Medya Hukuku - Medya ve İletişim | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

"........... “Kişinin Hak ve Ödevleri” başlığı altında “basın özgürlüğü” düzenlenir"
Aşağıdakilerden hangisi cümleyi doğru şekilde tamamlar?

Anayasa'da

Ceza Kanunu'nda

İdare Kanunu'nda

Medeni Kanun'da

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda

Açıklama:

Anayasa’da “Kişinin Hak ve Ödevleri” başlığı altında düzenlenen “basın özgürlüğü”, böylece anayasal bir güvenceye sahip olmuştur. Bu hüküm gereğince basın hukuku, Anayasa hukuku ile ilişkili görülmektedir. Ayrıca düzeltme ve cevap hakkı, süreli ve süresiz yayın hakkı ve basın araçlarını korunması hükümleri
çerçevesinde de Anayasa’ya başvurmak gerekmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

İfade özgürlüğü kapsamında özgürlüğün ilk koşulu aşağıdakilerden hangisidir?

Düşünceyi ifade etme hakkı

Bilgiyi eleştirme

Düşünceyi yayma

Gerçeklere ulaşma hakkının bireylere tanınması

İfade özgürlüğünün kitle iletişim araçları yoluyla kullanılması

Açıklama:

İfade özgürlüğünün temelinde; düşünceyi ifade etme hakkı kadar, kamuoyunun bilgi edinme hakkı yatar. İfade özgürlüğü konusunda yalnızca düşünceyi ele almamak gerekir çünkü insan beyninin düşünce üretmesi için öncelikle düşünceyi üretmek amacıyla gerekli ham maddeyi, yani bilgiyi edinmesi gerekir. Bilginin anası ise gözlemdir. Gözlemleri bir araya getirerek insan beyni bilgi üretebilir.
Düşünceyi üreten şey, değerlendirilmiş olan bilgiden başka bir şey değildir. İfade
edilebilecek bir düşünceye sahip olabilmek için öncelikle bilgi sahibi olma zorunluluğu vardır. Özgürlüğün ilk koşulu işte bu noktada, gerçeklere ulaşma hakkının
bireylere tanınmasıdır. Ancak gerçeğe ulaşan insan o gerçek ile ilgili bir düşünce
ya da kanaat oluşturabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında değildir?

Eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıları

Seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları

Filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcılar

Radyo televizyon kuruluşları

Toplu kullanım sağlayıcılar

Açıklama:

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun amacı, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icracı sanatçıların, seslerin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo televizyon kuruluşlarının ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma hâlinde yaptırımları tespit etmektir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Medya hukukunun bütün olarak aynı kanunda düzenlenememesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Zaman içinde yaşanan gelişmeler

Devlet otoritesi

Kitle iletişim araçlarının her birinin kendine özgü yapısı ve özellikleri

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarının her birinin kendine özgü yapısı ve özelliklerinin bulunması kitle iletişimine ilişkin hukuksal sorunların diğer hukuk dalları ile ilişkili olması medya hukukunun bütün olarak aynı kanunda düzenlenememesine yol açmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Basın hukukunun, özel ve kamu hukuk dalları ile ilişki içerisinde bulunması sebebiyle aşağıdaki nitelendirmelerden hangisi doğrudur?

Özel Hukuk

Kamu Hukuku

Medya Hukuku

Karma Hukuk

Anayasa Hukuku

Açıklama:

Dolayısıyla basın hukuku, diğer özel hukuk dalları ile ilişki içerisinde bulunmaktadır. Ayrıca basın suçu ve basın yoluyla işlenen suçlardan dolayı cezai sorumluluk ve yargılama usulü ise ceza hukuku ve ceza muhakemesi hukukunun kavram ve kurumları ile ilişkilidir. Dolayısıyla karma hukuk dalı içerisinde yer alan basın hukuku, birçok özel hukuk ve kamu hukuku dalı ile ilişki içerisindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi ifade özgürlüğünün sınırlandırılmasının söz konusu olabilmesi için gerçekleşmiş olması gereken şartlardan birisi değildir?

Sınırlama Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne uygun olmalıdır.

Sınırlandırma ancak kanunla olabilir.

Sınırlandırma Anayasa’nın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.

Sınırlandırma demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmalıdır.

Sınırlandırmada ölçülü olunmalıdır.

Açıklama:

İfade özgürlüğünün sınırlandırılmasının söz konusu olabilmesi için aşağıdaki şartların gerçekleşmiş olması aranacaktır:
• Sınırlandırma ancak kanunla olabilir.
• Sınırlandırma Anayasa’nın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.
• Sınırlandırma demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmalıdır.
• Sınırlandırmada ölçülü olunmalıdır.
"A" bu şartlar dışındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet ortamı kullanım olanağı sağlayan gerçek veya tüzel kişilerdir?

Yer Sağlayıcılar

Erişim Sağlayıcılar

Toplu kullanım sağlayıcılar

İçerik Sağlayıcılar

Denetim Sağlayıcılar

Açıklama:

Toplu kullanım sağlayıcılar: Kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet ortamı kullanım olanağı sağlayan gerçek veya tüzel kişilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

İletişimin kitlelere ulaşan boyutu ile kullanım biçimine ne ad verilir?

Yazılı iletişim

Kitle iletişimi

Reklam iletişimi

Sözlü iletişim

Uluslararası iletişim

Açıklama:

İletişimin kitlelere ulaşan boyutu ile kullanım biçimine kitle iletişimi adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi medya hukukunun ilişki içinde bulunduğu hukuk dallarından birisi değildir?

İdare Hukuku

Ceza Hukuku

Anayasa Hukuku

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

İcra ve İflas Hukuku

Açıklama:

Medya Hukukunun, Ceza Hukuku, Ceza Muhakemesi Hukuku, Anayasa
Hukuku, İdare Hukuku, Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku, Fikri Mülkiyet Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ve Vergi Hukuku gibi hukuk dalları ile ilişkisi vardır. Bu hukuk dalları da kendi açılarından kitle iletişiminde
uygulama alanı bulabilmektedirler

Doğru Cevap: E

Soru 10

Basın özgürlüğü ve bunun kullanımını düzenleyen ve kitle iletişim araçları
içerisinde yer alan gazete dergi gibi basılmış eserlerin basımı ve yayımı ile ilgili kavram, kurum ve faaliyetleri inceleyen hukuk dalına ne ad verilir?

Bilişim Hukuku

Enerji Hukuku

Basın Hukuku

Tüketici Hukuku

Sözleşmeler Hukuku

Açıklama:

Basın özgürlüğü ve bunun kullanımını düzenleyen ve kitle iletişim araçları
içerisinde yer alan gazete dergi gibi basılmış eserlerin basımı ve yayımı ile ilgili
kavram, kurum ve faaliyetleri inceleyen hukuk dalına ise “basın hukuku” adı
verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

"Basın Özgürlüğü" Anayasa'nın hangi başlığı altında düzenlenmiştir?

Başlangıç

Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler

Siyasî Haklar ve Ödevler

Kişinin Hakları ve Ödevleri

Cumhuriyetin Temel Organları

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi ifade özgürlüğü içerisinde yer alan haklardan biri değildir?

Bilgi edinme

Yorumlama

Eleştirme

Eser yaratma

Grev ve lokavt

Açıklama:

İfade özgürlüğü; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

I. Ulusal güvenlik II. Kamu emniyeti III. Genel sağlığın korunması IV. Ülke bütünlüğü Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri için ifade özgürlüğü sınırlandırılabilir?

Yalnız I

II ve IV

II ve III

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

İfade özgürlüğünün kullanılması;

Ulusal güvenlik

Ülke bütünlüğü,

Kamu emniyeti,

Suç işlenmesi veya düzensizliğin önlenmesi,

Genel sağlığın korunması,

Gizli belgelerin açığa vurulmasının önlenmesi,

Başkalarının şöhret ve haklarının korunması,

Yargı organlarının otorite ve tarafsızlığının sağlanması gibi durumlarda sınırlandırılabilecektir

Doğru Cevap: E

Soru 14

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi hangi yılda Türkiye tarafından onaylanmıştır?

1950

1951

1952

1953

1954

Açıklama:

4 Kasım 1950 tarihinde Roma’da imzalanan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
3 Eylül 1953 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Sözleşme; 18 Mayıs 1954 tarihinde Türkiye tarafından onaylanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıda sayılan Kanunlardan hangisi Türkiye'de medya hukukunun kaynakları arasında değildir?

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Kanunu

Bildi Edinme Hakkı Kanunu

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Basın Kanunu

Açıklama:

Medya hukuku alanı ile ilgili mevzuat medya hukukun kaynaklarını oluşturmaktadır. Bunlar:

Basın Kanunu
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Kanunu
Radyo ve Televizyonları Kuruluşu ve Yayın Hizmetleri
Hakkında Kanun
Bilgi Edinme Hakkı Kanunu
İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu
Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında
Kanun
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Süreli yayın faaliyetinin düzenlenmesi, düzeltme ve cevap hakkı, hukuki ve cezai sorumluluk ve basın davalarının usul esaslarına ilişkin düzenlemeleri içeren Kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Basın Kanunu

Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin
Tanzimi Hakkında Kanun

Türk Ceza Kanunu

Kişisel Verilerin Korunması Kanunu

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

Açıklama:

İletişim Hukuku’nun kaynağı olarak Basın Kanunu’nda süreli yayın faaliyetinin düzenlenmesi, düzeltme ve cevap hakkı, hukuki ve cezai sorumluluk ve basın davalarının usul esaslarına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet ortamı kullanım olanağı sağlayan gerçek veya tüzel kişilere ne ad verilir?

Erişim sağlayıcı

Toplu kullanım sağlayıcı

Yer sağlayıcı

Kaynak sağlayıcı

Promosyon sağlayıcı

Açıklama:

Toplu kullanım sağlayıcıları, kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet ortamı kullanım olanağı sağlayan gerçek veya tüzel kişilerdir

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi medya hukukunun ilişkili olduğu hukuk dallarından biri değildir?

Medeni hukuk

Borçlar hukuku

İcra-iflas hukuku

Vergi hukuku

İdare hukuku

Açıklama:

Medya Hukukunun, Ceza Hukuku, Ceza Muhakemesi Hukuku, Anayasa
Hukuku, İdare Hukuku, Medeni Hukuk, Borçlar Hukuku, Ticaret Hukuku, Fikri
Mülkiyet Hukuku, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku ve Vergi Hukuku gibi hukuk
dalları ile ilişkisi vardır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Basın özgürlüğü ve bunun kullanımını düzenleyen ve kitle iletişim araçları
içerisinde yer alan gazete dergi gibi basılmış eserlerin basımı ve yayımı ile ilgili
kavram, kurum ve faaliyetleri inceleyen hukuk dalı olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Basın hukuku

Vergi hukuku

Anayasa hukuku

Yargılama hukuku

İdare hukuku

Açıklama:

Basın özgürlüğü ve bunun kullanımını düzenleyen ve kitle iletişim araçları
içerisinde yer alan gazete dergi gibi basılmış eserlerin basımı ve yayımı ile ilgili
kavram, kurum ve faaliyetleri inceleyen hukuk dalına ise “basın hukuku” adı
verilmektedir.Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

I. Haber, Bilgi ve Düşüncelere Özgürce Ulaşabilme Hakkı
II. Haber, Bilgi ve Düşünceleri Serbestçe Arama ve Açığa Çıkarma hakkı
III. Haber, Bilgi ve Düşünceleri Serbestçe Yorumlama ve Eleştirme Hakkı
IV. Haber, Bilgi ve Düşünceleri Serbestçe Yayınlama Hakkı
Yukarıdakilerden hangileri ifade özgürlüğünün unsurlarını oluşturur?

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

I-II

III-IV

Açıklama:

İfade Özgürlüğünün Unsurları:
*Haber, Bilgi ve Düşüncelere Özgürce Ulaşabilme Hakkı
*Haber, Bilgi ve Düşünceleri Serbestçe Yorumlama ve Eleştirme Hakkı
*Haber, Bilgi ve Düşünceleri Serbestçe Yayınlama Hakkı
Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ifade özgürlüğünün sınırlandırılabileceği durumlardan biri değildir?

Ulusal güvenlik

Ülke bütünlüğü

Kamu emniyeti

Suç işlenmesi veya düzensizliğin önlenmesi

Şahsa hakaretin önlenmesi

Açıklama:

İfade özgürlüğünün kullanılması;
• Ulusal güvenlik,
• Ülke bütünlüğü,
• Kamu emniyeti,
• Suç işlenmesi veya düzensizliğin önlenmesi,
• Genel sağlığın korunması,
• Gizli belgelerin açığa vurulmasının önlenmesi,
• Başkalarının şöhret ve haklarının korunması,
• Yargı organlarının otorite ve tarafsızlığının sağlanması gibi durumlarda sınırlandırılabilecektir.Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Düşünce ve İfade Özgürlüğünü:"Madde 19: Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve hangi yoldan hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir." şeklinde düzenleyen sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

82 Anayasası

Basın kanunu

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Kanunu

Açıklama:

“İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi”nin 19. Maddesinde “Düşünce ve İfade Özgürlüğü” şu şekilde düzenlenmiştir: Madde 19: Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve hangi yoldan hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Yer Sağlayıcı

Erişim Sağlayıcı

Servis sağlayıcı

İçerik Sağlayıcı

Toplu kullanım
sağlayıcıları

Açıklama:

23 Mayıs 2007 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan 5651 Sayılı İnternet Ortamında
Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla
Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, Türkiye’de Internet ortamındaki yayınlar
açısından düzenleme getiren bir kanundur. Bu kanunun amacı; içerik sağlayıcı,
yer sağlayıcı, erişim sağlayıcı ve toplu kullanım sağlayıcıların yükümlülük ve
sorumlulukları ile Internet ortamında işlenen belirli suçlarla içerik, yer ve erişim
sağlayıcıları üzerinden mücadeleye ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Radyo ve Televizyonları Kuruluşu ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

2010

2011

2006

2000

2008

Açıklama:

15 Şubat 2011 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen 6112 sayılı
Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun 3 Mart
2011 tarihinde 27863 numaralı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Anayasa’nın yetkili kıldığı otoriteler tarafından çıkarılan yazılı metinlerin tümüne verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Yasa

Tüzük

Yönetmelik

Mevzuat

Genelge

Açıklama:

Mevzuat: Anayasa’nın yetkili kıldığı otoriteler tarafından çıkarılan yazılı metinlerin tümüne verilen addır. Bir ülkede yürürlükte olan yasa, tüzük, yönetmelik vb.nin bütünü olarak da ifade
edilebilir.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

1982 Anayasası’nın kaçıncı maddesinde "Düşünceyi Açıklama Hürriyeti" ile ilgili yasal düzenlemelere yer verilmiştir?

Açıklama:

Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti başlıklı 26. Madde’ye göre;
“Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına
veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmî makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de
kapsar. Bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan
yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi ifade özgürlüğünün sınırlandırılması için gerekli şartlardan biri değildir?

Sınırlandırmanın kanunla olması

Milletvekili teklifi ile yapılabilmesi

Anayasa’nın sözüne ve ruhuna uygun olması

Ölçülük ilkesine uyulması

Demokratik bir toplumda zorunlu olması

Açıklama:

Böyle bir sınırlandırmanın söz konusu olabilmesi için aşağıdaki şartların gerçekleşmiş olması aranacaktır:
• Sınırlandırma ancak kanunla olabilir.
• Sınırlandırma Anayasa’nın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.
• Sınırlandırma demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmalıdır.
• Sınırlandırmada ölçülü olunmalıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Hangisi Basın Hukuku ve Anayasa Hukuku ilişkisinin konusu değildir?

Düzeltme ve cevap hakkı

Süresiz yayın hakkı

Basın yoluyla kişilik haklarının ihlali

Basın araçlarının korunması

Süreli yayın hakkı

Açıklama:

Basın yoluyla kişilik haklarının ihlali Medeni hukuk ve Borçlar hukukunun alanını ilgilendirir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Basın özgürlüğü "kişinin hak ve hürriyetleri" başlığı altında Medeni Kanunda ele alınır.

Basın özgürlüğü ve iletişim özgürlüğü kavramları aynı kapsama sahiptir.

Basın hukuku gelişen teknolojiyle Medya hukuku adını almıştır.

Karma hukuk içerisinde yer alan basın hukuku, birçok özel hukuk ve kamu hukuku dalıyla ilişki içindedir.

Basın hukuku internet ortamındaki haber, yazı vb. konuları da düzenler.

Açıklama:

Karma hukuk içerisinde yer alan basın hukuku, birçok özel hukuk ve kamu hukuku dalıyla ilişki içindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

İfade özgürlüğünün temelinde, düşünceyi ifade etme hakkı dışında, hangi hak yatar?

Kendini özgürce savunma hakkı

Bireyin öğrenim hakkı

Din ve vicdan özgürlüğü

Süreli süresiz yayın hakkı

Kamuoyunun bilgi edinme hakkı

Açıklama:

Kamuoyunun bilgi edinme hakkı

Doğru Cevap: E

Soru 31

İfade özgürlüğünün sınırlandırılması hangi durumda söz konusu olabilir?

Bireysel güvenlik

Başkalarının şöhret ve haklarının korunması

Suçun açığa çıkarılması

Yatırımların korunması

Uluslararası ilişkilerin zedelenmesi

Açıklama:

Başkalarının şöhret ve haklarının korunması

Doğru Cevap: B

Soru 32

İfade özgürlüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Yorumlama hakkı ifade özgürlüğünün unsurlarından biridir.

İfade özgürlüğünün kullanılması ve "özel yaşamın dokunulmazlığı" hakkı paralel niteliktedir.

İfade özgürlüğünün sınırlandırılması ancak kanunla yapılabilir.

İfade özgürlüğünün kullanımı yargı organlarının otorite ve tarafsızlığının sağlanması adına sınırlandırılabilir.

İfade özgürlüğünün sınırlandırılması anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.

Açıklama:

Burada bir paralellik değil, çatışma söz konusudur. Bazı hallerde ifade özgürlüğünün kullanılması diğer hak ve özgürlüklerin ihlal edilmesi durumunu yaratabilir. Özellikle "özel yaşamın dokunulmazlığı", "kişilik hakkı" gibi yine birçok yasal metinde korunan haklarla çatışması olasıdır.
İfade özgürlüğünün kullanılması ve "özel yaşamın dokunulmazlığı" hakkı paralel niteliktedir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

"Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve hangi yoldan hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir." ifadesi aşağıdaki düzenlemelerden hangisinde yer almaktadır?

İnsan hakları evrensel beyannamesi

Avrupa insan hakları sözleşmesi

Lahey kongresi bildirgesi

Avrupa konseyi kararları

Lizbon bildirgesi

Açıklama:

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
51 ülke tarafından 26 Haziran 1945’te San Francisco’da imzalanan Birleşmiş
Milletler Antlaşması yeni bir uluslararası düzenin kurulması amacıyla insanlık
ailesinin bütün üyelerine “ırk, cinsiyet, dil ve din ayrımı gözetmeksizin” herkesin
insan haklarına ve temel özgürlüklerine saygı ve demokrasi temelinde, uluslararası barışı kurma çağrısında bulunan bir antlaşmadır.
Bu amaçla da “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi”nin 19. Maddesinde
“Düşünce ve İfade Özgürlüğü” şu şekilde düzenlenmiştir:
Madde 19: Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve hangi yoldan hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri
arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Anayasanın 28. maddesinde yer alan "basın hürdür, sansür edilemez" ifadesindeki basın kavramı neyi ifade eder?

Yazılı yayınlar

Gazete, dergi vb. haber kaynakları

Tüm kitle iletişim araçları

Yazılı basın ve radyo televizyon kurumları

Basılı ve internet üzerinden yapılan yayınlar

Açıklama:

Tüm kitle iletişim araçları

Doğru Cevap: C

Soru 35

Hangisi 1982 Anayası'nda yer alan Medya Hukuku ile ilgili düzenlemeleri içeren başlıklardan biri değildir?

Düşünce ve kanaat hürriyeti

Bilim ve sanat hürryeti

Basın hürriyeti

Düşünceyi açıklama hürriyeti

Hak arama hürriyeti

Açıklama:

Hak arama hürriyeti

Doğru Cevap: E

Soru 36

Hizmet ve içerikleri barındıran hizmet ve sistemleri sağlayan veya işeletn gerçek veya tüzel kişilere ne ad verilir?

İçerik sağlayıcı

Yer sağlayıcı

Hizmet sağlayıcı

Erişim sağlayıcı

Toplu kullanım sağlayıcılar

Açıklama:

Yer sağlayıcı

Doğru Cevap: B

Soru 37

Medya hukukuna kaynaklık eden metinlerin tümüne ne ad verilir?

Tüzük

Yönetmelik

Yasa

Mevzuat

Uluslararası antlaşmalar

Açıklama:

Mevzuat

Doğru Cevap: D

Soru 38

1. Basın yayın faaliyetleri
2. Radyo ve televizyon yayıncılığı
3. İnternet yayıncılığı
Medya hukukunun kapsamına yukarıdakilerden hangisi/hangileri girer?

Yalnız 1

1 ve 2

1,2 ve 3

2 ve 3

Yalnız 2

Açıklama:

Medya hukukunun kapsamı içerisinde basın ve yayın faaliyetleri, gazetecilik mesleği, radyo ve televizyon yayıncılığı, internet ortamından yayıncılık gibi kavramlar yer almaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Esas itibarıyla kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalı aşağıdakilerden hangisidir?

Medya hukuku

Basın hukuku

Ceza hukuku

Medeni hukuk

Özel hukuk

Açıklama:

Esas itibarıyla kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalına özel hukuk denir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdaki ülkelerden hangisi düşünce ve ifade özgürlüğünün ana vatanı olarak kabul edilmektedir?

Fransa

İngiltere

Amerika

İsveç

Kanada

Açıklama:

İngiltere düşünce ve basın özgürlüğünün ana vatanı sayılmaktadır Bu ülkede basın özgürlüğü “Devleti tehlikeye sokma; genel ahlaka aykırı davranma ve hukuki bir neden olmaksızın kişilerin zararına hareket etme” durumları ile sınırlandırılmıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

1. İfade özgürlüğü bilgi edinme hakkını içerir.
2. Tekelleşmenin desteklenmesi ifade özgürlüğüne katkıda bulunur.
3. İfade özgürlüğü sınırlandırılamaz.
İfade özgürlüğünün unsurlarına ilişkin yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız 1

1 ve 2

Yalnız 2

2 ve 3

Yalnız 3

Açıklama:

İfade özgürlüğü bilgi edinme hakkını içerir. Ancak tekelleşmenin desteklenmesi yerine önlenmesi ifade özgürlüğüne katkıda bulunur. İfade özgürlüğü gerektiğinde kanunla sınırlandırılabilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

İfade özgürlüğünün sınırlandırılması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sınırlandırma için kanun gerekmez.

Sınırlandırmanın Anayasa'ya dayanması gerekmez.

Sınırlandırma demokratik toplum düzenine uygun olmayabilir.

Sınırlandırmanın ölçüsü net olmayabilir.

Sınırlandırma yargı organlarının otoritesinin sağlanması amacıyla yapılabilir.

Açıklama:

İfade özgürlüğünün sınırlandırılmasının söz konusu olabilmesi için aşağıdaki şartlar aranacaktır:
•Ancak kanunla olabilir.
•Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olmalıdır.
•Demokratik toplum düzeninin gereklerine uygun olmalıdır.
• Sınırlandırmada ölçülü olunmalıdır.
İfade özgürlüğünün sınırlandırılması yargı organlarının otorite ve tarafsızlığının sağlanması durumunda yapılabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri 1982 Anayasasındaki medya hukuku ile ilgili düzenlemeler arasında yer almaktadır?
1. Basın hürdür, sansür edilemez.
2. Basımevi kurmak izin alma ve mali teminat yatırma şartına tabidir.
3. Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır

Yalnız 1

1 ve 2

Yalnız 2

2 ve 3

1 ve 3

Açıklama:

1982 Anayasasındaki medya hukuku ile ilgili düzenlemelere göre basın hürdür, sansür edilemez. Basımevi kurmak izin alma ve mali teminat yatırma şartına bağlanamaz. Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerini sağlayacak tedbirleri alır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Kitle iletişiminde uyulması gereken kuralları, kitle iletişim araçlarının yapısını ilişkilerini düzenleyen hukuk kuralları ve uygulamaları ile ilgilen hukuka ne ad verilmektedir?

Ceza hukuku

Medeni hukuk

Medya hukuku

Borçlar hukuku

Özel hukuk

Açıklama:

Kitle iletişiminde uyulması gereken kuralları, kitle iletişim araçlarının yapısını ilişkilerini düzenleyen hukuk kuralları ve uygulamaları ile ilgilen hukuk dalına medya hukuku adı verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Kamu otoritesi ile donatılmış bulunan devlet örgütlerini ve bunların işleyişini ve devletin özel kişiler ve diğer devletlerle olan ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır aşağıdakilerden hangisidir?

Medeni hukuk

Kamu hukuku

Özel hukuk

Basın hukuku

Medya hukuku

Açıklama:

Kamu hukuku: Kamu otoritesi ile donatılmış bulunan devlet örgütlerini ve bunların işleyişini ve devletin özel kişiler ve diğer devletlerle olan ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Düşünce ve basın özgürlüğünün ana vatanı sayılan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

İtalya

Almanya

Amerika Birleşik Devletleri

İngiltere

Fransa

Açıklama:

Düşünce ve basın özgürlüğünün ana vatanı sayılan İngiltere’de basın özgürlüğü “Devleti tehlikeye sokma; genel ahlaka aykırı davranma ve hukuki bir neden
olmaksızın kişilerin zararına hareket etme” durumları ile sınırlandırılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir?

İfade özgürlüğü

İletişim özgürlüğü

Toplantı hak ve özgürlüğü

Basın özgürlüğü

Din ve vicdan özgürlüğü

Açıklama:

İfade özgürlüğü; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve eser yaratma haklarını içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

"Madde 19: Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve hangi yoldan hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir."
Yukarıda bahsi geçen 19. maddedeki Düşünce ve İfade Özgürlüğü aşağıdakilerden hangisine aittir?

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi

Londra Sözleşmesi

Paris Sözleşmesi

Lahey Sözleşmesi

Açıklama:

İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
"Madde 19: Herkesin görüş ve anlatım özgürlüğüne hakkı vardır. Bu hak, karışmasız görüş edinme ve hangi yoldan hangi ülkede olursa olsun bilgi ve düşünceleri arama, alma ve yayma özgürlüğünü içerir."

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi kullanıcılarına Internet ortamına erişim olanağı sağlayan her türlü gerçek veya tüzel kişilerdir?

Hizmet sağlayıcı

İçerik sağlayıcı

Yer sağlayıcı

Erişim sağlayıcı

Toplu kullanım sağlayıcı

Açıklama:

Erişim sağlayıcı: Kullanıcılarına Internet ortamına erişim olanağı sağlayan her türlü gerçek veya tüzel kişilerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinde uygulanan bir kanundur?

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Kanunu

Radyo ve Televizyonları Kuruluşu ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu

Basın Kanunu

Açıklama:

Bilgi Edinme Hakkı Kanunu; kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının faaliyetlerinde uygulanan bir kanundur.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Medya hukuku kavramına ilişkin aşağıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
I. Kitle iletişiminde uyulması gereken kuralları düzenler.
II. Kitle iletişim araçlarının yapısını ve ilişkilerini düzenler.
III. Bütün olarak aynı kanunda düzenlenir

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

Yalnız III

II ve III

Açıklama:

Medya hukuku kitle iletişiminde uyulması gereken kuralları düzenler. Kitle iletişim araçlarının yapısını ve ilişkilerini düzenler. Kitle iletişim araçlarının her birinin kendine özgü yapısı ve özelliklerinin bulunması kitle iletişimine ilişkin hukuksal sorunların diğer hukuk dalları ile ilişkili olması medya hukukunun bütün olarak aynı kanunda düzenlenememesine yol açmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

İfade özgürlüğü aşağıdaki haklardan hangilerini içermektedir?

Bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama, eser yaratma

Bilgi edinme, yayma, sorgulama, yorumlama, eser yaratma

Bilgi edinme, yayma, sorgulama, düşünme, eser yaratma

Bilgi edinme, yayma, sorgulama, eleştirme, eser yaratma

Bilgi edinme, yayma, sorgulama, yorumlama, eser dağıtma

Açıklama:

İfade özgürlüğü; bilgi edinme, yayma, eleştirme, yorumlama ve
eser yaratma haklarını içerir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

İfade özgürlüğünün unsurlarına ilişkin aşağıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
1. Medyada çoğulculuğun sağlanması ve kişilerin özgürce istedikleri haber, bilgi ve düşüncelere ulaşabilmesi sağlanmalıdır.
2. Vatandaşların haber alma haklarının devletçe garanti edilmesine gerek yoktur.
3. Bu unsur vatandaş açısından haber alma, medya çalışanı açısından habere ulaşmak ve toplamak hakkını ifade eder.

Yalnız 1

Yalnız 2

Yalnız 3

1 ve 2

1 ve 3

Açıklama:

Medyada çoğulculuğun sağlanması ve kişilerin özgürce istedikleri haber, bilgi ve düşüncelere ulaşabilmesi sağlanmalıdır. Vatandaşların haber alma haklarının devletçe garanti edilmesi gerekir. Bu unsur vatandaş açısından haber alma, medya çalışanı açısından habere ulaşmak ve toplamak hakkını ifade eder. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

İfade özgürlüğünün kullanılması aşağıdaki durumların hangisinde sınırlandırılamaz?

Ulusal güvenlik

Ülke bütünlüğü

Kamu emniyeti

Genel sağlığın korunması

Yargı organlarının taraflılığı durumu

Açıklama:

İfade özgürlüğünün kullanılması
• Ulusal güvenlik,
• Ülke bütünlüğü,
• Kamu emniyeti,
• Suç işlenmesi veya düzensizliğin önlenmesi,
• Genel sağlığın korunması,
• Gizli belgelerin açığa vurulmasının önlenmesi,
• Başkalarının şöhret ve haklarının korunması,
• Yargı organlarının otorite ve tarafsızlığının sağlanması gibi durumlarda sınırlandırılabilecektir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Konseyi'ni kuran ülkelerden biri değildir?

Belçika

Almanya

Danimarka

Fransa

Hollanda

Açıklama:

Lahey Kongresi’nden bir yıl sonra 10 devlet; Belçika, Birleşik Krallık, Danimarka, Fransa, Hollanda, İrlanda, Norveç, İsveç, İtalya ve Lüksemburg Avrupa Konseyi’ni kurdu. 1950’de Almanya Federal Cumhuriyeti, İzlanda, Türkiye ve Yunanistan da Avrupa Konseyi’ne katılmışlardır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Anayasa’nın yetkili kıldığı otoriteler tarafından çıkarılan yazılı metinlerin tümüne ne isim verilmektedir?

Yasa

Mecmua

Medya hukuku

Hukuk kuralları

Mevzuat

Açıklama:

Anayasa’nın yetkili kıldığı otoriteler tarafından çıkarılan yazılı metinlerin tümüne mevzuat adı verilmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 57

Radyo ve Televizyonları Kuruluşu ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun ile ilgili aşağıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
1. Şu an 6112 sayılı Radyo Ve Televizyonların Kuruluş Ve Yayın Hizmetleri Hakkındaki Kanun geçerlidir.
2. İfade ve haber alma özgürlüğünün sağlanması bu kanun kapsamında değildir. 3. Kanun’un amacı; radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesidir.

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

Yalnız 3

Açıklama:

Şu an 6112 sayılı Radyo Ve Televizyonların Kuruluş Ve Yayın Hizmetleri Hakkındaki Kanun geçerlidir. Kanun’un amacı; radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerinin düzenlenmesi ve denetlenmesidir. İfade ve haber alma özgürlüğünün sağlanması bu kanun kapsamındadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Kitle iletişim araçlarının yapısını, ilişkilerini düzenleyen hukuk dalına ne ad verilmektedir?

Ceza Hukuku

Borçlar Hukuku

Tazminat Hukuku

Medya Hukuku

Medeni Hukuk

Açıklama:

Kitle iletişim sürecinin uygun ve faydalı bir şekilde yürütülebilmesinin sağlanması için bu sürecin bir düzen içinde işlenmesi gerekmektedir. Bu düzenlemeler, teknik, kültürel, sosyal ve ekonomik açılardan olduğu kadar hukuksal açıdan da çok önemlidir. En genel tanımıyla kitle iletişiminde uyulması gereken kuralları, kitle iletişim araçlarının yapısını, ilişkilerini düzenleyen hukuk kuralları ve uygulamaları ile ilgilenen hukuk dalına Medya Hukuku adı verilmektedir. Esas itibariyle Medya Hukuku kitle iletişim araçlarıyla gerçekleşen iletişim sürecindeki yasal durumlar ve uygulamaları kapsamaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi esas itibariyle kişiler arası ilişkileri düzenleyen hukuk dalıdır?

Kamu Hukuku

Devletler Hukuku

Özel Hukuk

Roma Hukuku

Basın Hukuku

Açıklama:

Esas itibariyle kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuk dalı Özel Hukuktur. Kamu Hukuku kamu otoritesi ile donatılmış bulunan devlet örgütlerini ve bunların işleyişini ve devletin özel kişiler ve devletlerle olan ilişkilerini düzenleyen hukuk dalıdır. Ayrıca basın suçu ve basın yoluyla işlenen suçlardan dolayı cezai sorumluluk ve yargılama usülü ise Ceza Hukuku ve Ceza Muhakemesi Hukukunun kavram ve kurumlar ile ilişkilidir. Dolayısıyla da Basın Hukuku Karma Hukuk dalı içerisinde yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

İfade özgürlüğünün unsurlarından haber, bilgi ve düşüncelere özgürce ulaşabilme hakkı medya çalışanlarına aşağıdaki haklardan hangisine ulaşmayı sağlar?

İş bulma

Haber toplama

Siyasi itibar

İş garantisi

Kişisel güvenlik

Açıklama:

Kişilerin haber, kanı, bilgi ve düşüncelere serbestçe ulaşabilmesi hakkı; ifade özgürlüğünün gerçekleşebilmesi için öncelikli şart ve en önemli koşuldur. Kişilerin aynı haber ve bilgiye farklı kaynaklardan ulaşabilmesi haber ve bilginin o derece doğrulanmasını sağlayacaktır. Bu ise ancak tekelleşmenin önlenmesi ile mümkün olabilecektir. Aksi halde kişilere tek yanlı bir bilgilendirme sağlanmış olacaktır ve farklı bilgilere erişebilme olanağı kısıtlanmış olacaktır. Medya da çoğulculuğun sağlanması ve kişilerin özgürce istedikleri haber, bilgi ve düşüncelere ulaşabilmesi sağlanmalıdır. Bu unsur vatandaş açısından haber alma, medya çalışanı açısından haber alma, medya çalışanı açısından habere ulaşmak ve toplamak hakkını ifade eder. Bu nedenle doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Basın Kanunu'nun amacıdır?

Basın özgürlüğünü kısıtlamak

Basın özgürlüğünü ve bu özgürlüğün kullanımını düzenlemek

Basının sermaye güçleriyle uzlaşmasını sağlamak

Basının faaliyetlerini sınırlamak

Basının yeni mali kaynaklar bulmasını sağlamak

Açıklama:

1950 yılında yürürlüğe giren 5680 sayılı Basın Kanunu, 54 yıl uygulanmasının ardından, 26 Haziran 2004 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlayarak yürürlüğe 5187 sayılı Basın Kanunu'na yerini bırakmıştır. Şu an yürürlükte olan Basın Kanunu eskiye oranla daha demokratik hükümler içermektedir. Kanun'un amacı, basın özgürlüğünü ve bu özgürlüğün kullanımını düzenlemektedir. Basın Kanunu basılmış eserlerin basımı ve yayımını kapsamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi internet ortamında hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişilerdir?

Toplu kullanım sağlayıcı

Yer sağlayıcı

Servis sağlayıcı

Erişim sağlayıcı

İçerik sağlayıcı

Açıklama:

İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanunda yer sağlayıcı hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişilerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Türkiye'de eser sahiplerini, icra eden veya yorumlayan sanatçıların vb. manevi ve mali haklarını koruyan kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Basın Kanunu

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

Bilgi Edinme Kanunu

Ceza Kanunu

Borçlar Kanunu

Açıklama:

31 Aralık 1951 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanan 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda teknolojik gelişmeler ve günün getirdiği ihtiyaçlar nedeniyle bir çok kez değişiklikler ve eklemeler olmuştur. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahipleri ile bu eserleri icra eden veya yorumlayan icra sanatçılarının eserin ilk tespitini yapan fonogram yapımcıları ile filmlerini ilk tespitini gerçekleştiren yapımcıların ve radyo - televizyon kuruluşlarının ürünlerin üzerindeki manevi ve mali haklarını korumaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

Tek bir basın - yayın kuruluşu tarafından basılan ve en az üç komşu ilde veya en az bir coğrafi bölgeden yayımlanan süreli yayınlara ne ad verilir?

Bölgesel süreli yayın

Yaygın süreli yayın

Yerel süreli yayın

Mahalli süreli yayın

Ülkesel süreli yayın

Açıklama:

Tek bir basın - yayın kuruluşu tarafından basılan ve en az üç komşu ilde veya en az bir coğrafi bölgeden yayımlanan süreli yayınlara bölgesel süreli yayın adı verilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Sadece Eskişehir ilinde haftada bir yayınlanan bir dergi aşağıdakilerden hangisi kapsamına girer?

Yaygın süreli yayın

Bölgesel süreli yayın

Yerel süreli yayın

Yerel süresiz yayın

Yaygın süresiz yayın

Açıklama:

Tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlar yerel süreli yayın olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Bir eseri basılmış eser durumuna getirip yayımlayan gerçek veya tüzel kişiye ne ad verilir?

Yayın sahibi

Basımcı

Eser sahibi

Müellif

Editör

Açıklama:

Bir eseri basılmış eser durumuna getirip yayımlayan gerçek veya tüzel kişiye yayın sahibi adı verilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdaki kişilerden hangisi gazeteyi bir fabrika olarak tanımlamaktadır?

Hasan Ali Yücel

Aziz Nesin

Nezih Demirkent

Ahmet Emin Yalman

Cevat Fehmi Başkut

Açıklama:

Cevat Fehmi Başkut'a göre gazete, bir fabrikadır. Tüm fabrikalar gibi kimi hammaddeleri alır bunları işler ve piyasaya sürerek satar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Basın Kanunu'na göre bir kimsenin gazete veya dergide sorumlu müdür olabilmesi için kaç yaşını bitirmiş olması gerekir?

Açıklama:

Basın Kanunu'na göre bir kimsenin gazete veya dergide sorumlu müdür olabilmesi için 18 yaşını bitirmiş olması gerekir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Bir unvana sahip, esas sermayesi belirlenmiş ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız malvarlığı ile sorumlu bulunan şirkete ne ad verilir?

Anonim şirket

Limited Şirket

Adi şirket

Komandit şirket

Kolektif şirket

Açıklama:

Bir unvana sahip, esas sermayesi belirlenmiş ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu bulunan şirkete anonim şirket adı verilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Süreli bir yayın çıkarmak için verilen beyanname içeriğinde meydana gelen değişikliklerin iki hafta içerisinde gerekli belgelerle birlikte hangi mercie bildirilmesi gerekir?

Cumhuriyet Başsavcılığı

Asliye Ceza Mahkemesi

Valilik

İdare Mahkemesi

İş Mahkemesi

Açıklama:

Süreli bir yayın çıkarmak için verilen beyanname içeriğinde meydana gelen değişikliklerin iki hafta içerisinde gerekli belgelerle birlikte aynı makama bildirilmesi gerekir. Bu makam yönetim yerinin bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Süreli bir yayında düzeltme ve cevap hakkının uygulanmasından kim sorumludur?

Sorumlu müdür

Basımcı

Yayın sahibi

Eser sahibi

Haber kaynağı

Açıklama:

Süreli bir yayında düzeltme ve cevap hakkının uygulanmasından sorumlu müdür sorumludur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Süresiz yayınlarda teslim yükümlülüğü kimdedir?

Basımcı

Yayımcı

Sorumlu müdür

Yayın sahibi

Editör

Açıklama:

Süresiz yayınlarda teslim yükümlülüğü basımcıdadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Süresiz yayınlarda cezai sorumluluk esas olarak kimdedir?

Basımcı

Yayımcı

Eser sahibi

Sorumlu müdür

Editör

Açıklama:

Süresiz yayınlarda cezai sorumluluk esas olarak eser sahibindedir. Özel durumlarda yayımcı ya da basımcı sorumlu olabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Basın kanununun amacı nedir?

Gazetecilerin haklarını belirlemek

Basın özgürlüğü ve bu özgürlüğün kullanımını düzenlemek

Televizyon yayınlarına sınırlamalar getirmek

Medya sahipliğini düzenlemek

İzlerkitlenin şikayetlerini karşılamak

Açıklama:

Basın kanununun amacı, basın özgürlüğü ve bu özgürlüğün kullanımını düzenlemektir. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yayımlanmak üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diğer araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri eserler ile haber ajansı yayınlarını ifade etmektedir?

Yaygın süreli yayın

Bölgesel süreli yayın

Basılmış eser

Yerel süreli yayın

Süresiz yayın

Açıklama:

Basılmış eser, yayımlanmak üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diğer araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri eserler ile haber ajansı yayınlarını ifade etmektedir. Doğru cevap, C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi, tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlardır?

Yaygın süreli yayın

Bölgesiz süresiz yayın

Bölgesel süreli yayın

Yerel süresiz yayın

Yerel süreli yayın

Açıklama:

Yerel süreli yayınlar, tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlardır. Doğru cevap, E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdaki kişilerden hangisi gazeteyi, insan davranışı ve düşüncelerini doğrudan yansıtan kitle iletişim aracı olarak tanımlamıştır?

