eden devrimler
3. İnsan hakları için evrensel talepler-demokrasi ilkesi
4. Küresel kültür endüstrilerinden imaj akışı
5. Ulus-ötesi aktörlerin, (şirketler, hükümet dışı örgütler, Birleşmiş Milletler) hükümetle birlikte, güç ve sayı olarak arttığı, ulus sonrası, çok merkezli dünya politikasının doğuşu
6. Dünya yoksulluk sorunu
7. Çevresel tahrip sorunu
8. Kültürlerarası çatışmalar
Soru 61
Ülkeler arasındaki başlıca teknoloji transferi kanalları arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Sermaye malları ihracı
B
Yalın biçimde teknoloji ithali
C
Karmaşık biçimde teknoloji ithali
D
Dolaylı yabancı sermaye yatırımları
E
Dolaylı yerli sermaye yatırımları
Açıklama:
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızlı gelişimine bağlı olarak dünyamız hızla küreselleştiği gibi, teknolojininin aktarımı da aynı hızla devam etmektedir. Ülkeler arasındaki
başlıca teknoloji transferi kanalları şu şekilde özetlenebilir (Seyidoğlu, 2003:785’ten aktaran Günsoy, 2006:61):
1. Sermaye malları ithalatı: Az gelişmiş ülkeler, makine ve donatım ithali yoluyla üretilmiş ileri teknikleri de ithal etmiş olurlar.
2. Dolaysız yabancı sermaye yatırımları: Çok uluslu şirketlerin sınır ötesi yatırımları aynı zamanda üretim teknolojisinin de o ülkeye girmesine ve teknolojik düzeyinin yükselmesine yardımcı olur.
3. Yalın biçimde teknoloji ithali: Sabit sermaye malına dönüşmeden önce bir teknolojinin ithal edilmesi, patentler, lisans anlaşmaları
4. Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişim programları: Her türlü uluslararası akademik faaliyet, teknik bilgi düzeyinin dünya çapında yenilenmesine ve teknolojik kapasitenin verimli kullanılmasına sebep olur.
5. Teknik yardım programları: Hibe şeklinde veya düşük bir bedel karşılığında yapılan teknik yardımlar da teknoloji transferi yollarından biridir. Birleşmiş milletler,
UNCTAD, Dünya Bankası, IMF gibi kuruluşlar da çok taraflı teknik yardım sağlanmasına aracılık etmektedir.
6. Yönetim sözleşmeleri, üretim imtiyazı, uluslararası taşeronluk, finansal kiralama ve bağlı ticaret düzenlemeleri, uluslararası mülkiyet hakları gibi sayıları daha da
arttırılabilecek teknoloji transferi kanalları.
başlıca teknoloji transferi kanalları şu şekilde özetlenebilir (Seyidoğlu, 2003:785’ten aktaran Günsoy, 2006:61):
1. Sermaye malları ithalatı: Az gelişmiş ülkeler, makine ve donatım ithali yoluyla üretilmiş ileri teknikleri de ithal etmiş olurlar.
2. Dolaysız yabancı sermaye yatırımları: Çok uluslu şirketlerin sınır ötesi yatırımları aynı zamanda üretim teknolojisinin de o ülkeye girmesine ve teknolojik düzeyinin yükselmesine yardımcı olur.
3. Yalın biçimde teknoloji ithali: Sabit sermaye malına dönüşmeden önce bir teknolojinin ithal edilmesi, patentler, lisans anlaşmaları
4. Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişim programları: Her türlü uluslararası akademik faaliyet, teknik bilgi düzeyinin dünya çapında yenilenmesine ve teknolojik kapasitenin verimli kullanılmasına sebep olur.
5. Teknik yardım programları: Hibe şeklinde veya düşük bir bedel karşılığında yapılan teknik yardımlar da teknoloji transferi yollarından biridir. Birleşmiş milletler,
UNCTAD, Dünya Bankası, IMF gibi kuruluşlar da çok taraflı teknik yardım sağlanmasına aracılık etmektedir.
6. Yönetim sözleşmeleri, üretim imtiyazı, uluslararası taşeronluk, finansal kiralama ve bağlı ticaret düzenlemeleri, uluslararası mülkiyet hakları gibi sayıları daha da
arttırılabilecek teknoloji transferi kanalları.
Soru 62
Hampden-Turner ve Trompenaars'a göre kültürlere ilişkin temel özellik boyutları arasında hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Başarıya karşı övgü
B
Dış yönelime karşı iç yönelim
C
Toplulukçuluğa karşı bireyselcilik
D
Durumsalcılığa karşı evrenselcilik:
E
Ardışıklığa karşı eşzamanlılık
Açıklama:
Hampden-Turner ve Trompenaars (2000), kültürlere ilişkin temel özellikleri yedi boyutta açıklamaktadır:
1. Evrenselciliğe karşı durumsalcılık: Evrensel toplumlar kurallara sıkı sıkıya bağlıdırlar ve istisnalardan kaçınırlar. Buna karşın, durumsal toplumlarda ise kurallara
karşı görecelilik vardır ve kişisel ilişkiler kurallardan daha önemlidir.
2. Bireyselciliğe karşı toplulukçuluk: Bireysel toplumlarda önemli olan kişinin tek başına başarılı olabilmesidir, öncelik her zaman bireyin kendisindedir. Topluluk
düşüncesinin egemen olduğu toplumlarda ise öncelik toplumundur. Toplumsal başarı daha önemlidir ve sorumluluk topluluğa aittir.
3. Nötre karşı duygusallık: Nötr kültürlerde duygu ve düşünceler tarafsız ve objektiftir. Nötr kültürlerde bireyler duygularını kontrol edebilirler ve açık olarak ortaya
koymazlar. Bununla birlikte, duygusal kültürlerde ise kişiler duygularını açıkça ifade eder, yüksek sesli konuşur ve sıcak kanlı davranırlar.
4. Özgüllüğe karşı yaygınlık: Özgül kültürlerde bireyler iş ve özel hayatı birbirinden ayırırlar. İlişkilerinde doğrudan, amaca yönelik ve şeffaftırlar. Yaygın kültürlerde
ise kişisel ilişkiler iş ilişkilerinin her alanında geçerlidir. İlişkiler doğrudan gerçekleşmez, dolaylı yollarla gerçekleşir.
5. Başarıya karşı övgü: Başarı odaklı kültürlerde, başarı bilgi düzeyi ve performansa bağlı olarak değerledirilir. Bununla birlikte, övgü odaklı kültürlerde ise başarı yaşa,
cinsiyete ve akrabalık durumuna bağlı olarak değerlendirilir.
6. İç yönelime karşı dış yönelim: İç yönelimli kültürler doğayı karmaşık bir makine gibi görür. Yeterli bir bilgiyle bu makinenin kontrol edilebileceğine inanırlar. İnsanın iç yapısı iyi olursa çevresini ve kaderini değiştirebileceğine inanılır. Dış yönelimli kültürlerde ise insan doğanın bir parçasıdır. Bu nedenle, insanın doğayla ve onun güçleriyle uyum içinde yaşaması gerektiği düşünülür. Bu kültürlerde, kaderin değişmeyeceği görüşü hakimdir.
7. Eşzamanlılığa karşı ardışıklığa: Eşzamanlı kültürlerde, zaman dairesel döngüler halinde, esnek bir şekilde ilerler. Aynı zaman diliminde birden fazla iş yürütülebilir. Önemli olan işin bitiş zamanı değil, bitmesidir; planlar her an değişebilir. Ardışık zamanlı kültürlerde ise, her iş için bir zaman dilimi ayrılmıştır. Planlar genellikle değişmez ve bireyler planlarına bağlıdır. Zamanla ilgili sözler gerçekleştirilmelidir.
1. Evrenselciliğe karşı durumsalcılık: Evrensel toplumlar kurallara sıkı sıkıya bağlıdırlar ve istisnalardan kaçınırlar. Buna karşın, durumsal toplumlarda ise kurallara
karşı görecelilik vardır ve kişisel ilişkiler kurallardan daha önemlidir.
2. Bireyselciliğe karşı toplulukçuluk: Bireysel toplumlarda önemli olan kişinin tek başına başarılı olabilmesidir, öncelik her zaman bireyin kendisindedir. Topluluk
düşüncesinin egemen olduğu toplumlarda ise öncelik toplumundur. Toplumsal başarı daha önemlidir ve sorumluluk topluluğa aittir.
3. Nötre karşı duygusallık: Nötr kültürlerde duygu ve düşünceler tarafsız ve objektiftir. Nötr kültürlerde bireyler duygularını kontrol edebilirler ve açık olarak ortaya
koymazlar. Bununla birlikte, duygusal kültürlerde ise kişiler duygularını açıkça ifade eder, yüksek sesli konuşur ve sıcak kanlı davranırlar.
4. Özgüllüğe karşı yaygınlık: Özgül kültürlerde bireyler iş ve özel hayatı birbirinden ayırırlar. İlişkilerinde doğrudan, amaca yönelik ve şeffaftırlar. Yaygın kültürlerde
ise kişisel ilişkiler iş ilişkilerinin her alanında geçerlidir. İlişkiler doğrudan gerçekleşmez, dolaylı yollarla gerçekleşir.
5. Başarıya karşı övgü: Başarı odaklı kültürlerde, başarı bilgi düzeyi ve performansa bağlı olarak değerledirilir. Bununla birlikte, övgü odaklı kültürlerde ise başarı yaşa,
cinsiyete ve akrabalık durumuna bağlı olarak değerlendirilir.
6. İç yönelime karşı dış yönelim: İç yönelimli kültürler doğayı karmaşık bir makine gibi görür. Yeterli bir bilgiyle bu makinenin kontrol edilebileceğine inanırlar. İnsanın iç yapısı iyi olursa çevresini ve kaderini değiştirebileceğine inanılır. Dış yönelimli kültürlerde ise insan doğanın bir parçasıdır. Bu nedenle, insanın doğayla ve onun güçleriyle uyum içinde yaşaması gerektiği düşünülür. Bu kültürlerde, kaderin değişmeyeceği görüşü hakimdir.
7. Eşzamanlılığa karşı ardışıklığa: Eşzamanlı kültürlerde, zaman dairesel döngüler halinde, esnek bir şekilde ilerler. Aynı zaman diliminde birden fazla iş yürütülebilir. Önemli olan işin bitiş zamanı değil, bitmesidir; planlar her an değişebilir. Ardışık zamanlı kültürlerde ise, her iş için bir zaman dilimi ayrılmıştır. Planlar genellikle değişmez ve bireyler planlarına bağlıdır. Zamanla ilgili sözler gerçekleştirilmelidir.
Soru 63
I. Her tür iletişim göstergeler ve kodlar içermektedir.
II. Göstergeler, kendilerinden başka bir şeye gönderme yapan eylemler ya da yapılardır
III. Kodlar, içinde göstergelerin düzenlendiği ve göstergelerin birbiri ile nasıl ilişkilendirilebileceğini belirleyen sistemlerdir
IV. Göstergeler ve kodlar iletişimi aktarma ya da alma bir toplumsal ilişkiler pratiğidir.
Fiske'nin iletişim sürecini açıklamaya ilişkin yukarıdaki ifadelerinden hangileri doğrudur?
II. Göstergeler, kendilerinden başka bir şeye gönderme yapan eylemler ya da yapılardır
III. Kodlar, içinde göstergelerin düzenlendiği ve göstergelerin birbiri ile nasıl ilişkilendirilebileceğini belirleyen sistemlerdir
IV. Göstergeler ve kodlar iletişimi aktarma ya da alma bir toplumsal ilişkiler pratiğidir.
Fiske'nin iletişim sürecini açıklamaya ilişkin yukarıdaki ifadelerinden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II, III ve IV
C
I ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Soruda Fiske'nin iletişim sürecine ilişkin ifadelerinden hangilerinin doğru olduğu sorulmaktadır. 1. İletişim alanı araştırmaya elverişlidir, ancak kapsamlı bir araştırma için çok sayıda disipliner yaklaşıma gereksinim duyulmaktadır. 2. Her tür iletişim göstergeler ve kodlar içermektedir. Göstergeler, kendilerinden başka bir şeye gönderme yapan eylemler ya da yapılardır, yani anlamlandırma yapılarıdırlar. Kodlar, içinde göstergelerin düzenlendiği ve göstergelerin birbiri ile nasıl ilişkilendirilebileceğini belirleyen sistemlerdir. Bu gösterge ve kodlar başkalarına aktarılmakta ve başkaları için hazır hale getirilmektedir. Göstergeleri, kodları, iletişimi aktarma ya da alma bir toplumsal ilişkiler pratiğidir. 3. İletişim, kültürün yaşamasının temelinde yer alır, Sorunun çözümünde iletişim süreci bilinmeli ve bu süreçte gösterge ve kodların neyi ifade ettiği ayırt edilmelidir.
Soru 64
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangileri doğrudur?
I. Sinema A. 15. Yüzyıl sonları
II. Basılı medya B. 1900’lerden itibaren
III. Radyo C. 1950’den itibaren
IV. Internet D. 1990’dan itibaren
I. Sinema A. 15. Yüzyıl sonları
II. Basılı medya B. 1900’lerden itibaren
III. Radyo C. 1950’den itibaren
IV. Internet D. 1990’dan itibaren
Seçenekler
A
I-A, II-B, III-C, IV-D
B
I-B, II-C, III-A ve IV-D
C
I-B, II-A, III-C ve IV-D
D
I-D, II-A, III-B ve IV-C
E
I-B, II-A, , III-D ve IV-C
Açıklama:
Soruda kitle iletişim araçlarına ilişkin tarihsel gelişmelerin sınıflandırılmasının hangi şıkta doğru olarak verildiği sorulmaktadır Kitle iletişim araçları şu şekilde sınıflandırılabilir: 1. Basılı medya (15. Yüzyıl sonları) 2. Sinema (1900’lerden itibaren) 3. Radyo (1910’dan itibaren) 4. Televizyon (1950’den itibaren) 5. Internet (1990’dan itibaren). Sorunun çözümünde kitle iletişim araçlarının tarihsel sınıflandırılması bilinmeli ve birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi kültürü sosyolojik bakış açısı ile tanımlayan yaklaşımı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kültürün toplumların düşünceleri, inançları, değerleri, yaşayış biçimleri olarak tanımlanması
B
Kültürün topluma ait gelenek-göreneklerin, alışkanlıkların, düşüncelerin gelecek nesillere aktarılması temelinde tanımlanması
C
Kültürün toplumun tarihini, dinini, dilini, sanatını, düşünüşlerini, davranışlarını, ahlaksal kurallarını, kişinin kabiliyetlerini belirlemesi
D
Kültürün toplumsal yapıyı şekillendiren maddi ve manevi yapılar bütünü olması
E
Kültürün toplumsal yapıdan etkilenen maddi ve manevi yapılar bütünü olması
Açıklama:
Soruda kültür kavramının sosyolojik tanımı sorulmaktadır. Antropoloji ‘ye göre kültür, toplumların düşünceleri, inançları, değerleri, yaşayış biçimleri olarak tanımlanır. Sosyoloji ise kültürü, topluma ait olan gelenek-göreneklerin, alışkanlıkların, düşüncelerin gelecek nesillere aktarılması olarak tanımlar. Genel olarak kültürü bir toplumun tarihini, dinini, dilini, sanatını, düşünüşlerini, davranışlarını, ahlaksal kurallarını, kişinin kabiliyetlerini belirleyen ve içine alan, bu unsurlarla birlikte toplumsal yapıyı şekillendiren, aynı zamanda o toplumsal yapıdan etkilenen maddi ve manevi yapılar bütünü olarak tanımlanmaktadır. Sorunun çözümünde kültürün farklı disiplinlerdeki tanımları bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 66
Beşeri alanda ve günlük dilde "kültür” ün nitelik ve görevleri aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Tarihsel, bütünsel ve evrimsel olması
B
Değerlendirici, eleştirici, geliştirici, öğretici ve yayıcı olması
C
Eleştirici, yaratıcı, eğitici, değerlendirici güzel ya da güzelleştirici, estetik olması
D
Günlük toplumsal yaşamı destekleyici, üretici, deneyci, çoğaltıcı ve besleyici olması
E
Yaratıcı, bütünsel, değerlendirici, üretici ve deneyci olması
Açıklama:
Soruda kullanım alanlarına ilişkin olarak verilen kültür kavramının beşeri alanda ve günlük dildeki nitelik ve görevlerinin ne olduğu sorulmaktadır? Günlük dilde "kültür” ün nitelik ve görevleri; Değerlendirici, eleştirici, geliştirici, öğretici ve yayıcı olmasıdır. Sorunun çözümünde kültürün kullanım alanları bilinmeli ve bu kullanım alanlarının nitelik ve görevinin ne olduğu birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 67
“Emperyalizm” ile ilgili en yakın ve birbirinin yerine kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Siyonizm
B
Komünizm
C
Kolonyolizm
D
Kapitalizm
E
Faşizm
Açıklama:
Soruda, emperyalizm ile aynı anlama gelen kavramın ne olduğu sorulmaktadır. Kolonyalizm ile emperyalizm birbirleriyle yakın anlamlı ve çokça da birbirinin yerine kullanılan iki kavramdır. Oxford İngilizce Sözlüğüne dayanarak Kolonyalizmi, yeni bir kara parçasına yerleşen topluluğun ana vatan ile bağlarını koparmadan oluşturduğu yeni bir siyasi düzen ya da yapılanma olarak aktarır. Sorunun çözümünde Emperyalizm ve ilgili kavramlar bilinmelidir.
Soru 68
Nathan Gardels’in “Amerika, CIA ya da ordusu ile giremediği yerlere MTV ve Hollywood’u gönderir.” ifadesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Kültür Emperyalizmi
B
Emperyalizm
C
Modernizm
D
Küreselleşme
E
Post Modernizm
Açıklama:
Soruda, verilen örnek ifadenin hangi kavramı açıkladığı sorulmaktadır. Amerika merkezli gibi görünmekle birlikte esas olarak sanayileşmiş ülkelerin az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkeleri başta televizyon, sinema, İnternet gibi kitle iletişim araçları ve bu araçların ürünleri ile etkilemesi devam etmektedir. Merkez kültürün yayılması, ulaştığı yeni bölgelerdeki kültürü yeniden şekillendirmekte ve uzun vadede yepyeni bir kültürel yapı inşa etmektedir. Dolayısıyla verilen örnek televizyon ve sinemanın kültürü yaymada önemli araçlar olduğunu ifade etmektedir. Sorunun çözümünde kültürel emperyalizm kavramı bilinmeli ve verilen örneğin bu kavramla ilişkili olduğu çıkarımında bulunulmalıdır.
Soru 69
- Telekominikasyon ağları, görüntü, metin, ses, bilgisayar verisi ve her türlü sinyali ortak bir sayısal temelde birleştirmiştir.
- Sayısal (dijital) ürünler gittikçe daha ucuza mal edilmiş, bu araçlardan geçen sinyal sayısı artmış, dolayısıyla iletişim maliyetleri ucuzlamıştır.
- İletişim gelişmesi saysesinde, coğrafi uzaklığın önemi ve etkisi azalmıştır.
- İletişim sürecinde alıcı ve vericinin bilgiyi toplama, işleme sunma ya da alma sürecindeki esneklik artmıştır.
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II, III ve IV
D
II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Soruda iletişim ağlarının küreselleşmeyi destekleyen teknik özelliklerine ilişkin ifadeler verilmekte ve bu ifadelerden hangilerinin doğru olduğu sorulmaktadır. İletişim ağlarının küreselleşmeyi destekleyen teknik özelliklerine ilişkin verilen ifadelerin tümü doğrudur. Sorunun çözümünde İletişim ağlarının küreselleşmeyi destekleyen teknik özellikleri bilinmeli ve ayırt edilmelidir.
Soru 70
I. Aşırı Küreselleşmeciler A. Küresel kapitalizm, küresel yönetişim, küresel sivil toplum
II. Kuşkucular B. Dünya 1890'larda olduğundan daha az karşılıklı bağımlı
III. Dönüşümcüler C. "Kalın" (yoğun ve kapsamlı) küreselleşme
II. Kuşkucular B. Dünya 1890'larda olduğundan daha az karşılıklı bağımlı
III. Dönüşümcüler C. "Kalın" (yoğun ve kapsamlı) küreselleşme
Seçenekler
A
I-A, II-B ve III-C
B
I-A, II-C ve III-B
C
I-B, II-A ve III-C
D
I-B-II-C ve III-A
E
I-C, II-A ve III-B
Açıklama:
Soruda küreselleşme tartışmalarına ilişkin olarak sınıflandırılan düşüncelerin baskın özelliklerinin ne olduğu sorulmaktadır. Özellikle teknoloji ve iletişim alanında meydana gelen gelişmeler ile birlikte küreselleşme çok sık tartışılır olmuştur. Bu tartışmalar, dünyada meydana gelen değişimlerin sebebinin küreselleşme olup olmadığı üzerinde yoğunlaşmıştır. David Held ve arkadaşlarının tartışmacıları 3'e ayırdığı sınıflandırmayı; Aşırı Küreselleşmeciler, Kuşkucular ve Dönüşümcüler olarak tanımlamakta ve bunların baskın özellikleri ise Aşırı Küreselleşmecilerin, küresel kapitalizm, küresel yönetişim, küresel sivil toplumdan yana olduklarını, Kuşkucuların; Dünyanın 1890'larda olduğundan daha az karşılıklı bağımlı olduğunu ve Dönüşümcülerin ise kalın" (yoğun ve kapsamlı) küreselleşme taraftarı oldukları belirtilmektedir. Sorunun çözümünde bu üç düşünce türü bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 71
- Coğrafi keşifler
- Kolonileşmenin başlaması
- Bilim ve teknolojideki yenilikler
- Komünizmin çökmesi
Seçenekler
A
Küreselleşmenin özellikleri
B
Küreselleşme sürecinin faktörleri
C
Küreselleşmenin amaçları
D
Küreselleşmenin sonuçları
E
Küreselleşme sürecini azaltan faktörler
Açıklama:
Soruda verilen ifadelerin küreselleşmeye ilişkin neyi ifade edildiği sorulmaktadır Küreselleşme sürecini oluşturan ve hızlandıran faktörleri Yıldız (2005: 131-132) şöyle sıralamıştır: 1. 16. yüzyıl ile birlikte başlayan coğrafi keşifler. 2. 18. yüzyıl ve sonrasında hız kazanan uluslararası yatırımlar ve ticaret. 3. Siyasi, iktisadi ve kültürel kolonileşmenin başlaması. 4. Sanayileşmiş ülkelerin, Afrika ve Asya ülkelerindeki hammadde ve insan gücüne olan ihtiyacı 5. Bilim ve teknolojideki yenilikler. 6. Batı Avrupa ülkelerinin siyasi ve ekonomik birlikteliği. 7. Komünizmin çökmesi. 8. Yeni dünya düzeni anlayışının yerleşmesi. Sorunun çözümünde küreselleşme sürecini oluşturan yaygınlaştıran faktörler bilinmeli ve ayırt edilmelidir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi teknolojinin küresel boyutta yaygınlaşmasını sağlayan iletişim şekilleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sömürgecilik
B
Toplumsallaşma
C
Ekonomik etkiler
D
Sosyolojik etkiler
E
Çevresel etkiler
Açıklama:
Soruda teknolojinin küresel boyutta yayılmasındaki iletişim şekillerinin ne olduğu sorulmaktadır. Emperyalizm, Göç, Pratik bilgi ve Çevresel etkiler bu iletişim şekilleri arasında yer almaktadır. Sorunun çözümünde bu etkiler bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi 1950’den itibaren yaygınlaşan kitle iletişim aracını tanımlar?
Seçenekler
A
Sinema
B
Gazete
C
İnternet
D
Televizyon
E
Radyo
Açıklama:
İletişim
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, kitle iletişim araçlarının ortaya çıkış tarihleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, kitle iletişim araçlarının ortaya çıkış tarihleri şu şekilde sınıflandırılabilir:
- Basılı medya (15. Yüzyıl sonları)
- Sinema (1900’lerden itibaren)
- Radyo (1910’dan itibaren)
- Televizyon (1950’den itibaren)
- Internet (1990’dan itibaren)
- Yeni medya (2000’lerden itibaren)
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sosyal ağlar
B
Bloglar
C
Sinema
D
GPS
E
Video oyunları
Açıklama:
İletişim
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, kitle iletişim araçları arasında, basılı medya, sinema, radyo, televizyon daha çok geleneksel medya olarak sınıflandırılmaktadır. Bununla birlikte, yirmi birinci yüzyıl kitle iletişim araçlarından olan mobil telefonlar, sosyal ağlar, bloglar, video oyunları, GPS, RSS gibi teknolojiler yeni medya olarak ifade edilmektedir.
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, kitle iletişim araçları arasında, basılı medya, sinema, radyo, televizyon daha çok geleneksel medya olarak sınıflandırılmaktadır. Bununla birlikte, yirmi birinci yüzyıl kitle iletişim araçlarından olan mobil telefonlar, sosyal ağlar, bloglar, video oyunları, GPS, RSS gibi teknolojiler yeni medya olarak ifade edilmektedir.
Soru 75
I. Bir toplumun ya da tüm toplumların birikimli uygarlığıdır.
II. Ekonomik süreçlerin birleşmesiyle oluşur.
III. Bir insan ve toplum kuramıdır.
IV. Psikolojik süreçlerin birleşmesiyle oluşur.
Yukarıdakilerden hangileri, Güvenç’e göre kültürü tanımlamada uygun ifadelerdir?
II. Ekonomik süreçlerin birleşmesiyle oluşur.
III. Bir insan ve toplum kuramıdır.
IV. Psikolojik süreçlerin birleşmesiyle oluşur.
Yukarıdakilerden hangileri, Güvenç’e göre kültürü tanımlamada uygun ifadelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Kültür
Kavramın bu kadar tartışılır olmasında “kültür” ün çokanlamlı olması etkilidir. Güvenç’e göre kültür:
Kavramın bu kadar tartışılır olmasında “kültür” ün çokanlamlı olması etkilidir. Güvenç’e göre kültür:
- Bir toplumun ya da tüm toplumların birikimli uygarlığıdır.
- Bir toplumun aynasıdır.
- Sosyal süreçlerin birleşmesiyle oluşur.
- Bir insan ve toplum kuramıdır. Dolayısıyla, doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 76
Kültürü, toplumların düşünceleri, inançları, değerleri ve yaşayış biçimleri olarak tanımlayan bilim dalı ……………. olarak bilinir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Sosyoloji
B
Antropoloji
C
Ekonomi
D
Siyaset bilimi
E
Psikoloji
Açıklama:
Kültür
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, “antropoloji”ye göre kültür, toplumların düşünceleri, inançları, değerleri, yaşayış biçimleri olarak tanımlanır.
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, “antropoloji”ye göre kültür, toplumların düşünceleri, inançları, değerleri, yaşayış biçimleri olarak tanımlanır.
Soru 77
Toplumu oluşturan bireylere kültürün aktarılması yoluyla arzu edilen birey ve davranışların yaratılması sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kültürlenme
B
Kültürleşme
C
Kültürel entegrasyon
D
Kültürleme
E
Kültürel soyutlama
Açıklama:
Kullanım Alanlarına Göre Kültür
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü,kültürleme, toplumu oluşturan bireylere kültürün aktarılması yoluyla arzu edilen birey ve davranışların yaratılması sürecidir. Böylece birey kontrol altında tutularak kültürün birliği sağlanmış olur. Toplumbilimciler, bu sürece toplumsallaştırma adını verir ve onlara göre kişi, 15-20 yaşında bu evreyi tamamlar. Kültürbilimciler ise süreci doğumdan ölüme kadar olan daha geniş bir zamana yayar. Kültürleme, bireyin kişiliğinde etkilidir.
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü,kültürleme, toplumu oluşturan bireylere kültürün aktarılması yoluyla arzu edilen birey ve davranışların yaratılması sürecidir. Böylece birey kontrol altında tutularak kültürün birliği sağlanmış olur. Toplumbilimciler, bu sürece toplumsallaştırma adını verir ve onlara göre kişi, 15-20 yaşında bu evreyi tamamlar. Kültürbilimciler ise süreci doğumdan ölüme kadar olan daha geniş bir zamana yayar. Kültürleme, bireyin kişiliğinde etkilidir.
Soru 78
18. yüzyıldan günümüze nüfusun çoğunluğunun tarımla ilgilendiği toplumlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci dünya toplumları
B
İkinci dünya toplumları
C
Üçüncü dünya toplumları
D
Yeni sanayileşen toplumlar
E
Dördüncü dünya toplumları
Açıklama:
Toplum
Doğru yanıt, C seçeneğidir. Çünkü, 18. yüzyıldan günümüze nüfusun çoğunluğunun tarımla ilgilendiği toplumlar 3. Dünya Ülkeleri olarak bilinen gelişmekte olan toplumlardır.
Doğru yanıt, C seçeneğidir. Çünkü, 18. yüzyıldan günümüze nüfusun çoğunluğunun tarımla ilgilendiği toplumlar 3. Dünya Ülkeleri olarak bilinen gelişmekte olan toplumlardır.
Soru 79
Modern emperyalist / kolonyalist hareket Batı Avrupa için hangi yüzyılda başlamıştır?
Seçenekler
A
- yüzyıl
B
- yüzyıl
C
- yüzyıl
D
- yüzyıl
E
- yüzyıl
Açıklama:
Emperyalizm’den Kültür Emperyalizmine
Emperyalizm ya da kolonyalizm’in tarihini Antik Yunan, Roma, İnka, Aztek uygarlıklarına kadar götürebiliriz ancak modern emperyalist / kolonyalist hareketi Batı Avrupa için dönüm noktası olan 15. yüzyıl Coğrafi Keşifler’e dayandırmak yerinde olacaktır. Bu yüzden doğru yanıt D seçeneğidir.
Emperyalizm ya da kolonyalizm’in tarihini Antik Yunan, Roma, İnka, Aztek uygarlıklarına kadar götürebiliriz ancak modern emperyalist / kolonyalist hareketi Batı Avrupa için dönüm noktası olan 15. yüzyıl Coğrafi Keşifler’e dayandırmak yerinde olacaktır. Bu yüzden doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 80
Kültürel emperyalizm kavramının yaygınlaşmasında eserleriyle katkı sunan düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stuart Hall
B
Herbert Schiller
C
David Held
D
Anthony Giddens
E
Marshall McLuhan
Açıklama:
Emperyalizm’den Kültür Emperyalizmine
Kültürel emperyalizm, günümüzde ekonomik ilişkilerden bağımsız olarak düşünülemez. 1960'larda önem kazanan kültürel emperyalizm, uluslararası ilişkilerde kapitalizmin kültürel faaliyetlerini inceledi. Herbert Schiller ve Armand Mattelart gibi isimler, tezin yaygınlaşmasını ve üzerinde daha çok düşünülmesini sağladı. Bu yüzden doğru yanıt B seçeneğidir.
Kültürel emperyalizm, günümüzde ekonomik ilişkilerden bağımsız olarak düşünülemez. 1960'larda önem kazanan kültürel emperyalizm, uluslararası ilişkilerde kapitalizmin kültürel faaliyetlerini inceledi. Herbert Schiller ve Armand Mattelart gibi isimler, tezin yaygınlaşmasını ve üzerinde daha çok düşünülmesini sağladı. Bu yüzden doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 81
………………., dünyayı Asya-Pasifik, Avrupa ve Kuzey Amerika olmak üzere 3 ana ekonomik kutba ayırırlar.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Küreselleşmeciler
B
Dönüşümcüler
C
İyimserler
D
Aşırı küreselleşmeciler
E
Kuşkucular
Açıklama:
Küreselleşme
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, kuşkuculara göre günümüz dünya ekonomisi, küreselleşmiş bir ekonomi oluşturacak kadar bütünleşmiş değildir. Dünya'yı Asya-Pasifik, Avrupa ve Kuzey Amerika olmak üzere 3 ana ekonomik kutba ayıran kuşkucular, sermaye akışı ve teknolojinin öncelikle bu gruplar arasında yer değiştirdiğini öne sürerler.
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, kuşkuculara göre günümüz dünya ekonomisi, küreselleşmiş bir ekonomi oluşturacak kadar bütünleşmiş değildir. Dünya'yı Asya-Pasifik, Avrupa ve Kuzey Amerika olmak üzere 3 ana ekonomik kutba ayıran kuşkucular, sermaye akışı ve teknolojinin öncelikle bu gruplar arasında yer değiştirdiğini öne sürerler.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi küresel ölçekte faaliyet gösteren medya devlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sony
B
BBC
C
Viacom
D
News Corporation
E
Vivendi
Açıklama:
KÜRESEL İLETİŞİM KÜLTÜRLERİ
Günümüzde medya, ideolojilerin ve "özel üretim" kültürlerin yayılımında önemli bir konuma sahiptir. Böylesine önemli bir gücü elinde tutan medya devleri etki alanlarını genişletmekte ve küresel çaptaki iletişim sektöründeki ekonominin çoğunluğunu elde etmektedirler. Sony, Bertelsmann, Liberty Media, News Corporation, Vivendi Universial, Viacom, General Electric, Disney, AOL/Time Warner ve AT&T gibi medya devleri, 2000 yılında tüm dünya iletişim sektöründen elde edilen 250-275 milyar dolarlık gelirin üçte ikisinden çoğuna sahip olmuştur. Dolayısıyla, doğru yanıt B seçeneğidir.
Günümüzde medya, ideolojilerin ve "özel üretim" kültürlerin yayılımında önemli bir konuma sahiptir. Böylesine önemli bir gücü elinde tutan medya devleri etki alanlarını genişletmekte ve küresel çaptaki iletişim sektöründeki ekonominin çoğunluğunu elde etmektedirler. Sony, Bertelsmann, Liberty Media, News Corporation, Vivendi Universial, Viacom, General Electric, Disney, AOL/Time Warner ve AT&T gibi medya devleri, 2000 yılında tüm dünya iletişim sektöründen elde edilen 250-275 milyar dolarlık gelirin üçte ikisinden çoğuna sahip olmuştur. Dolayısıyla, doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 83
Aşağıdakilerden hangisi iletişim kavramı için söylenemez?
Seçenekler
A
İletişimde düşünce ve duygular iletilmez.
B
İnsanlar arasındaki duygu ve fikirlerin akışıdır.
C
Bireyler arasında anlamları ortak kılma sürecidir.
D
Bir kaynağın bir iletiyi bir kanal üzerinden bir alıcıya iletmesidir.
E
Seçilmiş bir haberin, bir haber kaynağından belli bir mesafeye iletilmesidir.
Açıklama:
İletişimde düşünce ve duygular iletilmez.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi kitle iletişim araçları sınıflaması içine girmez?
Seçenekler
A
Basılı medya
B
Mektup
C
Sinema
D
Radyo
E
Internet
Açıklama:
Mektup
Soru 85
Aşağıdaki kitle iletişim araçlarından hangisi yeni medya olarak ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
basılı medya
B
sinema
C
bloglar
D
radyo
E
televizyon
Açıklama:
bloglar
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
B
Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar
C
Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam
seçenekleri sağlar.
seçenekleri sağlar.
D
Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine olanak sağlamaz.
E
Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik
sağlar.
sağlar.
Açıklama:
Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine olanak sağlamaz.
Soru 87
Smith, Kroeber ve Kluchhohn’un kültürün altı temel anlamını ön plana çıkarttığını belirtmiştir. Aşağıdaki tanımlardan hangisinde kültür, insanların iletişim kurmasına, beşeri ve manevi ihtiyaçlarının karşılanmasına olanak tanıyan bir araç olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
Betimleyici Tanımlar
B
Tarihsel Tanımlar
C
Normatif Tanımlar
D
Yapısal Tanımlar
E
Psikolojik Tanımlar
Açıklama:
Psikolojik Tanımlar
Soru 88
Güvenç'e göre kültür insan merkezli olarak hangi anlamda kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Uygarlık
C
Güzel Sanatlar
D
Üretim
E
Bilim
Açıklama:
Eğitim
Soru 89
Farklı sosyal çevre, arkadaş, meslek ve aile yapılarının bir araya gelerek
birbirlerini etkilemesi olayı kültürle ilgili hangi kavram ile açıklanır?
birbirlerini etkilemesi olayı kültürle ilgili hangi kavram ile açıklanır?
Seçenekler
A
Kültür
B
Kültürlenme
C
Kültür yerleşmesi
D
Kültürleme
E
Kültürleşme
Açıklama:
Kültürlenme
Soru 90
Güvenç, İnsan ve Kültür adlı kitabında kültürün özelliklerini ve kültürü meydana getiren unsurları sıralamıştır. Buna göre, " Toplumun gelenek ve görenekleri, kültürün sürekliliğini sağlar. Çünkü bu ögeler ile birlikte kişinin içine doğduğu kültür, kişiye aktarılır." tanımı hangi özellikle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Kültür, öğrenilebilir ve öğretilebilirdir.
B
Kültür, toplumsaldır.
C
Kültür, tarihi ve süreklidir.
D
Kültür, ideal ve idealleştirilmiş kurallar sistemidir.
E
Kültür, değişir.
Açıklama:
Kültür, tarihi ve süreklidir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Yıldız'a göre küreselleşme sürecini oluşturan ve hızlandıran faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Haberleşme ve iletişim teknolojilerindeki devam eden devrimler
B
İnsan hakları için evrensel talepler-demokrasi ilkesi
C
Küresel kültür endüstrilerinden imaj akışı
D
Batı Avrupa ülkelerinin siyasi ve ekonomik birlikteliği
E
Dünya yoksulluk sorunu
Açıklama:
Batı Avrupa ülkelerinin siyasi ve ekonomik birlikteliği
Soru 92
"Çok uluslu şirketlerin sınır ötesi yatırımları aynı zamanda üretim teknolojisinin de o ülkeye girmesine ve teknolojik düzeyinin yükselmesine yardımcı olur." Bu tanım başlıca teknoloji transferi kanallarından hangisi için yapılır?
Seçenekler
A
Sermaye malları ithalatı
B
Yalın biçime teknoloji ithali
C
Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişim programları
D
Teknik yardım programları
E
Dolaysız yabancı sermaye yatırımları
Açıklama:
Dolaysız yabancı sermaye yatırımları
Soru 93
I. Ülkeler arasındaki sınırların kalkması
II. Kültürlerin serbest dolaşımı
III. Metaya kolay ulaşım
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri genel olarak olumlu anlamlarla tanımlanan küreselleşme kavramını ifade etmektedir?
II. Kültürlerin serbest dolaşımı
III. Metaya kolay ulaşım
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri genel olarak olumlu anlamlarla tanımlanan küreselleşme kavramını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Genel olarak olumlu anlamlarla tanımlanan küreselleşme kavramı ülkeler arasındaki sınırların kalkması, ilişkilerin gelişmesi, metaya kolay ulaşım, kültürlerin serbest dolaşımı olarak ifade edilmektedir.
Soru 94
I. Ekonomi
II. Siyaset
III. Felsefe
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir disiplin olarak iletişimin barındırdığı alanlardandır?
II. Siyaset
III. Felsefe
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir disiplin olarak iletişimin barındırdığı alanlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
İletişim; psikoloji, toplumbilim, dilbilim, ekonomi, siyaset, felsefe, tarih, vb. alanları barındıran bir disiplindir.
Soru 95
I. İletişim kavramı bir toplumun yaşayış biçimi, değerleri, yargıları, vb. ele alınmaksızın incelenmelidir.
II. Her tür iletişim göstergeler ve kodlar içermektedir.
III. İletişim olmaksızın bir kültürün yaşaması düşünülemez.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iletişim için doğrudur?
II. Her tür iletişim göstergeler ve kodlar içermektedir.
III. İletişim olmaksızın bir kültürün yaşaması düşünülemez.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iletişim için doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
İletişim kavramının bir toplumun yaşayış biçimi, değerleri, yargıları, vb. ele alınmaksızın incelenmesi neredeyse imkansızdır. Her tür iletişim göstergeler ve kodlar içermektedir. İletişim olmaksızın bir kültürün yaşaması düşünülemez.
Soru 96
I. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar.
II. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
III. İletişim sürecinde tek yönlü etkileşimi sağlar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yeni medyanın özellikleri arasındadır?
II. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
III. İletişim sürecinde tek yönlü etkileşimi sağlar.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yeni medyanın özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Yeni medyanı özelliklerini genel olarak şu şekilde sıralayabiliriz:
1. Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
2. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
3. Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
4. Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb.
kullanarak) fırsat sağlar.
5. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar.
6. Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar, vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
1. Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar.
2. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar.
3. Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
4. Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb.
kullanarak) fırsat sağlar.
5. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar.
6. Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar, vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
Soru 97
Kültürü, eylemleri biçimlendiren, onları belli davranış kalıpları içerisinde gerçekleşmeye zorlayan kurallar veya yaşam biçimleri olarak tanımlayan aşağıdakilerden hangi tanım grubudur?
Seçenekler
A
Betimleyici Tanımlar
B
Normatif Tanımlar
C
Psikolojik Tanımlar
D
Tarihsel Tanımlar
E
Yapısal Tanımlar
Açıklama:
Normatif Tanımlar: İki kola ayrılan bu tanımın ilkine göre kültür, eylemleri biçimlendiren, onları belli davranış kalıpları içerisinde gerçekleşmeye zorlayan kurallar veya yaşam biçimleridir. İkinci biçim ise davranıştan ziyade değerlerin önemini vurgular.
Soru 98
I. Teknolojik gelişmelerin küreselleşme üzerindeki etkisi kuşkusuz yadsınamaz.
II.Teknolojinin yayılmasına yol açan kültürel temas biçimleri arasında Emperyalizm ve sömürge fetihlerinin rolü büyüktür.
III. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki yenilikler, bireysel, toplumsal ve uluslarötesi bilgi, kültür ve sermaye akışını gerçekleştirdiği için küreselleşmenin öncüsü olarak gösterilebilir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II.Teknolojinin yayılmasına yol açan kültürel temas biçimleri arasında Emperyalizm ve sömürge fetihlerinin rolü büyüktür.
III. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki yenilikler, bireysel, toplumsal ve uluslarötesi bilgi, kültür ve sermaye akışını gerçekleştirdiği için küreselleşmenin öncüsü olarak gösterilebilir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Teknolojinin yayılmasına yol açan kültürel temas biçimleri arasında Emperyalizm ve sömürge fetihlerinin rolü büyüktür. Teknolojik gelişmelerin küreselleşme üzerindeki etkisi kuşkusuz yadsınamaz. 1980’li yıllardan itibaren bilgi teknolojilerinin yaygınlaşmaya başlamasıyla birlikte dünyada mesafe kavramı da eski anlamını kaybetmeye başlamıştır (Özkul, 2008:127). Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki yenilikler, bireysel, toplumsal ve uluslarötesi bilgi, kültür ve sermaye akışını gerçekleştirdiği için küreselleşmenin öncüsü olarak gösterilebilir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi ulusal teknolojik yeteneklerin uluslararasılaşması belirtileri için söylenemez?
Seçenekler
A
Çok uluslu şirketlerin ARGE ünitelerini yurtdışına taşımaları
B
Ülke içinde bulunan firmalar
C
Ülke içi firmaların yurt dışındaki firmalarla teknoloji ihracatı
D
Üretimin yurtdışına taşınması
E
Yüksek teknoloji ürünlerinin ihracatı
Açıklama:
Ulusal teknolojik yeteneklerin uluslararasılaşması için belirtiler olarak
* Ülke içi firmalar
*Yüksek teknoloji ürünlerinin ihracatı
*Üretimin yurtdışına taşınması
*Ülke içindeki firmaların yurt dışındaki firmalarla teknoloji ihracatı
sayılır.
* Ülke içi firmalar
*Yüksek teknoloji ürünlerinin ihracatı
*Üretimin yurtdışına taşınması
*Ülke içindeki firmaların yurt dışındaki firmalarla teknoloji ihracatı
sayılır.
Soru 100
I. Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
II. Uluslararası politikalar
III. Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küresel bağlamda düşündüğümüzde iletişimi zorlayan süreçler arasında sayılır?
II. Uluslararası politikalar
III. Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küresel bağlamda düşündüğümüzde iletişimi zorlayan süreçler arasında sayılır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Küresel bağlamda düşündüğümüzde iletişimi zorlayan süreçler şu şekilde özetlenebilir (Patel, Li ve Sooknanan, 2011:13-14):
1. Dil engelleri
2. Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
3. Uluslararası politikalar
4. Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
1. Dil engelleri
2. Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
3. Uluslararası politikalar
4. Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
Soru 101
I. Evrenselciliğe karşı durumsalcılık
II. Özgüllüğe karşı yaygınlık
III. Duygusallığa karşı mantık
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Hampden-Turner ve Trompenaars'ın, kültürlere ilişkin temel özellikleri sıraladığı boyutlar arasındadır?
II. Özgüllüğe karşı yaygınlık
III. Duygusallığa karşı mantık
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Hampden-Turner ve Trompenaars'ın, kültürlere ilişkin temel özellikleri sıraladığı boyutlar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Hampden-Turner ve Trompenaars (2000), kültürlere ilişkin temel özellikleri
yedi boyutta açıklamaktadır:
1. Evrenselciliğe karşı durumsalcılık: Evrensel toplumlar kurallara sıkı sıkıya bağlıdırlar ve istisnalardan kaçınırlar. Buna karşın, durumsal toplumlarda ise kurallara karşı görecelilik vardır ve kişisel ilişkiler kurallardan daha önemlidir.
2. Bireyselciliğe karşı toplulukçuluk: Bireysel toplumlarda önemli olan kişinin tek
başına başarılı olabilmesidir, öncelik her zaman bireyin kendisindedir. Topluluk
düşüncesinin egemen olduğu toplumlarda ise öncelik toplumundur. Toplumsal
başarı daha önemlidir ve sorumluluk topluluğa aittir.
3. Nötre karşı duygusallık: Nötr kültürlerde duygu ve düşünceler tarafsız ve objektiftir. Nötr kültürlerde bireyler duygularını kontrol edebilirler ve açık olarak ortaya koymazlar. Bununla birlikte, duygusal kültürlerde ise kişiler duygularını açıkça ifade eder, yüksek sesli konuşur ve sıcak kanlı davranırlar.
4. Özgüllüğe karşı yaygınlık: Özgül kültürlerde bireyler iş ve özel hayatı birbirinden
ayırırlar. İlişkilerinde doğrudan, amaca yönelik ve şeffaftırlar. Yaygın kültürlerde
ise kişisel ilişkiler iş ilişkilerinin her alanında geçerlidir. İlişkiler doğrudan gerçekleşmez, dolaylı yollarla gerçekleşir.
5. Başarıya karşı övgü: Başarı odaklı kültürlerde, başarı bilgi düzeyi ve performansa bağlı olarak değerledirilir. Bununla birlikte, övgü odaklı kültürlerde ise başarı yaşa, cinsiyete ve akrabalık durumuna bağlı olarak değerlendirilir.
6. İç yönelime karşı dış yönelim: İç yönelimli kültürler doğayı karmaşık bir makine gibi görür. Yeterli bir bilgiyle bu makinenin kontrol edilebileceğine inanırlar. İnsanın iç yapısı iyi olursa çevresini ve kaderini değiştirebileceğine inanılır. Dış yönelimli kültürlerde ise insan doğanın bir parçasıdır. Bu nedenle, insanın doğayla ve onun güçleriyle uyum içinde yaşaması gerektiği düşünülür. Bu kültürlerde, kaderin değişmeyeceği görüşü hakimdir.
7. Eşzamanlılığa karşı ardışıklığa: Eşzamanlı kültürlerde, zaman dairesel döngüler halinde, esnek bir şekilde ilerler. Aynı zaman diliminde birden fazla iş yürütülebilir. Önemli olan işin bitiş zamanı değil, bitmesidir; planlar her an değişebilir. Ardışık zamanlı kültürlerde ise, her iş için bir zaman dilimi ayrılmıştır. Planlar genellikle değişmez ve bireyler planlarına bağlıdır. Zamanla ilgili sözler gerçekleştirilmelidir.
yedi boyutta açıklamaktadır:
1. Evrenselciliğe karşı durumsalcılık: Evrensel toplumlar kurallara sıkı sıkıya bağlıdırlar ve istisnalardan kaçınırlar. Buna karşın, durumsal toplumlarda ise kurallara karşı görecelilik vardır ve kişisel ilişkiler kurallardan daha önemlidir.