Abdi İpekçi

Cevat Fehmi Başkut

Ahmet Emin Yalman

Nezih Demirkent

Mehmet Ali Birand

Açıklama:

Nezih Demirkent, gazeteyi insan davranışı ve düşüncelerini doğrudan yansıtan kitle iletişim aracı olarak tanımlamıştır. Doğru cevap, D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Sorumlu müdür olabilmek için verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye’de yerleşim yeri sahibi olması ve devamlı oturması

Yüz kızartıcı suçlardan mahkum olmaması

En az 24 yaşını doldurmuş olması

Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması

En az ortaöğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olması

Açıklama:

Sorumlu müdür olabilmek için 18 yaşını doldurmuş olmak yeterlidir. Doğru cevap, C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Bir unvana sahip, esas sermayesi belirlenmiş ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu bulunan şirkete ne ad verilir?

Limited şirket

Anonim şirket

Komandit şirket

Kollektif şirket

Kooperatif

Açıklama:

Anonim şirket, bir unvana sahip, esas sermayesi belirlenmiş ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mal varlığı ile sorumlu bulunan şirkete denir. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Bir eseri basım araçları ile basan veya diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya tüzel kişi aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?

Sorumlu müdür

Eser sahibi

Süreli yayın sahibi

Basımcı

Yayımcı

Açıklama:

Basımcı, bir eseri basım araçları ile basan veya diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya tüzel kişiye denir. Doğru cevap, D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Süreli yayınlarda süreli yayınların kimlik bilgilerini gösteren bölüm aşağıdakilerden hangisidir?

Kapak

Künye

İçindekiler

İç kapak

Dipnotlar

Açıklama:

Künye, süreli yayınlarda süreli yayınların kimlik bilgilerini gösteren bölümdür. Doğru cevap, B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Süreli yayınlar bakımından süreli yayının düzeltme ve cevap hakkının uygulanması kime aittir?

Sorumlu müdür

Yayın sorumlusu

Yayımcı

Basımcı

Eser sahibi

Açıklama:

Süreli yayınlar bakımından süreli yayının düzeltme ve cevap hakkının uygulanması, sorumlu müdüre aittir. Doğru cevap, A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Yayımlanmak üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diğer araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri eserler ile haber ajansı yayınlarını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Matbuat

Haber bülteni

Süreli yayın

Mecmua

Basılmış eser

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından basılan ve en az üç komşu ilde veya en az bir coğrafi bölgede yayımlanan süreli yayın olarak adlandırılır?

Yaygın süreli yayın

Yıllık yayın

Yerel süreli yayın

Bölgesel süreli yayın

Aylık yayın

Açıklama:

Tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından basılan ve en az üç komşu ilde veya en az bir coğrafi bölgede yayımlanan süreli yayın bölgesel süreli yayın olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Gazeteyi, insan davranış ve düşüncelerini doğrudan yansıtan kitle iletişim aracı olarak adlandıran düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

Cevat Fehmi Başkut

Tevfik Fikret

Ahmet Emin Yalman

Peyami Safa

Nezih Demirkent

Açıklama:

Nezih Demirkent gazeteyi, insan davraşı ve düşüncelerini doğrudan yansıtan kitle iletişim aracı olarak tanımlamıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Periyodu ne olursa olsun, Türkiye’de yayımlanan gazete ve dergilerin sorumluluğunu taşıyan ve bu görevi üstlenmek için, yaşı, öğretim durumu ve sabıkasızlık yönünden belirli şartlara sahip olması gereken kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Yazar

Editör

Eser sahibi

Sorumlu müdür

Basımcı

Açıklama:

Sorumlu müdür, periyodu ne olursa olsun, Türkiye’de yayımlanan gazete ve dergilerin sorumluluğunu taşıyan ve bu görevi üstlenmek için, yaşı, öğretim durumu ve sabıkasızlık yönünden belirli şartlara sahip olması gereken kişidir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

1 hafta

3 gün

1 ay

2 hafta

15 gün

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 25

I. Süreli yayının adı
II. Yayın periyodu
III. Yayın türü
IV. Yönetim yeri adresi
V. Süreli yayının mahiyeti
Yukarıdaki ifadelerden hangileri süreli yayın kaydı yaparken beyannamede bulunması gereken unsular arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve IV

I, III ve V

I, II, III, IV ve V

Açıklama:

Süreli yayın kaydı için gerekli olan beyannamede aşağıdaki unsurların yer alması gerekmektedir:

Süreli Yayının Adı
Süreli Yayının Mahiyeti
Yayın Periyodu
Yönetim Yeri Adresi
Tüzel Kişilik
Süreli Yayın Sahibinin Adı ve Soyadı, Adresi ve Telefonu
Süreli Yayının Sorumlu Müdürünün Adı ve Soyadı, Adresi ve Telefonu
Yayın Türü

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

I. Onsekiz yaşını bitirmiş olması
II. Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması,
III. Türkiye’de yerleşim yeri sahibi olması ve devamlı oturması,
IV. Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmaması,
V. En az ortaöğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olması
Yukarıdaki ifadelerden hangileri Basın Kanunu gereğince bir kimsenin bir gazete veya dergide sorumlu müdür olabilmesi için aranan şartlar arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I, III ve IV

I, II, III, IV ve V

I, II, IV ve V

II ve V

Açıklama:

Basın Kanunu gereğince bir kimsenin bir gazete veya dergide sorumlu müdür olabilmesi için;

Onsekiz yaşını bitirmiş olması,
Türkiye’de yerleşim yeri sahibi olması ve devamlı oturması,
En az ortaöğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olması,
Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması,
Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmaması,
T.C. vatandaşı olmayanlar için karşılıklılık şartları aranmaktadır.

Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. Basıldığı yer
II. Yayımcının adı
III. Basıldığı tarih
IV. Yayının türü
V. Yönetim yeri
Yukarıdaki ifadelerden hangileri basılmış bir eserin künye bilgileri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, III ve IV

I, II, III, IV ve V

I ve V

Açıklama:

Basılmış bir eserdeki, künye olarak bilinen uygulamada aşağıdaki bilgilere yer verilmelidir.

Her basılmış eserde basıldığı yer ve tarih
Basımcı ve yayımcının adları ve ticari unvanları ve iş yeri adresleri
Haber ajansı hariç her türlü süreli yayınlarda yönetim yeri, sahibinin varsa temsilcisinin adları ve yayının türü gösterilmesi gerekmektedir.

Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

I. Bilgi ve haberlere ulaşma
II. Haber ve düşüncelerden eser yapma
III. Haber ve düşünceleri yayma
IV. Haber kaynağını açıklama
V. Haber ve düşünceleri eleştirme ve yorumlama
Yukarıdaki ifadelerden hangileri basın özgürlüğü kapsamında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

I, II ve IV

I, III ve V

I, II, III ve V

Açıklama:

Basın Kanunu açısından gazeteciler bakımından en önemli özgürlük basın özgürlüğüdür. Kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla bu özgürlük;

Bilgi ve haberlere ulaşmayı,
Bu haber ve düşünceleri yaymayı,
Bu haber ve düşünceleri eleştirmeyi ve yorumlamayı,
Bütün bunlardan bir eser yaratma ve bunu yayma hakkını içermektedir.

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Zorunlu bilgilerin gösterilmesi
II. Düzeltme ve cevap hakkının uygulanması
III. Eseri yaymak
IV. Beyanname vermek
V. Teslim yükümlülüğü
Yukarıdaki ifadelerden hangileri süreli yayınlar bakımından yükümlülükler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve II

IV ve V

I ve IV

I, II, IV ve V

Açıklama:

Süreli yayınlar bakımından yükümlülükler şunlardır:

Beyanname verilmesi
Teslim yükümlülüğü
Düzeltme ve cevap hakkının uygulanması
Zorunlu bilgilerin gösterilmesi
Hukuki sorumluluk
Cezai sorumluluk

Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi düşüncelerin bazı aletler vasıtasıyla, yazı resim şeklinde ve kağıt gibi maddeler üzerinde sınırlı olmayan sayıda basılması ve kamuoyuna açılmasıdır?

Gazete

Dergi

Makale

Basın

Yayım

Açıklama:

Düşüncelerin bazı aletler vasıtasıyla, yazı resim şeklinde ve kağıt gibi maddeler üzerinde sınırlı olmayan sayıda basılması ve kamuoyuna açılmasına “basın” denir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Gazete, dergi gibi düzenli aralıklarla yayımlanan basılmış eserlere ne ad verilir?

Basılmış eser

Süresiz yayın

Süreli yayın

Haber ajansı

Bülten

Açıklama:

Gazete, dergi gibi düzenli aralıklarla yayımlanan basılmış eserler süreli yayın olarak ifade edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

5187 sayılı basın kanunu TBMM tarafından hangi tarihte kabul edilmiştir?

2 Haziran 2004

9 Haziran 2004

15 Haziran 2004

26 Haziran 2004

29 Haziran 2004

Açıklama:

5187 sayılı basın kanunu TBMM tarafından 9 Haziran 2004 tarihinde kabul edilmiş; 26 Haziran 2004 tarihinde ise resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Tek bir basın yayın kuruluşu tarafından aynı isimle basılan ve her coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az % 70'inde yayımlanan yayın aşağıdakilerden hangisidir?

Yerel süreli yayın

Basılmış eser

Bölgesel süreli yayın

Yaygın süreli yayın

Ulusal yayın

Açıklama:

Tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından aynı isimle basılan ve her coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az %70'inde yayınlanan süreli yayınlara yaygın süreli yayın adı verilmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi “basılmış eser” in tanımıdır?

Tek bir basın yayının kuruluşu tarafından aynı isimle basılan ve her coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az yüzde yetmişinde yayımlanan süreli yayındır.

Tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından basılan ve en a üç komşu ilde veya en az bir coğrafi bölgede yayımlanan süreli yayındır.

Tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlardır.

Düşüncelerin bazı aletler vasıtasıyla, yazı resim şeklinde ve kâğıt gibi maddeler üzerinde sınırlı olmayan sayıda basılması ve kamuoyuna açıklanmasıdır.

Yayımlanmak üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diğer araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri eserler ile haber ajansı yayınlarını ifade etmektedir.

Açıklama:

"Tek bir basın yayının kuruluşu tarafından aynı isimle basılan ve her coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az yüzde yetmişinde yayımlanan süreli yayındır." şıkkı=Yaygın süreli yayın,
" Tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından basılan ve en a üç komşu ilde veya en az bir coğrafi bölgede yayımlanan süreli yayındır." şıkkı=Bölgesel süreli yayın
"Tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlardır." şıkkı= Yerel Süreli yayın
"Düşüncelerin bazı aletler vasıtasıyla, yazı resim şeklinde ve kâğıt gibi maddeler üzerinde sınırlı olmayan sayıda basılması ve kamuoyuna açıklanmasıdır." şıkkı = Basın ‘ın tanımıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Süreli veya süresiz yayının içeriğini oluşturan yazıyı veya haberi yazanı çevireni veya resmi ya da karikatürü yapan kişi kimdir?

Basımcı

Eser sahibi

Yayın sahibi

Editör

Sorumlu müdür

Açıklama:

Basın Kanunu’nda yer verilen diğer tanımlara bakacak olursak karşımıza, süreli veya süresiz yayının içeriğini oluşturan yazıyı veya haberi yazanı, çevireni veya resmi ya da karikatürü yapan kişi yani eser sahibi tanımı çıkmaktadır.
• Basın Kanunu’nda göre bir eseri basılmış eser durumuna getirip yayımlayan gerçek veya tüzel kişi yayın sahibi olarak tanımlanmıştır.
• Bir eseri basım araçları ile basan veya diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya tüzel kişi ise basımcı olarak tanımlanmıştır.
• Yazı işleri Müdürü olarak da kullanılan Basın Kanunu’ndaki ifade ediliş biçimiyle sorumlu müdür, periyodu ne olursa olsun, Türkiye’de yayımlanan gazete ve dergilerin sorumluluğunu taşıyan ve bu görevi üstlenmek için, yaş, öğretim durumu ve sabıkasızlık yönünden belirli şartlara sahip olması gereken kişidir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Süreli bir yayın çıkarmak için işin süreli yayının çıkarılacağı yerin Cumhuriyet başsavcılığına verilmesi gereken beyannamede aşağıdakilerin hangisi yer almaz?

Yayın sahibini adresi

Yayın türü

Editörü adı

Yayın periyodu

Yayın adı

Açıklama:

Süreli bir yayın çıkarmak için işin süreli yayının çıkarılacağı yerin Cumhuriyet başsavcılığına verilmesi gereken beyannamede; süreli yayının adı, mahiyeti, yayın periyodu, yönetim yeri adresi, tüzel kişilik, süreli yayın sahibinin adı-soyadı- adresi ve telefonu, süreli yayının sorumlu müdürünün adı-soyadı-adresi ve telefonu ve yayın türü unsurlarının yer alması gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

I. 18 yaşını bitirmiş olması
II. En az orta öğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olması
III. Yüz kızartıcı suçtan mahkum olmaması
Yukarıda verilen özellikler bir gazete veya dergide hangi pozisyonda çalışmak için aranan özelliklerdir?

Sorumlu müdür

Editör

Basımcı

Eser sahibi

Yayımcı

Açıklama:

I-II-III. Maddeler sorumlu müdürün taşıması gereken özelliklerdir. Sorumlu müdür olabilmenin diğer şartları da şunlardır:
• Türkiye’ de yerleşim yeri sahibi olması ve devamlı oturması
• Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması;
• T.C. vatandaşı olmayanlar için karşılıklılık şartları aranmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Bir eseri basım araçları ile basan veya diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya tüzel kişi kimdir?

Yayın sahibi

Eser sahibi

Editör

Sorumlu müdür

Basımcı

Açıklama:

Bir eseri basım araçları ile basan veya diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya tüzel kişi ise basımcı olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Süreli yayın çıkarmak için verilen beyannamede olası eksikliklerin giderilmesi için verilen süre ne kadardır?

1 hafta

2 hafta

3 hafta

4 hafta

5 hafta

Açıklama:

Beyannamenin ve eklerinin gerekli veya gerçek bilgileri içermemesi veya yayın sahibinin veya temsilcisinin veya sorumlu müdürün kanunda yazılı şartlara sahip olmaması hâlinde, Cumhuriyet Başsavcılığı beyannamenin verilmesinden itibaren iki hafta içinde eksikliğin giderilmesini veya gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmesini yayın sahibinden ister. Bu istemin tebliği tarihinden itibaren iki hafta içerisinde yerine getirilmemesi hâlinde, Cumhuriyet Başsavcılığı yayımın durdurulmasını Asliye Ceza Mahkemesinden talep eder. Mahkeme en geç iki hafta içinde karar verir. Bu karara karşı acele itiraz yoluna başvurulabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Gazete, dergi gibi belirli ve düzenli zaman aralıklarıyla yayımlanan basılmış eserlere ne ad verilir?

Süreli yayın

Süresiz yayın

Bülten

Aylık yayın

Haber ajansı yayını

Açıklama:

Basın, düşüncelerin basılmış eserlerle yazılı olarak kamuoyuna açıklandığı bir kitle iletişim aracıdır. Bu araçları da belirli ve düzenli aralıklarla yayın yapıp yapmamalarına göre süreli ve süresiz olarak ikiye ayırmak mümkündür. Gazete, dergi gibi belirli ve düzenli zaman aralıklarıyla yayımlanan basılmış eserler süreli yayın olarak ifade edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bir eseri basım araçları ile basan veya diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya tüzel kişiye ne ad verilir?

Eser sahibi

Gazeteci

Yayın sahibi

Basımcı

Sorumlu müdür

Açıklama:

Bir eseri basım araçları ile basan veya diğer araçlarla çoğaltan gerçek veya tüzel kişiye basımcı denir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Süreli yayınlar ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Süreli yayınlar bakımından usul ve esasları düzenleyen kanun Basın Kanunu’dur.

Haber ajansı yayınları da süreli yayın kavramı içine girer.

Süreli bir yayın çıkarmak için, süreli yayının çıkarılacağı Cumhuriyet Savcılığına bir beyanname vermek gerekir.

Süreli yayınlar, yayın türleri bakımından yaygın, bölgesel ve yerel olmak üzere üçe ayrılır.

Süreli yayınlar aylık olarak yayımlanır.

Açıklama:

Süreli yayın denildiğinde belirli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılmış eserler ile haber ajansları yayınları ifade edilmektedir. Belirli aralıktan kastedilen aylık olması demek değildir. Örneğin haftalık süreli yayın da olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi süreli yayın çıkarmak için verilecek beyannamede bulunması gereken unsurlar arasında yer almaz?

Yayın periyodu

Yayın türü

Yayının mahiyeti

Yayının maliyeti

Yayının adı

Açıklama:

Süreli bir yayın çıkarmak için, süreli yayının çıkarılacağı yerin Cumhuriyet Başsavcılığına bir beyanname verilmesi gerekir. Bu beyannamede yayın periyodu, yayın türü, yayının mahiyeti, yayıncının adı yer almalıdır. Ancak yayının maliyetinin yer almasına gerek yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi sorumlu müdür olabilmek için Basın Kanunu’nda aranan şartlardan biri değildir?

Üniversite mezunu olmak

Onsekiz yaşını bitirmiş olmak

Türkiye’de yerleşim yeri sahibi olmak ve devamlı oturmak

Kısıtlı olmamak

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak

Açıklama:

Basın Kanunu’na göre, bir kişinin sorumlu müdür olabilmesi için en az orta öğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olması yeterlidir, üniversite mezunu olması şart değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Bir gazetede yabancı dildeki haberi çeviren kişi Basın Kanunu’na göre aşağıdakilerden hangisidir?

Yayımcı

Çevirmen

Eser sahibi

Sorumlu müdür

Basımcı

Açıklama:

Basın Kanunu’na göre, bir gazetede yabancı dildeki haberi çeviren kişi eser sahibidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yayımcı gerçek kişi olmalıdır.

Basımcı gerçek veya tüzel kişi olabilir.

Bazı durumlarda basımcı ve yayımcının aynı kişi olması mümkündür.

Süreli yayınlar için Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen kayıtlar alenidir.

Sorumlu müdür, görevinden ayrılırsa, yenisi tayin edilinceye kadar sorumluluk, yayın sahibine veya temsilcisine aittir.

Açıklama:

Belirli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılı eserler ile haber ajansı yayınlarının sahibi olan kişi süreli yayın sahibi/ yayımcı olarak ifade edilir. Bu kişi gerçek veya tüzel kişi olabilir. Örneğin gazetenin sahibi bir anonim şirket yani bir tüzel kişi olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bir süreli yayının künyesinde aşağıdaki bilgilerden hangisinin yer alması zorunluluk değildir?

Yönetim yeri

Sahibinin adı

Sorumlu müdürünün adı

Yayının türü

Sorumlu müdürün adresi

Açıklama:

Basın Kanunu’na göre, her basılmış eserde, basıldığı yer ve tarih, basımcının ve varsa yayımcının adları, varsa ticarî unvanları ve işyeri adresleri gösterilir. Haber ajansı yayınları hariç her türlü süreli yayında, ayrıca yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürünün adları ve yayının türü gösterilir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Süreli yayınlarda düzeltme ve cevap hakkının uygulanmasında sorumluluk aşağıdakilerden hangisine aittir?

Basımcı

Eser sahibi

Yayımcı

Sorumlu müdür

Sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili

Açıklama:

Süreli yayınlarda düzeltme ve cevap hakkının uygulanmasında sorumluluk sorumlu müdüre aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Süreli yayınlarda beyanname verilmesi yükümlülüğü aşağıdakilerden hangisine aittir?

Basımcı

Sorumlu müdür

Yayımcı

Eser sahibi

Yayın sahibi ve sorumlu müdür

Açıklama:

Süreli yayınlarda beyanname verilmesi yükümlülüğü süreli yayın sahibi ve sorumlu müdüre aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

5187 Sayılı Basın Kanunu, kaç yılında yürürlüğe girmiştir?

2004

2001

1982

1970

1950

Açıklama:

5187 Sayılı Basın Kanunu 2004 yılında yürürlüğe girmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Yayımlanmak üzere her türlü basım araçları ile basılan veya diğer araçlarla çoğaltılan yazı, resim ve benzeri eserlere ne ad verilir?

Bülten

Haber ajansı yayını

Basılmış eser

Süresiz yayın

Süreli yayın

Açıklama:

Süreli yayınlar denildiğinde gazete, dergi gibi belirli aralıklarla yayımlanan basılmış eserler anlaşılmaktadır. Bu anlamda günlük gazeteler, haftalık ya da aylık dergiler süreli yayınlar içerisinde yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Kitap, armağan gibi basılmış eserlere ne ad verilir?

Mevkute

Basılmış eser

Matbuat

Süresiz yayın

Süreli yayın

Açıklama:

Gazete, dergi gibi belirli aralıklarla yayımlanan basılmış eserlere süreli yayın denir. Kitap, armağan gibi basılmış eserler süresiz yayınlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Tüm Türkiye’de dağıtımı yapılan ve aylık periyotlarla yayımlanan kültür sanat dergisinin yayın türü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?

Ulusal yayın

Yerel süreli yayın

Aylık yayın

Bölgesel süreli yayın

Yaygın süreli yayın

Açıklama:

Tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlara yerel süreli yayın denir. DİKKAT: Tüm Türkiye'ye dağıtılıyor olsa bile yayın periyodu nedeniyle (haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlar) yerel süreli yayın olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Bir eseri basılmış eser durumuna getirip yayımlayan gerçek veya tüzel kişiye ne ad verilir?

Sorumlu müdür

Dağıtımcı

Basımcı

Yayın sahibi

Eser sahibi

Açıklama:

Belirli aralıklarla yayımlanan gazete, dergi gibi basılı eserler ile haber ajansı yayınlarının sahibi olan gerçek ya da tüzel kişiler süreli yayın sahibi olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Süreli yayın çıkarmak için gerekli olan beyanname, aşağıda belirtilen yerlerden hangisi tarafından verilir?

Mülki Amirlik

Cumhuriyet Başsavcılığı

Asliye Ceza Mahkemesi

Sulh Ceza Mahkemesi

Emniyet Müdürlüğü

Açıklama:

Her hangi bir süreli yayın çıkarmak, izne tabi değildir. Ancak Basın Kanunu’na göre kaydedilmek üzere süreli yayının yönetim yerinin bulunduğu Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi beyannamede bulunması gereken unsurlar arasında yer almaz?

Sayfa sayısı

Sorumlu müdürün adı

Yönetim yeri adresi

Süreli yayının içeriği

Süreli yayının adı

Açıklama:

Beyannamede yayının adı ve mahiyeti, hangi aralıklarla yayımlanacağı, yönetim yeri, sahibinin, varsa temsilcisinin, sorumlu müdürün ad ve adresleri ile yayının türü gösterilir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi sorumlu müdür olmak için kanunun aradığı şartlar arasında yer almaz?

Kısıtlı olmamak

Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmamak

İletişim Fakültesi mezunu olmak

Türkiye’de yerleşim yeri sahibi olmak

On sekiz yaşını bitirmiş olmak

Açıklama:

Sorumlu müdür görevini üstlenmek için, yaş, öğretim durumu ve sabıkasızlık yönünden belirli şartlara sahip olmak gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Süreli yayınların iki nüshasını teslim yükümlülüğü kime aittir?

Sorumlu müdür

Yayımcı

Yayın sahibi

Basımcı

Eser sahibi

Açıklama:

Süreli yayının teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen basımcı, üç yüz milyon liradan bir milyar liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Basın Kanunu’na göre süreli yayında olması gereken zorunlu bilgilerin gösterilmemesi nedeniyle sorumluluk aşağıdakilerden kime ait olacaktır?

Yayın sahibi

Eser sahibi

Yayımcı

Basımcı

Sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili

Açıklama:

Basılmış eserlerde gösterilmesi öngörülen hususların gösterilmemesi halinde sorumlu müdür ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili para cezası ile cezalandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından aynı isimle basılan ve her coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az yüzde yetmişinde yayımlanan süreli yayın ile haber ajanslarının yayınlarına ne ad verilir?

Bölgesel süreli yayın

Basılmış eser

Yaygın süreli yayın

Yerel süreli yayın

Basın ve yayın faaliyetleri

Açıklama:

Yaygın süreli yayın, tek bir basın-yayın kuruluşu tarafından aynı isimle basılan ve her coğrafi bölgede en az bir ilde olmak üzere, ülkenin en az yüzde yetmişinde yayımlanan süreli yayın ile haber ajanslarının yayınlarını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Süreli bir yayın çıkarmak için süreli yayının çıkarılacağı yerin Cumhuriyet Başsavcılığına verilmesi gereken beyannamede Basın Kanunu uyarınca aşağıdaki unsurlardan hangisinin bulunması gerekmez?

Süreli yayının adı

Yayın periyodu

Süreli yayının sahibinin adı- soyadı

Yayın türü

Süreli yayının bedeli

Açıklama:

Süreli bir yayın çıkarmak için süreli yayının çıkarılacağı yerin Cumhuriyet Başsavcılığına verilmesi gereken beyannamede Basın Kanunu uyarınca süreli yayının adı, mahiyeti, yayın periyodu, yönetim yeri adresi, tüzel kişilik, süreli yayın sahibinin adı- soyadı, adresi ve telefonu, süreli yayının sorumlu müdürünün adı- soyadı, adresi ve telefonu ile yayın türü bilgisinin bulunması gerekmektedir. Süreli yayının bedeline ilişkin bilgi savcılığa sunulacak beyannamede aranmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Basın Kanunu gereğince kişinin onsekiz yaşını bitirmiş olması, yüz kızartıcı suçlardan mahkum olmaması, Türkiye'de yerleşim yeri sahibi olması, en az ortaöğretimi bitirmiş olması, kısıtlı olmaması gibi şartları sağladığı takdirde aşağıdaki ünvanlardan hangisi ile anılabilir?

Basımcı

Sorumlu müdür

Süreli yayın sahibi

Eser sahibi

Anonim şirket sahibi

Açıklama:

Basın Kanunu gereğince bir kimsenin bir gazete veya dergide sorumlu müdür olabilmesi için;
• Onsekiz yaşını bitirmiş olması,
• Türkiye’de yerleşim yeri sahibi olması ve devamlı oturması,
• En az ortaöğretim veya dengi bir eğitim kurumundan mezun olması,
• Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmaması,
• Yüz kızartıcı suçlardan mahkûm olmaması,
• T.C. vatandaşı olmayanlar için karşılıklılık şartları aranmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Basın Kanunu çerçevesinde süreli yayın faaliyetleri içinde teslim yükümlülüğü aşağıdakilerin hangisine aittir?

Süreli yayın sahibi

Cumhuriyet başsavcısı

Eser sahibi

Basımcı

Yayımcı

Açıklama:

Basın Kanunu’nun 10. Maddesi’ne göre; basımcı, bastığı her türlü yayının imzalı iki nüshasını, dağıtım veya yayımın yapıldığı gün, mahallî Cumhuriyet Başsavcılığına teslim etmekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, basılmış eserin içerik ve biçim yönünden herhangi bir değişikliği içeren daha sonraki basımları ile tıpkı basımları için de geçerlidir. Basımcıya bu yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair Savcılık tarafından bir alındı belgesi verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Politika, ekonomi, kültür ve daha başka konularda haber ve bilgi vermek için yorumlu veya yorumsuz olarak, her gün ya da haftanın belirli günlerinde düzenli olarak çıkarılan basılı yayına ne ad verilir?

Öykü

Dergi

Roman

Haber ajansı

Gazete

Açıklama:

Gazete, politika, ekonomi, kültür ve daha başka konularda haber ve bilgi vermek için yorumlu vea yorumsuz olarak, her gün ya da haftanın belirli günlerinde düzenli olarak çıkarılan basılı yayını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Gazetede veya dergide haber ya da köşe yazısı yazan kişiye Basın Kanunu çerçevesinde ne ad verilir?

Süreli yayın sahibi

Sorumlu müdür

Eser sahibi

Gazeteci

Basımcı

Açıklama:

5187 Sayılı Basın Kanunu’nun 2. maddesi’ne göre tanımlanan eser sahibi “Süreli veya süresiz yayının içeriğini oluşturan yazıyı veya haberi yazanı, çevireni veya resmi ya da karikatürü yapanı” ifade etmektedir. Bu anlamda gazetede veya dergide
haber ya da köşe yazısı yazan kişi, eser sahibidir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Süreli yayın çıkarma ile ilgili beyanname verilmesine yönelik aşağıdaki önermelerden hangisi yanlıştır?

Süreli yayının kaydedilmesi amacıyla yönetim yerinin bulunduğu Sulh Hukuk Mahkemesi'ne beyanname verilmesi yeterlidir.

Beyannameye yayın sahibi tüzel kişi olduğunda, bir dernekse tüzüğünün, şirket ise ana sözleşmesinin veya vakıfsa vakıf senedinin bir sureti eklenmelidir.

Beyannamede eksiklik varsa yayın sahibinden iki hafta içinde eksikliğin giderilmesini veya gerçeğe aykırı bilgilerin düzeltilmesi istenir.

Beyannamedeki eksiklik iki hafta içinde giderilmezse yayının durdurulması talebi Asliye Ceza Mahkemesine yapılır.

Beyanname, yayın sahibi, sahibin küçük veya tüzel kişi olması halinde temsilcisi ile sorumlu müdür tarafından imzalanmalıdır.

Açıklama:

Süreli bir yayın çıkarmak için (örneğin haftalık bir gazete çıkarlması için) kaydedilmek üzere yönetim yerinin bulunduğu yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına bir beyanname vermesi yeterlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Basın Kanunu'ndaki hak ve yükümlülükler arasında yer almaz?

Basın özgürlüğü

Basılı eserde zorunlu bilgileri gösterme yükümlülüğü

Haber kaynağını gösterme yükümlülüğü

Teslim yükümlülüğü

Yayımlanmış haber, yazı ve resimleri yeniden yayımlarken kaynak gösterme yükümlülüğü

Açıklama:

Basın Kanunu’nun 12. maddesi’nin başlığı “Haber Kaynağı”dır. Bu maddeye göre; “Süreli yayın sahibi, sorumlu müdür ve eser sahibi, bilgi ve belge dâhil her türlü haber kaynaklarını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamaz.” Bu maddeye göre hiçbir biçimde ne süreli yayın sahibi, ne sorumlu müdür ne de eser sahibinin, bilgi ve belge dahil her türlü haber kaynaklarını açıklamaya ve bu konuda tanıklık yapmaya zorlanamayacağı ifade edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Süreli yayınlar bakımından düzeltme ve cevap hakkının uygulanması yükümlülüğü aşağıdakilerden hangisine aittir?

Sorumlu müdür

Basımcı

Yayımcı

Eser sahibi

Dağıtıcı

Açıklama:

Süreli yayınlar bakımından yükümlülükler ve sorumlularına bakıldığında düzeltme ve cevap hakkının uygulanmasından sorumlu müdürün sorumluluğu söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlara ne ad verilir?

Dergi

Yaygın süreli yayın

Basılmış eser

Yerel süreli yayın

Bölgesel süreli yayın

Açıklama:

Tek bir yerleşim biriminde yayımlanan süreli yayınlar ile haftada bir veya daha uzun aralıklarla yayımlanan yaygın ve bölgesel yayınlar ise yerel süreli yayınları ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

Dünya'da ilk düzenli radyo yayıncılığı aşağıdaki kuruluşlardan hangisi tarafından başlatılmıştır?

CNN

NPR

TRT

BBC

ARD

Açıklama:

Düzenli radyo yayıncılığı 1922 yılında İngiltere’de BBC tarafından başlatılmış ve bunu takiben de diğer ülkelerde de hızla yaygınlaşmıştır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde tarihi süreç içerisinde radyo yayıncılığını yürüten kuruluşlarından birisi değildir?

Basın-Yayın Umum Müdürlüğü

TRT

PTT

Telsiz-Telefon Türk Anonim Şirketi

Ticaret Bakanlığı

Açıklama:

1927 - 1936 arası Telsiz-Telefon Türk Anonim Şirketi; 1936 - 1940 arası PTT; 1943 - 1949 arası Basın-Yayın Umum Müdürlüğü ve 1963'ten sonra TRT, radyo yayıncılığı görevini yürütmüştür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Ülkemizde televizyon yayıncılığı ilk defa hangi kuruluş tarafından başlatılmıştır?

TRT

PTT

Matbuat Umum Müdürlüğü

Basın-Yayın ve Turizm Genel Müdürlüğü

RTÜK

Açıklama:

Ülkemizdeki televizyon yayınları, ilk defa 1968 yılında Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) tarafından Ankara televizyonu adı ile başlamıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Türkiye'de radyo yayıncılığına ilişkin ilk anayasal düzenleme hangi Anayasa'da yer almıştır?

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

1876 Kanun-u Esasi

Açıklama:

Ülkemizde radyo (ve televizyon) yayıncılığına ilişkin ilk anayasal düzenleme 1961 Anayasası'nın 121. maddesidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Türk hukukunda; radyo ve televizyon yayıncılığı üzerindeki devlet tekeli kaç yılında kaldırılmıştır?

1989

1990

1993

1995

1999

Açıklama:

8 Temmuz 1993 tarihinde Anayasa'nın 133. maddesini değiştiren 3913 sayılı Kanun
kabul edilmiştir. Bu değişiklikle birlikte elektronik yayıncılıkta devlet tekeli kaldırılmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Ülkemiz radyo ve televizyon yayıncılığı bakımından önemli bir kurum olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), kaç yılında kurulmuştur?

1993

1994

1996

1998

1999

Açıklama:

3984 sayılı “Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun” 13.4.1994
tarihinde kabul edilmiştir. İlgili düzenleme ile RTÜK kurulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Denetim makamı RTÜK'tür.
Radyo ve televizyon yayıncılığında izin ve lisans sistemi mevcuttur.
Temel düzenleme 5187 sayılı Basın Kanunu'dur.

Ülkemizde radyo ve televizyon yayıncılığının hukuki çerçevesi kapsamında yukarıda sayılanlardan hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun, radyo ve televizyon yayıncılığı bakımından temel düzenleme niteliğindedir. Verilen diğer hususlar ise doğrudur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

6112 sayılı Kanun uyarınca; bir kuruluşa radyo veya televizyon yayını amacıyla lisans verilebilmesi için söz konusu kuruluşun hukuki niteliği ne olmalıdır?

Limited Şirket

Adi Şirket

Anonim Şirket

Kolektif Şirket

Komandit Şirket

Açıklama:

6112 sayılı Kanun'a göre; yayın lisansı, münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak amacıyla Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere verilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), üyelerini hangi makam seçmektedir?

Cumhurbaşkanlığı

TBMM

Ticaret Bakanlığı

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

İçişleri Bakanlığı

Açıklama:

RTÜK, Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilen dokuz üyeden oluşur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

TRT yönetim kurulu üyelerine ödenecek ücretleri tespit etmeye yetkili makam aşağıdakilerden hangisidir?

TBMM

Ticaret Bakanlığı

Hazine ve Maliye Bakanlığı

RTÜK

Cumhurbaşkanlığı

Açıklama:

TRT yönetim Kurulu üyelerine verilecek ücretler, Cumhurbaşkanınca tespit edilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Ülkemizde uydudan yayın yapan ilk özel televizyon ne zaman kurulmuştur?

1982

1961

1990

1978

1985

Açıklama:

1990 tarihinde uydudan yayın yapan ilk özel televizyon kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 12

İlk telgraf gönderimini yapan kişi kimdir?

Sammuel Morse

Graham Bell

Guglielmo Mraconi

Steve Jobs

Nikola Tesla

Açıklama:

Sammuel Morse

Doğru Cevap: A

Soru 13

Türkiye Radyo ve Televizyon kurumunun hukuki statüsü nedir?

Özerk kamu tüzel kişiliği

Özerk özel hukuk kişiliği

Sivil toplum kuruluşu

Merkeze bağlı yardımcı kuruluş

Merkezden özerk yardımcı kuruluş

Açıklama:

Özerk kamu tüzel kişiliği

Doğru Cevap: A

Soru 14

Radyo ve televizyon yayınları bakımından merkezi denetimi gerçekleştiren kurum hangisidir?

Devlet denetleme kurumu

Radyo ve Televizyon üst kurulu

Sayıştay

Danıştay

Sosyal konsey

Açıklama:

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

Doğru Cevap: B

Soru 15

Bir medya hizmet sağlayıcı tarafından sunulan yayın hizmetinin bütününün veya büyük bir bölümünün, kullanılan teknik araç ne olursa olsun alınmasını ve eş zamanlı olarak değişiklik yapılmadan iletilmesini ifade eden kavram nedir?

İsteğe bağlı yayın iletimi

Yeniden iletim

Aralıklı yayın iletimi

Yayın hizmeti

Yayının serbestliği

Açıklama:

Yeniden iletim

Doğru Cevap: B

Soru 16

Özel medya hizmet sağlayıcı kuruluşları hangi tür şirketlerdendir?

Limited şirket

Kooperatif

Komandit şirket

Kolektif şirket

Anonim şirket

Açıklama:

Anonim şirket

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisinin yayın lisansı alma hakkı bulunur?

Dernekler

Siyasal partiler

Anonim şirketler

Mahalli idareler

Sermaye piyasası kurumları

Açıklama:

Anonim şirketler

Doğru Cevap: C

Soru 18

Radyo ve Televizyon üst kurulu kaç üyeden oluşur?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 19

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu üyelerini kim seçer?

Cumhurbaşkanı

Cumhurbaşkanı yardımcısı

TBMM

Kültür ve Turizm Bakanlığı

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı

Açıklama:

TBMM

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi radyo ve televizyonlarda ticari iletişimin yasak olduğu ürünlerdendir?

Bebek ürünleri

Alkolsüz içeçekler

Reçeteye tabi ilaçlar

İthal edilmiş gıda ürünleri

Kişisel bakım ürünleri

Açıklama:

Reçeteye tabi ilaçlar

Doğru Cevap: C

Soru 21

İlk düzenli radyo yayıncılığı kaç yılında ve hangi ülkede başlamıştır?

1876, İtalya

1920, Amerika Birleşik Devletleri

1922, İngiltere

1923, Almanya

1923, Fransa

Açıklama:

1922, İngiltere

Doğru Cevap: C

Soru 22

Hangisi radyonun keşfine öncülük eden bilimsel keşiflerden biridir?

Matbaanın keşfi

Ampulün keşfi

Paratonerin keşfi

Telgrafın keşfi

Faks makinesinin keşfi

Açıklama:

Telgrafın keşfi

Doğru Cevap: D

Soru 23

Türkiye'de ilk televizyon yayını kaç yılında başlamıştır?

1961

1968

1971

1989

1990

Açıklama:

1968

Doğru Cevap: B

Soru 24

Türkiye'de 1993 yılında yapılan anayasa değişikliğinin radyo televizyon yayıncılığı açısından önemi nedir?

Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu Kanunu'nu yürürlükten kaldırmıştır.

Radyo ve televizyon istasyonlarının ancak devlet eli ile kurulabileceğini hükme bağlamıştır.

Her türlü radyo ve televizyon yayınlarında tarafsızlık ilkesinin olması şartını yasaya bağlamıştır.

Yurt içine ve yurt dışına yapılan radyodifüzyon ve televizyon yayınları ile ilgili tüm esasları düzenlemiştir.

Radyo ve televizyon yayıncılığında devlet tekelini kaldırmıştır.

Açıklama:

Radyo ve televizyon yayıncılığında devlet tekelini kaldırmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

A kanalı yayın hizmet faaliyetleri Almanya ve Türkiye'de sürdürmektedir. Ancak her iki ülkede de yoğun faaliyet göstermemektedir. Medya hizmet sağlayıcı Türkiye'de yerleşik kabul edilmiştir.
Yerleşikliğin Türkiye'de kabulü açısından, A kanalı hakkında hangisi doğrudur?

A kanalı tüm yayınlarını Türkiye'ye taşıma taahhüdünde bulunmuştur.

A kanalı Türkiye'de yerleşik sayılmak için başvuruda bulunmuştur.

A kanalı Almanya ve Türkiye arasındaki anlaşmadan dolayı Türkiye'de yerleşik kabul edilmiştir.

A kanalı faaliyetine Türkiye'de daha önce başlamış, ülke ekonomisiyle istikrarlı bir bağlantı sağlamıştır.

A kanalı özel bir durumdan dolayı bir hak elde etmiş ve yerleşik sayılmıştır.

Açıklama:

A kanalı faaliyetine Türkiye'de daha önce başlamış, ülke ekonomisiyle istikrarlı bir bağlantı sağlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

6745 sayılı kanunun 67. maddesi uyarınca aşağıdakilerden hangisine yayın lisansı verilebilir?

Meslek kuruluşları

Sendikalar

Vakıflar

SPK üyelerinin ortak olduğu şirketler

Siyasi partiler

Açıklama:

Vakıflar

Doğru Cevap: C

Soru 27

İnternet ortamındaki söz konusu bir yayınla ilgili olarak içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesine karar veren merci hangisidir?

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu

Sulh Ceza Mahkemeleri

İdare Mahkemeler

Yargıtay

Açıklama:

Sulh Ceza Mahkemeleri

Doğru Cevap: C

Soru 28

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarının yayın lisansı talebinde bulunabilmeleri için gerekli şartları belirlemek ve şartları sağlayanlara yayın lisansı vermek görevi hangi kuruma aittir?

Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikaları Kurulu

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu

Ticaret Bakanlığı

İletişim Başkanlığı

Açıklama:

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

Doğru Cevap: B

Soru 29

Hangisi TRT'nin yayın esaslarından biri değildir?

Devletin milli güvenlik siyasetinin, milli ve ekonomik menfaatlerinin gereklerine
uymak

Haberler ile yorumları ayırmak ve yorumların kaynaklarını açıklamak

Türk milli eğitiminin temel görüş, amaç ve ilkelerine uymak

Kolayca anlaşılabilir, doğru, temiz ve güzel bir Türkçe kullanmak

Toplumun beden ve ruh sağlığına zarar verecek hususlar olsa dahi toplumu haberdar etmek

Açıklama:

Toplumun beden ve ruh sağlığına zarar verecek hususlara yer vermemek esaslar arasındadır.
Toplumun beden ve ruh sağlığına zarar verecek hususlar olsa dahi toplumu haberdar etmek

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi 6112 sayılı “Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun”un 4ncü maddesi ile yapılan düzenlemeler arasında yer almaz?

Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesine taraf olan devletler kendi toprakları üzerinde program hizmetlerinin yeniden iletimi kısıtlayamazlar.

Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesine taraf olan devletler ifade ve haber alma özgürlüğünü güvence altına almakla yükümlüdür.

Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesine taraf olan devletler yayın özgürlüğünü güvence altına almakla yükümlüdür.

Bir medya sağlayıcı kuruluşun aynı yayın hizmetini uydu, kablo ve karasal gibi farklı ortamlardan değişiklik yapmaksızın eş zamanlı olarak iletmesi yeniden iletim olarak kabul edilmez.

Yayın hizmetlerinin içeriğine ve yayınlanmasına önceden müdahale edilemez ve yayınların içeriği önceden denetlenemez.

Açıklama:

Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesinin 4 üncü maddesinde sözleşmeye taraf devletlerin kendi toprakları üzerinde program hizmetlerinin yeniden iletimini kısıtlayamayacakları hüküm altına alınmıştır. Sözleşmeye paralel olarak, ifade ve haber alma özgürlüğünü sağlayacak ve yayın izleme özgürlüğünü güvence altına alacak şekilde, yayınların yeniden iletimi serbest bırakılmıştır. Bu çerçevede, aynı yayın kuruluşunun yayınlarının farklı ortamlardan eş zamanlı olarak iletilmesi yeniden iletim sayılmamaktadır. A,B,C ve D şıklarında verilen maddeler 6112 sayılı “Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun”un 4ncü maddesi ile yapılan düzenlemeler arasında yer alır. Ancak E şıkkı “Medya Hizmet Sağlayıcının Bağımsızlığı ve Sorumluluğu” ile ilgilidir. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

6112 sayılı “Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun” 2 nci maddesi aşağıdakilerden hangi konu başlığı ile ilgilidir?

Yayın İzleme Özgürlüğü

Kapsam

Yeniden İletim Serbestisi

Medya Hizmet Sağlayıcının Bağımsızlığı ve Sorumluluğu

Medya Hizmet Sağlayıcı Kuruluşların şirket yapıları

Açıklama:

Kanunun “Kapsam” başlıklı 2. maddesinin 2. Fıkrasında medya hizmet sağlayıcılar üzerinde Türkiye Cumhuriyeti yargı yetkisinin tespit edilmesine ilişkin hükümler düzenlenmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Radyo Televizyon Üst Kurulu görevleri arasında yer almaz?

Medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetlerinde yer verecekleri koruyucu sembol sistemi ile ilgili usul ve esasları belirlemek.

Yayın hizmetlerine ilişkin kamuoyu araştırmaları yapmak veya yaptırmak ve bu araştırmaların sonuçlarını ilgili taraflar ve kamuoyuyla paylaşmak.

Türkiye Cumhuriyeti topraklarında yerleşik medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetlerini, bu Kanun hükümlerine ve Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu uluslararası antlaşmalara uygunluğu açısından izlemek ve denetlemek.

Radyo ve televizyon kuruluşlarının yayın akışları ve prime time programlarının içeriklerinin düzenlemesini kendi organlarınca yapar ve kuruluşlara dağıtır.

Yayın hizmetleri alanında hazırlanan mevzuat taslakları hakkında görüş bildirmek.

Açıklama:

A,B,C ve E şıklarında verilenler Radyo Televizyon Üst Kurulu Radyo Televizyon Üst Kurulu görevleri arasında yer alır. Ancak D şıkkında verilen “Radyo ve televizyon kuruluşlarının yayın akışları ve prime time programlarının içeriklerinin düzenlemesini kendi organlarınca yapma ve kuruluşlara dağıtma” bu görevler arasında yer almaz. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi Radyo Televizyon Üst Kurulu tarafından denetlenen, kanunun 8. maddesinde yer alan yayın hizmeti ilkelerinden biri değildir?

Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılâplarına aykı rı olamaz.

Hukukun üstünlüğü, adalet ve tarafsızlık esasına aykırı olamaz.

Irk, renk, dil, din, tabiiyet, cinsiyet, engellilik, siyasi ve felsefi düşünce, mezhep ve benzeri nedenlerle ayrımcılık yapan ve bireyleri aşağılayan yayınları içeremez ve teşvik edemez.

Çocuklara, güçsüzlere ve engellilere karşı istismar içeremez ve şiddeti teşvik edemez.

Medya hizmet sağlayıcı tarafından yapılan veya yaptırılan anket ve kamuoyu yoklamalarını kendi bünyesindeki birimlerce yapar ve denetler.

Açıklama:

A,B,C ve D şıklarında verilenler Radyo Televizyon Üst Kurulu tarafından denetlenen, kanunun 8. maddesinde yer alan yayın hizmeti ilkeleri arasında yer alır. Ancak E şıkkında verilen “Medya hizmet sağlayıcı tarafından yapılan veya yaptırılan anket ve kamuoyu yoklamalarını kendi bünyesindeki birimlerce yapar ve denetler.ı” yanlıştır. Çünkü Medya hizmet sağlayaıcıları başından sonuna kadar bu süreci noter denetiminde yapmakla yüklüdür. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

“İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez.” tanımı aşağıdakilerden hangisi içerisinde yer alır?

Yayın ilkeleri

Radyo Televizyon Üst Kurulu görevleri

Özel yayın kuruluşlarının yükümlülükleri

Özel yayın kuruluşlarının kuruluş aşamasındaki yükümlülükleri

Medya Hizmet sağlayıcıların bağımsızlıkları ve sorumlulukları

Açıklama:

Yayın hizmet ilkeleri kanunun 8nci maddesi ile düzenlenmiştir. Buna göre “İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz, kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliğinde ifadeler içeremez.” Tanımı yayın ilkeleri arasında yer alır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Düzenli radyo yayıncılığı ilk olarak aşağıdaki ülkelerden hangisinde başlatılmıştır?

İngiltere

Amerika

Fransa

Almanya

İrlanda

Açıklama:

Düzenli radyo yayıncılığı 1922 yılında İngiltere'de BBC tarafından başlatılmıştır. Daha sonra bunu takip eden diğer ülkelerde de hızla yaygınlaşmaya başlatılmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu aşağıdaki tarihlerden hangisinde kurulmuştur?

1927

1936

1940

1961

1963

Açıklama:

1961 Anayasası'nın yürürlüğe radyo ve televizyon yayınlarının yapılması görevi özerk bir kamu tüzel kişiliğine bırakılmış ve bu doğrultuda 1963 yılında Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu kurularak radyo yayıncılığı bu kuruma verilmiştir. 1971 yılında yapılan anayasal değişiklikle tarafsız bir kamu tüzel kişiliği şeklinde örgütlenen Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu 1989 yılına kadar radyo yayıncılığını bir tekel olarak yürütmüştür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Bir medya hizmet sağlayıcının sunduğu yayının eş zamanlı olarak değişiklik yapılmadan iletilmesi ile ne gerçekleşmiş olur?

Haber toplama

Denetim yapılması

Uyarı yapılması

Yeniden iletim

Lisans verme

Açıklama:

Yeniden iletim, bir medya hizmet sağlayıcı tarafından sunulan yayın hizmetinin bütününün veya büyük bir bölümünün, kullanılan teknik araç ne olursa olsun alınmasını ve eş zamanlı olarak değişiklik yapılmadan iletilmesini ifade etmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdaki ifadelerden hangisi medya hizmet sağlayıcının bağımsızlığı ve sorumluluğu için doğru ifadelerden biri değildir?

Medya hizmet sağlayıcılar sinemotografik eserleri hak sahibiyle anlaşılan süre dışında yayınlama hakkına sahiptir.

Yayın hizmetlerinin içeriğine ve yayınlamasına önceden denetleme yapılamaz.

Medya hizmet sağlayıcılar yönetmelikle belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde künye bilgilerini iletişim adresleri vb. yayınlamak ve üst kurula bildirmek zorundadır.

Medya hizmet sağlayıcılar ticari iletişim ile üçüncü şahıslar tarafından da üretilenler de dahil olmak üzere yayınlanan tüm yayın hizmetlerinin içeriğinden sorumludur.

Medya hizmet sağlayıcıları, hisse sahipleri vb. de dahil bir başka gerçek ve tüzel kişinin haksız çıkarları doğrultusunda kullanılmamasını sağlamak zorundadır.

Açıklama:

Kanun çerçevesinde medya hizmet sağlayıcı ' radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti içeriğinin seçiminde editoryal sorumluluğu bulunan ve bu hizmetin düzenleme ve yayınlanma biçimine karar veren tüzel kişiyi ifade eder ' olarak tanımlanmaktadır. Medya hizmet sağlayıcılar sinematografik eserleri hak sahibiyle anlaşılan süre dışında yayınlamazlar, yayın hizmetlerinin içeriğine ve yayınlanmasına önceden denetleme yapamazlar. Üst kurula uzul ve esaslar çerçevesinde künye bilgisi, iletişim adresi, izleyici temsilcisinin adı vb. iletmekle sorumludurlar. Ticari iletişim ve üçüncü şahıslar tarafından da üretilenlerden de dahil tüm yayın hizmetlerinden sorumludurlar ve hisse sahipleri ve başka gerçek kişiler de dahil tüzel kişinin haksız çıkarları doğrultusunda kullanılmamasını sağlamak zorundadırlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi yayın lisansı alabilir?

Siyasi partiler

İnternet servis sağlayıcı

Kooperatifler

Mahalli idareler

Sendikalar

Açıklama:

6112 sayılı kanunun 19. maddesinde özel medya hizmet sağlayıcı kuruluşların şirket yapıları ve hisse oranları belirlenmiştir. Buna göre siyasi partiler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler, birlikler, dernekler, vakıflar, mahalli idareler ve bunlar tarafından kurulan veya dolaylı olarak ortak olan gerçek ve tüzel kişilere yayın lisansı verilemez. Bu kuruluşlar, medya hizmet sağlayıcı kuruluşlara doğrudan veya dolaylı olarak ortak olamaz. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini sadece internet ortamından sunmak isteyen medya hizmet sağlayıcılar aşağıdakilerden hangisinden yayın iletim yetkisi almak zorundadır?

TRT

Reklam veren

Yer sağlayıcı

RTÜK

Süreli yayın kuruluşu

Açıklama:

6112 sayılı radyo ve televizyonların kuruluş ve yayın hizmetleri hakkındaki kanunun ve 4 / 5 / 2007 tarihli 5651 sayılı internet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanun hükümlerine uygun olarak yayın lisansı bulunan medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar sadece internet ortamında yayın yapabilirler. Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetlerini sadece internet ortamında sunmak isteyen medya hizmet sağlayıcılar Radyo Televizyon Üst Kurulu'ndan yayın iletim yetkisi almak zorundadırlar. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

İktisadi işletmeler, sosyal ortaklar vb. kuruluşların kendi aralarında ortak rehber ilkeler oluşturmasına ne ad verilir?

Ticari karar

Denetim

Özdenetim

Yaptırım

Ticari korunma

Açıklama:

Özdenetim;iktisadi işletmeler,sosyal ortaklar, sivil toplum örgütleri ve derneklerin kendi aralarında kendileri için ortak rehber ilkeler oluşturabilmelerini sağlayan bir çeşit gönüllülük girişimidir. Ve kanunun 22. maddesi ile medya hizmet sağlayıcıların özdenetim yapmalarının sağlanması amacıyla, izleyici temsilcilerinin görevlendirilmesi öngörülmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Yayın kuruluşlarının çocukları ve gençleri televizyonun olası zararlı etkilerinden korumak için kullandıkları yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Denetim sistemi

Uyarı sistemi

Ceza sistemi

Yayın durdurma sistemi

Koruyucu sembol sistemi

Açıklama:

Kanunun 24. maddesi ile koruyucu sembol sistemi düzenlemektedir. Yayın hizmetlerinin zararlı etkilerinden en çok etkilenen izleyici kesimin çocuk ve genç izleyiciler olduğu bilinmektedir. Koruyucu sembol sistemi yayıncı kuruluşların çocukları ve gençleri televizyonun olası zararlı etkilerinden koruma sorumluluğuna işlerlik kazandıran bir özdenetim mekanizmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Yayın yapan kuruluşların yayın hizmetlerini kaç grupta toplayabiliriz?

Açıklama:

Yayın hizmet içeriği açısından baktığımızda, yayın yapacak kuruluşların yayın hizmet türlerini iki grupta toplayabiliriz. Kuruluşlar, yayın hizmetlerinde genel ve tematik içerikli yayınlar yapabilirler. Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar yayın lisansı başvurusu sırasında yayınlarının türünü üst kurula yazılı olarak bildirir. Üst kurul tarafından bu kuruluşlara verilecek yayın lisansı belgesinde yayının türü açıkça belirtilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Radyo ve televizyonlar ayda en az kaç dakika gıda güvenliği ve güvenilirliği, iş sağlığı, sosyal güvenlik, hastalık riskleri teşhis, tedavi, sağlık hizmetleri vb. konularda yayınlar yapmak zorundadır?

60 dakika

90 dakika

120 dakika

180 dakika

210 dakika

Açıklama:

Radyo ve televizyonlar ayda en az doksan dakika gıda güvenliği, gıda güvenilirliği, bitki ve hayvan sağlığı ile toprak koruma, iş sağlığı ve güvenliği, çalışma hayatında kayıt dışılığın önlenmesi, sosyal güvenlik, işçi ve işveren ilişkileri, halk sağlığının korunması ve geliştirilmesi, hastalık risklerinin azaltılması ve önlenmesi ile teşhis, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerinin daha verimli kullanılması gibi konularda uyarıcı ve eğitici mahiyette yayınlar yapmak zorundadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

1876’da tellerle yalnız nokta ve çizgilerin değil, konuşmaların da iletilmesini gerçekleştiren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Sammuel Morse

Alexander Graham Bell

Marconi

Magic Box

Thomas Edison

Açıklama:

Alexander Graham Bell 1876’da tellerle yalnız nokta ve çizgilerin değil, konuşmaların da iletilmesini gerçekleştirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Medya hizmet sağlayıcısı aşağıdaki durumlardan hangisinde Türkiye'de yerleşik kabul edilir?

Şirket merkezinin Türkiye dışında olması halinde

Yayın hizmetlerine ilişkin editoryal kararların Türkiye dışından alınıyor olması halinde

Yayın hizmetlerine ilişkin editoryal kararların Türkiye dışından alınıyor olması ve şirket merkezinin Türkiye dışında olması halinde

Yayın hizmetlerine ilişkin editoryal kararların Türkiye dışından alınıyor olması ve şirket merkezinin Türkiye'de olması halinde

Yayın hizmetlerine ilişkin editoryal kararların Türkiye'de alınıyor olması ve şirket merkezinin Türkiye'de olması halinde

Açıklama:

Medya hizmet sağlayıcı, şirket merkezinin Türkiye’de bulunması ve yayın hizmetlerine ilişkin editoryal kararların Türkiye sınırları içinde alınıyor olması durumunda Türkiye’de yerleşik kabul edilir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Yeniden iletim

Yayın hizmeti

İsteğe bağlı yayın hizmeti

Medya hizmet sağlayıcı

Özdenetim

Açıklama:

Soruda tanımı verilen ifade yeniden iletimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti içeriğinin seçiminde editoryal sorumluluğu bulunan ve bu hizmetin düzenlenme ve yayınlanma biçimine karar veren tüzel kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Medya hizmet sağlayıcı

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu

Türkiye Radyo ve Televizyon Kurulu

Yeniden iletim

Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesi

Açıklama:

Soruda tanımı verilen ifade medya hizmet sağlayıcısıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Medya hizmet sağlayıcısının sorumluluğu ve bağımsızlığıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru bir yasa maddesidir?

Yayın hizmetlerinin içeriğine önceden müdahale edilebilir.

Yayın hizmetlerinin yayınlanmasına önceden müdahale edilebilir.

Yayınların içeriği önceden denetlenebilir.

Üçüncü şahıslar tarafından üretilip yayınlanan yayın hizmetlerinin içeriğinden sorumlu değildir.

Sinematografik eserleri hak sahibiyle anlaşılan süre dışında yayınlayamaz.

Açıklama:

E seçeneği dışındaki seçeneklerde verilen önermeler yanlıştır. Medya hizmet sağlayıcılar, sinematografik eserleri hak sahibiyle anlaşılan süre dışında yayınlayamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Yayın lisansı aşağıdakilerden hangisine verilir?

Anonim şirket

Limited şirket

Dernek

Kollektif şirket

Komandit şirket

Açıklama:

Yayın lisansı, münhasıran radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmeti sunmak amacıyla Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisine yayın lisansı verilebilir?

Vakıf

Dernek

Siyasi parti

Sendika

Meslek kuruluşu

Açıklama:

Siyasî partiler, sendikalar, meslek kuruluşları, kooperatifler, birlikler, dernekler, vakıflar, mahallî idareler ve bunlar tarafından kurulan veya bunların doğrudan veya dolaylı ortak oldukları şirketler ile sermaye piyasası kurumları ve bunlara doğrudan veya dolaylı ortak olan gerçek ve tüzel kişilere yayın lisansı verilemez. Vakıflar ise yayın lisansı alabilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Özel medya hizmet sağlayıcı kuruluşlarla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Vakıflar yayın lisansı alabilir

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların hisseleri nama yazılı olmak zorunda değildir

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşlar sermaye piyasası araçlarını ihraç ve halka arz edebilirler

Gerçek kişiler için üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlara ait hisseler aynı kişiye aitmiş gibi değerlendirilir

Bir medya hizmet sağlayıcı kuruluşta doğrudan toplam yabancı sermaye payı, ödenmiş sermayenin yüzde ellisini geçemez

Açıklama:

Medya hizmet sağlayıcı kuruluşların hisseleri nama yazılı olmak zorundadır. Herhangi bir kişi lehine intifa senedi ihdas edilemez.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Kişiler, kurum ve kuruluşlarca yayın yoluyla suç işlendiği iddia edilerek Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personeli hakkında kaç gün içinde dava açmalıdır?

Açıklama:

Kişiler, kurum ve kuruluşlarca yayın yoluyla suç işlendiği iddia edilerek Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu personeli hakkında açılan ceza davalarında, personel, Türkiye Radyo - Televizyon Kurumu avukatlarınca savunulabilir. Bu madde kapsamına giren suçlardan ve haksız fiillerden dolayı yayının yapıldığı tarihten başlayarak altmış gün içinde açılmayan davalar dinlenmez.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Türkiye'de ilk radyo yayını hangi tarihte başlamıştır?

1927

1928

1929

1930

1931

Açıklama:

Türkiye'de ilk defa 1927 yılında bir Fransız şirketi tarafından Ankara ve İstanbul'da başlatılan radyo yayını Telsiz - Telefon Türk Anonim Şirketi tarafından 1936 yılına kadar yürütülmüştür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

1982 Anayasası'nın 1993 değişikliğinden önce radyo ve televizyon yayınlarıyla ilgili maddesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Radyo ve televizyon içeriklerinde kontrolü medya yöneticilerine bırakmıştır

Radyo ve televizyon istasyonlarının ancak devlet eli ile kurulabileceğini öngörmektedir

Televizyonlarda program içeriklerinde yayınlandığı saatlere göre kontrol edilmesini öngörmektedir

Radyo ve televizyonlarda otosansürün devlet çıkarına uygun olarak yapılmasını belirtmektedir

Radyo ve televizyonların izlenme oranlarına göre yayın hayatına devam edip etmeyeceğinin belirleneceğini söylemektedir

Açıklama:

1982 Anayasasının 1993 değişikliğinden önceki, radyo ve televizyon yayınlarını düzenleyen 133. maddesi, radyo ve televizyon istasyonlarının ancak devlet eli ile kurulabileceğini ve yönetimlerinin tarafsız bir kamu tüzel kişiliği halinde düzenleneceğini öngörmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Türkiye'de ilk özel televizyon aşağıdakilerden hangisidir?

TRT

Show TV

Star1

Star TV

Cine 5

Açıklama:

Türkiye'de özel televizyonların uygulamaya geçirilmesi 1990'lı yılların başında Magic Box isimli kuruluşun Star1 olarak Türkiye dışından uyduyla yaptığı yayınlarla başlamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

6112 sayılı Kanun aşağıdakilerden hangisini kapsamamaktadır?

İsteğe bağlı yayın hizmetlerinin düzenlenmesi

İfade ve haber özgürlüğünün sağlanması

İzleyici profilinin belirlenmesi

Medya hizmet sağlayıcılarının idari yapısı

Medya hizmet sağlayıcılarının teknik yapısı

Açıklama:

Kanun, medya hizmet sağlayıcılarının mali, idari ve teknik yapıları ve yükümlülüklerini kapsamaktadır. İzleyiciyle ilgili bir hüküm içermemektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

6112 sayılı Kanun'un Kapsam'ında bir medya hizmet sağlayıcı üzerinde sadece tek bir devletin yargı yetkisi bulunması gerektiği kabul edilmektedir. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Medya içeriklerini kontrol edebilmek

Ülke dışından yayınları önleyebilmek

Korsan yayınları önleyebilmek

Rekabetçi medya hizmet endüstrisini geliştirmek

İzleyici odaklı yayına olanak sağlamak

Açıklama:

Güçlü, rekabetçi bir medya hizmeti endüstrisini geliştirmek ve medya çoğulculuğunu artırmak için bir medya hizmet sağlayıcı üzerinde sadece tek bir devletin yargı yetkisi bulunması gerektiği kabul edilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Özel yayıncılık kuruluşlarıyla ilgili anayasal düzenlemelerde göz önünde bulundurulan öncelikli konu aşağıdakilerden hangisidir?

Tekelleşme

Reklam gelirleri

Yayın içerikleri

Reyting

Kuruluşun teknik yapısı

Açıklama:

Oluşturulan kurallar arasında öncelikli olanlar tekelleşmenin önlenmesi ve iletişim araçlarının toplumun her kesimine dağılabilmesine olanak veren yapısal düzenlemelerdir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemek amacıyla özerk ve tarafsız bir kamu tüzel kişiliği niteliğinde kurulan kurum hangisidir?

TRT

RTÜK

BBC

TBMM

TNT

Açıklama:

3984 Sayılı Kanun gereğince radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemek amacıyla özerk ve tarafsız bir kamu tüzel kişiliği niteliğinde Radyo ve Teelvizyon Üst Kurulu (RTÜK) kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi ticari iletişimle ilgili doğru değildir?

Ticari iletişim, yayın hizmetinin diğer unsurlarından görsel ve işitsel olarak kolayca ayırt edilebilir olmak zorundadır

Ticari iletişimde bilinçaltı teknikleri kullanılamaz

Gizli ticari iletişime izin verilmez

Haber bülteni ve haber programlarını düzenli olarak sunan kişilerin görüntü veya seslerine ticari iletişimlerde de yer verilebilir

Ticari iletişim, medya hizmet sağlayıcının editoryal bağımsızlığını ve program içeriğini etkileyecek şekilde kullanılamaz

Açıklama:

Haber bülteni ve haber programlarını düzenli olarak sunan kişilerin görüntü veya seslerine ticari iletişimlerde yer verilemez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

İnsanların teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin, özellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve akılcı biçimde işlenmesine ne ad verilir?

İnternet

Bilişim

Kodlama

Forum

Erişim

Açıklama:

Bilişim kavramı, teknoloji ve bilginin birlikte kullanılarak üretilen sonuçlar olarak kısaca tanımlanabilir. Bilişimin birkaç yönü vardır; bilgisayar yazılımı, bilgisayar donanımı, bilgisayar kullanıcısı ve bilgi toplumu. Bilişim, insanların teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin, özellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve akılcı biçimde işlenmesi.

Doğru Cevap: B

Soru 2

I. Suçun hedefi
II. Suç işlenirken kullanılan araç
III. Suç mahali
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bilişim suçlarının ortaya çıkmasında bilgisayarın rolünü oluşturur?

Yalnızca I

Yalnızca III

I-II

II-III

I-II-III

Açıklama:

Bilişim suçları; bilgisayar, çevre birimleri, pos makinesi, cep telefonu gibi her türlü teknolojinin kullanılması ile işlenilen suçlardır.
Bilişim suçları üç biçimde ortaya çıkabilmektedir. Bunlar:
1. Bilişim suçunda bilgisayar, suçun hedefi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durumda, bir bilgisayarın gizliliği, bütünlüğü ya da erişilebilirliği hedef olmaktadır. Servisler, çalınan veriler ya da kurban bilgisayarlar zarar görmektedir. “Nimda, CodeRed ve türevleri” gibi servis dışı bırakma saldırıları bu tip bilişim suçlarına örnek teşkil etmektedir.
2. İkinci durumda bilgisayar bir suçu işlerken kullanılan bir araç olarak karşımıza çıkar. Bu tür suçlar çocuk pornografisi, dolandırıcılık, fikri mülkiyet hakları ihlalleri ve yasadışı maddelerin çevrimiçi satışı gibi suçlardır.
3. Üçüncü durumda bir bilgisayar, bir suçun içinde tesadüfen bulunabilir.
Ancak bu bilgisayarlar kanun uygulayıcılar için bir veridir. Örneğin, sübyancılar bilgisayarlarında çocuk pornografisi muhafaza edebilirken, uyuşturucu kaçakçıları ilişkili oldukları kişilerin iletişim bilgilerini saklayabilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Birçok kullanıcı ve bilgisayarın organize bir biçimde bilişim sistemine kaldıramayacağı oranda giriş talebinde bulunması ile gerçekleştirilen sistemin işleyişinin engellenmesi suç tipinde yapılan saldırının adı aşağıdakilerden hangisidir?

MSN

Hack

DOS

Proxy

Açıklama:

Sitelerin ve bilişim sistemlerinin tasarımı ve kurulması sırasında kullanılan yazılımlardaki ve teknolojideki gelişmeler, sunucu hizmeti veren firmaların sağladıkları güvenlik imkânları sayesinde, sistemlerin bozulması gittikçe nadir rastlanan olaylar hâlini almaktadır. Buna karşın en çok rastlanan suç tipi, sistemin işleyişinin engellenmesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Birçok kullanıcı ve bilgisayarın organize bir biçimde bilişim sistemine kaldıramayacağı oranda giriş talebinde bulunması ile gerçekleştirilen bu eylemle, sunucu kaynaklarının tüketilmesi ve bilişim sisteminin işlevini normal kullanıcılar için yerine getirmesinin “engellenmesi” amaçlanmaktadır. Bu fiil aynı kullanıcı tarafından, sürekli sayfa gösterimi yapılarak, DOS saldırısı yapmak için yazılmış yazılımlarla saniyede yüzlerce istek yollayarak basit bir şekilde işlenebileceği gibi bu saldırı birçok kullanıcı tarafından da gerçekleştirilebilir. Hatta bilgisayarlarına virüs bulaştırılmış on binlerce bilgisayar ve İnternet kullanıcısı bilgileri dışında, bu saldırılara alet edilebilmektedirler. Ayrıca bazı İnternet sitelerinin yoğun trafiğinin bilişim sistemine yönlendirilmesi de bilişim sistemini “engelleme” fillini oluşturacaktır. Bu tür saldırılara Google, MSN,
Twitter, Yahoo, Facebook gibi büyük protal ve sosyal etkileşim siteleri de maruz kalmış, hizmetleri aksamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

I. Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren
ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten
II. Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yolu ile yayımlayan veya yayımlanmasına aracılık eden
III. Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları kullanan
Yukarıdaki kişilerden hangisi veya hangileri TCK md. 226 gereği müstehcenlik suçunu işlemiş kabul edilir?

Yalnız I

Yalnız II

I-III

II-III

I-II-III

Açıklama:

Müstehcenlik başlıklı Madde 226’da;
1. a. Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten,
2. Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yolu ile yayımlayan veya yayımlanmasına aracılık eden kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
3. Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünlerin üretiminde çocukları kullanan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır. Bu ürünleri ülkeye sokan, çoğaltan, satışa arz eden, satan, nakleden, depolayan, ihraç eden, bulunduran ya da başkalarının kullanımına sunan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

İnternet sayfalarının eser kavramı kapsamında korunması için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?

İnternet sayfasının fikri bir çalışma ürünü olarak yaratanın özelliklerini taşıması

İnternet sayfasının belirli bir estetik anlayışa sahip olması

İnternet sayfasının web tasarım şirketi tarafından tasarlanması

İnternet sayfasının Türkçe olması

İnternet sayfasının sanata dair konularla ilgili olması

Açıklama:

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu Madde 1 ile, “sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulü”, eser olarak nitelendirilmiş ve koruma altına alınmıştır. İnternet ortamında yer alan içerik; metin, resim, grafik, bilgisayar programı gibi her biri ayrı eser olan birçok unsurdan oluşmaktadır. İnternet sayfaları gerek içerik ve gerekse tasarım olarak fikri bir çalışmanın ürünü olup, yaratıcısının özelliklerini taşıdığında, FSEK Madde 1’e göre eser kapsamında bulunmakta olup yasal koruma altındadır. Eser üzerindeki korumanın sağlanabilmesi için düşüncenin, İnternet ortamında şekillenmiş bulunması yeterli görülmektedir.
Bir içeriğin eser sayılabilmesi için; fikri bir emeğin ürünü olması, yaratanının özelliklerini taşıması ve eser türlerinden birinin kapsamı içinde nitelendirilmesi gereklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi eser sahibinin veya yetkili kişilerin izni alınmadan eserin kullanabileceği durumlardan biri değildir?

Nutuklar

Kar amaçlı şahsi kullanımlar

Mevzuat ve mahkeme kararları

Hayır için yapılan müsamereler

Basın özetleri

Açıklama:

Bir eserin sahibi onu yaratan, meydana getiren olduğundan mali ve manevi hakları kullanma yetkisi de kendisine aittir. Bu haklardan mali hakları yazılı bir şekilde başkalarına sınırlı veya sınırsız olarak devredebilir. Bu nedenle bir eseri kullanabilmek için eser sahibi veya devrettiği ve yetki verdiği kişilerden izin alınması gerekir. Ancak bu kuralın istisnaları da vardır. Bu istisnalar, eş deyişle eser sahibi veya yetkili kişilerden izin alınmadan eserin kullanılabilme hâlleri şöyledir (Madde 30-37):
• Kamu yararı amacıyla güvenlik ve adli amaçlarla,
• Mevzuat ve mahkeme kararları,
• Nutuklar,
• Yayımlanmış eserlerde umumi mahallerde eğitim ve öğretim amacıyla,
• Hayır için yapılan müsamerelerde,
• Eğitim ve öğretim amacıyla seçme ve toplama yapma amacıyla,
• Bazı bölümlerin belli olacak şekilde kaynak gösterilerek alıntılanması,
• Özel çaba ile elde edilenlerde 24 saat sonra kullanma sınırlamasına uyularak günlük haber ve bilgiler,
• Basın özetleri,
• Röportaj için yayımlamak amacıyla,
• Kâr amacı güdülmeksizin ve sahibinin meşru menfaatlerine zarar vermeksizin şahsi kullanım amacıyla,
• Bazı sınırlamalarla güzel sanat eserlerini umumi mahallerde teşhir amacıyla,
• Tanıtım amacıyla kısa tespitlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Eser sahibinin rızası ile kullanıcılara sunulmasına ilişkin aşağıdaki önermelerden hangisi yanlıştır?

Eser sahibinin onayı ile yetki-izin verdiği bir üçüncü kişi tarafından İnternet ortamına aktarılması da, eser sahibinin manevi ve mali haklarından feragat ettiği anlamını taşımayacaktır.

Bir eserin, veri tabanının veya sitenin İnternet ortamına aktarılması ve İnternet kullanıcılarının bilgilerine sunulması Kanun’a göre “umuma arz” olarak kabul edilir.

Umuma arz yetkisi yalnızca eser sahibine ait olup, üçüncü kişilere devredilemez.

Başkalarına sunulmaması ve yayınlanmamak kaydıyla İnternet’teki bir programı şahsi amaçla kullanma amacıyla çoğaltma sadece parayla satılan programlardaki gibi sahibinin meşru menfaatine zarar vermeme şartıyla hukuken olanaklıdır.

Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması, eserin nakli veya tekrarına yarayacak şekilde kayıt edilmesi çoğaltma sayılır.

Açıklama:

Daha önce hiçbir araçla kamuya sunulmamış olan ve sahibi veya birkaç sınırlı kişinin bilgisinde olan bir eserin, veri tabanının veya sitenin İnternet ortamına aktarılması ve İnternet kullanıcılarının bilgilerine sunulması Kanun’a göre “umuma arz” olarak kabul edilir. Umuma arz yetkisi eser sahibine aittir. Eser sahibi bu konuda üçüncü kişileri de yetkilendirebilir. Eser sahibinin onayı ile yetki-izin verdiği bir üçüncü kişi tarafından İnternet ortamına aktarılması da, eser sahibinin manevi ve mali haklarından feragat ettiği anlamını taşımayacaktır. İlke olarak eser sahibi FSEK’nin kendisine sağladığı diğer bütün haklardan yararlanabilir. Ancak İnternet ortamındaki bir eserin üçüncü kişilerin (İnternet kullanıcılarının) müdahalesine oldukça açık olması ve bu müdahaleye eser sahibinin -bir anlamda- izin vermesi, özellikle FSEK kapsamındaki mali hakların (özellikle çoğaltma ile yayma hakkının) ve bu hakların sınırlandırılmasına (özellikle tükenme ilkesi ile kişisel kullanıma) ilişkin istisnaların kapsamının belirlenmesi ve elektronik iletişim açısından yeniden gözden geçirilmesi sorununu gündeme getirecektir. Aynı şekilde bilgisayar programlarının yüklenmesi, görüntülenmesi, çalıştırılması, iletilmesi ve depolanmasını da kesinlikle yasaklayan FSEK Madde 22/3 hükmü, sahibinin izni ile İnternet ortamına taşınan bilgisayar programları açısından sorun yaratabilir. FSEK 22. madde’ye göre, çoğaltma hakkı eser sahibine aittir. Eserlerin aslından ikinci bir kopyasının çıkarılması, eserin nakli veya tekrarına yarayacak şekilde kayıt edilmesi çoğaltma sayılır. Eğer amaç bunları çoğaltma ise bunu sağlamak için yüklenme, depolama ve iletme de çoğaltma kapsamındadır. FSEK Madde 38’ye göre ise, başkalarına sunulmaması ve yayınlanmamak kaydıyla İnternet’teki bir programı şahsi amaçla kullanma amacıyla çoğaltma sadece parayla satılan programlardaki gibi sahibinin meşru menfaatine zarar vermeme şartıyla hukuken olanaklıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Yapılan bir yayın ile belli kişiler hedef gösterilmişse yayıncı da tedbirsizlik ve dikkatsizlikle adam öldürme veya yaralamadan yahut adam öldürmeye azmettirmekten yargılanması aşağıdaki kişilik haklarının hangisi ile ilgilidir?

Bedensel haklar

Özel hayatın gizliliği

İsim hakkı

Mülkiyet hakkı

Şeref ve haysiyetin korunması

Açıklama:

Anayasa, öncelikle kişinin yaşama hakkını en temel hak olarak almıştır. Kişinin beden bütünlüğüne dokunulamaz. Kimseye eziyet yapılamaz. Herkes kişi hürriyetine ve güvenliğine sahiptir.
Bu hakkın sonucu olarak herkesin bedensel bütünlüğünü ve sağlığını koruma hakkı vardır. Bu haklara kitle iletişim araçlarında yapılan yayınlar sebebiyle zarar verilmişse, yayıncı ve sorumlular bu zararı telafi etmek ve Türk Ceza Kanunu’na göre adam öldürme ve müessir fiil adını verdiğimiz yaralamaya sebep olmuşlarsa bu suçun cezasını çekmek zorundadırlar. Yapılan bir yayın ile belli kişiler hedef gösterilmişse yayıncı da tedbirsizlik ve dikkatsizlikle adam öldürme veya yaralamadan yahut adam öldürmeye azmettirmekten yargılanır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

İnternet yayınları ile manevi hakların korunması hakkkında aşağıdaki önermelerden hangisi yanlıştır?

Eğer bir kişinin ismi gerçek dışı bir yayında kullanılırsa, onun kişilik haklarından manevi değerlerine zarar verilmiş olur.

İsim veya ilgili tanıtma işaretlerinin ticari amaçla İnternet yayınlarında izinsiz kullanımı da hukuka aykırıdır.

Bir kişinin diğer kişilerden gizlediği duvarlarla çevrili evinde ya da yatak odasındaki özel hayatını yahut ticari bir sırrını da gizlice resim kullanarak açıklamak, maddi ve manevi haklara resim yolu ile zarar vermektir

Kişilerin katıldıkları törenler ve toplantılar hakkında, özel ve sınırlanmış olmamak kaydıyla, resim ve görüntü haber amacıyla yayımlanabilir.

Kamuya açık alanda kişi rahatsız edildiği takdirde haber değeri taşısa dahi faaliyetlerinin kaydedilmesi, fotoğraflarının çekilmesi hukuka aykırıdır.

Açıklama:

Kamuya açık alanda kişi özel hayatını yaşarken bunu gizleme gereğini duymamaktadır. Fakat bu alan yayıncıların rahatlıkla müdahale edebileceği bir alan değildir. Bu alana çok sınırlı olarak müdahale edilebilir. Bu alan ile ilgili olarak; kişinin alışverişe çıkmasını, çocuğu ile maça gitmesini, sinemaya gitmesini, lokantada yemek yemesini, dostlarıyla bir çay bahçesinde veya gece barda bir şeyler içmesini, oturduğu sitede denize veya havuza girmesini örnek verebiliriz. Bu alandaki faaliyetler ve davranışlar sürekli olarak izlenemez. İzlendiği zaman ilgili kişi rahatsız ediliyorsa yahut izni alınmadan kaydediliyorsa, fotoğrafları çekiliyorsa hukuka aykırı olur.
Ancak bu kuralın istisnaları vardır. Yayıncılık açısından bu istisna, kişinin davranışlarının haber değeri taşıması veya izninin bulunması hâlinde mümkündür. Eğer kişi gazetecileri davet ediyorsa, fotoğrafı çekilirken el sallayıp, gülümsüyorsa izin verilmesi hâli vardır. Ancak burada verilen izin kadar çekim yapılması ya da görüntü alınması söz konusudur. Bir kere izin verdi diye bu kişiyi sürekli izlemek onun özel hayatını yaşamasına engel olur ve hukuka aykırı düşer.

Doğru Cevap: E

Soru 10

I. Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, bu Kanun hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemek
II. Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Kuruma, içerik sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek ve trafik bilgilerine ilişkin kayıtları yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak Kuruma teslim etmek
III. Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almak
IV. kendisi aracılığıyla erişilen bilgilerin içeriklerinin hukuka aykırı olup olmadıklarını ve sorumluluğu gerektirip gerektirmediğini kontrol etmek
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri erişim sağlayıcının yükümlülükleri arasında yer almaktadır?

Yalnızca II

Yalnızca III

I-III-IV

I-II-III

I-II-III-IV

Açıklama:

Erişim sağlayıcı yükümlülükleri şu şekildedir;
a. Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, bu Kanun hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemek
b. Sağladığı hizmetlere ilişkin, yönetmelikte belirtilen trafik bilgilerini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamak
c. Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Kuruma, içerik sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek ve trafik bilgilerine ilişkin kayıtları yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak Kuruma teslim etmek,
d. Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almak,
Erişim sağlayıcı, kendisi aracılığıyla erişilen bilgilerin içeriklerinin hukuka aykırı olup olmadıklarını ve sorumluluğu gerektirip gerektirmediğini kontrol etmekle yükümlü değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

TCK göre Bilişim Sistemine Girme suçu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Verilerin yok edilmesi gerekir.

Tüm sistemin ele geçirilmesi gerekmektedir.

Girilen sistemde makul süre ile izinsiz kalma suç oluşumu için yeterlidir.

Sistemin işleyişinin engellenmesi gerekir.

Bilişim sistemindeki verilerin bozulması zorunludur.

Açıklama:

“Bilişim Sistemine Girme” başlığı taşımakta olup; bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kişilere hapis veya adli para cezası olarak düzenlenmiştir.
D ve E seçeneği de TCK Madde 244’te bilişim suçu “Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme” başlığı ile düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

TCK göre aşağıdaki suçlardan hangisinde bilişim sistemlerinin
kullanılması suretiyle işlenmesi halinde ağırlaştırıcı ceza düzenlenmiştir?

Adam öldürme

Hırsızlık

Rüşvet

Zimmete mal geçirme

Adam yaralama

Açıklama:

Nitelikli hırsızlık başlıklı 142. Madde’nin (e) fıkrasında; bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle, işlenmesi hâlinde, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Suçun, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen surette, beden veya ruh
bakımından kendisini savunamayacak durumda olan kimseye karşı işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranına kadar artırılır, şeklinde ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre aşağıdakilerden hangisi eser sahiplerinin manevi haklarındandır?

İşleme

Eserin bütünlüğünü koruma hakkı

Çoğaltma

Sunum

Yayma

Açıklama:

Eserlerin sahibi olan yaratıcılar manevi ve mali haklara sahiptirler (Madde 13-25):
Eser sahiplerinin manevi hakları; eseri istediği zaman ve tarzda kamuya sunma hakkı, eserin içeriği hakkında bilgi verme hakkı, eser sahibinin adını gösterme hakkı, eserde değişiklik yapılmasını yasaklama hakkı ve eserin bütünlüğünü koruma hakkıdır. Bu haklar eserin yaratıcılarına ve onların mirasçılarına ait olup başkalarına devredilemez.
Eser sahibinin mali hakları ise; işleme, çoğaltma, yayma, temsil (sunum), radyo ile yayın ve pay ve takip haklarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Bilişim suçu olarak fikri mülkiyet hakları ihlalleri suçunun ortaya çıkmasında bilgisayarın rolü nedir?

Bilgisayarın suçun hedefi olması

Bilgisayarın araç olarak kullanılması

Bilgisayarın bütünlüğü ya da erişilebilirliği

Bir suçun içinde bilgisayarın tesadüfen bulunması

Suça azmettirenlerin iletişim bilgilerinin saklanması

Açıklama:

Bilgisayar bir suçu işlerken kullanılan bir araç olarak karşımıza çıkar. Bu tür suçlar çocuk pornografisi, dolandırıcılık, fikri mülkiyet hakları ihlalleri ve yasadışı maddelerin çevrimiçi satışı gibi suçlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Hesap ihlali hangi tür bilişim suçu sınıfına girer?

Bilgisayar sistemlerine ve verilerine yetkisiz erişim

Bilgisayar sabotajı

Bilgisayar yoluyla dolandırıcılık

Bilgisayar yoluyla sahtecilik

Bir bilgisayar yazılımını izinsiz kullanmak

Açıklama:

Bilişim suçları sınıflandırmalarının bir grubu bilgisayar sistemlerine ve verilerine yetkisiz erişimdir. Bu da a. Yetkisiz erişim b. Yetkisiz dinleme c. Hesap ihlali kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Bilgisayar programları hangi kanun ile koruma altına alınmıştır?

Türk Ceza Kanunu

Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

Türk Ticaret Kanunu

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

Medeni Kanun

Açıklama:

Madde 2’de bilgisayar programları ve hazırlık tasarımları ilim ve edebiyat eserleri arasında sayılmıştır. Bu bağlamda bilgisayar programları 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun koruması altına alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi eser sahibi veya yetkili kişilerden izin alınarak eserin kullanılabileceği hâllerdendir?

Röportaj için yayımlamak amacıyla

Mevzuat ve mahkeme kararları

Basın özetleri

Eğitim ve öğretim amacıyla seçme ve toplama yapma amacıyla

işlenme eser yapmak amacıyla bağımsız eserlerden yararlanmak

Açıklama:

FSEK 8. Madde “bir eserin sahibi onu meydana getirendir” hükmü çerçevesinde eser sahipliğini belirtmektedir. Bu kapsamda İnternet içeriği, öncelikle onu yaratan kişiye aittir ve bu kişi site sahibi de olabilir. Ancak bu kişi içeriği yaratırken müzik, resim, ilim veya edebiyat eserlerini işleyip bağımsız bir eser olan “işlenme eser” yaratıyorsa, bu bağımsız eser sahiplerinden FSEK 52. Madde doğrultusunda yazılı bir sözleşme ve tasarrufla izin almış olmalıdır.
Diğer seçeneklerde izin alınmaması gereken istisnai hallerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

5651 Sayılı Kanun'a göre içerik sağlayıcı, yer sağlayıcı, erişim sağlayıcıların yükümlülükleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yer ve erişim sağlayıcılar için bilgilendirme yükümlüğü vardır.

İçerik sağlayıcı, bağlantı sağladığı başkasına ait içerikten sorumlu değildir.

Yer sağlayıcı, yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlüdür.

Yer sağlayıcı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür.

Erişim sağlayıcı, kendisi aracılığıyla erişilen bilgilerin içeriklerinin hukuka aykırı olup olmadıklarını incelemekle yükümlü değildir.

Açıklama:

Yer sağlayıcı, yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi özel hayatın gizliliği koruma altına alan kanunlardan değildir?

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu

Medeni Kanun

Türk Ceza Kanunu

Hukuk Muhakemeleri Kanunu

Borçlar Kanunu

Açıklama:

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, Medeni Kanun, Borçlar Kanunu, Türk Ceza Kanunu gibi hukuk kuralları ile özel hayatın gizliliği koruma altına alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Kişinin davranışlarının haber değeri taşıması

Kişinin izninin bulunması

Kişinin toplumda tanınan bir kimse olması

Kişinin hukuka aykırı davranışlarda bulunması

Kamuya açık alanda kişinin özel yaşamının İnternet gazeteciliğine konu olması yukarıdaki şartlardan hangi/hangilerinin gerçekleşmesi halinde hukuka uygun olur?

I-II

I-II-III

II-III-IV

I-III-IV

II-III

Açıklama:

Kamuya açık alanda kişi özel hayatını yaşarken bunu gizleme gereğini duymamaktadır. Fakat bu alan yayıncıların rahatlıkla müdahale edebileceği bir alan değildir. Bu alana çok sınırlı olarak müdahale edilebilir.Yayıncılık açısından bu istisna, kişinin davranışlarının haber değeri taşıması veya izninin bulunması hâlinde mümkündür.
Özel yaşama İnternet gazeteciliğinin müdahale edebileceği bir diğer alan
da, yayına konu olan kişinin hukuka aykırı davranışlarda bulunmasıdır. Medya mensupları bu tür olaylarla karşılaştıklarında haber ve eleştiri amacıyla bunları yayımlayabilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi internetteki enformasyon kaynaklarından biri değildir?

Fotoğraflar

Sözlü ifadeler

Çizimler

Resimler

Müzikler

Açıklama:

İnternet’teki enformasyon kaynaklarını; yazılı ifadeler, fotoğraflar, çizimler, resimler, müzikler, video görüntleri, ses kayıtları oluşturmaktadır. Bunlar da İnternetin kuvvetinin daha açık şekilde anlaşılmasını sağlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

İnternet’le içeriğin dijitalleşmesi, analog içeriğin (basılı kitaplar, dergiler vb) dijitalleştirilmesi yanında, "...………………" de içermektedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

içeriğin dijital biçimde üretilmesini

içeriğin dijital biçimde tüketilmesini

dağıtımın dijital bir şekilde yapılmasını

payşaımının dijital bir şekilde yapılmasını

sarfının dijital bir şekilde yapılmasını

Açıklama:

İnternet’le içeriğin dijitalleşmesi, analog içeriğin (basılı kitaplar, dergiler vb) dijitalleştirilmesi yanında, içeriğin dijital biçimde üretilmesini de içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

I. Bilgisayar yazılımı
II. Bilgisayar donanımı
III. Bilgisayar üreticisi
IV. Bilgisayar ağı
V. Bilgi toplumu
Yukarıdakilerden hangisi bilişimin birkaç yönü içinde yer alır?

III ve V

Yalnız V

I ve II

I, II ve V

II ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 24

Aşağıdakilerin hangisinde bilgisayar, suçun hedefi olarak karşımıza çıkmaktadır?

Çocuk pornogrofisi

Dolandırıcılık

Fikri mülkiyet hakları ihlalleri

Yasadışı maddelerin çevrimiçi satışı

CodeRed servis dışı bırakma saldırısı

Açıklama:

Bilişim suçunda bilgisayar, suçun hedefi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durumda, bir bilgisayarın gizliliği, bütünlüğü ya da erişilebilirliği hedef olmaktadır. Servisler, çalınan veriler ya da kurban bilgisayarlar zarar görmektedir. “Nimda, Code Red ve türevleri” gibi servis dışı bırakma saldırıları bu tip bilişim suçlarına örnek teşkil etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

İletişim servislerini haksız ve yetkisiz olarak kullanma, hangi tür bilişim suçları içinde yer alır?

Bilgisayar sabotajı

Bilgisayar yoluyla dolandırıcılık

Bilgisayar sistemlerine ve verilerine yetkisiz erişim

Bilgisayar yoluyla sahtecilik

Bir bilgisayar yazılımını izinsiz kullanmak

Açıklama:

İletişim servislerini haksız ve yetkisiz olarak kullanma, bilgisayar yoluyla dolandırıcılık şeklindeki bilişim suçunu oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu'nda “Bilişim Alanında Suçlar” başlığı altında yer almamaktadır?

Verileri yok etme

Sistemi bozma

Sistemi engelleme

Banka kartlarıyla alışveriş

Bilişim sistemine girme

Açıklama:

Bilişim Alanında Suçlar başlıklı onuncu bölümde bilişim sistemine girme, sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme, tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbiri uygulanması, baka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması kapsa mındaki suçları tanımlayan kanun maddeleri yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

FSEK’nda eserlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Bilgisayar programlarını koruyan aygıtları geçersiz kılan

Eserleri izinsiz olarak işleyen

Eserleri izinsiz olarak çoğaltan

Eserleri izinsiz olarak kullanan

Bilgisayar programlarını izinli kullanan

Açıklama:

Kanun’ da; bilgisayar suçları ve hukuka aykırı hareketler özel olarak düzenlendiği gibi İnternet aracılığı ile telif haklarına aykırı işler de kapsanmıştır. Kanun’a göre, eserleri izinsiz olarak kullanan, çoğaltan, işleyen, bilgisayar programlarını koruyan aygıtları geçersiz kılan teknik araçları bulunduran, dağıtan ve bu tip eser ve programları çıkar sağlamak için yayınlayanlar yayın durdurma, maddi ve manevi tazminatların yanı sıra 71, 72, 73 ve 80. Maddeler’e göre, hapis ve para cezası ile cezalandırılacağı belirtilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

I. İsim
II. mülkiyet
III. Resim
IV. Ticari varlık
V. Onur ve saygınlık
Manevi haklara yayın araçlarıyla gelen saldırılar yukardakilerden hangisine karşı yapılmaktadır?

I, II ve V

I, II ve III

II, III ve V

I, III ve V

I, IV ve V

Açıklama:

Ancak uygulamada manevi haklara yayın araçlarıyla gelen saldırılar çoğunlukla, isim, resim, onur ve saygınlık ile özel hayatın gizliliğine karşı yapılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Yer sağlayıcılık bildiriminde bulunmayan veya bu Kanundaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen yer sağlaycı hakkında Başkanlık tarafından on bin Türk Lirasından "….." bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir.
Yukarıdaki boşluğa hangisi getirilmelidir?

otuz bin

kırk beş bin

elli bin

yetmiş beş bin

yüz bin

Açıklama:

Yer sağlayıcılık bildiriminde bulunmayan veya bu Kanundaki yükümlülüklerini yerine getirmeyen yer sağlaycı hakkında Başkanlık tarafından on bin Türk Lirasından yüz bin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

I. Türk Ceza Kanunu
II. Basın Kanunu
III. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
IV. Radyo ve Televizyonlar Kuruluş ve Yayınlar Hakkında Kanun
V. İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanun
Yukarıdakilerden hangisinde internet yayıncılığına ilişkin açık hükümler bulunmamaktadır?

Yalnız IV

IV ve V

II ve V

II ve IV

II, IV ve V

Açıklama:

2004 yılında yürürlüğe giren 5187 Sayılı Basın Kanunu’nda ve 1994 tarih ve 3984 Sayılı Radyo ve Televizyonlar Kuruluş ve Yayınlar Hakkında Kanun ’da, İnternet yayıncılığına ilişkin açık hükümler bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Hangisi hem analog hem dijital içerik için söylenebilir?

İkisi de erişim kolaylığı açısından zamandan bağımsızdır.

İkisinde de herhangi bir yükümlülük gerektirmeden enformasyon rahatça çekilebilir.

Enformasyon kaynakları aynıdır.

Sunulan eserin kullanımı, çoğaltımı, kaç kişiye ulaşacağı konularında tam kontrol bulunmamaktadır.

Her ikisi de coğrafi koşullardan etkilenmez.

Açıklama:

Sunulan eserin kullanımı, çoğaltımı, kaç kişiye ulaşacağı konularında tam kontrol bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Türkiye'de bilgisayar suçlarına ilişkin ilk düzenleme kaç yılında yapılmıştır?

1982

1991

2001

2005

2015

Açıklama:

1991

Doğru Cevap: B

Soru 33

Hangisi bilgisayar yoluyla dolandırıcılık kapsamındaki suçlardandır?

Hesap ihlali

Sahte kişilik oluşturma ve kişilik taklidi

Yetkisiz dinleme

İletişim servislerini haksız ve yetkisiz olarak kullanma

Lisans haklarına aykırı çoğaltma

Açıklama:

İletişim servislerini haksız ve yetkisiz olarak kullanma

Doğru Cevap: D

Soru 34

Hangisi bir bilişim suçu değildir?

Pornografik film izlemek

Sahte belge basımı

Cinsel taciz, hakaret içeren mesajlar

Yazılım korsanlığı

Bilgi ve ağların sabotajı

Açıklama:

Pornografik film izlemek suç değildir. Ancak cinsel içerikli Cdvb. kopyalamak ve satmak; aynı şekilde çocuk pornosu üretmek, paylaşmak, satmak vb. suç kapsamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Hangisi eser sahibinin mali haklarından biri değildir?

Eseri çoğaltma hakkı

Eserin bütünlüğünü koruma hakkı

Eserin temsil(sunum) hakkı

Eserin radyo ile yayın hakkı

Eseri işleme hakkı

Açıklama:

Eserin bütünlüğünü koruma hakkı

Doğru Cevap: B

Soru 36

İnternette yer alan bir eser üzerinde korumanın sağlanabilmesi için temel şart nedir?

Tescil ettirilmiş olması

İnternet ortamında şekillenmiş olması

Basılı bir eserden internete aktarılmış olması

Bilgisayar program veya yazılımıyla ilgili olması

Kamu yararına olması

Açıklama:

İnternet ortamında şekillenmiş olması

Doğru Cevap: B

Soru 37

Bir blog yazarı isim ve adres göstererek A'yı hedef göstermiş, A evinin önünde saldırıya uğramış ve ağır yaralanmıştır. Bu durum hangi hakkın ihlali ile ilgilidir?

Mülkiyet

Ticari

Özel yaşamın gizliliği

Bedensel

Sır alanı

Açıklama:

Bedensel

Doğru Cevap: D

Soru 38

Hangisi kişinin manevi kişilik haklarına saldırı değildir?

Kişinin güneşlenirken habersizce fotoğraflarını çekmek ve yaymak

Barda kavga eden iki ünlünün habersizce fotoğraflarını çekmek ve yayınlamak

Kapalı gerçekleşen bir toplantıyı gizlice kaydetmek ve görüntü kayıtlarını yayınlamak

Bir törende fotoğraflarının çekilmesine izin veren kişiyi sürekli takip etmek ve ailesinin görüntülerini yayınlamak

Bir çiftin cinsel hayatına dair gizlice bilgi, görüntü vb. edinmek ve paylaşmak

Açıklama:

Barda kavga eden iki ünlünün habersizce fotoğraflarını çekmek ve yayınlamak

Doğru Cevap: B

Soru 39

Hangisi yer sağlayıcıların yükümlülükleri açısından doğru değildir?

Yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin
söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlüdür.

Yer sağladığı hukuka aykırı içeriği ilgili kanuna göre haberdar edilmesi hâlinde yayından çıkarmakla yükümlüdür.

Yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla yükümlüdür.

Yer sağladığı hizmetlere ilişkin bilgilerinin ve doğruluğunu ve bütünlüğünü sağlamakla yükümlüdür.

Yer sağladığı hizmetlerin trafik bilgilerinin gizliliğini korumak ve sağlamakla yükümlüdür.

Açıklama:

Yer sağlayıcı, yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin
söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlü değildir.
Yer sağladığı içeriği kontrol etmek veya hukuka aykırı bir faaliyetin
söz konusu olup olmadığını araştırmakla yükümlüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 40

İnternet ortamında işlenen belirli suçlarla içerik, yer ve erişim sağlayıcılarla
mücadeleye ilişkin kuralları açık hükümlerle düzenleyen kanun hangisidir ve hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

671 Sayılı Kanun/2016

9804 Sayılı Kanun/2007

5651 Sayılı Kanun/2007

5187 Sayılı Basın Kanunu/2004

3984 Sayılı Radyo ve Televizyonlar Kuruluş ve Yayınlar Hakkında Kanun

Açıklama:

5651 Sayılı Kanun/2007

Doğru Cevap: C

Soru 41

İnternet dünya üzerinde hangi yıldan sonra yaygınlaşmaya başlamıştır?

1995

1996

1997

1998

1999

Açıklama:

İnternet dünya üzerinde 1995 yılından sonra yaygınlaşmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Bir içeriğin eser sayılabilmesi için ne gereklidir?

Fikri bir emeğin ürünü olması, yaratanın özelliklerini taşıması ve eser türlerinden birinin kapsamı içinde nitelendirilmesi gereklidir.

Eseri kaleme almak yeterlidir.

Eseri arkadaşlar arasında duyurup şahit toplamak yeterlidir.

Eseri sosyal medyada göstermek yeterlidir.

Eseri düşünüp uygulama aşamasında insanlara anlatmak ve imza toplamak gereklidir

Açıklama:

Bir içeriğin eser sayılabilmesi için fikri bir emeğin ürünü olması, yaratanın özelliklerini taşıması ve eser türlerinden birinin kapsamı içinde nitelendirilmesi gereklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Eseri kullanma hakkı kime aittir?

Devlete aittir.

Uluslararası hukukun belirlediği kurallara göre belirlenen sivil toplum kuruluşuna aittir.

İlk kullanana aittir.

Eser sahibine aittir.

Kimseye ait değildir, evrenseldir.

Açıklama:

Bir eserin sahibi onu yaratan, meydana getiren olduğundan mali ve manevi
hakları kullanma yetkisi de kendisine aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Kişi için atfedilen hak kavramını kısaca tanımlayınız?

Hukuken korunan menfaattir.

Hırsızlık suçlarında verilen cezanın adıdır.

suçluya ithaf edilen suçlamanın adıdır

suçsuzluğu ispat için kişinin karşı dava açmasıdır

karşı dava açan kişinin davasında haksız olmasıdır

Açıklama:

Hak hukuken korunan menfaattir.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdaki olaylardan hangisi bilişim suçu kapsamına girmemektedir?

Yaşlı teyzenin dalgınlığından yararlanan A, post makinasıyla 60 tl yerine 600 tl çekmiştir

Uyuşturucu kaçakçılığı yapan bir suç örgütü, güzergahı ve teslimat bilgilerini bilgisayarda depolamıştır

A, cep telefonuyla izinsiz B'nin görüntülerini çekip, şantaj yapmıştır

A, bilgisayarından bir bankanın güvenlik duvarını aşarak kendi hesabına para aktarmıştır

A, hasmı B'yi masadaki dizüstü bilgisayarı kafasına vurarak ağır yaralamıştır

Açıklama:

Bilişim suçları; bilgisayar, çevre birimleri, pos makinesi, cep telefonu gibi her türlü teknolojinin kullanılması ile işlenen suçlardır. Bilişim suçunun ortaya çıkış biçimlerinden birisi de bilgisayarın suçun işlenmesinde araç olarak kullanılmasıdır. Ancak araçtan kasıt, üretim amacına uygun olarak kullanılmasıdır. Yani bu kullanım bilgisayarın bilişim niteliğini yansıtmalıdır. Yaralama amacıyla bilgisayarın kafaya vurulması olayında bu niteliği ile kullanılmamıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi bilişim suçlarının sınıflandırmasında yer almaz?

Bilgisayar sabotajı

Bilgisayar yoluyla dolandırıcılık

Bilgisayar yazılımını izinsiz kullanmak

Bilgisayar çalmak

Bilgisayar sistemlerine ve verilerine yetkisiz erişim

Açıklama:

Bilişim suçları teknolojinin suçun işlenmesinde araç olarak kullanıldığı suçlardır. Bir bilgisayarı maddi yarar sağlamak amacıyla çalmak bu kapsamda değildir . Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi enformasyon içeriğine 7 gün 24 saat ulaşım olanağı sağlamaktadır?

Gazete

Dergi

Kitap

İnternet

Açıklama:

İnternet, enformasyon içeriğine 7 gün 24 saat kolayca ulaşım olanağı sağlamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

I. Hırsızlık
II. İrtikap
III. Dolandırıcılık
IV. Cinsel Taciz
Yukarıdakilerden hangilerinin bilişim sistemlerinin kullanılması aracılığı ile işlenmesi suçun nitelikli hali olarak düzenlenmiştir?

I, II

I, III

II, III

III, IV

I, IV

Açıklama:

Hırsızlık ve dolandırıcılık suçlarının bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle işlenmesi bu suçların nitelikli hali olarak düzenlenmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi eser sahibinin manevi hakları arasında yer almamaktadır?

Eseri istediği zamanda kamuya sunma hakkı

Eserde adını gösterme hakkı

Eserde değişiklik yapılmasını yasaklama hakkı

Eserin bütünlüğünü koruma hakkı

İnternette yayımlanan esere ücreti ile erişen kullanıcının kullanım şeklini sınırlandırma hakkı

Açıklama:

Eser sahiplerinin manevi hakları; eseri istediği zaman ve tarzda kamuya sunma hakkı, eserin içeriği hakkında bilgi verme hakkı, eser sahibinin adını gösterme hakkı, eserde değişiklik yapılmasını yasaklama hakkı ve eserin bütünlüğünü koruma hakkıdır. Bu haklar eserin yaratıcılarına ve onların mirasçılarına ait olup başkalarına devredilemez. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

I. Kamu yararı amacıyla güvenlik ve adli amaçlarla,
II. Kazanç elde etmek amacıyla,
III. Hayır için yapılan müsamerelerde,
IV. Bazı sınırlamalarla güzel sanat eserlerini umumi mahallerde teşhir amacıyla,
Yukarıdakilerden hangileri, eser sahibinden izin almaksızın eserin kullanılabildiği durumlar arasında yer alır?

I, II

I, III

III, IV

I, II, III

I, III, IV

Açıklama:

Kamu yararı amacıyla güvenlik ve adli amaçlarla, hayır için yapılan müsamerelerde ve bazı sınırlamalarla güzel sanat eserlerini umumi mahallerde teşhir amacıyla izin alınmaksızın eser kullanılabilir. Ancak kazanç elde etmek amacına yönelen her kullanım eser sahibinin iznine ihtiyaç duyar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

I. Bedensel Maddi Kişilik Hakları
II. Mülkiyet Maddi Kişilik Hakları
III. Manevi Kişilik Hakları
Gerçek dışı bir haberde isminin geçmesi sonucu işini kaybetmiş bir kişinin yukarıdaki haklarından hangisi ya da hangileri ihlal edilmiştir?

III

I, II

II, III

Açıklama:

Gerçek dışı bir haberde ismi kullanılan kişinin ilk olarak manevi kişilik hakkı ihlal edilmiştir. Ancak bu kişi söz konusu haber sebebiyle işini de kaybettiği için mülkiyet maddi kişilik hakkı da ihlale uğramıştır. Bedensel hakkına yönelik herhangi bir ihlal söz konusu değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi 5651 sayılı Kanun’da erişim sağlayıcılara yönelik getirilen yükümlülükler arasında yer almamaktadır?

Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, kanun hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemek

Sağladığı hizmetlere ilişkin, yönetmelikte belirtilen trafik bilgilerini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamak

Kullanıcılara ait kişisel bilgileri, araştırmak, tespit etmek ve listeleyerek depolamak

Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu ilgili kuruma, içerik sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek ve trafik bilgilerine ilişkin kayıtları ilgili yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak ilgili kuruma teslim etmek

Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almak

Açıklama:

Kullanıcılara ait bilgileri depolamak özel hayatın gizliliğini ihlal etmektedir. Bu nitelikte bir eylem hukuki değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

I. Türk Ceza Kanunu
II. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
III. İnternet ortamında yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanun
IV. Basın Kanunu
V. Radyo ve Televizyonlar Kuruluş ve Yayınlar Hakkında Kanun
Yukarıdaki kanunlardan hangilerinde internet yayıncılığına ilişkin açık hükümler yer alır?

I, II

II, IV

I, II, III

III, IV, V

II, IV, V

Açıklama:

Türk Ceza Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun internet yayıncılığına ilişkin en önemli kanunları oluşturmaktadırlar. 5187 Sayılı Basın Kanunu’nda ve 1994 tarih ve 3984 Sayılı Radyo ve Televizyonlar Kuruluş ve Yayınlar Hakkında Kanun’da, İnternet yayıncılığına ilişkin açık hükümler bulunmamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi bilişimin yönleri içinde yer almamaktadır?

Bilgisayar yazılımı

Bilgisayar markası

Bilgisayar donanımı

Bilgisayar kullanıcısı

Bilgi toplumu

Açıklama:

Bilişim kavramı, teknolojik ve bilginin birlikte kullanılarak üretilen sonuçlar olarak kısaca tanımlanabilir. Bilişimin bir kaç yönü vardır; bilgisayar yazılımı, bilgisayar donanımı, bilgisayar kullanıcısı ve bilgi toplumu. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

İnternet ortamında bilişim suçları kaç şekilde ortaya çıkabilmektedir?

Açıklama:

Bilişim suçları, 3 biçimde ortaya çıkabilmektedir. Bunlar; 1. Bilişim suçunda bilgisayar suçun hedefi olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu durumda bir bilgisayarın gizliliği, bütünlüğü ya da erişilebilirliği hedef olmaktadır. Servisler, çalınan veriler ya da kurban bilgisayarlar zarar görmektedir. 2. Bilgisayar bir suçu işlerken kullanılan bir araç olarak karşımıza çıkar. Bu tür suçlar çocuk pornografisi, dolandırıcılık, fikri hürriyet hakları ihlalleri ve yasa dışı maddelerin çevrim içi satışı gibi suçlardır. 3. Bir bilgisayar bir suçun içinde tesadüfen bulunabilir. Ancak bu bilgisayarlar kanun uygulayıcılar için bir veridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Hesap ihlali aşağıdaki bilişim suçları türlerinden hangisi içinde değerlendirilebilir?

Bilgisayar yoluyla dolandırıcılık

Bilgisayar sabotajı

Bilgisayar yoluyla sahtecilik

Bir bilgisayar yazılımını izinsiz kullanmak

Bilgisayar sistemleri ve verilerine yetkisiz erişim

Açıklama:

Bilişim suçları sınıflara ayrılmıştır. Bunlar bilgisayarlı sistemlere ve verilere yetkisiz erişim, bilgisayar sabotajı, bilgisayar yoluyla sahtecilik, bir bilgisayar yazılımını izinsiz kullanmak ve diğer suçlar. Bilgisayar sistemlerine ve verilerine yetkisiz erişim, yetkisiz erişim, yetkisiz dinleme ve hesap ihlali olarak alt gruplara ayrılmaktadır. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi bilgisayar suçu olarak değerlendirilemez?

Firma kira kontratının ödenmemesi

Yazılım korsanlığı

Ticari sırların çalınması

Ağ trafiğinin bozulması

Çocuk pornografisi

Açıklama:

Bilgisayar suç türleri diğer bir deyişle siber suçlar geniş bir yelpazeye yayılmış durumdadır. Örneğin yazılım korsanlığı, ticari sırların çalınması, ağ trafiğinin bozulması, çocuk pornografisi, cinsel taciz, hakaret, tehdit, terörizm, kimlik hırsızlığı, bilgisayar virüslerinin, truva atlarının ve diğer tip kasıtlı kodların yazılımı ve dağıtılması, içeridekilerin yetkisiz girişleri ve dışarıdakilerin sistem girişleri, tescilli bilgilerin çalınması, bilgisayar kullanarak ekonomik dolandırıcılık, ekonomik suçlar, vb. bilgisayar suçları arasında yer almaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Sistem içinde boşlukları kullanarak haksız kazanç sağlanmasına ne ad verilir?

Veri yok etme

Sistem engelleme

Sistemi bozma

Nitelikli dolandırıcılık

Sabotaj

Açıklama:

Türk Ceza Kanunu'nda ( TCK ) bilişim suçları içinde nitelikli dolandırıcılık, sistem içindeki boşlukları kullanarak haksız kazanç sağlanmasıdır. Buna örnek olarak hayali ihracat yapmak gösterilebilir. Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıklardan yararlanmak suretiyle işlenmesi halinde, iki yıldan yedi yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezasına hükmolunacağı bildirilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun ( FSEK ) var olan ve halen devam etmekte olan bir tecavüze karşı hangi dava açılabilir?

Ceza davası

Tecavüzün ref'i

Tazminat davası

Tespit davası

İptal davası

Açıklama:

5486 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun ( FSEK ) korumasında olan madde 66'da ' manevi ve mali hakları tecavüze uğrayan kimse tecavüz edene karşı tecavüzün ref'i davası açılabilir. Tecavüzün ref'i davası var olan ve halen devam etmekte olan bir tecavüze karşı, tecavüzün sona erdirilmesi talebiyle açılan davadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre bir içeriğin eser sayılabilmesi için kaç özelliği oluşması gerekir?

Açıklama:

Bir içeriğin eser sayılabilmesi için; fikri bir emeğin ürünü olması, yaratanın özelliklerini taşıması ve eser türlerinden birinin kapsamı içinde nitelendirilmesi gereklidir. Bu üç özellik bir araya geldiğinde bir içeriğin eser sayılması özelliği oluşmuş olur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi eser sahibinin mali hakları içinde yer alır?

Eseri istediği zaman ve tarzda kamuya sunma

Çoğaltma eseri ve yayma

Eserin içeriği hakkında bilgi verme

Eser sahibinin adını gösterme hakkı

Eserde değişiklik yapılmayı yasaklama hakkı

Açıklama:

Eserin sahibi olan yaratıcılar manevi ve mali haklara sahiptirler. Eser sahibinin eseri, işleme, çoğaltma, yayma, temsil, radyo ile yayın ve pay ve takip haklarıdır. Eser sahibinin manevi hakları eseri istediği zaman ve tarzda kamuya sunma hakkı, eserin içeriği hakkında bilgi verme hakkı, eser sahibinin adını gösterme hakkı, eserde değişiklik yapılmasını engelleme yasaklama ve eserin bütünlüğünü koruma hakkıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Hukuk düzeninde, hukuken korunan menfaatlere ne ad verilir?

Özgürlük

Deneyim

Veri

Güç

Hak

Açıklama:

Hukuk düzeninde, hak hukuken korunan menfaattir. Hak bireyin, diğer insanların kendi hayatlarını yaşama şekline müdahale etmeden kendi yaşamına yön verme özgürlüğüdür. Hukuk düzeninin kişilere tanımış olduğu yetkilerdir. Hak kullanılırken yetkilerin sınırları aşıldığında, başkalarının haklarını çiğnemek suç veya haksız fiil teşkil eder. Toplumsal düzeni oluşturan Hukuk'da kişilere ait bu hakları korumaktır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Kişilik hakları açısından bakıldığında kişinin özel yaşamı kaça ayrılır?

Açıklama:

Anayasamızda 20. maddede ' herkes özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz denmektedir. Kişinin özel yaşamı ' kamuya açık alan ' ve ' sır alanı ' olarak ikiye ayrılabilir. Kamuya açık alanda kişi özel hayatını yaşarken bunu gizleme gereği duymamaktadır. Fakat bu alan yayıncıların rahatlıkla müdahale edebileceği bir alan değildir.Bu alana çok sınırlı müdahale edilebilir. Kişinin sır alanı ise, diğer kişilerin bilgileri dışında tutulan alandır. Aile hayatı, özel dostluklar, ikili ilişkiler, duygusal hayatı bu alana girer. Aile ve duygusal alan ve bu alanda yer alan unsurların gizliliğine her türlü müdahale hukuka aykırıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi internet yayıncılığının kendisine ait hukukun olmasını gerekli kılan nedenlerden biridir?

Enformasyonun kontrolsüz çalınması

Kullanıcıların internete giriş çıkışlarını kontrol etme

İnternet kullanım saatini kontrol etme

Çocukların internet kullanımını denetleme

İnternette ticareti denetleme

Açıklama:

İnternet’teki enformasyon kaynaklarına erişimde, bunlar›n kullanımında, bu kaynakların izinsiz şekilde alınarak kendi eseri gibi yeniden yayıma konulmasıyla, erişim kısıtlılığı bulunan sitelere, teknolojik hile yolları kullanarak erişmeye çalışma ve buradaki enformasyonu yasal olmayan amaçlarla kullanma gibi sorunlar nedeniyle internet, kendi hukuku olması gereken, her geçen gün enformasyonun ve erişim olanaklarının artmasıyla sorunlar yumağının daha karmaşık hâle gelmesine neden olmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

"Teknoloji ve bilginin birlikte kullanılarak üretilen sonuçlardır."
Yukarıdaki ifade hangi kavramı tanımlamaktadır?

İnternet hukuku

Bilişim

Bilgi toplumu

Bilgisayar kullanıcısı

Bilgisayar yazılımı

Açıklama:

Bilişim kavramı, teknoloji ve bilginin birlikte kullanılarak üretilen sonuçlar olarak tanımlanabilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Erkan kredi kartını bir mağazada kullanırken kredi kartı pos cihazında kopyalanmıştır. Erkan'ın kredi kartından bilgisi dışında para çekilmiştir. Bunu farkeden Erkan yasal yollara başvurmuş, şikayette bulunmuştur.
Yukarıdaki anlatıda işlenen suçun türü nedir?

İnternet suçu

Adi suç

Bilişim suçu

Alışveriş suçu

Siyasi suç

Açıklama:

Bilişim suçları; bilgisayar, çevre birimleri, pos makinesi, cep telefonu gibi her türlü teknolojinin kullanılması ile işlenilen suçlardır. Yukarıda da pos makinesi aracılığıyla bir suç işlenmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi "içeridekilerin yetkisiz girişleri" bilişim suçuna örnektir?

Bir kişinin internet hesabını ele geçirme

Kredi kartını kopyalama

Banka hesabını hackleme

Banka çalışanının müşteri hesabından kendisine para aktarma

Bir şirketin sitesini kopyalama

Açıklama:

Bir banka çalışanının müşterisinin hesabından kendi hesabına para aktarması içeriden birinin işlediği bilişim suçudur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi bilişim suçlarından değildir?

Kimlik hırsızlığı

Ağ trafiğinin bozulması

Bilgi ve ağların sabotajı

Tescilli bilgilerin çalınması

Mobbing

Açıklama:

Mobbing iş yerindeki cinsel taciz demektir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

"Sistem içindeki boşlukları kullanarak haksız kazanç sağlanması."
Yukarıdaki ifade hangi kavramı tanımlamaktadır?

Nitelikli dolandırıcılık

Dolandırıcılık

Bilişim suçu

İnternet hırsızlğı

Nitelikli hırsızlık

Açıklama:

Yukarıdaki ifade nitelikli dolandırıcılığı tanımlamaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre fikir ve sanat eseri türlerinden biri değildir?

Bilgisayar programları

Televizyon

Mimarlık eserleri

Grafik eserler

Karikatürler

Açıklama:

Televizyon bir kitle iletişim aracıdır, fikir ve sanat eseri değildir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi maddi kişilik haklarından biridir?

Kültür

Fikri haklar

Bedensel haklar

Sanat eseri hakları

Resim

Açıklama:

Bedensel haklar kişinin maddi haklarındandır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi internetteki enformasyon kaynaklarından biri değildir?

Fotoğraf ve resimler

Ses kayıtları

Müzikler

Video görüntüleri

Kitaplar

Açıklama:

Kitaplar basılı kaynaklardır. İnternet enformasyon kaynaklarından değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi internette kişilik haklarının ihlaline bir örnektir?

Eve hırsız girmesi

Gasp

İnternette taciz

İnternette birinin fotoğrafının izinsiz kullanılması

Sosyal medyada tanımadığın birine arkadaşlık isteği gönderilmesi

Açıklama:

Bir kimsenin fotoğrafını internette izinsiz kullanmak kişilik haklarının ihlalidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Ünite 5

Soru 1

Toplumsal düzenin devamı ve korunması açısından getirilen birtakım hukuki yükümlülüklere aykırı davranılması, bunlara iradi ya da ihmali olarak karşı gelinmesine ne ad verilir?

Suç

Hata

İhmal

Kasıt

Hukuka aykırılık

Açıklama:

suç

Doğru Cevap: A

Soru 2

Sadece basılmış eserler ile işlenen suçlara ne ad verilir?

Dar anlamda basın suçu

Geniş anlamda basın suçu

Örgütlü suçlar

Yayım suçu

Basın düzenine karşı suç

Açıklama:

Dar anlamda basın suçu

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi özel radyo ve televizyon kuruluşlarının görevlendireceği sorumlu müdürlerde aranacak özelliklerden değildir?

Türk vatandaşı olmaları

Ulusal ve bölgesel düzeyde faaliyette bulunan yayın kuruluşlarının sorumlu müdürlerinin yüksek öğrenim mezunu olmaları

Yerleşim yerlerinin Türkiye’de bulunması

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamaları veya kısıtlı bulunmamaları

Gazetecilik Fakültesi mezunu olması

Açıklama:

Gazetecilik Fakültesi mezunu olması

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi ticarî iletişim ile üçüncü şahıslar tarafından üretilenler de dâhil olmak üzere, yayınlanan tüm yayın hizmetlerinin içeriğinden ve sunumundan sorumludur?

Medya hizmet sağlayıcıları

İçerik sağlayıcı

Alan sağlayıcı

Depo sağlayıcı

Güvenlik sağlayıcı

Açıklama:

Medya hizmet sağlayıcıları

Doğru Cevap: A

Soru 5

Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreye ne ad verilir?

Soruşturma

Kovuşturma

İddianame

Yargılama

Temyiz

Açıklama:

Soruşturma

Doğru Cevap: A

Soru 6

5651 Sayılı Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’a göre bilgilendirme yükümlülüğü olanlar aşağıdaki şıkların hangisinde tam ve doğru olarak verilmiştir?

İçerik sağlayıcı

Yer sağlayıcı

Yer ve içerik sağlayıcı

Yer ve erişim sağlayıcı

Yer, erişim ve içerik sağlayıcı

Açıklama:

Yer, erişim ve içerik sağlayıcı

Doğru Cevap: E

Soru 7

Kovuşturma evresinde içerik engelleme kararı kim tarafından verilir?

Hakim

Savcı

Emniyet müdürü

BTK

Mahkeme

Açıklama:

mahkeme

Doğru Cevap: E

Soru 8

Hangisi suçun unsurlarından değildir?

Kast

Taksir

İhmal

Kanunilik

Tazminat

Açıklama:

Tazminat

Doğru Cevap: E

Soru 9

İnternet ortamından kişilik hakları zedelenenler kimden engelleme kararı alabilirler?

Sulh ceza hakimi

Savcı

BTK

Mahkeme

Emniyet müdürü

Açıklama:

Sulh ceza hakimi

Doğru Cevap: A

Soru 10

Erişimin engellenmesi kararı hangi mahkemeden istenir?

Ağır ceza mahkemesi

Asliye ceza mahkemesi

İdare mahkemesi

Vergi mahkemesi

Sulh ceza mahkemesi

Açıklama:

Sulh ceza mahkemesi

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi suçun manevi unsurlarından biridir?

Kanuni unsur

İcra

İhmal

Taksir

Manevi unsur

Açıklama:

Suçun manevi unsurları, kast ve taksir olmak üzere ikiye ayrılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

"Tipiklik" de denilen suç unsuru aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Suçun maddi unsuru

Suçun kanuni unsuru

Suçun manevi unsuru

İcra

Taksir

Açıklama:

Suçun kanuni unsuruna tipiklik de denilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi ceza hukukunun korumayı hedeflediği birey haklarını koruyabilmesi için dayandığı temel ilkelerden biridir?

İnsancıllık ilkesi

Kanuni hakim güvencesi ilkesi

Ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi

Eşitlik ilkesi

Hakimin takdir yetkisi ilkesi

Açıklama:

Temel ilkeler, insancıllık ilkesi, kusur ilkesi ve kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesidir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

On sekiz yaşından küçük bir taciz mağduru kişinin isminin süreli bir yayında açıklanması basın suçu çeşitlerinden hangisinin kapsamına girer?

Basın düzenine karşı suçlar

Dar anlamda basın suçları

Kişilik aleyhine işlenen suçlar

Yayım öncesine ilişkin suçlar

Devlete karşı işlenen suçlar

Açıklama:

On sekiz yaşından küçük suç mağduru veya faillerinin isimlerinin açıklanması dar anlamda basın suçları kapsamına girer. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Basın yoluyla tehdit basın suçu çeşitlerinden hangisinin kapsamına girer?

Basın yoluyla işlenen suçlar

Basın düzenine karşı suçlar

Yayım sonrasına ilişkin suçlar

Dar anlamda basın suçları

Yayım öncesine ilişkin suçlar

Açıklama:

Ceza Kanun'unda, bazı suçların basın yoluyla işlenmesi ağırlaştırıcı sebep olarak düzenlenmiştir. İntihara azmettirme ve teşvik, tehdit, şantaj bu tür suçlara örnektir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi basın düzenine karşı işlenen suçlardan biri değildir?

Zorunlu bilgileri göstermeme

Durdurulan yayının yayınına devam etmesi

Teslim yükümlülüğüne uymama

Cinsel saldırı, cinayet ve intihara özendirme

Düzeltme ve cevabın yayımlanmaması

Açıklama:

Cinsel saldırı, cinayet ve intihara özendirme, basın yoluyla işlenen suçlar kategorisine girmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Şu an yürürlükte bulunan 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?

3 Mart 2011

12 Aralık 2010

5 Mart 2012

3 Kasım 2002

16 Mart 2014

Açıklama:

27863 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun 3 Mart 2011 tarihinde resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Örneğin medya hizmeti veren bir işletmede şirketi idare ve temsile yetkili kişiler, sorumlu müdürün incelemesinden geçmeden veya rızası hilafına bir yayına karar vermişlerse, bu durumda sorumluluk kime geçer?

Sorumlu müdür

Genel yayın yönetmeni

Programcı

Yayına karar veren söz konusu kişiler

Yayıncı

Açıklama:

medya hizmeti veren bir işletmede şirketi idare ve temsile yetkili kişiler, sorumlu müdürün incelemesinden geçmeden veya rızası hilafına bir yayına karar vermişlerse, bu durumda sorumluluk yayına karar veren söz konusu kişilere geçer. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Yer sağlayıcı, yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini........................... olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

2 yıldan az 3 yıldan fazla

1 yıldan az 2 yıldan fazla

6 aydan az 1 yıldan fazla

3 aydan az 6 aydan fazla

1 aydan az 2 aydan fazla

Açıklama:

Yer sağlayıcı, yer sağladığı hizmetlere ilişkin trafik bilgilerini bir yıldan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamakla yükümlüdür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Erişimin engellenmesi kararının gereği ne zaman yerine getirilir?

Derhal ve en geç kararın bildirilmesi anından itibaren dört saat içinde yerine getirilir

Kararın bildirilmesi anından itibaren kırk sekiz saat içinde yerine getirilir

Derhal ve en geç kararın bildirilmesi anından itibaren on iki saat içinde yerine getirilir

Derhal ve en geç kararın bildirilmesi anından itibaren yirmi dört saat içinde yerine getirilir

Kararın bildirilmesi anından itibaren kırk sekiz saat içinde yerine getirilir

Açıklama:

Derhal ve en geç kararın bildirilmesi anından itibaren dört saat içinde yerine getirilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi suçun unsurları arasında yer almamaktadır?