2. Bireyselciliğe karşı toplulukçuluk: Bireysel toplumlarda önemli olan kişinin tek
başına başarılı olabilmesidir, öncelik her zaman bireyin kendisindedir. Topluluk
düşüncesinin egemen olduğu toplumlarda ise öncelik toplumundur. Toplumsal
başarı daha önemlidir ve sorumluluk topluluğa aittir.
3. Nötre karşı duygusallık: Nötr kültürlerde duygu ve düşünceler tarafsız ve objektiftir. Nötr kültürlerde bireyler duygularını kontrol edebilirler ve açık olarak ortaya koymazlar. Bununla birlikte, duygusal kültürlerde ise kişiler duygularını açıkça ifade eder, yüksek sesli konuşur ve sıcak kanlı davranırlar.
4. Özgüllüğe karşı yaygınlık: Özgül kültürlerde bireyler iş ve özel hayatı birbirinden
ayırırlar. İlişkilerinde doğrudan, amaca yönelik ve şeffaftırlar. Yaygın kültürlerde
ise kişisel ilişkiler iş ilişkilerinin her alanında geçerlidir. İlişkiler doğrudan gerçekleşmez, dolaylı yollarla gerçekleşir.
5. Başarıya karşı övgü: Başarı odaklı kültürlerde, başarı bilgi düzeyi ve performansa bağlı olarak değerledirilir. Bununla birlikte, övgü odaklı kültürlerde ise başarı yaşa, cinsiyete ve akrabalık durumuna bağlı olarak değerlendirilir.
6. İç yönelime karşı dış yönelim: İç yönelimli kültürler doğayı karmaşık bir makine gibi görür. Yeterli bir bilgiyle bu makinenin kontrol edilebileceğine inanırlar. İnsanın iç yapısı iyi olursa çevresini ve kaderini değiştirebileceğine inanılır. Dış yönelimli kültürlerde ise insan doğanın bir parçasıdır. Bu nedenle, insanın doğayla ve onun güçleriyle uyum içinde yaşaması gerektiği düşünülür. Bu kültürlerde, kaderin değişmeyeceği görüşü hakimdir.
7. Eşzamanlılığa karşı ardışıklığa: Eşzamanlı kültürlerde, zaman dairesel döngüler halinde, esnek bir şekilde ilerler. Aynı zaman diliminde birden fazla iş yürütülebilir. Önemli olan işin bitiş zamanı değil, bitmesidir; planlar her an değişebilir. Ardışık zamanlı kültürlerde ise, her iş için bir zaman dilimi ayrılmıştır. Planlar genellikle değişmez ve bireyler planlarına bağlıdır. Zamanla ilgili sözler gerçekleştirilmelidir.
Soru 102
I. Önemli olan işin bitiş zamanıdır.
II. Zaman dairesel döngüler halinde, esnek bir şekilde ilerler.
III. Aynı zaman diliminde birden fazla iş yürütülebilir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri eşzamanlılığa karşı ardışıklığa boyutunda eşzamanlı kültürler için doğrudur?
II. Zaman dairesel döngüler halinde, esnek bir şekilde ilerler.
III. Aynı zaman diliminde birden fazla iş yürütülebilir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri eşzamanlılığa karşı ardışıklığa boyutunda eşzamanlı kültürler için doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Eşzamanlılığa karşı ardışıklığa: Eşzamanlı kültürlerde, zaman dairesel döngüler halinde, esnek bir şekilde ilerler. Aynı zaman diliminde birden fazla iş yürütülebilir. Önemli olan işin bitiş zamanı değil, bitmesidir; planlar her an değişebilir. Ardışık zamanlı kültürlerde ise, her iş için bir zaman dilimi ayrılmıştır. Planlar genellikle değişmez ve bireyler planlarına bağlıdır. Zamanla ilgili sözler gerçekleştirilmelidir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşme kavramı ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Ülkeler arasındaki sınırların kalkması
B
İlişkilerin gelişmesi
C
Metaya kolay ulaşım
D
Kültürlerin serbest dolaşımı
E
Dil bozuklukları
Açıklama:
Küreselleşme kavramı ülkeler arasındaki sınırların kalkması, ilişkilerin gelişmesi, metaya kolay ulaşım, kültürlerin serbest dolaşımı olarak ifade edilmektedir
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya kitle iletişim araçlarından biridir?
Seçenekler
A
Sinema
B
Video oyunları
C
Radyo
D
Televizyon
E
Gazete
Açıklama:
Yirmi birinci yüzyıl kitle ile- tişim araçlarından olan mobil telefonlar, sosyal ağlar, bloglar, video oyunları, GPS, RSS gibi teknolojiler yeni medya olarak ifade edilmektedir.
Soru 105
İnsanların iletişim kurmasına, beşeri ve manevi ihtiyaçlarının karşılanmasına olanak tanıyan bir araç olarak değerlendirilmesi, kültürün hangi tanımlamasına yöneliktir?
Seçenekler
A
Betimleyici tanım
B
Tarihsel tanım
C
Psikolojik tanım
D
Genetik Tanım
E
Normatif Tanım
Açıklama:
Psikolojik Tanım: Kültür, İnsanların iletişim kurmasına, beşeri ve manevi ihtiyaç- larının karşılanmasına olanak tanıyan bir araç olarak değerlendirilir.
Soru 106
"Farklı sosyal çevre, arkadaş, meslek ve aile yapılarının bir araya gelerek birbirlerini etkilemelesi olayıdır."
Yukarıdaki ifade kültür ile ilişkili kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Yukarıdaki ifade kültür ile ilişkili kavramlardan hangisiyle açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Kültürlenme
B
Kültürleşme
C
Kültürleme
D
Küreselleşme
E
Küreyerelleşme
Açıklama:
Kültürlenme: Farklı sosyal çevre, arkadaş, meslek ve aile yapılarının biraraya gelerek birbirlerini etkilemelesi olayıdır.
Soru 107
- Kültür, öğrenilebilir ve öğretilebilir.
- Kültür, değişmez.
- Kültür, bir soyutlamadır.
- Kültür, toplumsaldır.
Seçenekler
A
I ve II
B
III, IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III
Açıklama:
I, III ve IV:
Kültür, öğrenilebilir ve öğretilebilir, bir soyutlamadır ve toplumsaldır.
Kültür, öğrenilebilir ve öğretilebilir, bir soyutlamadır ve toplumsaldır.
Soru 108
"..............., hayvanları evcilleştirmeleri ile varolur ken; tarım toplumu ise toprağa dayalı üretim yapan toplumlardır."
Yukarıda verilen topluma yönelik kıyaslamada cümle başındaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilir?
Yukarıda verilen topluma yönelik kıyaslamada cümle başındaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilir?
Seçenekler
A
Avcı toplum
B
Toplayıcı toplum
C
Tarım toplumu
D
Sanayi toplumu
E
Kır toplumu
Açıklama:
Kır toplumu, hayvanları evcilleştirmeleri ile varolurken; tarım toplumu ise toprağa dayalı üretim yapan toplumlardır.
Soru 109
Gelenek ve göreneklerin süre içerisinde itibarının azalması ya da yok olması toplumsal değişimi etkileyen etkenlerden hangisi ile ilişkilidir?
Seçenekler
A
Kültürel etkenler
B
Psikolojik etkenler
C
Ekonomik etkenler
D
Siyasal etkenler
E
Sosyal etkenler
Açıklama:
Gelenek ve göreneklerin süre içerisinde itibarının azalması ya da yok olması toplumsal değişimi etkileyen kültürel etkenler kapsamında değerlendirilir.
Soru 110
“Bir milletin sömürü temeline dayanarak başka bir milleti siyasi ve ekonomik egemenliği altına alıp yayılması"
Yukarıdaki ifade için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki ifade için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toplum
B
Sinizm
C
Feminizm
D
Sosyalizm
E
Emperyalizm
Açıklama:
Emperyalizm, bir milletin sömürü temeline dayanarak başka bir milleti siyasi ve ekonomik egemenliği altına alıp yayılması olarak tanımlanmaktadır.
Soru 111
Bir toplumda üretilen araç ve gereçlerin veya tekniklerin başka toplumlarca da benzerlerinin kullanılması kültürün hangi kavramla ilişkisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Teknoloji
B
Gelenek
C
Düşünce
D
Psikoloji
E
Tarım
Açıklama:
Bir toplumda üretilen araç ve gereçlerin veya tekniklerin başka toplumlarca da benzerlerinin kullanılması kültürün teknoloji ile ilişkisini açıklamaktadır. Teknolojilerin toplumlar arasında yayılması gibi.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi küresel anlamda toplumlar arası iletişimi zorlayan süreçler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dil engelleri
B
Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
C
Benzer gelenek ve görenekler
D
Uluslararası politikalar
E
Tek bir topluluk oluşturmanın güçlüğü
Açıklama:
Küresel bağlamda iletişimi zorlayan süreçler şu şekilde özetlenebilir;
1. Dil engelleri
2. Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
3. Uluslararası politikalar
4. Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
1. Dil engelleri
2. Dünya görüşü ve kültürel değerlerdeki öncelikler
3. Uluslararası politikalar
4. Küresel bağlamda tek bir topluluk kültürü oluşturmanın güçlüğü
Soru 113
Aşağıda verilen kitle iletişim araçları seçeneklerden hangisinde ortaya çıkış tarihine göre sıralanmıştır?
1. Sinema
2. Basılı medya
3. Televizyon
4. Radyo
5. Yeni medya (2000’lerden itibaren)
1. Sinema
2. Basılı medya
3. Televizyon
4. Radyo
5. Yeni medya (2000’lerden itibaren)
Seçenekler
A
2 - 1 - 4 - 3 - 5
B
1 -2 - 3 - 4 - 5
C
5 - 4 - 3 - 2 - 1
D
2- 1- 5- 3- 4
E
2- 1- 3- 4- 5
Açıklama:
Kitle iletişim araçları şu şekilde sınıflandırılabilir (Paxson, 2010:50-151): 1. Basılı medya (15. Yüzyıl sonları) 2. Sinema (1900’lerden itibaren) 3. Radyo (1910’dan itibaren) 4. Televizyon (1950’den itibaren) 5. Internet (1990’dan itibaren) 6. Yeni medya (2000’lerden itibaren)
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar
B
Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar
C
Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar.
D
Sadece bir ortamın etkin şekilde kullanılmasına olanak tanır
E
Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar, vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
Açıklama:
Yeni medyanı özelliklerini genel olarak şu şekilde sıralayabiliriz: 1. Kullanıcıların iletişim sürecinde yer almasıyla birlikte çift yönlü etkileşim sağlar. 2. Bilgiye hızlı erişim sayesinde zaman tasarrufu sağlar. 3. Farklı ortamların (metin, görüntü, ses) bir araya gelmesiyle birlikte çoklu ortam seçenekleri sağlar. 4. Kullanıcıların kendi içeriklerini kendilerinin üretmesine (sosyal ağlar, blog, vb. kullanarak) fırsat sağlar. 5. Farklı türden ortamların (video, resim, vb.) bir araya getirilmesi ile görsel zenginlik sağlar. 6. Herhangi bir zamanda, herhangi bir aygıt (mobil telefonlar, tablet bilgisayarlar, vb.) kullanarak her yerde iletişimi sağlar.
Soru 115
"Kültürü, nasıl varolduğu ve nasıl var olacağı açılarından ele alır. Bu yaklaşıma göre kültür, insanlararası iletişim yoluyla gelecek nesillere aktarılır" cümlesi kültürün hangi tanımını ifade eder?
Seçenekler
A
Betimleyici Tanımlar
B
Tarihsel Tanımlar
C
Yapısal Tanımlar
D
Normatif Tanımlar
E
Genetik Tanımlar
Açıklama:
Genetik Tanımlar: Kültürü, nasıl varolduğu ve nasıl var olacağı açılarından ele alır. Bu yaklaşıma göre kültür, insanlararası iletişim yoluyla gelecek nesillere aktarılır.
Soru 116
Hangi kültür tanımlarında kültür, sosyal hayatın tamamını oluşturan bir bütün olarak ele alınır?
Seçenekler
A
Betimleyici Tanımlar
B
Normatif Tanımlar
C
Yapısal Tanımlar
D
Genetik Tanımlar
E
Psikolojik Tanımlar
Açıklama:
Betimleyici Tanımlar: Kültür, sosyal hayatın tamamını oluşturan bir bütün olarak ele alınır.
Soru 117
Toplumu oluşturan bireylere kültürün aktarılması yoluyla arzu edilen birey ve davranışların yaratılması sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kültürlenme
B
Kültürleme
C
Kültürleşme
D
Etkileşim
E
Manipülasyon
Açıklama:
Kültürleme: Toplumu oluşturan bireylere kültürün aktarılması yoluyla arzu edilen birey ve davranışların yaratılması sürecidir.
Soru 118
İki ya da daha çok kültürün etkileşime girerek değişime uğraması ve yeni kültürel formlar meydana getirmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kültürleşme
B
Kültürlenme
C
Kültürleme
D
Kültürel alışveriş
E
Kültürel değişim
Açıklama:
Kültürleşme: İki ya da daha çok kültürün etkileşime girerek değişime uğraması ve yeni kültürel formlar meydana getirmesidir.
Soru 119
Sanayileşmiş ülkelerin az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkeleri başta televizyon, sinema, internet gibi kitle iletişim araçları ve bu araçların ürünleri ile etkilemesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kültürel emperyalizm
B
Kültürleme
C
Kültürlenme
D
Kültürleşme
E
Sömürgecilik
Açıklama:
Erdoğan ve Korkmaz (2010: 82), kültür emperyalizminin belli başlı özelliklerini aşağıdaki gibi açıklamışlardır. 1. Kurulan uluslararası ilişkiler yoluyla dolaşıma sokulan teknolojik araç ve ürünler, kültürel ve ekonomik sonuçlar yaratırlar. 2. Teknolojik araçların aktarılması iş kültürünün, değerlerin, ideolojilerin de aktarılması demektir. 3. Bu aktarım, sermaye ile devlet kurumlarının (ordu, hükümet) iş birliği ile gerçekleşir. 4. Ürünün üretimi ve transferiyle birlikte uluslararası ve yerel endüstrinin çıkarlarıyla örtüşen siyasal, ekomomik ve bilinç yapıları oluşur. 5. Tüm bu süreçlerin sonunda, yerel kültürel pratiklerin ve kültürlerin bir bölümü silinirken, bir kısmı egemen kültür ve ekonomi tarafından asimile edilir ya da değersizleştirilir. Buna kültürel emperyalizm denir. Amerika merkezli gibi görünmekle birlikte esas olarak sanayileşmiş ülkelerin az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkeleri başta televizyon, sinema, internet gibi kitle iletişim araçları ve bu araçların ürünleri ile etkilemesi devam etmektedir.
Soru 120
Firmaların endüstriyel ARGE geliştirmedeki maliyet ve riskleri anlaşmalarla paylaşmaları aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesi olabilir?
Seçenekler
A
Ulusal teknolojik yeteneklerin uluslararasılaşması
B
Yenilik üretimlerinin bir ülkenin sınırlarının dışına genişlemesi
C
Uluslararası teknoloji işbirlikleri
D
Teknolojik gelişme
E
Veri paylaşımı
Açıklama:
Kategori: Uluslararası teknoloji işbirlikleri (ülkeler arasında kamu ve özel şirketler ve kurumlar çerçevesinde know-how değişimi ve geliştirilmesi) Belirtileri: Firmaların endüstriyel ARGE geliştirmedeki maliyet ve riskleri anlaşmalarla paylaşmaları Göstergeleri: Bilimsel ve teknolojik anlaşmalarının şekli ve sayısı
Soru 121
"Bireysel toplumlarda önemli olan kişinin tek başına başarılı olabilmesidir, öncelik her zaman bireyin kendisindedir. Topluluk düşüncesinin egemen olduğu toplumlarda ise öncelik toplumundur. Toplumsal başarı daha önemlidir ve sorumluluk topluluğa aittir. "
Yukarıdaki ifade kültürün özelliklerine ilişkin yedi boyuttan hangisini temsil eder?
Yukarıdaki ifade kültürün özelliklerine ilişkin yedi boyuttan hangisini temsil eder?
Seçenekler
A
Bireyselciliğe karşı toplulukçuluk:
B
Evrenselciliğe karşı durumsalcılık
C
Özgüllüğe karşı yaygınlık
D
İç yönelime karşı dış yönelim
E
Nötre karşı duygusallık
Açıklama:
Bireyselciliğe karşı toplulukçuluk: Bireysel toplumlarda önemli olan kişinin tek başına başarılı olabilmesidir, öncelik her zaman bireyin kendisindedir. Topluluk düşüncesinin egemen olduğu toplumlarda ise öncelik toplumundur. Toplumsal başarı daha önemlidir ve sorumluluk topluluğa aittir.
Soru 122
"Evrensel toplumlar kurallara sıkı sıkıya bağlıdırlar ve istisnalardan kaçınırlar. Buna karşın, durumsal toplumlarda ise kurallara karşı görecelilik vardır ve kişisel ilişkiler kurallardan daha önemlidir"
Yukarıdaki ifade kültürün özelliklerine ilişkin yedi boyuttan hangisini temsil eder?
Yukarıdaki ifade kültürün özelliklerine ilişkin yedi boyuttan hangisini temsil eder?
Seçenekler
A
Bireyselciliğe karşı toplulukçuluk
B
Özgüllüğe karşı yaygınlık
C
Evrenselciliğe karşı durumsalcılık
D
İç yönelime karşı dış yönelim
E
Eşzamanlılığa karşı ardışıklık
Açıklama:
Evrenselciliğe karşı durumsalcılık: Evrensel toplumlar kurallara sıkı sıkıya bağlıdırlar ve istisnalardan kaçınırlar. Buna karşın, durumsal toplumlarda ise kurallara karşı görecelilik vardır ve kişisel ilişkiler kurallardan daha önemlidir.
Ünite 6
Soru 1
Küreselleşme, farklı düşünürler tarafından çeşitli dönemlere ayrılmıştır. Küreselleşmeye dair aşağıdaki dönem ve tarih eşleştirmelerinden hangisi doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Birinci Küreselleşme Dönemi - 19. Yüzyıl
B
Birinci Küreselleşme Dönemi - 15. Yüzyıl
C
İkinci Küreselleşme Dönemi - 21. Yüzyıl
D
İkinci Küreselleşme Dönemi - 15. Yüzyıl
E
Üçüncü Küreselleşme Dönemi - 19. Yüzyıl
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Küreselleşme’ bölümüne bakınız.
Birinci Küreselleşme Dönemi, 1400’lü yılların sonunda, İkinci Küreselleşme Dönemi ise 19. Yüzyılın başında görülmüştür. Üçüncü Küreselleşme Dönemi ise 20. Yüzyılın sonunda başlamıştır.
Birinci Küreselleşme Dönemi, 1400’lü yılların sonunda, İkinci Küreselleşme Dönemi ise 19. Yüzyılın başında görülmüştür. Üçüncü Küreselleşme Dönemi ise 20. Yüzyılın sonunda başlamıştır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeye ilişkin tartışmalardaki gruplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Küreselleşme Karşıtları
B
Şüpheciler
C
Aşırı Küreselleşmeciler
D
Dönüşümcüler
E
Deterministler
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Küreselleşme’ bölümüne bakınız.
Küreselleşmeye ilişkin yürütülen tartışmalarda ‘deterministler’ diye bir grup bulunmamaktadır.
Küreselleşmeye ilişkin yürütülen tartışmalarda ‘deterministler’ diye bir grup bulunmamaktadır.
Soru 3
Aşağıda verilen ifadelerden hangisi Küreselleşme Karşıtları’nın görüşlerini yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Küreselleşme, teknolojiden bağımsız bir harekettir
B
Küreselleşme, işçi sınıfının tek müttefikidir
C
Küreselleşme, kapitalizmin savaşsız mantığı ve emperyalizmin türevidir
D
Küreselleşme, modern toplumları hızla değiştiren ve geliştiren bir güçtür
E
Küreselleşme, abartılmış ve tehlikesiz bir yapıdır
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Küreselleşme’ bölümüne bakınız.
Küreselleşme karşıtlarına göre küreselleşme kapitalizmin savaşsız halidir ve emperyalizmden esasen bir farkı bulunmamaktadır.
Küreselleşme karşıtlarına göre küreselleşme kapitalizmin savaşsız halidir ve emperyalizmden esasen bir farkı bulunmamaktadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılan temel farklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kitlesizleştirme
B
Etkileşimsizlik
C
Sayısallık
D
Ulaşılabilirlik
E
İnternete bağlı olmak
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Yeni İletişim Teknolojileri ve Medya’ bölümüne bakınız.
Etkileşimsizlik yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılan temel farklarından biri değildir. Etkileşimlilik ise temel farklar arasındadır.
Etkileşimsizlik yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılan temel farklarından biri değildir. Etkileşimlilik ise temel farklar arasındadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi genel olarak internet bağlantısına sahip ve bilgisayar özelliği olan yeni medya ögelerinden değildir?
Seçenekler
A
Analog kol saatleri
B
Akıllı cep telefonları
C
Taşınabilir tabletler
D
Sosyal medya
E
Bilgisayar oyunları
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Yeni İletişim Teknolojileri ve Medya’ bölümüne bakınız.
Analog kol saatleri internet bağlantısı veya bilgisayar özellikleri taşımadığı gibi yeni medya ögesi de değildir.
Analog kol saatleri internet bağlantısı veya bilgisayar özellikleri taşımadığı gibi yeni medya ögesi de değildir.
Soru 6
Medya sahipliği durağan değildir ve üç şekilde yoğunlaşabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu yoğunlaşma şekillerine örnektir?
Seçenekler
A
Yatay birleşme
B
Dikey büyüme
C
Çapraz bütünleşme
D
Yatay genişleme
E
Çapraz büyüme
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Medya Sahipliği ve Çeşitleri’ bölümüne bakınız.
Gillian Doyle’a göre, medya sahipliği durağan değildir ve üç şekilde yoğunlaşabilmektedir. Yoğunlaşma şekilleri “yatay büyüme”, “dikey birleşme” ve “çapraz genişleme”dir.
Gillian Doyle’a göre, medya sahipliği durağan değildir ve üç şekilde yoğunlaşabilmektedir. Yoğunlaşma şekilleri “yatay büyüme”, “dikey birleşme” ve “çapraz genişleme”dir.
Soru 7
Aşağıdaki isim veya isimlerden hangisi Gündem Belirleme kuramını geliştirmiştir?
Seçenekler
A
McCombs ve Shaw
B
Lazarsfeld ve Katz
C
Marx ve Engels
D
Lippmann
E
Habermas
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Gündem Belirleme’ bölümüne bakınız.
Gündem Belirleme -Agenda Setting- kuramının sahibi McCombs ve Shaw’dır.
Gündem Belirleme -Agenda Setting- kuramının sahibi McCombs ve Shaw’dır.
Soru 8
‘Chomsky’e göre, medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler beş süzgeçten geçmektedir.’ Aşağıdakilerden hangisi bu 5 süzgeçten biridir?
Seçenekler
A
İzleyicilerin çıkarları
B
Antikapitalizm propagandası
C
Halkın çıkarları
D
Medya sahiplerinin çıkarları
E
Medya çalışanlarının çıkarları
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Medya ve Propaganda’ bölümüne bakınız.
Chomsky’e göre 5 temel süzgeç şunlardır: Medyanın sahiplerinin çıkarları, Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları, Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları, Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları, Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası
Chomsky’e göre 5 temel süzgeç şunlardır: Medyanın sahiplerinin çıkarları, Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları, Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları, Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları, Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Macionis ve Plummer’in insanların değişen iletişim şekillerine göre iletişim çağları sınıflandırmalarından biridir?
Seçenekler
A
Hareketler Çağı
B
İletişim Çağı
C
Sanayi Çağı
D
Hiyeroglif Çağı
E
Enformasyon Çağı
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Küreselleşme, Toplum ve İletişim’ bölümüne bakınız.
Macionis ve Plummer’a göre iletişim çağları sırasıyla şunlardır: İşaretler, konuşma, yazı, baskı, elektronik, enformasyon.
Macionis ve Plummer’a göre iletişim çağları sırasıyla şunlardır: İşaretler, konuşma, yazı, baskı, elektronik, enformasyon.
Soru 10
Aşağıda verilen toplum tiplerine yönelik eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Avcı toplayıcı toplumlar - İnsanların yerleşik düzene geçtiği toplum tipi
B
Sanayi toplumları - Üretimin geleneksel olarak ve kırsalda yapıldığı toplum tipi
C
Ağ toplumu - Üretimin makineler ve ileri teknolojilerle yapıldığı toplum tipi
D
Postmodern toplum - Bireyin, imajın ve iletişim araçlarının öne çıktığı toplum tipi
E
Risk toplumu- Modernlik sonrası yaşanan tehlikeli toplum tipi
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küreselleşme ve İletişim ünitesinin ‘Küreselleşme, Toplum ve İletişim’ bölümüne bakınız.
Modern sonrası dönem anlamına gelen postmodern kelimesi, insanlık tarihinin ilerlemeye dayandığı ve sürekli geliştiği düşüncesine karşı çıkan bir yaklaşımı anlatmak için kullanılmaktadır. Bu düşünce, beraber yaşayan ve beraber hareket eden insan toplulukları yerine tek başına olan ve dünyayı kendine göre anlayan insanlar haline geldiğimiz düşüncesine dayanmaktadır. İnsanların dünyayı kendilerine göre anlamaları sürecinde iletişim araçları önemli rol oynamaktadır.
Modern sonrası dönem anlamına gelen postmodern kelimesi, insanlık tarihinin ilerlemeye dayandığı ve sürekli geliştiği düşüncesine karşı çıkan bir yaklaşımı anlatmak için kullanılmaktadır. Bu düşünce, beraber yaşayan ve beraber hareket eden insan toplulukları yerine tek başına olan ve dünyayı kendine göre anlayan insanlar haline geldiğimiz düşüncesine dayanmaktadır. İnsanların dünyayı kendilerine göre anlamaları sürecinde iletişim araçları önemli rol oynamaktadır.
Soru 11
Birinci küreselleşme döneminin itici gücü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Coğrafi Keşifler
B
Sanayi Devrimi
C
Sömürgecilik
D
Emperyalizm
E
Din
Açıklama:
1490'larda yaşanan Birinci Küreselleşme Dönemi'nde itici güç coğrafi keşifler olmuştur. (Tablo 6.1) Doğru cevap A'dır.
Soru 12
McQuail'e göre siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak medyanın hangi işlevini ifade eder?
Seçenekler
A
Enformasyon sağlama
B
Harekete geçirme
C
Karşılıklı bağ kurma
D
Devamlılık sağlama
E
Eğlendirme
Açıklama:
Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Görüntü ve sesin eşzamanlı olarak devrede olmasının istendiği, yüksek veri akışı gerek duyulduğu zaman kullanılan iletişim teknolojisi hangisidir?
Seçenekler
A
Uydu teknolojisi
B
Bilgisayar
C
Sayısallaşma
D
Fiber optik ağlar
E
İnternet
Açıklama:
Fiber optik kablolar, görüntü ve sesin eşzamanlı olarak devrede olmasının istendiği, yüksek veri akışına gerek duyulduğu zaman kullanılan bir teknolojidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Film izlemek isteyen iki kişiden biri sinemada filmin gösterim saatini beklemek zorunda iken diğeri beklemek yerine internetten izlemeyi tercih eder.
Yukarıda anlatılan örnek durum, yeni medya ile geleneksel medya arasındaki farklılıklardan hangisine işaret eder?
Yukarıda anlatılan örnek durum, yeni medya ile geleneksel medya arasındaki farklılıklardan hangisine işaret eder?
Seçenekler
A
Eşzamansızlık
B
Kitlesizleştirme
C
Sayısallık
D
İnternete bağlı olmak
E
Etkileşim
Açıklama:
Eşzamansızlık, yeni medya ile kurulan ilişkide eş zamanlı olmanın gerekmediğini anlatan kavramdır. İnsanların film izlemek için belirli bir sinemadaki, belirli saatte yapılan gösterime gitmeleri gerekmektedir. Eğer o anda film herhangi bir yerde gösterilmiyorsa beklemek zorunda kalacaklardır...Geleneksel medyanın aksine yeni medyada ise, kullanıcı, izleyici için böyle zaman sınırlamaları yoktur. Örneğin bir film izlemek isteyen kişi sinemayı beklemek yerine internetteki ya da internete bağlı televizyonlardaki ödemeli sistemlerle istediği filmi istediği zaman izleyebilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 15
Yeni medya ile geleneksel medya arasındaki farklardan biri olan kitlesizleştirmeyi aşağıdaki açıklamalardan hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Yeni medya ürünlerinde herşeyin sayısal hale gelmesi.
B
Bir ağa bağlı olmak ve sürekli iletişim içinde bulunmak.
C
Bireye içinde bulunduğu kitleden ayrı olarak ileti sunulabilmesi.
D
Alıcının kullanıcı durumuna gelmesi ve içerik üretebilmesi.
E
Mobil cihazlarla sağlanan ulaşılabilirlik.
Açıklama:
Yeni medya ile kurulan ilişkide, bireye kitleden ayrı olarak da iletiler sunulabilmektedir. Bireyin medyayı kullanma alışkanlıkları kayıt altına alınarak ona özel içerikler hazırlanabilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 16
Chomsky’e göre, medyadan kitleye ulaşan haber ve bilgilerin geçtiği beş süzgeçten ilki hangisidir?
Seçenekler
A
Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
B
Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
C
Medyanın sahiplerinin çıkarları
D
Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
E
Komünizme karşı antikomünizm propagandası
Açıklama:
Chomsky'e göre bu beş süzgeçten ilki medyanın sahiplerinin çıkarlarıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
Konuşmanın ve yazmanın olmadığı, sadece seslerin ve vücut dilinin etkili olduğu dönem hangi iletişim çağıdır?
Seçenekler
A
Konuşma Çağı
B
İşaretler Çağı
C
Baskı Çağı
D
Elektronik Çağı
E
Enformasyon Çağı
Açıklama:
İşaretler Çağı: Konuşmanın ve yazmanın olmadığı, sadece seslerin ve vücut dilinin etkili olduğu dönem. Milyonlarca yıl öncesi. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
Manuel Castells'in ortaya ettığı düşünceye göre ekonomi artık işçi sınıfına ve maddi eşyaların üretimine dayanmaması, hangi toplum yapısında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Sanayi toplumları
B
Tarım toplumları
C
Avcı-toplayıcı toplumlar
D
Ağ toplumu
E
Postmodern toplum
Açıklama:
Ağ Toplumu: Bilgi Toplumu düşüncesinden yola çıkan Manuel Castells’in ortaya attığı Ağ toplumu düşüncesi ağ ekonomisi düşüncesine dayanmaktadır ve bu da küresel iletişimin olanaklı kıldığı yeni bir ekonomidir (Giddens,2008: 158). Buna göre ekonomi artık işçi sınıfına ve maddi eşyaların imalatına dayanmamaktadır. Bunun yerine telekomünikasyon ve bilgisayarlar üretimin temelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 19
Fotoğraf, ses, sinema, televizyon ve diğer alanlarda yaşanan elektronik iletişim hangi çağda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
İşaretler Çağı
B
Enformasyon çağı
C
Elektronik Çağı
D
Konuşma Çağı
E
Yazı Çağı
Açıklama:
Elektronik Çağı: 19. yüzyılın sonundan itibaren gelişen teknolojilerle fotoğraf, ses, sinema, televizyon ve diğer alanlarda yaşanan elektronik iletişim. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
Şehirlerin ve imparatorlukların kurulduğu toplum yapısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım toplumları
B
Sanayi toplumları
C
Postmodern toplum
D
Sanayi sonrası toplumlar
E
Avcı-toplayıcı toplumlar
Açıklama:
Şehirler ve imparatorluklar, 5000 yıl öncesinden 1750'ye kadarki dönemde yaşanan tarım toplumlarında kurulmuştur. (Tablo 6.2) doğru cevap A'dır.
Soru 21
Çok uluslu şirketlerin itici bir güç olduğu küreselleşme dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birinci
B
İkinci
C
Üçüncü
D
Sömürgecilik
E
Emperyalizm
Açıklama:
1990’lardan sonra yaşanmaya başlayan ÜÇÜNCÜ küreselleşmenin temeldeki sebeplerinden biri de 70’lerden başlayarak, Çokuluslu şirketlerin dünya ekonomisine egemen olmasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 22
Küreselleşme kavramı hakkında yapılan tartışmalardan hangi grup ülkelerin tek başlarına kendi ekonomilerini denetleyemez hale geldiklerini belirtmektedir?
Seçenekler
A
Şüpheciler
B
Dönüşümcüler
C
Aşırı Küreselleşmeciler
D
Küreselleşme Karşıtları
E
Üçüncü Küreselleşme
Açıklama:
Aşırı Küreselleşmecilerin yaptığı çözümlemelere göre dünyadaki ticari ilişkilerin çoğalıp eskiye göre çok fazla yayılması, ülkeleri tek başlarına kendi ekonomilerini denetleyemez hale getirmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 23
Küreselleşme Karşıtları, Aşırı Küreselleşmeciler ve Şüphecilere göre küreselleşen olgu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
iletişim
B
ticari ilişkiler
C
devletlerin ve hükümetlerin yapısı
D
ekonomik değişimler
E
insanlar arasındaki eşitsizlik
Açıklama:
Küreselleşme Karşıtları, Aşırı Küreselleşmeciler ve Şüphecilerin de yaklaşımına göre küreselleşen şey insanlar arasındaki eşitsizliktir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin 4 temel öğesinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
Hedef
C
İleti
D
Ortam
E
Dönüşüm
Açıklama:
En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır. Yani iletişimin en basit
halinde dört temel öğesi vardır:
• Kaynak
• İleti
• Ortam
• Hedef
Dönüşüm bu öğelerden biri değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.
halinde dört temel öğesi vardır:
• Kaynak
• İleti
• Ortam
• Hedef
Dönüşüm bu öğelerden biri değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 25
"Bir duyguyu, düşünceyi başka bir insana ya da insanlara aktarmak, iletmek için harekete geçen taraf" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hedef
B
İleti
C
Kaynak
D
Ortam
E
Küreselleşme
Açıklama:
Kaynak, bir duyguyu, düşünceyi başka bir insana ya da insanlara aktarmak, iletmek için harekete geçen taraftır.
Soru 26
Hangi yıllardan sonra gelişmeye başlayan teknolojik yeniliklerle medyanın ve dolayısıyla iletişimin yapısı da değişmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
1940
B
1950
C
1960
D
1970
E
1990
Açıklama:
1960’lardan sonra gelişmeye başlayan teknolojik yeniliklerle medyanın ve dolayısıyla iletişimin yapısı da değişmeye başlamıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın ortaya çıkmasını sağlayan teknolojik değişim ve yeniliklerin öne çıkanlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Uydu teknolojisi
B
Fiber optik ağlar
C
Sayısallaşma
D
İnternet
E
Küreselleşme
Açıklama:
Yeni medyanın da ortaya çıkmasını sağlayan teknolojik değişim ve yeniliklerin öne çıkanları şunlardır:
• Uydu teknolojisi
• Fiber optik ağlar
• Bilgisayar
• Sayısallaşma
• İnternet
• Uydu teknolojisi
• Fiber optik ağlar
• Bilgisayar
• Sayısallaşma
• İnternet
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farklardan biridir?
Seçenekler
A
Zamansızlık
B
Kitleleştirme
C
Dönüşüm
D
İstekler
E
Ulaşılabilirlik
Açıklama:
Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farkları şu şekilde sıralayabiliriz:
• Eşzamansızlık
• Kitlesizleştirme
• Sayısallık
• İnternete bağlı olmak
• Ulaşılabilirlik
• Etkileşim
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Eşzamansızlık
• Kitlesizleştirme
• Sayısallık
• İnternete bağlı olmak
• Ulaşılabilirlik
• Etkileşim
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 29
Günümüzde internetten istediğimiz zaman dünyanın öbür ucundaki bir ünlü kişi hakkında dün neredeydi şu an ne yapıyor gibi bilgileri alabilmek yeni medyanın hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Eşzamansızlık
B
Kitlesizleştirme
C
Sayısallık
D
Ulaşılabilirlik
E
Etkileşim
Açıklama:
Eşzamansızlık, yeni medya ile kurulan ilişkide eş zamanlı olmanın gerekmediğini anlatan kavramdır. Yani insanların geleneksel medya ile kurdukları ilişkide olduğu gibi belli zaman sınırlamalarının olmadığını ifade etmektedir. Örnek olarak, sinemanın geleneksel kullanılışını düşünelim. İnsanların film izlemek için belirli bir sinemadaki, belirli saatte yapılan gösterime gitmeleri gerekmektedir. Eğer o anda film herhangi bir yerde gösterilmiyorsa beklemek zorunda kalacaklardır. Benzer şekilde gazetenin
geleneksel kullanımında, o günün sabahında gazetesini alan ve dünün haberlerini okuyan kişi, o gün olan olayları okumak için yarının gazetesini beklemek zorundadır. Ya da televizyondan hava durumunu öğrenmek isteyen kişi, televizyonların hava durumunu yayınladığı saati takip etmelidir. Geleneksel medyanın aksine yeni medyada ise, kullanıcı, izleyici için böyle zaman sınırlamaları yoktur.
Doğru cevap A seçeneğidir.
geleneksel kullanımında, o günün sabahında gazetesini alan ve dünün haberlerini okuyan kişi, o gün olan olayları okumak için yarının gazetesini beklemek zorundadır. Ya da televizyondan hava durumunu öğrenmek isteyen kişi, televizyonların hava durumunu yayınladığı saati takip etmelidir. Geleneksel medyanın aksine yeni medyada ise, kullanıcı, izleyici için böyle zaman sınırlamaları yoktur.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 30
Bir medya sahibinin tekelleşme ve medyanın kişi ve kuruluş çıkarları için kullanılması anlamında en tehlikeli büyüme şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatay Büyüme
B
Dikey Birleşme
C
Çapraz Genişleme
D
Yatay Genişleme
E
Çapraz Küreselleşme
Açıklama:
Çapraz genişleme, bir medya şirketinin, faaliyet gösterdiği alanın dışında
başka medya alanlarından bir şirket ile birleşmesi anlamına gelmektedir. Örnek olarak, bir televizyon patronunun aynı zamanda gazete sahibi olması gösterilebilir. Ya da bir medya şirketinin, televizyon, gazete, radyo ve internet gibi medyanın her alanında şirketlere ve araçlara sahip olması çapraz genişlemedir. Medya sahiplerinin gücünü arttırması anlamında en etkili büyüme şekli olarak görülen çapraz genişleme, aynı zamanda tekelleşme ve medyanın kişi ve kuruluş çıkarları için kullanılması anlamında en tehlikelisi olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
başka medya alanlarından bir şirket ile birleşmesi anlamına gelmektedir. Örnek olarak, bir televizyon patronunun aynı zamanda gazete sahibi olması gösterilebilir. Ya da bir medya şirketinin, televizyon, gazete, radyo ve internet gibi medyanın her alanında şirketlere ve araçlara sahip olması çapraz genişlemedir. Medya sahiplerinin gücünü arttırması anlamında en etkili büyüme şekli olarak görülen çapraz genişleme, aynı zamanda tekelleşme ve medyanın kişi ve kuruluş çıkarları için kullanılması anlamında en tehlikelisi olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 31
Ekmeğe katkı maddesi olarak E 920 Sistein maddesi koyulmasına kimi araştırmacıların çok zararlı, kimi araştırmacıların ise insana zarar vermeyecek miktarda kullanılmasında sakınca yoktur demesi ve uzun vadede insanların daha gergin agresif tavırlar sergiliyor oluşu toplumla ilgili öne çıkan hangi tartışma türüne girmektedir?
Seçenekler
A
Ağ toplumu
B
Postmodern toplum
C
Risk toplumu
D
Enformaston toplumu
E
Sanayi sonrası toplum
Açıklama:
Ulrich Beck’e göre eski sanayi toplumu ortadan kalkmakta ve yerini “Risk Toplumu” almaktadır. Beck, Risk Toplumu yaklaşımı ile artık daha tehlikeli bir toplumda yaşadığımız düşüncesini savunmamaktadır. Bunun yerine insanların karşı karşıya geldiği tehlikelerin doğasının değiştiğini söylemektedir. Bilim ve teknolojinin ilerlemesi önceki çağlarda yaşananlardan daha farklı tehlike kurumlarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır (Giddens,2008: 157). Bu değişimlere örnek olarak günümüzde karşımıza çıkan teknolojik yenilikleri örnek verebiliriz. İnsanlar eski çağlarda doğa koşullarının getirdiği tehlikelerle karşı karşıya iken, bugün teknolojinin yarattığı bilinmezliklerle yüz yüzedir. Örneğin yediğimiz gıdalara eklenen maddelerin ya da genetiği değiştirilmiş gıdaların uzun vadede nasıl sonuçlara yol açacağı şu an bizim için belirsiz bir durumdur. Bir gün faydalı olduğu söylenen bir şey yarın zararlı ve tehlikeli ilan edilebilmektedir. Beck’e göre bugünün tehlikelerinin sadece kişisel değil, küresel sonuçları vardır. Nükleer kazalar ya da terörist eylemler gibi bir çok olay bütün dünyayı ilgilendirmektedir. Beck’e göre ulus devletler bu küresel tehlike dünyası ile başa çıkabilecek güçte değillerdir ve bu yüzden ulusötesi işbirlikleri oluşturulmalıdır (Giddens,2008: 158).
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Baskın Oran'ın üçe ayırdığı dönemlerden biri olan Birinci Küreselleşme (1490’lar) Dönemi'nin sonucudur?
Seçenekler
A
Sanayi Devrimi
B
İdeolojik Etki
C
Sömürgecilik
D
Emperyalizm
E
Küreselleşme
Açıklama:
Birinci Küreselleşme (1490’lar)
İtici Güç:Coğrafi Keşifler
Yöntem: Fâtihler, Kâşifler ve sonrasında askeri işgal
Gerekçe:Dinsizlere din götürüyoruz
Sonuç:Sömürgecilik
Doğru Cevap: Sömürgecilik
İtici Güç:Coğrafi Keşifler
Yöntem: Fâtihler, Kâşifler ve sonrasında askeri işgal
Gerekçe:Dinsizlere din götürüyoruz
Sonuç:Sömürgecilik
Doğru Cevap: Sömürgecilik
Soru 33
SSCB’nin dağılması sonucu güç dengesinin ortadan kalkması ve Batı’nın yeniden tek güç odağı konumuna gelmesi hangi yıllarda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
50'ler
B
60'lar
C
70'ler
D
80'ler
E
90'lar
Açıklama:
90’larda SSCB’nin dağılması sonucu güç dengesinin ortadan kalkması ve Batı’nın yeniden tek güç odağı konumuna gelmesi.
Doğru cevap: 90'lar.
Doğru cevap: 90'lar.
Soru 34
Batı’nın optik kablo, haberleşme uyduları, bilgisayar, internet gibi teknolojik buluşları devreye sokarak yarattığı İletişim Devrimi hangi yıllarda meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
50'ler
B
60'lar
C
70'ler
D
80'ler
E
90'lar
Açıklama:
80’lerde Batı’nın optik kablo, haberleşme uyduları, bilgisayar, internet gibi teknolojik buluşları devreye sokarak yarattığı İletişim Devrimi.
Doğru cevap:80'ler
Doğru cevap:80'ler
Soru 35
Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak, medyanın hangi işlevinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Enformasyon sağlama
B
Karşılıklı bağ kurma
C
Devamlılık sağlama
D
Eğlendirme
E
Harekete geçirme
Açıklama:
Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.
Doğru cevap: Harekete geçirme
Doğru cevap: Harekete geçirme
Soru 36
Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak, medyanın hangi işlevinde geçmektedir?
Seçenekler
A
Enformasyon sağlama
B
Karşılıklı bağ kurma
C
Devamlılık sağlama
D
Eğlendirme
E
Harekete geçirme
Açıklama:
Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
Doğru cevap: Devamlılık sağlama
Doğru cevap: Devamlılık sağlama
Soru 37
1957’de SSCB’nin uzaya yolladığı ilk yapay uydu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sputnik 1
B
Tiros 1
C
Echo 1
D
Oscar 1
E
Telstar 1
Açıklama:
1957’de SSCB’nin uzaya yolladığı ilk yapay uydu Sputnik 1’den sonra günümüze kadar çeşitli amaçlarla binlerce uydu uzaya gönderilmiştir.
Doğru cevap: Sputnik 1
Doğru cevap: Sputnik 1
Soru 38
Fiber, sözlük anlamı olarak ne demektir?
Seçenekler
A
saç
B
lif
C
cam
D
tüy
E
ışın
Açıklama:
Fiber, sözlük anlamı olarak “lif ” demektir.
Doğru Cevap: lif
Doğru Cevap: lif
Soru 39
Medyanın bir alanında faaliyet gösteren medya şirketlerinin, yine aynı alanda büyümesi ne olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Yatay Büyüme
B
Dikey Birleşme
C
Çapraz Genişleme
D
Gündem Belirleme
E
Propaganda
Açıklama:
Medyanın bir alanında faaliyet gösteren medya şirketlerinin, yine aynı alanda büyümesi yatay büyüme olarak adlandırılmaktadır.
Doğru cevap: yatay büyüme
Doğru cevap: yatay büyüme
Soru 40
Bir medya şirketinin, faaliyet gösterdiği alanın dışında başka medya alanlarından bir şirket ile birleşmesi ne anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Yatay Büyüme
B
Dikey Birleşme
C
Çapraz Genişleme
D
Gündem Belirleme
E
Propaganda
Açıklama:
Çapraz Genişleme: Çapraz genişleme, bir medya şirketinin, faaliyet gösterdiği alanın dışında başka medya alanlarından bir şirket ile birleşmesi anlamına gelmektedir.
Doğru cevap: Çapraz Genişleme
Doğru cevap: Çapraz Genişleme
Soru 41
İnsanların yerleşik düzene geçtikleri ve doğaya müdahale ederek kendi ihtiyaçlarını ürettikleri toplum tipleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avcı Toplayıcı Toplumlar
B
Tarım Toplumları
C
Sanayi Toplumları
D
Sanayi Sonrası Toplumlar
E
Postmodern Toplum
Açıklama:
Tarım Toplumları: İnsanların yerleşik düzene geçtikleri ve doğaya müdahale ederek kendi ihtiyaçlarını ürettikleri toplum tipleri. Artan işbölümü ve ihtiyaçlar iletişimin de karmaşıklaşmasını ve gelişmesini sağlamıştır.
Doğru cevap: Tarım Toplumları
Doğru cevap: Tarım Toplumları
Soru 42
1400’lerin sonundan itibaren coğrafi keşiflerle başlayan dönem, Friedman'ın küreselleşme ile ilgili geliştirdiği gruplandırmanın hangi döneminde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Birinci Küreselleşme Dönemi
B
İkinci Küreselleşme Dönemi
C
Üçüncü Küreselleşme Dönemi
D
Emperyalizm Dönemi
E
Küreselleşme Dönemi
Açıklama:
Birinci Küreselleşme Dönemi: 1400’lerin sonundan itibaren coğrafi keşiflerle başlayan dönemdir. A seçeneği dışında yer alan seçenekler diğer küreselleşme dönemlerini ifade etmektedir. Bu kapsamda doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 43
Avrupa ülkelerinin sanayi olarak gelişmemiş diğer ülkeleri ham madde kaynağı ve pazar olarak kullanmaya başladıkları dönem aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sömürgecilik Dönemi
B
Emperyalizim Dönemi
C
Küreselleşme Dönemi
D
Birinci Küreselleşme Dönemi
E
Üçüncü Küreselleşme Dönemi
Açıklama:
İkinci Küreselleşme Dönemi: 1800’lü yıllarda sanayinin gelişmesiyle ve teknolojik imkanların artmasıyla, farklı coğrafyalarda yaşayan ülkeler arasındaki özellikle ekonomik ilişkiler eskisine göre daha yoğun yaşanmaya başlamıştır. Sanayinin gelişmesi ve üretimin artması, bazı ülkelerin sınırları dışına çıkarak ham madde ve ürettiği ürünleri satacak pazar arayışına neden olmuştur. Dengeli olmayan bu karşılıklı ilişkide sanayi olarak gelişmiş Avrupa ülkeleri, sanayi olarak gelişmemiş diğer ülkeleri ham madde kaynağı ve pazar olarak kullanmaya başladılar. Ekonomik ilişkilerin yoğunlaşması iletişimin ve kültürel paylaşımların artmasına yol açmıştır. Bu kapsamda doğru seçenek B seçeneğidir.
Soru 44
"Bir kavram olarak küreselleşme, hem dünyanın küçülmesine hem de bir bütün olarak dünya bilincinin güçlenmesine gönderme yapar" ifadesi aşağıdaki seçeneklerde yer alan isimlerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Roland Robertson
B
David Held
C
Noel Cowen
D
Donald L. Shaw
E
Maxwell McCombs
Açıklama:
Robertson’a göre “Bir kavram olarak küreselleşme, hem dünyanın küçülmesine hem de bir bütün olarak dünya bilincinin güçlenmesine gönderme yapar (1999: 21).” Bu anlamda, değişen ve gelişen ulaşım ve iletişim koşulları, insanların daha geniş çaplı düşünmelerini sağlamıştır. Bu kapsamda doğru seçenek A seçeneğidir.
Soru 45
Dünyadaki uzak coğrafyaların ekonomi, siyaset, kültür gibi bir çok alanda eskisine göre daha yakın olduğu anlatılmaya çalışılırken karşılaştığımız kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknoloji
B
Küreselleşme
C
İletişim
D
Medya
E
Sosyal ağlar
Açıklama:
İnsan hayatına ait bütün bu alanlar iletişimle iç içe ve ondan ayrı düşünülemeyecek olgulardır. Bu yüzden küreselleşme ve iletişim, bir çok farklı alanda birbiriyle ilişkilidir.
Dünyadaki uzak coğrafyaların sadece iletişim alanında değil, ekonomi, siyaset, kültür gibi bir çok alanda eskisine göre daha yakın olduğu anlatılmaya çalışıldığında "küreselleşme" kavramıyla karşılarız.
Dünyadaki uzak coğrafyaların sadece iletişim alanında değil, ekonomi, siyaset, kültür gibi bir çok alanda eskisine göre daha yakın olduğu anlatılmaya çalışıldığında "küreselleşme" kavramıyla karşılarız.
Soru 46
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi iletişimin temel ögelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
İleti
C
Ortam
D
Hedef
E
Sonuç
Açıklama:
Medya iletişimin temel öğelerinden biridir. En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır. Yani iletişimin en basit halinde dört temel öğesi vardır:
• Kaynak
• İleti
• Ortam
• Hedef
Bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.
• Kaynak
• İleti
• Ortam
• Hedef
Bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 47
Küreselleşmeyi üç döneme ayıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Thomas L. Friedman
B
Daniel Bell
C
Anthony Giddens
D
Marshal Mc. Luhan
E
Dennis McQuail
Açıklama:
İkinci dönem ise sanayi devrimi denen dönemle birlikte başlar ve bu dönemde küresel yakınlaşmalar artar. Son olarak Friedman 2000’li yıllara gelinirken özellikle iletişim alanında yaşanan gelişmelerle yeni bir küreselleşme çağına girildiğini söylemektedir.
Thomas Friedman, küreselleşmeyi üç döneme ayırmaktadır. Buna göre dünyadaki insanların küresel olarak birbirlerine yaklaşmaya başladıkları ilk dönem 15. yüzyıldan itibaren coğrafi keşiflerle birlikte başlar ve 19. yüzyıldaki sanayide yaşanan gelişmelere kadar sürer.
Thomas Friedman, küreselleşmeyi üç döneme ayırmaktadır. Buna göre dünyadaki insanların küresel olarak birbirlerine yaklaşmaya başladıkları ilk dönem 15. yüzyıldan itibaren coğrafi keşiflerle birlikte başlar ve 19. yüzyıldaki sanayide yaşanan gelişmelere kadar sürer.
Soru 48
Aşağıdaki seçeneklerden yer alan ifadelerden hangisi McQuail'in medyanın işlevlerini özetlediği maddeler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.
B
Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
C
Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
D
Ciddiyet: Günlük yaşanılan olayların aktarımının ciddiyet ile gerçekleştirilmesi.
E
Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.
Açıklama:
D seçeneğinde yer alan cümle, McQuail'in medyanın işlevleri ile ilgili belirtmekte olduğu ifadeler arasında yer almamaktadır. McQuail medyanın işlevleri ile ilgili yapmış olduğu özet içerisinde eğlence ifadesini de kullanarak: • Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak, açıklamasını getirmiştir. Bu doğrultuda doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi pek çok düşünürün kabul ettiği sınıflandırmaya göre küreselleşme grupların biri değildir?
Seçenekler
A
Aşırı Küreselleşmeciler
B
Şüpheciler
C
Dönüşümcüler
D
Öncüler
E
Küreselleşme karşıtları
Açıklama:
Küreselleşme gibi geniş kapsamlı kavramları daha iyi anlayabilmek için, o kavram hakkında yapılan tartışmaları incelemek faydalı olacaktır.
Held ve diğerlerinin yaptığı ve pek çok düşünürün kabul ettiği sınıflandırmaya göre tartışmalar şu üç grup etrafında toplanmaktadır:
• Aşırı Küreselleşmeciler,
• Şüpheciler,
• Dönüşümcüler,
• Bu sınıflandırmaya dördüncü bir madde olarak “Küreselleşme Karşıtları” diyebileceğimiz bir gruba da ekleyebiliriz.
Held ve diğerlerinin yaptığı ve pek çok düşünürün kabul ettiği sınıflandırmaya göre tartışmalar şu üç grup etrafında toplanmaktadır:
• Aşırı Küreselleşmeciler,
• Şüpheciler,
• Dönüşümcüler,
• Bu sınıflandırmaya dördüncü bir madde olarak “Küreselleşme Karşıtları” diyebileceğimiz bir gruba da ekleyebiliriz.
Soru 50
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yeni medyanın ortaya çıkmasına neden olan yenilikler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Uydu teknolojisi
B
Fiber optik ağlar
C
Bilgisayar
D
Gelenekselleşme
E
İnternet
Açıklama:
Yeni medyanın da ortaya çıkmasını sağlayan teknolojik değişim ve yeniliklerin öne çıkanları şunlardır:
• Uydu teknolojisi
• Fiber optik ağlar
• Bilgisayar
• Sayısallaşma
• İnternet
Bu kapsamda doğru seçenek D seçeneğidir.
• Uydu teknolojisi
• Fiber optik ağlar
• Bilgisayar
• Sayısallaşma
• İnternet
Bu kapsamda doğru seçenek D seçeneğidir.
Soru 51
Küreselleşme ile ulusların içinde ve uluslararası düzeyde daha önce kurulmuş olan sınırların yok olduğu görüşünü savunan küreselleşme grubu hangisidir?
Seçenekler
A
Küreselleşmeciler
B
Aşırı Küreselleşmeciler
C
Şüpheciler
D
Küreselleşme karşıtları
E
Dönüşümcüler
Açıklama:
Dönüşümcülere göre, küresel düzen dönüşüm geçirmektedir. Bu dönüşümler sadece sadece ekonomik alanda değil, siyaset, kültür ve kişisel yaşam alanlarında da aynı derece önemlidir.
Küreselleşme ile ulusların içinde ve uluslararası düzeyde daha önce kurulmuş sınırlar yok olmaktadır. Küresel göç, medya ve gelişen iletişim teknolojileri, kültürel etkilerin yayılmasını sağlamaktadır.
Küreselleşme ile ulusların içinde ve uluslararası düzeyde daha önce kurulmuş sınırlar yok olmaktadır. Küresel göç, medya ve gelişen iletişim teknolojileri, kültürel etkilerin yayılmasını sağlamaktadır.
Soru 52
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi geleneksel medya olarak adlandırılan ilk ortaya çıkan medya örneklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gazete
B
Radyo
C
Sinema
D
Televizyon
E
İnternet
Açıklama:
İletişim teknolojilerinde yaşanan değişimlerle medyanın özellikleri de değişmeye başlamıştır. Bu değişim, ilk ortaya çıkan medya öğeleri ile daha sonra değişen medyanın farklı adlandırılmasını sağlamıştır. Bu anlamda ilk ortaya çıkan medya, yani gazete, radyo, sinema ve televizyon gibi araçlar “geleneksel medya” olarak adlandırılmaktadır. E seçeneğinde yer alan internet ifadesi yeni medya örnekleri arasında yer almaktadır. Bu kapsamda doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 53
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Eşzamansızlık
B
Kitlesizleştirme
C
Sayısallık
D
İnternete bağlı olmak
E
Etkileşimsizlik
Açıklama:
Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farkları şu şekilde sıralayabiliriz:
• Eşzamansızlık
• Kitlesizleştirme
• Sayısallık
• İnternete bağlı olmak
• Ulaşılabilirlik
• Etkileşim
Etkileşim halinde olma yeni medyanın en önemli özelliklerinden biridir. Bu kapsamda doğru yanıt E seçeneğidir.
• Eşzamansızlık
• Kitlesizleştirme
• Sayısallık
• İnternete bağlı olmak
• Ulaşılabilirlik
• Etkileşim
Etkileşim halinde olma yeni medyanın en önemli özelliklerinden biridir. Bu kapsamda doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 54
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi egemen görüşe göre devamlılık sağlamanın yanı sıra McQuail'ın belirlediği medyanın işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Enformasyon sağlama
B
Karşılıklı bağ kurma
C
Hedef kitleyi belirleme
D
Eğlendirme
E
Harekete geçirme
Açıklama:
Küreselleşmenin ekonomik ve kültürel gelişmelerini etkileyen en önemli faktörlerden biri iletişim alanında yaşanan gelişmelerdir. İletişim teknolojilerinde yaşanan değişimlerle özellikle kitle iletişim araçlarının, yani medyanın değişmesi ve küresel anlamda dünyaya daha çok yayılması, iletişimin yanında ekonomi, kültür gibi diğer alanlarda da paylaşımların artmasını sağlamıştır.
Egemen görüşe göre McQuail medyanın işlevlerini şöyle özetlemektedir.
• Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.
• Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve
yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
• Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
• Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
• Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.
Egemen görüşe göre McQuail medyanın işlevlerini şöyle özetlemektedir.
• Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.
• Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve
yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
• Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
• Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
• Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.
Soru 55
Gazete, radyo, sinema ve televizyon gibi araçlar nasıl adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Medya
B
İletişim teknolojileri
C
Geleneksel medya
D
Modern medya
E
Kanaat önderi medya
Açıklama:
İletişim teknolojilerinde yaşanan değişimlerle medyanın özellikleri de değişmeye başlamıştır. Bu değişim, ilk ortaya çıkan medya öğeleri ile daha sonra değişen medyanın farklı adlandırılmasını sağlamıştır.
İlk ortaya çıkan medya, yani gazete, radyo, sinema ve televizyon gibi araçlar “geleneksel medya” olarak adlandırılmaktadır.
İlk ortaya çıkan medya, yani gazete, radyo, sinema ve televizyon gibi araçlar “geleneksel medya” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 56
Aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisi internet bağlantısına sahip ve bilgisayar özelliği olan yeni medya ögelerine örnek değildir?
Seçenekler
A
İnternet ve bilgisayar
B
Sosyal medya
C
Etkileşimli televizyonlar
D
Bilgisayar tabanlı taşınabilir cihazlar
E
Oyunlar
Açıklama:
E seçeneğinde yer alan ifade hem geleneksel hem de sayısal ortamlarda oynanabilen oyunların tümünü kapsamaktadır. İnternet ve bilgisayar özelliği ile oynanabilen çevrimiçi oyunlar genel olarak bilgisayar oyunları başlığı altında ifade edilmektedir. Geleneksel oyunların ise bu tür özelliklere gereksinim duymaksızın bireysel ya da çoklu olarak gerçek dünyada oynanabilmektedir. Bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 57
Aşağıdaki seçeneklerde yer alan ifadelerden hangisi Chomsky'ın ifade ettiği medyadan insanlara ulaşan haberin ve bilgilerin geçmesi gereken süzgeçlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Medyanın sahiplerinin çıkarları
B
Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
C
Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
D
Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
E
Komünizm propagandası
Açıklama:
Dünyadaki en etkili medya yapılanmalarından biri olan ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre, medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler beş tane süzgeçten geçmektedir:
• Medyanın sahiplerinin çıkarları
• Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
• Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
• Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
• Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası,
Bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.
• Medyanın sahiplerinin çıkarları
• Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
• Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
• Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
• Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası,
Bu kapsamda doğru seçenek E seçeneğidir.
Soru 58
Teknolojik değişmelerden ve gelişmelerden etkilenen medyanın değişmiş hali nasıl nitelenmektedir?
Seçenekler
A
Geleneksel medya
B
Modern medya
C
İletişim medyası
D
Kitle iletişim medyası
E
Yeni medya
Açıklama:
Hızla değişen teknoloji gibi araçlar da hızla değişmektedir. Ama araçlar hızla değişse de belirleyici özellikleri benzer kalmaktadır. Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farkları şu şekilde sıralayabiliriz :
• Eşzamansızlık
• Kitlesizleştirme
• Sayısallık
• İnternete bağlı olmak
• Ulaşılabilirlik
• Etkileşim
Yeni medya, bu teknolojik değişmelerden ve gelişmelerden etkilenen medyanın değişmiş halidir. Yeni medyanın ögelerinin ne olduğunu bilmekten çok ayırt edici özelliklerinin neler olduğunu bilmek daha önemlidir.
• Eşzamansızlık
• Kitlesizleştirme
• Sayısallık
• İnternete bağlı olmak
• Ulaşılabilirlik
• Etkileşim
Yeni medya, bu teknolojik değişmelerden ve gelişmelerden etkilenen medyanın değişmiş halidir. Yeni medyanın ögelerinin ne olduğunu bilmekten çok ayırt edici özelliklerinin neler olduğunu bilmek daha önemlidir.
Soru 59
Yeni medyada alıcının da üretim sürecine katılıp verici, yani kaynak durumuna geçebilmesi durumu nasıl ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
iletişim
B
etkileşim
C
yansıma
D
toplayıcı yankı
E
filtre
Açıklama:
Etkileşim, iletişim sürecine katılmış teknik düzenlemeler yardımıyla alıcının, verici olabilmesi veya kaynağın mesaj üzerinde kontrolünü arttırabilmesidir.
Yeni medyada iletişim çift yönlüdür ve bu da alıcının da üretim sürecine katılıp verici, yani kaynak durumuna geçebilmesini sağlamaktadır. Etkileşimin en önemli boyutlarından biri ise alıcının kullanıcı durumuna gelmesi ve içerik üretebilmesidir.
Yeni medyada iletişim çift yönlüdür ve bu da alıcının da üretim sürecine katılıp verici, yani kaynak durumuna geçebilmesini sağlamaktadır. Etkileşimin en önemli boyutlarından biri ise alıcının kullanıcı durumuna gelmesi ve içerik üretebilmesidir.
Soru 60
Durağan olmayan medya sahipliği durumunda, medya şirketlerinin etki alanlarını ve güçlerini arttırmak için kaç şekilde yoğunlaşılabilir?
Seçenekler
A
Üç
B
Dört
C
Beş
D
Altı
E
Yedi
Açıklama:
Bu yoğunlaşmalar da medya şirketlerinin etki alanlarını ve güçlerini arttırmaktadır. Yoğunlaşma şekilleri “yatay büyüme”, “dikey birleşme” ve “çapraz genişleme”dir.
Medya ekonomisi ve sahipliği üzerine çalışmalar yapan Gillian Doyle’a göre, medya sahipliği durağan değildir ve üç şekilde yoğunlaşabilmektedir.
Medya ekonomisi ve sahipliği üzerine çalışmalar yapan Gillian Doyle’a göre, medya sahipliği durağan değildir ve üç şekilde yoğunlaşabilmektedir.
Soru 61
Macionis ve Plummer insanların değişen iletişim şekillerine göre iletişim çağlarını kaç şekilde sınıflandırmışlardır?
Seçenekler
A
Üç
B
Dört
C
Beş
D
Altı
E
Yedi
Açıklama:
• İşaretler Çağı: Konuşmanın ve yazmanın olmadığı, sadece seslerin ve vücut dilinin
etkili olduğu dönem. Milyonlarca yıl öncesi.
• Konuşma Çağı: Konuşmanın ve karmaşık simgesel dillerin ortaya çıkmaya başladığı dönem. Yaklaşık yüz bin yıl öncesi.
• Yazı Çağı: Yazının ortaya çıkmaya başladığı, yaklaşık beş bin yıl öncesi. Bu dönemde alfabe yavaşça imajların ve şarkıların yerini almıştır. Böylece doğrusal, rasyonel
ve soyut düşünme gelişmeye başlamıştır.
• Baskı Çağı: İlk yazılı baskılar Çin’de görülse de baskı makinesi 1400’lerin sonunda
yaygınlaşmıştır. Sanayi devrimi ile birlikte kitapların ve her türlü yazılı baskının
yayılması artmıştır. Matbaa bu dönemin belirleyici teknolojisidir.
• Elektronik Çağı: 19. yüzyılın sonundan itibaren gelişen teknolojilerle fotoğraf, ses,
sinema, televizyon ve diğer alanlarda yaşanan elektronik iletişim.
• Enformasyon Çağı: Dijital çağ, yüksek teknoloji, mobil yani taşınabilir cihazlar.
Her yerde ve her zaman enforma
Toplumsal yapılar çağlar içinde çeşitli nedenlerle değişimler geçirmişlerdir. İnsanlığın küçük gruplar halinde yaşadığı çağlardan günümüzün küreselleşen dünyasına kadar yaşanmaya devam eden bu değişimlerle birlikte insanların iletişim şekilleri de değişmektedir. Macionis ve Plummer insanların değişen iletişim şekillerine göre iletişim çağlarını altı farklı şekilde sınıflandırmışlardır.
etkili olduğu dönem. Milyonlarca yıl öncesi.
• Konuşma Çağı: Konuşmanın ve karmaşık simgesel dillerin ortaya çıkmaya başladığı dönem. Yaklaşık yüz bin yıl öncesi.
• Yazı Çağı: Yazının ortaya çıkmaya başladığı, yaklaşık beş bin yıl öncesi. Bu dönemde alfabe yavaşça imajların ve şarkıların yerini almıştır. Böylece doğrusal, rasyonel
ve soyut düşünme gelişmeye başlamıştır.
• Baskı Çağı: İlk yazılı baskılar Çin’de görülse de baskı makinesi 1400’lerin sonunda
yaygınlaşmıştır. Sanayi devrimi ile birlikte kitapların ve her türlü yazılı baskının
yayılması artmıştır. Matbaa bu dönemin belirleyici teknolojisidir.
• Elektronik Çağı: 19. yüzyılın sonundan itibaren gelişen teknolojilerle fotoğraf, ses,
sinema, televizyon ve diğer alanlarda yaşanan elektronik iletişim.
• Enformasyon Çağı: Dijital çağ, yüksek teknoloji, mobil yani taşınabilir cihazlar.
Her yerde ve her zaman enforma
Toplumsal yapılar çağlar içinde çeşitli nedenlerle değişimler geçirmişlerdir. İnsanlığın küçük gruplar halinde yaşadığı çağlardan günümüzün küreselleşen dünyasına kadar yaşanmaya devam eden bu değişimlerle birlikte insanların iletişim şekilleri de değişmektedir. Macionis ve Plummer insanların değişen iletişim şekillerine göre iletişim çağlarını altı farklı şekilde sınıflandırmışlardır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi 1990’lardan sonra yaşanmaya başlayan küreselleşmenin sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çokuluslu şirketlerin dünya ekonomisine egemen olması
B
İletişim alanında gerçekleşen teknolojik devrim
C
SSCB’nin dağılması sonucu güç dengesinin ortadan kalkması
D
Japonya’nın tek güç odağı haline gelmesi
E
Batı’nın yeniden tek güç odağı konumuna gelmesi
Açıklama:
KÜRESELLEŞME
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, Baskın Oran’a göre 1990’lardan sonra yaşanmaya başlayan küreselleşmenin temelde üç nedeni vardır:
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, Baskın Oran’a göre 1990’lardan sonra yaşanmaya başlayan küreselleşmenin temelde üç nedeni vardır:
- 70’lerden başlayarak, çokuluslu şirketlerin dünya ekonomisine egemen olması.
- 80’lerde Batı’nın optik kablo, haberleşme uyduları, bilgisayar, internet gibi teknolojik buluşları devreye sokarak yarattığı iletişim devrimi.
- 90’larda SSCB’nin dağılması sonucu güç dengesinin ortadan kalkması ve Batı’nın yeniden tek güç odağı konumuna gelmesi.
Soru 63
Aşırı Küreselleşmeciler için sanayi toplumunun aktörü olan hangi mekanizma artık önemini yitirmiştir?
Seçenekler
A
Temsili demokrasi
B
Serbest piyasa
C
Ulus devlet
D
Kolluk gücü
E
Katılımcı demokrasi
Açıklama:
Aşırı Küreselleşmeciler
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, Aşırı Küreselleşmeciler için, sanayi toplumunun aktörü olan ulus devletler, artık önemlerini yitirmişlerdir. Günümüzde mevcut piyasa mekanizması, yani sermaye sahipleri ve şirketlerin koyduğu kurallar, devletlerin uyguladığı politikaların yerini almaya başlamıştır.
Doğru yanıt C seçeneğidir. Çünkü, Aşırı Küreselleşmeciler için, sanayi toplumunun aktörü olan ulus devletler, artık önemlerini yitirmişlerdir. Günümüzde mevcut piyasa mekanizması, yani sermaye sahipleri ve şirketlerin koyduğu kurallar, devletlerin uyguladığı politikaların yerini almaya başlamıştır.
Soru 64
I. Aşırı Küreselleşmecilerin karşısında durmaktadır.
II. Şüpheciler, küreselleşme kavramının yeni bir şey olduğunu düşünmektedirler.
III. Şüphecilere göre ticari ilişkiler daha önceki yüzyıllarda oluştuğu şekilde işlemektedir.
IV. Şüpheciler, küreselleşmenin ulus devletleri güçsüzleştirdiği düşüncesine katılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri, Şüphecilerin küreselleşme kavramına ilişkin yaklaşımlarını tanımlamada uygun ifadelerdir?
II. Şüpheciler, küreselleşme kavramının yeni bir şey olduğunu düşünmektedirler.
III. Şüphecilere göre ticari ilişkiler daha önceki yüzyıllarda oluştuğu şekilde işlemektedir.
IV. Şüpheciler, küreselleşmenin ulus devletleri güçsüzleştirdiği düşüncesine katılmaktadır.
Yukarıdakilerden hangileri, Şüphecilerin küreselleşme kavramına ilişkin yaklaşımlarını tanımlamada uygun ifadelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Şüpheciler
Küreselleşme kavramına şüpheyle yaklaşan Şüpheciler grubu, Aşırı Küreselleşmecilerin karşısında durmaktadır. Giddens’a göre (2008: 93) tartışmanın bu tarafında yer alan Şüpheciler, “küreselleşme” kavramının abartıldığını ve yeni bir şey olmadığını düşünmektedirler. Yani onlara göre ticari ilişkiler daha önceki yüzyıllarda oluştuğu şekilde işlemektedir. Farklılaşan tek şey uluslar arasındaki etkileşimin yoğunluğunun artmasıdır. Şüpheciler, Aşırı Küreselleşmecilerin geneli tarafından benimsenen küreselleşmenin ulus devletleri güçsüzleştirdiği düşüncesine karşı çıkmaktadırlar. Onlara göre, ulus devletler ve bu devletlerdeki ulusal hükümetler, yani yöneticiler küreselleşen ekonominin düzenlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu anlamda dünyada şekillenen yeni ekonomik ilişkilerde ulus devletler güçlerini korumaktadır. Dolayısıyla, doğru yanıt D seçeneğidir.
Küreselleşme kavramına şüpheyle yaklaşan Şüpheciler grubu, Aşırı Küreselleşmecilerin karşısında durmaktadır. Giddens’a göre (2008: 93) tartışmanın bu tarafında yer alan Şüpheciler, “küreselleşme” kavramının abartıldığını ve yeni bir şey olmadığını düşünmektedirler. Yani onlara göre ticari ilişkiler daha önceki yüzyıllarda oluştuğu şekilde işlemektedir. Farklılaşan tek şey uluslar arasındaki etkileşimin yoğunluğunun artmasıdır. Şüpheciler, Aşırı Küreselleşmecilerin geneli tarafından benimsenen küreselleşmenin ulus devletleri güçsüzleştirdiği düşüncesine karşı çıkmaktadırlar. Onlara göre, ulus devletler ve bu devletlerdeki ulusal hükümetler, yani yöneticiler küreselleşen ekonominin düzenlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Bu anlamda dünyada şekillenen yeni ekonomik ilişkilerde ulus devletler güçlerini korumaktadır. Dolayısıyla, doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 65
…………. için küreselleşme, modern toplumları ve dünya düzenini yeniden şekillendiren hızlı toplumsal, politik ve ekonomik değişimlerin merkezi itici gücüdür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Aşırı küreselleşmeciler
B
Dönüşümcüler
C
Küreselleşme karşıtları
D
Şüpheciler
E
Kötümserler
Açıklama:
Dönüşümcüler
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, küreselleşme Dönüşümcüler için modern toplumları ve dünya düzenini yeniden şekillendiren hızlı toplumsal, politik ve ekonomik değişimlerin merkezi itici gücüdür.
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, küreselleşme Dönüşümcüler için modern toplumları ve dünya düzenini yeniden şekillendiren hızlı toplumsal, politik ve ekonomik değişimlerin merkezi itici gücüdür.
Soru 66
Bir milletin ya da grubun, sömürü temeline dayanarak başka bir milleti ya da grubu siyasi ve ekonomik egemenliği altına alıp yayılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyalizm
B
Kapitalizm
C
Faşizm
D
Emperyalizm
E
Merkantilizm
Açıklama:
Küreselleşme Karşıtları
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, emperyalizm bir milletin ya da grubun, sömürü temeline dayanarak başka bir milleti ya da grubu siyasi ve ekonomik egemenliği altına alıp yayılması anlamına gelmektedir.
Doğru yanıt D seçeneğidir. Çünkü, emperyalizm bir milletin ya da grubun, sömürü temeline dayanarak başka bir milleti ya da grubu siyasi ve ekonomik egemenliği altına alıp yayılması anlamına gelmektedir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi egemen görüşe göre medyanın işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Enformasyon sağlama
B
Harekete geçirme
C
Karşılıklı bağı zayıflatma
D
Devamlılık sağlama
E
Eğlendirme
Açıklama:
İLETİŞİM VE MEDYA
Doğru yanıt, C seçeneğidir. Çünkü, egemen görüşe göre McQuail medyanın işlevlerini şöyle özetlemektedir:
Doğru yanıt, C seçeneğidir. Çünkü, egemen görüşe göre McQuail medyanın işlevlerini şöyle özetlemektedir:
- Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.
- Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
- Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
- Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
- Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar için kampanya yapmak.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyayı geleneksel medyadan ayıran temel farklılıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sayısallık
B
Kitlesizleştirme
C
Ulaşılabilirlik
D
Eşzamanlılık
E
Etkileşim
Açıklama:
Yeni İletişim Teknolojileri ve Yeni Medya
Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farkları şu şekilde sıralayabiliriz:
Yeni medyanın geleneksel medyadan ayrılmasını sağlayan temel farkları şu şekilde sıralayabiliriz:
- Eşzamansızlık
- Kitlesizleştirme
- Sayısallık
- İnternete bağlı olmak
- Ulaşılabilirlik
- Etkileşim
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi yeni medya özelliği taşıyan örneklerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnternet ve bilgisayar
B
Gazete
C
Sosyal medya
D
Akıllı cep telefonları
E
Bilgisayar oyunları
Açıklama:
Etkileşim
Genel olarak internet bağlantısına sahip ve bilgisayar özelliği olan yeni medya öğelerine şunlar örnek verilebilir:
Genel olarak internet bağlantısına sahip ve bilgisayar özelliği olan yeni medya öğelerine şunlar örnek verilebilir:
- İnternet ve bilgisayar
- İnternete bağlı ve bilgisayar özelliği taşıyan cihazlar: akıllı cep telefonları, taşınabilir tablet ve bilgisayarlar, elektronik kitap okuyucular gibi araçlar
- Var olan içerikler arasından izleyicinin istediğini seçmesini sağlayan etkileşimli televizyonlar
- Sosyal medya
- Bilgisayar oyunları
Soru 70
Medyanın bir alanında faaliyet gösteren medya şirketlerinin, yine aynı alanda büyümesi ……….. olarak adlandırılmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Dikey birleşme
B
Çapraz genişleme
C
Çapraz promosyon
D
Dairesel genişleme
E
Yatay büyüme
Açıklama:
Medya Sahipliği ve Çeşitleri
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, medyanın bir alanında faaliyet gösteren medya şirketlerinin, yine aynı alanda büyümesi yatay büyüme olarak adlandırılmaktadır. Örnek olarak bir gazete sahibinin başka bir gazete daha satın alması gösterilebilir. Ya da bir televizyon kanalına sahip bir şirketin, başka bir televizyon kanalı daha alması medya sahipliğinde yatay büyümedir.
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, medyanın bir alanında faaliyet gösteren medya şirketlerinin, yine aynı alanda büyümesi yatay büyüme olarak adlandırılmaktadır. Örnek olarak bir gazete sahibinin başka bir gazete daha satın alması gösterilebilir. Ya da bir televizyon kanalına sahip bir şirketin, başka bir televizyon kanalı daha alması medya sahipliğinde yatay büyümedir.
Soru 71
“Medyanın ana görevlerinden en önemlisi propagandadır” diyen düşünür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stuart Hall
B
Noam Chomsky
C
Maxwell McCombs
D
Armand Mattelart
E
Donald L. Shaw
Açıklama:
Medya ve Propaganda
Amerikalı dilbilimci Noam Chomsky’ye göre medyanın ana görevlerinden en önemlisi propagandadır. Ona göre medya kasıtlı bir şekilde propaganda aracı olarak kullanılmaktadır ve egemenlik ile emperyalizmi desteklemektedir. Dolayısıyla, doğru yanıt B seçeneğidir.
Amerikalı dilbilimci Noam Chomsky’ye göre medyanın ana görevlerinden en önemlisi propagandadır. Ona göre medya kasıtlı bir şekilde propaganda aracı olarak kullanılmaktadır ve egemenlik ile emperyalizmi desteklemektedir. Dolayısıyla, doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 72
Thomas Friedmana göre küreselleşmenin üçüncü dönemini belirleyen olgu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Coğrafi keşifler
B
Tarımsa alanındaki gelişmeler
C
Feodalizmin yıkılışı
D
İletişim alanındaki gelişmeler
E
Sanayi devrimi
Açıklama:
Farklı coğrafyalarda birbirlerinden uzak yaşayan insanların yakınlaşması birden olan bir durum değildir. Zaman içinde yaşanan ekonomik ve teknolojik gelişmeler bu yakınlaşmaların artmasını sağlamıştır. Thomas Friedman, küreselleşmeyi üç döneme ayırmaktadır (2008: 19). Buna göre dünyadaki insanların küresel olarak birbirlerine yaklaşmaya başladıkları ilk dönem 15. yüzyıldan itibaren coğrafi keşiflerle birlikte başlar ve 19. yüzyıldaki sanayide yaşanan gelişmelere kadar sürer. İkinci dönem ise sanayi devrimi denen dönemle birlikte başlar ve bu dönemde küresel yakınlaşmalar artar. Son olarak Friedman 2000’li yıllara gelinirken özellikle iletişim alanında yaşanan gelişmelerle yeni bir küreselleşme çağına girildiğini söylemektedir. Benzer bir şekilde Baskın Oran da küreselleşmeyi üç döneme ayırmaktadır.
Soru 73
Küreselleşmenin ilk dönemlerinden itibaren iletişim teknolojilerinin gelişimi neyi sağlamıştır?
Seçenekler
A
Ekonomik ve kültürel paylaşımların artmasını
B
Tarihsel problemlerin çözülmesini
C
Gelecek projeksiyonlarının yapılabilmesini
D
Güncel toplumsal yapı tahlillerini
E
Gelir dağılımında adaleti
Açıklama:
Dünyadaki uzak mesafelerin küresel olarak yakınlaşması her zaman ekonomi ve iletişim alanında yaşanan değişim ve gelişmelerin etkileşimi ile mümkün olmuştur. Küreselleşmenin ilk dönemlerinden itibaren iletişim teknolojileri gelişerek ekonomik ve kültürel paylaşımların artmasını sağlamıştır. Ama özellikle son otuz yılda yaşanan teknolojik gelişmeler dünya çapındaki iletişimin daha önce hiç olmadığı kadar hızlanmasını ve yayılmasını sağlamıştır. Bu yüzden bu ünitenin devamında “küreselleşme” kavramı daha önce yapılan sınıflandırmadaki son dönemi anlatacak şekilde kullanılmaktadır.
Soru 74
Aşırı Küreselleşmeciler için artık önemini yitiren olgu hangisidir?
Seçenekler
A
Ulus devletler
B
Alt kültürler
C
Sanayileşme
D
Ulusal şirletler
E
Yaygın eğitim
Açıklama:
Held ve McGrew’e göre de, Aşırı Küreselleşmeciler için, sanayi toplumunun aktörü olan ulus devletler, artık önemlerini yitirmişlerdir. Günümüzde mevcut piyasa mekanizması, yani sermaye sahipleri ve şirketlerin koyduğu kurallar, devletlerin uyguladığı politikaların yerini almaya başlamıştır (aktaran Kaymakçı,2007: 7). Bu görüşe göre ekonomik
olarak küreselleşmede, dünya çapındaki ticaret ilişkilerinde artık devletler güç kaybetmektedir. Devletler yerine şirketler, yani sermayeleri, kaynak ve pazar sınırları küresel
olarak genişleyen “çok uluslu şirketler” belirleyici hale gelmeye başlamıştır.
olarak küreselleşmede, dünya çapındaki ticaret ilişkilerinde artık devletler güç kaybetmektedir. Devletler yerine şirketler, yani sermayeleri, kaynak ve pazar sınırları küresel
olarak genişleyen “çok uluslu şirketler” belirleyici hale gelmeye başlamıştır.
Soru 75
Şüphecilere göre küreselleşmede ticari ilişkilerde ne tür bir farklılık vardı?
Seçenekler
A
Ticari ilişkiler yeniden yapılanmaktaydı
B
Ticari ilişkiler giderek karmaşıklaşmaktaydı
C
Ticari ilişkiler giderek yalınlaşmaktaydı
D
Ticari ilişkiler önceki yüzyıllarda olduğu gibi işlemekteydi.
E
Ticari ilişkiler daha çok ulusal nitelikteydi
Açıklama:
Küreselleşme kavramına şüpheyle yaklaşan Şüpheciler grubu, Aşırı Küreselleşmecilerin karşısında durmaktadır. Gidens’a göre (2008: 93) tartışmanın bu tarafında yer alan Şüpheciler, “küreselleşme” kavramının abartıldığını ve yeni bir şey olmadığını düşünmektedirler. Yani onlara göre ticari ilişkiler daha önceki yüzyıllarda oluştuğu şekilde işlemektedir. Farklılaşan tek şey uluslar arasındaki etkileşimin yoğunluğunun artmasıdır.
Soru 76
Küreselleşme karşıtları küreselleşmenin temelde ne olduğunu savunmaktadır?
Seçenekler
A
Kapitalizmin üretimmantığı
B
Kapitalizmin diplomatik mantığı
C
Kapitalizmin öngörü mantığı
D
Kapitalizmin öngörüsüz mantığı
E
Kapitalizmin savaşsız mantığı
Açıklama:
Küreselleşme karşıtları, kapitalizmin savaşsız mantığının küreselleşme olduğunu savunmaktadırlar (Kaymakçı,2007: 7). Yani onlara göre küreselleşen sadece kapitalizmdir
ve bu anlamda dünyada hiç bir şey değişmemiştir.
ve bu anlamda dünyada hiç bir şey değişmemiştir.
Soru 77
McQuail'a göre aşağıdakilerden hangisi medyanın işlevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Düşündürme
B
Yorumlama
C
Devamlılık sağlama
D
Seçme
E
Dağıtım sağlama
Açıklama:
Egemen görüşe göre McQuail medyanın işlevlerini şöyle özetlemektedir (aktaran Erdoğan,2011: 376).
• Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.
• Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
• Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
• Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
• Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar
için kampanya yapmak.
• Enformasyon sağlama: Bir toplumda ve dünyanın genelinde olan olaylar hakkında bilgi sağlamak.
• Karşılıklı bağ kurma: Verilen bilgilerin ve olayların anlamı hakkında açıklama ve yorum yapmak; toplumsal yapının kurulmasını ve güçlenmesini sağlamak; yerleşmiş kurallar ve egemenlik için destek sağlamak.
• Devamlılık sağlama: Kültürü ifade etmek, yeni ve alt kültürlerin gelişimini tanımak; toplumsal değerlerin ortaklaşmasını sağlamak.
• Eğlendirme: İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmak.
• Harekete geçirme (seferber etme): Siyaset, savaş, ekonomik kalkınma gibi amaçlar
için kampanya yapmak.
Soru 78
Bir nesnenin analog olarak kopyalanması ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Onun bir ikizinin oluşturulmasıdır
B
Onun bir benzerinin oluşturulmasıdır
C
Ona yakın bir şeyin oluşturulmasıdır
D
Yeni bir şeyin oluşturulmasıdır
E
Sonucu bilinmezdir
Açıklama:
Sayısallaşma, bilginin saklanması, işlenmesi ve aktarılmasında yaşanan büyük bir değişimdir. Günlük hayatımızda karşımıza daha çok “dijital” ve “analog” kelimeleri ile
çıkan bu ayrım, aslında verinin kaydedilme, saklanma ve aktarılmasındaki ayrımı işaret etmektedir. Analaog kelimesi, sözlük anlamı olarak benzer, eş anlamına gelmektedir. Yani
bir nesnenin analog olarak kopyalanması, onun bir benzerinin oluşturulmasıdır. Sayısal olarak aynı nesnenin kopyalanması ise, o nesnenin sayısal veri haline dönüştürülmesidir. Sayısallaşma, “...verilerin, yani ses, müzik, yazı, fotoğraf, görüntü biçiminde her tür enformasyonun, “bit”lere (0 ve 1’lere), yani bilgisayar diline, mikro işlemciler yardımı ile
dönüştürülmesidir (Törenli,2005: 98).”
çıkan bu ayrım, aslında verinin kaydedilme, saklanma ve aktarılmasındaki ayrımı işaret etmektedir. Analaog kelimesi, sözlük anlamı olarak benzer, eş anlamına gelmektedir. Yani
bir nesnenin analog olarak kopyalanması, onun bir benzerinin oluşturulmasıdır. Sayısal olarak aynı nesnenin kopyalanması ise, o nesnenin sayısal veri haline dönüştürülmesidir. Sayısallaşma, “...verilerin, yani ses, müzik, yazı, fotoğraf, görüntü biçiminde her tür enformasyonun, “bit”lere (0 ve 1’lere), yani bilgisayar diline, mikro işlemciler yardımı ile
dönüştürülmesidir (Törenli,2005: 98).”
Soru 79
Eşzamansızlık ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Zamanın göreceli olmaması
B
Zamanın göreceli olması
C
Kişilerin zamana farklı yaklaşımları
D
Zaman sınırlamalarının farklı algılanması
E
Belli zaman sınırlamalarının olmaması
Açıklama:
Eşzamansızlık, yeni medya ile kurulan ilişkide eş zamanlı olmanın gerekmediğini anlatan kavramdır. Yani insanların geleneksel medya ile kurdukları ilişkide olduğu gibi belli zaman sınırlamalarının olmadığını ifade etmektedir. Örnek olarak, sinemanın geleneksel kullanılışını düşünelim. İnsanların film izlemek için belirli bir sinemadaki, belirli saatte yapılan gösterime gitmeleri gerekmektedir. Eğer o anda film herhangi bir yerde gösterilmiyorsa beklemek zorunda kalacaklardır. Benzer şekilde gazetenin geleneksel kullanımında, o günün sabahında gazetesini alan ve dünün haberlerini okuyan kişi, o gün olan olayları okumak için yarının gazetesini beklemek zorundadır. Ya da televizyondan hava durumunu öğrenmek isteyen kişi, televizyonların hava durumunu yayınladığı saati takip etmelidir.
Soru 80
Yeni medyanın kullanıcıya sağladığı en önemli olanak olan etkileşimi belirleyen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İleti içeriği üzerindeki kontrolü
B
İleti içeriğinin yapısı
C
İleti içeriğinin sunum biçimi
D
İleti içeriğinin kaynağı
E
İleti içeriğinin sunulduğu oluk
Açıklama:
Etkileşim, yeni medya ürünlerinin kullanıcıya sağladığı önemli olanaklardan biridir. Geleneksel medya ile kurduğu ilişkide alıcının tercih hakkı sadece gönderilen iletiyi alıp almamak ile sınırlıdır. Yani alıcı bir gazeteyi ya okur ya da okumaz, bir filmi ya izler ya da izlemez. Ama yeni medyanın etkileşim özelliği ile alıcının mesaj üzerinde, yani kendisine
sunulan film, haber, program benzeri içerikler üzerinde kontrolü artmıştır.
sunulan film, haber, program benzeri içerikler üzerinde kontrolü artmıştır.
Soru 81
Medyanın bir alanında faaliyet gösteren bir medya şirketinin, kendisine ham madde sağlayan bir şirket ile ya da kendi ürününün insanlara ulaşmasını sağlayan bir şirket ile birleşmesi nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Dikey birleşme
B
Yatay birleşme
C
Çapraz birleşme
D
Çoklu birleşme
E
Yoğun birleşme
Açıklama:
Dikey Birleşme: Medyanın bir alanında faaliyet gösteren bir medya şirketinin, kendisine ham madde sağlayan bir şirket ile ya da kendi ürününün insanlara ulaşmasını sağlayan bir şirket ile birleşmesi ya da onu satın alması dikey birleşmedir. Örnek olarak bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kağıt sağlayan şirketi satın alması verilebilir. Ya da yine bir gazete sahibi şirketin, gazetenin dağıtımını yapan şirket ile birleşmesi dikey birleşmedir.
Soru 82
Maxwell McCombs ve Donald L. Shaw’ın son şeklini verdiği Gündem Belirleme kuramına göre, medya halka “ne düşüneceğini” söylemede her zaman başarılı olamasa da neyi sdöylemede başarılı olmaktadır?
Seçenekler
A
Neyi incelemesi gerektiği
B
Ne hakkında düşüneceği
C
Neyin farkında olması gerektiği
D
Neyin gerekli olduğu
E
Geçmiş gerekliliklerin değerlendirilmesi
Açıklama:
İletişimin etkileri üzerine yapılan diğer araştımalarla şekillenen ve Maxwell McCombs ve Donald L. Shaw’ın son şeklini verdiği Gündem Belirleme kuramına göre, medya halka
“ne düşüneceğini” söylemede her zaman başarılı olamasa da, “ne hakkında düşüneceğini” söylemede her zaman etkili olmaktadır (Tekinalp ve Uzun,2009: 125). Yani medyada yer alan haberleri seçerek medya kuruluşları, insanların ne düşüneceğini belirleyemezler, ama ne hakkında düşüneceği üzerinde etkili olabilirler.
“ne düşüneceğini” söylemede her zaman başarılı olamasa da, “ne hakkında düşüneceğini” söylemede her zaman etkili olmaktadır (Tekinalp ve Uzun,2009: 125). Yani medyada yer alan haberleri seçerek medya kuruluşları, insanların ne düşüneceğini belirleyemezler, ama ne hakkında düşüneceği üzerinde etkili olabilirler.
Soru 83
Dünyadaki en etkili medya yapılanmalarından biri olan ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre, medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgilerin geçtiği süzgeçler arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaz?
Seçenekler
A
Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
B
Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
C
Medya izler kitlesinin çıkarları
D
Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
E
Medyanın sahiplerinin çıkarları
Açıklama:
Dünyadaki en etkili medya yapılanmalarından biri olan ABD medyası üzerinde araştırmalar yapan Chomsky’e göre, medyadan kitleye, yani insanlara ulaşan haber ve bilgiler
beş tane süzgeçten geçmektedir:
• Medyanın sahiplerinin çıkarları
• Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
• Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
• Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
• Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası
beş tane süzgeçten geçmektedir:
• Medyanın sahiplerinin çıkarları
• Medyanın gelirini sağlayan reklam verenlerin çıkarları
• Medyaya haber kaynağı olan devlet ve şirketlerin çıkarları
• Medyaya etki edebilecek güçlü grupların çıkarları
• Kapitalizmin düşmanı olarak görülen komünizme karşı antikomünizm (komünizm karşıtlığı) propagandası
Soru 84
Toplumsal dönemlerin sınıflandırılmasında sanayi toplumları ile ilgili sosyal yapı parametresi nedir?
Seçenekler
A
Kurumların güçlenmesi ve şehrin yaygınlaşması
B
Kurumların ayrılması ve şehrin büyüyen gücü
C
Kurumların aynılığı ve şehrin durağanlaşması
D
Kurumların evrimi ve şehrin durağanlaşması
E
Kurumların aynılığı ve şehrin evrimi
Açıklama:
Elektronik çağdan sonra insanlığın iletişim alanında yeni bir çağa geçip geçmediği tartışılan bir konudur. Enformasyon çağı, bilgi çağı, postmodern dönem gibi bir çok isimle
adlandırılan içinde yaşadığımız çağın yüz yıl, hatta elli yıl öncesinden farklı olduğu bir gerçektir. Ama bu farklılığın nedenleri ve sonuçları hakkında bir çok tartışma bulunmaktadır
adlandırılan içinde yaşadığımız çağın yüz yıl, hatta elli yıl öncesinden farklı olduğu bir gerçektir. Ama bu farklılığın nedenleri ve sonuçları hakkında bir çok tartışma bulunmaktadır
Soru 85
Jean Baudrillard’a göre, medya egemenliğindeki bu çağda, anlam ve gerçeklik nasıl yaratılmaktadır?
Seçenekler
A
Anlamların akışıyla
B
İzleyici eğilimleriyle
C
Kaynak amaçlarıyla
D
İmajların akışıyla
E
Anlam akışıyla
Açıklama:
Postmodern Toplum: Modern sonrası dönem anlamına gelen postmodern kelimesi, insanlık tarihinin ilerlemeye dayandığı ve sürekli geliştiği düşüncesine karşı çıkan bir
yaklaşımı anlatmak için kullanılmaktadır. Bu düşünce, beraber yaşayan ve beraber hareket eden insan toplulukları yerine tek başına olan ve dünyayı kendine göre anlayan insanlar haline geldiğimiz düşüncesine dayanmaktadır. İnsanların dünyayı kendilerine göre anlamaları sürecinde iletişim araçları önemli rol oynamaktadır. Önde
gelen postmodernist düşünürlerden Jean Baudrillard’a göre, medya egemenliğindeki bu çağda, anlam ve gerçeklik, televizyon programlarında olduğu gibi imajların akışıyla yaratılmaktadır.
yaklaşımı anlatmak için kullanılmaktadır. Bu düşünce, beraber yaşayan ve beraber hareket eden insan toplulukları yerine tek başına olan ve dünyayı kendine göre anlayan insanlar haline geldiğimiz düşüncesine dayanmaktadır. İnsanların dünyayı kendilerine göre anlamaları sürecinde iletişim araçları önemli rol oynamaktadır. Önde
gelen postmodernist düşünürlerden Jean Baudrillard’a göre, medya egemenliğindeki bu çağda, anlam ve gerçeklik, televizyon programlarında olduğu gibi imajların akışıyla yaratılmaktadır.
Soru 86
Dünya üzerinde farklı ve uzak coğrafyalarda yaşayan insanların ekonomik, siyasi, kültürel bakımdan yakınlaşması, aralarındaki iletişimin, paylaşımın artması” olarak tanımlanan küreselleşmede “yakınlaşma” kavramının itici gücü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasal ve ekonomik gelişmeler
B
Ekonomik ve teknolojik gelişmeler
C
Teknolojik ve siyasal gelişmeler
D
Kültürel ve teknolojik gelişmeler
E
Kültürel ve siyasal gelişmeler
Açıklama:
Soruda, küreselleşmenin tanımı doğrultusunda “yakınlaşma” kavramının itici gücünün ne olduğu sorulmaktadır. Küreselleşmek kelimesinin sözlükteki açıklaması “Dünya milletlerini ekonomi, siyaset ve iletişim bakımlarından birbirine yaklaşmaya ve bir bütün olmaya götürmek (TDK,2012).” tir. Bu tanımıyla küreselleşme, dünya üzerinde farklı ve uzak coğrafyalarda yaşayan insanların ekonomik, siyasi, kültürel bakımdan yakınlaşması, aralarındaki iletişimin, paylaşımın artmasıdır. Farklı coğrafyalarda birbirlerinden uzak yaşayan insanların yakınlaşması birden olan bir durum değildir. Zaman içinde yaşanan ekonomik ve teknolojik gelişmeler bu yakınlaşmaların artmasını sağlamıştır. Sorunun çözümünde küreselleşmenin tanımı bilinmeli ve bu tanımdaki kavramlar birbirinden ayırt edilmelidir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi İkinci küreselleşmenin sonuçlarındandır?