Maddi unsur

Manevi unsur

Kanuni unsur

İhtimal

Taksir

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır. Diğer seçenekler suçun unsurlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi hukuk düzeni tarafından özel ya da genel ceza kanunlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşmesi olarak tanımlanan kavramdır?

Suç

İcra

Ceza

İhmal

Taksir

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. Tanımlanan kavram suçtur.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi yasanın suç saydığı bir eylemi, onun sonuçlarını bilmeden ve istemeden işlemek olarak tanımlanan kavramdır?

İcra

İhmal

Taksir

Kast

Ceza

Açıklama:

Doğru cevap C şıkkıdır. Tanımlanan kavram taksirdir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi basın suçunun çeşitleri arasında yer almaz?

Dar Anlamda Basın Suçları

Geniş Anlamda Basın Suçları

Basın Yoluyla İşlenen Suçlar

Yayım öncesine ilişkin suçlar

Yayım sonrasına ilişkin suçlar

Açıklama:

Doğru cevap B şıkkıdır. Geniş anlamda bir basın suçu çeşidi bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi basın suçunun unsurlarından biridir?

Basılmış eser unsuru

Dağıtılmış eser unsuru

Basın düzeni unsuru

Görsel unsur

İşitsel unsur

Açıklama:

Doğru cevap A şıkkıdır. Diğer seçenekler unsurlar arasında yer almaz.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi radyo ve televizyon yayınları bakımından uyulması gereken usul ve esasları arasında yer almaz?

Toplumun milli ve manevi değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması
ilkesine aykırı olamaz.

Suç işlemeyi, suçluyu ve suç örgütlerini övücü, suç tekniklerini öğretici nitelikte
olamaz.

Çocuklara, güçsüzlere ve engelilere karşı istismar içeremez ve şiddeti teşvik
edemez.

Kişi veya kuruluşların cevap ve düzeltme hakkına saygılı olmak zorundadır.

Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olabilir.

Açıklama:

Cevap E şıkkıdır. Radyo ve televizyon yayınları şiddeti özendiremez.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi özel radyo ve televizyon kuruluşlarının sunacakları yayın hizmetlerinin özellik ve önemini değerlendirerek görevlendirecekleri müdür ve müdürlerin sahip olması gereken koşullar arasında yer almamaktadır?

Türk vatandaşı olmaları

Ulusal ve bölgesel düzeyde faaliyette bulunan yayın kuruluşlarının sorumlu
müdürlerinin en az ilkokul mezunu olmaları

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamaları

Yerleşim yerlerinin Türkiye’de bulunması

Kısıtlı bulunmamaları

Açıklama:

Cevap B şıkkıdır. En az yükseköğrenim mezunu olmaları gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi internet ortamında ticari veya ekonomik amaçlı içerik sağlayıcılarının, yer sağlayıcılarının ve erişim sağlayıcılarının ana sayfalarında bulundurmaları zorunlu tanıtıcı bilgileri arasında yer almamaktadır?

Gerçek kişi ise ticaret sicil numarası

Tüzel kişi ise unvanı ve sorumlu kişiler, vergi kimlik numarası veya ticaret sicil numarası

Yerleşim yeri, tüzel kişi ise merkezinin bulunduğu yer

Elektronik iletişim adresi ve telefon numarası

Sunduğu hizmet, bir merciin iznine veya denetimine tabi bir faaliyet çerçevesinde
yapılıyor ise, yetkili denetim merciine ilişkin bilgiler

Açıklama:

Cevap A şıkkıdır. Gerçek kişinin ticaret sicil numarası bulunmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre internet ortamında yer alan sujeler arasında yer almaktadır?

Gerçek kişi

Tüzel kişi

Erişim sağlayıcı

Tüketici

Müşteri

Açıklama:

Cevap C şıkkıdır. Erişim sağlayıcı bir internet ortamında yer alan sujelerden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi erişimin engellenmesi kararı verilebilmesi için içeriğinde suç oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi gerektiren unsurlar arasında yer almamaktadır?

İntihara yönlendirme

Çocukların cinsel istismarı

Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaş

Sağlık için tavsiyeler

Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama

Açıklama:

Doğru cevap D şıkkıdır. Diğer seçenekler suç unsuru taşımaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Hukuk düzeni tarafından özel ya da genel ceza kanunlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşmesine ne ad verilir?

Suç

Ceza

İcra

Taksir

Sorumluluk

Açıklama:

Suçu hukuk düzeni tarafından özel ya da genel ceza kanunlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşmesi olarak tanımlayabiliriz. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Sadece basılmış eserlerle işlenebilen suçlara ne ad verilir?

Basın yoluyla işlenen suç

Dar anlamda basın suçu

Fikri mülkiyet suçu

Basın düzenine karşı suç

Kamu düzenine karşı suç

Açıklama:

Türk Ceza Kanunu’nda yer alan genel nitelikli suçların dışında sadece basılmış eserlerle işlenebilen suçlar dar anlamda basın suçlarıdır. Bu anlamda suçlar, sadece basılmış eser yoluyla işlenen suçlardır, başka araçlarla işlenmesi mümkün değildir. Fakat bu tür suçlar giderek azalmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi basın düzenine karşı suçlar arasında yer almaz?

Zorunlu bilgileri göstermeme

Failin kimliğinin açıklanması

Durdurulan yayının yayınına devam etmesi

Teslim yükümlülüğüne uymama

Düzeltme ve cevabın yayımlanmaması

Açıklama:

Zorunlu bilgileri göstermeme (BK. md.15); durdurulan yayının yayınına devam etme (BK. md.16); teslim yükümlülüğüne uymama (BK. md.17) ve düzeltme ve cevabın yayımlanmaması (BK. md.18) basın düzenine karşı suçlardandır ancak failin kimliğinin açıklanması (BK. md.21) dar anlamda basın suçudur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Basın Kanununa göre süreli ve süresiz yayınlar yoluyla işlenen suçlarda cezai sorumluluk kime aittir?

Eser sahibine

Sorumlu müdüre

Editöre

Genel yayın yönetmenine

Yayımcıya

Açıklama:

Basın Kanunu’na göre cezai sorumluluk Kanunu 11. Maddesi’nde düzenlenmiştir. Buna göre basılmış eserler yoluyla işlenen suç yayım anında oluşur. Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi ulusal ve bölgesel düzeyde faaliyette bulunan radyo ve televizyon kuruluşlarında sorumlu müdür olarak görev yapmanın şartları arasında yer almaz?

Türk vatandaşı olmak

Yüksek öğrenim mezunu olmak

Yerleşim yerinin Türkiye'de bulunması

30 yaşını doldurmuş olmak

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak

Açıklama:

Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanuna göre özel radyo ve televizyon kuruluşları, sunacakları yayın hizmetlerinin özellik ve önemini değerlendirerek bir veya birden çok sorumlu müdür görevlendireceği hükme bağlanmıştır. Buna göre Sorumlu müdür veya müdürlerin;
a) Türk vatandaşı olmaları,
b) Ulusal ve bölgesel düzeyde faaliyette bulunan yayın kuruluşlarının sorumlu
müdürlerinin yüksek öğrenim mezunu olmaları,
c) Yerleşim yerlerinin Türkiye’de bulunması,
ç) Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamaları veya kısıtlı bulunmamaları, gerekir.
Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanuna göre özel radyo ve televizyon kuruluşları yaptıkları her yayının kaydını ne kadar süreyle muhafaza etmekle yükümlüdürler?

6 ay

1 yıl

2 yıl

3 yıl

5 yıl

Açıklama:

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunun 25. maddesine göre özel medya hizmet sağlayıcılar, yaptıkları her yayının kaydını bir yıl süreyle muhafaza etmekle yükümlüdür. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Erişim Sağlayıcılar Birliği'nin merkezi nerededir?

Ankara

İstanbul

İzmir

Bursa

Eskişehir

Açıklama:

Kanunun 8 inci maddesi kapsamı dışındaki erişimin engellenmesi kararlarının uygulanmasını sağlamak üzere kurulan Erişim Sağlayıcıları Birliği özel hukuk tüzel kişiliğini haizdir ve Birliğin merkezi Ankara’dır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet ortamı kullanım olanağı sağlayan kimselere ne ad verilir?

İçerik sağlayıcı

Yer sağlayıcı

Erişim sağlayıcı

Donanım sağlayıcı

Toplu kullanım sağlayıcı

Açıklama:

5651 sayılı Kanunda yer aldığı üzere toplu kullanım sağlayıcıları, kişilere belli bir yerde ve belli bir süre internet ortamı kullanım olanağı sağlayan olarak tanımlamıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

5651 sayılı Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi internet ortamında yapılan içeriklere erişimin engellenme sebeplerinden biri değildir?

İntihara yönlendirme

Sağlık için tehlikeli madde temini

Çocukların cinsel istismarı

Kumar oynanması için yer sağlama

Kişisel verilerin kaydedilmesi

Açıklama:

5651 sayılı Kanunu 8. maddesine göre İnternet ortamında yapılan ve içeriği aşağıdaki suçları oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi bulunan yayınlarla ilgili olarak erişimin engellenmesine karar verilir:
a. 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda yer alan;
1. İntihara yönlendirme (madde 84),
2. Çocukların cinsel istismarı (madde 103, birinci fıkra),
3. Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma (madde 190),
4. Sağlık için tehlikeli madde temini (madde 194),
5. Müstehcenlik (madde 226),
6. Fuhuş (madde 227),
7. Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama (madde 228) suçları
b. 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan suçlar.
Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

I- İçerik sağlayıcısı
II- Erişim sağlayıcısı
III- Yer sağlayıcısı
IV- Sulh ceza hakimi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangilerinin internet ortamında yayınlanan ve kişilik haklarını ihlal eden bir içeriği yayından çıkarma yetkisi vardır?

I ve II

I ve IV

I, III ve IV

II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

5651 sayılı kanunun 9. maddesi İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilir şeklinde düzenlenmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Suçun kanuni unsuru
Suçun ahlaki unsuru
Suçun maddi unsuru
Suçun derece unsuru

Suçun unsurları: yapılan bir eylemin suç olarak nitelendirilebilmesi için bulunması gereken unsurlardır. Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri suçun unsurlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

I ve IV

II ve IV

Açıklama:

Suçun unsurları: Yapılan bir eylemin suç olarak nitelendirilebilmesi için bulunması gereken unsurlardır. Suçun başlıca üç unsuru vardır:
1.Suçun kanuni unsuru 2. Suçun maddi unsuru 3. Suçun manevi unsuru

Doğru Cevap: C

Soru 42

Yasanın suç saydığı bir eylemi, onun sonuçlarını bilmeden ve istemeden işlemeyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İcra

İhmal

Kast

Taksir

Edim

Açıklama:

Taksir: Yasanın suç saydığı bir eylemi, onun sonuçlarını bilmeden ve istemeden işlemektir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Suç niteliği olan bir eylemin basılmış eserler yoluyla işlenmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yazılı eser suçu

Basın suçu

Yazım suçu

Basılı eser suçu

Eser yayın suçu

Açıklama:

Basın Suçu Kavramı
Genel anlamda suç, toplumsal düzenin devamı ve korunması açısından getirilen birtakım hukuki yükümlülüklere aykırı davranılması, bunlara iradi ya da ihmali olarak karşı gelinmesi olarak tanımlanabilir. Bu kapsamda basın suçu ise, suç niteliği olan bir eylemin basılmış eserler yoluyla işlenmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Dar anlamda basın suçları
Geniş anlamda basın suçları
Basın yayın şirketlerinin suçları
Basın düzenine karşı suçlar

Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri basın suçlarındandır?

Yalnız I

Yalnız III

II ve III

I ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Basın Suçunun Çeşitleri

Dar Anlamda Basın Suçları
Basın Yoluyla İşlenen Suçlar
Basın Düzenine Karşı Suçlar

Doğru Cevap: D

Soru 45

Türk Ceza Kanunu’nda yer alan genel nitelikli suçların dışında sadece basılmış eserlerle işlenebilen suçları anlatan basın suçu türü aşağıdakilerden hangisidir?

Basın yayın şirketlerinin suçları

Basın düzenine karşı suçlar

Yayım öncesine ilişkin suçlar

Geniş anlamda basın Suçları

Dar anlamda basın suçları

Açıklama:

Dar Anlamda Basın Suçları: Türk Ceza Kanunu’nda yer alan genel nitelikli suçların dışında sadece basılmış eserlerle işlenebilen suçlardır. Bu anlamda suçlar, sadece basılmış eser yoluyla işlenen suçlardır, başka araçlarla işlenmesi mümkün değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Basında çıkan yanlış bir haberin düzeltmesinin ve cevabının yayımlanmaması, hangi basın suçu türüne örnek teşkil etmektedir?

Dar anlamda basın suçları

Geniş anlamda basın Suçları

Yazarın işlediği suçlar

Basın yayın şirketlerinin suçları

Basın düzenine karşı suçlar

Açıklama:

BASIN DÜZENİNE KARŞI SUÇLAR

md.17: Teslim yükümlülüğüne uymama
md.18: Düzeltme ve cevabın yayımlanmaması

Doğru Cevap: E

Soru 47

2011 yılında Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri hakkında yürürlüğe giren kanun aşağıdakilerden hangisidir?

2112

3114

4553

6112

5458

Açıklama:

15 Ocak 2011 tarihinde kabul edilen ve 3 Mart 2011 tarihinde 27863 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun 3984 sayılı yasayı yürürlükten kaldırmış ve Radyo ve Televizyon yayınları bakımından uyulması gereken usul ve esasları düzenleyen kanun olarak yürürlüğe girmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi, 6112 sayılı kanunun sorumluluk ve sorumlu müdür başlıklı 46. Maddesine de yer alan sorumlu müdürün taşıması gereken özelliklerden birisi değildir?

Türk vatandaşı olmaları

Yerleşim yerlerinin Türkiye’de bulunması

Ulusal düzeyde yayın veren kuruluşun sahibi olmaları

Yüksek öğrenim mezunu olmaları

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamaları veya kısıtlı bulunmamaları

Açıklama:

6112 sayılı kanunun Sorumluluk ve sorumlu müdür başlıklı 46. Maddesine göre yayından doğan sorumluluk yayını yöneten veya programı yapanla birliktesorumlu müdüre aittir.
Kanuna göre özel radyo ve televizyon kuruluşları, sunacakları yayın hizmetlerinin özellik ve önemini değerlendirerek bir veya birden çok sorumlu müdür görevlendireceği hükme bağlanmıştır. Buna göre Sorumlu müdür veya müdürlerin;

a) Türk vatandaşı olmaları,
b) Ulusal ve bölgesel düzeyde faaliyette bulunan yayın kuruluşlarının sorumlu

müdürlerinin yüksek öğrenim mezunu olmaları,

c) Yerleşim yerlerinin Türkiye’de bulunması,

ç) Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamaları veya kısıtlı bulunmamaları, gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi, 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre, erişim sağlayıcının yükümlülüklerinden birisi değildir?

Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, bu Kanun hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemek

Erişim ve domain hizmeti sağladığı yurt dışı kaynaklı firmalara ülkemiz kanun ve yasaları hakkında bilgi vermek ve suç işlemelerini önlemek

Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Kuruma, içerik sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek ve trafik bilgilerine ilişkin kayıtları yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak Kuruma teslim etmek

Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almak

Açıklama:

Erişim Sağlayıcı
Erişim sağlayıcı yükümlülükleri şu şekildedir;

Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, bu Kanun hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemek
Sağladığı hizmetlere ilişkin, yönetmelikte belirtilen trafik bilgilerini altı aydan az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini sağlamak
Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Kuruma, içerik sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek ve trafik bilgilerine ilişkin kayıtları yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak Kuruma teslim etmek,
Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almak

Doğru Cevap: B

Soru 50

Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreye verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

Soruşturma

Kovuşturma

Araştırma

İnceleme

Raporlaştırma

Açıklama:

Soruşturma: Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evredir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Hukuk düzeni tarafından özel ya da genel ceza kanunlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşmesine ne ad verilir?

Suç

Kanun

Cürüm

Kabahat

Ceza

Açıklama:

Suçu hukuk düzeni tarafından özel ya da genel ceza kanunlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşmesi olarak tanımlayabiliriz.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Yasanın suç saydığı bir eylemi, onun sonuçlarını bilmeden ve istemeden işlemeye ne ad verilir?

Taksir

Kast

Kusur

İhmal

Cürüm

Açıklama:

.
Yasanın suç saydığı bir eylemi, onun sonuçlarını bilmeden ve istemeden işlemek fiiline taksir denir

Doğru Cevap: A

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi suçun unsurları arasında yer almaz?

Maddiyat

Kast

Taksir

İhmal

Kanunilik

Açıklama:

.
Maddiyat

Doğru Cevap: A

Soru 54

Kovuşturma evresinde erişimin engellenmesi kararı im tarafından verilebilir?

Mahkeme

Hakim

Savcı

BTK

İletişim Bakanlığı

Açıklama:

.
Kovuşturma aşamasında mahkeme erişimin engellenmesi kararı verebilir

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi erişim sağlayıcının yükümlülüklerinden değildir?

Erişim sağlayıcı, kendisi aracılığıyla erişilen bilgilerin içeriklerinin hukuka
aykırı olup olmadıklarını ve sorumluluğu gerektirip gerektirmediğini kontrol etmekle
yükümlüdür

Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, bu kanun hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemek

Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almak

Açıklama:

Erişim sağlayıcı yükümlülükleri şu şekildedir;
a. Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, bu Kanun
hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemek
b. Sağladığı hizmetlere ilişkin, yönetmelikte belirtilen trafik bilgilerini altı aydan
az ve iki yıldan fazla olmamak üzere yönetmelikte belirlenecek süre
kadar saklamakla ve bu bilgilerin doğruluğunu, bütünlüğünü ve gizliliğini
sağlamak
c. Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Kuruma, içerik
sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek ve trafik bilgilerine ilişkin kayıtları
yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak Kuruma teslim etmek,
d. Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını
engelleyici tedbirleri almak,
Erişim sağlayıcı, kendisi aracılığıyla erişilen bilgilerin içeriklerinin hukuka
aykırı olup olmadıklarını ve sorumluluğu gerektirip gerektirmediğini kontrol etmekle
yükümlü değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

iki ya da daha fazla bilgisayarın birbirleriyle bağlantısı anlamına gelen bilgisayar ağlarının aralarında bağlantı kurmalarıyla oluşan ve bu şekilde gelişen ve genişleyen bilgisayar ağlarına dayalı iletişim sistemine ne ad verilir?

İnternet

Bağlantı

Sistem

Ethernet

Sağlayacı

Açıklama:

İnternet, iki ya da daha fazla bilgisayarın birbirleriyle bağlantısı anlamına gelen bilgisayar ağlarının aralarında bağlantı kurmalarıyla oluşan ve bu şekilde gelişen ve genişleyen bilgisayar ağlarına dayalı iletişim sistemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Özel radyo ve televizyon kuruluşları, sunacakları yayın hizmetlerinin özellik ve önemini değerlendirerek bir veya birden çok sorumlu müdür görevlendirirken, aşağıdakilerden hangisi müdürlerin özelliklerinden değildir?

Radyo ve Televizyon Bölümü mezunu olmak

Türk vatandaşı olmaları

Ulusal ve bölgesel düzeyde faaliyette bulunan yayın kuruluşlarının sorumlu müdürlerinin yüksek öğrenim mezunu olmaları

Yerleşim yerlerinin Türkiye’de bulunması

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamaları veya kısıtlı bulunmamaları

Açıklama:

inin özellik ve önemini değerlendirerek bir veya birden çok sorumlu müdür görevlendireceği hükme bağlanmıştır. Buna göre Sorumlu müdür veya müdürlerin; a) Türk vatandaşı olmaları, b) Ulusal ve bölgesel düzeyde faaliyette bulunan yayın kuruluşlarının sorumlu müdürlerinin yüksek öğrenim mezunu olmaları, c) Yerleşim yerlerinin Türkiye’de bulunması, ç) Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamaları veya kısıtlı bulunmamaları, gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Yayın hizmetleri ile ilgili olarak hangisi yanlıştır?

Alkol, tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar oynamayı özendirici reklam yapabilir.

Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamaz.

Toplumun millî ve manevî değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz.

Çocuklara, güçsüzlere ve engelilere karşı istismar içeremez ve şiddeti teşvik edemez.

Haksız çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez.

Açıklama:

Alkol, tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar oynamayı özendirici nitelikte olamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Süreli bir yayın çıkarmak için beyanname verilmemesi aşağıdaki suç tiplerinden hangisi ile ifade edilir?

Yayım öncesine ilişkin suç

Yayım sonrasına ilişkin suç

Dar anlam basın suçu

Geniş anlamda basın suçu

Basın düzenine karşı suç

Açıklama:

.
Yayım öncesine ilişkin suç

Doğru Cevap: A

Soru 60

6112 sayılı Kanun’a göre aşağıdakilerden hangisi yayın ilkeleri arasında yer almaz?

Alkol, tütün ürünleri ve uyuşturucu gibi bağımlılık yapıcı madde kullanımı ile kumar oynamayı özendirici nitelikte olamaz.

Suç işlemeyi, suçluyu ve suç örgütlerini övücü, suç tekniklerini öğretici nitelikte olamaz.

Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz.

Haksız çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açan unsurlar içeremez.

Yargı organlarının otoritesi sağlanır.

Açıklama:

Yargı organlarının otoritesi sağlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Yasanın suç saydığı bir eylemi, onun sonuçlarını bilmeden ve istemeden işlemeye ne ad verilir?

Kast

Taksir

İhmal

İcra

Suç

Açıklama:

Yasanın suç saydığı bir eylemi, onun sonuçlarını bilmeden ve istemeden
işlemeye Taksir denir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Cezai sorumluluk ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez.

Dayandığı temel ilkeler, insancıllık ilkesi, kusur ilkesi ve kanunsuz suç ve
ceza olmaz ilkesidir.

İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.

Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas önemli bir kıstastır.

Suç ve ceza içeren hükümler, geniş yorumlanamaz.

Açıklama:

5237 Sayılı yeni Türk Ceza Kanunu’nun 2. Maddesinde ise “Kanun’un açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanun’da yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz.” demektedir. Yine bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında “idarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz. Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza
içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.”. Belirtildiği gibi yasalarla düzenlenmeyen hiçbir hususta kimse ceza tahsis edemez.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdaki suçlardan hangisi basın yoluyla işlenen suçlara örnek oluşturur?

Zorunlu bilgileri göstermeme

Düzeltme ve cevabın yayımlanmaması

Kimliğin açıklanması

Durdurulan yayının yayına devam etme

Cinsel saldırı, cinayet ve intihara özendirme

Açıklama:

BK.Md.20: Cinsel saldırı, cinayet ve intihara özendirme TCK’DE DÜZENLENEN BASIN VE YAYIN YOLUYLA İŞLENEBiLEN SUÇLAR
Md: 84, 106, 107, 125, 132, 133,134, 136, 158, 190, 214, 215, 216, 217, 220/8, 226, 237, 258,267, 285, 286, 288, 300, 301,304, 305, 318, 319, 323.(Bu tür suçların bazılarının basın yoluyla işlenmesi hâlinde Ceza Kanunu daha ağır cezaya hükmetmektedir.)

Doğru Cevap: E

Soru 64

Her basılmış eserde gösterilmesi zorunlu kişi, yer ve tarihlerin gösterilmemesi aşağıdaki suç tiplerinden hangisi ile ifade edilir?

Yayım öncesine ilişkin suç

Yayım sonrasına ilişkin suç

Dar anlam basın suçu

Geniş anlamda basın suçu

Basın düzenine karşı suç

Açıklama:

Bu tür suçlar basılmış eserlerin fikri içeriği ile ilgili olmayan suçlardır. Yani basılmış bir eser mevcuttur fakat suç, bu eserin fikri içeriğiyle ilgili de¤il, düzeniyle ilgilidir. Örneğin, her basılmış eserde gösterilmesi zorunlu kişi, yer ve tarihlerin gösterilmemesi hâlinde bu tür suçlar meydana gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

3984 Sayılı Radyo ve Televizyon Kuruluş ve yayınları Hakkında Kanun kaç yılında kabul edilmiştir?

1994

1999

2010

2011

2012

Açıklama:

Gecikmeli de olsa 1994 yılında 3984 Sayılı Radyo ve Televizyon Kuruluş ve yayınları Hakkında Kanun kabul edilmiştir. Bu kanun 1982 Anayasası’nın 133. Maddesi doğrultusunda çoğulcu sisteme olanak sağlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi 6112 sayılı Kanun’un yayın ilkeleri arasında yer almaz?

Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz.

Kişi veya kuruluşların cevap ve düzeltme hakkına saygılı olmak zorundadır.

Toplumun millî ve manevî değerlerine, genel ahlaka ve ailenin korunması ilkesine aykırı olamaz.

Hukukun üstünlüğü, adalet ve tarafsızlık esasına aykırı olamaz.

İhtiyaç halinde, haberin verilişinde abartılı ses ve görüntüye, doğal sesin dışında efekt ve müziğe yer verilebilir.

Açıklama:

Tarafsızlık, gerçeklik ve doğruluk ilkelerini esas almak ve toplumda özgürce kanaat oluşumuna engel olmamak zorundadır; soruşturulması basın meslek ilkeleri çerçevesinde mümkün olan haberler, soruşturulmaksızın veya doğruluğundan emin olunmaksızın yayınlanamaz; haberin verilişinde abartılı ses ve görüntüye, doğal sesin dışında efekt ve müziğe yer verilemez; görüntülerin arşiv veya canlandırma niteliği ile ajanslardan veya başka bir medya kaynağından alınan haberlerin kaynağının belirtilmesi zorunludur.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Özel medya hizmet sağlayıcılar, yaptıkları her yayının kaydını ne kadar süreyle muhafaza etmekle yükümlüdür?

3 ay

6 ay

9 ay

1 yıl

2 yıl

Açıklama:

6112 sayılı kanunun 25. Maddesine göre özel medya hizmet sağlayıcılar, yaptıkları her yayının kaydını bir yıl süreyle muhafaza etmekle yükümlüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi erişim sağlayıcı yükümlülükleri arasında yer almaz?

Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almak

Kendisi aracılığıyla erişilen bilgilerin içeriklerinin hukuka aykırı olup olmadıklarını ve sorumluluğu gerektirip gerektirmediğini kontrol etmek

Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, bu Kanun hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemek

Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu Kuruma, içerik sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek

Açıklama:

Kendisi aracılığıyla erişilen bilgilerin içeriklerinin hukuka aykırı olup olmadıklarını ve sorumluluğu gerektirip gerektirmediğini kontrol etmekle yükümlü değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Erişimin engellenmesi kararı, soruşturma evresinde kimin tarafından verilir?

Hâkim

Cumhuriyet Savcısı

Mahkeme

Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı

Mülki Amir

Açıklama:

Erişimin engellenmesi karar›, soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde ise mahkeme tarafından verilir. Soruşturma evresinde, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı tarafından da erişimin engellenmesine karar verilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler içeriğin yayından çıkarılması için kime/kimlere başvurabilir?
I. İçerik sağlayıcısına
II. Yer sağlayıcısına
III. Sulh ceza hakimine

Yanlız I

I, II

Yanlız III

II, III

I, II, III

Açıklama:

5651 sayılı kanunun 9. maddesi internet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşlar, içerik sağlayıcısına, buna ulaşamaması hâlinde yer sağlayıcısına başvurarak uyarı yöntemi ile içeriğin yayından çıkarılmasını isteyebileceği gibi doğrudan sulh ceza hâkimine başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini de isteyebilir şeklinde düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Hukuk düzeni tarafından özel ya da genel ceza kanunlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşmesine ne ad verilir?

Taksir

Suç

İhmal

Kast

Hata

Açıklama:

Suçu hukuk düzeni tarafından özel ya da genel ceza kanunlarında öngörülen eylemlerin gerçekleşmesi olarak tanımlayabiliriz.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi yasanın suç saydığı bir eylemi, onun sonuçlarını bilmeden ve istemeden işlemektir?

Ceza

Kast

Suç

Taksir

İhmal

Açıklama:

Taksir:Yasanın suç saydığı bir eylemi, onun sonuçlarını bilmeden ve istemeden
işlemektir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

"1983 tarihli ......... ..........’nda da istasyonların kurulması, işletilmesi, yayınların düzenlenmesi ve yurt içi ve yurt dışında yayın yapılmasının devletin tekelinde olduğu belirtilerek, bu tekelin Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu tarafından kullanacağı belirtilmiştir." ifadesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

TRT Kanunu

Basın Kanunu

Bütçe Kanunu

Medeni Kanun

Ceza Kanunu

Açıklama:

1983 tarihli TRT Kanunu’nda da istasyonların kurulması, işletilmesi, yayınların düzenlenmesi ve yurt içi ve yurt dışında yayın yapılmasının devletin tekelinde olduğu belirtilerek, bu tekelin Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu tarafından kullanacağı belirtilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun hangi yıl yürürlüğe girmiştir?

2011

2001

2007

1994

1998

Açıklama:

2007 yılında yürürlüğe giren 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların
Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre internet ortamında yer alan sujelerin tanımları yapılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi internet ortamında kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumludur?

Erişim sağlayıcı

Yer sağlayıcı

Erişim engelleme

İçerik sağlayıcı

Elektronik iletişim

Açıklama:

İçerik sağlayıcı, internet ortamında kullanıma sunduğu her türlü içerikten sorumludur.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını
engelleyici tedbirleri almak aşağıdakilerden hangisinin yükümlülüklerinden biridir?

Yer sağlayıcı

Erişim engelleyici

Toplu kullanım sağlayıcı

İçerik sağlayıcı

Erişim sağlayıcı

Açıklama:

Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını
engelleyici tedbirleri almak erişim sağlayıcı yükümlülüklerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi iddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evredir?

Kovuşturma

Mahkeme

Soruşturma

Hüküm

Beraat

Açıklama:

Kovuşturma: İddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evredir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

"Erişimin engellenmesi kararı, soruşturma evresinde ........., kovuşturma evresinde ise mahkeme tarafından verilir." ifadesinde boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Cumhuriyet savcısı

Savcı

Hakim

İletişim Kurumu Başkanı

Başsavcı

Açıklama:

Erişimin engellenmesi kararı, soruşturma evresinde hâkim, kovuşturma evresinde ise mahkeme tarafından verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri, içerik ve/veya yer sağlayıcısı tarafından en geç kaç saat içinde cevaplandırılır?

Açıklama:

İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri, içerik ve/veya yer sağlayıcısı tarafından en geç yirmi dört saat içinde cevaplandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Eklenen madde ile Özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi başlığını taşıyan 6518 sayılı kanun hangi yıl yürürlüğe girmiştir?

2004

2011

2007

2014

2018

Açıklama:

19 Şubat 2014 tarihli ve 28918 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe
giren 6518 sayılı kanunun 94. Maddesi ile 5651 sayılı kanuna 9/A maddesi eklenmiştir. Eklenen madde Özel hayatın gizliliği nedeniyle içeriğe erişimin engellenmesi başlığını taşımaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangileri suçun maddi unsurlarıdır?

Kast - icra

Taksir - icra

İhmal - kast

İhmal - taksir

İhmal - icra

Açıklama:

Suçun üç temel unsuru vardır, bunlar:
Kanuni, maddi ve manevi unsurlardır. Suçun maddi unsurları da icra ve ihmal olarak ikiye ayrılır.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Ceza ehliyeti olan bir kişinin genel ya da özel ceza yasalarında belirtilen eylemlerden birisini, bilerek, isteyerek veya özensizlik sonucu hukuka aykırı olarak işlemesi durumunda ....................... varlığı kabul edilir.
Yukarıda boş bırakılan yere hangi ifade getirilmelidir?

Cezai sorumluluk

Kast

Taksir

İhmal

İcra

Açıklama:

Cezai sorumluluk nedir? Ceza ehliyeti olan bir kişinin genel ya da özel ceza yasalarında belirtilen eylemlerden birisini, bilerek, isteyerek veya özensizlik sonucu hukuka aykırı olarak işlemesi durumunda cezai sorumluğun varlığı kabul edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 83

I. Türk Ceza Kanunu’nda yer alan genel nitelikli suçların dışında sadece basılmış eserlerle işlenebilen suçlardır
II. Başka araçlarla işlenmesi mümkün değildir.
Yukarıda özellikleri verilen basın suçu çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Basın Düzenine Karşı Suçlar

Basın Yoluyla İşlenen Suçlar

Dar Anlamda Basın Suçları

Yayım öncesine ilişkin suçlar

Yayım sonrasına ilişkin suçlar

Açıklama:

Dar Anlamda Basın Suçları: Türk Ceza Kanunu’nda yer alan genel nitelikli suçların dışında sadece basılmış eserlerle işlenebilen suçlardır. Bu anlamda suçlar, sadece basılmış eser yoluyla işlenen suçlardır, başka araçlarla işlenmesi mümkün değildir. Fakat bu tür suçlar giderek azalmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla işlenen suçlardan birincil sorumlu kişi kimdir?

Editör

Eser sahibi

Sorumlu müdür

Genel yayın yönetmeni

Basın danışmanı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 85

6112 sayılı kanunun Yayın Hizmeti ilkeleri başlıklı 8. Maddesinde yayın hizmet ilkeleri belirlenmiştir. Buna göre medya hizmet sağlayıcıları, yayın hizmetlerini kamusal sorumluluk anlayışıyla bu fıkrada yer alan ilkelere uygun olarak sunarlar.
Aşağıdakilerden hangisi bu yayın ilkelerinden biri değildir?

Türkiye Cumhuriyeti Devletinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Atatürk ilke ve inkılâplarına aykırı olamaz.

Hukukun üstünlüğü, adalet ve tarafsızlık esasına aykırı olamaz.

Irk, renk, dil, din, tabiiyet, cinsiyet, engelilik, siyasi ve felsefi düşünce, mezhep ve benzeri nedenlerle ayrımcılık yapan ve bireyleri aşağılayan yayınları içeremez ve teşvik edemez.

Şiddeti ön plana çıkararak toplumu sürekli diri tutmak zorundadır.

İnsan onuruna ve özel hayatın gizliliğine saygılı olma ilkesine aykırı olamaz.

Açıklama:

Şiddeti ön plana çıkararak toplumu sürekli diri tutmak basın yayın ilkeleriyle çelişen bir durumdur. ilgili madde şöyle belirtilmiştir: Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Kanuna göre özel radyo ve televizyon kuruluşları, sunacakları yayın hizmetlerinin özellik ve önemini değerlendirerek bir veya birden çok sorumlu müdür görevlendireceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sorumlu müdür veya müdürlerin taşıması gereken özelliklerden biri değildir?

Alanlarında en az 10 yıl tecrübeli olmaları

Türk vatandaşı olmaları

Yüksek öğrenim mezunu olmaları

Yerleşim yerlerinin Türkiye’de bulunması

Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamaları

Açıklama:

Sorumlu müdür veya müdürlerin kanuni olarak 4 temel kıstasa tabi oldukları belirtilmiştir. Bu 4 temel kanuni kıstas içinde herhangi bir iş kalifikasyonu bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdakilerin hangisinde içerik sağlayıcının tanımı doğru olarak yapılmıştır?

İçerik sağlayıcı, kullanıcılarına internet ortamına erişim olanağı sağlayan her türlü gerçek veya tüzel kişileri ifade etmektedir.

İçerik sağlayıcı, internet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişileri ifade etmektedir.

İçerik sağlayıcı, iki ya da daha fazla bilgisayarın birbirleriyle bağlantısı anlamına gelen bilgisayar ağlarının aralarında bağlantı kurmalarıyla oluşan yapay ağa verilen isimdir.

İçerik sağlayıcı, yeni medya üzerinden şirketlere hedef kitle hakkında istenilen bilgiyi sağlayan gerçek veya tüzel kişileri ifade etmektedir.

İçerik sağlayıcı, hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri ifade etmektedir.

Açıklama:

2007 yılında yürürlüğe giren 5651 Sayılı internet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla işlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre internet ortamında yer alan sujelerin tanımları yapılmıştır. Buna göre içerik sağlayıcı, internet ortamı üzerinden kullanıcılara sunulan her türlü bilgi veya veriyi üreten, değiştiren ve sağlayan gerçek veya tüzel kişileri ifade etmektedir. Erişim sağlayıcı, kullanıcılarına internet ortamına erişim olanağı sağlayan her türlü gerçek veya tüzel kişileri ifade etmektedir. Yer sağlayıcı ise hizmet ve içerikleri barındıran sistemleri sağlayan veya işleten gerçek veya tüzel kişileri ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi erişim sağlayıcıların yükümlülükleri arasında değildir?

Herhangi bir kullanıcısının yayınladığı hukuka aykırı içerikten, bu Kanun hükümlerine uygun olarak haberdar edilmesi halinde erişimi engellemek

Faaliyetine son vereceği tarihten en az üç ay önce durumu kuruma, içerik sağlayıcılarına ve müşterilerine bildirmek ve trafik bilgilerine ilişkin kayıtları yönetmelikte belirtilen esas ve usullere uygun olarak Kuruma teslim etmek

Erişimi engelleme kararı verilen yayınlarla ilgili olarak alternatif erişim yollarını engelleyici tedbirleri almak

Yer sağladığı hukuka aykırı içeriği bu kanunun 8'inci ve 9'uncu maddelerine göre haberdar edilmesi hâlinde yayından çıkarmak

Açıklama:

"E" şıkkı Erişim sağlayıcının değil, yer sağlayıcının yükümlülükleri arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

I. İntihara yönlendirme
II. Müstehcenlik
III. Çocukların cinsel istismarı
IV. Silah satışı
Yukarıdakilerden hangileri 5651 sayılı Kanunu 8. maddesine göre internet ortamında yapılan yayınların suç oluşturduğu hususunda yeterli şüphe sebebi bulunan yayınlarla ilgili olarak erişimin engellenmesine karar verilebilecek konulardır?

I ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

II ve III

Açıklama:

İntihara yönlendirme, Müstehcenlik, Çocukların cinsel istismarı, Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını kolaylaştırma, Sağlık için tehlikeli madde temini, Fuhuş, Kumar oynanması için yer ve imkân sağlama ve 25/7/1951 tarihli ve 5816 sayılı Atatürk Aleyhine işlenen Suçlar Hakkında Kanunda yer alan suçlar erişimin engellenmesini gerektirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreye .................. denirken, iddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreye de ................... denir.
Yukarıda boş bırakılan yarlere hangi ifadeler getirilmelidir?

Kovuşturma - Hüküm

Soruşturma - Tebliğ

Kovuşturma - Soruşturma

Soruşturma - Kovuşturma

Tutanak - Kovuşturma

Açıklama:

yukarıda verilen tanımlardan ilki "soruşturma" ifadesini açıklarken ikinci tanımda kovuşturmayı açıklamaktadır.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bir yayının hukuka aykırı olup olmadığının tespiti için başvurulan kıstaslardan biri değildir?

Kamu yararı

Kişi yararı

Gerçeklik

Ölçülülük

Güncellik

Açıklama:

Yayınların hukuk sınırları içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için bazı kıstaslar kullanılmaktadır. Bu kıstaslar kamu yararı, gerçeklik, ölçülülük ve güncellik olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Kişilik hakkı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kişilik hakkı mutlak haktır.

Kişilik hakkı şahıs varlığı haklarındandır.

Kişilik hakkı kişinin ergin olması ile kendiliğinden kazanılır.

Kişilik hakkı kişiye sıkı sıkıya bağlıdır.

Kişilik hakkı miras yoluyla başkasına geçmez.

Açıklama:

Kişilik hakkı, erginlikle kazanılamaz. Kişilik hakkı, kişinin doğumuyla kendiliğinden kazanılır ve hak süjesinin ölümüyle de kendiliğinden sona erer.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi kişilik hakkı kapsamında yer almaz?

Dini inanç

Sır çevresi

İsim

Ruh sağlığı

Haberleşme hakkı

Açıklama:

Kişilik hakkının konusunu bu hakkın üzerinde geçerli olduğu ve hukuk düzenince korunan kişisel değerler ve varlıklar oluşturmaktadır. Kişilik hakkının arasına nelerin dahil olacağı, zamanla değişen ve gelişen düşünce yapısına bağlıdır. Bu yüzden Medeni Kanunda da böyle bir sınırlama yapılmamıştır. Dini inanç, sır çevresi, isim ve ruh sağlığı kişilik hakkı kapsamındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Yazarın gerçek ismi Mehmet Nusret'tir. Ancak yazar, eserlerinde Aziz Nesin ismini kullanmıştır. "Aziz Nesin" ismine hukuk alanında ne ad verilir?

Lakap

Takma isim

Unvan

Öz ad

İşletme adı

Açıklama:

Takma isim, kişinin belli bir faaliyet alanında özellikle edebiyat ve sanat alanlarında kullanmak üzere seçtiği isimdir. Aziz Nesin takma isimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Bir kişinin özel hayatına ilişkin görüntülerin televizyonda yayımlanacağı duyurulmuşsa, bu kişi aşağıdaki hukuki yollardan hangisine başvurabilir?

Maddi tazminat davası

Manevi tazminat davası

Saldırının durdurulması davası

Tespit davası

Saldırının önlenmesi davası

Açıklama:

Önleme davası, henüz gerçekleşmemiş olmakla birlikte, kişilik hakkına yönelik bir saldırı ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu hallerde saldırıya engel olmak için açılmaktadır. Önleme davası kitle iletişim araçlarıyla kişilik hakkına yapılan saldırılar dolayısıyla açılabilecek diğer davalardan farklı olarak saldırının sonuçlarına ilişkin değil, saldırı fiiline yönelen bir davadır. Burada açılması gereken dava henüz kişilik hakkına saldırı gerçekleşmediği için saldırının önlenmesi davasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi saldırının önlenmesi davası açılabilmesi için aranan koşullardan biri değildir?

Kişilik hakkına saldırı olacağına dair ciddi emarelerin olması gerekir

Bir kişinin kişilik hakkı saldırı tehditi altında olmalıdır.

Saldırının hukuka aykırı olması gerekir.

Saldırıda bulunan kişi kusurlu olmalıdır.

Hukuka aykırılığı ortadan kaldıran bir durum olmamalıdır.

Açıklama:

Önleme davasının şartları şöyle sıralanabilir: 1. Kişilik haklarına saldırı yapılacağına ilişkin ciddi emarelerin, belirtilerin olması gerekmektedir. 2. Saldırının hukuka aykırı olması gerekir. Hukuka aykırılığı ortadan kaldıran bir durumun mevcut olmaması gerekmektedir. Kusur sorumluluğun şartlarında değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi saldırının durdurulması davasının şartlarından biri değildir?

Saldırı sonunda bir zararın doğması gerekir.

Kişilik hakkına yapılan bir saldırı olmalıdır.

Kişilik hakkına yapılan saldırı hukuka aykırı olmalıdır.

Saldırı devam ediyor olmalıdır.

Saldırıda hukuka aykırılığı ortadan kaldıran bir sebep olmamalıdır.

Açıklama:

Saldırının durdurulması davasının şartları şunlardır: 1. Kişilik haklarına saldırı: Bu davanın açılabilmesi için kişilik haklarına yapılan bir saldırının olması gerekmektedir. 2. Saldırının hukuka aykırı olması: Kişilik haklarına yönelen saldırının hukuka aykırı olması gerekir. Kişilik hakkı zedelenen kişinin rızası, daha üstün nitelikli özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden birisiyle haklı kılınmadıkça kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır. 3. Saldırının devam ediyor olması: Saldırıya son verilmesi davasının açılabilmesi için saldırının devam ediyor olması gerekmektedir. Saldırı henüz başlamamış veya sona ermiş ise bu dava açılamaz. Kusurlu olmak davanın açılabilmesi için gerekli şartlardan n değildir. Yani yayını yapan kişi kusursuz olsa bile diğer şartlar mevcutsa mahkeme davayı kabul edecektir. Saldırının durdurulması davasının açılması için saldırı sonunda bir zararın doğmuş olması da gerekmez.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Maddi tazminat davası ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kişilik haklarına saldırıda bulunan kişinin kusurlu olması gerekir.

Hukuka aykırı saldırı sonucu maddi bir zarar meydana gelmiş olmalıdır.

Zarar ile saldırı arasında illiyet bağı olmalıdır.

Hukuka aykırılığı kaldıran bir sebep olmamalıdır.

Zarar, mutlaka saldırıya uğrayan kişinin aktifinde azalma şeklinde olmalıdır.

Açıklama:

Kişilik haklarına saldırıda bulunulan kişinin malvarlığında bir eksilmenin meydana gelmiş olması gerekir. Bu zarar kişinin aktifinde bir azalma veya pasifinde bir artış şeklinde olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Süresiz yayınlarda hukuki sorumluluk kime aittir?

İşveren

Eser sahibi ile yayımcı

Basımcı

Müdür

Yayımcının temsilcisi

Açıklama:

Süresiz yayınlarda ise eser sahibi ile yayımcı, yayımcının belli olmaması halinde ise basımcı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Süreli yayınlarda hukuki sorumluluk kime aittir?

Eser sahibi ile yayın sahibi

Müdür

İşveren

Basımcı

Yayımcının temsilcisi

Açıklama:

Süreli yayınlarda eser sahibi ve yayın sahibi ve varsa temsilcisi sorumludur.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Kitle iletişim yayınları yoluyla kişilik haklarına yapılan saldırılarda Anayasa tarafından teminat altına alınmış olan hangi temel hak ve özgürlükler çatışmaktadır?

Çalışma özgürlüğü- kişilik hakları

İfade özgürlüğü- yaşama hakkı

Basın özgürlüğü- kişilik hakları

İfade özgürlüğü- kişilik hakları

Basın özgürlüğü- ifade özgürlüğü

Açıklama:

Kitle iletişim yayınları yoluyla kişilik haklarına yapılan saldırılarda Anayasa tarafından teminat altına alınmış olan basın hürriyeti ile yine Anayasa tarafından teminat altına alınmış kişilik hakları çatışmaktadır. Demokratik toplumlarda basın hürriyetinin amacı kamuyu ilgilendiren konularda doğru ve gerçeğe uygun haber vermeyi sağlamaktır. Bu nedenle bu yayınların düzenlenmesi ve kamu yararı gerekçesiyle bireysel haklara zarar vermemesi temel öncelik olmak zorundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yayınların hukuka uygunluk koşulları arasında yer almaz?

Kamu yararı

Popülerlik

Gerçeklik

Ölçülülük

Güncellik

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 13

Kitle iletişim yoluyla yapılan yayınların hukuka uygunluğuna ilişkin eleştiride bulunma hakkı aşağıdakilerden hangisi ile bağlantılıdır?

Ölçülülük

Güncellik

Gerçeklik

Kamu yararı

Kişilik hakları

Açıklama:

Eleştiride bulunma hakkının sınırlarının belirlenmesinde ölçülülük ilkesi ön plana çıkmaktadır. Hangi yayının eleştiri sınırları içerisinde bulunduğu, hangi yayınların düşünce açıklaması olduğu hangi yayınların bu kapsamda korunamayacağı belirlenirken yayınların ölçülü bir şekilde yapılıp yapılmadığı değerlendirilmesi yapılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

I. Yaşam hakkı
II. Sağlık
III. İsim
IV. Resim
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kişilik hakkının konusunu oluşturan manevi değerler arasında yer alır?

Yalnızca II

Yalnızca IV

I-II

III-IV

I-II-IV

Açıklama:

Canlı varlıkların maddi yaşantılarının yanında bir de manevi yaşantıları vardır. Kişinin manevi değer ve varlıkları, unsurları ve buna ilişkin değerleri onun manevi kişiliğini oluşturur. Bunlar daha çok kişinin toplumsal ilişkilerinde doğan ve kişiye kişi olması sebebiyle tanınıp korunan dini ve vicdani inançları, şeref ve haysiyeti, toplum içindeki saygınlığı, gizlilik ve sır çevresi, özgürlükleri, isim ve resim üzerindeki değerleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Kişinin aile hayatı, düşünceleri, inançları, cinsel hayatı, anıları, duygusal değerleri aşağıdaki kişilik hakkı değerlerinden hangisidir?

Gizli hayat alanı

Özel hayat alanı

Şeref ve haysiyet

Ortak alan

Hayat alanı

Açıklama:

Kişinin aile hayatı, düşünceleri, inançları, cinsel hayatı, anıları, duygusal değerleri kişinin gizli hayat alanını oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Tarihi bir yapının resminin çekilmesinde kişi yapılan haberin esaslı unsuru olmayıp bir ayrıntısı olmuşsa kişilik hakkı değerleri hakkında aşağıdaki önermelerden hangisi doğrudur?

Kişinin gizli hayat alanına müdahale vardır.

Kişinin şeref ve haysiyetine müdahale vardır.

Kişinin manevi değerlerinden ismi üzerinde bir müdahale vardır.

Kişinin manevi değerlerinden resmi üzerinde bir müdahale vardır.

Olayda herhangi bir kişilik hakkı ihlali yoktur.

Açıklama:

Resmin asıl amacının kişinin kendisini değil, bulunduğu ortamı yansıtmak olduğu durumlarda, örneğin tarihi bir yapının resminin çekilmesinde kişi bu resmin esaslı unsuru olmayıp resmin bir ayrıntısı olmuşsa bu durumda artık kişilik hakkına saldırıdan söz edilemez. Amacını aşmayan, haber nitelikli ve toplumu aydınlatma amacı güden resimlerde de durum aynıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

I. Kişilik hakkına yapılan tecavüzleri gecikmeksizin bertaraf edebilmek için tanınmış korunma yollarından biridir.
II. Kişilik hakkı saldırıya maruz kalan kişi için bir yetkiyi ifade eder.
III. Yayını yapan basın kuruluşu verilen metni yayınlamakla yükümlüdür.
Düzeltme ve cevap hakkı ile ilgili yukarıdaki önermelerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnızca I

Yalnızca III

II-III

I-II

I-II-III

Açıklama:

Düzeltme ve cevap hakkı, haberleşme hürriyetinin kötüye kullanılmasını önlemek, kamusal nitelikteki haberleşme görevinin amacına uygun biçimde yerine getirilmesini sağlamak, kitle iletişim araçları tarafından kişilik hakkına yapılan tecavüzleri gecikmeksizin bertaraf edebilmek için tanınmış korunma yollarından birisidir. Bu hak, kişilik hakkı saldırıya maruz kalan kişi için bir yetkiyi, saldırıda bulunan açısından bir yükümlülüğü ifade eder. Buna göre hakkı saldırıya uğrayan kişi, saldırı niteliğindeki yayına cevap vermek ve yayındaki yanlış konuları düzeltme hakkına sahipken, yayını yapan basın kuruluşu ise verilen düzeltme ve cevap metnini yayınlamakla yükümlüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Kitle iletişim araçları yoluyla kişilik haklarına yapılan saldırılarda korunma yollarından hangisinin şartları arasında saldırının devam ediyor olması yer almaktadır?

Düzeltme ve cevap hakkı

Saldırının durdurulması davası

Saldırının önlenmesi davası

Tespit davası

Sebepsiz zenginleşme davası

Açıklama:

Saldırının durdurulması davasının şartları şunlardır:
1. Kişilik haklarına saldırı
2. Saldırının hukuka aykırı olması
3. Saldırının devam ediyor olması

Doğru Cevap: B

Soru 19

Kişilik haklarına yapılan saldırı sonucunda kişi şiddetli ızdırap, üzüntü ya da utanç duymuş olması halinde aşağıdaki koruma yollarından hangisine başvurulmalıdır?

Vekaletsiz iş görme davası

Sebepsiz zenginleşme davası

Manevi tazminat davası

Tespit davası

Maddi tazminat davası

Açıklama:

Kişilik haklarına yapılan saldırı sonucunda kişi şiddetli ızdırap, üzüntü ya da utanç duymuş olabilir. Böyle durumlarda ruhsal çöküntüye, elem ve ızdıraba ya da utanca uğrayan kişiye manevi tatmin sağlamak amacıyla tazminat isteme hakkı tanınmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

TRT Kanunu bakımından yayın nedeniyle haksız fiillerden dolayı yayının yapıldığı tarihten başlayarak ne kadarlık bir süre içinde dava açılmalıdır?

10 gün

15 gün

30 gün

60 gün

90 gün

Açıklama:

TRT Kanunu bakımından hukuki sorumluluk esası açısından belirli bir süre öngörülmüştür. Buna göre yayın nedeniyle haksız fiillerden dolayı yayının yapıldığı tarihten başlayarak altmış gün içinde açılmayan davalar dinlenmez.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi yayının ve bir olaya dayanan eleştiride olayın gerçeğe uygun olmasını ifade etmektedir?

Gerçeklik

Güncellik

Ölçülülük

Kamu yararı

Kişilik hakkı

Açıklama:

Gerçekçilik yayının ve bir olaya dayanan eleştiride olayın gerçeğe uygun olmasını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Kamuoyunun ilgisinin kaybolmuş olduğu bir konuda yayın yapılması hangi koşulun ortadan kalkmış olmasına rağmen yayın yapılması olarak değerlendirilir?

Gerçekçilik

Güncellik

Ölçülülük

Kamu yararı

Yaşam hakkı

Açıklama:

Kamuoyunun ilgisinin kaybolmuş olduğu bir konuda yayın yapılması güncellik koşulunun ortadan kalkmış olmasına rağmen yayın yapılması olarak değerlendirilir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi gerçek kişilerin doğumlarından ölümlerine kadar ayrılmaz bir şekilde sahip oldukları hukuken korunan değerlerin bütünü olarak tanımlanabilir?

Sağlık

Ölçülülük

Medya

Kişilik

Kamu yararı

Açıklama:

Kişilik gerçek kişilerin doğumlarından ölümlerine kadar ayrılmaz bir şekilde sahip oldukları hukuken korunan değerlerin bütünü olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Hangi dava henüz gerçekleşmemiş olmakla birlikte kişilik hakkına yönelik bir saldırı ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu hallerde saldırıya engel olmak için açılmaktadır?

Saldırının durdurulması davası

Önleme davası

Tespit davası

Anayasa şikayeti

Ceza davası

Açıklama:

Önleme davası henüz gerçekleşmemiş olmakla birlikte kişilik hakkına yönelik bir saldırı ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu hallerde saldırıya engel olmak için açılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi bir kimsenin yasal veya sözleşmesel hiçbir yetkisi bulunmadığı halde, diğer bir kişinin işlerine, ya o kişinin ya da kendisinin yararı için karışmasıdır?

Sebepsiz zenginleşme

Kamu yararı

Vekaletsiz iş görme

Vücut bütünlüğü

İlliyet bağı

Açıklama:

Vekaletsiz iş görme bir kimsenin yasal veya sözleşmesel hiçbir yetkisi bulunmadığı halde, diğer bir kişinin işlerine, ya o kişinin ya da kendisinin yararı için karışmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi birden çok kimsenin bir zararın karşılanmasında zincirleme olarak sorumlu olmasıdır?

Müteselsil sorumluluk

Hukuka aykırı saldırı

Kusur

Zarar

İlliyet bağı

Açıklama:

Müteselsil sorumluluk birden çok kimsenin bir zararın karşılanmasında zincirleme olarak sorumlu olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

I. Kamu yararı
II. Uzmanlık
III. Gerçeklik
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yayınların hukuki sınırlar içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit için kullanılan kıstaslardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yayınların hukuk sınırları içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için bazı kıstaslar kullanılmaktadır. Bu kıstaslar kamu yararı, gerçeklik, ölçülülük ve güncellik olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

"Kitle iletişim faaliyeti icra eden kuruluşların yayınlarında temel ilke, amacın ............ hizmet etmesi olmalıdır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Güncelliğe

Ölçülülüğe

Değişmezliğe

Gerçekliğe

Kamu yararına

Açıklama:

Kitle iletişim faaliyeti icra eden kuruluşların yayınlarında temel ilke, amacın kamu yararına hizmet etmesi olmalıdır. Kamunun bilgilenme, bilgiye ulaşma, haberleşme, düşünceyi açıklama ve yayma ve haber alma taleplerinin karşılanmasına yönelik olarak gerçekleştirilen yayınlarda amaç kamu yararıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Kamu yararı bulunması durumunda gerçeklik kıstası göz ardı edilebilir.
II. Gerçeğe aykırı yayınlar sonuncunda bir zarara veya zarar tehlikesi oluşursa ilgililerin cezai sorumluluğu doğacaktır.
III.Yayının yapıldığı sıradaki olgulara, genel anlayış ve kavranış biçimine uygun haber gerçek haberdir.
Yukarıda yayının gerçekliği ile ilgili olarak verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kitle iletişim kuruluşları ve çalışanları yaptıkları yayınlarda mutlaka gerçeğe uygun yayın yapmak zorundadır. Kamu yararı bulunsa dahi gerçeğe aykırı yayınlar hukuka aykırı olacak ve bir zarar ya da zarar tehlikesi oluşmuşsa ilgililerin hukuki ve cezai sorumluluğu doğacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıda kişilik hakkı ile ilgili olarak verilenlerden hangisi yanlıştır?

Kişilik hakkı mutlak haklardandır.

Kişilik hakkı şahıs varlığı haklarındandır.

Kişilik hakları tekelci haklardandır.

Kişilik hakkı, kişiye kişi olması sebebiyle tanınmıştır.

Kişilik hakkı ölümden sonra da devam eder.

Açıklama:

Bu haklar kişinin doğumuyla kendiliğinden kazanılır ve hak süjesinin ölümüyle de kendiliğinden sona ererler. Ölümle birlikte sona erdikleri için miras yoluyla başkasına geçmezler. Ölümden sonra bu haklara saldırılması mümkün değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi kişinin manevi değerleri arasında yer almaz?

Özgürlükler

Şeref ve haysiyet

Mesleki değerler

Resim

İmza

Açıklama:

Manevi değerler daha çok kişinin toplumsal ilişkilerinde doğan ve kişiye kişi olması sebebiyle tanınıp korunan dini ve vicdani inançları, şeref ve haysiyeti, toplum içindeki saygınlığı, gizlilik ve sır çevresi, özgürlükleri, isim ve resim üzerindeki değerleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

I. Saldırı yapılacağına dair ciddi emarelerin olması gerekir.
II. Saldırının hukuka aykırı olması gerekir.
III. Yayın yapan kişinin kusurlu olması gerekir.
Yukarıda verilenlerden hangileri saldırının önlenmesi davasının şartlarındandır?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kusur sorumluluğun şartlarından değildir. Yani yayın yapan kişi kusursuz olsa bile diğer şartlar varsa mahkeme davayı kabul eder.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Vekaletsiz iş görme hallerindeki sorumululuk hükümleri aşağıdaki kanunların hangisinde düzenlenmiştir?

Türk Borçlar Kanunu

Medeni Kanun

Kabahatler Kanunu

İş Kanunu

Basın Kanunu

Açıklama:

Vekaletsiz iş görme hallerindeki sorumluluk hükümleri Borçlar kanununun 410- 414. maddelerinde düzenlenmiştir. Vekâletsiz iş görme davasının açılabilmesi için öncelikle başkasına ait ve bizzat o kişi tarafından da yapılabilir nitelikte bir işin ondan habersiz olarak ve izin almaksızın yapılması gerekir. Ayrıca başkasından habersiz olarak yapılan iş sonunda işi yapanın mal varlığında bir artışın olması gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

I. Kusur
II. Hukuki yarar
III. İlliyet bağı
Yukarıda verilenlerden hangileri kişilik haklarına yapılan saldırı sonucunda maddi zarar meydana gelmesi durumunda maddi tazminat davası açmak için gereken şartlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bu davanın açılabilmesi için aşağıdaki şartların meydana gelmesi gerekir:

Hukuka aykırı saldırı
Kusur
Zarar
İlliyet Bağı

Doğru Cevap: C

Soru 35

I. Türk vatandaşı olma
II. Yerleşim yerinin Türkiye'de bulunması
III. Kuruluşta en az 15 senelik deneyime sahip olma
Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanuna göre sorumlu müdürler yukarıda verilen özelliklerden hangilerine sahip olmalıdırlar?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sorumlu müdürlerin;

Türk vatandaşı olmaları
Ulusal ve bölgesel düzeyde faaliyette bulunan yayın kuruluşlarının sorumlu müdürlerinin yüksek öğrenim mezunu olmaları
Yerleşim yerlerinin Türkiye’de bulunması,
Kamu hizmetlerinden yasaklı olmamaları veya kısıtlı bulunmamaları

gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 2. Maddesine göre “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahsın varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça ...............................................dir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Sulh Hukuk Mahkemesi

Asliye Hukuk Mahkemesi

Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi

Aile Mahkemesi

İdare Mahkemesi

Açıklama:

Kişilik haklarına yapılan hukuka aykırı saldırılardan dolayı zararın giderilmesini sağlamaya yönelik tazminat davaları eskiden açılacak tazminat miktarına ve değerine göre Sulh hukuk mahkemeleri ya da Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülmekteydi. 12 Ocak 2011 tarihinde kabul edilen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile dava değerine göre yapılan bu ayrıma son verilmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 2. Maddesine göre “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahsın varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Halkın gereksinimleriyle veya ulusal birliğin , devletin gereksinimleriyle ilgili olan ve bunları karşılayan, topluma ulusa, devlete yararlar sağlayan yarara ne denir?

Toplum yararı

Kamu yararı

Halk yararı

Millet yararı

Devlet yararı

Açıklama:

Halkın gereksinimleriyle veya ulusal birliğin , devletin gereksinimleriyle ilgili olan ve bunları karşılayan, topluma ulusa, devlete yararlar sağlayan yarara Kamu Yararı denir

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi yayınların hukuk sınırları içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için kullanılan kıstaslardan değildir?

Gerçeklik

Ölçülülük

Güncellik

Çağdaşlık

Kamu yararı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 39

Gerçek kişilerin doğumlarından ölümlerine kadar ayrılmaz bir şekilde sahip oldukları hukuken korunan değerlerin bütününe ne denir?

Karakter

Beden

Kişisel değerler

Bakış açısı

Kişilik

Açıklama:

Gerçek kişilerin doğumlarından ölümlerine kadar ayrılmaz bir şekilde sahip oldukları hukuken korunan değerlerin bütününe kişilik denir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

I. Maddi-bedensel değerler
II. Manevi değerler
III. Mesleki- ticari değerler
Yukarıdakilerden hangileri kişilik hakkının konularıdır?

Yalnızca I

I,II

I,II ve III

II ve III

I ve III

Açıklama:

Kişilik hakkının konusuna giren değerler; maddi bedensel değerler, manevi değerler ve mesleki-ticari değerler olarak üçe ayrılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi kişinin manevi değerlerinden biri değildir?

Eğitim alanı

Şeref ve haysiyet

Resim

İsim

Özgürlük

Açıklama:

Kişinin manevi değer ve varlıkları, unsurları ve buna ilişkin değerleri onun manevi kişiliğini oluşturur. Bunlar daha çok kişinin toplumsal ilişkilerinde doğan ve kişiye kişi olması sebebiyle tanınıp korunan dini ve vicdani inançları, şeref ve haysiyeti, toplum içindeki saygınlığı, gizlilik ve sır çevresi, özgürlükleri, isim ve resim üzerindeki değerleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Kitle iletişim faaliyeti icra eden kuruluşların yayınlarında temel ilke, aşağıdakilerden hangisidir?

Kuruluşun yararı

Yayıncının yararı

Kamu yararı

Maddi yararlar

Kişisel yararlar

Açıklama:

Kamunun bilgilenme, bilgiye ulaşma, haberleşme, düşünceyi açıklama ve yayma ve haber alma taleplerinin karşılanmasına yönelik olarak gerçekleştirilen yayınlarda amaç kamu yararıdır. Ekonomik gelir elde etmek düşüncesiyle bir başka kişiye çıkar sağlama, cezalandırma ya da siyasi hedefler doğrultusunda yapılan yayınlarda kamu yararı bulunmadığından yayın hukuka aykırı olacaktır.
Kitle iletişim faaliyeti icra eden kuruluşların yayınlarında temel ilke, amacın kamu yararına hizmet etmesi olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Yayınların hukuk sınırları içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için bazı kıstaslar kullanılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu kıstaslar içerisinde yer almaz?

Kamu yararı

Gerçeklik

Güncellik

Abartma

Ölçülülük

Açıklama:

Yayınların hukuk sınırları içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için bazı kıstaslar kullanılmaktadır. Bu kıstaslar kamu yararı, gerçeklik, ölçülülük ve güncellik olarak karşımıza çıkmaktadır.
Abartma tanımının bu kıstaslarla ilgisi yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kişilik hakları kapsamında değildir?

Kişilik hakkı mutlak haklardandır

Kişilik hakları tekelci haklardandır

Doğumla kendiliğinden kazanılır

Miras yoluyla başkalarına geçer

Ölümden sonra bu haklara saldırılamaz

Açıklama:

Kişilik hakları tekelci haklardandır. Bu özelliği nedeniyle sadece hak sahibi tarafından kullanılırlar ve kişiye sıkı sıkıya bağlıdırlar. Bu haklar kişinin doğumuyla kendiliğinden kazanılır ve hak süjesinin ölümüyle de kendiliğinden sona ererler. Ölümle birlikte sona erdikleri için miras yoluyla başkasına geçmezler. Ölümden
sonra bu haklara saldırılması mümkün değildir.
Kişilik hakları ölümden sonra miras yoluyla başkalarına geçmez.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Kişiye toplum tarafından kişinin belli özellikleri veya tutumu dolayısıyla yakıştırılan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Takma isim

Soy isim

Göbek adı

Lakap

Ön isim

Açıklama:

Türk hukukunda insanların taşımaları zorunlu iki isimleri bulunmaktadır. Bunlar ön isim ve soy isimdir. Bunun dışında bazı isimler vardır ki kullanılmaları isteğe bağlıdır. Takma isim, lakap, unvan gibi isimlerin kullanımı gibi.
Lakap kişiye toplum tarafından kişinin belli özellikleri veya tutumu dolayısıyla yakıştırılan isimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Haklı bir sebep olmaksızın başkası aleyhine zenginleşmeye ne denir?

Temelsiz zenginleşme

Sebepsiz zenginleşme

Zamansız zenginleşme

Birden bire zenginleşme

Haksiz zenginleşme

Açıklama:

Sebepsiz zenginleşen kimse bu zenginleşmeyi aleyhine zenginleştiği kişiye iade etmek zorundadır.
Haklı bir sebep olmaksızın başkası aleyhine zenginleşmeye sebepsiz zenginleşme denir.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Birden çok kimsenin bir zararın karşılanmasında zincirleme olarak sorumlu olmalarına ne denir?

Toplu sorumluluk

Birlikte sorumluluk

Müteselsil sorumluluk

Tümden sorumluluk

Kitlesel sorumluluk

Açıklama:

Müteselsil sorumluluk durumunda alacaklı, herhangi bir borçluya karşı talepte bulunarak borcun
ödenmesini isteyebilir.
Birden çok kimsenin bir zararın karşılanmasında zincirleme olarak sorumlu olmalarına müteselsil sorumluluk denilir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla işlenen Suçlarla
Mücadele Edilmesi Kanunu hangi yıl yürürlüğe girmiştir?

2005

2006

2007

2008

2009

Açıklama:

Kanun hükümlerine göre yayınlardan sorumluluk internet sujelerinin duruma göre değişmektedir.
İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla işlenen Suçlarla
Mücadele Edilmesi Kanun 04.05.2007 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi yayınların hukuk sınırları içinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitinde kullanılan kıstaslardan birisi değildir?

Kamu yararı

Gerçeklik

Ölçülülük

Güncellik

Devlet menfaati

Açıklama:

Yayınların hukuk sınırları içinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için kullanılan kıstaslar; kamu yararı, gerçeklik, ölçülülük ve güncelliktir. Devlet menfaati bu kıstaslardan değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi, yayının ve bir olaya dayanan eleştiride olayın gerçeğe uygun olmasını ifade eder?

Ölçülülük

Kamu menfaati

Gerçeklik

Tarafsızlık

Güncellik

Açıklama:

Gerçeklik, yayının ve bir olaya dayanan eleştiride olayın gerçeğe uygun olmasını ifade eder. Yayının hukuka uygunluğunun tespitinde dikkate alınan ölçütlerden birisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Kamuoyu ilgisinin bulunmadığı bir konu hakkında yayın yapılması, hangisinin ortadan kalktığını gösterir?

Gerçeklik

Güncellik

Kamu yararı

Ölçülülük

Devlet menfaati

Açıklama:

Kamuoyu ilgisinin bulunmadığı bir konu hakkında yayın yapılması durumunda olayla ilgili güncelliğin bulunmadığı söylenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi kişilik hakkının özelliklerinden birisi değildir?

Herkese karşı ileri sürülebilen haklardır

Şahısvarlığı haklarındandır

Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardandır

Devredilemez, vazgeçilemez haklardır

Ayırd etme gücünün kaybedilmesiyle sona eren haklardır

Açıklama:

Kişilik hakları doğumla kendiliğinden kazanılır ve ölümle sona erer. Ayırd etme gücünün sona ermesiyle kaybedilmezler.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Verilen şıklardaki örneklerden hangisi bir kişi varlığı hakkı değildir?

Kişinin şeref ve haysiyeti

Kişinin ismi üzerindeki hakkı

Kişinin terekedeki miras hakkı

Kişinin özel hayat alanına ilişkin hakları

Kişinin resmi üzerindeki hakkı

Açıklama:

Kişilik hakkının konusuna giren değerler; maddi bedensel değerler, manevi değerler
ve mesleki-ticari değerler olarak üçe ayrılabilir. Kişinin miras hakkı, malvarlığına ilişkin haklardandır; kişilik haklarından değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisinde kişilik hakkının ihlali söz konusudur?

Ressama verilen portre siparişinin istenen özende yapılmaması

Amaliyat sırasında hasta baygınken çekilen görüntülerinin sosyal medyada paylaşılması

Bir mağaza açılışına katılanların fotoğraflarının dergide yayınlanması

Bir röportaj sırasında kişiye özel hayatıyla ilgili sorular sorulması

Burs başvurusu sırasında kişinin ailesiyle ilgili bilgiler istenmesi

Açıklama:

Resim, kişilik hakları kapsamındadır. Hiç kimse hukuka aykırı olarak başkasının resmini çekemez, yapamaz, görüntüsünü kaydedemez veya bunları yayınlayamaz, teşhir edemez, kullanamaz. Kural olarak kişinin açık veya örtülü rıza göstermesi resmi üzerindeki hakkına yapılan saldırıda hukuka aykırılığı ortadan kaldırmaktadır. Hasta baygınken kendisinden habersiz olarak resmi çekildiği için rızası dışında bir durum söz konusudur ve kişilik hakkı ihlal edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisinde kişilik hakkının ihlali durumunda, hakkı ihlal edilen kişinin bir hakkını kullanması yanında hakkı ihlal eden kişi bakımından bir yükümlülük de söz konusudur?

Saldırının önlenmesi davası açılması

Düzeltme ve cevap hakkı

Saldırının durdurulması davası açılması

Tespit davası açılması

Tespit kararının 3. kişilere duyurulması

Açıklama:

Düzeltme ve cevap hakkı kapsamında, hakkı saldırıya uğrayan kişi, saldırı niteliğindeki yayına cevap vermek ve yayındaki yanlış konuları düzeltme hakkına sahipken, yayını yapan basın kuruluşu ise verilen düzeltme ve cevap metnini yayınlamakla yükümlüdür. Düzeltme ve cevap hakkı kitle iletişim aracına göre, Basın Kanununda, Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununda, Özel Radyo ve Televizyonların Kuruluşu ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunda ve internet yayıncılığını düzenleyen kanunlarda yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Mevcut bir fiilin, kişilik haklarına yönelik bir saldırı niteliği taşıyıp taşımadığının mahkemece tespit edilmesini sağlamak için hangisine başvurulmalıdır?

Saldırının önlenmesi davası

Tespit davası

Sebepsiz zenginleşme davası

Saldırının durdurulması davası

Maddi tazminat talebi

Açıklama:

Tespit davası, mevcut bir fiilin kişilik haklarına yönelik bir saldırı niteliği taşıyıp taşımadığının mahkemece tespit edilmesini sağlama amacına yöneliktir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi kişilik hakkının ihlali durumunda maddi tazminat davası açabilmek için aranan şartlardan değildir?

Kişilik hakkına saldırının hukuka aykırı olması

Saldırıda bulunan kişinin kusurlu olması

Saldırı sonucu zarar meydana gelmesi

Hakkı saldırıya uğrayan kişinin üzüntü, elem, ızdırap duyması

Saldırı ile zarar arasında illiyet bağı olması

Açıklama:

Kişilik hakkı saldırıya uğrayan kişinin üzüntü, elem, ızdırap duyması, manevi tazminat isteminde bulunmak için aranan şartlardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Radyo ve televizyon yayınları ile kişilik haklarının ihlalinde, (istisnai durumlar hariç olmak üzere) genel olarak sorumlulardan birisi kimdir?

Yayın yönetmeni

Spiker-muhabir

Yazı işleri müdürü

Yayın hakkı sahibi

Sorumlu müdür

Açıklama:

Sorumlu müdür radyo ve televizyon yayınlarının iç denetimini yapan ve yayın sonucunda oluşan sorumluluğu üstlenen kişi veya kişilerdir. Özel radyo ve televizyon yayınlarından doğan sorumluluğun 46. Maddenin 1. Fıkrasında yayını yöneten veya programı yapanla birlikte sorumlu müdüre ait olduğu düzenlenmiştir. Bu sorumluluk birlikte sorumluluktur. Kişi her türlü davayı yayını yönetenle sorumlu müdüre veya programı yapanla sorumlu müdüre açabilecektir. Sorumlu müdürün izni olmaksızın yapılan yayınlarda sorumluluk kalkar.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Düzeltme ve cevap hakkı aşağıdaki kurumların hangisinin kanunlarına yer almaz?

Basın Kanunu

Tarım Terbiye Başkanlığı kanunları

RTÜK kanunları

Televizyon Kuruluş ve Yayın Hizmetleri kanunları

İnternet yayıncılığını düzenleyen kanunlar

Açıklama:

Düzeltme ve cevap hakkı kitle iletişim aracına göre, Basın kanununda, Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununda, Özel Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanunda ve internet yayıncılığını düzenleyen kanunlarda yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Henüz gerçekleşmemiş olmakla birlikte, kişilik hakkına yönelik bir saldırı ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu hallerde saldırıya engel olmak için açılan davaya ne denir?

Saldırının önlenmesi davası

Saldırıya hazırlanma davası

Saldırının durdurulması davası

Tespit davası

Maddi tazminat davası

Açıklama:

Henüz gerçekleşmemiş olmakla birlikte, kişilik hakkına yönelik bir saldırı ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu hallerde saldırıya engel olmak için açılan davaya saldırının önlenmesi davası denir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Tespit davası açabilmenin en önemli şartı nedir?

Davacının maddi güce sahip olması

Davacının hukuki yararının bulunması

Kişilik haklarına saldırı olması

Saldırının hukuka aykırı olması

Davacının başka herhangi bir davasının olmaması

Açıklama:

Tespit davası açmanın en önemli şartı davacının hukuki yararının bulunmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

"Kişilik hakkı" kavramıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kişilik hakkı mutlak haklardandır.

Kişilik hakları tekelci haklardan değildir.

Koruduğu hukuki değerler ve varlıklar para ile ölçülemezler.

Kişilik hakkı kişiye kişi olması sebebiyle tanınmıştır.

Kişilik hakkı, kişinin bütün kişisel değerleri ve kişisel varlıkları üzerinde geçerli olan bir haktır.

Açıklama:

Kişilik hakları tekelci haklardandır. Bu özelliği nedeniyle sadece hak sahibi tarafından kullanılırlar ve kişiye sıkı sıkıya bağlıdırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi kamu yararına yapılan kitle iletişim faaliyetlerinin amaçlarından biri değildir?

Kamuyu bilgilendirme

Düşünceyi açıklama

Düşünceyi yayma

Ekonomik gelir elde etmek düşüncesiyle bir başka kişiye çıkar sağlama

Haber alma gibi toplumsal beklentileri karşılama

Açıklama:

Ekonomik gelir elde etmek düşüncesiyle bir başka kişiye çıkar sağlama, cezalandırma ya da siyasi hedefler doğrultusunda yapılan yayınlarda kamu yararı bulunmadığından yayın hukuka aykırı olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi yayınların hukuk sınırları içerisinde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti için kullanılan kıstaslardan biri değildir?

Gerçeklik

Ölçülülük

Güncellik

Kamu yararı

Yaşam hakkı

Açıklama:

Yaşam hakkı, kişilik hakkının konusuna giren maddi bedensel değerlerden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Kişinin yaşamı, vücut bütünlüğü ve sağlığı üzerindeki haklarından oluşan değerlere ne ad verilmektedir?

Maddi bedensel değerler

Ahlak değerleri

Manevi değerler

Mesleki-ticari değerler

Toplumsal değerler

Açıklama:

Maddi bedensel değerler kişinin yaşamı, vücut bütünlüğü ve sağlığı üzerindeki haklarından oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Kişinin vücut bütünlüğü üzerindeki hakkı ne zaman son bulur?

Kişi doğduğunda

Kişi hastalandığında

Kişi evlendiğinde

Kişi öldüğünde

Kişi kaza yaptığında

Açıklama:

Kişinin vücut bütünlüğü üzerindeki hakkı öldüğünde son bulur.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisinin kullanımı isteğe bağlı değildir?

Takma isim

Lakap

Ünvan

Soy isim

Mahlas

Açıklama:

Türk hukukunda insanların taşımaları zorunlu iki isimleri bulunmaktadır. Bunlar ön isim ve soy isimdir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi ismin gasp edilmesine örnek teşkil etmez?

İsmin bir eşyaya verilmesi

İsmin bir marka olarak kullanılması

İsmin deforme edilmesi

İsmin kişinin kendi isteğiyle değiştirilmesi

İsmin basın yayın organları tarafından gülünç duruma düşürülmesi

Açıklama:

İsmin kişinin kendi isteğiyle değiştirilmesi kişinin kendi kararıdır ve ismin gasp edilmesi anlamına gelmemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi "belirli bir kişiyi belirli bir hareket tarzına zorlamak veya belli bir hareket tarzından dolayı cezalandırmak için organize bir şekilde onunla iktisadi faaliyete girmemek" anlamına gelen kelimedir?

Boykot

Savaş

Propaganda

Ayaklanma

Çatışma

Açıklama:

Boykot belirli bir kişiyi belirli bir hareket tarzına zorlamak veya belli bir hareket tarzından dolayı cezalandırmak için organize bir şekilde onunla iktisadi faaliyete girmemek demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 5. maddesine göre genel yayın esaslarından biri değildir?

Kişilerin özel hayatlarına saygılı olmak

Kişilerin şeref ve haysiyetlerine saygılı olmak

Haberler ile yorumları ayırmak ve yorumların kaynağını gizli tutmak

Dürüstlük anlayışına bağlı kalmak

Haberlerin toplanması ve seçilmesi ve yorumlanmasında tarafsızlık doğruluk ve çabukluk ilkeleri ile çağdaş habercilik teknik ve metotlarına bağlı olmak

Açıklama:

2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nun 5. maddesine göre, genel yayın esaslarından biri de haberler ile yorumları ayırmak ve yorumların kaynağını açıklamaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Herhangi bir kitle iletişim aracı tarafından yapılan yayınlar nedeniyle kişilik hakkının ihlaline karşı açılacak maddi ve manevi tazminat davaları hangi mahkeme tarafından görülmektedir?

Sulh Hukuk Mahkemesi

Asliye Hukuk Mahkemesi

İş Mahkemesi

Asliye Ticaret Mahkemesi

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

Açıklama:

Herhangi bir kitle iletişim aracı tarafından yapılan yayınlar nedeniyle kişilik hakkının ihlaline karşı açılacak maddi ve manevi tazminat davaları asliye hukuk mahkemelerinde görülmektedir.

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Basın kuruluşları karşısında kişi ve kuruluşlara tanınan bir savunma aracı biçiminde beliren düzeltme ve cevap hakkı aşağıdaki işlevlerden hangisini yerine getirmez?

Eşitliği sağlayıcı bir özelliğe sahiptir

Halkın doğruyu öğrenmesine yöneliktir

Kamuoyuna sesini duyurma işlevi taşır

Temel gayesi devlet ile basın ilişkilerini düzenlemeye yöneliktir

Olumsuz izlenimleri giderme imkanı sağlamaya yönelik bir haktır

Açıklama:

Düzeltme ve cevap hakkı, basın özgürlüğündeki gibi devlet ile basın arasındaki ilişkileri düzenlemenin ötesinde, basın ile okuyucu arasındaki ilişkileri de hedef alan bir haktır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Düzeltme ve Cevap Hakkı, 1982 Anayasasının hangi bölümünde düzenlenmiştir?

İkinci bölümünde Kişinin Hakları ve Ödevleri başlığı altında

Üçüncü bölümde Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler başlığı altında

Dördüncü bölümde Siyasal Haklar ve Ödevler başlığı altında

Birinci bölüm Genel Hükümler başlığı altında

Dördüncü kısım Mali ve Ekonomik Hükümler başlığı altında

Açıklama:

Düzeltme ve Cevap Hakkı, 1982 Anayasası'nın ikinci bölümünde Kişinin Hakları ve Ödevleri başlığı altında düzenlenmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Kanuna göre düzeltme ve cevap yayımlanmazsa, yayımlanmasının gerekip gerekmediğine hakim tarafından ilgilinin müracaat tarihinden itibaren en geç kaç gün içerisinde karar verilir?

Açıklama:

Kanuna göre düzeltme ve cevap yayımlanmazsa, yayımlanmasının gerekip gerekmediğine hakim tarafından ilgilinin müracaat tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde karar verilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi düzeltme ve cevap hakkının unsurlarından biri değildir?

Düzeltme ve cevap yazısı suç unsuru taşımamalı, hakaret içermemelidir

Düzeltme ve cevap yazısı zarar gören kişi tarafından ya da vekili aracılığıyla gönderilmelidir

Düzeltme ve cevap yazısı, cevaba konu olan yazı ile ilgili olmalıdır

Düzeltme ve cevap yazısında cevaba ya da düzeltmeye konu olan kişi belirtilmelidir

Düzeltme ve cevap yazısı, ilgili yazıdan uzun olmamalıdır. Düzeltme ve cevaba neden olan eserin yirmi satırdan az yazı, resim veya karikatür olması hallerinde düzeltme ve cevap otuz satırı geçemez

Açıklama:

Düzeltme ve cevap yazısında cevaba ya da düzeltmeye konu olan eser belirtilmelidir. Bir başka ifade ile düzeltme ve cevap hakkını doğuran yazı, haber, karikatür, fotoğraf belirtilmelidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

"Düzeltme ve cevap metni, cevaba konu olan eserin yayımlandığı tarihten itibaren en geç.......içerisinde bu hakkını kullanmak üzere ilgili süreli yayının sorumlu müdürüne gönderilmelidir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Üç ay

1 ay

İki ay

Üç gün

On beş gün

Açıklama:

Düzeltme ve cevap metni, cevaba konu olan eserin yayımlandığı tarihten itibaren en geç iki ay içerisinde bu hakkını kullanmak üzere ilgili süreli yayının sorumlu müdürüne gönderilmelidir

Doğru Cevap: C

Soru 6

Süreli yayınlarda tekzip metni kime gönderilir?

Yazıyı yazan yazara

Muhabire

Sorumlu müdüre

Yazı işleri müdürüne

Genel yayın yönetmenine

Açıklama:

Süreli yayının (gazete,dergi veya haber ajansı) sorumlu müdürüne gönderilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Cevap ve düzeltme talep eden kişi haberle ilgili tüm evraklarıyla tekzip metninin yayımlanması veya yasada gösterilen usule göre yayımlanması için hangi merciye başvurur?

Bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesine

Bulunduğu yer Sulh Ceza Hakimliğine

Bulunduğu yer Asliye Ceza Hakimliğine

Bulunduğu yer Cumhuriyet Başsavcılığına

Bulunduğu yer Sulh Hukuk Mahkemesine

Açıklama:

Cevap ve düzeltme talep eden kişi haberle ilgili tüm evraklarıyla tekzip metninin yayınlanması veya yasada gösterilen usule göre yayınlanması için bulunduğu yer Sulh Ceza Hakimliğine başvurur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Radyo ve televizyonlarda yayımlanmak üzere tekzip metni, tekzibe konu olan yayının yayın tarihinden itibaren en geç kaç gün içerisinde ilgili medya hizmet sağlayıcısına gönderilir?

Kırk

Yirmi

Altmış

Otuz

Açıklama:

Yayın tarihinden itibaren altmış (60) günlük süre içerisinde düzeltme ve cevap hakkını kullanmak isteyen kişi düzeltme ve cevap yazısını ilgili medya hizmet sağlayıcısına gönderir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri, içerik veya yer sağlayıcısı tarafından en geç kaç saat içerisinde cevaplandırılır?

Açıklama:

İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri, içerik veya yer sağlayıcısı tarafından en geç 24 saat içerisinde cevaplandırılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

"Düzeltme ve Cevap Hakkı" en üst düzey norm olarak temelde hangi tür mevzuat içerisinde düzenlemiştir?

Kanun

Anayasa

Yönetmelik

Tebliğ

Genelge

Açıklama:

Düzeltme ve Cevap Hakkı, 1982 Anayasası’nın ikinci bölümünde Kişinin Hakları ve Ödevleri başlığı altında düzenlenmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

5187 sayılı Basın Kanunu'na göre; süreli yayınlarda düzeltme ve cevap yazısı, söz konusu yazıya ilişkin yayımın yapıldığı tarihten itibaren ne kadarlık bir süre içerisinde gönderilmelidir?

15 gün

1 ay

2 ay

3 ay

6 ay

Açıklama:

5187 sayılı Basın Kanunu md. 14'e göre; süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kişi yayım tarihinden itibaren iki ay içinde düzeltme ve cevap yazısı gönderebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

5187 sayılı Basın Kanunu'na göre; düzeltme ve cevap yazısının, yayın kuruluşu tarafından yayımlanmaması halinde, ilgili, düzeltme ve cevap yazısının yayımlanması için hangi makama başvuruda bulunabilir?

Asliye Hukuk Mahkemesi

Asliye Ceza Mahkemesi

Sulh Hukuk Mahkemesi

Ağır Ceza Mahkemesi

Sulh Ceza Hakimliği

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 13

5187 sayılı Basın Kanunu'na göre; süreli yayınlarda cevap ve düzeltme hakkına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevap ve düzeltme yazısının yayımlanmaması üzerine başvurulan sulh ceza hakiminin vereceği karar kesindir.

Cevap ve düzeltme yazısının yayımlanmaması halinde mahkemeye yapılacak başvurunun süresi 15 gündür.

Sulh ceza hakimliğinin verdiği karara karşı, ilgili bölge adliye mahkemesine istinaf başvurusunda bulunulamaz.

Sulh ceza hakimliğinin kararına karşı yedi gün içerisinde yetkili makama itirazda bulunulabilir.

Sulh ceza hakimliğinin kararına karşı başvurulacak yetkili makam, asliye ceza mahkemesidir.

Açıklama:

Cevap ve düzeltme yazısının yayımlanmaması üzerine başvurulan sulh ceza hakiminin vereceği karara karşı taraflar yedi gün içerisinde asliye ceza hakimliğine başvurabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’a göre; radyo ve televizyon yayınları bakımından düzeltme ve cevap hakkını kullanmak isteyen kişinin, tekzip yazısını ilgili kuruluşa yayın tarihinden itibaren ne kadarlık bir süre içerisinde göndermesi gerekir?

7 gün

1 hafta

15 gün

30 gün

60 gün

Açıklama:

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’a göre; yayın tarihinden itibaren 60 günlük süre içerisinde düzeltme ve cevap hakkını kullanmak isteyen kişi düzeltme ve cevap yazısını ilgili medya hizmet sağlayıcısına gönderebilecektir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Sulh ceza hakiminin başvuru üzerine verdiği karar kesindir.

Düzeltme ve cevap hakkına sahip kişinin ölmesi halinde bu hak, mirasçıları tarafından kullanılır.

Sulh ceza hakimliği kararına karşı, istinaf yoluna başvurulabilir.

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun’a göre; cevap ve düzeltme yazısının yayımlanmaması haline ilişkin olarak yukarıda belirtilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sulh ceza hakiminin vermiş olduğu karar kesin olmayıp; söz konusu karara karşı süresi içerisinde asliye ceza mahkemesine itirazda bulunulabilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

TRT yayınları bakımından düzeltme ve cevap hakkına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

TRT yayınları bakımından düzeltme ve cevap hakkı, 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu'nda düzenlenmiştir.

Cevap ve düzeltme metni, cevap ve düzeltmeye esas olan yayın süresinin ilgili bölümünün süresini aşamaz.

TRT Genel Müdürlüğü, tekzip metninin yayımlanması talebini reddedebilir.

TRT'nin tekzip metnini yayımlamaması halinde ilgili, Ankara Asliye Ceza Mahkemesi'ne başvurabilir.

Tekzip metninin yayımlanmaması durumu için başvurulan mahkemenin kararına karşı itirazda bulunulabilir.

Açıklama:

İlgili, bu TRT'nin red kararına karşı, iki gün içinde Ankara Sulh Ceza Hâkimliği nezdinde itiraz edebilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Düzeltme ve cevap hakkı mevcut değildir.
Asliye Ceza Mahkemesi'nden erişimin engellenmesi istenebilir.
İnternet ortamında yapılan yayınlarda kişilik haklarının ihlali, 5187 sayılı Basın Kanunu'nda düzenlenmiştir.

İnternet ortamında yapılan yayınlarda düzeltme ve cevap hakkına ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I ve III

Açıklama:

İnternet ortamında yapılan yayınlarda gündeme gelebilecek hak ihlalleri esasen 5651 sayılı İnternet Ortamından Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla
İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun'da düzenlenmiştir. İlgili kanunda 2014 yılında yapılan değişiklik ile düzeltme ve cevap hakkı kaldırılmıştır. Erişimin engellenmesi ise sulh ceza hakimliğinden talep edilebilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

İnternet ortamında yapılan yayınlar sebebiyle gerçekleşen hak ihlallerine karşı başvurulabilecek bir yol olan erişimin engellenmesi talebi hangi mahkemeye yapılır?

Asliye Hukuk Mahkemesi

Asliye Ceza Mahkemesi

Sulh Ceza Hakimliği

Sulh Hukuk Mahkemesi

Ağır Ceza Mahkemesi

Açıklama:

Erişimin engellenmesi, sulh ceza hakimliğinden talep edilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Düzeltme ve cevap metni, aşağıdaki ibarelerden hangisi ile ifade edilir?

Tertip

Tenkis

Tenzih

Tekzip

Tiraj

Açıklama:

Tekzip, düzeltme ve cevap metni anlamında gelen bir terimdir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Düzeltme ve Cevap Hakkının Kullanılması aşağıdaki Kanunlardan hangisinde bir hak olarak tanınmıştır?

Medeni Kanun

Borçlar Kanunu

Anayasa

İdari Yargılama Usulü Kanunu

Ticaret Kanunu

Açıklama:

Düzeltme ve Cevap Hakkı, 1982 Anayasası’nın ikinci bölümünde Kişinin Hakları
ve Ödevleri başlığı altında düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi düzelme ve cevap hakkının kişilere sağladığı faydalardan biri değildir?

Silahlarda eşitliği sağlama

Kamuoyuna sesini duyurma

Olumsuz izlenimleri giderme

Halkın doğruyu öğrenmesi

Ekonomik kazanç sağlama

Açıklama:

Basın kuruluşları karşısında kişi ve kuruluşlara tanınan bir savunma aracı biçiminde beliren düzeltme ve cevap hakkı, silahlarda eşitliği sağlayıcı bir özelliğe
sahiptir. Kişilere, kendileri ile ilgili yayınlar dolayısıyla, aynı yoldan kamuoyuna
sesini duyurma, halkın doğruyu öğrenme ve olumsuz izlenimleri giderme imkânı
sağlamaya yönelik bir haktır. (Çiftçi, 1991:95; Erman ve Özek, 1964:86-vd.).

Doğru Cevap: E

Soru 22

Düzeltme ve cevap yayımlanmazsa, hakim, kendisine yapılan başvurudan itibaren kaç gün içerisinde bu konudaki kararını vermelidir?

Açıklama:

Düzeltme ve cevap yayımlanmazsa, yayımlanmasının gerekip gerekmediğine hâkim tarafından ilgilinin müracaat tarihinden itibaren en geç yedi gün
içerisinde karar verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerleilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde yayınlanacak düzeltme ve cevap yazısına ilişkin ifadelerden hangisi yanlıştır?

Hiçbir düzeltme ve ekleme yapılmaksızın yayınlanır

İlk sayfada yayınlanır.

Aynı puntolarla yayınlanır

Düzeltme ve cevap yazısını sorumlu müdür yayımlamak zorundadır

Günlük süreli yayınlarda, yazının alındığı tarihten itibaren üç gün içinde cevap ve düzeltme yazısı yayınlanmalıdır.

Açıklama:

Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlâl edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde, bundan zarar gören kişinin yayım tarihinden itibaren iki ay içinde göndereceği suç unsuru içermeyen, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmayan düzeltme ve cevap yazısını; sorumlu müdür hiçbir düzeltme ve ekleme yapmaksızın, günlük süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren en geç üç gün içinde, diğer süreli yayınlarda yazıyı aldığı tarihten itibaren üç günden sonraki ilk nüshada, ilgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Düzeltme ve cevap yazısı ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Düzeltme ve cevap yazısı, cevaba konu olan yazı ile ilgili olmalıdır.

Düzeltme ve cevap yazısı, ilgili yazıdan uzun olmalıdır.

Düzeltme ve cevap yazısı suç unsuru taşımamalı, hakaret içermemelidir.

Düzeltme ve cevap yazısında cevaba ya da düzeltmeye konu olan eser belirtilmelidir.

Düzeltme ve cevap yazısı zarar gören kişi tarafından ya da vekili aracılığıyla
gönderilmelidir.

Açıklama:

Düzeltme ve cevap yazısı, ilgili yazıdan uzun olmamalıdır. Düzeltme ve cevaba neden olan eserin yirmi satırdan az yazı, resim veya karikatür olması
hâllerinde düzeltme ve cevap otuz satırı geçemez.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Basın Kanunu'na göre, geçerli olabilmesi için düzeltme ve cevap yazısının kime gönderilmiş olması gerekir?

Sorumlu müdüre

Medya kuruluşu sahibine

Haberin muhabirine

Medya kuruluşunun vekiline

Fikri ve sınai haklar mahkemesine

Açıklama:

Düzeltme ve cevap metninin süreli yayının sorumlu müdürüne mutlaka gönderilmesi gerekmektedir. Uygulamada sorumlu müdüre ulaştığının kanıtlanabilmesi açısından düzeltme ve cevap yazısı noter aracılığıyla gönderilmektedir. Düzeltme ve cevap metninin sorumlu müdür adına süreli yayının idare merkezi adresine gönderilmesi zorunludur. Bu şekilde örneğin bir gazetedeki haberin muhabirine, köşe yazarının kendisine ya da herhangi bir yazı işleri müdürüne ya da süreli yayının başka bir sorumlusuna gönderilen düzeltme ve cevap yazıları Basın Kanunu çerçevesinde geçerli sayılmayacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Düzeltme ve cevap hakkına sahip olan kişinin ölmesi halinde bu hak, mirasçılarından biri tarafından kullanılabilir. Bu durumda düzeltme ve cevap hakkının kullanılacağı iki aylık süreye ek olarak ne kadar süre eklenir?

7 gün

10 gün

15 gün

1 ay

2 ay

Açıklama:

Düzeltme ve cevap hakkına sahip olan kişinin ölmesi halinde bu hak, mirasçılarından biri tarafından kullanılabilir. Bu durumda iki aylık bu süreye bir
ay ilave edilir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Basın Kanunu'na göre, tekzip metninin süresi içinde yayınlanmaması halinde cevap ve düzeltme talep eden kişi nereye başvurabilir?

Sulh hukuk yargıcına

Sulh ceza yargıcına

Asliye hukuk yargıcına

Asliye ceza yargıcına

Fikri ve sinai haklar ceza yargıcına

Açıklama:

Tekzip metninin yayınlanmaması halinde cevap ve düzeltme talep eden kişi
haberle ilgili tüm evraklarıyla tekzip metninin yayınlanması veya yasada
gösterilen usule göre yayınlanması için bulunduğu yer Sulh Ceza Yargıcına başvurur.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Sulh Ceza Yargıcı tekzip metninin yayınlanmasına karar verirse, bu karar sorumlu
müdüre tebliğ edilir. Sorumlu müdür bu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içinde, nereye itiraz edebilir?

3 gün içinde sulh ceza yargıcına

3 gün içinde asliye hukuk yargıcına

7 gün içinde asliye ceza yargıcına

7 gün içinde sulh hukuk yargıcına

15 gün içinde sulh ceza yargıcına

Açıklama:

Sulh Ceza Yargıcı tekzip metninin yayınlanmasına karar verirse, bu karar sorumlu
müdüre tebliğ edilir. Sorumlu Müdür de bu karara karşı tebliğ tarihinden itibaren
yedi gün içinde (acele itiraz) Yetkili Makama (Asliye Ceza yargıcına) itiraz edebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

1998

2008

2010

2011

2015

Açıklama:

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun, 3984 sayılı eski Radyo ve Televizyonların Kuruluşu ve Yayınları Hakkındaki kanunu yürürlükten kaldırmıştır. 6112 sayılı yeni kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi’nden 15 Şubat 2011 tarihinde kabul edilmiş ve 3 Mart 2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerin hangisi medyada düzeltme ve cevap hakkıyla ilgili yanlıştır?

Düzeltme ve cevap hakkı, gerçekleşen yayının sorumlu müdürüne yolladıkları cevapların aynıyla yayımlaması olanağıdır.

Haber alma özgürlüğünün kötüye kullanımı bağlamında oluşan yanlışı ya
da gerçeğe aykırı ve kişilik haklarına yönelik haberin en kısa zamanda düzeltilmesidir

Yanlışın veya gerçeğe aykırılığın etkilerinin azaltılması amacını ve gereksinimini karşılayan bir hak ve özgürlüktür

Kişilere, kendileri ile ilgili yayınlar dolayısıyla, aynı yoldan kamuoyuna sesini duyurma, halkın doğruyu öğrenme ve olumsuz izlenimleri giderme imkânı sağlamaya yönelik bir haktır.

Düzeltme ve cevap hakkının basın özgürlüğünü sınırlayan bir hak olması, onun
sınırsızlığı anlamına da gelir

Açıklama:

Düzeltme ve cevap hakkının basın özgürlüğünü sınırlayan bir hak olması, onun
sınırsızlığı anlamına da gelmez.Çünkü hakkın sınırsızlığı onun kötüye kullanılmasını
doğurur. Burada kurulacak denge ise, basın özgürlüğünün ve basın mensuplarının
haber verme ve eleştiri haklarının özüne dokunmayacak ve aynı zamanda hak
sahibinin çıkarlarını koruyacak şekilde olmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerin hangisi süreli yayınlarda düzeltme ve cevap hakkının kullanılması prosedürüne dahil değildir?

Sorumlu müdür hiçbir ekleme veya düzeltme yapmaz

Günlük süreli yayınlarda cevap yazısı alındıktan sonra en geç üç gün içinde yayınlanır

3 günden fazla süreli yayınlarda yazı alındıktan sonraki ilk nüshada yayınlanır

İlgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda yayınlanır

Cevap yazısı ilgili yazıdan daha büyük puntolarla yazılır

Açıklama:

İlgili yayının yer aldığı sayfa ve sütunlarda, aynı puntolarla ve aynı şekilde yayımlamak zorundadır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerin hangisi cevap ve düzeltme yazısının biçim ve içeriklerinin düzenlenmesiyle ilgili yanlıştır?

Düzeltme ve cevap yazısı, cevaba konu olan yazı ile ilgili olmalıdır.

Düzeltme ve cevap yazısı suç unsuru taşımamalı, hakaret içermemelidir.

Cevaba ya da düzeltmeye konu olan eser belirtilmelidir. Bir başka ifade ile düzeltme ve cevap hakkını doğuran yazı, haber, karikatür, fotoğraf belirtilmelidir

Cevap yazısı, ilgili konudan daha uzun ve açıklayıcı olmalıdır.

Düzeltme ve cevap yazısı zarar gören kişi tarafından ya da vekili aracılığıyla
gönderilmelidir

Açıklama:

Düzeltme ve cevap yazısı, ilgili yazıdan uzun olmamalıdır. Düzeltme ve cevaba
neden olan eserin yirmi satırdan az yazı, resim veya karikatür olması hâllerinde düzeltme ve cevap otuz satırı geçemez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Süreli yayınlarda kişilerin şeref ve haysiyetini ihlal edici veya kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması halinde bundan zarar gören kişinin ne kadar sürede cevap vermesi gerekir?

1 ay içinde

2 ay içinde

1 hafta içinde

On iş günü içinde

1 yıl içinde

Açıklama:

Bu kişinin 2 ay içinde cevap verme hakkı vardır. Ancak kişinin ölmesi durumunda bu hak, mirasçılarından biri tarafından kullanılabilir ve ek 1 ay süre daha verilir. yani 3 ay içinde cevap verme hakkı olur. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdakilerin hangisi tekzip zamanında ve doğru bir şekilde yayınlanmazsa yapılması gereken işlemdir?

Sulh Ceza Yargıcına başvurulur

Aile Mahkemesine başvurulur

Polise şikayet edilir

İlgili yayına tekrar dilekçe yazılır

Sorumlu müdürle anlaşma sağlanır

Açıklama:

Tekzip zamanında ve doğru bir şekilde yayınlanmazsa Sulh Ceza Yargıcına başvuruda bulunulur. Sulh Ceza Yargıcı tekzip metninin yayınlanıp yayınlanmayacağını veya
usulüne uygun olarak yeniden yayınlanmasını üç gün içinde duruşma yapmaksızın karara bağlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerin hangisi Radyo ve televizyon yayınları için kişinin düzeltme ve cevap hakkının kullanılma süresini belirtir?

1 ay

1 hafta

6 ay

60 gün

15 gün

Açıklama:

Radyo ve televizyon yayınları için cevap hakkı 60 gün süreyle geçerlidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdaki sürelerin hangisi Trt yayınları için verilen cevap hakkını ve yayınlanma süresini sırasıyla gösterir?

7 gün- 3 gün

1 ay- 10 gün

10 gün- 3 gün

2 hafta- 2 gün

3 ay- 1 hafta

Açıklama:

Yayın tarihinden başlayarak yedi gün içinde TRT Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi
gerekmektedir. Düzeltme ve cevap metninin Genel Müdürlükçe alınmasından
başlayarak üç gün içinde yayımlanması gerekmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

İnternet ortamından yapılan yayınların düzenlenmesi ve bu yayınlar yoluyla işlenen suçlarla mücadele edilmesi hakkında kanun'un 9. maddesindeki değişiklik/ler aşağıdakilerin hangisidir?
I. Cevap hakkı verilmemiştir
II. Cevap hakkı bir canlı yayınla değiştirilmiştir
III. "İçeriğin yayından çıkarılması ve cevap hakkı" başlığı "içeriğin yayından kaldırılması ve erişimin engellenmesi" olarak değiştirilmiştir

Yalnız I

Yalnız III

I-II

I-II-III

I-III

Açıklama:

İnternet Ortamından Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla işlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’un 9. Maddesi’nde içeriğin yayından çıkarılması ve cevap hakkı düzenlenmişti. Ancak bu maddenin başlığı “içeriğin yayından çıkarılması ve cevap hakkı” iken 19 Şubat 2014 tarihli 28918 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 6518 sayılı Kanunun 93üncü maddesiyle içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi olarak değiştirilmiştir. Yeni düzenleme ile düzeltme ve cevap hakkı kaldırılmış olup bunun yerine şartları oluşmuşsa erişimin engellenmesi mümkün olacaktır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi kişilerin medyada düzeltme ve cevap hakkını kullanıp cevabın yayınlanmaması halinde başvuru yaptıkları yerlerin aynı olduğunu gösterir?

Gazete-Özel Radyo

Özel Radyo-Özel Televizyon

Trt radyoları- Özel Radyolar

Trt televizyonları- özel televizyonlar

Dergi- Özel televizyon

Açıklama:

Özel radyo ve televizyonlara gönderilen cevabın yayınlanmaması durumunda Asliye Ceza Mahkemesine başvurulur. Gazete ve dergilerde Sulh Ceza Mahkemesine başvurulur. Trt radyo ve trt televizyonlarında ise Ankara Sulh Ceza Mahkemesine başvurlur. Yani doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri en geç ne kadar süre içinde cevap verildiğine dair süre aşağıdakilerin hangisidir?

1 saat

6 saat

12 saat

18 saat

24 saat

Açıklama:

İçerik ve/veya yer sağlayıcısı tarafından en geç 24 saat içinde bu kişilerin taleplerine cevap verilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Düzeltme ve cevap hakkı ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

düzeltme ve cevap hakkı birçok devletin anayasasında düzenlenmiştir.

gerçekleşen yayının sorumlu müdürüne yolladıkları cevapların aynıyla yayımlaması olanağıdır.

gerçeğe aykırı ve kişilik haklarına yönelik haberin en kısa sürede düzeltilmesine yönelik bir haktır.

Kişilere, kendileri ile ilgili yayınlar dolayısıyla, aynı yoldan kamuoyuna sesini duyurma, halkın doğruyu öğrenme ve olumsuz izlenimleri giderme imkânı sağlamaya yönelik bir haktır.

Anayasal bir hak değildir.

Açıklama:

Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

"Düzeltme ve cevap hakkının basın özgürlüğünü sınırlayan bir hak olması, onun
sınırsızlığı anlamına da gelmez" ifadesi ile aşağıdaki verilenlerden hangisi örtüşür?

Hakkın sınırsızlığı onun kötüye kullanılmasını doğurur.

Basın özgürlüğü diye bir şey yoktur.

Basın içerikleri sansürlenmelidir.

Basın organları denetlenemez.

Basın özgürlüğü yasalarca korumaya alınmıştır.

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Düzeltme ve cevap hakki hangi tarihli anayasada düzenlenmiştir?

1982

2008

1924

1962

2014

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Düzeltme ve cevap hakkı hangi tarihli Anayasanın hangi bölümünde düzenlenmiştir?

1982 Anayasası, kişinin hak ve ödevleri bölümünde

1924 Anayasası, basın ve yayın özgürlüğü bölümünde

1924 Anayasası, kişinin hak ve ödevleri bölümünde

5187 Sayılı Kanunun 14. maddesinde

Süreli yayınlar haricinde böyle bir hak yoktur.

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Düzeltme ve cevap hakkının kullanılması için gerekli 60 günlük başvuru süresinin yer aldığı kanunun sayısı hangi seçenekte doğru verilmiştir?

6112

6518

6120

5651

2954

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Düzeltme ve cevap hakkı, cevaba konu olan eserin yayımlandığı tarihten itibaren en geç hangi süre içinde kullanılması için talepte bulunulmalıdır?

Üç gün

15 gün

1 ay

45 gün

2 ay

Açıklama:

5187 Sayılı Basın Kanunu’na göre düzeltme ve cevap hakkı sahibi yukarıda belirtilen koşullara uygun hazırlayacağı düzeltme ve cevap metnini, cevaba konu olan eserin yayımlandığı tarihten itibaren en geç iki ay içerisinde bu hakkını kullanmak üzere ilgili süreli yayının sorumlu müdürüne göndermelidir. Kanun’da öngörülen iki aylık süre, hak düşürücü süredir

Doğru Cevap: E

Soru 46

I. Haber ajansı yayını
II. Gazete
III. Dergi
IV. Kitap
V. Bülten
Gerçeğe aykırı bir yayın olması nedeniyle yukarıda yer alan yayınların hangisi için düzeltme ve cevap hakkı kullanılamaz?

Yalnız IV

I-II-III

I-II-IV

I-III-V

Hiçbiri

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

I. Eser sahibi
II. Yayın sahibi
III. Sorumlu müdür
IV. Genel yayın yönetmeni
V. Editör
Süreli yayınlarda düzeltme ve cevap metni yukarıda yer alan kişilerden hangilerine gönderilmez?

Yalnız III

I-II-III ve IV

Yalnız V

I-II-IV ve V

Hiçbiri

Açıklama:

Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Düzeltme ve Cevap Hakkının Kullanılmasını Usulüne Yönelik Düzenlemeler hangi kanuna göre uygulanır?

5187 Sayılı Basın Kanunu’na göre

Anayasanın 32. maddesine göre

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanuna göre

703 sayılı KHK'nın 95. maddesine göre

2954 sayılı kanunun 27. maddesine göre

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Düzeltme ve cevap yazısının günlük süreli yayınlarda yazının alındığı tarihten itibaren en geç kaç gün içinde yayımlanması gerekir?

Açıklama:

Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Gerçekleşen yayının sorumlu müdürüne yolladıkları cevapların aynıyla yayımlaması olanağı aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Düzeltme ve cevap hakkı

İyileştirme kanunu

Ceza hukuku

İfade özgürlüğü

Toparlayıcılık

Açıklama:

Bir tanıma göre düzeltme ve cevap hakkı, “gerçekleşen yayının sorumlu müdürüne
yolladıkları cevapların aynıyla yayımlaması olanağını” ifade etmektedir. (Coşkun,
2002:25).

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi düzeltme ve cevap hakkının nedenleri arasındadır?

Kişilerin mal varlığının açıklanması

Kişilerin özel hayatlarının olduğu gibi aktarılması

Kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması

Kişilerin evlilik ve boşanma süreçleri hakkındaki açıklamalar

Kişilerin doğum ve ölüm gibi özel durumlarının açıklanması

Açıklama:

Kanun koyucu, süreli yayının, “kişilerle ilgili gerçeğe aykırı yayım yapılması” durumunu da düzeltme ve cevap hakkının nedeni saymıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Düzeltme ve cevap metni olarak kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Tenkit

Tekzip

Teskin

Uyarı

Uygulanabilirlik

Açıklama:

Tekzip: Düzeltme ve cevap metni olarak kullanılan terim; tekzip etmek karşılığı olarak yalanlamak, doğru olmadığını açıklamak anlamındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Gerçek ve tüzel kişiler, kendileri hakkında şeref ve haysiyetlerini ihlâl edici veya gerçeğe aykırı yayın yapılması hâlinde, yayın tarihinden itibaren kaç gün içinde düzeltme ve cevap yazısını ilgili medya hizmet sağlayıcısına gönderir?

Bir hafta

90 gün

15 gün

60 gün

30 gün

Açıklama:

Gerçek ve tüzel kişiler, kendileri hakkında şeref ve haysiyetlerini ihlâl edici veya gerçeğe aykırı yayın yapılması hâlinde, yayın tarihinden itibaren altmış gün içinde, üçüncü kişilerin hukuken korunan menfaatlerine aykırı olmamak ve suç unsuru içermemek kaydıyla, düzeltme ve cevap yazısını ilgili medya hizmet sağlayıcıya gönderir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

5651 sayılı Kanun aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

Teknoloji ve Basın Yayın Kanunu

Basın Kanunu

İnternet Ortamından Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla işlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun

Radyo ve Televizyonların Kuruluşu ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun

Türkiye Radyo ve Televizyon Kanunu

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 55

İnternet ortamında yapılan yayın içeriği nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiğini iddia eden kişilerin talepleri, içerik ve/veya yer sağlayıcısı tarafından en geç ne kadar sürede cevaplanır?

36 saat

48 saat

12 saat

72 saat

24 saat

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 56

Gazete, dergi gibi süreli yayınlarda düzeltme ve cevap hakkı için ilk başvurulacak merci kimdir?

Medya sorumlusu

Yazıişleri müdürü

Basımda çalışan kişiler

Sorumlu müdür

İlgili yazıyı yazan kişi

Açıklama:

Düzeltme ve Cevaba Konu Yayının Yapıldığı Ortam
Gazete, dergi gibi süreli yayınlar
İlk Başvurulacak Merci ve Süresi
Yayın tarihinden itibaren 2 ay içerisinde sorumlu müdüre ulaştırılır.
Yayınlanmaması Halinde Başvurulacak ilk Merci
Sulh Ceza Mahkemesi

Doğru Cevap: D

Soru 57

6112 Sayılı Kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Basın İlân Kurumu Teşkiline Dair Kanun

Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun

Yayın ve Düzeltme ile İlgili Kanun

Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun

Basın Kanunu

Açıklama:

6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun, 3984 sayılı eski Radyo ve Televizyonların Kuruluşu ve Yayınları Hakkındaki kanunu yürürlükten kaldırmıştır. 6112 sayılı yeni kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi’ nden 15 Şubat 2011 tarihinde kabul edilmiş ve 3 Mart 2011 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

"Düzeltme ve cevap hakkı, ancak kişilerin haysiyet ve şereflerine dokunulması veya kendileriyle ilgili gerçeğe aykırı yayınlar yapılması hallerinde tanınır ve kanunla düzenlenir" ifadesi Anayasa' nın kaçıncı maddesinde yer alır?

23. maddesi

32. maddesi

53. maddesi

96. maddesi

42. maddesi

Açıklama:

Düzeltme ve Cevap Hakkı, 1982 Anayasası’nın ikinci bölümünde Kişinin Hakları ve Ödevleri başlığı altında düzenlenmiştir. Anayasanın 32 inci Maddesi’nde “Düzeltme” ve “Düzeltme ve cevap hakkı, ancak kişilerin haysiyet ve şereflerine dokunulması veya kendileriyle ilgili gerçeğe aykırı yayınlar yapılması hallerinde tanınır ve kanunla düzenlenir

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi düzeltme ya da cevap yazısının taşıması gereken unsurlardan biri değildir?

Düzeltme ve cevap yazısı, ilgili yazıdan uzun olmalıdır.

Düzeltme ve cevap yazısı, cevaba konu olan yazı ile ilgili olmalıdır.

Düzeltme ve cevap yazısı suç unsuru taşımamalı, hakaret içermemelidir.

Düzeltme ve cevap yazısı zarar gören kişi tarafından ya da vekili aracılığıyla gönderilmelidir.

Düzeltme ve cevap hakkını doğuran yazı, haber, karikatür, fotoğraf belirtilmelidir.

Açıklama:

Bu açıklamalar ışığında düzeltme ve cevap yazısının şu unsurları taşıması gerektiği söylenebilir: • Düzeltme ve cevap yazısı, cevaba konu olan yazı ile ilgili olmalıdır. • Düzeltme ve cevap yazısı suç unsuru taşımamalı, hakaret içermemelidir. • Düzeltme ve cevap yazısı üçüncü kişilerin, dolayısıyla düzeltme ve cevap metnine konu olan yayından zarar gören ve yayının sorumluları dışındaki kişilerin haklarına bir saldırı niteliği taşımaması gerekir. Başka bir deyişle düzeltme ve cevap metni, başka kişilere düzeltme ve cevap hakkı doğurmayacak nitelikte olmalıdır. • Düzeltme ve cevap yazısında cevaba ya da düzeltmeye konu olan eser belirtilmelidir. Bir başka ifade ile düzeltme ve cevap hakkını doğuran yazı, haber, karikatür, fotoğraf belirtilmelidir. • Düzeltme ve cevap yazısı, ilgili yazıdan uzun olmamalıdır. Düzeltme ve cevaba neden olan eserin yirmi satırdan az yazı, resim veya karikatür olması hâllerinde düzeltme ve cevap otuz satırı geçemez. • Düzeltme ve cevap yazısı zarar gören kişi tarafından ya da vekili aracılığıyla gönderilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Kitle iletişim araçları ile düzeltme hakkı kural olarak aşağıdaki araçlardan hangisi ile kullanılamaz?

Sosyal medya

Yazılı basın

Görsel basın

Radyo

İnternet araçlar

Açıklama:

Kitle iletişim araçları ile düzeltme hakkı kural olarak sosyal medya üzerinden kullanılamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Düzeltme ve cevap hakkı aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?

Kişilik haklarının zedelenmesi

İşçi haklarının zedelenmesi

Parasal hakların zedelenmesi

Döküm haklarının zedelenmesi

Sosyal hakların zedelenmesi

Açıklama:

Basın özgürlüğünden doğan hakları kullanan kişinin, bu hakkı kullanırken başka birinin menfaatlerini zedeleyici, gerçeğe aykırı yayında bulunması durumunda, aynı düşünce açıklama aracından, habere konu olan kişinin de yararlanması ona da aynı konuda görüşlerini açıklama olanağının tanınması, basın özgürlüğünün bir unsuru olarak değerlendirilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 62

Kitle iletiŞim araçlarıyla yapılan yayınlar nedeniyle resmî makam ve mercilere, gerçek kişilere özel ve kamu tüzel kişilerine, adli yargılamanın çok ağır işleyişi nedeniyle güvence oluşturan kavrama ne ad verilir?

Düzeltme ve cevap hakkı

Özür hakkı

Beyan hakkı

Kusur hakkı

Açıklama hakkı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 63

Düzeltme ve cevap hakkı ile ilgili hangisi doğrudur?

Silahların eşitliği ilkesinin bir sonucudur

Basın özgürlüğü nedeniyle vazgeçilmezdir.

İddia eden her zaman iddiasını ispatla mükelleftir

Aksi ispat edilene kadar her bilgi doğrudur

Her bilgi her zaman önem arz eder.

Açıklama:

Düzeltme ve cevap hakkı silahların eşitliği ilkesinin sonucudur

Doğru Cevap: A

Soru 64

Düzeltme ve cevap hakkı anayasanın hangi bölümünde düzenlenmiştir?

Kişinin hakları ve ödevleri

Çalışma hakkı

Aile ve sosyal güvenlik hakkı

Seçme ve seçilme hakkı

Yargı ve güvenlik hakkı

Açıklama:

Düzeltme ve cevap hakkı anayasanın kişilik hakkı ve ödevleri bölümünde düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Bir haber için düzeltme ve cevap hakkı gerekip gerekmediğine hakim tarafından ilgilinin müracaat tarihinden itibaren en geç kaç gün içinde karar verilir?

Açıklama:

Bir haber için düzeltme ve cevap hakkı gerekip gerekmediği hakim tarafından 7 gün içinde karar verilir

Doğru Cevap: A

Soru 66

Düzeltme ve cevap yazısı ile ilgili olarak hangisi yanlıştır?

Düzeltme metnine konu olan yayından zarar gören ve yayının sorumluları dışındaki kişilerin haklarına bir saldırı niteliği taşıyıp taşımaması önemli değildir.

Düzeltme ve cevap yazısı zarar gören kişi tarafından ya da vekili aracılığıyla gönderilmelidir.

Düzeltme ve cevap yazısı suç unsuru taşımamalı, hakaret içermemelidir.

Düzeltme ve cevap yazısında cevaba ya da düzeltmeye konu olan eser belirtilmelidir.

Düzeltme ve cevap yazısı, cevaba konu olan yazı ile ilgili olmalıdır

Açıklama:

Düzeltme metnine konu olan yayından zarar gören ve yayının sorumluları dışındaki kişilerin haklarına bir saldırı niteliği taşımamalıdır

Doğru Cevap: A

Soru 67

Tekzip metni yayınlanmaz ise hangi mahkemeden karar istenir?

Sulh ceza mahkemesi

Sulh hukuk mahkemesi

Asliye ceza mahkemesi

Asliye hukuk mahkemesi

Basın mahkemesi

Açıklama:

Sulh ceza mahkemeleri tekzip metni düzenlemelerini yayınlar.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Sulh Ceza Yargıcı tekzip metninin yayınlanmasına karar verirse, bu karar sorumlu
müdüre tebliğ edilir. Sulh ceza mahkemesi kararına karşı sorumlu müdür, kaç gün içinde itiraz edebilir?

Açıklama:

Sorumlu müdür 7 güç içinde itiraz eder.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

"Geniş ifadesiyle medyada çalışanların, daha dar anlamda ise gazetecilerin, yasal zorunluluklar, yaptırımlar ve çevreden gelen tepki, öneri ve görüşlerin dışında kendi kendilerini denetlemesi ........... olarak adlandırılmaktadır."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Özdeğerlendirme

Özdenetim

Teftiş

Denetim

Değerlendirme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 2

"Basında özdenetimin olması, basın faaliyetleri sırasında ortaya çıkabilecek sorunların hukuki yollardan çok basının kendi kendine çözüm üretmesi anlamına gelmektedir."
Aşağıdakilerden hangisi basında özdenetimin sağlanması konusunda görülen uygulamalardan biri değildir?

Mesleki örgütlerin ve yayın organlarının ilke ve kuralları

Okur temsilciliği

Basın konseyleri

Sınır ötesi medya organizasyonları

Fikir önderlerinin görüşleri

Açıklama:

Basında özdenetimin olması, basın faaliyetleri sırasında ortaya çıkabilecek sorunların hukuki yollardan çok basının kendi kendine çözüm üretmesi anlamına gelmektedir. Böylece basın özgürlüğünün kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi yanında basına dışarıdan gelebilecek müdahaleler de engellenmiş olmaktadır. Basında özdenetimin sağlanması konusunda görülen uygulamalar şunlardır:
a) Mesleki örgütlerin ve yayın organlarının ilke ve kuralları
b) Yasal kuruluşlar
c) Gönüllü kuruluşlar
d) Okur temsilciliği
e) Basın konseyleri
f) Dünya Basın Konseyleri Birliği
g) Sınır ötesi medya organizasyonları
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Basın Şeref Divanı, Türk Basın tarihinde ilk özdenetim kuruluşu olarak kaç yılında kurulmuştur?

1928

1972

1960

1946

1950

Açıklama:

1960 yılında kabul edilen Basın Ahlak Yasası’nın uygulanması için gerek duyulan Basın Şeref Divanı, yasaya aykırı tutum ve davranışları inceleyerek uygunsuzlukları kamuoyuna bildirmekteydi. 10 maddelik Ahlak Yasası, yasaklayıcı maddeler içerirken, bir taraftan da basın mensuplarının uymaları gereken kurallar içermekteydi. Basın Şeref Divanı, Türkiye’de gazetecilerin bir araya gelerek oluşturdukları ilk özdenetim kuruluşudur. Başlangıcının birinci yılında başarılı olan Divan, sonraki yıllarda başarılı olamayarak kapandı. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

".........., medya kuruluşlarının haber yapma sürecinde ortaya çıkan eksiklerini, yanlışlarını, yanlılıklarını, deneyimli ve tarafsız bir gazetecinin düzeltmesidir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Denetmenlik

Ombudsmanklık

İzleyici temsilciliği

Müfettişlik

Okur temsilciliği

Açıklama:

Ombudsman, vatandaş koruyucusu, aracı kişi, arabulucu, temsilci, halkın temsilcisi ya da koruyucusu anlamına gelen İsveççe bir sözcüktür. Ombudsmanın görevi çalıştığı gazetede çıkan haberlerde olabilecek sorunları ve hataları düzeltmektir.
İlk olarak İsveç’te uygulanmaya başlanan ombudsmanlık, medya kuruluşlarının haber yapma ve yayma sürecinde ortaya çıkan eksiklerinin, yanlışlarının, yanlılıklarının deneyimli ve tarafsız bir gazeteci tarafından düzeltilmesi ve tatlıya bağlanması anlamına gelmektedir. Ombudsmanın basın çalışanlarınca dikkate alınması ve kararlarına uyulması için emekli ve deneyimli gazetecilere bu görev verilebilmektedir. Dünyada sadece basında değil, radyo ve televizyonlarda da ombudsmanlık uygulaması olan ülkeler bulunmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

"........, okuyucudan gelen şikâyet, dilek, istek ve önerileri dikkate alan; varsa okuyucunun sorununun çözümünü sağlayan deneyimli gazetecidir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Okur temsilcisi

Ombudsman

İzleyici temsilcisi

Müfettiş

Denetmen

Açıklama:

Bir başka ombudsman modeli olarak bilinen “okur temsilciği” ise okuyucu şikayetlerinin değerlendirilmesi olarak düşünülebilir. Okur temsilcisi ve ombudsman kavramı birbirinin yerine kullanılıyor olsa da kavram olarak birbirinden farklıdır. Okur temsilcisi, okuyucudan gelen şikayet, dilek, istek ve önerileri dikkate alan; varsa okuyucunun sorununun çözümünü sağlayan deneyimli gazetecidir. Okur temsilcisi, bir medya kuruluşunda çalışan gazetecinin, kurumu tarafından okur temsilcisi olarak atanması ve maaşını da çalıştığı gazete ya da kurumdan alması biçiminde çalışmaktadır. Türkiye’de yaygın olarak uygulanan okur temsilciliği modelinde, okuyucuların şikâyetlerinin çözüme kavuşturulması yanında gazetenin halkla ilişkilerinin de yapıldığı; böylelikle gazetecinin bağımsız davranabilme noktasında sorun yaşayabileceği belirtilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

"........., televizyon izleyicilerinin izledikleri programlarla ilgili şikayetlerini, görüş ve önerilerini dinleyen ve bunları kanal yönetimine ileten kişidir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Okur temsilcisi

Müfettiş

Denetmen

İzleyici temsilcisi

Ombudsman

Açıklama:

Televizyon yayınlarında özdenetimin sağlanabilmesi için Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ve Televizyon Yayıncıları Derneği, televizyon kanallarında izleyici temsilciliği uygulamasını başlatmıştır. 2006 yılı sonunda başlayan uygulama televizyon kanallarına herhangi bir zorunluluk getirmeden gönüllülük esasına göre başlamıştır. İzleyici temsilcisi, televizyon izleyicilerinin izledikleri programlarla ilgili şikâyetlerini, görüş ve önerilerini dinleyen ve bunları kanal yönetimine ileten kişidir. İzleyicilerin muhatap aldıkları izleyici temsilcisi, yayın planlama aşamasında da izleyicilerin önerilerini dikkate alarak yayın akışına katkı sağlayabilmektedir. Çalışmalarını her ayın sonunda kanal yönetimine raporlayan izleyici temsilcisi, yayın akışının olanakları içinde bu çalışmalarını kamuoyu ile paylaşmak durumundadır. İzleyiciler, izleyici temsilcisine ulaşmak için Radyo ve Televizyon Üst Kurulu web sitesinden ya da televizyon kanallarının web sitelerinden izleyici temsilcilerinin iletişim bilgilerine ulaşabilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Türk basın hayatında önemli özdenetim kurumlarından biri olan Türkiye Gazeteciler Cemiyeti kaç yılında kurulmuştur?