Seçenekler
A
Emperyalizm
B
Küreselleşme
C
Kapitalizm
D
Sömürgecilik
E
Post Kapitalizm
Açıklama:
sanayinin gelişmesiyle ve teknolojik imkanların artmasıyla, farklı coğrafyalarda yaşayan ülkeler arasındaki özellikle ekonomik ilişkiler eskisine göre daha yoğun yaşanmaya başlamıştır. Sanayinin gelişmesi ve üretimin artması, bazı ülkelerin sınırları dışına çıkarak ham madde ve ürettiği ürünleri satacak pazar arayışına neden olmuştur. Dengeli olmayan bu karşılıklı ilişkide sanayi olarak gelişmiş Avrupa ülkeleri, sanayi olarak gelişmemiş diğer ülkeleri ham madde kaynağı ve pazar olarak kullanmaya başladılar. Ekonomik ilişkilerin yoğunlaşması iletişimin ve kültürel paylaşımların artmasına yol açmıştır. Bu gelişmelerin sonucunda Emperyalizm ön plana çıkmıştır. Sorunun çözümünde küreselleşme sürecinin evreleri dolaysıyla sonuçları bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeye ilişkin yapılan tartışmalarda “Aşırı Şüphecilerin” görüşlerini ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Ulus devletlerin önemini yitirmiş olması ve ticaretin artık devletlerin sınırlarına ve koydukları kurallara göre şekillenmemesi
B
Küreselleşme ile ulusların içinde ve uluslararası düzeyde daha önce kurulmuş sınırların artık olmaması
C
Ulus devletler ve bu devletlerdeki ulusal hükumetlerin küreselleşen ekonominin düzenlenmesinde önemli rol oynaması
D
Küreselleşmenin ulus devletleri güçsüzleştirdiği düşüncesine karşı çıkmaları
E
Savaşların silahlarla ve cephede değil, üretim ve satış kanalları ile yapılması
Açıklama:
Soruda küreselleşmeye ilişkin yapılan tartışmalarda “Aşırı Şüphecilerin” görüşlerinin ne olduğu sorulmaktadır. Şüpheciler, Aşırı Küreselleşmecilerin geneli tarafından benimsenen küreselleşmenin ulus devletleri güçsüzleştirdiği düşüncesine karşı çıkmaktadırlar. Onlara göre, ulus devletler ve bu devletlerdeki ulusal hükumetler, yani yöneticiler küreselleşen ekonominin düzenlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Sorunun çözümünde küreselleşme düşüncelerine ilişkin sınıflandırmalar bilinmeli ve birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 89
- Devamlılık sağlama
- Eğlendirme
- Harekete geçirme
- Karşılıklı bağ kurma
- Destek sağlama
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
II, III ve V
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III ve V
Açıklama:
Soruda medyanın işlevleri sorulmaktadır. McQuail medyanın işlevlerini şöyle özetlemektedir: Enformasyon sağlama, Karşılıklı bağ kurma, Devamlılık sağlama, Eğlendirme, Harekete geçirme Sorunun çözümünde medyanın işlevleri bilinmeli ve birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 90
Bireyin medyayı kullanma alışkanlıklarının kayıt altına alınarak, ona özel içerikler hazırlanabilmesi yeni medyanın aşağıda belirtilen hangi özelliği ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Eşzamansızlık
B
Kitlesizleştirme
C
Ulaşabilirlik
D
Etkileşim
E
İnternete bağlı olma
Açıklama:
Soruda verilen özelliğin yeni medyanın hangi özelliğine ilişkin olduğu sorulmaktadır. Yeni medya ile kurulan ilişkide bireye kitleden ayrı olarak da iletiler sunulabilmektedir. Bireyin medyayı kullanma alışkanlıkları kayıt altına alınarak ona özel içerikler hazırlanabilmektedir. Örneğin İnternet'teki arama motorları, kullanıcının girdiği siteleri ve incelediği başlıkları türlerine göre ayırıp kaydını tutmaktadır. Sonra bu kayıtlar o arama motorunun sahibi şirket ya da onun bu bilgileri sattığı başka bir şirket tarafından kullanılabilmektedir. Bu şirketler, aldıkları bilgilere göre kullanıcıya özel reklamlar hazırlamakta ya da kullanıcıyı ilgileneceğini düşündükleri başka içeriklere yönlendirmektedirler. Böylece her bireye özel içerik hazırlanabilmektedir. Sorunun çözümünde yeni medyanın özellikleri bilinmeli ve birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 91
Aşağıda belirtilen medya araçlarından hangisi çift yönlülük özelliğine sahiptir?
Seçenekler
A
Gazete
B
Sinema
C
Sosyal medya
D
Televizyon
E
Radyo
Açıklama:
Soruda verilen araçlarının hangisinin çift yönlü bir iletişim biçimine sahip olduğu sorulmaktadır. İletişimin çift yönlü olabilmesi için kaynak ve hedefin aynı iletişim kanalı üzerinde yer değiştirmesi gerekmektedir. Geleneksel iletişim araçları olan gazete, sinema, televizyon ve radyo gibi iletişim araçları tek yönlü bir iletişim özelliğine sahiptir. Yeni iletişim araçlarından İnternet ve onun bir uygulaması olan sosyal medya ise çift yönlü bir iletişim biçimine sahiptir. Sorunun çözümümde geleneksel medya ve yeni medyanın özellikleri bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 92
Bir X televizyon kanalına sahip şirketin kendisine içerik sağlayan (farklı televizyon programları üreten ) bir yapım şirketini satın alması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Yatay birleşme
B
Dikey birleşme
C
Yatay büyüme
D
Çapraz genişleme
E
Sahiplik yoğunlaşması
Açıklama:
Soruda verilen örneğin medyada hangi yoğunlaşma türüne ilişkin olduğu sorulmaktadır. Medyanın bir alanında faaliyet gösteren bir medya şirketinin, kendisine ham madde sağlayan bir şirket ile ya da kendi ürününün insanlara ulaşmasını sağlayan bir şirket ile birleşmesi ya da onu satın alması dikey birleşmedir. Örnek olarak bir gazeteye sahip olan şirketin kendisine kağıt sağlayan şirketi satın alması verilebilir. Ya da yine bir gazete sahibi şirketin, gazetenin dağıtımını yapan şirket ile birleşmesi dikey birleşmedir. Sorunun çözümünde medyada yoğunlaşma türleri bilinmeli ve verilen örneğin bu kavrama ilişkin bir örnek olduğu çıkarımında bulunulmalıdır.
Soru 93
Medyanın halka “ne düşüneceğini” değil “ne hakkında düşüneceğini” söylemesi aşağıdaki iletişim kuramlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Gündem belirleme kuramı
B
Kullanımlar ve doyumlar kuramı
C
İki aşamalı akış kuramı
D
Sessizlik sarmalı kuramı
E
Yetiştirme kuramı
Açıklama:
Soruda verilen açıklamanın hangi iletişim kuramına ait olduğu sorulmaktadır. Gündem Belirleme kuramına göre, medya halka “ne düşüneceğini” söylemede her zaman başarılı olamasa da, “ne hakkında düşüneceğini” söylemede her zaman etkili olmaktadır Yani medyada yer alan haberleri seçerek medya kuruluşları, insanların ne düşüneceğini belirleyemezler, ama ne hakkında düşüneceği üzerinde etkili olabilirler. Sorunun çözümünde günden belirleme kuramı bilinmelidir.
Soru 94
Noam Chomsky’ye göre medyanın ana görevlerinden en önemlisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Eğitme
B
Harekete geçirme
C
Propaganda
D
Haber verme
E
Eğlendirme
Açıklama:
Amerikalı dilbilimci Noam Chomsky’ye göre medyanın ana görevlerinden en önemlisi propagandadır. Ona göre medya kasıtlı bir şekilde propaganda aracı olarak kullanılmaktadır ve egemenlik ile emperyalizmi desteklemektedir
Soru 95
Sanayi toplumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?
- Sanayi toplumunda teknoloji; makine gücü, elektrik, petrol, nükleer güçten oluşur
- Sanayi toplumunun yerleşim şekli mega şehirlerdir
- Sanayi toplumunda sosyal yapı karmaşık işbölümü, ve ekonomi, askeri ve dini yapılara dayanır
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Soruda sanayi toplumuna ilişkin teknoloji, yerleşim şekli ve sosyal yapıya ifadeler verilmekte ve bu ifadelerden hangi/hangilerinin sanayi toplumuna ilişkin olduğu sorulmaktadır. Sanayi toplumunda teknoloji; makine gücü, elektrik, petrol, nükleer güçten oluşur. Sanayi toplumunda nüfusun çoğunluğu şehirlerde yaşamaktadır ve sosyal yapı karmaşık işbölümü, ve ekonomi, askeri ve dini yapılara dayanır. Sorunun çözümünde toplum çeşitleri bilinmeli ve birbirinden ayırt edilebilmelidir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
Sömürgecilik
B
Coğrafi keşifler
C
Sanayi Devrimi
D
İletişim Devrimi
E
SSCB'nin yıkılması
Açıklama:
1490'lardaki Birinci Küreselleşmenin sonucu sömürgeciliktir. Diğer şıklar küreselleşmedeki itici faktörlerdendir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi 1890'lardaki İkinci Küreselleşme'nin itici gücüdür?
Seçenekler
A
Coğrafi keşifler
B
Sanayi Devrimi
C
İletişim devrimi
D
Çok uluslu şirketler
E
SSCB'nin yıkılması
Açıklama:
İkinci küreselleşmenin itici faktörü 1890'larda gelişen Sanayi Devrimi'dir.
Soru 98
Aşağıdaki gruplardan hangisi küreselleşme kavramının abartıldığını ve yeni bir şey olmadığını düşünmektedir?
Seçenekler
A
Aşırı küreselleşmeciler
B
Kararsızlar
C
Şüpheciler
D
Dönüşümcüler
E
Küreselleşme karşıtları
Açıklama:
Şüpheciler, “küreselleşme” kavramının abartıldığını ve yeni bir şey olmadığını düşünmektedirler. Yani onlara göre ticari ilişkiler daha önceki yüzyıllarda oluştuğu şekilde işlemektedir. Farklılaşan tek şey uluslar arasındaki etkileşimin yoğunluğunun artmasıdır.
Soru 99
Aşağıdaki gruplardan hangisi devletlerin çok uluslu şirketler karşısında güçlü ya da güçsüz olmadığını savunur?
Seçenekler
A
Aşırı küreselleşmeciler
B
Kararsızlar
C
Şüpheciler
D
Dönüşümcüler
E
Küreselleşme karşıtları
Açıklama:
Dönüşümcülere göre devletler de çok uluslu şirketler karşısında güçsüz ya da daha güçlü değillerdir. Sadece değişen her şey gibi devletlerin ve hükümetlerin yapısı da değişmektedir.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi iletişimin dört temel ögesinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaynak
B
İleti
C
Ortam
D
Hedef
E
Gürültü
Açıklama:
Medya iletişimin temel öğelerinden biridir. En basit anlamıyla iletişim, bir kaynaktan çıkan bir mesajın, yani bir iletinin, belirli bir ortamdan geçerek bir hedefe ulaşmasıdır. Yani iletişimin en basit halinde dört temel öğesi vardır: Kaynak, İleti, Ortam, Hedef
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi gelen iletiye belirli bir tepki veren kişi ya da gruptur?
Seçenekler
A
Hedef
B
Kaynak
C
İleti
D
Gürültü
E
Ortam
Açıklama:
Hedef, kaynağın iletiyi ulaştırmayı amaçladığı ve gelen iletiye belirli bir tepki veren kişi ya da gruptur.
Soru 102
Medyanın hangi işlevi iyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmayı sağlar?
Seçenekler
A
Devamlılık sağlama
B
Eğlendirme
C
Enformasyon sağlama
D
Karşılıklı bağ kurma
E
Harekete geçirme
Açıklama:
İyi ve hoş vakit geçirtmek, günlük sıkıntılardan uzaklaştırmayı sağlayan eğlendirme işlevidir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyanın ortaya çıkmasını sağlayan teknolojik değişimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Uydu teknolojisi
B
Fiber optik ağlar
C
Televizyon
D
Sayısallaşma
E
Internet
Açıklama:
1960’lardan sonra gelişmeye başlayan teknolojik yeniliklerle medyanın ve dolayısıyla iletişimin yapısı da değişmeye başlamıştır. Bu teknolojik yenilikler özellikle son otuz yıldır dünya çapında etkili olmaktadır. Yeni medyanın da ortaya çıkmasını sağlayan teknolojik değişim ve yeniliklerin öne çıkanları şunlardır:
• Uydu teknolojisi
• Fiber optik ağlar
• Bilgisayar
• Sayısallaşma
• İnternet
• Uydu teknolojisi
• Fiber optik ağlar
• Bilgisayar
• Sayısallaşma
• İnternet
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi yeni medyada belli bir zaman sınırlaması olmadığını ifade eder?
Seçenekler
A
Sayısallık
B
Etkileşim
C
Kitlesizleştirme
D
Eşzamansızlık
E
Ulaşılabilirlik
Açıklama:
Eşzamansızlık, yeni medya ile kurulan ilişkide eş zamanlı olmanın gerekmediğini anlatan kavramdır. Yani insanların geleneksel medya ile kurdukları ilişkide olduğu gibi belli zaman sınırlamalarının olmadığını ifade etmektedir.
Soru 105
Bir televizyon kanalının başka bir televizyon kanalını satın alması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Gündem belirleme
B
Propaganda
C
Çapraz büyüme
D
Dikey büyüme
E
Yatay büyüme
Açıklama:
Medyanın bir alanında faaliyet gösteren medya şirketlerinin, yine aynı alanda büyümesi yatay büyüme olarak adlandırılmaktadır.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin etkilerinin yoğun olarak görüldüğü ve sonuçlarının tartışıldığı alanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomi
B
Kültür
C
Siyaset
D
Teknoloji
E
Din
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘Küreselleşme’ bölümüne bakınız.
Küreselleşmenin etkileri başta ekonomi olmak üzere kültür, siyaset ve teknoloji alanlarında görülmekte ve sonuçları tartışılmaktayken din alanı bu denli bir etki ve tartışmaya dahil olmamıştır.
Küreselleşmenin etkileri başta ekonomi olmak üzere kültür, siyaset ve teknoloji alanlarında görülmekte ve sonuçları tartışılmaktayken din alanı bu denli bir etki ve tartışmaya dahil olmamıştır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ülkeler arası haber ve enformasyon akışı hızlanmıştır
B
II. Dünya Savaşı’nın ardından başlamıştır
C
Tüketim kültürü yerleşmiştir
D
Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir
E
Uluslararası ticaret yaygınlaşmıştır
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘Küreselleşme’ bölümüne bakınız.
Küreselleşme, 1980’lerle birlikte önce ekonomi alanında görülen gelişmeler neticesinde ortaya çıkmış bir kavramdır.
Küreselleşme, 1980’lerle birlikte önce ekonomi alanında görülen gelişmeler neticesinde ortaya çıkmış bir kavramdır.
Soru 3
Coğrafi olarak sınırları ortadan kaldıran ve birçok yönden küreselleşmeye büyük katkı sağlayan iletişim teknolojisi hangisidir?
Seçenekler
A
Radyo
B
Televizyon
C
İnternet
D
Fotoğraf Makinesi
E
Telefon
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘Küreselleşme’ bölümüne bakınız.
Günümüzde özellikle enformasyonun dünyanın her köşesine dağıtılmasında ve kişilerin bu bilgilere erişmelerinde internetin etkisi büyüktür. Coğrafi sınır tanımayan internet sayesinde dünyanın dört bir yanına ulaşılabilmektedir.
Günümüzde özellikle enformasyonun dünyanın her köşesine dağıtılmasında ve kişilerin bu bilgilere erişmelerinde internetin etkisi büyüktür. Coğrafi sınır tanımayan internet sayesinde dünyanın dört bir yanına ulaşılabilmektedir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haber kriterlerinden biridir?
Seçenekler
A
Çatışma ögesinin kesin olarak bulunmaması
B
Anlaşılmasının son derece güç olması
C
Sadece Avrupa ve ABD ile ilgili olması
D
Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması
E
Uluslararası çıkar çatışmalarından bağımsız olması
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘Uluslararası Haberleşme’ bölümüne bakınız.
Uluslararası haber kriterlerinden biri, haberin yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olmasıdır.
Uluslararası haber kriterlerinden biri, haberin yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olmasıdır.
Soru 5
Nijerya’daki sel felaketi haberi uluslararası habercilik açısından büyük bir değer taşımazken Londra’daki çok daha küçük ölçekli bir sel baskını uluslararası olarak büyük bir haber değeri taşımaktadır. Bu durum uluslararası haberciliğin sıkça eleştirilen hangi yönüyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Haber akışının gelişmiş ülkelerden az gelişmiş ülkelere doğru olması
B
Haber akışının batıdan doğuya doğru olması
C
Haber akışının gelişmiş ülkelerden yoksul ülkelere doğru olması
D
Haber akışının gelişmekte olan ülkelerden gelişmemiş olan ülkelere doğru olması
E
Haber akışının güneyden kuzeye doğru olması
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘Uluslararası Haberleşme’ bölümüne bakınız.
Bu durumda bahsedilen ve sıkça eleştirilen uluslararası haberciliğin ‘haber akışının gelişmiş ülkelerden az gelişmiş ülkelere doğru olması’ özelliğidir.
Bu durumda bahsedilen ve sıkça eleştirilen uluslararası haberciliğin ‘haber akışının gelişmiş ülkelerden az gelişmiş ülkelere doğru olması’ özelliğidir.
Soru 6
İki Kutuplu Dünya Düzeni’nin yıkılması ve Soğuk Savaş’ın sona ermesi uluslararası haberciliği ne şekilde etkilemiştir?
Seçenekler
A
Haberlerin ülkeler arası akışı yavaşlamıştır
B
Yerelleşme ve yerel haberler önem kazanmıştır
C
Haberler son derece politize hale gelmiştir
D
Haberlerde depolitizasyon görülmeye başlanmıştır
E
Ajanslar arası haber savaşları başlamıştır
Açıklama:
Bu Sorunun Yanıtı İçin Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘İletişim Teknolojileri ve Değişen Dış Haberler’ bölümüne Bakınız.
Soğuk Savaş ve İki Kutuplu Dünya Düzeni’nin yıkılması sonucunda ideolojikleşmiş ve son derece politize olan dış haberler yerini magazinel ve depolitize habercilik anlayışına bırakmıştır.
Soğuk Savaş ve İki Kutuplu Dünya Düzeni’nin yıkılması sonucunda ideolojikleşmiş ve son derece politize olan dış haberler yerini magazinel ve depolitize habercilik anlayışına bırakmıştır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Küyerelleşme kavramına ait doğru bir tanımdır?
Seçenekler
A
Küreselin yerele baskınlığı
B
Yerelin küresele bağımlılığı
C
Küresel ve yerelin içiçeliği
D
Küresel - yerel çatışması
E
Yerelin küreseli reddetmesi
Açıklama:
Bu Sorunun Yanıtı İçin Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘İletişim Teknolojileri ve Değişen Dış Haberler’ bölümüne Bakınız.
Küyerelleşme kavramı ‘Glocalization’, küreselin yerelle, yerelin de küreselle iç içeliğine - küreselin yerelleşmesi ve yerelin küreselleşmesi - dikkat çeker.
Küyerelleşme kavramı ‘Glocalization’, küreselin yerelle, yerelin de küreselle iç içeliğine - küreselin yerelleşmesi ve yerelin küreselleşmesi - dikkat çeker.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası bir haber ajansıdır?
Seçenekler
A
DHA
B
AA
C
NYT
D
WP
E
AFP
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için küresel haber ağları ünitesi’nin ‘Uluslararası Haber Ajansları’ bölümüne bakınız.
Agence France Presse (AFP), uluslararası bir haber ajansıdır.
Agence France Presse (AFP), uluslararası bir haber ajansıdır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisinde haber ajanslarının diğer medya kuruluşlarından farkı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak
B
Yazılı, görsel ve işitsel haberler üretmek
C
Haber malzemeleri toplamak
D
Habercileri yetiştirmek
E
Haberleri yorumlamak
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için küresel haber ağları ünitesi’nin ‘Haber Ajansları’ bölümüne bakınız.
Haber ajanslarının diğer kuruluşlardan ayıran fark toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmasıdır. Haber ajansları, gazete, dergi, televizyon, radyo vb. leri için birer kaynak konumundadırlar.
Haber ajanslarının diğer kuruluşlardan ayıran fark toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmasıdır. Haber ajansları, gazete, dergi, televizyon, radyo vb. leri için birer kaynak konumundadırlar.
Soru 10
Aşağıdakilerdan hangisi küresel medya şirketlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Disney
B
TimeWarner
C
Bertelsmann
D
Viacom
E
RAI
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için küresel haber ağları ünitesi’nin ‘Küresel Televizyonlar’ bölümüne bakınız.
RAI İtalya Devlet Televizyonu’nun kısaltmasıdır ve küresel bir medya şirketi değildir.
RAI İtalya Devlet Televizyonu’nun kısaltmasıdır ve küresel bir medya şirketi değildir.
Soru 11
Küreselleşme lehinde olanlar dünyayı nasıl görmektedir?
Seçenekler
A
Köy
B
Şehir
C
Kıta
D
Kasaba
E
Mahalle
Açıklama:
Küreselleşme lehinde olanlar dünyayı küçük bir köy gibi görmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 12
Küreselleşme en belirgin olarak hangi alan görülmüştür?
Seçenekler
A
Siyasi
B
Ekonomi
C
Kültür
D
Eğitim
E
Spor
Açıklama:
Küreselleşmenin en belirgin hali dünyadaki ticaretin artmasıyla ekonomi alanında görülmüştür. Doğru cevap B'dir.
Soru 13
Aşağıdaki maddelerden hangisi küreselleşmenin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ticaret liberal hale gelmiştir.
B
İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır.
C
Dijital bir devrim yaşanmıştır.
D
Ekonomi bağlamında ticaret yerel düzeyde kalmıştır.
E
Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
Açıklama:
Küreselleşme ile birlikte ticaret uluslararası bir boyut kazanmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 14
Dünyayı küresel bir köy haline getiren iletişim teknolojileri haberciliğe hangi unsuru eklemiştir?
Seçenekler
A
Zaman
B
Mekan
C
Hız
D
Sermaye
E
Kültür
Açıklama:
Dünyayı küresel bir köy haline getiren iletişim teknolojileri haberciliğe hız unsurunu eklemiştir.
Soru 15
I-) Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
II-) Çatışma öğesi bulunması,
III-) Anlaşılmasının güç olmaması,
IV-) Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Yukarıdaki maddelerden hangi/hangileri uluslararası haberin kriterleri arasında yer alır?
II-) Çatışma öğesi bulunması,
III-) Anlaşılmasının güç olmaması,
IV-) Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Yukarıdaki maddelerden hangi/hangileri uluslararası haberin kriterleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
Yalnızca III
C
I,II;IV
D
II,III
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Maddelerin hepsi uluslararası haberin kriterleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 16
Sömürgeci ülkeler olarak adlandırılan İngiltere, Fransa gibi ülkelere karşı Üçüncü Dünya Ülkeleri, hangi ülkeyi haberin serbestçe dolaşımı konusunda desteklemiştir?
Seçenekler
A
Rusya
B
Almanya
C
İspanya
D
ABD
E
Japonya
Açıklama:
Sömürgeci ülkeler olarak adlandırılan İngiltere, Fransa gibi ülkelere karşı Üçüncü Dünya Ülkeleri, Amerikayı haberin serbestçe dolaşımı konusunda desteklemiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 17
Küreselleşme, uluslararası haber içeriğini çok yönlü ve karmaşık şekilde etkilemiştir. Bu etki kaç boyutta olmuştur?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Küreselleşme, uluslararası haber içeriğini çok yönlü ve karmaşık şekilde etkilemiştir. Bu etki üç boyutta olmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 18
Hangi kuruluş tarafından 1953 yılında yaptığı tanımda haber ajanslarının görev ve sorumlulukları ve işlevleri genel hatlarıyla belirtilmiştir?
Seçenekler
A
UNESCO
B
IMF
C
BM
D
UNICEF
E
WHO
Açıklama:
UNESCO. Doğru cevap A'dır.
Soru 19
Aşağıdaki maddelerden hangi/hangileri haber ajanslarının temel işlevleri arasında yer alır?
I-) Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak,
II-) Haber üretmek,
III-) Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
I-) Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak,
II-) Haber üretmek,
III-) Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
Yalnızca II
C
I,II
D
II,III
E
I,II,III
Açıklama:
Haber ajanslarının üç temel işlevi vardır. Doğru cevap E'dir.
Soru 20
Reuters Ajansı nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Berlin
B
Londra
C
Zürih
D
New York
E
Roma
Açıklama:
Reuters, Londra'da kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.
Soru 21
“Dünyadaki tüm insanların toplumsal, kültürel ve ekonomik alanlarda birbirleriyle yoğun bir iletişim ve etkileşim sürecine girmelerinin kaçınılmazlığını ifade eden bir olgu.”
Yukarıda bahsedilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsedilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Popülerleşme
B
Evrensel etkileşim
C
Küreselleşme
D
Global vizyon
E
Ortak adım
Açıklama:
Ülkeler ve insanlar arasında toplumsal, kültürel, ticari, ekonomik ve siyasal değişimler bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle küresel bir boyut kazanmıştır. Küreselleşme kavramı, dünyadaki tüm insanların toplumsal, kültürel ve ekonomik alanlarda birbirleriyle yoğun bir iletişim ve etkileşim sürecine girmelerinin kaçınılmazlığını ifade eden bir olgudur. Küresellik dünyayı tek bir yer olarak kavrayan yeni bir bilincin şekillenmesini kapsamaktadır. A, B, D ve E seçeneklerinin soru kökünde verilen tanımla bir ilişkisi bulunmamaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 22
I- Ülkeler, insanlar, kurumlar ve şirketler arasındaki uzaklıkları kısaltmaktadır.
II- İşsizliği ve ülkeler arasındaki gelir dağılımındaki eşitsizliği arttırmaktadır.
III- Kültürel anlamda tek tipleşmeyi gerçekleştirmektedir.
IV- Küreselleşme lehinde olanlar alehinde olanlardan sayıca fazladır.
V- Kültürel bir heterojenleşme yaşanmaktadır.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri “küreselleşme” kavramıyla ilgili doğru bilgiyi ifade etmektedir?
II- İşsizliği ve ülkeler arasındaki gelir dağılımındaki eşitsizliği arttırmaktadır.
III- Kültürel anlamda tek tipleşmeyi gerçekleştirmektedir.
IV- Küreselleşme lehinde olanlar alehinde olanlardan sayıca fazladır.
V- Kültürel bir heterojenleşme yaşanmaktadır.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri “küreselleşme” kavramıyla ilgili doğru bilgiyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
I- II- IV
B
I- II- III
C
II- III- V
D
I- II - V
E
II- III- IV
Açıklama:
Küreselleşme ülkeler, insanlar, kurumlar ve şirketler arasındaki uzaklıkları kısaltmaktadır. İşsizliği ve ülkeler arasındaki gelir dağılımındaki eşitsizliği arttırmaktadır. Kültürel anlamda tek tipleşmeyi gerçekleştirmektedir. Ancak IV numaralı maddeye dair bir bilgi bulunmamaktadır ve V numaralı maddede doğruyu yansıtmamaktadır. Tüm dünyada insanlar aynı teknolojilere, aynı marka kıyafetlere, arabalara, dizilere, filmlere, müziklere ilgi duymaktadır. Kültürel bir homojenleşme yaşanmaktadır. Bu yüzden I- II- III numaralı maddeler doğrudur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 23
I- Üretim kültürü yerleşmiştir.
II- Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
III- Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
IV- Dijital bir devrim yaşanmıştır.
V- İki kutuplu dünya anlayışı hakim olmuştur.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri küreselleşmenin genel özellikleri arasında yer alır?
II- Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
III- Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
IV- Dijital bir devrim yaşanmıştır.
V- İki kutuplu dünya anlayışı hakim olmuştur.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri küreselleşmenin genel özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I- II- IV
B
I- II- III
C
II- III- V
D
I- II - V
E
II- III- IV
Açıklama:
Küreselleşmenin genel özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz: Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.İnternet yeni bir küresel mekân ve özgürlük alanı ve ekonomik pazar olarak kullanılmaya başlamıştır.Tüketim kültürü yerleşmiştir.Ticaret liberal hale gelmiştir. İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır. Kaynakların üretimi, dağıtımı ve tüketimi küresel bir ölçeğe ulaşmıştır. Bilgi ve iletişim teknolojileri her alanda kullanılmaya başlanmıştır. Dijital bir devrim yaşanmıştır.Ekonominin uluslararası hale gelmiş, uluslararası ticaret yaygınlaşmıştır. Sistemin kendisine ait ve kendini doğrulayan bir teknoloji üretimi oluşmuştur. Şehirleşme ve şehirli hayatı tarzı hızla ilerlemektedir. I ve V numaralı maddeler küreselleşmenin genel özellikleri arasında yer almaz. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
“İçerdiği veriler nedeniyle tüm dünyayı ilgilendiren, etkileyen, iletişim teknolojisinin dağıtım hızından yararlanarak, kısa sürede dünya ülkelerine yayılan gelişimi, değişimi ve olayları aktaran mesajdır”
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Küresel ileti
B
Global mesaj
C
Evrensel yayın
D
Uluslararası haber
E
Küresel bülten
Açıklama:
A, B, C ve E seçeneklerinin soru kökünde verilen tanımla bir ilgisi bulunmamaktadır. İçerdiği veriler nedeniyle tüm dünyayı ilgilendiren, etkileyen, iletişim teknolojisinin dağıtım hızından yararlanarak, kısa sürede dünya ülkelerine yayılan gelişimi, değişimi ve olayları aktaran mesaj uluslararası haberdir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 25
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi uluslararası haberin kriterleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması
B
Çatışma öğesi bulunması
C
Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması
D
Anlaşılmasının güç olması
E
Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması
Açıklama:
A, B, C ve E seçenekleri uluslararası haberin kriterleri arasında yer alır. Ancak uluslararası haberin anlaşılması kolaydır yani D seçeneğinde verilen ifade yanlıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 26
I- İzleyiciler, uluslararası çapta haberlerin kendi referans çerçevelerine uygun olmasını istemektedirler.
II- Uluslararası habercilikte haber profesyonelleri yerel bakış açılarıyla uyumlu haberler oluşturmaya çalışmaktadırlar.
III- Haber medyası yerel kültürlerin giderek artan küreselleşmesini örneklendirmekten kaçınırlar.
IV- Dünyada olup biten olayların yerel gündemin bir izdüşümü olmasına dikkat edilerek haber yapılmaktadır.
V- Uluslararası haber medyası sadece insanların ilgisini çekecek küresel olayları ele almaktadır.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri haberin küreselleşmesine ilişkin doğru bilgidir?
II- Uluslararası habercilikte haber profesyonelleri yerel bakış açılarıyla uyumlu haberler oluşturmaya çalışmaktadırlar.
III- Haber medyası yerel kültürlerin giderek artan küreselleşmesini örneklendirmekten kaçınırlar.
IV- Dünyada olup biten olayların yerel gündemin bir izdüşümü olmasına dikkat edilerek haber yapılmaktadır.
V- Uluslararası haber medyası sadece insanların ilgisini çekecek küresel olayları ele almaktadır.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri haberin küreselleşmesine ilişkin doğru bilgidir?
Seçenekler
A
I- II- IV
B
I- II- III
C
II- III- V
D
I- II - V
E
II- III- IV
Açıklama:
I- II- IV numaralı maddeler haberin küreselleşmesine ilişkin doğru bilgilerdir. III ve V numaralı maddeler doğru bilgiyi ifade etmemektedir. Günümüzde haber medyası da bir yandan yerel kültürlerin giderek artan küreselleşmesini örneklendirirken, bir yandan da geleneksel olarak ulusal birlik ve kollektif kimlik duygusunun destekleyicisi olarak işlev görmektedir. Uluslararası haber medyasının popüler rıza üretimine katkı sağlayacak şekilde haber yaptığı ve bu üretimin sağlanması için, gerek yerel gerekse insanların ilgisini çekecek küresel olayları ele almaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi haber ajanslarına ilişkin doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Medya kuruluşları haber ajanslarına abone olmaktadırlar
B
Haber ajansları, medya kuruluşlarının haber, bilgi ve görüntü gereksinimini büyük ölçüde karşılar
C
Haber ajansları, haber ve bilgileri belirli bir ücret karşılığı abonelerine aktarmaktadır
D
Bazı özel ve yerel haberlerin dışında, dünya medyasının gündemini haber ajansları belirlemektedir
E
Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde ve Kuzey Amerika'da haber ajanslarının kurulmasında siyasi nedenler belirleyici olmuştur
Açıklama:
A, B, C ve D seçenekleri haber ajanslarına ilişkin doğru bilgilerdir ancak E seçeneği doğru bilgiyi ifade etmemektedir. Avrupa'nın çeşitli ülkelerinde ve Kuzey Amerika'da haber ajanslarının kurulmasında ekonomik nedenler belirleyici olmuştur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 28
Haber ajanslarının diğer medya kuruluşlarından farkı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
B
Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak
C
Haber üretmek
D
Küresel haberleri yayınlamak
E
Yerel haberleri toplamak
Açıklama:
Haber ajanslarının diğer medya kuruluşlarından farkı toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmaktır. Diğer medya kuruluşları haberlerini izleyicisi/dinleyicisi/okuyucusu/takipçisi için üretirken, haber ajanları müşterileri için yapmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi ajansların özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Haberleri tarafsızdır
B
Haber ajanları haberi en kısa sürece hızla abonelerine geçer
C
Yerel haberler dışında, yazı işlerinin günlük çalışma temposunu, ajanslar belirler
D
Yanlış haber geçtiklerinde düzeltmeleri uzun zaman alır
E
Gazetecilerin görevlerinin büyük bir bölümünü üstlenirler
Açıklama:
A, B, C ve E seçenekleri ajansların özellikleri arasında yer alır ancak yanlış haber geçtiklerinde düzeltmeleri uzun zaman almaz. Yanlış haber geçtikleri enderdir, olsa da çok çabuk düzeltilir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 30
I- Birçoğu gazete, radyo ve televizyonlarla ortak oldukları kooperatif özelliği taşımaktadır.
II- Güvenilirliklerinin ve tarafsızlıklarını sürdürmek için kendi ekonomik kaynaklarıyla yetinmek gerektiğinin bilincindedirler.
III- Dış büro ve temsilci sayısının çokluğu nedeniyle kendi kaynaklarından haber alma olanağını artırmışlardır.
IV- Gerek ülke içinde gerek ülke dışında maliyetin çokluğundan dolayı abone sayısı azdır.
V- Amaçları bol ve çeşitli haber vermek değil, az olsa da öz haber vermektir.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri uluslararası haber ajanslarının özellikleri arasında yer alır?
II- Güvenilirliklerinin ve tarafsızlıklarını sürdürmek için kendi ekonomik kaynaklarıyla yetinmek gerektiğinin bilincindedirler.
III- Dış büro ve temsilci sayısının çokluğu nedeniyle kendi kaynaklarından haber alma olanağını artırmışlardır.
IV- Gerek ülke içinde gerek ülke dışında maliyetin çokluğundan dolayı abone sayısı azdır.
V- Amaçları bol ve çeşitli haber vermek değil, az olsa da öz haber vermektir.
Yukarıda verilen maddelerden hangileri uluslararası haber ajanslarının özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I- II- IV
B
I- II- III
C
II- III- V
D
I- II - V
E
II- III- IV
Açıklama:
Uluslararası haber ajanslarının özellikleri şu şekilde sıralanmaktadır: Birçoğu gazete, radyo ve televizyonlarla ortak oldukları kooperatif özelliği taşımaktadır. Güvenilirliklerinin ve tarafsızlıklarını sürdürmek için kendi ekonomik kaynaklarıyla yetinmek gerektiğinin bilincindedirler. Dış büro ve temsilci sayısının çokluğu nedeniyle kendi kaynaklarından haber alma olanağını artırmışlardır. Gerek ülke içinde gerek ülke dışında abone sayısı çok fazladır. Az fakat öz haber değil, bol ve çeşitli haber vermektedirler. Dış yayınları çok çeşitli ve güçlüdür. Çok dilde yayın yapmaktadırlar. Radyo ve televizyonlara özel haber servisi vermektedirler. Çok geniş bir arşive sahip bulunmaktadırlar. İletişim alanında yoğun bir rekabet içinde olduklarından, en yeni ve gelişmiş teknikleri uygulamaktadırlar. Gelişmekte olan ülkelerin ajanslarına teknik ve bilimsel danışmanlık hizmeti vermektedirler. IV ve V numaralı maddeler doğru bilgiyi ifade etmemektedirler. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 31
Aşağıdaki araçlardan hangisinin, küreselleşme üzerinde diğerlerinden daha az etkisi olmuştur?
Seçenekler
A
Televizyon
B
Uydu anteni
C
Telefon
D
Fiber optik
E
İnternet
Açıklama:
Telefonun icadının, diğer seçenekler sunulan araçların sağladığı etkiyle kıyaslandığında, küreselleşme üzerinde daha az etkisi olduğu söylenebilir. Geçmişten bu yana bu gelişmeleri özetleyecek olursak, demir yolları, buharlı gemiler, otomobil ve uçağın icadıyla başlayan süreç dünyayı coğrafi anlamda yakınlaştırmıştır. Sonrasında telekominikasyon maliyetlerinin düşüşüne imkân sağlayan mikroçipler, uydu antenleri, fiber optik teknoloji ve internet bu sefer toplumları yakınlaştırmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 32
İnternetin yaygınlaşması ile birlikte, insanlar günümüzde mesajı yayabilen, enformasyonu hem sağlayan ve dağıtan, hem de kullanan olabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi, mesaj sağlama olgusuna bir örnektir?
Seçenekler
A
Basılı gazete yerine internetten haber okumak
B
Yerli ya da yabancı haber kanallarına kaza videosu yollamak
C
Ünlü bir ressamın eserlerini sosyal medyada paylaşmak
D
Arkadaşlarla görüntülü sohbet etmek
E
Bankaya gitmek yerine telefon bankacılığı kullanmak
Açıklama:
Bilindiği gibi haber kanalları, ihbar hattı adı altında çeşitli telefon numaraları paylaşmakta ve bireyler bu numaralara haber niteliği taşıyan videolar yollayabilmektedir. Bu durum, bireylerin mesaj sağlama olgusuna bir örnektir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası haber kriterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çatışma ögesi içermesi
B
Kolay anlaşılır olması
C
Sıradan insanları konu etmesi
D
Uluslararası çıkar çatışmasını içermesi
E
Yeni meydana gelmiş olması
Açıklama:
Uluslararası haberin kriterleri şöyle sıralanmaktadır:
1. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
2. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması,
3. Çatışma öğesi bulunması
4. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması,
5. Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi
6. Anlaşılmasının güç olmaması,
7. Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
1. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
2. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması,
3. Çatışma öğesi bulunması
4. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması,
5. Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi
6. Anlaşılmasının güç olmaması,
7. Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 34
Uluslararası haberciliğe yönelik temel eleştiri noktalarından biri, haber akışının gelişmiş ülkelerden az gelişmişlere doğru olmasıdır. Bu kapsamda, aşağıdaki ülkelerden hangisinde gerçekleşen bir gelişmenin, diğerlerinden daha az gündeme geleceği söylenebilir?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
Almanya
C
Çin
D
Etiyopya
E
Singapur
Açıklama:
Etiyopya, diğer seçeneklerde sunulan ülkelerden çok daha az gelişmiş olduğundan, burada yaşanan bir gelişmenin, uluslararası habercilik açısından gündemde daha az yer alacağı söylenebilir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdaki haber örneklerinden hangisinin, küreselleşmenin uluslararası haber içeriğini etkilemesi olgusu kapsamında diğerlerinden daha az gündem yaratması beklenir?
Seçenekler
A
İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden ayrılma referandumu
B
Prens Harry ve Meghan Markle'ın kraliyet ailesinden ayrılması
C
Tesla'nın piyasaya çıkacak yeni arabası
D
Amerika-İran arasında yaşanan gelişmeler
E
Afrika'daki bebek ölüm oranlarındaki değişim
Açıklama:
Küreselleşme, uluslararası haber içeriğini çok yönlü ve karmaşık şekilde etkilemiştir. Bu etki üç boyutta olmuştur. İlk boyutu, uluslararası haber içeriğinin depolitizasyona uğraması ve bunun az gelişmiş ülkeler ve gelişmiş ülkeler açısından farklılığıdır. İkinci boyut ise, uluslararası haber içeriğini belirleyen önemli etmenlerden biri olarak ekonomik determinizmdir. Üçüncü boyut ise, uluslararası haberi daha geniş bir izleyici kitlesiyle buluşturma hedefine yönelik olarak uygulanan yerelleştirme süreçleri olarak adlandırılan küyerelleşmedir. Bu kapsamda, Afrika'daki bebek ölüm oranlarındaki değişimin, diğer seçeneklerde sunulan gelişmelerden daha az yer tutacağı söylenebilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisinin, küresel haber ajanslarının kurulmasında etkisi diğerlerinden daha fazla etkisi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Siyaset
B
Din
C
İnsan hakları
D
Ekonomi
E
Eğitim
Açıklama:
Haber ajanslarının kurulmasına ön ayak eden tarihsel sürece göz atarsak, elle yazılmış ticari haber mektupları, yine elle çoğaltılarak ortalıkta dolaşmaktaydı. Ticaret ve sermaye âleminde iyi ve zamanında gelen haber, üretim kadar önem kazanmaya başlamıştı. Dolayısıyla hızla habere ulaşmak için bedel ödemeye hazır çevreler belirmiştir ve bunların sayısı arttıkça, haberin daha geniş alanlara yayılmasının da kar getirici bir girişim olabileceği fark edilmiştir. Bu süreçte de haber ajansı adı verilen kurumlara ihtiyaç duyulmuş ve haber ajansları kurulmuştur. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi, bir haber ajansının işlevselliğini ortaya koyan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Günlük üretilen fotoğraf sayısı
B
Kaç farklı dilde haber ürettiği
C
Haberci bulundurduğu ülke sayısı
D
Yıllık abonelik geliri
E
Doğrudan ulaştığı birey sayısı
Açıklama:
Haber ajanslarının işlevselliği, haber, fotoğraf ve video sayısı, abonelik geliri, yayın dili çeşitliliği, haberci bulundurulan ülke sayısı ve personel sayısı bakımından değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, haber ajansları doğrudan bireylere ulaşmak yerine, üretilen haberleri abonelerine satmaktadır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 38
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, küresel haber ajanslarındandır?
Seçenekler
A
CNN, Reuters
B
Associated Press, Anadolu Ajansı
C
Fox, CNBC
D
Anadolu Ajansı, MTV
E
Reuters, Agence France Presse
Açıklama:
Günümüzde hizmet veren birkaç uluslararası haber ajansı şunlardır: Associated Press (AP), Agence France Presse (AFP) ve Reuters. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi küresel televizyon kanallarından biri değildir?
Seçenekler
A
CNN
B
MTV
C
AFP
D
Fox
E
CNBC
Açıklama:
CNN, Fox, MTV, CNBC gibi küresel televizyon kanalları; Associated Press (AP), Agence France Presse (AFP) ve Reuters da, küresel haber ajansları arasındadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi, küresel radyolardan biridir?
Seçenekler
A
MTV
B
VOA
C
CNN
D
CNBC
E
AFP
Açıklama:
BBC ve VOA, küresel radyolardan ikisidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 41
- Ülkeler arasındaki ekonomik, siyasi, sosyal ilişkilerin yaygınlaşması ve gelişmesidir.
- Soğuk Savaş dönemi olarak adlandırılan ideolojik kutuplaşmanın yıkılmasıdır.
- Farklı kültür ve inanca sahip toplumların ilişkilerinin artmasıdır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Verilen öncüllerin hepsi küreselleşmenin tanımlarındandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
B
Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
C
Üretim kültürü yerleşmiştir.
D
Ticaret liberal hale gelmiştir.
E
İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır.
Açıklama:
Üretim değil, tüketim kültürü yerleşmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
- İletişim ve bilgi teknolojisindeki gelişmeler küreselleşme kavramının ortaya çıkmasında önemli bir rol oynamaktadır.
- Küreselleşmenin dinamosu kitle iletişim araçlarıdır.
- İletişim teknolojisinin sağladığı olanaklarla her türlü enformasyon hızla dünya gündemine girebilmektedir.
Seçenekler
A
I, II, III
B
II, III
C
I, II
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Verilen öncüllerin hepsi iletişim teknolojisi ve küreselleşme ilişkisine dair doğru ifadelerdendir. Doğru cevap A'dır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haberin kriterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması
B
Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması
C
Çatışma öğesi bulunması
D
Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakınlığının olmaması
E
Anlaşılmasının güç olmaması
Açıklama:
Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması uluslararası haberin kriterlerindendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 45
- Haberin Depolitizasyonu
- Ekonomik Determizim
- Küreselleşme
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Verilen öncüllerin hepsi iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin haberciliğe etkilerindendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi haber ajanslarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Genelde güvenilir haber iletirler.
B
Haberleri taraflıdır.
C
Haber ajansları haberi en kısa sürede hızla abonelerine geçer.
D
Yerel haberler dışında, yazı işlerinin günlük çalışma temposunu ajanslar belirler.
E
Gazetecilerin görevlerinin büyük bir bölümünü üstlenirler.
Açıklama:
Haber ajanslarının haberleri taraflı değil, tarafsızdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Dünyadaki haber ajanslarının en eskisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anadolu Ajansı
B
Associated Press
C
Agence France Press
D
Reuters
E
ITAR-TASS
Açıklama:
Associated Press dünyadaki haber ajanslarının en eskisidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
24 saat haber yayıncılığına başlayan ilk televizyon kanalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
BBC
B
RTL
C
RAI
D
CNN
E
FOX
Açıklama:
24 saat haber yayıncılığına başlayan ilk televizyon kanalı CNN'dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 49
Haber kaynağı olarak tercih edilen radyo kanallarının başında aşağıdakilerden hangisi gelmektedir?
Seçenekler
A
BBC
B
VOA
C
Sputnik
D
FOX
E
SKY
Açıklama:
Haber kaynağı olarak tercih edilen radyo kanallarının başında tarafsızlığı ile bilinen kısa adı BBC Radyo olan İngiliz Radyo Televizyon Kurumu British Broadcasting Corporation’ın radyosudur. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
- Yahoo
- Yandex
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Verilen öncüllerin hepsi istediğimiz bilgiye ulaşmamızı sağlayan arama motorlarındandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 51
Küreselleşmeciler dünyayı nasıl algılamakta ve konumlandırmaktadır?
Seçenekler
A
Uzlaşmaz isteklerin var olduğu mekân olarak
B
Küçük bir köy olarak
C
Büyük bir metropol olarak
D
Düz bir dünya olarak
E
Kitle iletişim araçlarının cenneti olarak
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘Küreselleşme’ bölümüne bakınız.
Küreselleşme lehinde olanlar dünyayı küçük bir köy gibi görmektedir. Onlara göre küreselleşme, tek bir ekonomik modeli, ortak bir düşünce biçimini, insanlararası eşitliği varsaymaktadır.
Küreselleşme lehinde olanlar dünyayı küçük bir köy gibi görmektedir. Onlara göre küreselleşme, tek bir ekonomik modeli, ortak bir düşünce biçimini, insanlararası eşitliği varsaymaktadır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ulus-devletler güçlenmiş, sınırlar önem kazanmıştır
B
Ülkeler arası haber akışı hızlanmıştır
C
Tüketim kültürü yerleşmiştir
D
Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir
E
Ticaret liberal hale gelmiştir
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘Küreselleşme’ bölümüne bakınız.
Küreselleşme, ulus devletlerin kısmi olarak zayıflamasına ve sınırların silikleşmesine yol açmıştır.
Küreselleşme, ulus devletlerin kısmi olarak zayıflamasına ve sınırların silikleşmesine yol açmıştır.
Soru 53
Coğrafi olarak sınırları ortadan kaldırarak birçok yönden küreselleşmeye büyük katkıda bulunan iletişim teknolojisi hangisidir?
Seçenekler
A
Radyo, televizyon
B
İnternet
C
Gazete
D
Fotoğraf Makinesi
E
Faks Makinesi
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘İletişim Teknolojileri ve Küreselleşme’ bölümüne bakınız.
Günümüzde özellikle enformasyonun dünyanın her köşesine dağıtılmasında ve kişilerin bu bilgilere erişmelerinde internetin etkisi büyüktür. Coğrafi sınır tanımayan internet sayesinde dünyanın dört bir yanına ulaşılabilmektedir.
Günümüzde özellikle enformasyonun dünyanın her köşesine dağıtılmasında ve kişilerin bu bilgilere erişmelerinde internetin etkisi büyüktür. Coğrafi sınır tanımayan internet sayesinde dünyanın dört bir yanına ulaşılabilmektedir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haberlerde aranan kriterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası çıkar çatışmalarının bir parçası olması
B
Çatışma ögesinin bulunması
C
Anlaşılmasının kolay olması
D
Sadece Avrupa ve ABD ile ilgili olması
E
Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Uluslararası Haberleşme’ bölümüne bakınız.
Uluslararası haber kriterleri içerisinde haberin sadece Avrupa ve ABD ile ilgili olması gibi bir kriter söz konusu değildir.
Uluslararası haber kriterleri içerisinde haberin sadece Avrupa ve ABD ile ilgili olması gibi bir kriter söz konusu değildir.
Soru 55
Uluslararası haberler hususunda sıklıkla tartışılan haber akışının yönüne aşağıdakilerden hangisi örnek verilebilir?
Seçenekler
A
Fransa’dan Sudan’a
B
Hırvatistan’dan Almanya’ya
C
Kazakistan’dan Rusya’ya
D
Paraguay’dan ABD’ye
E
Kenya’dan Çin’e
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Uluslararası Haberleşme’ bölümüne bakınız.
Haber akışının yönü ekonomik olarak gelişmiş ülkelerden az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelere doğrudur ve bu anlamda kapitalist sistemle uyum gösterir. Dolayısıyla Fransa’dan Sudan’a haber akışının gerçekleşmesi beklenir.
Haber akışının yönü ekonomik olarak gelişmiş ülkelerden az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelere doğrudur ve bu anlamda kapitalist sistemle uyum gösterir. Dolayısıyla Fransa’dan Sudan’a haber akışının gerçekleşmesi beklenir.
Soru 56
İki Kutuplu Dünya Düzeni’nin yıkılması ve Soğuk Savaş’ın sona ermesi uluslararası haberciliği ne şekilde etkilemiştir?
Seçenekler
A
Haberlerin ülkeler arası akışı yavaşlamıştır
B
Yerelleşme ve yerel haberler önem kazanmıştır
C
Haberlerde depolitizasyon görülmeye başlanmıştır
D
Haberler son derece politize hale gelmiştir
E
Ajanslar arası haber savaşları başlamıştır
Açıklama:
Bu Sorunun Yanıtı İçin Küresel Haber Ağları Ünitesi’nin ‘İletişim Teknolojileri ve Değişen Dış Haberler’ bölümüne Bakınız.
Soğuk Savaş ve İki Kutuplu Dünya Düzeni’nin yıkılması sonucunda ideolojikleşmiş ve son derece politize olan dış haberler yerini magazinel ve depolitize habercilik anlayışına bırakmıştır.
Soğuk Savaş ve İki Kutuplu Dünya Düzeni’nin yıkılması sonucunda ideolojikleşmiş ve son derece politize olan dış haberler yerini magazinel ve depolitize habercilik anlayışına bırakmıştır.
Soru 57
Küyerelleşme ile aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Küreselleşmenin tektipleştiriciliği yerelin aktif katılımıyla dengelenir ve frenlenir
B
Yerelin tektipçi yapısı küreselleşme vasıtasıyla aşılmaya çalışır
C
Yerelliğin küreselliğe baskın unsur olarak öne çıkmasıdır
D
Yerelin küresellik sonucunda yok edilmesini savunur
E
Küreselin yereli dönüştürmesini ve yerelin küresele benzemesini ifade eder.
Açıklama:
Bu Sorunun Yanıtı İçin ‘İletişim Teknolojileri ve Değişen Dış Haberler’ bölümüne Bakınız.
Küyerelleşme kavramı küreselin yerelle, yerelin de küreselle iç içeliğine - küreselin yerelleşmesi ve yerelin küreselleşmesi - dikkat çeker. Küreselin yerel üzerinde belirleyici ve tektipleştirici etkisi söz konusu olmamakta, yerelin de aktif katılımcı olduğu ve katkıda bulunduğu sentezler, kültürel melezlikler, yeni vatandaşlık anlayışları dile getirilmektedir. Küreselden izole edilmiş ya da etkilenmeyen bir yerellik düşünülemez olduğu gibi, yerelin kendisini ifade etmesi için de yine küresel mekanizmalara ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Özellikle Batılı tarzda tüketim kalıpları, hayat tarzları, popüler kültür vb. yaygınlaşması ve hâkimiyeti karşısında direniş odağı olabilecek, yerel kota uygulayabilecek ve küresel ağa dâhil olarak temsil kabiliyeti yükselebilecek yerel unsurların önemine dikkat çekilmektedir.
Küyerelleşme kavramı küreselin yerelle, yerelin de küreselle iç içeliğine - küreselin yerelleşmesi ve yerelin küreselleşmesi - dikkat çeker. Küreselin yerel üzerinde belirleyici ve tektipleştirici etkisi söz konusu olmamakta, yerelin de aktif katılımcı olduğu ve katkıda bulunduğu sentezler, kültürel melezlikler, yeni vatandaşlık anlayışları dile getirilmektedir. Küreselden izole edilmiş ya da etkilenmeyen bir yerellik düşünülemez olduğu gibi, yerelin kendisini ifade etmesi için de yine küresel mekanizmalara ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Özellikle Batılı tarzda tüketim kalıpları, hayat tarzları, popüler kültür vb. yaygınlaşması ve hâkimiyeti karşısında direniş odağı olabilecek, yerel kota uygulayabilecek ve küresel ağa dâhil olarak temsil kabiliyeti yükselebilecek yerel unsurların önemine dikkat çekilmektedir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası bir haber ajansıdır?
Seçenekler
A
DHA
B
AA
C
BBB
D
AFP
E
WP
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Uluslararası Haber Ajansları’ bölümüne bakınız.
Agence France Presse (AFP), uluslararası bir haber ajansıdır.
Agence France Presse (AFP), uluslararası bir haber ajansıdır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisinde haber ajanslarının öncelik sırasında en üstte bulunan flaş haber örneği olabilir?
Seçenekler
A
Yerel futbol haberleri
B
Magazin haberleri
C
Savaş haberleri
D
Adli haberler
E
Ekonomi haberleri
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için küresel haber ağları ünitesi’nin ‘Haber Ajansları’ bölümüne bakınız.
Haber ajanslarında öncelik, olağandışı olaylarla ilgili flaş haberlerdedir. Aniden başlayan bir savaş, bir hükümetin devrilmesi ya da büyük bir devlet adamının ölüm haberi flaş haberdir. Ajanslar bu haberleri abonelerine kırmızı renkte uyarı işaretiyle geçerler. İkinci sırada doğal afetler ya da olağan dışı siyasi kararlarla ilgili olayları aktaran, iki cümleden oluşan basıma hazır acil haberler bulunmaktadır
Haber ajanslarında öncelik, olağandışı olaylarla ilgili flaş haberlerdedir. Aniden başlayan bir savaş, bir hükümetin devrilmesi ya da büyük bir devlet adamının ölüm haberi flaş haberdir. Ajanslar bu haberleri abonelerine kırmızı renkte uyarı işaretiyle geçerler. İkinci sırada doğal afetler ya da olağan dışı siyasi kararlarla ilgili olayları aktaran, iki cümleden oluşan basıma hazır acil haberler bulunmaktadır
Soru 60
Aşağıdakilerdan hangisi küresel medya şirketlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Disney
B
TimeWarner
C
CBS
D
Viacom
E
RAI
Açıklama:
Bu sorunun yanıtı için ‘Küresel Televizyonlar’ bölümüne bakınız.
RAI İtalya Devlet Televizyonu’nun kısaltmasıdır ve küresel bir medya şirketi değildir.
RAI İtalya Devlet Televizyonu’nun kısaltmasıdır ve küresel bir medya şirketi değildir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin kültürel sonuçlarındandır?
Seçenekler
A
Üretim ve ticaret dünyanın farklı coğrafi bölgelerine yayılmıştır.
B
Devletlerin egemenliği azalmıştır.
C
Zengin ve fakir ülkeler arasındaki gelir dağılımı uçurumu artmıştır.
D
Tüm dünyada insanlar aynı teknolojilere, markalara, filmlere, vb. ilgi duymaya başlamıştır.
E
Ülkelerin iç ve dış politika ayrımları ortadan kalkmıştır.
Açıklama:
A ve C şıklarında yer alan ifadeler ekonomik sonuçlara, B ve E şıklarında yer alan ifadeler ise siyasal sonuçlara örnektir. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Tüm dünyada insanlar aynı teknolojilere, markalara, filmlere, vb. ilgi duymaya başlamıştır.
Tüm dünyada insanlar aynı teknolojilere, markalara, filmlere, vb. ilgi duymaya başlamıştır.
Soru 62
I. Bilginin üretilmesi sürecine medya çıktısını tüketen de dahil olmuştur.
II. Enformasyonun yayılımı hızlanmıştır.
III. Homojenleşmiş küresel bir kültürün inşası başlamıştır.
Yukarıda numaralandırılarak verilen ifadelerden hangisi/hangileri iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin küreselleşmeye etkisidir?
II. Enformasyonun yayılımı hızlanmıştır.
III. Homojenleşmiş küresel bir kültürün inşası başlamıştır.
Yukarıda numaralandırılarak verilen ifadelerden hangisi/hangileri iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin küreselleşmeye etkisidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I - II
E
I - II - III
Açıklama:
Numaralandırılarak verilen ifadelerin tamamı iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin küreselleşmeye etkisidir. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
I - II - III
I - II - III
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haberleşmenin siyasal boyutlarından biridir?
Seçenekler
A
Ülke çıkarlarına aykırı hareket etmez.
B
Haber akışı gelişmiş ülkelerden az gelişmiş ülkelere olmaktadır.
C
Az gelişmiş ülkeler iletişim araçlarının üretimi ve iletişim teknolojisinin geliştirilmesi konusunda, gelişmiş ülkelere bağımlıdırlar.
D
Yayın içeriklerinde gelişmiş ülkelere bağımlılık söz konusudur.
E
Bilgi maddi çıkar sağlamada kullanılmaktadır.
Açıklama:
B, C, D ve E şıklarında yer alan ifadeler uluslararası haberleşmenin ekonomik boyutlarındandır. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Ülke çıkarlarına aykırı hareket etmez.
Ülke çıkarlarına aykırı hareket etmez.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi haberin depolitizasyonuna örnektir?
Seçenekler
A
Yabancı bir ülkedeki başkanlık seçimleri haberleri
B
Bir ülkede yaşanan iç savaş hakkında devlet başkanının açıklaması
C
Bir devlet başkanının servetinin haberi
D
Bir ülkenin uluslararası bir platforma üyeliğinin haberi
E
Uluslararası bir barış örgütünün çatışmaların yoğun olduğu bir ülkeye yaptığı müdahalenin haberi
Açıklama:
A, B, D ve E şıklarında yer alan haber örnekleri uluslararası nitelik taşıyan politik haberlerdir. C şıkkında yer alan örnek ise magazinel bir nitelik taşımaktadır. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Bir devlet başkanının servetinin haberi
Bir devlet başkanının servetinin haberi
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi küreyerelleşmenin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Küreselin yerelleşmesi ve yerelin küreselleşmesine dikkat çeker.
B
Tektipleştirici bir etki söz konusu değildir.
C
Haberlerin gündemi genellikle çokuluslu şirket etkinlikleri ve yeni ürün lansmanlarıdır.
D
Yerel kendisini ifade etmek için küresel mekanizmalara ihtiyaç duymaktadır.
E
Daha geniş izleyici kitlesine ulaşmayı sağlamaktadır.
Açıklama:
A, B, D ve E şıklarında yer alan ifadeler küreyerelleşme ile ilgilidir. C şıkkında yer alan ifade ise ekonomik determinizm ile ilgilidir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Haberlerin gündemi genellikle çokuluslu şirket etkinlikleri ve yeni ürün lansmanlarıdır.
Haberlerin gündemi genellikle çokuluslu şirket etkinlikleri ve yeni ürün lansmanlarıdır.
Soru 66
İletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki ilk etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Medya kuruluşları büyük işletmeler tarafından işletilen kurumlar haline gelmiştir.
B
Uluslararası haber gönderiminin birim maliyeti, dünya haber sisteminin artmasıyla birlikte, düşmüştür ancak etkinlik ve hızı artmıştır.
C
Teknik ilerlemeler sayesinde bilgi kaynaklarının potansiyel sayıları sınırsız olmuştur.
D
Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve sosyal ağlarla izleyici sadece içeriği alıcısı değil aynı zamanda içerik üreten kişi haline gelmiştir.
E
Kişisel iletişim ortamındaki etkinlik, genel olarak kitle iletişim araçlarını kontrol altına alma eğiliminde olan hükümetlere karşı bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
Açıklama:
İletişim teknolojilerindeki gelişmelere bağlı olarak medya kuruluşları hedef kitleye ulaşmak için büyük bir rekabet içine girmiştir. Önceleri küçük birer işletme olan medya kuruluşları, teknolojinin gelişmesiyle, bu teknolojilerin de büyük sermaye istemesi nedeniyle büyük işletmeler tarafından işletilen kurumlar haline gelmiştir. İletişim teknolojilerindeki gelişmelerin gazetecilik üzerindeki ilk değişikliği sahiplik üzerinde olmuştur. Bu sebeple doğru cevap A şıkkıdır.
Medya kuruluşları büyük işletmeler tarafından işletilen kurumlar haline gelmiştir.
Medya kuruluşları büyük işletmeler tarafından işletilen kurumlar haline gelmiştir.
Soru 67
I. İvedilik
II. Haber üretmek
III. Haberlerin abonelere satılması
Yukarıda numaralandırılarak verilen ifadelerden hangisi/hangileri haber ajanslarının temel işlevlerindendir?
II. Haber üretmek
III. Haberlerin abonelere satılması
Yukarıda numaralandırılarak verilen ifadelerden hangisi/hangileri haber ajanslarının temel işlevlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I - II
D
II - III
E
I - II - III
Açıklama:
I numaralı ifade haber ajanslarının temel işlevleri arasında bulunmamakla birlikte haber ajanslarının işleyişi ile ilgili faktörlerdendir. II ve III numaralı ifadeler ise haber ajanslarının temel işlevlerindendir. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
II - III
II - III
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi haberin serbest dolaşımına ilişkin haber ajanslarına yöneltilen eleştirilerden biridir?
Seçenekler
A
Gün içerisinde çok fazla materyal sunulması
B
Haberlerin genellikle Avrupa ve Amerika menşeili olması
C
Teyit edilmemiş haberlerin yayınlanması
D
Haberlerde siyasetçilerin abartılı ifadelerinin kullanılması
E
Devasa kavramlardan oluşmuş cümlelere haberin girişinde yer verilmesi
Açıklama:
Haber ajanslarına yönelik eleştirilerden biri de haber akışının yönüyle alakalıdır. Az gelişmiş ülkeler haber yığınları altından ezilmektedir. Haberler genellikle Amerika ve Avrupa menşeili olmaktadır. Buradaki temel eleştiri haberin serbest dolaşımına ilişkindir. Bu sebeple doğru cevap B şıkkıdır.
Haberlerin genellikle Avrupa ve Amerika menşeili olması
Haberlerin genellikle Avrupa ve Amerika menşeili olması
Soru 69
Aşağıda Associated Press (AP) ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dünyadaki haber ajanslarının en eskisidir.
B
Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulmuştur.
C
Türkiye’ye yönelik AP bülteni, günlük ortalama 300 haber içermektedir.
D
Dış ülkelere ulaştırdığı kendi ülkesine ait yerel haberlerin oranı, tüm yayının yüzde 18’ini oluşturmaktadır.
E
Dünyanın üçüncü büyük haber ajansı konumundadır.
Açıklama:
A, B, C ve D şıklarında yer alan ifadeler AP ile ilgilidir. E şıkkında yer alan ifade ise Agence France Presse’ye aittir. AP dünyadaki en büyük haber ajansı olarak kabul edilmektedir. Bu sebeple doğru cevap E şıkkıdır.
Dünyanın üçüncü büyük haber ajansı konumundadır.
Dünyanın üçüncü büyük haber ajansı konumundadır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi küresel radyolara örnektir?
Seçenekler
A
CNN
B
Reuters
C
Voice of America
D
Yahoo
E
Agence France Presse
Açıklama:
A şıkkında yer alan ifade küresel televizyon kanalına, B ve E şıklarında yer alan ifadeler uluslararası haber ajanslarına, D şıkkında yer alan ifade ise internette yer alan arama motorlarına örnektir. C şıkkında yer alan ifade ise küresel radyoya örnektir. Bu sebeple doğru cevap C şıkkıdır.
Voice of America
Voice of America
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin genel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Tüketim kültürünün yerleşmesi
B
Ulusal düzeyde ticaretin artması
C
İki kutuplu dünya anlayışının yerleşmesi
D
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin sadece belirli alanlarda kullanılması
E
Kaynakların üretiminin ve dağıtımının ulusal düzeyde sınırlı kalması
Açıklama:
Küreselleşme ile birlikte tüketim kültürü yerleşmiştir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin kültürel sonuçlarından biridir?
Seçenekler
A
SSCB'nin yıkılması
B
Yeni toplumsal ve bireysel ilişki biçimlerinin ortaya çıkması
C
Tek kutuplu dünya düzenin ortaya çıkması
D
Ülkelerin iç ve dış politika ayrımlarının ortadan kalkması
E
Zengin ve fakir ülkeler arasındaki gelir dağılımı eşitsizliğinin artması
Açıklama:
İnternetin kültürel alandaki başatlığı, yeni toplumsal ve bireysel ilişki biçimlerinin, yeni kimliklerin, yeni kültürel formların oluşmasını olanaklı hale getirerek, bir anlamda küresel ölçekte başatlaşmış ve aynı zamanda homojenleşmiş küresel bir kültürün inşasını sağlamıştır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haberin kriterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması
B
Çatışma öğesinin bulunması
C
Mesajı alanlarla psikolojik olarak uzak olması
D
Anlaşılmasının kolay olması
E
Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması
Açıklama:
Uluslararası haberin kriterlerinden biri mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması değil uzak olmasıdır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin uluslararası haber içeriğine etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Politika haberlerinin artması
B
Haberlerin manüpile edilmeden dağıtılması
C
Haberlerin daha politize şekilde sunulması
D
Ekonomi haberlerinin artması
E
Magazin haberlerinin azalması
Açıklama:
Küresel etkilenebilirlik düzeyinin yoğunlaştığı son yirmi beş yıl içinde ekonomi, uluslararası haber içeriğini belirleyen ölçütlerin ilk sırasına yerleşmiştir. Ekonomik kalkınma, ülkeler arasında gerçekleşen yatırım oranı ve uluslararası ticaret gibi belirleyici ölçütler günümüzde haberlere ek bir önem ve yoğunluk katmaktadır. Soğuk Savaşı sona erdiren bu gelişmenin uluslararası habercilik bağlamında ortaya çıkan en önemli etkisi, ekonomik determinizmin haber içeriği üzerinde giderek daha fazla ağırlık kazanması olmuştur. Halen dış ekonomik gelişmelere ilişkin haberler, uluslararası haberlerin ciddi yüzünü oluşturmakta; özellikle bu tür gelişmelerin güncellik taşıyan yönlerine ilişkin olarak yayınlanan yorumlar da içeriği zenginleştirmek için yaygın olarak kullanılmaktadır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi iletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki etkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Haberlerin hızının artması
B
Uluslararası haber gönderim birim maliyetinin azalması
C
Haber tüketicilerinin aynı zamanda içerik üreticisi haline gelmesi
D
Yurttaş gazeteciliği kavramının ortaya çıkması
E
Haberin geniş kitlelere ulaşarak etkinliğinin azalması
Açıklama:
Gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri sayesinde dünya haber sistemi artmış, haberler geniş kitlelere ulaşarak etkinliğini azaltmamış aksine arttırmıştır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi haber ajansları ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Dünya medyasının gündemini haber ajansları belirlemektedir
B
Haber ajanslarının kurulmasında kültürel sebepler belirleyici olmuştur
C
Haberler servislere, seçilmeden ve düzenlenmeden iletilir
D
Haber ve bilgiler yorumlanarak abonelere aktarılır
E
Haber ajansları ücretsiz hizmet vermektedir
Açıklama:
Haber ajanslarına bağlı muhabirler dünyanın dört bir yanında görev yapmaktadır. Bu muhabirler topladıkları haberleri, ajans merkezine geçmektedir. Ajans da abonelerine bu haberleri aktarmaktadır. Bazı özel ve yerel haberlerin dışında, dünya medyasının gündemini haber ajansları belirlemektedir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haber ajanslarının niteliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
En yeni ve gelişmiş teknolojileri kullanmaları
B
Dış yayınlarının çok çeşitli ve güçlü olması
C
Kısıtlı bir arşive sahip olmaları
D
Çok fazla sayıda aboneye sahip olmaları
E
Radyo ve televizyonlara özel haber servisi vermeleri
Açıklama:
Uluslararası haber ajansları kısıtlı değil tam tersine devasa genişlikte arşivlere sahiptirler
Soru 78
1848 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulan haber ajansı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Associated Press
B
Reuters
C
Agence France Presse
D
BBC
E
CNN
Açıklama:
Associated Press dünyadaki haber ajanslarının en eskisidir, 1848 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulmuştur. AP geniş haber kaynakları, yaygın haberleşme ağı, yeni teknolojileri kullanması, güvenilirliği ile uluslararası haber ajanslarının en yaygın ve etkilisidir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haber ajansları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Voice of America
B
Anadolu Ajansı
C
BBC
D
CNN
E
Reuters
Açıklama:
Voice of America, BBC ve CNN uluslararası haber kaynağı, Anadolu Ajansı ulusal düzeyde bir haber ajansı olurken, Reuters uluslararası haber ajansı niteliği taşımaktadır.
Soru 80
"Bangledeş’te onlarca kişinin ölmesi uluslararası habercilikte bir haber değeri taşımazken, Amerika Birleşik Devletleri’nde on kişinin ölmesi tüm uluslararası haber ajansları tarafından önemli bir haber olarak değerlendirilir" ifadesiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bangladeş'in Amerika Birleşik Devletleri'nden daha küçük bir ülke olması
B
Bangladeş'te uluslararası bir haber ajansının ofisinin bulunmaması
C
Bagladeş'te haberciliğin yeteri kadar gelişmemesi
D
Haber akışının gelişmiş ülkelerden az gelişmişlere doğru olması olması
E
Bangladeş ve Amerika Birleşik Devletleri'nin dış politikalarının farklı olması
Açıklama:
Uluslararası haberciliğe yönelik temel eleştiri noktalarından biri, haber akışının gelişmiş ülkelerden az gelişmişlere doğru olması olmasıdır. Örneğin Bangledeş’te onlarca kişinin ölmesi uluslararası habercilikte bir haber değeri taşımazken, Amerika Birleşik Devletleri’nde on kişinin ölmesi tüm uluslararası haber ajansları tarafından önemli bir haber olarak değerlendirilir.
Soru 81
I. Toplumsal
II. Kültürel
III. Ticari
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ülkeler ve insanlar arasında bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin küresel bir boyut kazandırdığı değişimlerdendir?
II. Kültürel
III. Ticari
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ülkeler ve insanlar arasında bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerin küresel bir boyut kazandırdığı değişimlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Ülkeler ve insanlar arasında toplumsal, kültürel, ticari, ekonomik ve siyasal değişimler bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle küresel bir boyut kazanmıştır.
Soru 82
I. Ülkeler arasındaki gelir dağılımındaki eşitsizlik giderek azalmaktadır.
II. İşsizlik giderek azalmaktadır.
III. Ülkeler, insanlar, kurumlar ve şirketler arasındaki uzaklıklar kısalmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin sonuçları için söylenebilir?
II. İşsizlik giderek azalmaktadır.
III. Ülkeler, insanlar, kurumlar ve şirketler arasındaki uzaklıklar kısalmaktadır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin sonuçları için söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Küreselleşme ile birlikte ülkeler, insanlar, kurumlar ve şirketler arasındaki uzaklıklar kısalmakta ancak işsizlik ve ülkeler arasındaki gelir dağılımındaki eşitsizlik giderek artmaktadır.
Soru 83
I. İki kutuplu dünya anlayışı benimsenmiştir.
II. Tüketim kültürü yerleşmiştir.
III. Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin genel özelliklerindendir?
II. Tüketim kültürü yerleşmiştir.
III. Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin genel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II,III
Açıklama:
Kültürden ekonomiye birden çok çerçevede ele alınan küreselleşmenin genel özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz:
• Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
• Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
• İnternet yeni bir küresel mekân ve özgürlük alanı ve ekonomik pazar olarak kullanılmaya başlamıştır.
• Tüketim kültürü yerleşmiştir.
• Ticaret liberal hale gelmiştir.
• İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır.
• Kaynakların üretimi, dağıtımı ve tüketimi küresel bir ölçeğe ulaşmıştır.
• Bilgi ve iletişim teknolojileri her alanda kullanılmaya başlanmıştır.
• Dijital bir devrim yaşanmıştır.
• Ekonominin uluslararası hale gelmiş, uluslararası ticaret yaygınlaşmıştır.
• Sistemin kendisine ait ve kendini doğrulayan bir teknoloji üretimi oluşmuştur.
• Şehirleşme ve şehirli hayatı tarzı hızla ilerlemektedir
• Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
• Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
• İnternet yeni bir küresel mekân ve özgürlük alanı ve ekonomik pazar olarak kullanılmaya başlamıştır.
• Tüketim kültürü yerleşmiştir.
• Ticaret liberal hale gelmiştir.
• İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır.
• Kaynakların üretimi, dağıtımı ve tüketimi küresel bir ölçeğe ulaşmıştır.
• Bilgi ve iletişim teknolojileri her alanda kullanılmaya başlanmıştır.
• Dijital bir devrim yaşanmıştır.
• Ekonominin uluslararası hale gelmiş, uluslararası ticaret yaygınlaşmıştır.
• Sistemin kendisine ait ve kendini doğrulayan bir teknoloji üretimi oluşmuştur.
• Şehirleşme ve şehirli hayatı tarzı hızla ilerlemektedir
Soru 84
UNESCO tarafından iletişim araçlarının uluslararası anlayışa ve barışa yararlı olabilmesi için neler yapılması gerektiği hangi tarihte ele alınmıştır?
Seçenekler
A
1946
B
1958
C
1970
D
1976
E
1984
Açıklama:
1970 yılında UNESCO tarafından iletişim araçlarının uluslararası anlayışa ve barışa yararlı olabilmesi için neler yapılması gerektiği ele alınmıştır.
Soru 85
I. Bilginin ve haberin, teknolojinin gücü sayesinde tekelde toplanması
II. Hazırlık aşamasında verilerin her zaman için güçlüden taraf olan bir anlayışla düzenlenip dağıtıma sunulması
III. Haber toplama ve dağıtma işinin gereksinim duyduğu teknoloji ve iş
gücü nedeniyle pahalı bir iş olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bilginin ve haberin dünya üzerindeki dolaşımında serbestliğini engelleyen faktörler arasındadır?
II. Hazırlık aşamasında verilerin her zaman için güçlüden taraf olan bir anlayışla düzenlenip dağıtıma sunulması
III. Haber toplama ve dağıtma işinin gereksinim duyduğu teknoloji ve iş
gücü nedeniyle pahalı bir iş olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bilginin ve haberin dünya üzerindeki dolaşımında serbestliğini engelleyen faktörler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Bilginin ve haberin dünya üzerindeki dolaşımında serbestliğini engelleyen faktörleri; bilginin haberin, teknolojinin gücü sayesinde tekelde toplanması, hazırlık aşamasında da verilerin her zaman için güçlüden taraf olan bir anlayışla düzenlenip dağıtıma sunulması olarak sıralanmaktadır. Haber toplama ve dağıtma işi gereksinim duyduğu teknoloji ve iş gücü nedeniyle pahalı bir iştir. İşin maddi tarafı az gelişmiş ülkelerin aleyhinedir. Çünkü az gelişmiş ülkeler iç ve dış haber ağını oluşturacak yeterli maddi birikime sahip değildir.
Soru 86
I. Uluslararası haber içeriğini belirleyen önemli etmenlerden biri olarak ekonomik liberalleşme
II. Uluslararası haber içeriğinin depolitizasyona uğraması ve bunun az gelişmiş ülkeler ve gelişmiş ülkeler açısından farklılığı
III. Uluslararası haberi daha geniş bir izleyici kitlesiyle buluşturma hedefine yönelik olarak uygulanan yerelleştirme süreçleri olarak adlandırılan küreselleşme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin, uluslararası haber içeriğini etkilediği boyutlardandır?
II. Uluslararası haber içeriğinin depolitizasyona uğraması ve bunun az gelişmiş ülkeler ve gelişmiş ülkeler açısından farklılığı
III. Uluslararası haberi daha geniş bir izleyici kitlesiyle buluşturma hedefine yönelik olarak uygulanan yerelleştirme süreçleri olarak adlandırılan küreselleşme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin, uluslararası haber içeriğini etkilediği boyutlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
İletişim teknolojilerindeki gelişmeler gazetecilik pratiklerini de etkilemiştir. Habere artık daha hızla ulaşılmaktadır. Küreselleşme, uluslararası haber içeriğini çok yönlü ve karmaşık şekilde etkilemiştir. Bu etki üç boyutta olmuştur. İlk boyutu, uluslararası haber içeriğinin depolitizasyona uğraması ve bunun az gelişmiş ülkeler ve gelişmiş ülkeler açısından farklılığıdır. İkinci boyut ise, uluslararası haber içeriğini belirleyen önemli etmenlerden biri olarak ekonomik determinizmdir. Üçüncü boyut ise, uluslararası haberi daha geniş bir izleyici kitlesiyle buluşturma hedefine yönelik olarak uygulanan yerelleştirme süreçleri
olarak adlandırılan küreselleşmedir.
olarak adlandırılan küreselleşmedir.
Soru 87
I. Uluslararası haber gönderiminin birim maliyeti, dünya haber sisteminin artmasıyla birlikte, düşmüştür ancak etkinlik ve hızı artmıştır.
II. Teknik ilerlemeler sayesinde bilgi kaynaklarının potansiyel sayıları sınırsız olmuştur.
III. Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve sosyal ağlarla izleyici sadece içeriği alıcısı değil aynı zamanda içerik üreten kişi haline gelmiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki etkileri arasındadır?
II. Teknik ilerlemeler sayesinde bilgi kaynaklarının potansiyel sayıları sınırsız olmuştur.
III. Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve sosyal ağlarla izleyici sadece içeriği alıcısı değil aynı zamanda içerik üreten kişi haline gelmiştir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki etkileri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
İletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki diğer etkileri şu şekilde sıralanmaktadır:
• Uluslararası haber gönderiminin birim maliyeti, dünya haber sisteminin artmasıyla birlikte, düşmüştür ancak etkinlik ve hızı artmıştır.
• Teknoloji dünyanın her tarafından haber alımı ve gönderimini mümkün kılmaktadır. İki yönlü iletişim sayesinde ve iletişim uydularıyla kişisel bilgisayarlar, tablet
bilgisayarlar ve akıllı telefonlar arasında bağlantı sağlanmakta ve haber tüketicileri
pasif izleyicilerden farklı olarak bilgiyi kullanmaya başlamışlardır.
• Teknik ilerlemeler sayesinde bilgi kaynaklarının potansiyel sayıları sınırsız olmuştur. İletişim ve bilgisayar teknolojisiyle bilim ortaklaşa bir çabanın içine girmiştir.
• Kişisel iletişim ortamındaki etkinlik, genel olarak kitle iletişim araçlarını kontrol
altına alma eğiliminde olan hükümetlere karşı bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
• Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve sosyal ağlarla izleyici sadece içeriği alıcısı değil
aynı zamanda içerik üreten kişi haline gelmiştir.
• İzleyicinin içerik üretmesi bilgi akış sürecine ve dağıtımına katkı sağlamasıyla
yurttaş gazeteciliği kavramı ortaya çıkmıştır.
• Uluslararası haber gönderiminin birim maliyeti, dünya haber sisteminin artmasıyla birlikte, düşmüştür ancak etkinlik ve hızı artmıştır.
• Teknoloji dünyanın her tarafından haber alımı ve gönderimini mümkün kılmaktadır. İki yönlü iletişim sayesinde ve iletişim uydularıyla kişisel bilgisayarlar, tablet
bilgisayarlar ve akıllı telefonlar arasında bağlantı sağlanmakta ve haber tüketicileri
pasif izleyicilerden farklı olarak bilgiyi kullanmaya başlamışlardır.
• Teknik ilerlemeler sayesinde bilgi kaynaklarının potansiyel sayıları sınırsız olmuştur. İletişim ve bilgisayar teknolojisiyle bilim ortaklaşa bir çabanın içine girmiştir.
• Kişisel iletişim ortamındaki etkinlik, genel olarak kitle iletişim araçlarını kontrol
altına alma eğiliminde olan hükümetlere karşı bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
• Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve sosyal ağlarla izleyici sadece içeriği alıcısı değil
aynı zamanda içerik üreten kişi haline gelmiştir.
• İzleyicinin içerik üretmesi bilgi akış sürecine ve dağıtımına katkı sağlamasıyla
yurttaş gazeteciliği kavramı ortaya çıkmıştır.
Soru 88
Geçtiğimiz yüzyılın ortalarında Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde ve Kuzey Amerika’da
haber ajanslarının kurulmasında _____ nedenler belirleyici olmuştur.
Yukarıdaki boşluğa getirilecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
haber ajanslarının kurulmasında _____ nedenler belirleyici olmuştur.
Yukarıdaki boşluğa getirilecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ekonomik
B
kültürel
C
sanatsal
D
siyasi
E
sosyal
Açıklama:
Geçtiğimiz yüzyılın ortalarında Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde ve Kuzey Amerika’da
haber ajanslarının kurulmasında ekonomik nedenler belirleyici olmuştur.
haber ajanslarının kurulmasında ekonomik nedenler belirleyici olmuştur.
Soru 89
I. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
II. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
III. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri haber ajanslarının temel işlevlerindendir?
II. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
III. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri haber ajanslarının temel işlevlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Haber ajanslarının üç temel işlevi vardır. Bunlar;
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi dünyadaki haber ajanslarının en eskisi olup 1848 yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
Agence France Presse (AFP)
B
Associated Press (AP)
C
Cable News Network (CNN)
D
Reuters Ajansı
E
Voice Of America (VOA)
Açıklama:
Associated Press (AP) dünyadaki haber ajanslarının en eskisidir, 1848 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulmuştur.
Soru 91
Dünyadaki tüm insanların toplumsal, kültürel ve ekonomik alanlarda birbirleriyle yoğun bir iletişim ve etkileşim sürecine girmelerinin kaçınılmazlığını ifade eden bir olgu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hümanizm
B
Küreselleşme
C
Kültürleşme
D
Etkileşim
E
Gelişme
Açıklama:
Küreselleşme kavramı, dünyadaki tüm insanların toplumsal, kültürel ve ekonomik alanlarda birbirleriyle yoğun bir iletişim ve etkileşim sürecine girmelerinin kaçınılmazlığını ifade eden bir olgudur.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tüketim kültürü yerleşmiştir
B
İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır
C
Dijital bir devrim yaşanmıştır
D
Uluslararası mal ve hizmet ticaretine sınırlamalar getirilmiştir
E
Şehirleşme ve şehirli hayatı tarzı hızla ilerlemektedir
Açıklama:
Küreselleşme ile uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi "küreselleşmenin dinamosu" olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Turizm destinasyonları
B
Ticari markalar
C
Kitle iletişim araçları
D
Uluslararası kuruluşlar
E
Ulaşım araçları
Açıklama:
İletişim ve bilgi teknolojisindeki gelişmeler küreselleşme kavramının ortaya çıkmasında önemli bir rol oynamaktadır. Küreselleşmenin dinamosu kitle iletişim araçlarıdır.
Soru 94
Gazetecilerin oluşturduğu enformasyon aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Medya
B
Gazete
C
Televizyon
D
Röportaj
E
Haber
Açıklama:
Gazetecilerin oluşturduğu enformasyon haber olarak adlandırılmaktadır.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haberin kriterleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması
B
Çatışma öğesi bulunması
C
Anlaşılmasının güç olmaması
D
Küçük bir grup ya da kitle ile ilgili olması
E
Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması
Açıklama:
Uluslararası haberin kriterleri şöyle sıralanmaktadır:
1. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
2. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması,
3. Çatışma öğesi bulunması
4. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması,
5. Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi
6. Anlaşılmasının güç olmaması,
7. Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
1. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
2. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması,
3. Çatışma öğesi bulunması
4. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması,
5. Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi
6. Anlaşılmasının güç olmaması,
7. Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Soru 96
Haberin serbest dolaşımının tarihi hangi döneme rastlamaktadır?
Seçenekler
A
Fransız İhtilali
B
Rönesans
C
I. Dünya Savaşı
D
II. Dünya Savaşı
E
Sovyetler Birliği'nin yıkılması
Açıklama:
Haber akışının yönü haberin serbest dolaşımı kavramı çerçevesinde tartışılmaya başlamıştır. Haberin serbest dolaşımı tartışmalarının tarihi İkinci Dünya Savaşı sıralarına rastlamaktadır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi haber ajanslarının temel işlevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak
B
Televizyon yayını yapmak
C
Gazetecilere eğitim vermek
D
Habercilikle ilgili etkinlikler düzenlemek
E
Haberciliğin evrensel ilkelerini belirlemek
Açıklama:
Haber ajanslarının üç temel işlevi vardır. Bunlar;
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak 2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak 2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
Soru 98
Haber ajanslarında öncelikli olan ve kırmızı renkte uyarı işaretiyle geçilen haberlere ne denilmektedir?
Seçenekler
A
Beklenen haber
B
Gündem haber
C
Haber bülteni
D
Flaş haber
E
Açık oturum
Açıklama:
Haber ajanslarında öncelik, olağandışı olaylarla ilgili flaş haberlerdedir. Ajanslar bu haberleri abonelerine kırmızı renkte uyarı işaretiyle geçerler.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haber ajanslarının özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gerek ülke içinde gerek ülke dışında abone sayısı çok fazladır
B
Az fakat öz haber değil, bol ve çeşitli haber vermektedirler
C
Mümkün olduğunca az arşivleme yaparlar
D
Dış yayınları çok çeşitli ve güçlüdür
E
Çok dilde yayın yapmaktadırlar
Açıklama:
Uluslararası haber ajanslarının özellikleri şu şekilde sıralanmaktadır: 1. Birçoğu gazete, radyo ve televizyonlarla ortak oldukları kooperatif özelliği taşımaktadır. 2. Güvenilirliklerinin ve tarafsızlıklarını sürdürmek için kendi ekonomik kaynaklarıyla yetinmek gerektiğinin bilincindedirler. 3. Dış büro ve temsilci sayısının çokluğu nedeniyle kendi kaynaklarından haber alma olanağını artırmışlardır. 4. Gerek ülke içinde gerek ülke dışında abone sayısı çok fazladır. 5. Az fakat öz haber değil, bol ve çeşitli haber vermektedirler. 6. Dış yayınları çok çeşitli ve güçlüdür. 7. Çok dilde yayın yapmaktadırlar. 8. Radyo ve televizyonlara özel haber servisi vermektedirler. 9. Çok geniş bir arşive sahip bulunmaktadırlar. 10. İletişim alanında yoğun bir rekabet içinde olduklarından, en yeni ve gelişmiş teknikleri uygulamaktadırlar. 11. Gelişmekte olan ülkelerin ajanslarına teknik ve bilimsel danışmanlık hizmeti vermektedirler.
Soru 100
Reuters Haber Ajansı nerede kurulmuştur?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Almanya
D
Katar
E
A. B. D.
Açıklama:
1851 yılında Londra’da kurulan Reuters, 151 ülkede, 24 dilde, günde 2 milyon kelimeyi aşan ve genellikle de ekonomi ağırlıklı haber servisi yapmaktadır.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
B
Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
C
Tüketim kültürü yerleşmiştir.
D
Ticaret liberal hale gelmiştir.
E
İki kutuplu dünya anlayışı hakimdir.
Açıklama:
Kültürden ekonomiye birden çok çerçevede ele alınan küreselleşmenin genel özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz: • Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir. • Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir. • İnternet yeni bir küresel mekân ve özgürlük alanı ve ekonomik pazar olarak kullanılmaya başlamıştır. • Tüketim kültürü yerleşmiştir. • Ticaret liberal hale gelmiştir. • İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır. • Kaynakların üretimi, dağıtımı ve tüketimi küresel bir ölçeğe ulaşmıştır. • Bilgi ve iletişim teknolojileri her alanda kullanılmaya başlanmıştır. • Dijital bir devrim yaşanmıştır. • Ekonominin uluslararası hale gelmiş, uluslararası ticaret yaygınlaşmıştır. • Sistemin kendisine ait ve kendini doğrulayan bir teknoloji üretimi oluşmuştur. • Şehirleşme ve şehirli hayatı tarzı hızla ilerlemektedir.
Soru 102
I. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması
II. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması
III. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması
IV. Çatışma öğesi bulunmaması
V. Anlaşılmasının güç olması
Aşağıdaki maddelerden hangisinde uluslararası haberin kriterleri doğru olarak verilmiştir?
II. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması
III. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması
IV. Çatışma öğesi bulunmaması
V. Anlaşılmasının güç olması
Aşağıdaki maddelerden hangisinde uluslararası haberin kriterleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve IV
C
IV ve V
D
II ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Uluslararası haberin kriterleri şöyle sıralanmaktadır: 1. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması, 2. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması, 3. Çatışma öğesi bulunması 4. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması, 5. Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi 6. Anlaşılmasının güç olmaması, 7. Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Soru 103
Bilginin ve fikirlerin serbestçe dolaşımının önündeki engellerin kaldırılması gerektiğinin tartışıldığı UNESCO’nun ilk konferansı hangi yılda yapılmıştır?
Seçenekler
A
1939
B
1941
C
1943
D
1945
E
1946
Açıklama:
Haberin serbest dolaşımı tartışmalarının tarihi İkinci Dünya Savaşı sıralarına rastlamaktadır. 1946’ta UNESCO’nun ilk konferansında bilginin ve fikirlerin serbestçe dolaşımının önündeki engellerin kaldırılması gerektiği tartışılmıştır. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri’nin haberin serbestçe dolaşımını dış politikası haline getirdiği görülmüştür.
Soru 104
I. Doğal afet
II. Savaş
III. İç savaş
IV. Eğitim
V. Teknoloji
Az gelişmiş ülkelere yönelik haberler genellikle hangi başlıklar altında toplanır?
II. Savaş
III. İç savaş
IV. Eğitim
V. Teknoloji
Az gelişmiş ülkelere yönelik haberler genellikle hangi başlıklar altında toplanır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
III ve IV
C
IV ve V
D
I, IV ve V
E
II ve V
Açıklama:
Az gelişmiş ülkelere yönelik haberler genellikle, doğal afet, savaş, iç savaş gibi konulardadır. Az gelişmiş ülkeler kendi ülkelerine ilişkin gelişmeleri de yine gelişmiş ülkelerin egemenliğinde bulunan küresel haber ağlarından almaktadır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi haberin depolitizasyona uğramasıyla yaşanan gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dış gerçekliği birtakım klişelere uydurarak vermek daha fazla rağbet görür hale gelmiştir.
B
İzleyicinin dış haberlere olan ilgisi artmıştır.
C
Uluslararası olaylara ilişkin haberler yazılı ve görsel basında daha az yer bulmaktadır.
D
Nicelik olarak azaltılan dış haberler nitelik açısından da erozyona uğratılmıştır.
E
Daha popüler konulara yönelinmiştir.
Açıklama:
Soğuk Savaş sonrası döneme gelindiğinde uluslararası habercilikteki ideolojik farklılaşmanın yerini içerik ve sunumdaki depolitizasyon almıştır. Doğu Bloğu dağılmış ve İki Kutuplu Dünya Düzeninden Tek Kutuplu Dünya Düzenine geçilmiş haberlerinde ideolojik ayrışmayla yazılmasını gerektiren unsur ortadan kalkmıştır. Günümüz uluslararası haberciliğinde dünyada olup biten gelişmeleri arka planda yer alan ekonomik, siyasal ve toplumsal gerçekler bağlamında ve açıklayıcı bir yorum aralığı içinde vermek yerine, dış gerçekliği birtakım klişelere uydurarak vermek daha fazla rağbet görür hale gelmiştir. İzleyicinin dış haberlere olan ilgisi azalmıştır. Bu ilginin azaldığını gören medya kuruluşları da zaten pahalı bir uğraş olan dış haberciliği azaltmışlar ve bunu yayın politikası haline getirmişlerdir. Artık uluslararası olaylara ilişkin haberler yazılı ve görsel basında daha az yer bulmaktadır. Nicelik olarak azaltılan dış haberlerin nitelik açısından da erozyona uğratılmış, dış haberler izlenme oranları ekseninde giderek merkezileşmiş ve ticarileştirilmiştir. Günümüz dış haber içeriği, süreç yerine eyleme, soyutlama yerine görselleştirmeye, insani karmaşıklık yerine basmakalıp yargılara vurgu yapan; basitleştirilmiş, kısaltılmış, kişiselleştirilmiş, bağlamsızlaştırılmış enformasyon sunmaktadır. Daha popüler konulara yönelinmiştir.
Soru 106
Ekonomik determinizmle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Uluslararası haberlere duyulan ilgi artmıştır.
B
Uluslararası ekonomi haberlerine duyulan ilgi artmıştır.
C
Tematik anlamda sadece ekonomi haberleri verilen dergi, gazete ve televizyon kanalları kurulmuştur.
D
Ekonomi haberciliğininde de aynen uluslararası haberde olduğu gibi uluslararası ekonomik haberde de oluşturucu süreçlere değil, olayların kendisine ağırlık verilmektedir.
E
Uzun vadeli öngörüler yerine kısa vadeli bakışaçıları bir bütün olarak içeriğe egemendir
Açıklama:
Ekonomik kalkınma, ülkeler arasında gerçekleşen yatırım oranı ve uluslararası ticaret gibi belirleyici ölçütler günümüzde haberlere ek bir önem ve yoğunluk katmaktadır. Soğuk Savaşı sona erdiren bu gelişmenin uluslararası habercilik bağlamında ortaya çıkan en önemli etkisi, ekonomik determinizmin haber içeriği üzerinde giderek daha fazla ağırlık kazanması olmuştur. Halen dış ekonomik gelişmelere ilişkin haberler, uluslararası haberlerin ciddi yüzünü oluşturmakta; özellikle bu tür gelişmelerin güncellik taşıyan yönlerine ilişkin olarak yayınlanan yorumlar da içeriği zenginleştirmek için yaygın olarak kullanılmaktadır. Bir bütün olarak bakıldığında uluslararası haberlere duyulan ilgi azalırken, uluslararası ekonomi haberlerine duyulan ilgi artış göstermektedir. Ekonomi haberlerine olan artış, tematik anlamda sadece ekonomi haberleri verilen dergi, gazete ve televizyon kanallarının kurulmasına da neden olmuştur. Ekonomi haberciliğininde de aynen uluslararası haberde olduğu gibi uluslararası ekonomik haberde de oluşturucu süreçlere değil, olayların kendisine ağırlık verilmektedir. Uzun vadeli öngörüler yerine kısa vadeli bakışaçıları bir bütün olarak içeriğe egemendir.
Soru 107
İletişim teknolojilerindeki gelişmelerin gazetecilik üzerindeki ilk değişikliği hangi konuda olmuştur?
Seçenekler
A
Birim maliyeti
B
Sahiplik
C
İki yönlü iletişim
D
Sınırsız bilgi kaynağı
E
İzleyici
Açıklama:
İletişim teknolojilerindeki gelişmelerin gazetecilik üzerindeki ilk değişikliği sahiplik üzerinde olmuştur.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haber ajanslarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Az fakat öz haber verirler.
B
Bol ve çeşitli haber vermektedirler.
C
Çok dilde yayın yapmaktadırlar.
D
Çok geniş bir arşive sahip bulunmaktadırlar.
E
Gerek ülke içinde gerek ülke dışında abone sayısı çok fazladır.
Açıklama:
Uluslararası haber ajanslarının özellikleri şu şekilde sıralanmaktadır: 1. Birçoğu gazete, radyo ve televizyonlarla ortak oldukları kooperatif özelliği taşımaktadır. 2. Güvenilirliklerinin ve tarafsızlıklarını sürdürmek için kendi ekonomik kaynaklarıyla yetinmek gerektiğinin bilincindedirler. 3. Dış büro ve temsilci sayısının çokluğu nedeniyle kendi kaynakarından haber alma olanağını artırmışlardır. 4. Gerek ülke içinde gerek ülke dışında abone sayısı çok fazladır. 5. Az fakat öz haber değil, bol ve çeşitli haber vermektedirler. 6. Dış yayınları çok çeşitli ve güçlüdür. 7. Çok dilde yayın yapmaktadırlar. 8. Radyo ve televizyonlara özel haber servisi vermektedirler. 9. Çok geniş bir arşive sahip bulunmaktadırlar. 10. İletişim alanında yoğun bir rekabet içinde olduklarından, en yeni ve gelişmiş teknikleri uygulamaktadırlar. 11. Gelişmekte olan ülkelerin ajanslarına teknik ve bilmsel danışmanlık hizmeti vermektedirler.
Soru 109
1848 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulan dünyadaki haber ajanslarının en eskisi hangisidir?
Seçenekler
A
Reuters Ajansı
B
Agence France Presse (AFP)
C
Associated Press (AP)
D
Anadolu Ajansı (AA)
E
Cable News Network (CNN)
Açıklama:
Associated Press (AP) Bu ajans dünyadaki haber ajanslarının en eskisidir, 1848 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulmuştur. AP geniş haber kaynakları, yaygın haberleşme ağı, yeni teknolojileri kullanması, güvenilirliği ile uluslararası haber ajanslarının en yaygın ve etkilisidir.
Soru 110
Dünyanın üçüncü büyük haber ajansı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Agence France Presse (AFP)
B
Reuters Ajansı
C
Anadolu Ajansı (AA)
D
Associated Press (AP)
E
Cable News Network (CNN)
Açıklama:
Dünyanın üçüncü büyük haber ajansı konumunda bulunan AFP, 1944 yılında kurulmuştur. Aslında 1835 yılında kurulan Havas Ajansının devamıdır
Soru 111
Soğuk Savaş dönemi olarak adlandırılan ideolojik kutuplaşmanın yıkılmasının önemli sonuçlarından biri nedir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Tekelleşme
C
Nesnelleşme
D
Öznelleşme
E
Kitleselleşme
Açıklama:
Küreselleşme siyasal, ekonomik, teknolojik ve kültürel sonuçlarıyla tartışılmaktadır. Küreselleşmenin en belirgin hali dünyadaki ticaretin artmasıyla ekonomi alanında görülmüştür. Üretim ve ticaret milli sınırlar içinde olmayıp, dünyanın farklı coğrafi bölgelerine yayılmıştır. Küreselleşme ekonomik anlamda gelişmiş ülkelere fırsat sağlamıştır. Zengin ve fakir ülkeler arasındaki gelir dağılımı uçurumu artmıştır.
Küreselleşme ülkeler arasındaki ekonomik, siyasi, sosyal ilişkilerin yaygınlaşması ve gelişmesi, Soğuk Savaş dönemi olarak adlandırılan ideolojik kutuplaşmanın yıkılması, farklı kültür ve inanca sahip toplumların ilişkilerinin artması olarak tanımlanmaktadır.
Küreselleşme ülkeler arasındaki ekonomik, siyasi, sosyal ilişkilerin yaygınlaşması ve gelişmesi, Soğuk Savaş dönemi olarak adlandırılan ideolojik kutuplaşmanın yıkılması, farklı kültür ve inanca sahip toplumların ilişkilerinin artması olarak tanımlanmaktadır.
Soru 112
Küreselleşme kavramının ortaya çıkmasında önemli bir rol oynayan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyolojik gelişme
B
Kültürel gelişme
C
Kaynakların gelişmesi
D
İletişim teknolojilerindeki gelişme
E
Tüketim kültürünün gelişmesi
Açıklama:
Küreselleşmenin dinamosu kitle iletişim araçlarıdır. Dünyanın giderek hızlı bir değişim ve gelişim sürecine girmesiyle birlikte teknolojik gelişim süreci de hız kazanmıştır. Artık iletişim alanında dünya tek bir bilgi ağına doğru ilerlemektedir. Küreselleşme süreci ile birlikte bölgeler, ülkeler arasındaki sınırlar giderek ortadan kalkmakta, tüm dünyaya kolayca ulaşılabilmektedir.
Teknoloji, küreselleşme ile ilgili bir başka önemli kavramdır. Çünkü teknoloji, küresel ölçekte modernliğe dayanan tek bir dünya kültürünün hızla ortaya çıkmasına ve ulaşabildiği hemen her yere ulaşmasına yardımcı olmaktadır. İletişim ve bilgi teknolojisindeki gelişmeler küreselleşme kavramının ortaya çıkmasında önemli bir rol oynamaktadır.
Teknoloji, küreselleşme ile ilgili bir başka önemli kavramdır. Çünkü teknoloji, küresel ölçekte modernliğe dayanan tek bir dünya kültürünün hızla ortaya çıkmasına ve ulaşabildiği hemen her yere ulaşmasına yardımcı olmaktadır. İletişim ve bilgi teknolojisindeki gelişmeler küreselleşme kavramının ortaya çıkmasında önemli bir rol oynamaktadır.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi iletişim teknolojisinin hızla gelişmesinin en belirgin sonucu olarak değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Kendini doğrulayan bir teknoloji üretimi oluşmuştur
B
Şehirli hayatı tarzı hızla ilerlemektedir
C
İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır
D
Dijital bir devrim yaşanmıştır
E
Haber akışını hızlandırmıştır
Açıklama:
Dünyayı küresel bir köy haline getiren iletişim teknolojileri haberciliğe hız unsurunu eklemişlerdir. Öyle ki, anında bildirilmeyen gerek doğal felaket gerek siyasal bir olay haber olmaktan çıkmaktadır.
İletişim teknolojisinin hızla gelişmesi, haber akışını hızlandırmıştır. Küreselleşme ve iletişim teknolojilerindeki gelişme habercilik anlayışını değiştirmiş, uluslararası iletişim ve uluslararası habercilik kavramı tartışılmaya başlanmıştır.
İletişim teknolojisinin hızla gelişmesi, haber akışını hızlandırmıştır. Küreselleşme ve iletişim teknolojilerindeki gelişme habercilik anlayışını değiştirmiş, uluslararası iletişim ve uluslararası habercilik kavramı tartışılmaya başlanmıştır.
Soru 114
Uluslararası haberin kriterleri kaç önemli madde ile sıralanmaktadır?
Seçenekler
A
Beş
B
Altı
C
Yedi
D
Sekiz
E
Dokuz
Açıklama:
Uluslararası haberin kriterleri şöyle sıralanmaktadır:
1. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
2. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması,
3. Çatışma öğesi bulunması
4. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması,
5. Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi
6. Anlaşılmasının güç olmaması,
7. Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Uluslararası haber, içerdiği veriler nedeniyle tüm dünyayı ilgilendiren, etkileyen, iletişim teknolojisinin dağıtım hızından yararlanarak, kısa sürede dünya ülkelerine yayılan gelişimi, değişimi ve olayları aktaran mesajdır. Uluslararası haberin kriterleri altı önemli madde ile sıralanmaktadır.
1. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
2. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması,
3. Çatışma öğesi bulunması
4. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması,
5. Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi
6. Anlaşılmasının güç olmaması,
7. Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Uluslararası haber, içerdiği veriler nedeniyle tüm dünyayı ilgilendiren, etkileyen, iletişim teknolojisinin dağıtım hızından yararlanarak, kısa sürede dünya ülkelerine yayılan gelişimi, değişimi ve olayları aktaran mesajdır. Uluslararası haberin kriterleri altı önemli madde ile sıralanmaktadır.
Soru 115
Küreselleşme, uluslararası haber içeriğini çok yönlü ve karmaşık şekilde etkilemiştir. Bu etki kaç boyutta olmuştur?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
İlk boyutu, uluslararası haber içeriğinin depolitizasyona uğraması ve bunun az gelişmiş ülkeler ve gelişmiş ülkeler açısından farklılığıdır. İkinci boyut ise, uluslararası haber içeriğini belirleyen önemli etmenlerden biri olarak ekonomik determinizmdir. Üçüncü boyut ise, uluslararası haberi daha geniş bir izleyici kitlesiyle buluşturma hedefine yönelik olarak uygulanan yerelleştirme süreçleri olarak adlandırılan küreselleşmedir.
Küreselleşme, uluslararası haber içeriğini çok yönlü ve karmaşık şekilde etkilemiştir. Bu etki üç boyutta olmuştur.
Küreselleşme, uluslararası haber içeriğini çok yönlü ve karmaşık şekilde etkilemiştir. Bu etki üç boyutta olmuştur.
Soru 116
İletişim teknolojilerindeki gelişmelerin gazetecilik üzerindeki ilk değişikliği hangi unsur üzerinde kendini göstermektedir?
Seçenekler
A
Teknoloji
B
Hız
C
Sermaye
D
Rekabet
E
Sahiplik
Açıklama:
İletişim teknolojilerindeki gelişmelere bağlı olarak medya kuruluşları hedef kitleye ulaşmak için büyük bir rekabet içine girmiştir. Önceleri küçük birer işletme olan medya kuruluşları, teknolojinin gelişmesiyle, bu teknolojilerin de büyük sermaye istemesi nedeniyle büyük işletmeler tarafından işletilen kurumlar haline gelmiştir. Günümüzde medya kuruluşları büyük şirket ve holdingler bünyesinde yer almaktadır. Bugün dünyada ve ülkemizde basın sektörünü elinde bulunduran holdinglerin, medya dışında da yatırımları ve sanayi kuruluşları bulunmaktadır.
İletişim teknolojilerindeki gelişmelerin gazetecilik üzerindeki ilk değişikliği sahiplik üzerinde olmuştur.
İletişim teknolojilerindeki gelişmelerin gazetecilik üzerindeki ilk değişikliği sahiplik üzerinde olmuştur.
Soru 117
Haber ajanslarının kaç temel işlevi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Haber ajanslarının müşterileri çoğunlukla, gazeteler, televizyonlar, radyolar ve internet siteleridir. Haberleri alan medya organizasyonları ise olaylar hakkındaki bilgileri kamuoyuna ulaştırmaktadır.
Haber ajanslarının üç temel işlevi vardır. Bunlar;
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
Haber ajanslarının üç temel işlevi vardır. Bunlar;
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
Soru 118
Uluslararası haber ajansları dünya haber trafiğinin ortalama yüzde kaçını yönlendirirler?
Seçenekler
A
Elli
B
Altmış
C
Yetmiş
D
Seksen
E
Doksan
Açıklama:
Uluslararası haber ajansları için güvenilirlik ve tarafsızlık önemlidir. Bunu sağlamak için kendi ekonomik kaynaklarıyla çalışırlar.
Dünya haber trafiğinin ortalama yüzde 80’ini yönlendirirler. Gerek merkezlerinin bulunduğu ülkede gerekse ülke dışında abone sayıları fazladır.
Dünya haber trafiğinin ortalama yüzde 80’ini yönlendirirler. Gerek merkezlerinin bulunduğu ülkede gerekse ülke dışında abone sayıları fazladır.
Soru 119
Haber ajanslarının yanı sıra tüm dünyaya yayın yapan hangi kitle iletişim aracı küresel haber ağları içinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Televizyonlar
B
Radyolar
C
Dergiler
D
Sinemalar
E
İnternet
Açıklama:
Televizyonların başı çektiği ve küresel medya pazarı, olarak adlandırabileceğimiz pazarın başlıca şirketleri Disney, Time Warner, Bertelsmann, Viacom, News Corporation, TCI, Sony, General Electric, Poly Gram ve Seagram gibi şirketlerdir. Bu şirketler tarafından yönetilen televizyon kanalları içinde CNN, Fox, MTV, CNBC gibi küresel televizyon kanalları yer almaktadır. Bu kanallar, ulusal sınırları ötesinde yatırım yapabilmekte ya da farklı uluslardan firmalar, ortaklık ya da doğrudan satın almalarla yeni pazarlara eklemlenebilmektedir.
Haber ajanslarının yanı sıra tüm dünyaya yayın yapan küresel televizyonlar da küresel haber ağları içinde yer almaktadır. Özellikle sadece haber yayını yapan televizyonlar, küresel haber ağlarının önemli unsurlarından birini oluşturmaktadır.
Haber ajanslarının yanı sıra tüm dünyaya yayın yapan küresel televizyonlar da küresel haber ağları içinde yer almaktadır. Özellikle sadece haber yayını yapan televizyonlar, küresel haber ağlarının önemli unsurlarından birini oluşturmaktadır.
Soru 120
İnternetin sağladığı bir diğer imkan da bir haber ajansı, gazete, dergi, radyo veya televizyonda çalışmayan kişilerin de kitlelere yönelik içerik sunmasıyla bir anlamıyla haber üretim sürecine dahil edilmesi nasıl sağlanabilir?
Seçenekler
A
Haber ajanslarıyla
B
Tematik dergiler
C
Sosyal ağlar
D
Küresel radyolar
E
Küresel televizyonlar
Açıklama:
Facebook, Twitter, Youtube, LinkedIn gibi insanların sosyal gruplar kurarak, her türlü yazılı ve görsel paylaşımda bulunduğu yerler sosyal ağ olarak adlandırılmaktadır. İnsanların birbiriyle irtibata geçmesi, içerik paylaşımında bulunması, ortak ilgi alanlarına göre biraraya gelip gruplar oluşturması amacıyla oluşturulmuş bu sitelerin popülerliği her geçen
gün artmaktadır.
İnternetin sağladığı bir diğer imkan da bir haber ajansı, gazete, dergi, radyo veya televizyonda çalışmayan kişilerin de kitlelere yönelik içerik sunmasıyla bir anlamıyla haber üretim sürecine dahil edilmesidir. Bunun en belirgin örnekleri bloglar ve sosyal ağlardır.
gün artmaktadır.
İnternetin sağladığı bir diğer imkan da bir haber ajansı, gazete, dergi, radyo veya televizyonda çalışmayan kişilerin de kitlelere yönelik içerik sunmasıyla bir anlamıyla haber üretim sürecine dahil edilmesidir. Bunun en belirgin örnekleri bloglar ve sosyal ağlardır.
Soru 121
Ekonomideki küreselleşme neyi beraberinde getirmiştir?
Seçenekler
A
Dünyanın yeni bir forma bürünmesini
B
Dünyanın varolan formunu sürdürmesini
C
Dünyanın gelecek formlara hazırlanmasını
D
Kültürel form farklılıklarının keskinleşmesini
E
Kültürel form benzerliklerinin artmasını
Açıklama:
Ekonomideki küreselleşmeyle benzer malların/ürünlerin tüm dünyaya yayılması, halkla ilişkiler, reklam gibi iletişim stratejileriyle bu ürünlerin tüm dünyada talep edilen
ve arzu uyandıran nesneler olarak empoze edilmesiyle dünya yeni bir kültürel forma bürünmüştür. Benzer yiyecekleri yiyen, benzer marka arabaları kullanan, benzer kıyafetleri
giyen, benzer filmleri izleyen, benzer müzikleri dinleyen kısacası benzer şeyleri tüketen bir kitle oluşmuştur. Gelişmiş ülkelerden az gelişmiş ülkelere doğru akan bir kültürel durum söz konusudur. Gelişmiş ülkelerin kültürel öğeleri az gelişmiş ülkeler üzerinde etki oluşturmaktadır. Kültürel küreselleşmenin hızlı bir şekilde yaşanmasındaki temel nedenlerden biri de kitle iletişim araçların her geçen gün çoğalıp gelişmesidir.
ve arzu uyandıran nesneler olarak empoze edilmesiyle dünya yeni bir kültürel forma bürünmüştür. Benzer yiyecekleri yiyen, benzer marka arabaları kullanan, benzer kıyafetleri
giyen, benzer filmleri izleyen, benzer müzikleri dinleyen kısacası benzer şeyleri tüketen bir kitle oluşmuştur. Gelişmiş ülkelerden az gelişmiş ülkelere doğru akan bir kültürel durum söz konusudur. Gelişmiş ülkelerin kültürel öğeleri az gelişmiş ülkeler üzerinde etki oluşturmaktadır. Kültürel küreselleşmenin hızlı bir şekilde yaşanmasındaki temel nedenlerden biri de kitle iletişim araçların her geçen gün çoğalıp gelişmesidir.
Soru 122
Kültürden ekonomiye birden çok çerçevede ele alınan küreselleşmenin genel özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ticaret liberal hale gelmiştir
B
Uluslararası hizmet ticareti pahalılanmıştır
C
Çok kutuplu dünya anlayışı egemen hale gelmiştir
D
Kaynakların dağıtımı ve tüketimi ulusal ölçeklerde gerçekleşir.
E
Tasarruf ve tüketim kültürü birlikte gelişmiştir.
Açıklama:
Kültürden ekonomiye birden çok çerçevede ele alınan küreselleşmenin genel özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz:
• Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
• Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
• İnternet yeni bir küresel mekân ve özgürlük alanı ve ekonomik pazar olarak kullanılmaya başlamıştır.
• Tüketim kültürü yerleşmiştir.
• Ticaret liberal hale gelmiştir.
• İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır.
• Kaynakların üretimi, dağıtımı ve tüketimi küresel bir ölçeğe ulaşmıştır.
• Bilgi ve iletişim teknolojileri her alanda kullanılmaya başlanmıştır.
• Dijital bir devrim yaşanmıştır.
• Ekonominin uluslararası hale gelmiş, uluslararası ticaret yaygınlaşmıştır.
• Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
• Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
• İnternet yeni bir küresel mekân ve özgürlük alanı ve ekonomik pazar olarak kullanılmaya başlamıştır.
• Tüketim kültürü yerleşmiştir.
• Ticaret liberal hale gelmiştir.
• İki kutuplu dünya anlayışı yıkılmıştır.
• Kaynakların üretimi, dağıtımı ve tüketimi küresel bir ölçeğe ulaşmıştır.
• Bilgi ve iletişim teknolojileri her alanda kullanılmaya başlanmıştır.
• Dijital bir devrim yaşanmıştır.
• Ekonominin uluslararası hale gelmiş, uluslararası ticaret yaygınlaşmıştır.
- Sistemin kendisine ait ve kendini doğrulayan bir teknoloji üretimi oluşmuştur.
• Şehirleşme ve şehirli hayatı tarzı hızla ilerlemektedir.
Soru 123
Habere kavramsal olarak yaklaşıldığında ele alınması gereken en önemli değişken hangisidir?
Seçenekler
A
Haberin tarihi değeri olan bilgi olması
B
Haberin gelecek projeksiyonlu bilgi olması
C
Haberin güncele ait zamanlı bilgi olması
D
Haberin analiz temelli bilgi olması
E
Haberin senteze imkan veren bilgi olması
Açıklama:
Gazetecilerin oluşturduğu enformasyon haber olarak adlandırılmaktadır. Habere kavramsal olarak yaklaşıldığında güncele ait zamanlı bilgi olarak tanımlamak mümkündür. Haber, günlük düzenli akışı, olumlu ya da olumsuz yönde değiştiren bilgi, olay, sistem farklılaşmasıdır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haberin kriterleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Mutlaka tarihsel perspektif taşıması
B
Mesajı alanlarla sosyolojik olarak yakın olması
C
Çatışmadan mümkün olduğunca kaçınılması
D
Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olmaması
E
Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması
Açıklama:
Uluslararası haberin kriterleri şöyle sıralanmaktadır:
1. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
2. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması,
3. Çatışma öğesi bulunması
4. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması,
5. Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi
6. Anlaşılmasının güç olmaması,
7. Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
1. Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
2. Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması,
3. Çatışma öğesi bulunması
4. Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması,
5. Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi
6. Anlaşılmasının güç olmaması,
7. Uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Soru 125
Bilginin ve fikirlerin serbestçe dolaşımının önündeki engellerin kaldırılması gerektiğinin tartışıldığı ilk konferans hangisidir?
Seçenekler
A
1958 Birleşmiş Milletler Konferansı
B
1962 UNESCO Konferansı
C
1946 UNESCO Konferansı
D
1971 Birleşmiş Milletler Konferansı
E
1980 UNESCO Konferansı
Açıklama:
Haber akışının yönü haberin serbest dolaşımı kavramı çerçevesinde tartışılmaya başlamıştır. Haberin serbest dolaşımı tartışmalarının tarihi İkinci Dünya Savaşı sıralarına
rastlamaktadır. 1946’ta UNESCO’nun ilk konferansında bilginin ve fikirlerin serbestçe dolaşımının önündeki engellerin kaldırılması gerektiği tartışılmıştır. İkinci Dünya Savaşı
sonrasında Amerika Birleşik Devletleri’nin haberin serbestçe dolaşımını dış politikası haline getirdiği görülmüştür. ABD’nin buna yönelik tutumu Üçüncü Dünya ülkelerince de
desteklenmiştir.
rastlamaktadır. 1946’ta UNESCO’nun ilk konferansında bilginin ve fikirlerin serbestçe dolaşımının önündeki engellerin kaldırılması gerektiği tartışılmıştır. İkinci Dünya Savaşı
sonrasında Amerika Birleşik Devletleri’nin haberin serbestçe dolaşımını dış politikası haline getirdiği görülmüştür. ABD’nin buna yönelik tutumu Üçüncü Dünya ülkelerince de
desteklenmiştir.
Soru 126
Bilginin ve haberin dünya üzerindeki dolaşımında serbestliğini engelleyen faktörler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Haber tekellerinin güçlenmesi
B
Haber tekellerinin gücünün kırılması
C
Bilginin belli merkezlerde yoğunlaşması
D
Teknolojinin belli merkezlerde yoğunlaşması
E
Bilginin dağıtımının belli merkezlerce kontrolü
Açıklama:
Bilginin ve haberin dünya üzerindeki dolaşımında serbestliğini engelleyen faktörleri; bilginin haberin, teknolojinin gücü sayesinde tekelde toplanması, hazırlık aşamasında da
verilerin her zaman için güçlüden taraf olan bir anlayışla düzenlenip dağıtıma sunulması olarak sıralanmaktadır. Haber toplama ve dağıtma işi gereksinim duyduğı teknoloji ve iş
gücü nedeniyle pahalı bir iştir. İşin maddi tarafı az gelişmiş ülkelerin aleyhinedir. Çünkü az gelişmiş ülkeler iç ve dış haber ağını oluşturacak yeterli maddi birikime sahip değildir. Sermaye azlığı da gerek iletişim teknolojilerine sahip olmada gerekse gerekli olan organizasyonu oluşturmada zorluk çıkarmaktadır. Maddi nedenlerden dolayı az gelişmiş ülkeler
haberin dolaşımında yer alamamaktadır.
verilerin her zaman için güçlüden taraf olan bir anlayışla düzenlenip dağıtıma sunulması olarak sıralanmaktadır. Haber toplama ve dağıtma işi gereksinim duyduğı teknoloji ve iş
gücü nedeniyle pahalı bir iştir. İşin maddi tarafı az gelişmiş ülkelerin aleyhinedir. Çünkü az gelişmiş ülkeler iç ve dış haber ağını oluşturacak yeterli maddi birikime sahip değildir. Sermaye azlığı da gerek iletişim teknolojilerine sahip olmada gerekse gerekli olan organizasyonu oluşturmada zorluk çıkarmaktadır. Maddi nedenlerden dolayı az gelişmiş ülkeler
haberin dolaşımında yer alamamaktadır.
Soru 127
Aşağıdaki ifadelerden hangisi küreselleşmeye olumsuz yaklaşanların düşüncelerinden biridir?
Seçenekler
A
Kültürel bir çeşitlenmenin yaşanması
B
Emperyalizmin günümüz koşullarına uydurulmuş bir biçimi olması
C
Sanayileşme ve modernleşmenin her yerde aynı hızla gelişmesi
D
Dünyanın küçük bir köy olarak tanımlanması
E
Ülkeler arasındaki gelir dağılımında eşitliğin sağlanması
Açıklama:
Doğru yanıt B seçeneğidir. Çünkü, küreselleşme lehinde olanlar dünyayı küçük bir köy gibi görmektedir. Onlara göre küreselleşme, tek bir ekonomik modeli, ortak bir düşünce biçimini, insanlar arası eşitliği varsaymaktadır. Karşı çıkanlara göre ise küreselleşme bir aldatmacadır, emperyalizmin günümüz koşullarına uydurulmuş bir biçimidir. Bu bağlamda küreselleşme, günümüzde birtakım eleştirilerle karşı karşıya kalmıştır. Dünyadaki bütün ülkeler aynı teknolojiye sahip değildir. Sanayileşme ve modernleşme her yerde aynı hızla gelişmemiştir. Küreselleşme ile birlikte ülkeler, insanlar, kurumlar ve şirketler arasındaki uzaklıklar kısalmakta ancak işsizlik ve ülkeler arasındaki gelir dağılımındaki eşitsizlik giderek artmaktadır. Kültürel anlamda da bir tektipleşme gerçekleşmektedir. Tüm dünyada insanlar aynı teknolojilere, aynı marka kıyafetlere, arabalara, dizilere, filmlere, müziklere ilgi duymaktadır. Kültürel bir homojenleşme yaşanmaktadır.
Soru 128
Az gelişmiş ülkeler ve gelişmiş ülkelerdeki bu teknoloji sahipliği, altyapı ve haberin dağıtımındaki farklar, haberin üretim sürecine nasıl yansır?
Seçenekler
A
Haberler tarihsel perspektif taşımak durumundadır
B
Haber kaynaklarının verdiği bilgiler aynen yansıtılır
C
Haberler daha çok gelişmiş ülkeler açısından verilmez
D
Haberler taraflı bir bakış açısıyla ve çarpıtılarak verilir
E
Haberlerde objektiflik mutlak olarak ele alınır
Açıklama:
Az gelişmiş ülkeler ve gelişmiş ülkelerdeki bu teknoloji sahipliği, altyapı ve haberin dağıtımındaki farklar, haberin üretim sürecinde de mevcuttur. Taraflı bir bakışaçısı ve
haberlerin çarpıtılması durumu sözkonusudur. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkeler, uluslararası medya organizasyonları için sürekli haber konusudur. Ancak habere genellikle olumsuzluklarıyla haber olmaktadır. Az gelişmiş ülkelere yönelik haberler genellikle, doğal afet, savaş, iç savaş gibi konulardadır. Az gelişmiş ülkeler kendi ülkelerine ilişkin gelişmeleri de yine gelişmiş ülkelerin egemenliğinde bulunan küresel haber ağlarından almaktadır. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin kendilerine ait bir haber dağıtım mekanizması olmadığından, tüm dünya, bu ülkelerdeki haberleri uluslararası medya organizasyonlarının düzenlediği şekliyle almak zorunda kalmaktadırlar.
haberlerin çarpıtılması durumu sözkonusudur. Az gelişmiş veya gelişmekte olan ülkeler, uluslararası medya organizasyonları için sürekli haber konusudur. Ancak habere genellikle olumsuzluklarıyla haber olmaktadır. Az gelişmiş ülkelere yönelik haberler genellikle, doğal afet, savaş, iç savaş gibi konulardadır. Az gelişmiş ülkeler kendi ülkelerine ilişkin gelişmeleri de yine gelişmiş ülkelerin egemenliğinde bulunan küresel haber ağlarından almaktadır. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin kendilerine ait bir haber dağıtım mekanizması olmadığından, tüm dünya, bu ülkelerdeki haberleri uluslararası medya organizasyonlarının düzenlediği şekliyle almak zorunda kalmaktadırlar.
Soru 129
I. İnternet, kültürel alanı hızla küreselleştiren bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır.
II. İnternet, mikro düzeyde yeni bir kültürel, siyasal ve ekonomik alan olarak analiz edilmektedir.
III. İnternet, küresel ölçekte başat ve aynı zamanda homojenleşmiş küresel bir kültürün inşasını sağlamaktadır.
IV. İnternet, kültürel ortamın yeniden inşasında azgelişmiş ülkelerden gelişmiş ülkelere yönelik bir akış gerçekleştirmektedir.
Yukarıdakilerden hangileri, internet ve küreselleşme kavramları arasındaki ilişkiye yönelik tanımlanan uygun ifadelerdir?
II. İnternet, mikro düzeyde yeni bir kültürel, siyasal ve ekonomik alan olarak analiz edilmektedir.
III. İnternet, küresel ölçekte başat ve aynı zamanda homojenleşmiş küresel bir kültürün inşasını sağlamaktadır.
IV. İnternet, kültürel ortamın yeniden inşasında azgelişmiş ülkelerden gelişmiş ülkelere yönelik bir akış gerçekleştirmektedir.
Yukarıdakilerden hangileri, internet ve küreselleşme kavramları arasındaki ilişkiye yönelik tanımlanan uygun ifadelerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve IV
Açıklama:
İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE KÜRESELLEŞME
İletişim araçlarının kültürel değişimler üzerindeki etkisi bilinmektedir. İnternet de bu kültürel alanı hızla küreselleştiren bir olgu olarak karşımıza çıkmıştır. İnternetin kültürel alandaki bu başatlığı, yeni toplumsal ve bireysel ilişki biçimlerinin, yeni kimliklerin, yeni kültürel formların oluşmasını olanaklı hale getirerek, bir anlamda küresel ölçekte başatlaşmış ve aynı zamanda homojenleşmiş küresel bir kültürün inşasını sağlamıştır. Dolayısıyla, bir internet, birçok bilgisayar sisteminin birbirine bağlı olduğu, dünya çapında yaygın olan ve sürekli büyüyen bir iletişim ağı olmanın ötesinde, makro düzeyde yeni bir kültürel, siyasal ve ekonomik alan olarak analiz edilmektedir. Nasıl ki kültürel ortamın yeniden inşasında gelişmiş ülkelerden az gelişmiş ülkelere yönelik bir akış varsa haberin oluşumunda da aynı şey söz konusudur. Bu yüzden, doğru yanıt D seçeneğidir.
İletişim araçlarının kültürel değişimler üzerindeki etkisi bilinmektedir. İnternet de bu kültürel alanı hızla küreselleştiren bir olgu olarak karşımıza çıkmıştır. İnternetin kültürel alandaki bu başatlığı, yeni toplumsal ve bireysel ilişki biçimlerinin, yeni kimliklerin, yeni kültürel formların oluşmasını olanaklı hale getirerek, bir anlamda küresel ölçekte başatlaşmış ve aynı zamanda homojenleşmiş küresel bir kültürün inşasını sağlamıştır. Dolayısıyla, bir internet, birçok bilgisayar sisteminin birbirine bağlı olduğu, dünya çapında yaygın olan ve sürekli büyüyen bir iletişim ağı olmanın ötesinde, makro düzeyde yeni bir kültürel, siyasal ve ekonomik alan olarak analiz edilmektedir. Nasıl ki kültürel ortamın yeniden inşasında gelişmiş ülkelerden az gelişmiş ülkelere yönelik bir akış varsa haberin oluşumunda da aynı şey söz konusudur. Bu yüzden, doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 130
Günümüzde haberlere ek bir önem ve yoğunluk katan ölçütler arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Haberin gündem belirleme oranı
B
Haberin kamuoyu oluşturmadaki gücü
C
Haberin önem derecesinin farklı yapıları
D
Ülkeler arasında gerçekleşen yatırım oranı
E
Haber tekellerinin ülkelerdeki temsiliyet oranı
Açıklama:
Küresel etkilenebilirlik düzeyinin yoğunlaştığı son yirmi beş yıl içinde ekonomi, uluslararası haber içeriğini belirleyen ölçütlerin ilk sırasına yerleşmiştir. Ekonomik kalkınma,
ülkeler arasında gerçekleşen yatırım oranı ve uluslararası ticaret gibi belirleyici ölçütler günümüzde haberlere ek bir önem ve yoğunluk katmaktadır. Soğuk Savaşı sona erdiren
bu gelişmenin uluslararası habercilik bağlamında ortaya çıkan en önemli etkisi, ekonomik determinizmin haber içeriği üzerinde giderek daha fazla ağırlık kazanması olmuştur. Halen dış ekonomik gelişmelere ilişkin haberler, uluslararası haberlerin ciddi yüzünü oluşturmakta; özellikle bu tür gelişmelerin güncellik taşıyan yönlerine ilişkin olarak
yayınlanan yorumlar da içeriği zenginleştirmek için yaygın olarak kullanılmaktadır.
ülkeler arasında gerçekleşen yatırım oranı ve uluslararası ticaret gibi belirleyici ölçütler günümüzde haberlere ek bir önem ve yoğunluk katmaktadır. Soğuk Savaşı sona erdiren
bu gelişmenin uluslararası habercilik bağlamında ortaya çıkan en önemli etkisi, ekonomik determinizmin haber içeriği üzerinde giderek daha fazla ağırlık kazanması olmuştur. Halen dış ekonomik gelişmelere ilişkin haberler, uluslararası haberlerin ciddi yüzünü oluşturmakta; özellikle bu tür gelişmelerin güncellik taşıyan yönlerine ilişkin olarak
yayınlanan yorumlar da içeriği zenginleştirmek için yaygın olarak kullanılmaktadır.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haberlerin temel ölçütlerinden biridir?
Seçenekler
A
Uzlaşma öğesi bulunması
B
Mesajı alanlarla etnik olarak yakın olması
C
Uluslar arasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması
D
Önceden meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması
E
Anlaşılmasının güç olması
Açıklama:
ULUSLARARASI HABERLEŞME
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü,uluslararası haberin kriterleri şöyle sıralanmaktadır:
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü,uluslararası haberin kriterleri şöyle sıralanmaktadır:
- Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması,
- Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması,
- Çatışma öğesi bulunması,
- Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması,
- Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi,
- Anlaşılmasının güç olmaması,
- Uluslar arasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması.
Soru 132
İletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
İletişim teknolojilerinin gelişimi devlet kontrolünü arttırmıştır
B
İletişim teknolojilerinin gelişimi haber bağımsızlığını arttırmıştır
C
Uluslararası haber gönderiminin yansızlık düzeyi artmıştır
D
Uluslararası haber gönderiminin etkinlik ve hızı artmıştır
E
Uluslararası haber gönderiminin maliyetleri artmıştır
Açıklama:
Günümüzde medya kuruluşları büyük şirket ve holdingler bünyesinde yer almaktadır. Bugün dünyada ve ülkemizde basın sektörünü elinde bulunduran holdinglerin, medya dışında da yatırımları ve sanayi kuruluşları bulunmaktadır. İletişim teknolojilerindeki gelişmelerin gazetecilik üzerindeki ilk değişikliği sahiplik üzerinde olmuştur. İletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki diğer etkileri şu şekilde sıralanmaktadır:
• Uluslararası haber gönderiminin birim maliyeti, dünya haber sisteminin artmasıyla birlikte, düşmüştür ancak etkinlik ve hızı artmıştır.
• Teknoloji dünyanın her tarafından haber alımı ve gönderimini mümkün kılmaktadır. İki yönlü iletişim sayesinde ve iletişim uydularıyla kişisel bilgisayarlar, tablet
bilgisayarlar ve akıllı telefonlar arasında bağlantı sağlanmakta ve haber tüketicileri pasif izleyicilerden farklı olarak bilgiyi kullanmaya başlamışlardır.
• Teknik ilerlemeler sayesinde bilgi kaynaklarının potansiyel sayıları sınırsız olmuştur. İletişim ve bilgisayar teknolojisiyle bilim ortaklaşa bir çabanın içine girmiştir.
• Kişisel iletişim ortamındaki etkinlik, genel olarak kitle iletişim araçlarını kontrol altına alma eğiliminde olan hükümetlere karşı bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
• Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve sosyal ağlarla izleyici sadece içeriği alıcısı değil aynı zamanda içerik üreten kişi haline gelmiştir.
• İzleyicinin içerik üretmesi bilgi akış sürecine ve dağıtımına katkı sağlamasıyla yurttaş gazeteciliği kavramı ortaya çıkmıştır.
• Uluslararası haber gönderiminin birim maliyeti, dünya haber sisteminin artmasıyla birlikte, düşmüştür ancak etkinlik ve hızı artmıştır.
• Teknoloji dünyanın her tarafından haber alımı ve gönderimini mümkün kılmaktadır. İki yönlü iletişim sayesinde ve iletişim uydularıyla kişisel bilgisayarlar, tablet
bilgisayarlar ve akıllı telefonlar arasında bağlantı sağlanmakta ve haber tüketicileri pasif izleyicilerden farklı olarak bilgiyi kullanmaya başlamışlardır.
• Teknik ilerlemeler sayesinde bilgi kaynaklarının potansiyel sayıları sınırsız olmuştur. İletişim ve bilgisayar teknolojisiyle bilim ortaklaşa bir çabanın içine girmiştir.
• Kişisel iletişim ortamındaki etkinlik, genel olarak kitle iletişim araçlarını kontrol altına alma eğiliminde olan hükümetlere karşı bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
• Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve sosyal ağlarla izleyici sadece içeriği alıcısı değil aynı zamanda içerik üreten kişi haline gelmiştir.
• İzleyicinin içerik üretmesi bilgi akış sürecine ve dağıtımına katkı sağlamasıyla yurttaş gazeteciliği kavramı ortaya çıkmıştır.
Soru 133
Haber ajanslarının işlevleri arasında hangisi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
Haber için gerekli malzemeleri toplamak
B
Kültürel yakınlaşmayı sağlamak
C
Ekonomik dayanışmayı güçlendirmek
D
Kültürel gelecek projeksiyonları yapmak
E
Politik yakınlaşmayı sağlamak
Açıklama:
UNESCO, 1953 yılında yaptığı tanımda haber ajanslarının görev ve sorumlulukları ve işlevleri genel hatlarıyla belirtilmiştir. Buna göre, “haber ajansı, hukuki statüsü ne olursa
olsun, genel anlamda haberleri, gerçekleri gösterem ve tanımlayan aktüalite belgelerini bulup, bunları kitle iletişim araçlarına yayan, yasaların hükümlerine, ticaret kurallarına
uygun olarak verdiği ölçüde tam ve tarafsız hizmet götüren kuruluşlardır”.
Haber ajanslarının üç temel işlevi vardır. Bunlar;
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
olsun, genel anlamda haberleri, gerçekleri gösterem ve tanımlayan aktüalite belgelerini bulup, bunları kitle iletişim araçlarına yayan, yasaların hükümlerine, ticaret kurallarına
uygun olarak verdiği ölçüde tam ve tarafsız hizmet götüren kuruluşlardır”.
Haber ajanslarının üç temel işlevi vardır. Bunlar;
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
Soru 134
Ajansların çalışma prensipleri ve şekillerine göre özellikleri arasında hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Yazı işlerini bağımsızlaştırır
B
Haberleri yorum içermez
C
Haberler tartışmaya açık olabilir
D
Haberler basıma hazır olmayabilir
E
Gündem oluşturmazlar
Açıklama:
Ajansların çalışma prensipleri ve şekillerine göre özellikleri şu şekilde sıralanmaktadır:
1. Genelde güvenilir haber iletirler. Yanlış haber geçtikleri enderdir, olsa da çok çabuk düzeltilir.
2. Haberleri tarafsızdır. Haberleri yorum içermez
3. Güvenilirlik ve tarafsızlığın ardından haber ajanslarının en büyük özelliği ve çalışma prensibi hızdır. Haber ajanları haberi en kısa sürece hızla abonelerine geçer.
4. Haberler servislere, gazetelerde yapıldığı gibi seçilmiş ve düzenlenmiş olarak iletilir. Bu sayede gazete editörü çalışmasıyla ilgili bilgileri toplamak için uğraşmak zorunda kalmaz. Böylece gazetedeki servislerin varlığı da garanti altına alınmış olur.
5. Haberler hızla ve basıma hazır biçimde ve çoğunlukla da olayın hemen sonrasında ulaştırılır.
6. Yerel haberler dışında, yazı işlerinin günlük çalışma temposunu, ajanslar belirler.
7. Gazetecilerin görevlerinin büyük bir bölümünü üstlenirler, gazete sayfalarının, internet sitelerinin, radyo ve televizyon haber bültenlerinin dolmasına katkı sağlarlar.
1. Genelde güvenilir haber iletirler. Yanlış haber geçtikleri enderdir, olsa da çok çabuk düzeltilir.
2. Haberleri tarafsızdır. Haberleri yorum içermez
3. Güvenilirlik ve tarafsızlığın ardından haber ajanslarının en büyük özelliği ve çalışma prensibi hızdır. Haber ajanları haberi en kısa sürece hızla abonelerine geçer.
4. Haberler servislere, gazetelerde yapıldığı gibi seçilmiş ve düzenlenmiş olarak iletilir. Bu sayede gazete editörü çalışmasıyla ilgili bilgileri toplamak için uğraşmak zorunda kalmaz. Böylece gazetedeki servislerin varlığı da garanti altına alınmış olur.
5. Haberler hızla ve basıma hazır biçimde ve çoğunlukla da olayın hemen sonrasında ulaştırılır.
6. Yerel haberler dışında, yazı işlerinin günlük çalışma temposunu, ajanslar belirler.
7. Gazetecilerin görevlerinin büyük bir bölümünü üstlenirler, gazete sayfalarının, internet sitelerinin, radyo ve televizyon haber bültenlerinin dolmasına katkı sağlarlar.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi iletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve sosyal ağlarla izleyici sadece içeriğin alıcısı haline gelmiştir.
B
İzleyicinin içerik üretmesi bilgi akış sürecine ve dağıtımına katkı sağlamasıyla yurttaş gazeteciliği kavramı ortaya çıkmıştır.
C
Uluslararası haber gönderiminin birim maliyeti dünya haber sisteminin artmasıyla birlikte düşmüştür ancak, etkinlik ve hızı artmıştır.
D
Teknik ilerlemeler sayesinde bilgi kaynaklarının potansiyel sayıları sınırsız olmuştur.
E
Teknoloji dünyanın her tarafından haber alımı ve gönderimini mümkün kılmıştır.
Açıklama:
Değişen Gazetecilik
İletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki etkileri şu şekilde sıralanmaktadır:
İletişim teknolojilerinin gazetecilik üzerindeki etkileri şu şekilde sıralanmaktadır:
- Uluslararası haber gönderiminin birim maliyeti, dünya haber sisteminin artmasıyla birlikte, düşmüştür ancak etkinlik ve hızı artmıştır.
- Teknoloji dünyanın her tarafından haber alımı ve gönderimini mümkün kılmaktadır. İki yönlü iletişim sayesinde ve iletişim uydularıyla kişisel bilgisayarlar, tablet bilgisayarlar ve akıllı telefonlar arasında bağlantı sağlanmakta ve haber tüketicileri pasif izleyicilerden farklı olarak bilgiyi kullanmaya başlamışlardır.
- Teknik ilerlemeler sayesinde bilgi kaynaklarının potansiyel sayıları sınırsız olmuştur. İletişim ve bilgisayar teknolojisiyle bilim ortaklaşa bir çabanın içine girmiştir.
- Kişisel iletişim ortamındaki etkinlik, genel olarak kitle iletişim araçlarını kontrol altına alma eğiliminde olan hükümetlere karşı bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
- Bilgi teknolojilerindeki gelişme ve sosyal ağlarla izleyici sadece içeriği alıcısı değil aynı zamanda içerik üreten kişi haline gelmiştir.
- İzleyicinin içerik üretmesi bilgi akış sürecine ve dağıtımına katkı sağlamasıyla yurttaş gazeteciliği kavramı ortaya çıkmıştır.
Soru 136
Bir haber ajansının “Uluslararası” niteliği taşımasının ölçütü nedir?
Seçenekler
A
Muhabir bulundurduğu ülkenin toplumsal gündemini belirlemesi
B
Muhabir bulundurduğu ülkede kamooyu oluşturma gücünün olması
C
Muhabir bulundurduğu ülkenin kitle iletişim araçlarına haber satması
D
Muhabir bulundurduğu ülkenin haberlerini takip etmesi
E
Muhabir bulundurduğu ülkenin kitle iletişim araçlarına müdahale etmesi
Açıklama:
Bir haber ajansının “Uluslararası” niteliği taşımasının ölçütü, öteki ülkelerde büro açmış olmak ya da muhabir bulundurmakla değil, doğrudan kamuoyuna haber ulaştıran kitle iletişim araçları arasında abonelerinin olmasıyla açıklanmaktadır. Haber toplamak üzere muhabir bulundurduğu ülkenin gazete, televizyon gibi kitle iletişim araçlarına haber satıyorsa bir ajans o zaman ancak uluslararası haber ajansı olarak nitelendirilebilir.
Soru 137
1848 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulan ………………… dünyadaki haber ajanslarının en eskisidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Reuters
B
Tass
C
Havas
D
Agence France Press
E
Associated Press
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir. Çünkü, Associated Press (AP) dünyadaki haber ajanslarının en eskisidir, 1848 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde kurulmuştur. AP geniş haber kaynakları, yaygın haberleşme ağı, yeni teknolojileri kullanması, güvenilirliği ile uluslararası haber ajanslarının en yaygın ve etkilisidir.
Soru 138
İnternetin sağladığı en önemli imkanlardan birisi nedir?
Seçenekler
A
Profesyonel iletişimciler dışındaki kişilerin de haber üretim sürecine dahil olabilmesi
B
Haber üretim sürecinde yer alan profesyonel sayısının artışı
C
Haber üretim sürecinde yer alan profesyonel sayısının azalması
D
Haber üretim süreçlerinin giderek karmaşıklaşması
E
Profesyonel iletişimcilerin haber üretim sürecindeki etkilerinin azalması
Açıklama:
İnternetin ses ve görüntüyü eş zamanlı ve hızla iletmesi habercilikte bilgi iletişiminde zaman ve mekan sınırlamasını kaldırmıştır. Günümüzde artık pekçok, gazete, radyo ve
televizyon kanalı içeriklerini internete taşımıştır. Bu şekilde ulaşabilecekleri kitle sayısını artırmayı amaçlamışlardır. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2012 rakamlarına göre,
Türkiye’deki hanelerin yüzde 47.2 internet erişimine sahip, diğer bir deyişle Türkiye’de her iki evden birinde internet bağlantısı bulunmaktadır. Yine aynı araştırmanın sonuçlarına
göre, evlerde internetin en çok çevrimiçi haber, gazete ya da dergi okuma ve haber indirme için kullanıldığını ortaya çıkmıştır. İnternet kullanıcılarının interneti en çok yüzde
72,5’le çevrimiçi haber, gazete ya da dergi okuma, haber indirme için kullandığı görülmüştür. Bu istatistiklerden de görüldüğü gibi internet kullanıcıları için internet habere
erişmede çok önemli bir araçtır.
İnternetin sağladığı bir diğer imkan da bir haber ajansı, gazete, dergi, radyo veya televizyonda çalışmayan kişilerin de kitlelere yönelik içerik sunmasıyla bir anlamıyla haber
üretim sürecine dahil edilmesidir. Bunun en belirgin örnekleri bloglar ve sosyal ağlardır.
televizyon kanalı içeriklerini internete taşımıştır. Bu şekilde ulaşabilecekleri kitle sayısını artırmayı amaçlamışlardır. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2012 rakamlarına göre,
Türkiye’deki hanelerin yüzde 47.2 internet erişimine sahip, diğer bir deyişle Türkiye’de her iki evden birinde internet bağlantısı bulunmaktadır. Yine aynı araştırmanın sonuçlarına
göre, evlerde internetin en çok çevrimiçi haber, gazete ya da dergi okuma ve haber indirme için kullanıldığını ortaya çıkmıştır. İnternet kullanıcılarının interneti en çok yüzde
72,5’le çevrimiçi haber, gazete ya da dergi okuma, haber indirme için kullandığı görülmüştür. Bu istatistiklerden de görüldüğü gibi internet kullanıcıları için internet habere
erişmede çok önemli bir araçtır.
İnternetin sağladığı bir diğer imkan da bir haber ajansı, gazete, dergi, radyo veya televizyonda çalışmayan kişilerin de kitlelere yönelik içerik sunmasıyla bir anlamıyla haber
üretim sürecine dahil edilmesidir. Bunun en belirgin örnekleri bloglar ve sosyal ağlardır.
Soru 139
İnsanlar tarafından sosyal ağların yeni medya tüketim mecrası olarak kabul edilmesini sağlayan temel faktör hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman baskısı oluşturması
B
Maliyetinin daha düşük oluşu
C
Kolay ulaşılabilir oluşu
D
Eğlencenin ön planda oluşu
E
Etkileşimlilik ve yorum yapabilme
Açıklama:
Sosyal ağların gündelik hayata etkilerini, medya tüketim alışkanlıklarından toplumsal hareketlere, iş dünyasından eğitime kadar çok geniş alanları kapsamaktadır. İnsanlar,
anlık bilgi alma, haberdar olma, kendilerini ifade etme gibi amaçlarla sosyal ağlara üye olmaktadır. Günümüzde haber almak için, özelllikle “son dakika” haberleri için sosyal
ağlar takip edilmektedir. İnsanlar günümüzde sadece habere sahip olmayı değil, yapacakları yorumlarla habere dâhil olmayı istemektedir. Etkileşimlilik özelliği, kişilere haberler
üzerinde yorum yapma fırsatı sunması nedeniyle insanlar tarafından sosyal ağlar yeni medya tüketim mecrası olarak kabul edilmektedir.
anlık bilgi alma, haberdar olma, kendilerini ifade etme gibi amaçlarla sosyal ağlara üye olmaktadır. Günümüzde haber almak için, özelllikle “son dakika” haberleri için sosyal
ağlar takip edilmektedir. İnsanlar günümüzde sadece habere sahip olmayı değil, yapacakları yorumlarla habere dâhil olmayı istemektedir. Etkileşimlilik özelliği, kişilere haberler
üzerinde yorum yapma fırsatı sunması nedeniyle insanlar tarafından sosyal ağlar yeni medya tüketim mecrası olarak kabul edilmektedir.
Soru 140
- Tektipleşme
- Homojenlik
- Tüketim
Seçenekler
A
Ekonomik Küreselleşme
B
Kültürel Küreselleşme
C
Siyasal Küreselleşme
D
Toplumsal Küreselleşme
E
Teknolojik Küreselleşme
Açıklama:
Soruda, verilen kavramların küreselleşmenin hangi boyutu ile ilgili olduğu sorulmaktadır. Küreselleşme siyasal, ekonomik, teknolojik ve kültürel sonuçlarıyla tartışılmaktadır. Kültürel anlamda da küreselleşme ile bir tek tipleşme gerçekleşmektedir. Tüm dünyada insanlar aynı teknolojilere, aynı marka kıyafetlere, arabalara, dizilere, filmlere, müziklere ilgi duymaktadır. Kültürel bir homojenleşme yaşanmaktadır. egemen Batı kültürü, farklı kültürler üzerinde bir tahakküm yaratarak, o kültürleri gittikçe tek tipleştirmeye başlamıştır. Sorunun çözümünde Kültürel küreselleşmenin ne olduğu bilinmeli ve bu kavram, diğer küreselleşme kavramlarından ayırt edilmelidir.
Soru 141
Kazakistan'ın Kurucu Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev Covid-19'a yakalandı.. Nazarbayev'in resmi İnternet sitesinden yapılan açıklamada, önümüzdeki ay 80'inci yaşını kutlayacak olan eski liderin test sonucunun pozitif çıktığı belirtildi. Açıklamada eski cumhurbaşkanının izole edildiği ifade edilerek, "Endişeye gerek yok. Nursultan Nazarbayev, uzaktan çalışmaya devam ediyor." denildi.
Yukarıdaki haber metni aşağıdaki unsurlardan hangisini çok belirgin olarak taşıdığı için uluslararası bir haber niteliğindedir?
Yukarıdaki haber metni aşağıdaki unsurlardan hangisini çok belirgin olarak taşıdığı için uluslararası bir haber niteliğindedir?
Seçenekler
A
Çatışma ögesinin bulunması
B
Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması
C
Anlaşılmasının güç olmaması
D
Yeni meydana gelmiş olması
E
Uluslararası çıkar çatışmasının bir parçası olması
Açıklama:
Sorudaki örnekte verilen haber metninin uluslararası haber olması için hangi özelliği belirgin olarak taşıdığı sorulmaktadır. Uluslararası haberin kriterleri şöyle sıralanmaktadır: Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması, büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması, çatışma öğesi bulunması, mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması, Dünyanın nasıl olduğu ve nasıl anlaşılması gerektiği konusundaki mevcut değerleri içermesi, Anlaşılmasının güç olmaması, uluslararasındaki çıkar çatışmasının bir parçası olması. Sorunun çözümünde verilen örneğin unsurlarının uluslararası haber kriterlerinden hangisine ait olabileceği çıkarımında bulunulmalıdır.
Soru 142
- Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
- Haber üretmek (yazılı, sesli ve görüntülü)
- Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak
- Muhabir yetiştirmek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Soruda haber ajanslarının işlevleri sorulmaktadır. Haber ajanslarının üç temel işlevi vardır. Bunlar; Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak, Haber üretmek (yazılı, sesli ve görüntülü), Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak. Sorunum çözümünde haber ajanslarının işlevleri bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir.
Soru 143
| I.Birinci sırada kırmızı renkte olan haberler | A. Sel felaketi ya da deprem haberleri |
| II. İkincil Öneme sahip haberler | B. Bir salgın ya da ani bir savaş haberi |
| III. Üçüncü sırada yer alan haberler | C. Önemli bir olayın on satırlık aktarımını içeren haberler |
Seçenekler
A
I-A, II-B, III-C
B
I-B, II-C, III-A
C
I-C, II-A, III-B
D
I-B, II-A, III-C
E
I-A, II-C, III-B
Açıklama:
Soruda haber ajansların haberleri konularına ve önemlerine göre yaptığı dağıtım karışık olarak verilmekte ve doğru eşleştirme sorulmaktadır. Haber ajanslarında öncelik, olağan dışı olaylarla ilgili flaş haberdir. Aniden başlayan bir savaş, bir hükumetin devrilmesi ya da büyük bir devlet adamının ölüm haberi flaş haberdir. Ajanslar bu haberleri abonelerine kırmızı renkte uyarı işaretiyle geçerler. İkinci sırada doğal afetler ya da olağan dışı siyasi kararlarla ilgili olayları aktaran, iki cümleden oluşan basıma hazır acil haberler bulunmaktadır. Önemli bir olayın on satırlık aktarımını içeren haberler üçüncü sırada yer alırken, “öncelikle” koduyla yayınlanan haberler dördüncü sıradadır. Beşinci sırada ise “"normal" olarak adlandırılan haberler yer almaktadır. Seçme öyküler ya da hiçbir güncellik iddiası olmayan yazılar sıralamada altıncıdır. Sorunun çözümünde haber ajanslarının konularına göre öncelikli haberlerinin ne olduğu bilinmeli ve ayırt edilebilmelidir
Soru 144
Bir haber ajansının “Uluslararası” nitelik taşımasının temel ölçütü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Abonelik gelirinin 100 milyon doların üzerinde olması
B
Doğrudan kamuoyuna haber ulaştıran kitle iletişim araçları arasında aboneleri olması
C
Farklı ülkelerde büro açmış olmaları ya da muhabir bulundurmaları gerekliliği
D
Haber yayın dilinin tüm dillerde olması gerekliliği
E
Tarafsızlıklarını sürdürmek için kendi ekonomik kaynaklarının olması
Açıklama:
Bir haber ajansının “Uluslararası” niteliği taşımasının ölçütü, öteki ülkelerde büro açmış olmak ya da muhabir bulundurmakla değil, doğrudan kamuoyuna haber ulaştıran kitle iletişim araçları arasında abonelerinin olmasıyla açıklanmaktadır. Haber toplamak üzere muhabir bulundurduğu ülkenin gazete, televizyon gibi kitle iletişim araçlarına haber satıyorsa bir ajans o zaman ancak uluslararası haber ajansı olarak nitelendirilebilir. Sorunun çözümünde uluslararası haber ajanslarının özellikleri bilinmeli ve ayırt edilmelidir.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Analog bir devrim yaşanmıştır.
B
Bilgi ve iletişim teknolojileri gelişmiştir.
C
Tüketim kültürü yerleşmiştir.
D
Ticaret liberal hale gelmiştir.
E
Uluslararası mal ve hizmet ticareti serbestleşmiştir.
Açıklama:
Küreselleşmenin özelliklerinden biri dijital bir devrim yaşanmış olmasıdır. Dolayısıyla A şıkkı yanlıştır.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi sayesinde Internet, bilginin üretimi sürecine kullanıcıları dahil etmiştir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Etkileşim
C
Sayısallaşma
D
Erişim kolaylığı
E
Teknolojik altyapı
Açıklama:
İnternet, etkileşimlilik özelliği nedeniyle bilginin üretilmesi sürecine izleyici yani medya çıktısını tüketeni de dahil etmektedir. Kısacası artık insanlar bilgiyi, haberi sadece tüketmemekte, onu üretebilmektedirler de.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haberin kriterlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yeni meydana gelmiş veya ortaya çıkmış olması
B
Büyük bir ulus kitle, tanınmış birey veya küme ile ilgili olması
C
Çatışma öğesi içermemesi
D
Mesajı alanlarla psikolojik olarak yakın olması
E
Anlaşılmasının güç olmaması
Açıklama:
Bir olayın çatışma öğesi içermesi haber olma kriterlerinden biridir.
Soru 148
Aşağıdaki hangi kurumun konferansında bilginin ve fikirlerin serbestçe dolaşımının önündeki engellerin kaldırılması gerektiği tartışılmıştır?
Seçenekler
A
AB
B
BM
C
WHO
D
UNESCO
E
AP
Açıklama:
1946’ta UNESCO’nun ilk konferansında bilginin ve fikirlerin serbestçe dolaşımının önündeki engellerin kaldırılması gerektiği tartışılmıştır.
Soru 149
Dünyaca ünlü yıldızların skandalları gibi magazin ağırlıklı haberlerin öne çıkması uluslararası haberciliğin hangi konusuyla ilişkilidir?
Seçenekler
A
Haber eksikliği
B
Değişen gazetecilik
C
Küreselleşme
D
Ekonomik determinizim
E
Haberi depolitizasyonu
Açıklama:
Günümüz dış haber içeriği, süreç yerine eyleme, soyutlama yerine görselleştirmeye, insani karmaşıklık yerine basmakalıp yargılara vurgu yapan; basitleştirilmiş, kısaltılmış, kişiselleştirilmiş, bağlamsızlaştırılmış enformasyon sunmaktadır. Daha popüler konulara yönelinmiştir. Bu da haberin depolitizasyonuyla ilgilidir.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi haber ajanslarının işlevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
B
Haberleri denetim altında tutmak
C
Haberlerin kimlere ulaştığını gözlemlemek
D
Belirli bir kesime yönelik filtreleme yapmak
E
Haberin kitlelere ulaşım süresini hesaplamak
Açıklama:
Haber ajanslarının üç temel işlevi vardır. Bunlar;
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
1. Haber ya da haber için gerekli malzemeleri toplamak
2. Haber üretmek (Yazılı, sesli ve görüntülü)
3. Toplanan ve üretilen haberleri abonelerine satmak.
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi flaş haber olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
Doların yükselişi
B
Aniden başlayan bir savaş
C
Parlamentodaki gelişmeler
D
Öğrencilerin karne heyecanı
E
Bayram coşkusu
Açıklama:
Haber ajanslarında öncelik, olağandışı olaylarla ilgili flaş haberlerdedir. Aniden başlayan bir savaş, bir hükümetin devrilmesi ya da büyük bir devlet adamının ölüm haberi flaş haberdir.
Soru 152
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası haber ajanslarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Az fakat öz haber değil, bol ve çeşitli haber vermektedirler.
B
Dış yayınları çok çeşitli ve güçlüdür.
C
Yalnızca tek bir dilde yayın yapmaktadırlar.
D
Radyo ve televizyonlara özel haber servisi vermektedirler.
E
Çok geniş bir arşive sahip bulunmaktadırlar.
Açıklama:
Uluslararası haber ajansları çok dilde yayın yapmaktadırlar.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası bir haber ajansıdır?
Seçenekler
A
CNN
B
BBC
C
TRT
D
Reuters
E
Voice of America (VOA)
Açıklama:
Reuters uluslararası bir haber ajansıdır.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi bir arama motorudur?
Seçenekler
A
Facebook
B
Twitter
C
Wikipedia
D
LinkedIn
E
Yahoo
Açıklama:
Yahoo bir arama motorudur. Diğer seçenekler ise birer sosyal ağdır.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi 21. yüzyılın insanlığı getirdiği toplumsal yapıya verilen isimlerden birisidir?
Seçenekler
A
Pratik toplum
B
Bilgi toplumu
C
Hızlı toplum
D
Değer toplumu
E
Üretim toplumu
Açıklama:
Son üç yüzyıl süresince varlığını sürdüren sanayi uygarlığı ve sanayi toplumundan sonra, 21. Yüzyıl insanlığı yeni bir uygarlık ve toplumsal yapı dönemine getirdi. Endüstri sonrası toplum, post modern toplum, bilgi toplumu ve enformasyon toplumu bu yeni dönemin isimlerden bazılarıdır.
Soru 2
Sanayi sonrası toplumun enformasyon toplumuna dönüşmesindeki en önemli etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tüketimin artması
B
Boş zamanın artması
C
Kentlerde nüfusun yoğunlaşması
D
Küresel bilgi ağlarının kurulması
E
Ulaşımın kolaylaşması
Açıklama:
Sanayi sonrası toplumun enformasyon toplumuna dönüşmesindeki en önemli etmen küresel bilgi ağlarının kurulmuş olmasıdır.
Soru 3
"Enformasyon teknolojisi geliştikçe ve aradaki engeller kayboldukça İnternet ağı üzerindeki insanlar birbirlerine daha fazla yakınlaşmaktadırlar. Bu yakınlaşma ortak paylaşım alanları oluşmasını ve bunu takiben de elektronik bir internet kültürünün meydana gelmesini sağlamaktadır."
Aşağıdakilerden hangisi bu ortamın getirdiği değişime örnek olarak gösterilemez?
Aşağıdakilerden hangisi bu ortamın getirdiği değişime örnek olarak gösterilemez?
Seçenekler
A
Sosyal kimlikten bağımsız iletişim
B
Paylaşım
C
Demokratikleşme
D
Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım
E
Herkes için tek tip iletişim
Açıklama:
A, B, C ve D seçeneklerinde yer alan değişimler yaşanmaktadır. Buna ek olarak ifade edilen son bir değişim de "kendine has iletişimdir". Dolayısıyla herkes için tek tip iletişimden söz etmek mümkün değildir.
Soru 4
İnternetin ortaya çıkışının temelinde aşağıdakilerden hangisi vardır?
Seçenekler
A
Askeri gereksinimler
B
İletişim zorluğu
C
Ulaşımdaki gelişmeler
D
Ekonomik refah
E
Sosyalleşme ihtiyacı
Açıklama:
İnternetin doğuşu soğuk savaş dönemine rastlar. Ancak bu bir tesadüf değildir. İnternet soğuk savaşın yarattığı bir gereksinim sonucunda doğmuştur. Temellinde askeri gereksinimler yatan internetin ortaya çıkışındaki en önemli etken 4 Ekim 1957’de Sovyetler Birliği’nin ilk uydusu ola Sputnik başarı ile uzaya göndermesi olmuştur.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Web 2.0'nin özelliklerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bağlı Dünya
B
Ağ Etkisi
C
Kapalılık
D
Yetki Genişlemesi
E
Zengin Deneyimler
Açıklama:
Web 2.0'nin özelliklerinden birisi de açıklıktır. Kapalılık özelliğinden söz etmek mümkün değildir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi internetin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
Eş zamanlılık
B
Süreklilik
C
Sürdürülebilirlik
D
Ayrılabilirlik
E
Tutarlılık
Açıklama:
İnter- netin sağladığı bu ve benzeri pek çok yenlik internetin sahip olduğu özelliklerden kaynaklanmaktadır. İnternetin beş özelliği bulunmaktadır:
• Çoklu Ortam
• Hiper metinsellik
• Paket Anahtarlama
• Eş Zamanlılık
• Etkileşimlilik
• Çoklu Ortam
• Hiper metinsellik
• Paket Anahtarlama
• Eş Zamanlılık
• Etkileşimlilik
Soru 7
İletişimin kendindekini yansıtması, geçmişten beslenip, geçmişi yanıtlaması olarak ifade edilen, çift ya da daha fazla yönlü bir iletişim modeli gerektiren internet özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çoklu Ortam
B
Hiper metinsellik
C
Paket Anahtarlama
D
Eş Zamanlılık
E
Etkileşimlilik
Açıklama:
Etkileşimlilik, iletişimin kendindekini yansıtması, geçmişten beslenip, geçmişi yanıtlama- sıdır. Etkileşim çift ya da daha fazla yönlü bir iletişim modeli gerektirmektedir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Heeter'in etkileşime ilişkin belirlediği altı boyuttan arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Seçeneklerin Karmaşıklığı
B
Kullanıcının Çabası
C
Sistem Maliyetinin Düşüklüğü
D
İzlerkitlenin Yanıtlanması
E
Enformasyon Eklemenin Kolaylığı
Açıklama:
A, B, D ve E seçeneklerinde dört boyut doğru olarak yer almaktadır. Diğer iki boyut ise Bireylerarası İletişimin Kolaylığı ve İzleme Sistemi Kullanımıdır. Sistem Maliyetinin Düşüklüğü bu boyutlar arasında yer almamaktadır.
Soru 9
• Arama Motorları • İnternet Forumu • Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri • Ağ Günlükleri
Yukarıda belirtilen sitelerin içeriği kimler tarafından üretilmektedir?
• Sosyal Ağ Siteleri • Ağ Günlükleri
Yukarıda belirtilen sitelerin içeriği kimler tarafından üretilmektedir?
Seçenekler
A
Sivil Toplum Kuruluşları
B
Uluslararası Kurumlar
C
Teknoloji İşletmeleri
D
Kullanıcılar
E
Kamu Kurumları
Açıklama:
İçeriği kullanıcılar tarafından üretilen siteler şunlardır:
• Arama Motorları • İnternet Forumu • Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri • Ağ Günlükleri
• Arama Motorları • İnternet Forumu • Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri • Ağ Günlükleri
Soru 10
Google aşağıdaki sitelerden hangisine bir örnektir?
Seçenekler
A
Arama motorları
B
İnternet forumu
C
Viki siteleri
D
Sosyal ağ siteleri
E
Ağ günlükleri
Açıklama:
Arama motorlarının gelişim sürecinde kuşkusuz en önemli nokta Larry Page ve Sergey Brin, PageRank adlı teknolojiyi geliştirmeleri olmuştur. 1998 yılında Google’ı kuran Larry Page ve Sergey Brin, PageRank adlı teknolojilerini satmak istemişler ancak alıcı çıkmamıştır. İnternet ağındaki her sayfayı puanlayan bu sistem; o sayfaya ne kadar çok link verildiyse ve link veren yerlerin puanı ne kadar çoksa, söz konusu sayfayı bu puanlarla değerlendirerek sıralama mantığına dayanıyordu. Larry Page ve Sergey Brin bu teknolojiyi satamayınca büyüme kararı aldılar ve 35 milyon dolar yatırım kredisi alarak 1999’da Google Search’ü kurdular. 2000’li yıllarda öne çıkan Google arama motorunun ardından kısa sürede gelişip 2000 yılında Google Araç Çubuğu çıkaran ekip böylece arama motoru teknolojisini ağ tarayıcılarının parçası haline getirdiler. Bu yolla kullanıcı önce arama motoru sitesine gidip sonra arama yapmak ve arama sonuçları içinden aradığını bulmak yerine araç çubuğu üzerindeki kutucuğa aradığı sözcüğü yazarak zaman kazanmıştır. Google bir başka önemli hamlesi 2004 yılında kütüphanelerdeki binlerce kitabı Google Book Search adıyla aramaya açmasıdır. Google 2007’in sonları itibariyle, en popüler web arama motoru olarak dünya çapında tanınır olmuştur.
Soru 11
I. Endüstri sonrası toplum
II. Post modern toplum
III. Enformasyon toplumu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 21. Yüzyıl insanlığı yeni bir uygarlık ve toplumsal yapı dönemi olarak bu döneme verilen adlardandır?
II. Post modern toplum
III. Enformasyon toplumu
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 21. Yüzyıl insanlığı yeni bir uygarlık ve toplumsal yapı dönemi olarak bu döneme verilen adlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Son üç yüzyıl süresince varlığını sürdüren sanayi uygarlığı ve sanayi toplumundan sonra, 21. Yüzyıl insanlığı yeni bir uygarlık ve toplumsal yapı dönemine getirdi. Endüstri sonrası toplum, post modern toplum, bilgi toplumu ve enformasyon toplumu bu yeni dönemin isimlerden bazılarıdır.
Soru 12
Bilgi toplumundaki en önemli değişim _____ üretiminden _____ üretimine doğru olmuştur.
Yukarıdaki boşluklara getirilecek doğru ifadeler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Yukarıdaki boşluklara getirilecek doğru ifadeler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
aralıklı / devamlı
B
devamlı / karışık
C
hizmet / mal
D
mal / hizmet
E
seri / aralıklı
Açıklama:
Bilgi toplumundaki en önemli değişim mal üretiminden hizmet üretimine doğru olmuştur.
Soru 13
İnternetin doğuşunun temelinde yatan gereksinim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
askeri
B
ekonomik
C
kültürel
D
sosyal
E
ticari
Açıklama:
İnternetin doğuşu soğuk savaş dönemine rastlar. Ancak bu bir tesadüf değildir. İnternet soğuk savaşın yarattığı bir gereksinim sonucunda doğmuştur.Temellinde askeri gereksinimler yatan internetin ortaya çıkışındaki en önemli etken 4 Ekim 1957’de Sovyetler Birliği’nin ilk uydusu ola Sputnik başarı ile uzaya göndermesi olmuştur.
Soru 14
İnternetin ortaya çıkışındaki en önemli etken olan Sovyetler Birliği’nin ilk uydusu olan Sputnik aşağıdakilerden hangi yılda uzaya gönderilmiştir?
Seçenekler
A
1947
B
1952
C
1957
D
1962
E
1967
Açıklama:
İnternetin doğuşu soğuk savaş dönemine rastlar. Ancak bu bir tesadüf değildir. İnternet soğuk savaşın yarattığı bir gereksinim sonucunda doğmuştur.Temelinde askeri gereksinimler yatan internetin ortaya çıkışındaki en önemli etken 4 Ekim 1957’de Sovyetler Birliği’nin ilk uydusu ola Sputnik başarı ile uzaya göndermesi olmuştur.
Soru 15
Daha çok bir yazılımı, ürünü ya da hizmeti kullandıkça bu yazılım, ürün ya da hizmet daha değerli hale gelmektedir. Bazı yazılımlar çoğu kullanıcının “kolektif akıl” kullanması için özellikle tasarlanmıştır. Yazımın daha çok kullanıcı tarafından tercih edilip kullanılması bir ______ yaratmaktadır. Yazılımın sonraki
sürümlerinin geliştirilmesi, pazara sunulması bu yolla kolaylaşmaktadır.
Web 2.0’ın özelliklerinden bir tanesinden bahseden yukarıdaki paragrafta boşluğa gelecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
sürümlerinin geliştirilmesi, pazara sunulması bu yolla kolaylaşmaktadır.
Web 2.0’ın özelliklerinden bir tanesinden bahseden yukarıdaki paragrafta boşluğa gelecek ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
açıklık
B
ağ Etkisi
C
bağlı dünya
D
yetki genişlemesi
E
zengin deneyimler
Açıklama:
Daha çok bir yazılımı, ürünü ya da hizmeti kullandıkça bu yazılım, ürün ya da hizmet daha değerli hale gelmektedir. Bazı yazılımlar çoğu kullanıcının “kolektif akıl” kullanması için özellikle tasarlanmıştır. Yazımın daha çok kullanıcı tarafından tercih edilip kullanılması bir ağ etkisi yaratmaktadır. Yazılımın sonraki
sürümlerinin geliştirilmesi, pazara sunulması bu yolla kolaylaşmaktadır.
sürümlerinin geliştirilmesi, pazara sunulması bu yolla kolaylaşmaktadır.
Soru 16
İnternetin özelliklerinden olan ses, video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılması işine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Çoklu ortam
B
Eş zamanlılık
C
Etkileşimlilik
D
Hiper metinsellik
E
Paket anahtarlama
Açıklama:
Çoklu ortam kavramı ses, video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılması işidir.
Soru 17
İletişimi doğrusal olmaktan çıkarıp çok katmanlı ve çok yönlü bir yapıya sokarak internet kullanıcısını geleneksel medyanın izlerkitlesine oranla çok daha fazla etken bir rolle donatan internet özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çoklu ortam
B
Eş zamanlılık
C
Etkileşimlilik
D
Hiper metinsellik
E
Paket anahtarlama
Açıklama:
İletişimi doğrusal olmaktan çıkarıp çok katmanlı ve çok yönlü bir yapıya sokarak internet kullanıcısını geleneksel medyanın izlerkitlesine oranla çok daha fazla etken bir rolle donatan internet özelliği hiper metinselliktir.
Soru 18
I. Kullanıcının harcaması gereken çaba
II. Bireylerarası iletişimin kolaylığı
III. Enformasyon eklemenin kolaylığı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Carrie Heeter’in 1989 yılında etkileşimin 6 boyutu olarak yaptığı sınıflandırma içerisinde yer alır?
II. Bireylerarası iletişimin kolaylığı
III. Enformasyon eklemenin kolaylığı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Carrie Heeter’in 1989 yılında etkileşimin 6 boyutu olarak yaptığı sınıflandırma içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Etkileşimin altı boyutu vardır ve boyutlar bir sitenin etkileşime sahip olup olmadığının göstergesidir. Bu boyutlar, sunulan seçeneklerin karmaşıklığı, kullanıcının harcaması gereken çaba, kullanıcıya karşılık verilmesi, enformasyon eklemenin kolaylığı, bireylerarası iletişimin kolaylığı ve izleme sistemi kullanımıdır. Carrie Heeter’in 1989 yılında yaptığı bu sınıflama bugün bile geçerliliğini korumakta pek çok araştırmacı tarafından ayrıntılandırılabilir, ölçülebilir bir sistem getirdiği için kabul görmektedir.
Soru 19
I. Ağ Günlükleri
II. Arama Motorları
III. Viki Siteleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri içeriği kullanıcılar tarafından üretilen sitelerdendir?
II. Arama Motorları
III. Viki Siteleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri içeriği kullanıcılar tarafından üretilen sitelerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
İçeriği kullanıcılar tarafından üretilen siteler şunlardır:
• Arama Motorları
• İnternet Forumu
• Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri
• Ağ Günlükleri
• Arama Motorları
• İnternet Forumu
• Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri
• Ağ Günlükleri
Soru 20
Kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında değişen, genellikle vakıflar, dernekler, kamu kurumları ve ticari faaliyet gösteren kurumlarca belirli bir konuyu anlatmak, tanıtmak için hazırlanan, belirli bir ürünü ya da konuyu detaylı bir biçimde anlatan site yapısının adı nedir?
Seçenekler
A
Ağ günlüğü
B
Haber sitesi
C
Kişisel site
D
Mikro site
E
Weblog
Açıklama:
Mikro siteler adından da kolaylıkla anlaşılacağı gibi kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında değişen site yapılarıdır. Genellikle vakıflar, dernekler, kamu kurumları ve ticari faaliyet gösteren kurumlarca belirli bir konuyu anlatmak, tanıtmak için hazırlanır. Bu siteler belirli bir ürünü ya da konuyu detaylı bir biçimde anlatırlar.
Soru 21
Bilginin üretilmesi, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin, toplumda en önemli faaliyetler olarak belirdiği toplum türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bilgi toplumu
B
Sanayi toplumu
C
Tarım toplumu
D
Teknoloji toplumu
E
İletişim toplumu
Açıklama:
Bilgi toplumu en basit deyişle, bilginin üretilmesi, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin, toplumda en önemli faaliyetler olarak belirdiği toplum türüdür. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
......., dünya genelindeki bilgisayar ağlarını ve kurumsal bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan elektronik iletişim ağıdır.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Enformasyon
B
İnternet
C
Bilgi teknolojileri
D
Sosyal ağlar
E
Yeni medya
Açıklama:
İnternet, dünya genelindeki bilgisayar ağlarını ve kurumsal bilgisayar sistemlerini birbirine bağlayan elektronik iletişim ağıdır. Doğru cevap B'dir.
Soru 23
Tim Berners-Lee aşağıdakilerden hangisinin kurucusudur?
Seçenekler
A
internet
B
ARPANET
C
Web 1.0
D
Web 2.0
E
Vikipedi
Açıklama:
Web 1.0 dünya çapında ağın kurulmasını web sayfalarının hiper bağlar aracılığıyla birbirine bağlanmasıdır. Kurucusu olarak Tim Berners-Lee gösterilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi web 2.0 teknolojisinin kapsamında değildir?
Seçenekler
A
Vikipedi
B
Youtube
C
Facebook
D
Netscape
E
Twitter
Açıklama:
Web 2.0 teknolojisinin kapsamı içinde sosyal ağ siteleri, viki uygulamaları, etkileşimli iletişim uygulamaları ve dinamik siteler yer almaktadır. Bu dönemde kurulan ve internet kullanıcıları tarafından yoğun olarak kullanılan Vikipedi, Youtube, Ekşi Sözlük, Facebook, Twitter gibi siteler bu dönemin örnekleridir. Netscape web 1.0 döneminde kullanılan teknolojinin bir örneğidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi internet teknolojisinin özelliklerinden bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Çoklu ortam
B
Hiper metinsellik
C
Eş zamanlılık
D
Etkileşimlilik
E
Tek yönlülük
Açıklama:
İnternetin sağladığı bu ve benzeri pek çok yenlik internetin sahip olduğu özelliklerden kaynaklanmaktadır. İnternetin beş özelliği bulunmaktadır:
- Çoklu Ortam
- Hiper metinsellik
- Paket Anahtarlama
- Eş Zamanlılık
- Etkileşimlilik
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi internet teknolojisinin, bireyin günlük yaşamında kurduğu aracılıklı iletişimin internet öncesi döneme kıyasla daha uzun süreli ve sürekli olmasını sağlayan özelliğidir?
Seçenekler
A
Eş zamanlılık
B
Çoklu ortam
C
Etkileşimlilik
D
Hpermetinsellik
E
Paket anahtarlama
Açıklama:
İnternetin eş zamanlılık özelliği, bireyin günlük yaşamında kurduğu aracılıklı (herhangi bir teknolojik cihaz kullanarak) iletişimin internet öncesi döneme kıyasla daha uzun süreli ve sürekli olmasını sağlamıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 27
Internet’te milyonlarca web sayfası içinde aradığınızı bulma işlemini kolaylaştırmak için web sayfalarındaki metinleri endeksleyen servislere ne ad verilir?
Seçenekler
A
İnternet forumu
B
Viki siteleri
C
Arama motorları
D
Ağ günlükleri
E
Sosyal ağ siteleri
Açıklama:
Internet’te milyonlarca Web sayfası içinde aradığınızı bulmak eğer aramanızı kolaylaştıracak bir sistem yoksa zordur. Bu işlemi kolaylaştırmak için çok hızlı ve çok yüksek kapasiteli sunucularla Web sayfalarındaki metinleri endeksleyen servisler (Web siteleri) bulunur. Bunların arama motoru (search engine) denir. Doğru cevap C'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi “tam metin”(full text) tarayıcı arama motorudur?
Seçenekler
A
Google
B
Yndex
C
Yahoo
D
WebCrawler
E
Explorer
Açıklama:
Arama motorlarının gelişim sürecindeki önemli kilometre taşlarından biri Web Crawler olmuştur. WebCrawler “tam metin”(full text) tarayıcı arama motorudur. Doğru cevap D'dir.
Soru 29
....., herkesin üzerinde istediği gibi düzenlemeler yapmasına izin veren kullanıcıların içeriği kolaylıkla zenginleştirip biçimlendirebildikleri bilgi sayfaları topluluğudur.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden ahngisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden ahngisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Sosyal ağ
B
Viki
C
Arama motoru
D
Ağ günlükleri
E
İnternet forumu
Açıklama:
Viki, herkesin üzerinde istediği gibi düzenlemeler yapmasına izin veren kullanıcıların içeriği kolaylıkla zenginleştirip biçimlendirebildikleri bilgi sayfaları topluluğudur. Doğru cevap B'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi kişisel sitelerin kurulma amaçlarından bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Kişinin kendisini tanıtma isteği
B
Kişinin iletişim kurma çabası
C
Çalışmalarını ve tecrübelerini yayımlama arzusu
D
Toplulukları yönlendirme isteği
E
Kişisel bilgileri üzerinde hâkimiyete sahip olmak düşüncesidir
Açıklama:
Kişisel web sitelerinin kurulmasının nedeni şunlardır:
- Kişinin kendisini tanıtma isteği
- Kişinin iletişim kurma çabası
- Çalışmalarını ve tecrübelerini yayımlama arzusu
- Kişisel bilgileri üzerinde hâkimiyete sahip olmak düşüncesi
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi sayesinde Internet, bilginin üretimi sürecine kullanıcıları dahil etmiştir?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Etkileşim
C
Sayısallaşma
D
Erişim kolaylığı
E
Teknolojik altyapı
Açıklama:
İnternet, etkileşimlilik özelliği nedeniyle bilginin üretilmesi sürecine izleyici yani medya çıktısını tüketeni de dahil etmektedir. Kısacası artık insanlar bilgiyi, haberi sadece tüketmemekte, onu üretebilmektedirler.
Soru 32
İnternet aşağıdaki hangi savaşın doğurduğu gereksinim sonucu ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
I. Dünya Savaşı
B
II. Dünya Savaşı
C
I. Körfez Savaşı
D
Kurtuluş Savaşı
E
Soğuk Savaş
Açıklama:
İnternetin doğuşu soğuk savaş dönemine rastlar. Ancak bu bir tesadüf değildir. İnternet soğuk savaşın yarattığı bir gereksinim sonucunda doğmuştur. Temellinde askeri gereksinimler yatan internetin ortaya çıkışındaki en önemli etken 4 Ekim 1957’de Sovyetler Birliği’nin ilk uydusu ola Sputnik başarı ile uzaya göndermesi olmuştur.
Soru 33
İletişimi doğrusal olmaktan çıkarıp çok katmanlı ve çok yönlü bir yapıya sokup internet kullanıcısını geleneksel medyanın izlerkitlesine oranla çok daha fazla etken bir rolle donatan internet özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eş Zamanlılık
B
Etkileşimlilik
C
Çoklu Ortam
D
Paket Anahtarlama
E
Hiper Metinsellik
Açıklama:
Hiper Metinsellik: Geleneksel kitle iletişim sisteminde iletişim doğrusaldır. Doğrusallığın engelleyici yanı ise iletişimi neredeyse tek yönlü kullanmasıdır. Geleneksel yapıda, engelleyici güç, önceden belirlenmiş, emirlerle sınırlandırılmış bir iletişim ve kaynağın izlerkitle üzerindeki baskıdır. İnternet hiper metinseldir. İlkel biçimlerde de olsa basılı materyallerin ortaya çıkışından bile önce düşünsel olarak var olan hiper metin, bilgisayar teknolojisiyle ortaya çıkan yapıda iletişim araştırmalarının odak noktası haline gelmiştir. Hiper metinsellik iletişimi doğrusal olmaktan çıkarıp çok katmanlı ve çok yönlü bir yapıya sokmakta internet kullanıcısını geleneksel medyanın izlerkitlesine oranla çok daha fazla etken bir rolle donatmaktadır.
Soru 34
Kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında değişen site yapılarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mikro site
B
Haber sitesi
C
Kişisel site
D
Temalı ağ günlüğü
E
Sosyal ağ
Açıklama:
Mikro siteler, kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında değişen site yapılarıdır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin kendi içeriklerini ürettikleri, internet günlüğü adı verilen medya ortamıdır?
Seçenekler
A
Facebook
B
Twitter
C
Youtube
D
Linkedln
E
Blog
Açıklama:
Blogların diğer adı internet günlükleridir. Bloglar, bireylerin kendi içeriklerini ürettikleri ve internet üzerinden yayınladıkları webloglardır.
Soru 36
I. Uydu teknolojisi
II. Fiber optik ağlar
III. Bilgisayar
IV. İnternet
Yukarıdaki teknolojik gelişmelerden hangisi yeni medyanın ortaya çıkması sağlayan gelişmelerdendir?
II. Fiber optik ağlar
III. Bilgisayar
IV. İnternet
Yukarıdaki teknolojik gelişmelerden hangisi yeni medyanın ortaya çıkması sağlayan gelişmelerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Uydu teknolojisi, fiber optik ağlar, bilgisayar ve internet yeni medyanın ortaya çıkmasını sağlayan teknolojik gelişmelerdendir.
Soru 37
Hangisi internet haber sitelerinin sağladığı avantajlardan biridir?
Seçenekler
A
İnternet haberi okuyucusu ilgilendiği haberle ilgili olarak kendisine neler verildiyse onunla yetinmek zorundadır
B
İnternet haber siteleri için para ödenmesi gerekmektedir
C
İnternet için coğrafi engel diye bir sorun yoktur, çünkü internet küresel bir araçtır
D
İnternet haber sitelerini sadece profesyonel gazeteciler yapabilir
E
İnternet haber siteleri okurlara tek yönlü iletişim sunmaktadır
Açıklama:
İnternet için coğrafi engel diye bir sorun yoktur, çünkü internet küresel bir araçtır. Yerel haberler bile yerel medyayla sınırlı değildir.
Soru 38
İnternetin hangi özelliği ses ve video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılmasıyla ilgilidir?
Seçenekler
A
Hiper metisellik
B
Çoklu ortam
C
Eş zamanlılık
D
Etkileşimlilik
E
Paket anahtarlama
Açıklama:
Çoklu ortam kavramı ses, video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılması işidir.
Soru 39
I. Çift yönlü bir etkileşim sağlar
II. Zaman tasarrufu sağlar
III. Her zaman doğru bilgiye erişimi sağlar
Yukarıdakilerden hangileri geleneksel medya ile kıyaslandığında yeni medyanın temel özelliklerindedir?
II. Zaman tasarrufu sağlar
III. Her zaman doğru bilgiye erişimi sağlar
Yukarıdakilerden hangileri geleneksel medya ile kıyaslandığında yeni medyanın temel özelliklerindedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yeni medya; çift yönlü bir etkileşim sağlar, zaman tasarrufu sağlar. Fakat erişilen bilginin doğruluğunun yeni medyanın özellikleri ile bir ilişkisi yoktur.
Soru 40
Hiper metinsellik özelliği ile İnternet geleneksel kitle iletişim araçlarından hangi yönüyle ayrılır?
Seçenekler
A
Edilgen kullanıcılar
B
Sınırlandırılmış iletişim
C
Çok katmanlı ve çok yönlü bir yapı
D
Doğrusal iletişim
E
Kaynağın izler kitle üzerindeki baskısı
Açıklama:
Geleneksel kitle iletişim sisteminde iletişim doğrusaldır. Doğrusallığın engelleyici yanı ise iletişimi neredeyse tek yönlü kullanmasıdır. Geleneksel yapıda, engelleyici güç, önceden belirlenmiş, emirlerle sınırlandırılmış bir iletişim ve kaynağın izlerkitle üzerindeki baskıdır. İnternet hiper metinseldir.
Soru 41
Hiper metin işaretleme dili'nin kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
HTML
B
http
C
www
D
LAN
E
Web 2.0
Açıklama:
Yerel ağların bir araya gelmesi ile oluşan internetin ortak dili HTML kısaltması ile tanınan hiper metin işaretleme dilidir (Hiper Text Markup Language). İnternette veriler protokoller üzerinden aktarılır.
Soru 42
I. Sosyal kimlikten bağımsız iletişim
II. Paylaşım
III. Demokratikleşme
IV. Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım
V. Bireyselleşme
Yukarıdaki maddelerden hangileri internetin getirdiği değişime örnek olarak gösterilebilir?
II. Paylaşım
III. Demokratikleşme
IV. Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım
V. Bireyselleşme
Yukarıdaki maddelerden hangileri internetin getirdiği değişime örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II, III ve IV
C
IV ve V
D
III, IV ve V
E
II, III ve V
Açıklama:
Enformasyon teknolojisi geliştikçe ve aradaki engeller kayboldukça İnternet ağı üzerindeki insanlar birbirlerine daha fazla yakınlaşmaktadırlar. Bu yakınlaşma ortak paylaşım alanları oluşmasını ve bunu takiben de elektronik bir İnternet kültürünün meydana gelmesini sağlamaktadır. Bu ortamın getirdiği değişime örnek olarak aşağıdakiler gösterilebilir: Sosyal kimlikten bağımsız iletişim, Paylaşım, Demokratikleşme, Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım, Kendine has bir iletişim.
Soru 43
DARPA tarafından kurulan ve internetin başlangıcı olan yeni ve güçlü iletişim altyapısının adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
MILITARY NET
B
ARPANET
C
WWW
D
USENET
E
WEB 2.0
Açıklama:
Karşılıklı uydu gönderme yarışları sonucunda Amerika Birleşik Devletleri Savunma bakanlığı İleri Araştırma Projeleri Ajansı (Defence Advanced Research Projects Agency- DARPA) adı altında uyduları ve bağlı teknolojileri geliştirmek ve eşgüdüm altında çalışmasını sağlayacak bir birim kurdu. DARPA’nın çalışmaları sonucunda güçlü bir iletişim ağına gereksinim duyulduğu ortaya çıktı. Kurulan yeni ve güçlü iletişim altyapısının adı ARPANET’tir. ARPANET internetin başlangıcı, temelidir.
Soru 44
ARPANET'ten askeri kanadın ayrılması sonucu aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?
Seçenekler
A
WEB 1.0
B
WEB 2.0
C
USENET
D
MILITARY NET
E
WWW
Açıklama:
1980’li yıllarla birlikte Yerel ağlar (LAN) kişisel bilgisayar ağlarının yaygınlaşması ile birlikte yaygınlaşmaya başladı. Bu durum ARPANET’in kuruluş amacı dışındaki bir başka alanda hızlı bir büyüme göstermesi sonucunu ortaya atmaktaydı ve güvenlik açıklarının ortaya çıkması olasılığını da beraberinde getirmekteydi. Ortaya çıkan bu risk ve talep ikilemi Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığını yeni bir karar almaya zorladı ve askeri kanat ARPANET’ten ayrıldı. Bu ayrılığın sonucunda MILITARY NET kuruldu.
Soru 45
İnternet tarihi içinde internetin ilk dönemine ilişkin son noktayı koyan, internete yönelen ağ çalışmalarının ilk dönemini sonlandıran sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
WWW
B
HTML
C
LAN
D
HTTP
E
Packet Switching
Açıklama:
İsviçre’de CERN laboratuarlarında çalışmalar sürdüren Tim Berners-Lee 1989’da önce hiper metin işaretleme dilini (Hyper Text Markup Language - HTML) ve Dünya Çapında Ağ olarak Türkçeleştirdiğimiz, internet adreslerinin başına eklediğimiz www (World Wide Web) olarak tanımladığımız bilgi paylaşım sistemini kurmuştur. Kurulan bu sistem internet tarihi içinde internetin ilk dönemine ilişkin bir son noktadır. www internete yönelen ağ çalışmalarının ilk dönemini sonlandırmıştır.
Soru 46
I. Bağlı Dünya
II. Ağ Etkisi
III. Açıklık
IV. Basit hale getirebilme
V. Yetki daralması
Yukarıdakilerden hangileri web 2.0'ın özelliklerindendir?
II. Ağ Etkisi
III. Açıklık
IV. Basit hale getirebilme
V. Yetki daralması
Yukarıdakilerden hangileri web 2.0'ın özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve IV
D
III, IV ve V
E
IV ve V
Açıklama:
Web 2.0’ın özellikleri şu şekilde sıralanabilir: • Bağlı Dünya • Ağ Etkisi • Yardımcı yaratıcı olarak kullanıcılar • Yetki genişlemesi • Açıklık • Karma hale getirebilme • Ortaya çıkarma • Zengin Deneyimler • Bir Platform Olarak Web
Soru 47
"Her ne kadar internet kullanan insanlar tüm dünyaya yayılmış olsa da kasıtlı ya da kasıtsız bir biçimde, birlikte hareket ettiklerinde, ortaya çıkan ürünün etkisi, kapsamı o ölçüde büyük olmaktadır" şeklinde açıklanan web 2.0 özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağlı dünya
B
Ağ etkisi
C
Açıklık
D
Ortaya çıkarma
E
Yetki genişlemesi
Açıklama:
Yetki genişlemesi: Her ne kadar internet kullanan insanlar tüm dünyaya yayılmış olsa da kasıtlı ya da kasıtsız bir biçimde, birlikte hareket ettiklerinde, ortaya çıkan ürünün etkisi, kapsamı o ölçüde büyük olmaktadır.
Soru 48
Ses, video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılması işi internetin özelliklerinden hangisinin kapsamına girer?
Seçenekler
A
Paket Anahtarlama
B
Eş Zamanlılık
C
Çoklu Ortam
D
Hiper metinsellik
E
Etkileşimlilik
Açıklama:
Çoklu ortam kavramı ses, video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılması işidir. Metin, ses, resim, animasyon, video, animasyon görüntüleri, etkileşimli uygulamalar internet üzerinden elde edilebilir.
Soru 49
Herkesin üzerinde istediği gibi düzenlemeler yapmasına izin veren kullanıcıların içeriği kolaylıkla zenginleştirip biçimlendirebildikleri bilgi sayfaları topluluğuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ağ Günlükleri
B
Sosyal Ağ Siteleri
C
İnternet Forumu
D
Viki Siteleri
E
Arama Motorları
Açıklama:
Viki, herkesin üzerinde istediği gibi düzenlemeler yapmasına izin veren kullanıcıların içeriği kolaylıkla zenginleştirip biçimlendirebildikleri bilgi sayfaları topluluğudur.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi kişisel ağ günlüklerinin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İnternet üzerinde bireysel olarak oluşturulan, genel veya belli bir odak noktası olan bir türdür.
B
Sadece belirli bir alanda yazılan gönderilerin yer aldığı, belirli bir konuda uzman kişilerin yazdığı ve düzenlediği günlüklerdir
C
Büyük oranda ağ günlüğü yazarının ismini veya takma adını almaktadır
D
Yazarın bireysel günlüğü olmak dışında gündemi kendi kalemi ile yansıttığı ortamdır.
E
Kişilerin günlük yaşamda yaşadıkları olayları, karşılaştıkları durumları okurlarıyla paylaşmasını sağlar.
Açıklama:
Kişisel Ağ Günlükleri, İnternet üzerinde bireysel olarak oluşturulan, genel veya belli bir odak noktası olan bir türdür. Büyük oranda ağ günlüğü yazarının ismini veya takma adını almaktadır. Yazarın bireysel günlüğü olmak dışında gündemi kendi kalemi ile yansıttığı ortamdır. Bu tür bloglar çok fazla deneyimi olmayan kişilerin bile kullanabileceği ve sayfalarını düzenleyebileceği yapıdadır ve daha çok günlük olarak kullanılırlar. Kişilerin günlük yaşamda yaşadıkları olayları, karşılaştıkları durumları okurlarıyla paylaşmasını sağlar. Ağ günlüğü yapıları içinde en fazla rastlanan türdür.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi küresel bir ağ olan İnternet'in iletişim ortamı olarak beraberinde getirdiği değişikliklerden değildir?
Seçenekler
A
Bilgiye erişmede pahalılık
B
Demokratikleşme
C
Kendine has bir iletişim
D
Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım
E
Paylaşım
Açıklama:
...
Doğru cevap A şıkkıdır. İnternet teknolojileri bilgiye erişmede pahalılık getirmemiştir tam tersine bilgiye ulaşmada hızlılık ve kolaylık sağlamıştır.
Doğru cevap A şıkkıdır. İnternet teknolojileri bilgiye erişmede pahalılık getirmemiştir tam tersine bilgiye ulaşmada hızlılık ve kolaylık sağlamıştır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yalnızca metne dayanan içerikleri destekleyen ve düşük etkileşimli sayfalardan oluşan İnternet'in gelişim aşamalarından biridir?
Seçenekler
A
HTTP
B
Web 1
C
Web 2
D
LAN
E
USENET
Açıklama:
...
Web 1.0 dünya çapında ağın kurulmasını web sayfalarının hiper bağlar aracılığıyla birbirine bağlanmasıdır. Kurucusu olarak Tim Berners-Lee gösterilmektedir. Web 1.0 yalnızca metne dayanan içerikleri destekleyen bir ortamdır. Durağan ve etkileşimi düşük sayfalardan oluşur.
Web 1.0 dünya çapında ağın kurulmasını web sayfalarının hiper bağlar aracılığıyla birbirine bağlanmasıdır. Kurucusu olarak Tim Berners-Lee gösterilmektedir. Web 1.0 yalnızca metne dayanan içerikleri destekleyen bir ortamdır. Durağan ve etkileşimi düşük sayfalardan oluşur.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi ikinci nesil İnternet'i anlatan Web 2,0 teknolojilerinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Sadece durağan ve düşük etkileşimli sayfalar barındırması
B
Kullanıcıların içerik oluşturaramaması
C
Verileri karma hale getirebilme
D
Resim, müzik ve video barındıramama
E
Metne dayalı içerikler
Açıklama:
...
Karma hale getirebilme: Bu genellikle çok kaynağı birleştirme anlamında kullanılmaktadır.
İnternet üzerindeki farklı veriler web 2.0 ortamında farklı bir amaçla bir araya getirilerek yeni
ürünlerin ve bunun sonucu olarak yeni verilerin ortaya çıkmasına olanak tanımaktadır. (Sayfa 153)
Karma hale getirebilme: Bu genellikle çok kaynağı birleştirme anlamında kullanılmaktadır.
İnternet üzerindeki farklı veriler web 2.0 ortamında farklı bir amaçla bir araya getirilerek yeni
ürünlerin ve bunun sonucu olarak yeni verilerin ortaya çıkmasına olanak tanımaktadır. (Sayfa 153)
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi İnternet'in özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çoklu Ortam
B
Hiper metinsellik
C
Tek yönlülük
D
Paket Anahtarlama
E
Eş Zamanlılık
Açıklama:
...
İnternet'in tek yönlülük gibi bir özelliği yoktur. Tam tersine etkileşimli bir yapısı vardır.
İnternet'in tek yönlülük gibi bir özelliği yoktur. Tam tersine etkileşimli bir yapısı vardır.
Soru 55
Hiper metinsellik özelliği ile İnternet geleneksel kitle iletişim araçlarından hangi yönüyle ayrılır?
Seçenekler
A
Edilgen kullanıcılar
B
Sınırlandırılmış iletişim
C
Çok katmanlı ve çok yönlü bir yapı
D
Doğrusal iletişim
E
Kaynağın izler kitle üzerindeki baskısı
Açıklama:
Geleneksel kitle iletişim sisteminde iletişim doğrusaldır. Doğrusallığın engelleyici yanı ise iletişimi neredeyse tek yönlü kullanmasıdır. Geleneksel yapıda, engelleyici güç, önceden belirlenmiş, emirlerle sınırlandırılmış bir iletişim ve kaynağın izlerkitle üzerindeki baskıdır. İnternet hiper metinseldir.
Soru 56
İnternet'in özelliklerinden eş zamanlılık kullanıcılara ne gibi bir olanak sunmaktadır?
Seçenekler
A
Mesajı eş zamanlı iletme ve saklama potansiyeli ile iletişimi sürekli kılma potansiyeli
B
Mesajın farklı ülkelerdeki çok sayıda kullanıcıya gönderilebilme alternatifi
C
Resim, video ses gibi multimedya dosyalarını ekleyebilmek
D
Karmaşık mesajları basite indirebilme potansiyeli
E
Arama motorlarında rahat bulunabilme
Açıklama:
Eş zamanlı iletişim uygulamalarının yaygınlaşması bireyin günlük yaşamında kurduğu aracılıklı ( herhangi bir teknolojik cihaz kullanarak) iletişimim internet öncesi döneme kıyasla daha uzun süreli ve sürekli olmasını sağlamış olmasıdır. Örneğin sosyal medya uygulamaları mesajı eş zamanlı iletme ve mesajı saklama potansiyeli ile iletişimi sürekli kılma potansiyeli bulunmaktadır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi içeriği kullanıcılar tarafından üretilen sitelere örnektir?
Seçenekler
A
Sosyal Ağ Siteleri
B
Ulusal televizyon kanallarının Web siteleri
C
Üniversitelerin kurumsal Web siteleri
D
E-devlet sitesi
E
Cumhurbaşkanlığı resmi Web sitesi
Açıklama:
İçeriği kullanıcılar tarafından üretilen siteler şunlardır:
• Arama Motorları
• İnternet Forumu
• Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri
• Ağ Günlükleri
• Arama Motorları
• İnternet Forumu
• Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri
• Ağ Günlükleri
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi sadece belirli bir alanda yazılan gönderilerin yer aldığı, belirli bir konuda uzman kişilerin yazdığı ve düzenlediği günlüklerdir?
Seçenekler
A
Kurumsal ağ günlükleri
B
Kişisel ağ günlükler
C
Topluluk ağ günlükleri
D
Temalı ağ günlükleri
E
Öğrenci ağ günlükleri
Açıklama:
Ağ günlükleri kendi içimde gruplara ayrılmıştır. Bunlar
• Kişisel ağ günlükleri
• Temalı ağ günlükleri
• Topluluk ağ günlükleri
• Kurumsal ağ günlükleri
• Kişisel ağ günlükleri
• Temalı ağ günlükleri
• Topluluk ağ günlükleri
• Kurumsal ağ günlükleri
Soru 59
Hangisi internet haber sitelerinin sağladığı avantajlardan biridir?
Seçenekler
A
İnternet haberi okuyucusu ilgilendiği haberle ilgili olarak kendisine neler verildiyse onunla yetinmek zorundadır.
B
İnternet haber siteleri için para ödenmesi gerekmektedir.
C
İnternet için coğrafi engel diye bir sorun yoktur, çünkü internet küresel bir araçtır.
D
İnternet haber sitelerini sadece profesyonel gazeteciler yapabilir.
E
İnternet haber siteleri okurlara tek yönlü iletişim sunmaktadır.
Açıklama:
İnternet için coğrafi engel diye bir sorun yoktur, çünkü internet küresel bir araçtır. Yerel haberler
bile yerel medyayla sınırlı değildir.
bile yerel medyayla sınırlı değildir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi sosyal ağ sitelerinin toplumsal hareketlere etkilerinden etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Aynı fikirde olanların örgütlenip kendileri ile aynı fikirde olmayanlara karşı bir kutup
oluşturup nefret söylemi geliştirmeleri sosyal ağların olumsuz etkilerinden biridir.
oluşturup nefret söylemi geliştirmeleri sosyal ağların olumsuz etkilerinden biridir.
B
Haberler üzerinde yorum yapma fırsatı sunması nedeniyle insanlar tarafından sosyal ağlar yeni medya tüketim mecrası olarak kabul edilmektedir.
C
Bireysel kullanıcılar sosyal medya gündemini belirleyip, haber kaynağı olabilmek,
görünür olmak, bir soruna veya konuya dikkat çekmek istediklerinde sosyal ağları kullanmaktadır.
görünür olmak, bir soruna veya konuya dikkat çekmek istediklerinde sosyal ağları kullanmaktadır.
D
Sosyal ağların gücü sayesinde protesto gösterileri düzenlenmesi, baskı gruplarının organize olması sosyal değişimlerin ivme kazanmasına neden olmaktadır.
E
İnsanlar günümüzde sadece habere sahip olmayı değil yapacakları yorumlarla habere dâhil olmayı istemektedir.
Açıklama:
Toplumsal hareket, yerleşik alanın dışındaki toplu eylemler yoluyla, ortak bir çıkarı korumak ya da orta bir hedefe erişmeyi sağlayabilmek için girişilen toplu bir çaba olarak tanımlanmaktadır. Toplumsal hareketlerin son yıllarda örgütlendiği mecra olarak internet özellikle de sosyal ağlar dikkat çekmektedir.
.
.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi bilginin üretilmesi, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin, toplumda en önemli faaliyetler olarak belirdiği toplum türüdür?
Seçenekler
A
Sanayi toplumu
B
Bilgi toplumu
C
Tarım toplumu
D
Avcı-toplayıcı toplum
E
Uzay çağı toplumu
Açıklama:
Bilgi toplumu, bilginin üretilmesi, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin, toplumda en önemli faaliyetler olarak belirdiği toplum türüdür. Doğru cevap, B'dir.
Soru 62
Bilgi çağıyla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Maddi sermaye yerini sanata bırakmıştır.
B
Kas gücüne verilen önem artmıştır.
C
Bilgi her geçen gün sıradanlaşmaktadır.
D
Zihinsel sermaye giderek önemli hale gelmiştir.
E
İnsanlığın gelişimini tanımlamada anahtar kavram sanayidir.
Açıklama:
Bilgi toplumunda, zihinsel sermaye giderek daha önemli bir hal almıştır. Doğru cevap, D'dir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Hiper Metin Transfer Protokolü'nün kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
HMTP
B
HTMP
C
HTTP
D
HPTT
E
HPPT
Açıklama:
Hiper Metin Transfer Protolokolü'nün (Hyper Text Transfer Protocal) kısaltması HTTP'dir. Doğru cevap, C'dir.
Soru 64
İnternet, sansürsüz ve özgür bir ortam olması nedeniyle her düşünceden ve kesimden insanlar fikir ve önerilerini özgürce yayınlamakta ve bu eylemleri sonucunda destek ve karşıt görüşlerle de karşılaşabilmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi internetin bu özelliği için söylenebilir?
Seçenekler
A
İnternet, sosyal kimlikten bağımsız bir iletişim ortamıdır.
B
İnternet, yer ve zamandan bağımsız bir iletişim ortamıdır.
C
İnternet, demokratikleşme ortamıdır.
D
İnternet, bilgiye hızlı ve kolay ulaşım ortamıdır.
E
İnternetin kendine has bir iletişim biçimi vardır.
Açıklama:
İnternet, sansürsüz ve özgür bir ortam olması nedeniyle her düşünceden ve kesimden insanlar fikir ve önerilerini özgürce yayınlamakta ve bu eylemleri sonucunda destek ve karşıt görüşlerle de karşılaşabilmektedir. Buna göre internet, demokratikleşme ortamıdır. Doğru cevap, C'dir.
Soru 65
Askeri kanadın ARPANET'ten ayrılması sonucunda aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?
Seçenekler
A
MILITARY NET
B
USENET
C
WWW
D
DARPA
E
LAN
Açıklama:
Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığının aldığı kararla askeri kanat ARPANET’ten ayrıldı. Bu ayrılığın sonucunda MILITARY NET kuruldu.
Soru 66
Web 2.0 ile veri ve yazılım gibi internetin çoğu parçası, onları kullanmak isteyen insanlar için çok ucuza ya da ücretsiz olarak elde edilebilir hale gelmiştir. Bu durum Web 2.0'ın hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Bağlı dünya
B
Ağ etkisi
C
Yetki genişlemesi
D
Ortaya çıkarma
E
Açıklık
Açıklama:
Web 2.0'ın açıklık özelliği sayesinde, veri ve yazılım gibi internetin çoğu parçası, onları kullanmak isteyen insanlar için çok ucuza ya da ücretsiz olarak elde edilebilir hale gelmiştir. Doğru cevap, E'dir.
Soru 67
İnternetin hangi özelliği iletişimi doğrusal olmaktan çıkarıp çok katmanlı ve çok yönlü bir yapıya sokmakta, internet kullanıcısını geleneksel medyanın izlerkitlesine oranla çok daha fazla etken bir rolle donatmaktadır?
Seçenekler
A
Hiper metinsellik
B
Çoklu ortam
C
Paket anahtarlama
D
Eş zamanlılık
E
Etkileşimlilik
Açıklama:
Hiper metinsellik iletişimi doğrusal olmaktan çıkarıp çok katmanlı ve çok yönlü bir yapıya sokmakta internet kullanıcısını geleneksel medyanın izlerkitlesine oranla çok daha fazla etken bir rolle donatmaktadır. Doğru cevap, A'dır.
Soru 68
- Enformasyon eklemenin kolaylığı
- Eş zamanlılık
- Seçeneklerin karmaşıklığı
- Paket anahtarlama
- İzleme sistemi kullanımı
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
I, III, IV
D
I, III, V
E
I, II, V
Açıklama:
Enformasyon eklemenin kolaylığı, seçeneklerin karmaşıklığı, izleme sistemi kullanımı internetin etkileşimliliği boyutlarındandır. Doğru cevap, D'dir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi, herkesin üzerinde istediği gibi düzenlemeler yapmasına izin veren, kullanıcıların içeriği kolaylıkla zenginleştirip biçimlendirebildikleri bilgi sayfaları topluluğudur?
Seçenekler
A
Arama Motorları
B
İnternet Forumu
C
Viki Siteleri
D
Sosyal Ağ Siteleri
E
Ağ Günlükleri
Açıklama:
Viki siteleri herkesin üzerinde istediği gibi düzenlemeler yapmasına izin veren kullanıcıların içeriği kolaylıkla
zenginleştirip biçimlendirebildikleri bilgi sayfaları topluluğudur. Doğru cevap, C'dir.
zenginleştirip biçimlendirebildikleri bilgi sayfaları topluluğudur. Doğru cevap, C'dir.
Soru 70
Kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında değişen site yapılarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mikro site
B
Haber sitesi
C
Kişisel site
D
Temalı ağ günlüğü
E
Sosyal ağ
Açıklama:
Mikro siteler, kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında değişen site yapılarıdır. Doğru cevap, A'dır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi sanayi sonrası toplumun kavramlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Endüstri sonrası toplum
B
Post modern toplum
C
Feodal toplum
D
Bilgi toplumu
E
Enformasyon toplumu
Açıklama:
Son üç yüzyıl süresince varlığını sürdüren sanayi uygarlığı ve sanayi toplumundan sonra, 21. Yüzyıl insanlığı yeni bir uygarlık ve toplumsal yapı dönemine getirdi. Endüstri sonrası toplum, post modern toplum, bilgi toplumu ve enformasyon toplumu bu yeni dönemin isimlerden bazılarıdır. Feodal toplum bunların arasına girmez.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi enformasyon toplumunda değeri artan mesleklerden biridir?
Seçenekler
A
Akademisyen
B
Çiftçi
C
Din görevlisi
D
İnşaat işçisi
E
Polis
Açıklama:
Enformasyon toplumunda ise, teknik ve profesyonel sınıf, yani “bilgi işçisi” olarak nitelenen bilim adamları, teknisyenler, mühendisler, öğretmenler sayıca artmış ve toplumsal rolleri merkezileşmiştir.
Soru 73
Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Enformasyon toplumu = toprak
B
Sanayi toplumu = sermaye
C
Tarım toplumu = bilgi
D
Enformasyon toplumu = sermaye
E
Sanayi toplumu = toprak
Açıklama:
Enformasyon toplumunda bilgi aynı zamanda toplumun temel eksenini de oluşturmaktadır. Buna göre, tarım toplumunda toprak ve işgücü, sanayi toplumunda sermaye merkezi bir öneme sahip iken, bilgi toplumunda bilgi stratejik bir kaynak haline gelmiştir.
Soru 74
İnternet'in hangi özelliği sayesinde öğrenen, yargılayan ve katılımcı insan yapıları oluşmaya başlamaktadır?
Seçenekler
A
Sosyal kimlikten bağımsız iletişim
B
Demokratikleşme
C
Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım
D
Paylaşım
E
Kendine has bir iletişim
Açıklama:
İnternet’in sağladığı olanaklardan en önemlisi olan bilgi paylaşımı özelliği sayesinde öğrenen, yargılayan ve katılımcı insan yapıları oluşmaya başlamakta ve internet kullanıcıları böyle bir ortamda kendilerini daha aktif hissetmektedirler.
Soru 75
İnternetin sansürsüz ve özgür bir ortam olması aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Sosyal kimlikten bağımsız iletişim
B
Paylaşım
C
Demokratikleşme
D
Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım
E
Kendine has bir iletişim
Açıklama:
Sansürsüz ve özgür bir ortam olması nedeniyle her düşünceden ve kesimden insanlar fikir ve önerilerini özgürce yayınlamakta ve bu fiili sonucunda gördüğü destek ve karşıt görüşlere de demokratik bir tartışma platformunda cevap verebilmektedir.
Soru 76
İnternet aşağıdaki hangi savaşın doğurduğu gereksinim sonucu ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
I. Dünya Savaşı
B
II. Dünya Savaşı
C
I. Körfez Savaşı
D
Kurtuluş Savaşı
E
Soğuk Savaş
Açıklama:
İnternetin doğuşu soğuk savaş dönemine rastlar. Ancak bu bir tesadüf değildir. İnternet soğuk savaşın yarattığı bir gereksinim sonucunda doğmuştur. Temellinde askeri gereksinimler yatan internetin ortaya çıkışındaki en önemli etken 4 Ekim 1957’de Sovyetler Birliği’nin ilk uydusu ola Sputnik başarı ile uzaya göndermesi olmuştur.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Web 2.0 dönemi yazılımlarını kullanıcı dostu olarak nitelendirilmesiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Ortaya çıkarma
B
Zengin deneyimler
C
Bir platform olarak web
D
Yetki genişlemesi
E
Ağ etkisi
Açıklama:
Geçmişte, yazılımın tasarımcıları, o yazılımın nasıl kullanılacağının kararını verebilmekteydi. Web 2.0 dönemi yazılımları kullanıcı dostu olarak nitelendirilebilecek esnek bir yapı sunmaktadır. Yazılımın sunduğu olanakların nasıl kullanılacağını kullanıcı bulmak durumundadır.
Soru 78
İnternetin hangi özelliği ses ve video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılmasıyla ilgilidir?
Seçenekler
A
Hiper metisellik
B
Çoklu ortam
C
Eş zamanlılık
D
Etkileşimlilik
E
Paket anahtarlama
Açıklama:
Çoklu ortam kavramı ses, video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılması işidir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi içeriği kullanıcılar tarafından üretilen sitelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Arama motorları
B
İnternet forumu
C
Viki siteleri
D
Kişisel site
E
Sosyal ağ siteleri
Açıklama:
Sosyal ağ siteleri kullanıcının içerik üretme olanağından güç almaktadır. Bunca içeriğin, sayfanın ve sitenin arasında kaybolmamak için arma motorları geliştirilmiştir.
İçeriği kullanıcılar tarafından üretilen siteler şunlardır:
• Arama Motorları
• İnternet Forumu
• Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri
• Ağ Günlükleri
İçeriği kullanıcılar tarafından üretilen siteler şunlardır:
• Arama Motorları
• İnternet Forumu
• Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri
• Ağ Günlükleri
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında değişen site yapılarıdır.
Seçenekler
A
Mikro site
B
Haber sitesi
C
Kişisel site
D
Ağ günlükleri
E
Viki siteleri
Açıklama:
Mikro siteler adından da kolaylıkla anlaşılacağı gibi kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında değişen site yapılarıdır. Genellikle vakıflar, dernekler, kamu kurumları ve ticari faaliyet gösteren kurumlarca belirli bir konuyu anlatmak, tanıtmak için hazırlanır.
Soru 81
Bilginin üretilmesi, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin, toplumda en önemli faaliyetler olarak belirdiği toplum türü hangisidir?
Seçenekler
A
Sanayi toplumu
B
Endüstri toplumu
C
Modern toplum
D
Bilgi toplumu
E
Post modern toplum
Açıklama:
Bilgi toplumu en basit deyişle, bilginin üretilmesi, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin, toplumda en önemli faaliyetler olarak belirdiği toplum türüdür.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi yerel ağların bir araya gelmesi ile oluşan internetin ortak dili olarak tanınan hiper metin işaretleme dilinin kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
HTTP
B
HTML
C
LAN
D
DARPA
E
ARPANET
Açıklama:
Yerel ağların bir araya gelmesi ile oluşan internetin ortak dili HTML kısaltması ile tanınan hiper metin işaretleme dilidir (Hiper Text Markup Language).
Soru 83
İnternet'in doğuşu hangi dönemde gerçekleşir ve ortaya çıkışında hangi gereksinim baş rolü oynar?
Seçenekler
A
Birinci Dünya Savaşı sonrası dönem - İletişim gereksinimi
B
Birinci Dünya Savaşı sonrası dönem - Askeri gereksinimler
C
İkinci Dünya Savaşı sonrası dönem - İletişim gereksinimi
D
Soğuk Savaş Dönemi - Askeri gereksinimler
E
Soğuk Savaş Dönemi - İletişim gereksinimi
Açıklama:
İnternet'in doğuşu soğuk savaş dönemine rastlar. Ancak bu bir tesadüf değildir. İnternet soğuk savaşın yarattığı bir gereksinim sonucunda doğmuştur. Temellinde askeri gereksinimler yatan internetin ortaya çıkışındaki en önemli etken 4 Ekim 1957’de Sovyetler Birliği’nin ilk uydusu ola Sputnik başarı ile uzaya göndermesi olmuştur.
Soru 84
İnternetin kaç özelliği bulunmaktadır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
İnternetin beş özelliği bulunmaktadır:
• Çoklu Ortam
• Hiper metinsellik
• Paket Anahtarlama
• Eş Zamanlılık
• Etkileşimlilik
• Çoklu Ortam
• Hiper metinsellik
• Paket Anahtarlama
• Eş Zamanlılık
• Etkileşimlilik
Soru 85
İlk arama motoru kaç yılında kim tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
1990- Alan Emtage
B
1990-Web Crawler
C
1992- Web Crawler
D
1992-Larry Page
E
1990-Larry Page
Açıklama:
İlk arama motoru 1990 yılında bir üniversite öğrencisi olan Alan Emtage tarafından Archie adıyla kurulmuştur.
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi İnternet'in özelikleri arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Paylaşım
B
Etkileşimlilik
C
Demokratikleşme
D
Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım
E
Kendine has bir iletişim
Açıklama:
İnternetin beş özelliği bulunmaktadır:
• Çoklu Ortam
• Hiper metinsellik
• Paket Anahtarlama
• Eş Zamanlılık
• Etkileşimlilik
• Çoklu Ortam
• Hiper metinsellik
• Paket Anahtarlama
• Eş Zamanlılık
• Etkileşimlilik
Soru 87
ARPANET internetin başlangıcı ve temelidir. ARPANET hangi amaçlarla kullanılan bir yerel ağdır?
Seçenekler
A
İletişim
B
Bilişim
C
Akademik
D
Askeri
E
Bilgi
Açıklama:
ARPANET internetin başlangıcı, temelidir. ARPANET askeri amaçlarla kullanılan bir yerel ağdır.
Soru 88
Ses, video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Etkileşimlilik
B
Eş Zamanlılık
C
Paket Anahtarlama
D
Hiper metinsellik
E
Multimedia
Açıklama:
Çoklu Ortam (Multimedia)
Çoklu ortam kavramı ses, video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılması işidir.
Çoklu ortam kavramı ses, video gibi farklı içerik biçimlerinin bir arada kullanılması işidir.
Soru 89
Teknik bilgi gerektirmeden, kendi istedikleri şeyleri, kendi istedikleri şekilde yazan insanların oluşturabildikleri, günlüğe benzeyen web sitelerine ne denmektedir?
Seçenekler
A
Kişisel Site
B
Haber Siteleri
C
Blog
D
Mikro Site
E
Arama Motoru
Açıklama:
Ağ günlüğü ya da dilimize İngilizceden geçen yaygın kullanımıyla blog siteleri teknik bilgi gerektirmeden, kendi istedikleri şeyleri, kendi istedikleri şekilde yazan insanların oluşturabildikleri, günlüğe benzeyen web siteleridir. İngilizcedeki "web" ve "log" kelimelerinin birleşmesinden oluşan weblog kavramının zamanla yaygınlaşmış adıdır.
Soru 90
Google Search kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1999
B
2000
C
2001
D
2002
E
2003
Açıklama:
Larry Page ve Sergey Brin bu teknolojiyi satamayınca büyüme kararı aldılar ve 35 milyon dolar yatırım kredisi alarak 1999'da Google Search'ü kurdular.
Soru 91
"Bilgi toplumu" kavramına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bilgi en önemli toplumsal ürünlerden biridir.
B
Bilgi ekonomisine dayanan sosyal ilişkiler bütünüdür.
C
Gayri safi milli gelirin az bir kısmı bilgi sektörüne aittir.
D
Üretimin temel kaynağını bilgi ve etkinlik oluşturur.
E
Bilginin üretilmesi, depolanması ve dağıtılması önemli faaliyetlerdir.
Açıklama:
Bilgi toplumu bilginin üretilmesi, depolanması ve dağıtılması süreçlerinin, toplumda en önemli faaliyetler olarak belirdiği toplum türüdür. Bilgi ekonomisine dayanan bir sosyal ilişkiler bütünü olan bilgi toplumu, gayri safi milli gelirin yarısından fazlasının genel anlamda bilgi sektörüne ait olduğu bir ekonomik yapıyı dile getirmektedir. Bilgi toplumuna özgü olan şey, üretimin temel kaynağınıbilgi ve etkinliğinin oluşturmasıdır. Buna toplumsal ve kültürel süreçlerin de vazgeçilmez bir biçimde yeni teknolojilere ve enformasyona bağlı olması da eklenebilmektedir. Bilgi en önemli toplumsal ürünlerden biridir. Adil toplum, bilgiyi herkes arasında eşit olarak dağıtacak biçimde örgütlenen toplumdur. Profesyonellik insana, temelini insanların yalnızca kendileri için kullanamayacakları bilgiden alan beceriler sağlar. Bu yüzden adalet, bu becerilerin, mutluluğu herkese eşit olarak dağıtacak bir biçimde herkese açık olmasını gerektirir.
Soru 92
"Sansürsüz ve özgür bir ortam olması nedeniyle her düşünceden ve kesimden insanlar fikir ve önerilerini özgürce yayınlamakta ve bu fiili sonucunda gördüğü destek ve karşıt görüşlere de bir tartışma platformunda cevap verebilmektedir."
Yukarıda internet kültürüne dair hangi kavram açıklanmıştır?
Yukarıda internet kültürüne dair hangi kavram açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Sosyal kimlikten bağımsız iletişim
B
Paylaşım
C
Demokratikleşme
D
Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım
E
Kendine has bir iletişim
Açıklama:
Enformasyon teknolojisi geliştikçe ve aradaki engeller kayboldukça İnternet ağı üzerindeki insanlar birbirlerine daha fazla yakınlaşmaktadırlar. Bu yakınlaşma ortak paylaşım alanları oluşmasını ve bunu takiben de elektronik bir İnternet kültürünün meydana gelmesini sağlamaktadır. Bu ortamın getirdiği değişime örnek olarak aşağıdakiler gösterilebilir:
Sosyal kimlikten bağımsız iletişim: Gerçek hayatta insanların bir araya gelip konuştukları, tartıştıklarıortamlar, gelir seviyesi, eğitim ve mesleki yaşamlarına göre değişmektedir. Ama İnternet’te ırk, renk, dil, din gibi özellikler önemini yitirmekte, insanların birbirleri arasındaki ilişki önyargısız bir şekilde oluşmaya başlamaktadır. Gerçek hayatta mesleği yüzünden hor görülüp görüşüne önem verilmeyebilecek birisi, burada daha önceden hak edip de göremediği saygıyı görebilecek, düşünceleri dikkate alınabilecektir.
Paylaşım: İnternet’in sağladığı olanaklardan en önemlisi olan bilgi paylaşımı özelliği sayesinde öğrenen, yargılayan ve katılımcı insan yapıları oluşmaya başlamakta ve internet kullanıcıları böyle bir ortamda kendilerini daha aktif hissetmektedirler. Görüş ve önerilerini rahatlıkla diğer kurumlara ve insanlara iletebilen ve bu hareketinin sonucunda cevap alabilen internet kullanıcıları daha şevkle paylaşım yapmaktadır.
Demokratikleşme: Sansürsüz ve özgür bir ortam olması nedeniyle her düşünceden ve kesimden insanlar fikir ve önerilerini özgürce yayınlamakta ve bu fiili sonucunda gördüğü destek ve karşıt görüşlere de demokratik bir tartışma platformunda cevap verebilmektedir.
Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım: Forumlar, e-posta grupları, haber grupları gibi ortamlar İnternet üzerinde kullanıcıların fikir ve bilgi alışverişi yapabilmelerini sağlamış, bu sayede öğrenmenin maliyeti ve süresi hayli azalmıştır. Bir eposta adresine sahip olan her kullanıcı bu hizmetlerden ücretsiz faydalanabilmektedir.
Kendine has bir iletişim: Konuşma yeteneğinin yerini yazarak ifade edebilme yeteneğinin almasıdır. Bu aşamada hızlı yazmak önemli bir gereklilik olmaktadır. Çünkü karşısındakinin hızında yazamayan bir kişi sohbet ederken (chat) düşüncelerini tam olarak aktaracak kelimeleri yazıya dökememekte ve mecburen cümlelerini yazabileceği hıza göre kısaltmaktadır. Bu da hem düşüncelerini tam olarak aktaramadığı için düşüncenin gücün azaltmakta hatta yanlış anlaşılabilmesine bile neden olabilmektedir.
Sosyal kimlikten bağımsız iletişim: Gerçek hayatta insanların bir araya gelip konuştukları, tartıştıklarıortamlar, gelir seviyesi, eğitim ve mesleki yaşamlarına göre değişmektedir. Ama İnternet’te ırk, renk, dil, din gibi özellikler önemini yitirmekte, insanların birbirleri arasındaki ilişki önyargısız bir şekilde oluşmaya başlamaktadır. Gerçek hayatta mesleği yüzünden hor görülüp görüşüne önem verilmeyebilecek birisi, burada daha önceden hak edip de göremediği saygıyı görebilecek, düşünceleri dikkate alınabilecektir.
Paylaşım: İnternet’in sağladığı olanaklardan en önemlisi olan bilgi paylaşımı özelliği sayesinde öğrenen, yargılayan ve katılımcı insan yapıları oluşmaya başlamakta ve internet kullanıcıları böyle bir ortamda kendilerini daha aktif hissetmektedirler. Görüş ve önerilerini rahatlıkla diğer kurumlara ve insanlara iletebilen ve bu hareketinin sonucunda cevap alabilen internet kullanıcıları daha şevkle paylaşım yapmaktadır.
Demokratikleşme: Sansürsüz ve özgür bir ortam olması nedeniyle her düşünceden ve kesimden insanlar fikir ve önerilerini özgürce yayınlamakta ve bu fiili sonucunda gördüğü destek ve karşıt görüşlere de demokratik bir tartışma platformunda cevap verebilmektedir.
Bilgiye hızlı ve kolay ulaşım: Forumlar, e-posta grupları, haber grupları gibi ortamlar İnternet üzerinde kullanıcıların fikir ve bilgi alışverişi yapabilmelerini sağlamış, bu sayede öğrenmenin maliyeti ve süresi hayli azalmıştır. Bir eposta adresine sahip olan her kullanıcı bu hizmetlerden ücretsiz faydalanabilmektedir.
Kendine has bir iletişim: Konuşma yeteneğinin yerini yazarak ifade edebilme yeteneğinin almasıdır. Bu aşamada hızlı yazmak önemli bir gereklilik olmaktadır. Çünkü karşısındakinin hızında yazamayan bir kişi sohbet ederken (chat) düşüncelerini tam olarak aktaracak kelimeleri yazıya dökememekte ve mecburen cümlelerini yazabileceği hıza göre kısaltmaktadır. Bu da hem düşüncelerini tam olarak aktaramadığı için düşüncenin gücün azaltmakta hatta yanlış anlaşılabilmesine bile neden olabilmektedir.
Soru 93
İnternetin başlangıç temeli olup askeri amaçlarla kullanılan yerel ağ aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
MILITARY NET
B
DARPA
C
USENET
D
LAN
E
ARPANET
Açıklama:
İnternetin doğuşu soğuk savaş dönemine rastlar. Ancak bu bir tesadüf değildir. İnternet soğuk savaşın yarattığı bir gereksinim sonucunda doğmuştur. Temellinde askeri gereksinimler yatan internetin ortaya çıkışındaki en önemli etken 4 Ekim 1957’de Sovyetler Birliği’nin ilk uydusu ola Sputnik başarı ile uzaya göndermesi olmuştur. Karşılıklı uydu gönderme yarışları sonucunda Amerika Birleşik Devletleri Savunma bakanlığı İleri Araştırma Projeleri Ajansı ( Defence Advanced Research Projects Agency- DARPA) adı altında uyduları ve bağlı teknolojileri geliştirmek ve eşgüdüm altında çalışmasını sağlayacak bir birim kurdu. DARPA’nın çalışmaları sonucunda güçlü bir iletişim ağına gereksinim duyulduğu ortaya çıktı. Kurulan yeni ve güçlü iletişim altyapısının adı ARPANET’tir. ARPANET internetin başlangıcı, temelidir. ARPANET askeri amaçlarla kullanılan bir yerel ağdır.
Soru 94
"Her ne kadar internet kullanan insanlar tüm dünyaya yayılmış olsa da kasıtlıya da kasıtsız bir biçimde, birlikte hareket ettiklerinde, ortaya çıkan ürünün etkisi, kapsamı o ölçüde büyük olmaktadır."
Yukarıda bahsi geçen ikinci nesil interneti Web 2.0'ın özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsi geçen ikinci nesil interneti Web 2.0'ın özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yetki Genişlemesi
B
Bağlı Dünya
C
Açıklık
D
Ağ Etkisi
E
Ortaya Çıkarma
Açıklama:
Yetki genişlemesi: Her ne kadar internet kullanan insanlar tüm dünyaya yayılmış olsa da kasıtlıya da kasıtsız bir biçimde, birlikte hareket ettiklerinde, ortaya çıkan ürünün etkisi, kapsamı o ölçüde büyük olmaktadır.
Bağlı Dünya: Dünya genelinde çok sayıda insanın internet bağlantısı bulunmaktadır. Bu kullanıcılar arasından 1 milyarın üzerinde insan her gün sıklıkla interneti kullanmaktadır. Bu durum internetin basit bir iletişim aracı ya da eğlence aracı olmaktan çıkıp günlük hayatın tartışılmaz bir parçası olduğunu göstermektedir.
Açıklık: Veri ve yazılım gibi internetin çoğu parçası onları kullanmak isteyen insanlar için çok ucuza ya da ücretsiz olarak elde edilebilir hale gelmektedir.
Ağ Etkisi: Daha çok bir yazılımı, ürünü ya da hizmeti kullandıkça bu yazılım, ürün ya da hizmet daha değerli hale gelmektedir. Bazı yazılımlar çoğu kullanıcının “kolektif akıl” kullanması için özellikle tasarlanmıştır. Yazımın daha çok kullanıcı tarafından tercih edilip kullanılması bir ağetkisi yaratmaktadır. Yazılımın sonraki sürümlerinin geliştirilmesi, pazara sunulması bu yolla kolaylaşmaktadır.
Ortaya çıkarma: Geçmişte, yazılımın tasarımcıları, o yazılımın nasıl kullanılacağının kararınıverebilmekteydi. Web 2.0 dönemi yazılımları kullanıcı dostu olarak nitelendirilebilecek esnek bir yapı sunmaktadır. Yazılımın sunduğu olanakların nasıl kullanılacağını kullanıcı bulmak durumundadır.
Bağlı Dünya: Dünya genelinde çok sayıda insanın internet bağlantısı bulunmaktadır. Bu kullanıcılar arasından 1 milyarın üzerinde insan her gün sıklıkla interneti kullanmaktadır. Bu durum internetin basit bir iletişim aracı ya da eğlence aracı olmaktan çıkıp günlük hayatın tartışılmaz bir parçası olduğunu göstermektedir.
Açıklık: Veri ve yazılım gibi internetin çoğu parçası onları kullanmak isteyen insanlar için çok ucuza ya da ücretsiz olarak elde edilebilir hale gelmektedir.
Ağ Etkisi: Daha çok bir yazılımı, ürünü ya da hizmeti kullandıkça bu yazılım, ürün ya da hizmet daha değerli hale gelmektedir. Bazı yazılımlar çoğu kullanıcının “kolektif akıl” kullanması için özellikle tasarlanmıştır. Yazımın daha çok kullanıcı tarafından tercih edilip kullanılması bir ağetkisi yaratmaktadır. Yazılımın sonraki sürümlerinin geliştirilmesi, pazara sunulması bu yolla kolaylaşmaktadır.
Ortaya çıkarma: Geçmişte, yazılımın tasarımcıları, o yazılımın nasıl kullanılacağının kararınıverebilmekteydi. Web 2.0 dönemi yazılımları kullanıcı dostu olarak nitelendirilebilecek esnek bir yapı sunmaktadır. Yazılımın sunduğu olanakların nasıl kullanılacağını kullanıcı bulmak durumundadır.
Soru 95
Web sitelerinin video, resim ve gerçek zamanlı pek çok uygulamaları barındırması ve uygulamaların giderek gerçek yaşam deneyimlerine yaklaşması aşağıdaki Web 2.0 özelliklerinden hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Yardımcı yaratıcı olarak kullanıcılar
B
Zengin Deneyimler
C
Bağlı Dünya
D
Bir Platform Olarak Web
E
Karma hale getirebilme
Açıklama:
Zengin Deneyimler: Web siteleri video, resim ve gerçek zamanlı pek çok uygulamalarıbarındırmaktadır. Bu da uygulamaları giderek gerçek yaşam deneyimlerine yaklaştırmaktadır.
Yardımcı yaratıcı olarak kullanıcılar: İnsanlar sadece çevrimiçi materyallerin okuyucusu değil, aynı zamanda yazarı ve yaratıcısıdır. Katkıları, kullandıkları yazılımın değerini artırır.-
Karma hale getirebilme: Bu genellikle çok kaynağı birleştirme anlamında kullanılmaktadır.İnternet üzerindeki farklı veriler web 2.0 ortamında farklı bir amaçla bir araya getirilerek yeni ürünlerin ve bunun sonucu olarak yeni verilerin ortaya çıkmasına olanak tanımaktadır.
Bir Platform Olarak Web: Web 2.0 öncesi dönem yazılımların bilgisayara kurulmasını zorunlu kılmaktaydı. Ekonomik açıdan maliyetli olan bu uygulamalar yerini web tabanlı yazılımlara bırakmaktadır. İnternet alt yapısının güçlenmesi, veri taşıma kapasitesinin artması taşınabilir cihazların hafiflemesi web tabanlı yazılımların artmasına neden olmuştur. Bilgisayar oyunlarının web tabanlı oyunlarla ya da çevrimiçi oyunlarla yer değiştirmesi bunun ilk örnekleridir. Ofis programlarının da web tabanlı türevlerinin ortaya çıktığı ve yaygınlaştığı gözlenmektedir.
Bağlı Dünya: Dünya genelinde çok sayıda insanın internet bağlantısı bulunmaktadır. Bu kullanıcılar arasından 1 milyarın üzerinde insan her gün sıklıkla interneti kullanmaktadır. Bu durum internetin basit bir iletişim aracı ya da eğlence aracı olmaktan çıkıp günlük hayatın tartışılmaz bir parçası olduğunu göstermektedir.
Yardımcı yaratıcı olarak kullanıcılar: İnsanlar sadece çevrimiçi materyallerin okuyucusu değil, aynı zamanda yazarı ve yaratıcısıdır. Katkıları, kullandıkları yazılımın değerini artırır.-
Karma hale getirebilme: Bu genellikle çok kaynağı birleştirme anlamında kullanılmaktadır.İnternet üzerindeki farklı veriler web 2.0 ortamında farklı bir amaçla bir araya getirilerek yeni ürünlerin ve bunun sonucu olarak yeni verilerin ortaya çıkmasına olanak tanımaktadır.
Bir Platform Olarak Web: Web 2.0 öncesi dönem yazılımların bilgisayara kurulmasını zorunlu kılmaktaydı. Ekonomik açıdan maliyetli olan bu uygulamalar yerini web tabanlı yazılımlara bırakmaktadır. İnternet alt yapısının güçlenmesi, veri taşıma kapasitesinin artması taşınabilir cihazların hafiflemesi web tabanlı yazılımların artmasına neden olmuştur. Bilgisayar oyunlarının web tabanlı oyunlarla ya da çevrimiçi oyunlarla yer değiştirmesi bunun ilk örnekleridir. Ofis programlarının da web tabanlı türevlerinin ortaya çıktığı ve yaygınlaştığı gözlenmektedir.
Bağlı Dünya: Dünya genelinde çok sayıda insanın internet bağlantısı bulunmaktadır. Bu kullanıcılar arasından 1 milyarın üzerinde insan her gün sıklıkla interneti kullanmaktadır. Bu durum internetin basit bir iletişim aracı ya da eğlence aracı olmaktan çıkıp günlük hayatın tartışılmaz bir parçası olduğunu göstermektedir.
Soru 96
İletişimi doğrusal olmaktan çıkarıp çok katmanlı ve çok yönlü bir yapıya sokup internet kullanıcısını geleneksel medyanın izlerkitlesine oranla çok daha fazla etken bir rolle donatan internet özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eş Zamanlılık
B
Etkileşimlilik
C
Çoklu Ortam
D
Paket Anahtarlama
E
Hiper Metinsellik
Açıklama:
Hiper Metinsellik: Geleneksel kitle iletişim sisteminde iletişim doğrusaldır. Doğrusallığın engelleyici yanı ise iletişimi neredeyse tek yönlü kullanmasıdır. Geleneksel yapıda, engelleyici güç, önceden belirlenmiş, emirlerle sınırlandırılmış bir iletişim ve kaynağın izlerkitle üzerindeki baskıdır. İnternet hiper metinseldir. İlkel biçimlerde de olsa basılı materyallerin ortaya çıkışından bile önce düşünsel olarak var olan hiper metin, bilgisayar teknolojisiyle ortaya çıkan yapıda iletişim araştırmalarının odak noktası haline gelmiştir(Newhagen ve Rafaelli,1996:5). Hiper metinsellik iletişimi doğrusal olmaktan çıkarıp çok katmanlı ve çok yönlü bir yapıya sokmakta internet kullanıcısını geleneksel medyanın izlerkitlesine oranla çok daha fazla etken bir rolle donatmaktadır.
Soru 97
Kullanıcının hem bireylerarası iletişim sürecinde hem de kitle iletişim sürecinde karşılıklı iletişim kurabilme olanağına sahip olması, bir internet sitesinin etkileşim boyutlarından hangisine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
İzleme Sistemi Kullanımı
B
Enformasyon Eklemenin Kolaylığı
C
İzlerkitlenin Yanıtlanması
D
Kullanıcının Çabası
E
Bireylerarası İletişimin Kolaylığı
Açıklama:
İzlerkitlenin Yanıtlanması
İnterneti kendinden önceki kitle iletişim araçlarından farklı, kendinden önceki bireylerarası iletişim
araçlarından üstün kılan özelliği kullanıcının hem bireylerarası iletişim sürecinde hem de kitle iletişim
sürecinde karşılıklı iletişim kurabilme olanağına sahip olmasıdır. İnternet işte bu nedenle geleneksel kitle
iletişim araçlarının izlerkitlesini hızla ve her gün artan oranla kendine çekmiştir. Karşılıklı iletişim
kurabilme olanağı ilk anda iki birey arasında kurulabilecek olası bir iletişim sürecini çağrıştırsa da
kapsamı çok daha geniştir. Sıkça sorulan sorular bölümü, e-posta iletişim kurma olanağı, anlık
mesajlaşma sistemleri, sorunu çözmeye ya da bir soruyu cevaplamaya yarayan formlar izlerklenin
yanıtlanmasının alt başlıklarıdır
İnterneti kendinden önceki kitle iletişim araçlarından farklı, kendinden önceki bireylerarası iletişim
araçlarından üstün kılan özelliği kullanıcının hem bireylerarası iletişim sürecinde hem de kitle iletişim
sürecinde karşılıklı iletişim kurabilme olanağına sahip olmasıdır. İnternet işte bu nedenle geleneksel kitle
iletişim araçlarının izlerkitlesini hızla ve her gün artan oranla kendine çekmiştir. Karşılıklı iletişim
kurabilme olanağı ilk anda iki birey arasında kurulabilecek olası bir iletişim sürecini çağrıştırsa da
kapsamı çok daha geniştir. Sıkça sorulan sorular bölümü, e-posta iletişim kurma olanağı, anlık
mesajlaşma sistemleri, sorunu çözmeye ya da bir soruyu cevaplamaya yarayan formlar izlerklenin
yanıtlanmasının alt başlıklarıdır
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi içeriği kullanıcılar tarafından üretilen sitelerden bir değildir?
Seçenekler
A
Arama Motorları
B
Haber Siteleri
C
Viki Siteleri
D
Sosyal Ağ Siteleri
E
İnternet Forumu
Açıklama:
İçeriği kullanıcılar tarafından üretilen siteler şunlardır:
• Arama Motorları
• İnternet Forumu
• Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri
• Ağ Günlükleri
• Arama Motorları
• İnternet Forumu
• Viki Siteleri
• Sosyal Ağ Siteleri
• Ağ Günlükleri
Soru 99
Sadece belirli bir alanda yazılan gönderilerin yer aldığı, belirli bir konuda uzman kişilerin yazdığı ve düzenlediği günlükler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel ağ günlükleri
B
Mikro ağ günlükleri
C
Topluluk ağ günlükleri
D
Temalı ağ günlükleri
E
Kurumsal ağ günlükleri
Açıklama:
Temalı Ağ Günlükleri, sadece belirli bir alanda yazılan gönderilerin yer aldığı, belirli bir konuda
uzman kişilerin yazdığı ve düzenlediği günlüklerdir. Politika, pazarlama, yemek, internet, ekonomi,
tasarım, fotoğraf programlama dilleri ve benzeri konularda odaklanmış Ağ günlükleri bulunmaktadır.
uzman kişilerin yazdığı ve düzenlediği günlüklerdir. Politika, pazarlama, yemek, internet, ekonomi,
tasarım, fotoğraf programlama dilleri ve benzeri konularda odaklanmış Ağ günlükleri bulunmaktadır.
Soru 100
Kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında
değişen, genellikle vakıflar, dernekler, kamu kurumları ve ticari faaliyet gösteren
kurumlarca belirli bir konuyu anlatmak, tanıtmak için hazırlanan siteler aşağıdakilerden hangisidir?
değişen, genellikle vakıflar, dernekler, kamu kurumları ve ticari faaliyet gösteren
kurumlarca belirli bir konuyu anlatmak, tanıtmak için hazırlanan siteler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haber Siteleri
B
Kişisel Siteler
C
Viki Siteleri
D
Sosyal Ağ Siteleri
E
Mikro Siteler
Açıklama:
Mikro Site: Mikro siteler adından da kolaylıkla anlaşılacağı gibi kapsamı sınırlı, içeriği bir ile üç sayfa arasında değişen site yapılarıdır. Genellikle vakıflar, dernekler, kamu kurumları ve ticari faaliyet gösteren
kurumlarca belirli bir konuyu anlatmak, tanıtmak için hazırlanır. Bu siteler belirli bir ürünü ya da konuyu
detaylı bir biçimde anlatırlar. Konunun belirli bir konu olması
kurumlarca belirli bir konuyu anlatmak, tanıtmak için hazırlanır. Bu siteler belirli bir ürünü ya da konuyu
detaylı bir biçimde anlatırlar. Konunun belirli bir konu olması