1960

1978

1926

1937

1946

Açıklama:

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Türk basın hayatında önemli özdenetim kurumlarından biridir. 1946 yılında kurulmuş olan cemiyetin ilk başkanlığını Sedat Simavi yapmıştır. Cemiyet amacını, web sitesinde şöyle duyurmaktadır: “Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin amacı gazete, dergi, radyo ve televizyon gibi yazılı, işitsel, görsel ve elektronik iletişim alanlarını kapsayan gazetecilik mesleğini; mesleğin geleneklerini, ahlak ilkelerini korumak; herkesin bilgi edinme, gerçekleri öğrenme hakkının bir aracı olan iletişim ve düşünce özgürlüğünü sağlamak, gazetecileri meslekleri içinde maddi ve manevi yönleriyle ilerletmek ve yüceltmek şeklinde özetlenebilir.” Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

"Haberin gerçeklere ve verilere dayandırılması gerekliliği bulunurken, yorum kişisel ya da kurumsal düşünce, inanç ve yargıları yansıtabilir. Haber ve yorum arasında belirgin bir çizgi oluşturulması ve böylelikle okurun da bu çizgiyi fark etmesi sağlanmalıdır."
Yukarıdaki ifade gazetecilik etik ve meslek ilkelerinden hangisi ile ilgilidir?

Özel hayata ve mahremiyete saygı

Cevap, yalanlama ve düzeltme hakkına saygı

Haber-yorum ayrımı

Gazeteciliğin bireysel menfaatler için kullanılmaması

Doğru haber ve bilgilendirme, gerçeğe saygı

Açıklama:

Haber-yorum ayrımı: Haberin gerçeklere ve verilere dayandırılması gerekliliği bulunurken, yorum kişisel ya da kurumsal düşünce, inanç ve yargıları yansıtabilir. Haber ve yorum arasında belirgin bir çizgi oluşturulması ve böylelikle okurun da bu çizgiyi fark etmesi sağlanmalıdır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

"Gazetecilerin haber yapmaları karşılığında yemek, seyahat, hediye gibi haberin doğruluğunu, yansızlığını etkileyebilecek davranışlar içine girmemesi gerekliliği vardır."
Yukarıdaki ifade gazetecilik etik ve meslek ilkelerinden hangisi ile ilgilidir?

Cevap, yalanlama ve düzeltme hakkına saygı

Eleştiri sınırlarını aşmama, hakaret ve iftira içermeme

Mesleki gizliliği korumak ve gözetmek

Gazeteciliğin bireysel menfaatler için kullanılmaması

Doğru haber ve bilgilendirme, gerçeğe saygı

Açıklama:

Gazeteciliğin bireysel menfaatler için kullanılmaması: Gazetecilerin haber yapmaları karşılığında yemek, seyahat, hediye gibi haberin doğruluğunu, yansızlığını etkileyebilecek davranışlar içine girmemesi gerekliliği vardır. Literatürde “çek defteri gazeteciliği” olarak tanımlanan para ya da herhangi bir çıkar karşılığı haber yapmak gazeteci kadar gazetenin de itibarını ve güvenilirliğini etkileyen bir durumdur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

"Açık kamu yararı olmadıkça ve olayla doğrudan ilgisi, bağlantısı bulunmadıkça, bir insanın davranışı veya işlediği suç, onun ırkına, milliyetine, dinine, cinsiyetine, cinsel eğilimine, hastalığına veya fiziksel, zihinsel özürlü olup olmamasına dayandırılmamalıdır. Kişinin bu özel durumu, alay, hakaret, önyargı konusu yapılmamalıdır."
Yukarıdaki ifade gazetecinin doğru davranış kurallarından hangisi ile ilgilidir?

Kimlik veya özel durum

Haber-Yorum

Yargı

Müessese Çıkarı

Özel hayat

Açıklama:

Kimlik veya özel durum: Açık kamu yararı olmadıkça ve olayla doğrudan ilgisi, bağlantısı bulunmadıkça, bir insanın davranışı veya işlediği suç, onun ırkına, milliyetine, dinine, cinsiyetine, cinsel eğilimine, hastalığına veya fiziksel, zihinsel özürlü olup olmamasına dayandırılmamalıdır. Kişinin bu özel durumu, alay, hakaret, önyargı konusu yapılmamalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Kitle iletişim araçlarından yararlanarak haber alma, eğlenme gibi farklı işlevleri deneyimleyen topluluklara ne isim verilmektedir?

İzlerkitle

İzleyici

Seyirci

Okuyucu

Dinleyici

Açıklama:

Kitle iletişim araçlarından yararlanarak haber alma, eğlenme gibi farklı işlevleri deneyimleyen topluluklara ise genel olarak izlerkitle adı verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi basında özdenetimin sağlanması konusunda görülen uygulamalardan biri değildir?

Yasal kuruluşlar

Gönüllü kuruluşlar

Okur temsilciliği

Hastaneler

Basın konseyleri

Açıklama:

Basında özdenetimin sağlanması konusunda görülen uygulamalar şunlardır
a) Mesleki örgütlerin ve yayın organlarının ilke ve kuralları
b) Yasal kuruluşlar
c) Gönüllü kuruluşlar
d) Okur temsilciliği
e) Basın konseyleri
f) Dünya Basın Konseyleri Birliği
g) Sınır ötesi medya organizasyonları

Doğru Cevap: D

Soru 13

Osmanlı Matbuat Cemiyeti kaç yılında kurulmuştur?

1903

1908

1917

1919

1922

Açıklama:

1917 yılında, gazeteciler arasında bir örgütlenmenin gerekliliğine inanılarak Osmanlı
Matbuat Cemiyeti ilk kongresini yaparak kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Türkiye Gazeteciler Sendikaları Federasyonu kaç yılında kurulmuştur?

1922

1937

1942

1958

1964

Açıklama:

Türkiye Gazeteciler Sendikaları Federasyonu 1958'de kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 15

1992 yılı verilerine göre Türkiye çapında gazetecilerin meslek örgütü olarak tanımlanabilecek kaç kuruluş bulunmaktadır?

Açıklama:

1992 yılı verilerine göre Türkiye çapında gazetecilerin meslek örgütü olarak tanımlanabilecek
78 ayrı dernek, cemiyet ve birliğin bulunduğu belirlenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Türkiye’de gazetecilerin bir araya gelerek oluşturdukları ilk özdenetim kuruluşu
aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti

Basın Şeref Divanı

Ankara Gazeteciler Cemiyeti

Çağdaş Gazeteciler Derneği

İstanbul Gazeteciler Sendikası

Açıklama:

Basın Şeref Divanı, Türkiye’de gazetecilerin bir araya gelerek oluşturdukları
ilk özdenetim kuruluşudur.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Medya kuruluşlarının
haber yapma ve yayma sürecinde ortaya çıkan eksiklerinin, yanlışlarının, yanlılıklarının
deneyimli ve tarafsız bir gazeteci tarafından düzeltilmesi ve tatlıya bağlanması
anlamına gelen uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Okur Temsilciliği

İzleyici Temsilciliği

Ombudsmanlık

Gazetecilik

Foto muhabirliği

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Basın Konseyi'nin temel görevlerinden biri değildir?

Şikâyetleri kabul etmek

Şikâyetleri her açıdan gözden geçirmek

Medya ve şikâyetçi arasında bir arabuluculuk yapmak

Etik ilkeleri ihlal eden medya kuruluşlarını belirlemek

Medya kuruluşlarını kapatmak

Açıklama:

Medya kuruluşlarını kapatmak Basın Konseyi'nin görevleri arasında değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Basın Konseyi Üyeler Kurulu kaç kişiden oluşmaktadır?

Açıklama:

Basın Konseyi Üyeler Kurulu, 3 yıllığına seçilen 40 kişiden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi dünyada kamu yayıncılığı alanında önemli bir işlevi bulunan İngiliz yayın kuruluşu BBC'nin rehber etik ilkelerinde yer alan maddelerden biri değildir?

Sansür

Doğruluk

Tarafsızlık

Adil olma

Mahremiyet

Açıklama:

BBC'nin rehber etik ilkelerinden biri sansür değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Medyada özdenetimin yerleşmesine ilişkin yapılacak uygulamaların gerek izlerkitleye gerekse medya çalışanlarına yönelik işlevsel etkilerini sıralamak gerekirse, aşağıdakilerden hangisinden söz edilemez?

İletişim araçlarının editöryel bağımsızlığının korunması

Devletin ya da kamunun iletişim araçlarına müdahalesinin önüne geçilmesi

Medyanın hem içerik hem de çalışma pratikleri açısından kalitesinin arttırılması

Medyanın izlerkitleye hesap verebilir olması ve izlerkitlenin medyaya erişebilmesi

Medyada yer alan reklamların dengeli bir şekilde arttırılması

Açıklama:

Medyada özdenetimin yerleşmesine ilişkin yapılacak uygulamaların gerek izlerkitleye gerekse medya çalışanlarına yönelik işlevsel etkileri vardır. Bu etkileri sıralamak gerekirse, iletişim araçlarının editöryel bağımsızlığının korunması; devletin ya da kamunun iletişim araçlarına müdahalesinin önüne geçilmesi; medyanın hem içerik hem de çalışma pratikleri açısından kalitesinin arttırılması; medyanın izlerkitleye hesap verebilir olması ve izlerkitlenin medyaya erişebilmesi belirtilebilir (AGİT, 2008: 12).

Doğru Cevap: E

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisinde belirtilen tarihte kabul edilen Basın Ahlak Yasası’nın uygulanması için gerek duyulan Basın Şeref Divanı, yasaya aykırı tutum ve davranışları inceleyerek uygunsuzlukları kamuoyuna bildirmiştir?

1930

1940

1950

1960

1970

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 23

Yaptırım içermeyen kuralların medya çalışanları üzerinde ne derece etkili olacağı tartışmalarına verilen yanıt olarak: “mesleki eğitim ve kültür düzeyi geliştikçe gazeteciler bu tür kurallara daha fazla ihtiyaç duymakta, onları yol gösterici olarak kabul etmektedir” ifadesi aşağıdakilerden hangi düşünüre aittir?

Z. Alemdar

N. Atabek

R. Bülbül

V. Demir

S. İrvan

Açıklama:

Gerek meslek örgütlerinin gerekse kurumların kendi belirlediği bu temel etik kuralların uygulanmasında gazetecilere yönelik herhangi bir yaptırım bulunmamaktadır. Yaptırım içermeyen bu kuralların medya çalışanları üzerinde ne derece etkili olacağı tartışmalarına verilen yanıt ise şöyle olabilir: “mesleki eğitim ve kültür düzeyi geliştikçe gazeteciler bu tür kurallara daha fazla ihtiyaç duymakta, onları yol gösterici olarak kabul etmektedir” (Alemdar, 1990: 25).

Doğru Cevap: A

Soru 24

İlk basın konseyinin aşağıdakilerden hangi tarihte İsveç’te kurulduğunu söylemek mümkündür?

1915

1916

1917

1918

1919

Açıklama:

İlk basın konseyinin 1916 yılında İsveç’te kurulduğu bilinmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

I. Olabildiğince doğru, tam ve açık haber sağlamak;
II. Haber ve yorumları iç içe yapmak;
III. Hataları düzeltmek;
IV. Fikirleri tekilci ve taraflı yansıtmak;
V. Kişilik haklarının ihlal edilmemesini sağlamak ve özel hayata saygı duymak.
Yukarıda belirtilen özelliklerden hangileri ombudsmanların izlerkitleye sağladıkları bazı avantajların yanında gazeteyi ve ortaya çıkan ürünü olumlu anlamda etkileyebildiği söylenebilir?

I, II ve III

II ve III

III ve IV

IV ve V

I, III ve V

Açıklama:

Ombudsmanlar bir açıdan izlerkitle ile gazete arasında iletişimi, anlaşmayı kolaylaştıran kişilerdir. Gazetenin kalite kontrolünü sağlayarak etik kural ve geleneklere uyma noktasında işlev görürler. İzlerkitleye sağladığı bazı avantajlar yanında gazeteyi ve ortaya çıkan ürünü olumlu anlamda aşağıdaki çerçevede etkileyebilir:
• Olabildiğince doğru, tam ve açık haber sağlamak;
• Haber ve yorum arasında açık bir ayrım yapmak;
• Hataları düzeltmek;
• Fikirlerin çoğulcu ve çeşitliliğini yansıtmak;
• Kişilik haklarının ihlal edilmemesini sağlamak ve özel hayata saygı duymak.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Okur temsilciliği ilk kez hangi gazetede 1922 yılında kurulan bir komite ile başlamıştır?

Wall Street Journal

Louisville Courrier-Journal

Asahi Shimbun

New York Times

Sun

Açıklama:

Okur temsilciliği ilk kez Tokyo’da yayımlanan Asahi Shimbun gazetesinde 1922 yılında kurulan bir komite ile başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. Medya ve şikâyetçi arasında bir arabuluculuk yapmak,
II. Devlet ve hükümet denetimine tabi olduğundan, gerekirse konseyin yaptırım gücünü kullanmak,
III. Alınan tüm kararların şeffaflığını ve yayınlanmasını teminat altına almak,
IV. Gazetecilik meslek standartlarını oluşturmak,
V. Basın özgürlüğünü savunmak,
Yukarıdakilerden hangisi bir basın konseyinin temel görevleri arasında yer almaz?

III

Açıklama:

Bir basın konseyinin temel görevleri aşağıdaki gibidir: (AGİT, 2008: 46)
• Şikâyetleri kabul etmek;
• Meslek ilkelerine göre şikayetin Konseyin görev alanı kapsamında olduğu konusunu onaylamak;
• Şikâyetleri her açıdan gözden geçirmek;
• Medya ve şikâyetçi arasında bir arabuluculuk yapmak;
• Şikâyete dayalı olarak kurallar ve düzenlemelerle adil şekilde karar vermek;
• Etik ilkeleri ihlal eden medya kuruluşlarını belirlemek;
• Alınan tüm kararların şeffaflığını ve yayınlanmasını teminat altına almak;
• Medya eğilimlerini incelemek ve yorumlamak ve meslek ilkelerinin gereklerine
rehberlik etmek;
• Meslek ilkelerinde değişikli önerisinde bulunmak; (eğer görevleri arasında bu varsa)
• Gazetecilik meslek standartlarını oluşturmak;
• Basın özgürlüğünü savunmak.
Basın Konseyi, gönüllü bir kuruluş olduğu için, devlet ve hükümet denetimine tabi değildir. Bu nedenle de konseyin yaptırım gücü sınırlı olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Türk basın hayatında önemli özdenetim kurumlarından biri olarak 1946 yılında kurulmuş olan Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin ilk başkanlığını kim yapmıştır?

Yavuz Baydar

İbrahim Altay

Faruk Bildirici

Sedat Simavi

Hüseyin Cahit Yalçın

Açıklama:

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Türk basın hayatında önemli özdenetim kurumlarından biridir. 1946 yılında kurulmuş olan cemiyetin ilk başkanlığını Sedat Simavi yapmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 29

• Büyük bir suç yahut yolsuzluk üstüne araştırma ve yayın.
• Toplumu kötü etkileyici bir tutumla ilgili araştırma ve yayın.
• Toplumun güvenliğinin veya sağlığının korunması.
• İlgili kişinin sözleri yahut eylemleri sonucu halkın yanılmasının, yanıltılmasının veya yanlış yapmasının engellenmesi.
Yukarıda sıralanan durumlar, gazetecinin doğru davranış kuralları arasında hangisi için söylenmiş olabilir?

Haber - Yorum

Haber - İlan (Reklam)

Sağlık

Müessese Çıkarı

Özel Hayat

Açıklama:

Özel hayat: Asıl olan kamu yararıdır. Özel hayatın gizliliğinin geçersiz sayılabileceği başlıca durumlar şöyle sıralanabilir:
a) Büyük bir suç yahut yolsuzluk üstüne araştırma ve yayın.
b) Toplumu kötü etkileyici bir tutumla ilgili araştırma ve yayın.
c) Toplumun güvenliğinin veya sağlığının korunması.
d) İlgili kişinin sözleri yahut eylemleri sonucu halkın yanılmasının, yanıltılmasının veya yanlış yapmasının engellenmesi.

Doğru Cevap: E

Soru 30

"Gazeteci, uzmanlık alanı ne olursa olsun öncelikle gazetecidir. Polis muhabiri, polis veya sözcüsü, spor muhabiri kulüp yöneticisi veya sözcüsü, herhangi bir partiden sorumlu muhabir onun üyesi veya sözcüsü gibi davranmamalı ve bu yönde, yayın yapmamalıdır." Gazetecinin doğru davranış kuralları arasında yer alan bu açıklamaya göre aşağıdakilerin hangisinden söz edilmektedir?

Özdeşleşme

Ambargo

Rekabet

Sağlık

Çocuk

Açıklama:

Özdeşleşme: Gazeteci, uzmanlık alanı ne olursa olsun öncelikle gazetecidir. Polis muhabiri, polis veya sözcüsü, spor muhabiri kulüp yöneticisi veya sözcüsü, herhangi bir partiden sorumlu muhabir onun üyesi veya sözcüsü gibi davranmamalı ve bu yönde, yayın yapmamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

...................., Geniş ifadesiyle medyada çalışanların, daha dar anlamda ise gazetecilerin, yasal zorunluluklar, yaptırımlar ve çevreden gelen tepki, öneri ve görüşlerin dışında kendi kendilerini kontrol etmesi olarak tamımlanabilir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi getirilmelidir?

Özdenetim

Özyaklaşım

Özbilinç

Gönüllülük

Basın sorumluluğu

Açıklama:

Özdenetim kavramı, haberin hazırlanmasından yayımına ya da herhangi bir iletişim içeriğinin okuyucu, izleyici ya da dinleyicilerle paylaşılmasına kadar olan süreçte, medya çalışanlarının bireysel özgeçmişlerinin, deneyimlerinin, eğitimlerinin etkilediği bir olgu olarak görülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Osmanlı Matbuat Cemiyeti, gazeteciler arasında bir örgütlenmenin gerekliliğine inanılarak ilk kongresini yaparak kurulmuştur. Aşağıdaki tarihlerden hangisi bu cemiyetin kuruluş tarihidir?

1908

1917

1919

1920

1921

Açıklama:

1917 yılında, gazeteciler arasında bir örgütlenmenin gerekliliğine inanılarak Osmanlı Matbuat Cemiyeti ilk kongresini yaparak kurulmuştur. Cemiyetin ilk başkanlığını Hüseyin Cahit Yalçın üstlenirken genel sekreterliğini ise Ahmet Emin Yalman yapmıştır. Dernek savaş yılları da dahil olmak üzere her yıl kongresini düzenleyerek mesleki konuları tartışmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Türk Basın tarihinde, ilk özdenetim kuruluşu olarak kurulan Basın Şeref Divanı'nın kuruluş tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

1939

1946

1952

1954

1960

Açıklama:

1960 yılında kabul edilen Basın Ahlak Yasası’nın uygulanması için gerek duyulan Basın Şeref Divanı, yasaya aykırı tutum ve davranışları inceleyerek uygunsuzlukları kamuoyuna bildirmekteydi. 10 maddelik Ahlak Yasası, yasaklayıcı maddeler içerirken, bir taraftan da basın mensuplarının uymaları gereken kurallar içermekteydi. Basın şeref Divanı, Türkiye’de gazetecilerin bir araya gelerek oluşturdukları ilk özdenetim kuruluşudur.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Olabildiğince doğru, tam ve açık haber sağlamak

Haber ve yorum arasında açık bir ayrım yapmak

Hataları düzeltmek

Fikirlerin tekilliğini ve merkeziliğini yansıtmak

Kişilik haklarının ihlal edilmemesini sağlamak

Açıklama:

Doğru cevap "Fikirlerin tekilliğini ve merkeziliğini yansıtmak" yerine Fikirlerin çoğulcu ve çeşitliliğini yansıtmak olmalıdır. Yukarıda ki şıklara ek olarak "özel hayata saygı duymak" da ombudusmanların izler kitleye sağladığı olumlu öğelerden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi bir basın konseyinin temel görevleri arasında değildir?

Şikayetleri kabul etmek

Şikayetleri her açıdan gözden geçirmek

Haklı şikayetleri mahkemeye taşımak

Gazetecilik meslek standartlarını oluşturmak

Basın özgürlüğünü savunmak

Açıklama:

Basın özgürlüğünü savunmak, Gazetecilik meslek standartlarını oluşturmak, Şikayetleri kabul etmek, Şikayetleri her açıdan gözden geçirmek, Meslek ilkelerinde değişiklik önerisinde bulunmak, Alınan tüm kararların şeffaflığını ve yayınlanmasını teminat altına almak, Etik ilkeleri ihlal eden medya kuruluşlarını belirlemek, Şikayete dayalı olarak kurallar ve düzenlemelerle adil şekilde karar vermek basın konseyinin temel görevleri arasındayken şikayetleri adli mercilere taşımak bu görevler arasında tanımlanmamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Türk basın hayatında önemli özdenetim kurumlarından biridir.
1946 yılında kurulmuş olan cemiyetin ilk başkanlığını kim yapmıştır?

Sedat Simavi

Burhan Felek

Cevat Fehmi Başkut

Nezih Demirkent

Necmi Tanyolaç

Açıklama:

1946 yılında kurulmuş olan Türkiye Gazeteciler Cemiyetinin ilk başkanlığını Sedat Simavi yapmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Gazetecilik için dünyanın hemen her ülkesinde farklı şekillerde ifade edilmesine rağmen ortak mesleki kodlar olarak tanımlanabilen bazı kurallar vardır.
Aşağıdakilerden hangisi bu kurallardan biri değildir?

Doğru haber ve bilgilendirme

Özel hayata ve mahremiyete saygı

Cevap, yalanlama ve düzeltme hakkına saygı

Mesleki gizliliği korumak ve gözetmek

Eleştiri sınırlarını aşmak

Açıklama:

Eleştiri sınırlarını aşmak gazetecililik etiği içindeki kurallardan biri değildir. Bu şık "eleştiri sınırlarını aşmama, hakaret ve iftira içermeme" şeklinde olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi gazetecinin temel görevlerinden biridir?

Bilgi kaynaklarına serbestçe ulaşmak

Yayınlanmış her yanlışı en kısa sürede düzeltmek

Çalıştığı basın yayın organıyla sözleşme yapmak

Örgütlenme hakkının yanısıra görevinin maddi ve manevi güvencesini sağlamak

Basın - yayın işletmesinin işleyişini belirleyen, etkileyen önemli kararlardan haberdar olmak

Açıklama:

"Yayınlanmış her yanlışı en kısa sürede düzeltmek" gazetecinin temel görevlerinden biri iken, diğer şıklar gazetecinin sahip olduğu haklar olarak karşımıza çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Özdenetim kavramına ilişkin aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Yasal denetimi ifade eden bir kavramdır.

Medya çalışanlarının eğitim düzeyinden etkilenmez.

Haber yapım sürecini kapsamaz.

Basına dışarıdan gelebilecek müdahaleleri engellemez.

Editöryel bağımsızlığın korunmasını sağlar.

Açıklama:

Geniş ifadesiyle medyada çalışanların, daha dar anlamda ise gazetecilerin, yasal zorunluluklar, yaptırımlar ve çevreden gelen tepki, öneri ve görüşlerin dışında kendi kendilerini denetlemesi özdenetim olarak adlandırılmaktadır. Özdenetim kavramı, haberin hazırlanmasından yayımına ya da herhangi bir iletişim içeriğinin okuyucu, izleyici ya da dinleyicilerle paylaşılmasına kadar olan süreçte medya çalışanlarının bireysel özgeçmişlerinin, deneyimlerinin, eğitimlerinin etkilediği bir olgu olarak görülmektedir. Basında özdenetimin olması, basın faaliyetleri sırasında ortaya çıkabilecek sorunların hukuki yollardan çok basının kendi kendine çözüm üretmesi anlamına gelmektedir. Böylece basın özgürlüğünün kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi yanında basına dışarıdan gelebilecek müdahaleler de engellenmiş olmaktadır. İletişim araçlarının editöryel bağımsızlığının korunması işlevini yerine getirir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Matbuat-ı Osmaniye Cemiyeti'ne ilişkin aşağıdakilerden hangisi/hangileri söylenebilir?
1. 1908 yılında başlayan bir girişimdir.
2. Cemiyetin kongresinde önemli kararlar alınmıştır.
3. Dernek tüzüğünde özdenetimle ilgili maddeler vardır.

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

Yalnız 2

Yalnız 3

Açıklama:

Matbuat-ı Osmaniye Cemiyeti 1908 yılında başlatılan bir girişimdir. Cemiyetin kongresi toplanamadığı için, derneğin yaşama geçemediği belirtilmektedir. Basın tarihi açısından böyle bir girişimin önemli olmasının ardında dernek tüzüğünde özdenetimle ilgili maddelerin yer alması gösterilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi gazetecilerin meslek örgütü olarak yapılandırılan kuruluşlardan biri değildir?

Türk Gazeteciler Birliği

Basın Birliği

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti

Ankara Gazeteciler Cemiyeti

İstanbul Gazeteciler Cemiyeti

Açıklama:

1952’de İstanbul Gazeteciler Cemiyeti değil, İstanbul Gazeteciler Sendikası kurulmuş ve bu kuruluş gazetecilerin mesleki örgütlerinden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Basın Şeref Divanı ile ilgili olarak aşağıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
1. İlk özdenetim kuruluşudur.
2. 1960 yılında kurulmuştur.
3. İlk yılında başarılı olamamıştır.

Yalnız 1

1 ve 2

Yalnız 2

1 ve 3

2 ve 3

Açıklama:

1960 yılında kabul edilen Basın Ahlak Yasası’nın uygulanması için gerek duyulan Basın Şeref Divanı, Türkiye’de gazetecilerin bir araya gelerek oluşturdukları ilk özdenetim kuruluşudur. Başlangıcının birinci yılında başarılı olan Divan, sonraki yıllarda başarılı olamayarak kapandı. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Özdenetim uygulamalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi/hangileri geçerlidir?
1. Meslek örgütlerinin yazılı formatta sundukları ahlak kuralları özdenetim kapsamındadır.
2. Basın Konseyleri özellikle Amerika'da yaygınlaşmıştır.
3. Özdenetim uygulamalarının birincil işlevi iletişim özgürlüğünün sağlanmasıdır.

Yalnız 1

1 ve 2

2 ve 3

1 ve 3

Yalnız 3

Açıklama:

İlk basın konseyinin 1916 yılında İsveç’te kurulduğu bilinmektedir. Daha sonra dünya genelinde yaygınlaşmasına rağmen örneğin Amerika
Birleşik Devletleri’nde devam etmemiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

İlk basın konseyi hangi tarihte ve nerede kurulmuştur?

1915-Almanya

1916-Fransa

1916-İsveç

1915-İsveç

1916-İngiltere

Açıklama:

İlk basın konseyinin 1916 yılında İsveç’te kurulduğu bilinmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Ombudsmanlık ilk olarak hangi ülkede uygulanmıştır?

İngiltere

Kanada

İsviçre

İsveç

Avustralya

Açıklama:

İlk olarak İsveç’te uygulanmaya başlanmıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Ombudsmanlığa ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ombudsman köşesinde sadece okurdan gelen şikayetlere yer verir.

Ombudsmandan tarafsızlık beklenmez.

Ombudsman kendi gazetesini eleştiremez.

Ombudsmanın maaşını çalıştığı gazete öder.

Ombudsmana dilekçe ile başvurulmaktadır.

Açıklama:

Ombudsmana ayrılmış olan gazete köşesinde okurdan gelen şikâyetlere ilişkin yazılar yer alırken bazen de basına ilişkin eleştiri ya da genel yazılar yayımlanmaktadır. Ombudsmanın tarafsız olarak gerektiğinde kendi gazetesini ya da kendi gazetesinde çalışan gazetecileri eleştirebilmesi beklenmektedir. Ombudsman olarak görev yapan gazetecinin maaşını çalıştığı gazete değil, gazetelerin oluşturduğu bir bütçe karşılamaktadır. Dilekçe ile başvurulan ombudsman, kendi yaptığı araştırma sonucuna göre cevap ve düzeltme hakkı verilmesine karar vermektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Okur temsilciliği ilk kez hangi yıl, hangi ülkede başlamıştır?

Tokyo-1922

İsveç-1916

İsveç-1922

Tokyo-1916

İngiltere-1916

Açıklama:

Okur temsilciliği ilk kez Tokyo’da yayımlanan Asahi Shimbun gazetesinde 1922 yılında kurulan bir komite ile başlamıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'ne ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
1. Yönetim kurulu 11 isimden oluşur.
2. Genel kurulu 5 yılda bir yapılır.
3. Bizim Gazete adında bir sivil toplum gazetesi yayımlamaktadır.

Yalnız 1

1 ve 2

1 ve 3

2 ve 3

Yalnız 3

Açıklama:

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin yönetim kurulu 11 isimden oluşmaktadır. Üç yılda bir yap›lan genel kurul sonucu en çok oyu alan üyeler yönetim kurulunu oluşturmaktadır. Cemiyet, Bizim Gazete adında bir sivil toplum gazetesi yayımlamaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi özdenetim kavramı ile ilgili söylenemez?

Özdenetim medya çalışanlarının bireysel ve toplumsal sorumluluklarının farkında olarak çalışmalarını ifade etmektedir.

Özdenetim kitle iletişim araçlarının içinde bulundukları toplumun çeşitliliğini yansıtarak çoğulcu bir yapı içinde medya mensuplarının görev yapmasıdır.

Özdenetim haberlerin yanlış, kesin olmayan, sübjektif, dengesiz biçimde yapılmaya çalışılmasını sağlamaya denmektedir.

Özdenetim uygulamalarının başarılı olabilmesinin temelinde medya mesnuplarının bizzat kendileri bulunmaktadır.

Özdenetim açısından gazeteciler birey olarak vicdan sahibidir ve vicdanlarının sesi bütün yaptırımlardan ve kurallardan önce gelmektedir.

Açıklama:

Özdenetim haberlerin doğru, kesin, objektif, dengeli biçimde yapılmaya çalışılması, toplumsal bir katkı sağlayabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi editoryal bağımsızlığı etkileyen unsurlardan biri değildir?

Medyada yaşanan tekelleşme eğilimi

Reklam ve ekonomik kaygılar

Medya sahiplerinin genel politikası

Kitle iletişim araçlarının çeşitlenmesi

Medya sahiplerinin kurum çıkarları

Açıklama:

Gazeteciler için mesleki kodlara uyum göstermek, yalnızca gazetecilerin bireysel iradelerine bağlı görünmemektedir. Medyanın içinde bulunduğu ekonomik yapı ve patron etkisi gibi faktörler medyada etik kuralların işlevsiz kalmasına neden olabilmektedir. Gazeteci ideal durum ile gerçek durum arasında ikilem yaşamakta ve bu durum haber üretim sürecine ya da program ve içerik üretimine yansımaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Vatandaş koruyucusu, aracı kişi, arabulucu, temsilci, halkın temsilcisi anlamına gelen sözcüğe ne denmektedir?

Özdenetim

Ombudsman

Gazeteciler cemiyeti

Gönüllü kuruluşlar

İzler kitle

Açıklama:

Ombudsmanın görevi çalıştığı gazetede çıkan haberlerde olabilecek sorunları ve hataları düzeltmektir. İlk olarak İsviçre’de uygulanmaya başlanan ombudsmanlık medya kuruluşlarının haber yapma ve yayma sürecinde ortaya çıkan eksikliklerinin, yanlışlarının, yanlılıklarının deneyimli ve tarafsız bir gazeteci tarafından düzeltilmesi ve tatlıya bağlanması anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Okuyucudan gelen şikayet, dilek, istek ve önerileri dikkate alan, varsa okuyucunun çözümünü sağlayan deneyimli gazeteciye ne denmektedir?

Dinleyici kitle

İzler kitle

Özdenetim

İzleyici temsilcisi

Okur temsilcisi

Açıklama:

Okur temsilciliği okuyucu şikayetlerinin değerlendirilmesi olarak düşünebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Televizyon izleyicilerinin izledikleri programlarla ilgili şikayetlerini, görüş ve önerilerini dinleyen ve bunları kanal yönetimine ileten kişiye ne denir?

İzler kitle

İzleyici temsilcisi

Özdenetim

Okur temsilcisi

Gazeteci

Açıklama:

İzleyicilerin muhatap aldıkları izleyici temsilcisi, yayın planlama aşamasında da izleyicilerin önerilerini dikkate alarak yayın akışına katkı sağlayabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Basında özdenetimin uygulanmasında önemli kuruluşlardan biridir.
Meslek ilkelerinin uygulanması konusunda çaba gösteren, gazete sahipleri, gazeteciler ve halktan temsilcilerin bulunduğu bir örgüttür.
Meslek standartlarının geliştirilmesi ve yükseltilmesi konusunda çaba gösterirken, aynı zamanda basın özgürlüğünün korunması için çalışmaktadır. Yukarıdaki açıklamalar hangi kuruluşu tanımlamaktadır?

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti

Türkiye Gazeteciler Sendikası

Basın Konseyi

Türkiye Gazeteciler Federasyonu

Çağdaş Gazeteciler Cemiyeti

Açıklama:

Türkiye’de Basın Konseyi öncesinde birtakım örgütlenme çabaları olmuştur. 1960’dan sonra kurulan Basın Şeref Divanı ilk özdenetim kuruluşu olarak basın tarihinde yer alır. Basın Konseyi ise 6 Şubat 1988 tarihinde resmi olarak kurulmuştur. Kuruluşunda 28 gazete, 22 dergi, 11 haber ajansı, 6 yayım kuruluşu ve 6 basın kuruluşu yer almıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Türk basın hayatında önemli özdenetim kurumlarından biridir.
İlk başkanlığını Sedat Simavi yapmıştır.
Yönetim kurulu 11 isimden oluşmaktadır.
Önemli etkinlikleri arasında yerel medya projesi, basın özgürlüğü ödülleri ve basınla ilgili yayınladıkları kitaplar bulunmaktadır. Yukarıdaki açıklamalar hangi kuruluşu tanımlamaktadır?

Basın Konseyi

Türkiye Gazeteciler Federasyonu

Çağdaş Gazeteciler Cemiyeti

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti

Türkiye Gazeteciler Sendikası

Açıklama:

Türkiye Gazetecilik Cemiyeti gerek üye sayısıyla gerekse basın sektöründeki etkinliği nedeniyle önemli bir gazetecilik meslek kuruluşu ve sivil toplum örgütüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi gazetecilerin mesleki yaşamlarında uyması gereken kurallardan birini yanlış ifade etmiştir?

Haberlerde yanlış bilgilendirme yapılmasında bir sakınca yoktur.

Haberlerde özel hayata ve mahremiyete saygı gösterilmelidir.

Haberlerde eleştiri sınırları aşılmamalıdır.

Haberlerde adı geçen kişilere cevap ve düzeltme hakkı tanınmalıdır.

Haberlerde haber kaynakları korunmalıdır.

Açıklama:

Mesleki kurallar bütünü olan etik kodların, gazetecilik meslek üyelerinin genel ve ortak davranış biçimlerini belirlediği söylenebilir. Doğru haber ve bilgilendirme, gerçeğe saygı ilkesi haberin mutlaka gerçeğe uygun ve doğru olmasını, kasıtlı olarak eksik bırakılmamasını ve haberde yönlendirmenin olmamasını ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi gazetecilerin sorumluluklarını doğru ifade etmiştir?

Gazeteci basın özgürlüğünü çarpıtabilir.

Gazeteci sansür ve otosansür ile mücadele etmez.

Gazeteci ilettiği haberin sorumluluğunu üstlenmez.

Gazetecinin halka karşı olan sorumluluğu her şeyden önce gelir.

Gazetecinin özgürlüğünün sınırlarını belirlemede meslek ilkeleri belirleyici değildir.

Açıklama:

Gazetecinin halka karşı sorumluluğu, başta işverenine ve kamu otoritelerine karşı olmak üzere, öteki tüm sorumluluklarından önce gelir. Bilgi ve haber ile özgür düşünce, herhangi bir ticari mal ve hizmetten farklı olarak toplumsal bir nitelik taşır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi gazetecilerin haklarından birini doğru ifade etmiştir?

Gazetecilerin tüm bilgi kaynaklarına serbestçe ulaşma hakkı yoktur.

Gazeteci inanmadığı bir görüşü savunmaya zorlanabilir.

Gazeteci halkı ilgilendiren tüm olayları izleme ve araştırma hakkına sahiptir.

Gazeteci haber kaynaklarını açıklamaya zorlanabilir.

Gazeteciler basın-yayın işletmesinde karar alımına dahil edilmezler.

Açıklama:

Gazeteci tüm bilgi kaynaklarına serbestçe ulaşma ve kamu yaşamını belirleyen, halkı ilgilendiren tüm olayları izleme, araştırma hakkına sahiptir. Gazeteci inanmadığı bir görüşü savunmaya veya meslek ilkelerine aykırı bir iş yapmaya zorlanamaz. Gazeteci kaynakların gizliliği ilkesi uyarınca, kaynağını açıklamaya ve tanıklık yapmaya zorlanamaz. Gazeteciler, özellikle de yazı işleri çalışanları, basın yayın işletmesinin işleyişini belirleyen, etkileyen önemli kararlardan haberdar edilmeli ve gerektiğinde kararların alınmasına katılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi basında özdenetim sağlanması konusunda görülen uygulamalardan değildir?

Gönüllü kuruluşlar

Okur temsilciliği

Basın konseyleri

Mesleki örgütlerin yayın ilkeleri

Yargı cezaları

Açıklama:

Yargı cezaları basında özdenetim sağlanması konusunda görülen uygulamalardan değildir. Doğru cevap E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Osmanlı Matbuat Cemiyeti kaç yılında kurulmuştur?

1906

1907

1916

1917

1926

Açıklama:

Osmanlı Matbuat Cemiyeti 1917 yılında kurulmuştur. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Basın ombudsmanlığı konusunda aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Vatandaş koruyucusu, aracı kişi, arabulucu, temsilci, halkın temsilcisi anlamına gelir.

Ombudsman uygulamasını ilk defa 1967 yılında Louisville Courrier-Journal gazetesi başlatmıştır.

Türkiye' deki ilk basın ombudsmanı Seyfettin Turhan' dır.

Ombudsman tarafsız olmalıdır.

Ombudsmanın maaşını gazete tarafından karşılanır.

Açıklama:

Ombudsman olarak görev yapan gazetecinin maaşını çalıştığı gazete değil, gazetelerin oluşturduğu bir bütçe karşılamaktadır. Doğru E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Türkiye' de izleyici temsilciliği uygulaması hangi yılda başlamıştır?

1976

1986

1996

2006

2016

Açıklama:

Televizyon yayınlarında özdenetim sağlanabilmesi için Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından 2006 yılında başlatılmıştır. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

İlk basın konseyi hangi ülkede kurulmuştur?

Fransa

ABD

İsveç

Danimarka

Norveç

Açıklama:

İlk basın konseyi 1916 yılında İsveç' te kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Haberin kasıtlı olarak eksik bırakılması gazeteciliğin mesleki kodlarından hangisi ile çelişir?

Gazeteciliğin bireysel menfaatler için kullanılması

Mesleki gizliliği korumak ve gözetmek

Haber-yorum ayrımı

Doğru haber ve bilgilendirme, gerçeğe saygı

Özel hayata, mahremiyete saygı

Açıklama:

Haberin kasıtlı olarak eksik bırakılması doğru haber ve bilgilendirme (gerçeğe saygı) ilkesiyle çelişir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi gazetecilik ilkeleriyle çelişmez?

Haber kaynağını gizli tutmak

Bir haberden dolayı hediye kabul etmek

Haber-yorum ayrımını yitirmek

Suçlu yakınlarını teşhir etmek

Off the record (kayıt dışı) verilen bilgileri paylaşmak

Açıklama:

Gazetecilerin basın özgürlüğünü korumak ve araştırmacı gazetecilik yapabilmeleri için haber kaynaklarını korumaları ve gözetmeleri gerekmektedir. Doğru cevap A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden geleneksel medyada bulunmayan sosyal medyaya özgün bir sorundur?

Telif/patent hakları

Nefret söylemi

Özel yaşamın gizliliği

Sayısal gözetim olgusu

Genel ahlaka aykırı içerik

Açıklama:

Sayısal gözetim olgusu geleneksel medyada bulunmamaktadır. Doğrular cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi gazetecinin doğru davranış kurallarına uygundur?

Suça karışan çocuğun ismini yayınlamak

Bir partinin sözcüsü gibi davranmak

Belirtmeden arşiv görüntüsü kullanmak

Doğrudan kamu yararı adına izinsiz belge yayınlamak

Rekabet adına meslektaşının yayınını engellemek

Açıklama:

Doğrudan kamu yararı oluğu durumlarda izinsiz belgeler yayınlanabilir. Doğru cevap D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Gazeteci hakları ve görevleri konusunda aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gazeteci inanmadığı bir görüşü savunmak durumda kalabilir.

Gazeteci kaynağı izin verse dahil onun kimliğini açıklayamaz.

Gazeteci kaynağını bilmediği bir haberi yayınlayamaz.

Gazeteci habere ulaşmak için tehdit ve şantajı kullanabilir.

Gazeteciler önemli durumlarda devlet büyüklerinden talimat alabilirler.

Açıklama:

Gazeteci kaynağını bilmediği bir haberi yayınlayamaz. Doğrular cevap C' dir.

Doğru Cevap: C

Medya Hukuku - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler