⚠️ Bu portal eğitim amaçlıdır. İçerikler ticari amaçla kullanılamaz. Detaylı bilgi
6. Dönem MLY306U

Uluslararası Kamu Maliyesi

Toplam 550 soru bulundu.

Ders Materyalleri

Uluslararası Kamu Maliyesi - Tüm Sorular

Ünite 1

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Sen'e göre kapitalizmin küreselleşmesi ile ilişkilendirilmiştir?

Seçenekler

A
Demokrasinin kurulması
B
Temel eğitimin yaygınlaştırılması
C
Sosyal hakların yaygınlaştırılması
D
Piyasa ilişkileri alanının genişlemesi
E
Zayıf ve güçsüz olan kesimlere sosyal fırsatların yaratılması
Açıklama:
Sen’e göre kapitalizmin küreselleşmesi, genellikle savunulduğu gibi demokrasinin kurulması, temel eğitimin ve sosyal hakların yaygınlaşması, toplumun zayıf ve güçsüz olan kesimlerine sosyal fırsatların yaratılmasından daha çok piyasa ilişkileri alanının genişlemesiyle ilişkili olmuştur.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Sanayi Devrimi'nin özgül koşullarında gerçekleşen ulaşım alanındaki teknolojik gelişmelerin olanaklarıyla ticaret ve sermaye hareketlerinde önemli artışı ifade eden döneme verilen isimdir?

Seçenekler

A
I. Küreselleşme Dönemi
B
II. Küreselleşme Dönemi
C
III. Küreselleşme Dönemi
D
IV. Küreselleşme Dönemi
E
V. Küreselleşme Dönemi
Açıklama:
I. Küreselleşme Dönemi olarak da adlandırılan 1870-1914 döneminde dünyada ticaret ve finans alanlarındaki serbestliğin bugünkünden daha az olmadığı tespit edilmektedir. 18. yüzyıl Sanayi Devrimi’nin özgül koşullarında gerçekleşen bu dönem özellikle ulaşım alanındaki teknolojik gelişmelerin olanaklarıyla ticaret ve sermaye hareketlerinde önemli artışlar ile ifade edilebilir.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi küresel bütünleşmeyi sağlayan dünyanın gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerinde 1970 ve 1980'li yıllarda gerçekleştirilen ticaret ve özellikle finans liberalizasyonuna dönük uygulamalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Mal ve hizmet ve sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi
B
Sermaye kontrollerin büyük ölçüde kaldırılması
C
Finansal sistem üzerinde devlet kontrol ve denetiminin minimuma indirilmesi
D
Emek piyasasındaki hareketlerin serbestleşmesi
E
Piyasanın oluşumu için gerekli altyapının oluşturulması
Açıklama:
Küresel bütünleşmeyi sağlayan dünyanın gelişmiş ve gelişmekte olan
ülkelerinde 1970’li ve 1980’li yıllarda gerçekleştirilen ticaret ve özellikle finansal
liberalizasyona dönük uygulamalardır. Bunlar, mal ve hizmet ve sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi, sermaye kontrollerin büyük ölçüde kaldırılması, finansal sistem üzerinde devlet kontrol ve denetimlerinin minimuma indirilmesi ve piyasaların gelişimi için gerekli altyapıların oluşturulması olarak belirtilebilir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Stiglitz'e göre küreselleşmenin serbest piyasa düzenine dayalı iktisadi etkinlik ve refah artışı arayışı,toplumlar arası gelişmişlik düzeyi farkları, yoksulluk ve gelir dağılımı sorunları oluşturmasının nedenidir?

Seçenekler

A
Para politikasının piyasa işleyişini bozması
B
Ekonomik küreselleşmenin politik küreselleşmenin önünden gitmesidir.
C
Maliye politikasının piyasa işleyişini bozması
D
Mal ve sermaye hareketlerinin serbestleşmesi
E
Teknolojik gelişmelerin olanaklarıyla ticaret ve sermaye hareketlerinde artış
Açıklama:
Stiglitz'e göre küreselleşmenin serbest piyasa düzenine dayalı iktisadi etkinlik ve refah artışı arayışı,toplumlar arası gelişmişlik düzeyi farkları, yoksulluk ve gelir dağılımı sorunları oluşturmasının nedeni ekonomik küreselleşmenin politik küreselleşmenin önünden gitmesidir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi A. Smith'in görünmez el ile işleyen mekanizma olgusunu sonlandırmıştır?

Seçenekler

A
Savaş ve uzun depresyon dönemi
B
İşsizlik oranının azalışı
C
Büyüme ve kalkınmanın artışı
D
Salgın hastalıkların ortaya çıkması
E
Çok uluslu şirketlerin piyasada yer alması
Açıklama:
Savaş ve uzun depresyon dönemi A. Smith’in görünmez el ile pürüzsüz işleyen piyasa mekanizması mitini sonlandırmıştır.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi neoklasik iktisadın "görünmez el"in yetersiz olduğunu kabul ettiği alanlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Serbest piyasa sisteminin istikrarsızlığı
B
Oligopol ve tekellerin varlığı
C
Malların homojen olması
D
Kamusal malların varlığı
E
Dışsallıkların varlığı
Açıklama:
Neoklasik iktisat, piyasa aksaklıkları yönüyle kurumların tam olarak var olmadığını kabul ederek devlet etkinliğini bu çerçevede tanımlamıştır. Yani, piyasa başarısızlıklarının varlığı ‘görünmez el’in makul fiyat oluşumu ve kaynakların etkili bir biçimde tahsis edilmesine engeldir. Kuram, ‘görünmez el’in en azından dört alanda yetersiz olduğunu kabul eder. Bunlar; serbest piyasa sisteminin istikrarsızlığı, oligopol ve tekellerin varlığı, kamusal malların varlığı ve dışsallıklardır.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi kamu sektörünün iktisadi yaşama ilişkin etkilerini minimize etme amaçlı yaklaşımdan biri olan anayasal iktisat yaklaşımına dayanan mali kural uygulamasının gerekçelerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Makro ekonomik istikrarın sağlanması
B
Mali sürdürülebilirlik
C
Hükumet politikalarının ön kredibilitesini arttırmak
D
İşçi ücretlerini arttırmak
E
Borç ödenebilirliğini garanti altına almak
Açıklama:
Kamu sektörünün iktisadi yaşama ilişkin etkilerini minimize etmek
için düşünsel arka planı Anayasal iktisat yaklaşımına dayanan mali kural uygulamaları önem kazanmıştır. Mali kuralın gerekçeleri, makroekonomik istikrarın sağlanması, mali sürdürülebilirlik, hükûmet politikalarının ön (ex-ante) krebilitesini artırmak ve borç ödenebilirliğini garanti altına almaktır.
Kamu sektörünün iktisadi yaşama ilişkin etkilerini minimize etme amaçlı yaklaşımdan biri olan anayasal iktisat yaklaşımına dayanan mali kural uygulamasının gerekçelerinden biri İşçi ücretlerini arttırmak değildir.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi 1980'de ABD ve İngiltere'de arz yanlı iktisat kuramı çerçevesinde yapılan uygulamalardan biridir?

Seçenekler

A
Vergi hasılatının düşürülmesi
B
Ticari gümrük duvarının yükseltilmesi
C
Geniş kapsamlı vergi indirimleri
D
Sermaye hareketlerinden alınan vergilerin yükseltilmesi
E
Kişisel gelir vergilerinin marjinal vergi oranlarının arttırılması
Açıklama:
1980’de ABD ve İngiltere’de Arz yanlı iktisat kuramı çerçevesinde vergi oranlarının düşürülmesinin üretim faktörleri arzını artıracağı varsayımı ile geniş kapsamlı vergi indirimleri uygulanmıştır. Bu uygulama, vergi oranlarının düşürülmesinin vergi hasılatını artıracağına ilişkin Laffer eğrisi analizine dayandırılmış ve izleyen dönemde dünyanın geri kalanında gelir ve kurumlar vergilerinde önemli indirimlere gerekçe oluşturmuştur. Ayrıca, ticari ve finansal liberalizasyon uygulamaları ile işlem maliyetlerinin azaltılması kapsamında dış ticaret ve sermaye hareketlerinden alınan vergi ve vergi benzeri yükümlülükler azaltılmıştır. 1986 ile 1997 yılları arasında OECD ülkelerinde kişisel gelir vergilerinin marjinal oranları % 12,4 ve kurumlar vergilerinin baz oranları % 10,4 düşmüştür.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmede hem üretken sermaye hem de finans sermayesinin ülkeye çekilmesinde araç olarak kullanılmaktadır?

Seçenekler

A
Gümrük duvarını yükseltmek
B
Vergisel teşvikleri her alanda genişletme
C
Geniş alanda kullanılan kotalar
D
Yerli yatırımcıya avantaj sağlama
E
Vergisel ayrıcalıkları ortadan kaldırma
Açıklama:
Küreselleşmede hem üretken sermaye (doğrudan yabancı sermaye) hem de finans sermayesi için sağlanan vergisel teşvikler, sermayenin ülkeye çekilmesi için araç olarak kullanılmaktadır.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin neden olduğu en önemli sorunlardan biridir?

Seçenekler

A
Sermaye hareketlerinin serbestleşmesi
B
Küresel işbirlikleri
C
Rekabet koşullarının artması
D
Yoksulluk ve gelir dağılımı eşitsizliği
E
Siyasi gücün el değiştirmesi
Açıklama:
Küreselleşmenin neden olduğu en önemli sorunlardan biri olan yoksulluk ve gelir dağılımı eşitsizliklerinde, uluslararası kuruluşların politikaları ve ulusüstü düzenlemelerin ihmal edilemeyecek payları vardır.

Soru 11

Mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesinin kurallarını düzenlemek amacıyla 1995 de kurulan uluslararası kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Dünya Ticaret Örgütü
B
GATT
C
IMF
D
Dünya Bankası
E
Uluslararsı Para Fonu
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ): Mal, hizmet ve sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesinin kurallarını düzenlemek amacıyla 1995 yılında GATT’ın yerine kurulan uluslararası kurum.

Soru 12

Uluslararası ticareti, hakları ve sorumluluklar açısından düzenlemek amacıyla 1947 yılında çok taraflı olarak imzalanan anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
IMF
B
GATT
C
OECD
D
Paris Anlaşması
E
Maastricht Anlaşması
Açıklama:
GATT (General Agreement on Tariffs and Trade): Uluslararası ticareti, haklar ve sorumluluklar açısından düzenlemek amacıyla 1947 yılında çok taraflı olarak imzalanan Türkçe adı ‘Ticaret ve Gümrük Tarifeleri Genel Anlaşması’ olan anlaşmadır.

Soru 13

Arz yanlı iktisatın vergi oranlarının düşürülerek vergi gelirlerinin artacağına ileri süren çan eğrisi şeklindeki eğrisi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Laffer Eğrisi
B
Masgrave Eğrisi
C
Ricardo Eğrisi
D
Pigou Eğrisi
E
Pareto Eğrisi
Açıklama:
Laffer Eğrisi: Arz yanlı iktisatın vergi oranlarının düşürülerek vergi gelirlerinin artacağına ileri süren çan eğrisi şeklindeki eğrisinin adı.

Soru 14

Bretton Woods para sistemi hangi yılda yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
1929
B
1938
C
1944
D
1963
E
1973
Açıklama:
Savaş sonrası dönemin tek güçlü ekonomisi olarak ABD kendi sanayi sermayesi için istikrarlı üretim ve birikimi sağlayacak koşulların ilk adımını, 1944’te Bretton Woods para sisteminin yürürlüğe konulmasına liderlik ederek atmıştır.

Soru 15

Devletin faaliyet alanının özel mülki- yetin korunması ve sözleşmelerin uygulanmasının ötesine geçmediğini savunan görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Avusturya ve Chicago Okulları
B
Keynesyen Kuram
C
Marksist Kuram
D
Klasik İktisat
E
Monaterist Okul
Açıklama:
Küreselleşme döneminde devletin iktisadi rolüne ilişkin, Avusturya ve Chicago okulları, Anayasal iktisat ve Arz yanlı iktisatın varsayımları politika kural ve uygu- lamalara dönüşmüştür. Bu kuramlar özellikle 1970 sonrasında kamu maliyesi ala- nındaki kural ve politikaları şekillendirmede referans verilen temel dayanaklardır. Avusturya ve Chicago okulları, Neoklasik iktisatın yukarıda genel hatlarıyla verilen piyasa başarısızlıkları çerçevesindeki analizlerini desteklemezler. Bu okullara göre kapitalizmde görülen istikrarsızlık yönetimsel hatalardan kaynaklanırken, özel ka- pitalist tarafından tekel gücü sağlamaya yönelik girişim istikrarsız ve kısa sürelidir ve muhtemelen en büyük tekel gücünün kaynağı devlet yardımlarıdır, tek meşru toplumsal tüketim malı savunmadır ve dışsallık etkileri için çözüm kirletmek için mülkiyet haklarının yaratılması ve bu hakların serbestçe alınıp satılması için bir pi- yasanın kurulmasıdır. Dolayısıyla bu okullar, devletin faaliyet alanının özel mülki- yetin korunması ve sözleşmelerin uygulanmasının ötesine geçmediğini savunurlar.

Soru 16

Devletin ekonomik etkinliğinin sınırlandırılmasına yönelik yaklaşımının en uç noktası aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Anayasal İktisat Kuramı
B
Keynesyen Kuram
C
Marksist Kuram
D
Klasik Kuram
E
Manaterist Kuram
Açıklama:
Devletin ekonomik etkinliğinin sınırlandırılmasına yönelik yaklaşımının en uç noktası ise ‘Anayasal iktisat kuramı’dır. Kuramın kurucusu Buchanan’a göre bu sınırlamanın gerekçesi, Keynesyen açık bütçe politikasının seçmenler ve seçilen- lerin davranışları nedeniyle bütçe açıkları ve enflasyona neden olarak nihai olarak kamu kesimi başarısızlığı ile sonuçlanacağı savıdır. Bunun önlenmesi için kamu bütçesi uygulama kurallarının anayasalara koyulacak hükümlerle kontrol altına alınması önerilir.

Soru 17

1500-1700 yılları arasında Avrupa’da geçerli olan ihracatı desteklemek için çok boyutlu devlet müdahalesini savunan sistem aşağıdakilerden hansidir?

Seçenekler

A
Merkantilizm
B
Kolbertizm
C
Kameralizm
D
Klasik İktisat
E
Monetarizm
Açıklama:
Kamu maliyesi ekonominin en eski dallarından biridir. 16. yüzyılda Skolastikler ve 17. yüzyılda Merkantilistlerde izine rastlanır. 1500-1700 yılları arasında Avrupa’da geçerli olan Merkantilizm ihracatı desteklemek için çok boyutlu devlet müdahalesini savunmuştur.

Soru 18

Hükûmetlerin kullanabilecekleri temel maliye politikası araçlarının kendiliğinde işleyenleri aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Otomatik Stabilizatör
B
Tevdi İstikrarlandırıcı
C
İradi Politika
D
İstikrarlandıcı Sarkacı
E
Sarkaç Politikası
Açıklama:
Otomatik stabilizatör:
Hükûmetlerin kullanabilecekleri temel maliye politikası araçlarının otomatik olarak işleyenlerine verilen addır.

Soru 19

Türkiye ekonomisinin Neoliberal dönüşümünü başlatan ve dış kredilerle ithalatın finansmanı, ihracatı teşvik, fiyat ve vergi ayarlamalarıyla kamu açıklarını kapatmak ve enflasyonla mücadele olarak ifade edilen dört amaca ulaşmak için alınan kararlar hangi tarihte alınmıştır?

Seçenekler

A
19 Aralık 1945
B
23 Nisan 1950
C
24 Ocak 1980
D
10 Mart 1991
E
23 Temmuz 2001
Açıklama:
24 Ocak Kararları: 24 Ocak 1980 tarihinde Türkiye ekonomisinin Neoliberal dönüşümünü başlatan ve (a) dış kredilerle ithalatın finansmanı, (b) ihracatı teşvik, (c) fiyat ve vergi ayarlamalarıyla kamu açıklarını kapatmak ve (d) enflasyonla mücadele olarak ifade edilen dört amaca ulaşmak için alınan kararlardır.

Soru 20

IMF ile istikrar programı uygulayan ülkelerde ise devletin yatırım harcamaları ile birlikte ilk kesintiye uğrayan kalem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Güvenlik harcamaları
B
Cari harcamalar
C
Dönüşüm Harcamaları
D
Sosyal harcamalar
E
Vergi Harcamaları
Açıklama:
IMF ile istikrar programı uygulayan ülkelerde ise devletin yatırım harcamaları ile birlikte ilk kesintiye uğrayan kalem sosyal harcamalardır. Böylelikle Neoliberal yaklaşıma uygun olarak devletin kamu harcama büyüklüğünün ifade ettiği eko- nomideki payı küçültülürken, bu yarı kamusal mal ve hizmet alanlarının metalaş- tırılarak özel sektör üretim ve birikim alanlarına dönüştürülmesi sağlanmaktadır. Üretken sektörler, küresel üretim ağları ile düşük emek maliyeti olan bölgelere ula- şabilir oldukça emeğin yeniden üretiminde bu hizmetlerin önemi azalırken sağlık gibi hizmetlerin özel kesimce sunulması bugün daha kârlıdır.

Soru 21

Wood'a göre kapitalizmin benzersizliği nedir?

Seçenekler

A
Kapitalizmin ekonomik zorunluluklarının belki de ilk kez küresel toplum olarak adlandırılabilecek bir bütünleşme biçimi yaratması
B
Küreselleşmenin, kendi kendine yetebilen ülkelerin dışa kapanmasına sebep olması.
C
Kapitalizmde, yabancı endüstrilerin yerlerini yeni ve yerli endüstrilere bırakması.
D
Kapitalizmin kendi birikim sürecinin belirli bir tarihsel andaki dinamiklerine uygun olan bir coğrafya üretmesi.
E
Kapitalizmin küreselleşmesinin, genellikle savunulduğu gibi demokrasinin kurulmasından daha çok piyasa ilişkileri alanının genişlemesiyle ilişkili olması.
Açıklama:
Bazı yaklaşımlara göre kapitalizm kendi birikim sürecinin belirli bir tarihsel andaki dinamiklerine uygun olan bir coğrafya üretir. Benzer biçimde, sermayenin sürekli bir pazar genişlemesine gereksinim duyarak dünyanın her yerinde yerleşmek istediği ve bu amaçla her yerde bağlantılar kurmak zorunda olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu durum yerli endüstrilerin yerlerini yeni ve yabancı endüstrilere bırakmasına yol açmıştır. Bu yeni endüstriler ise yerli ham maddeleri kullanmayıp dünyanın değişik yerlerinden sağladıkları hammaddeleri kullanmakta ve ürünlerini yalnızca ülke içinde değil dünyanın her yerinde pazarlamaktadır. Dolayısıyla küreselleşme sürecinde eski yerel ve ulusal kapalılığın ve kendi kendine yeterliliğin yerini, ulusların çok yönlü ilişkilerinin ve çok yönlü karşılıklı bağımlılığının aldığı görülmektedir. Wood’a göre bu durum benzersizdir çünkü kapitalizmin ekonomik zorunlulukları belki de ilk kez küresel toplum olarak adlandırılabilecek bir bütünleşme biçimi yaratır. Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 22

Aşağıda verilen dönemlerden hangisi birinci küreselleşme dönemi olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
1700 - 1820
B
1800 - 1880
C
1870 - 1914
D
1910 - 1942
E
1970 sonrası
Açıklama:
1870-1914 I. Küreselleşme Dönemi olarak da adlandırılır. Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 23

Aşağıda verilen dönemlerden hangisi ikinci küreselleşme dönemi olarak adlandırılır?

Seçenekler

A
1700 - 1820
B
1800 - 1880
C
1870 - 1914
D
1910 - 1942
E
1970 sonrası
Açıklama:
1970 sonrası dönem, II. Küreselleşme Dönemi olarak adlandırılır.

Soru 24

20. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan küreselleşme döneminde geçerli olan Neoliberalizm, aşağıda verilen görüşlerden hangisi tarafından temsil edilmez?

Seçenekler

A
Monetarizm
B
Rasyonel beklentiler okulu
C
Kamu tercihi teorisi ve Anayasal iktisat
D
Keynesyen iktisat
E
Arz yanlı iktisat
Açıklama:
20. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan küreselleşme döneminde geçerli olan Neoliberalizm, Klasik iktisat ilkelerini yeniden yorumlayan bir karaktere sahiptir. Bu kuram Monetarizm, Rasyonel beklentiler okulu, Kamu tercihi teorisi ve Anayasal iktisat, Arz yanlı iktisat okulları tarafından temsil edilir. Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 25

Aşağıda verilenlerden hangisi, 1970'li yıllardan sonra küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkileri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Küreselleşme, devletin Keynesyen dönemde uyguladığı mali araçlarla ekonomiye müdahalesini, daha fazla arttırmıştır.
B
Keynesyen politikaların, 1970 öncesi dönemde olduğu gibi büyümeyi etkileme gücü hız kesmeden devam etmiştir.
C
Keynesyen politikaların, 1970 öncesi dönemde olduğu gibi istihdamı etkileme gücü hız kesmeden devam etmiştir
D
Keynesyen politikaların, 1970 öncesi dönemde olduğu gibi gelir dağılımını etkileme gücü hız kesmeden devam etmiştir.
E
Vergi matrahlarının artan oranlılığının derecesinin azaltılması ile vergi sisteminin istikrar sağlayıcı gücü azaltılmıştır.
Açıklama:
Küreselleşme sürecindeki gelişmeler devletin Keynesyen dönemde uyguladığı mali araçlarla ekonomiye müdahalesini ortadan kaldırmıştır. Japonya gibi bazı ülkeler talep yönetimi politikaları zaman zaman uygulamakla birlikte, bu politikaların 1970 öncesi dönemde olduğu gibi büyüme, istihdam ve gelir dağılımını etkileme gücü azalmıştır. Neoliberal dönemdeki gelişmeler otomatik stabilizatörleri de güçsüz kılmıştır. Nitekim pek çok gelişmekte olan ülkede tarımsal destekler kaldırılmış, işsizlik ödemelerinde kesintilere gidilmiştir. Marjinal vergi oranlarının düşürülmesi ve vergi matrahlarının artan oranlılığının derecesinin azaltılması ile vergi sisteminin istikrar sağlayıcı gücü azaltılmıştır. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 26

Aşağıda verilenlerden hangisi Türkiye ekonomisinin Neoliberal dönüşümünü başlatan 24 Ocak karalarının amaçları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Dış kredilerle ithalatın finansmanı
B
Kamu kesiminin ekonomi içerisindeki payını arttırmak
C
İhracatı teşvik
D
Fiyat ve vergi ayarlamalarıyla kamu açıklarını kapatmak
E
Enflasyonla mücadele
Açıklama:
24 Ocak 1980 tarihinde Türkiye ekonomisinin Neoliberal dönüşümünü başlatan ve dış kredilerle ithalatın finansmanı, ihracatı teşvik, fiyat ve vergi ayarlamalarıyla kamu açıklarını kapatmak ve enflasyonla mücadele olarak ifade edilen dört amaca ulaşmak için alınan kararlardır. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 27

Aşağıda verilenlerden hangisi, küreselleşmeyle birlikte önem kazanan mali kuralın gerekçeleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Kamu kesiminin ekonomi içerisindeki payını arttırmak.
B
Hükûmet politikalarının ön krebilitesini artırmak.
C
Borçlanmayı arttırmak.
D
Çok yüksek büyüme oranlarına ulaşmak.
E
Bürokratların ekonomiye yön verme güçlerini arttırmak.
Açıklama:
Küreselleşme döneminde, kamu sektörünün iktisadi yaşama ilişkin etkilerini minimize etmek için düşünsel arka planı Anayasal iktisat yaklaşımına dayanan mali kural uygulamaları önem kazanmıştır. Mali kuralın gerekçeleri, makroekonomik istikrarın sağlanması, mali sürdürülebilirlik, hükûmet politikalarının ön (ex-ante) krebilitesini artırmak ve borç ödenebilirliğini garanti altına almaktır. Mali kural ile yönetişim önermelerine paralel olarak ekonominin (piyasanın) kurum ve kurallarıyla kamudan-siyasetten arındırılması amaçlanmaktadır. Bu dönemde, ulusal yönetimler, yönetişim yapısı içinde özel sermaye, finans kesimleri ve sivil toplum kesimleri gibi yeni aktörlerin yeraldığı yeni yönetim modelleri yapılandırdılar. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 28

Kamu hizmeti olarak nitelendirilen ve devlet eliyle gerçekleştirilen hizmetlere özel sektörün katılımı modeline verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Özelleştirme
B
Kamulaştırma
C
Doğrudan yatırım
D
Kamu - özel ortaklığı
E
Transfer harcaması
Açıklama:
Kamu-özel ortaklığı; kamu hizmeti olarak nitelendirilen ve devlet eliyle gerçekleştirilen hizmetlere özel sektörün katılımıdır.

Soru 29

Aşağıda verilenlerden hangisi, küreselleşmenin vergi yapısı üzerindeki etkileri arasında yer alır?

Seçenekler

A
Bordro vergileri, gelir vergisi hasılatının önemli bir kısmını oluşturmaya başlamıştır.
B
Vergi gelirleri içerisinde dolaysız vergilerin payı artmıştır.
C
Dolaysız vergiler içerisinde kurumlar vergisinin payı artmıştır.
D
Emek üzerindeki vergi yükü azalmıştır.
E
Gelir vergisi hasılatının büyük bölümünü kurumlar vergisi oluşturmaya başlamıştır.
Açıklama:
Küreselleşme sürecinin hızlanarak devam ettiği izleyen yıllarda artan sermaye hareketliliği karşısında kamu vergi otoriteleri sermayeyi vergilendirmede önemli güçlüklerle karşılaşmıştır. Vergi rekabeti, transfer fiyatlaması ve vergi cennetleri gibi pek çok yolla vergi otoritelerinden kaçabilen sermaye faktörü önemli kamu gelirlerinden yoksun kalınmasına neden olmaktadır. Bu durum vergilerin bileşiminde önemli değişimleri getirmiştir. Savaş sonrası dönemin dolaysız vergi ağırlıklı vergi sistemleri yerini dolaylı vergilerin ağırlıkta olduğu bir yapıya bırakmıştır. Küreselleşme sürecinde sermaye faktörünü vergilemede zorluk, emek üzerinde vergi yükünün artmasına neden olmuş, dolaysız vergiler içinde kurumlar vergilerinin payı azalırken özellikle emek gelirleri üzerindeki vergiler (bordro vergileri) gelir vergisi hasılatının önemli bir kısmını oluşturmuştur. Diğer yandan dolaylı vergiler, vergi sisteminde temel ağırlığı oluşturmuş, dolaylı vergi hasılatı özellikle gelişmekte olan bir çok ülkede ortalama olarak toplam vergi gelirlerinin % 60’ını geçmiştir. Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 30

Aşağıda verilenlerden hangisi, küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki etkilerini azaltmaya yönelik öneriler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Katma değer vergisi
B
Gelir vergisi
C
Tobin vergisi
D
Vergi indirimleri
E
Kurumlar vergisi
Açıklama:
Küreselleşmede hızlanan finansal akımlar, sermaye kontrollerinin kaldırıldığı bir ortamda para ve maliye politikalarının etkinliğini azaltmıştır. Bu etkinliği artırmak ve Neoliberal dönemde yaşanan krizlerin yayılmacı etkilerinin önlenmesine dönük öneriler sermaye kontrollerinin Tobin vergisi ve zorunlu rezerv gibi çeşitli uygulamalarını içerir. Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 31

Kapitalizmin küreselleşmesi aşağıdakilerden hangisi ile daha çok ilişkilidir?

Seçenekler

A
Demokrasinin kurulması
B
Temel eğitimin yaygınlaşması
C
Sosyal hakların yaygınlaşması
D
Toplumun zayıf ve güçsüz kesimlerine sosyal fırsatlar yaratılması
E
Piyasa ilişkileri alanının genişlemesi
Açıklama:
Sen’e göre kapitalizmin küreselleşmesi, genellikle savunulduğu gibi demokrasinin kurulması, temel eğitimin ve sosyal hakların yaygınlaşması, toplumun zayıf ve güçsüz olan kesimlerine sosyal fırsatların yaratılmasından daha çok piyasa ilişkileri alanının genişlemesiyle ilişkili olmuştur. Doğru yanıt E'dir.

Soru 32

Kapitalizmin etkisiyle sermayenin sürekli bir pazar genişlemesine ihtiyaç duyarak dünyanın her yerine yayılma isteği hangi sonucu doğurmaktadır?

Seçenekler

A
Yerli endüstrilerin yerlerini yeni ve yabancı endüstrilere bırakması
B
Tüm ülkelerin güçlenmesi
C
Daha adil bir gelir dağılımının sağlanması
D
Krizlerin son bulması
E
Yerellik ve ulusal kapalılığın yaygınlaşması
Açıklama:
Kapitalizm kendi birikim sürecinin belirli bir tarihsel andaki dinamiklerine uygun olan bir coğrafya (uzamsal ilişkiler, mekânsal düzenlemeler, “küresel iş bölümü” ve işlevlerle bağlantılı olan yerler ağı) üretir. Benzer biçimde, sermayenin sürekli bir pazar genişlemesine gereksinim duyarak dünyanın her yerinde yerleşmek istediği ve bu amaçla her yerde bağlantılar kurmak zorunda olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu durum yerli endüstrilerin yerlerini yeni ve yabancı endüstrilere bırakmasına yol açmıştır. Doğru yanıt A'dır.

Soru 33

I. Küreselleşme Dönemi olarak adlandırılan dönem hangi tarihler arasındadır?

Seçenekler

A
1520-1600
B
1870-1914
C
1914-1945
D
1980-2000
E
2000-2008
Açıklama:
I. Küreselleşme Dönemi olarak adlandırılan 1870-1914 döneminde dünyada ticaret ve finans alanlarındaki serbestliğin bugünkünden daha az olmadığı tespit edilmektedir. 18. yüzyıl Sanayi Devrimi’nin özgül koşullarında gerçekleşen bu dönem özellikle ulaşım alanındaki teknolojik gelişmelerin olanaklarıyla ticaret ve sermaye hareketlerinde önemli artışlar ile ifade edilebilir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi 1970’li ve 1980’li yıllarda gerçekleştirilen ticaret ve özellikle finansal liberalizasyona dönük uygulamalardan değildir?

Seçenekler

A
Mal ve hizmet ve sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi
B
Sermaye kontrollerin büyük ölçüde kaldırılması
C
Ülkeler arası sınır kontrollerinin tamamen kalkması
D
Finansal sistem üzerinde devlet kontrol ve denetimlerinin minimuma indirilmesi
E
Piyasaların gelişimi için gerekli altyapıların oluşturulması
Açıklama:
Küresel bütünleşmeyi sağlayan dünyanın gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerinde 1970’li ve 1980’li yıllarda gerçekleştirilen ticaret ve özellikle finansal liberalizasyona dönük uygulamalardır. Bunlar, mal ve hizmet ve sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi, sermaye kontrollerin büyük ölçüde kaldırılması, finansal sistem üzerinde devlet kontrol ve denetimlerinin minimuma indirilmesi ve piyasaların gelişimi için gerekli altyapıların oluşturulması olarak belirtilebilir. Bu uygulamalarla para ve finansal piyasalar olağanüstü büyümüş, günlük döviz piyasası işlem hacmi 4 trilyon dolara ulaşmıştır. Doğru yanıt C'dir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin arka planında yer alan iktisadi görüşlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Klasik yaklaşım
B
Monetarizm
C
Arz yanlı iktisat okulları
D
Keynesyen yaklaşım
E
Rasyonel beklentiler okulu
Açıklama:
Dünya ekonomisindeki ilk bütünleşme dalgası, İngitere’nin öncülüğünde gerçekleşmiştir. 1870 krizi ile son bulan bu dönem Klasik liberalizm-Klasik iktisat olarak tanımlanır. 20. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan küreselleşme döneminde geçerli olan Neoliberalizm, Klasik iktisat ilkelerini yeniden yorumlayan bir karaktere sahiptir. Bu kuram Monetarizm, Rasyonel beklentiler okulu, Kamu tercihi teorisi ve Anayasal iktisat, Arz yanlı iktisat okulları tarafından temsil edilir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 36

Devletin sadece düzenin sürekliliğini sağlama ve rekabetçi piyasaları güçlendirme işlevinin var olduğunu savunan iktisatçı kimdir?

Seçenekler

A
A. Smith
B
J. M. Keynes
C
K. Wicksell
D
M. Friedman
E
K. Marx
Açıklama:
Neoliberal kurama önemli bir destek Keynesyen kuram ve uygulamalara sert eleştiriler içeren Milton Friedman’ın Monetarizminden gelir. Kurama göre kapitalist ekonomilerde var olan işsizlik oranı “doğal” olup bunu düşürmeye dönük devlet müdahaleleri sadece enflasyona neden olur ve yapılması gereken miktar kuramını geçerli kılmaktır. Ona göre, devletin sadece düzenin sürekliliğini sağlama ve rekabetçi piyasaları güçlendirme işlevi var olabilir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 37

Ekonomide kaynakların tam kullanımını sağlayacak unsurun, talep yönetimi konusunda devletin aktif bir rol oynamasını içeren bir devlet müdahalesi olduğunu savunan görüş hangisidir?

Seçenekler

A
Keynesyen
B
Klasik
C
Monetarist
D
Liberal
E
Arz yanlı
Açıklama:
Keynes’e göre, kapitalist ekonomi kendi araçlarıyla bırakıldığında mevcut kaynakların tam kullanımını sağlamaz. Kaynakların tam kullanımını sağlayacak unsur, talep yönetimi konusunda devletin aktif bir rol oynamasını içeren bir devlet müdahalesidir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 38

Kamu bütçesi uygulama kurallarının anayasalara koyulacak hükümlerle kontrol altına alınmasını öneren "Anayasal iktisat kuramı"nın kurucusu kimdir?

Seçenekler

A
John Maynard Keynes
B
James Buchanan
C
Adam Smith
D
Milton Friedman
E
Karl Marx
Açıklama:
Devletin ekonomik etkinliğinin sınırlandırılmasına yönelik yaklaşımının en uç noktası ise ‘Anayasal iktisat kuramı’dır. Kuramın kurucusu Buchanan'dır. Bu sınırlamanın gerekçesi ise, Keynesyen açık bütçe politikasının seçmenler ve seçilenlerin davranışları nedeniyle bütçe açıkları ve enflasyona neden olarak nihai olarak kamu kesimi başarısızlığı ile sonuçlanacağı savıdır. Bunun önlenmesi için kamu bütçesi uygulama kurallarının anayasalara koyulacak hükümlerle kontrol altına alınması önerilir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 39

1947 yılında, uluslararası ticareti haklar ve sorumluluklar açısından düzenlemek amacıyla çok taraflı olarak imzalanan anlaşmanın adı nedir?

Seçenekler

A
DTÖ
B
IMF
C
GATT
D
Maastricht Anlaşması
E
OECD
Açıklama:
Uluslararası ticareti, haklar ve sorumluluklar açısından düzenlemek amacıyla 1947 yılında çok taraflı olarak imzalanan anlaşma General Agreement on Tariffs and Trade (GATT)' dir. Türkçe adı ‘Ticaret ve Gümrük Tarifeleri Genel Anlaşması’ dır. Doğru yanıt C'dir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeye bağlı olarak ortaya çıkan olumsuz sonuçlardan biridir?

Seçenekler

A
Mal ve hizmet ticaret hacminin artması
B
Finansal karların artması
C
Gelirlerin artması
D
Sermaye üzerindeki vergi yükünün artması
E
Gelir dağılımındaki adaletsizliğin artması
Açıklama:
Küreselleşme artan mal ve hizmet ticareti ile finansal kârların yarattığı büyüme ve gelir artışlarına rağmen, bu gelirlerin dağılımındaki adaletsizlikler nedeniyle eleştirilmektedir. Devlet ise kamu maliyesi araçları olan harcamalar ve vergileri gelirin yeniden dağılımını etkileme amacıyla değil, öncelikli olarak küresel rekabetin gerekliliklerine göre tasarlayarak adaletsizlikleri perçinlemektedir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 41

I. Haberleşme
II. Ulaşım
III. Bilişim
Yukarıdakialanlardan hangilerindeki ilerlemelerin küreselleşmenin hızını arttırdığı söylenebilir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Küreselleşme dünyada pek çok ülke ve bölgedeki iktisadi, siyasal, toplumsal ve
kültürel yapılardaki farklılıkların, haberleşme, ulaşım ve bilişim teknolojilerindeki
hızlı ilerlemelerle birbiriyle etkileşim hâline girdiği, küresel bağımlılıkların ve
bilinçliliğin arttığı çok katmanlı ve çok boyutlu bir bütünleşme sürecidir.

Soru 42

I. Üretim faktörlerinin serbest dolaşımı
II. Devlet ve toplum
III. Ulusal ekonomiler
Küreselleşme kavramı yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerini etkilemiştir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Küreselleşme kavramı mal, hizmet ve üretim faktör hareketlerinin serbestleştirilerek
dünya ekonomisini oluşturan ekonomilerin birbirleriyle ve dünya
piyasaları ile bütünleşik hâle gelmesidir. Bu bütünleşmenin gerekçeleri, küreselleşmenin
ulusal, uluslararası ve yerel ölçekte devlet ve toplum kesimleri üzerindeki
etkilerini belirlemek açısından önem taşır. Dolayısıyla küreselleşme üretim faktörlerinin serbest dolaşımını, devlet ve toplumu ve de ulusal ekonomileri etkilemektedir.

Soru 43

I. İletişim ve ulaşım altyapısının gelişmesi
II. Mal ve hizmet hareketlerinin artması
III. Para hareketlerinin hacimlenmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri II Küreselleşme dalgası sürecinde görülen özelliklerdendir?

Seçenekler

A
Yalnzıca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
II. Küreselleşme Dönemi olarak adlandırılan 1970 sonrası dönemi karakterize
eden tarihsel ve mekânsal özgüllükler vardır. Savaş sonrası istikrarlı bir büyüme
ve birikim döneminin ardından kapitalist üretim ilişkilerinin yeni alanlara yayılma
gereksinimi süreci belirler. İletişim ve ulaşım altyapısının çarpıcı biçimde
iyileşmesi; mal, hizmet ve para hareketlerinin çok büyük ölçekte artmasını sağlamıştır.

Soru 44

I. Yoksulluk
II. Gelir dağılımı
III. Toplumlar arası gelişmiş düzeyi farkları
Küreselleşmenin serbest piyasa düzenine dayalı iktisadi etkinlik ve refah artışı arayışı yukarıdaki problemlerden hangisi ya da hangilerine sebep olmuştur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Küreselleşmenin serbest piyasa düzenine dayalı iktisadi etkinlik ve refah artışı
arayışı toplumlar arası gelişmiş düzeyi farkları, yoksulluk ve gelir dağılımı sorunları
oluşturmuştur.

Soru 45

Ekonomik küreselleşmenin politik küreselleşmenin önünden gitmesi sonucunda küreselleşmenin toplumlar arası gelişmiş düzeyi farkları, yoksulluk ve gelir dağılımı sorunları oluşturduğunu ileri süren iktisatçı kimdir?

Seçenekler

A
Milton Friedman
B
Daron Acemoğlu
C
Paul Samuelson
D
Joseph E. Stiglitz
E
Gary Becker
Açıklama:
Küreselleşmenin serbest piyasa düzenine dayalı iktisadi etkinlik ve refah artışı
arayışı toplumlar arası gelişmiş düzeyi farkları, yoksulluk ve gelir dağılımı sorunları
oluşturmuştur. Stiglitz’e göre bunun nedeni ekonomik küreselleşmenin politik
küreselleşmenin önünden gitmesidir. Ona göre, küreselleşme politik süreçlerle
demokratikleştirilmelidir.

Soru 46

20. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan küreselleşme döneminde geçerli olan Klasik iktisat ilkelerini yeniden yorumlayan bir karaktere sahip olan Neoliberalizm aşağıdaki akımlardan hagisi tarafından temsil edilmez?

Seçenekler

A
Monetarizm
B
Rasyonel beklentiler okulu
C
Post Keynesyenizm
D
Kamu tercihi teorisi ve Anayasal iktisat
E
Arz yanlı iktisat
Açıklama:
20. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan küreselleşme döneminde geçerli
olan Neoliberalizm, Klasik iktisat ilkelerini yeniden yorumlayan bir karaktere
sahiptir. Bu kuram Monetarizm, Rasyonel beklentiler okulu, Kamu tercihi
teorisi ve Anayasal iktisat, Arz yanlı iktisat okulları tarafından temsil edilir.

Soru 47

Kapitalist ekonomilerin sistemsel toplam talep eksikliği ile ifade edileceği üzerine kurulu olan “Genel Teori” adlı eseri ile devletlerin tam istihdamı sağlamak üzere ekonomiye müdahalesini meşrulaştıran iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Adam Smith
B
Milton Friedman
C
Daron Acemoğlu
D
John M. Keynes
E
Karl Marx
Açıklama:
Keynes, kapitalist ekonomilerin sistemsel toplam talep eksikliği
ile ifade edileceği üzerine kurulu olan “Genel Teori” adlı eseri ile devletlerin
tam istihdamı sağlamak üzere ekonomiye müdahalesini meşrulaştırmıştır.

Soru 48

Aşağıdaki isimlerden hangisi bireysel özgürlükleri piyasa içindeki hareket serbestliği olarak tanımladıktan sonra siyasal özgürlüğün bireysel özgürlüğün gerekli bir ögesi olmadığını ikisinin birbirinden ayrılması gerektiğini savunmuştur?

Seçenekler

A
John M. Keynes
B
Joseph E. Stiglitz
C
Frederich Hayek
D
Karl Marx
E
Robert Solow
Açıklama:
Hayek, bireysel özgürlükleri piyasa içindeki hareket serbestliği olarak tanımladıktan sonra siyasal özgürlüğün bireysel özgürlüğün gerekli bir ögesi olmadığını ikisinin birbirinden ayrılması gerektiğini
savunur.

Soru 49

Kapitalist ekonomilerde var olan işsizlik oranı “doğal” olup bunu düşürmeye dönük devlet müdahalelerinin sadece enflasyona neden olacağını ve yapılması gerekenin miktar kuramını geçerli kılmak olduğunu ileri süren akım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Monetarizm
B
Keynesyenler
C
Post Keynesyenler
D
Neo Klasikler
E
Klasikler
Açıklama:
Neoliberal kurama önemli bir destek Keynesyen kuram ve uygulamalara sert
eleştiriler içeren Milton Friedman’ın Monetarizminden gelir. Kurama göre kapitalist
ekonomilerde var olan işsizlik oranı “doğal” olup bunu düşürmeye dönük
devlet müdahaleleri sadece enflasyona neden olur ve yapılması gereken miktar
kuramını geçerli kılmaktır. Ona göre, devletin sadece düzenin sürekliliğini sağlama
ve rekabetçi piyasaları güçlendirme işlevi var olabilir.

Soru 50

I. Devlet toplumsal ilişkilerin katılaşmış ya da fetişleşmiş biçimidir.
II. Devleti ortaya çıkaran kapitalist toplumsal ilişkilere özgün bir durumdur.
III. Kapitalizmde sınıflar arası ilişki emek gücünün piyasada bir mal gibi alınıp satılması dolayısıyla gerçekleşen bir sömürü biçimi üzerine kuruludur.
Yukarıdaki önermelerden hangisi ya da hangileri Karl Marx'a aittir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
K. Marks, devleti toplumsal ilişkilerin bir biçimi olarak alır. Buna göre
devlet toplumsal ilişkilerin katılaşmış ya da fetişleşmiş biçimidir. Devleti bu biçiminde
ortaya çıkaran kapitalist toplumsal ilişkilere özgün bir durumdur. Kapitalizmde
sınıflararası ilişki emek gücünün piyasada bir mal gibi alınıp satılması
dolayısıyla gerçekleşen bir sömürü biçimi üzerine kuruludur.

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi II. Küreselleşme Dönemini karakterize eden olaylardan biri değildir?

Seçenekler

A
Savaş sonrası istikrarlı büyüme
B
İletişimin iyileşmesi
C
Ulaşımın gerilemesi
D
Hizmet hareketlerinin büyük ölçüde artması
E
Bilişim sistemindeki gelişmeler
Açıklama:
1970 sonrası dönem olarak nitelendirilen II. Küreselleşme Döneminde iletişim ve ulaşım çarpıcı biçimde gelişmiştir. İletişim ve ulaşım maliyetlerinin düşmüştür.

Soru 52

I.Kamusal malların varlığı
II.Serbest piyasa sisteminin istikrarsızlığı
III.Vergiler
IV.Oligopol ve tekellerin varlığı
IV.Dışsallıklar
Neoklasik iktisada göre yukarıdakilerden hangi/leri görünmez elin yetersiz olduğu alanlardan biridir?

Seçenekler

A
I
B
I ve II
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Neoklasik iktisat, piyasa aksaklıkları yönüyle kurumların tam olarak var olmadığını kabul ederek devlet etkinliğini bu çerçevede tanımlamıştır. Piyasa başarısızlıklarının varlığı ‘görünmez el’in makul fiyat oluşumu ve kaynakların etkili bir biçimde tahsis edilmesine engeldir. Kuram, ‘görünmez el’in en azından dört alanda yetersiz olduğunu kabul eder. Bunlar; serbest piyasa sisteminin istikrarsızlığı, oligopol ve tekellerin varlığı, kamusal malların varlığı ve dışsallıklardır.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi 1970 sonrasında kamu maliyesi alanındaki kural ve politikaları şekillendirmede referans verilen temel dayanaktır?

Seçenekler

A
Avusturya ve Chicago Okulları
B
İngiliz Okulu
C
Neo-klasik iktisat
D
Keynesyen iktisat
E
Marksist iktisat
Açıklama:
Küreselleşme döneminde devletin iktisadi rolüne ilişkin, Avusturya ve Chicago okulları, Anayasal iktisat ve Arz yanlı iktisadın varsayımları politika kural ve uygulamalara dönüşmüştür. Bu kuramlar özellikle 1970 sonrasında kamu maliyesi alanındaki kural ve politikaları şekillendirmede referans verilen temel dayanaklardır.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen açık bütçe politikasının seçmenler ve seçilenlerin davranışları nedeniyle bütçe açıkları ve enflasyona neden olarak kamu kesimi başarısızlıkları ile sonuçlanacağını savunur?

Seçenekler

A
O’Connor
B
Buchanan
C
Gough
D
Adam Smith
E
Karl Marks
Açıklama:
Devletin ekonomik etkinliğinin sınırlanmasına yönelik yaklaşımının en uç noktası ‘Anayasal iktisat kuramıdır ve kuramın kurucusu Buchanan’dır. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Soru 55

I.Tarım desteğinin kaldırılması
II.İşsizlik ödemelerinin artırılması
III.Marjinal vergi oranlarının artırılması
IV.vergi matrahlarının artan oranlılığıının derecesinin azaltılması
V.Otomatik stabilazatörlerin güçlendirilmesi
Yukardakilerden hangi/leri neoliberal dönemdeki gelişmelerden biridir?

Seçenekler

A
I
B
I ve IV
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, IV ve V
Açıklama:
Neoliberal dönemdeki gelişmeler otomatik stabilizatörleri de güçsüz kılmıştır. Nitekim pek çok gelişmekte olan ülkede tarımsal destekler kaldırılmış, işsizlik ödemelerinde kesintilere gidilmiştir. Marjinal vergi oranlarının düşürülmesi ve vergi matrahlarının artan oranlılığının derecesinin azaltılması ile vergi sisteminin istikrar sağlayıcı gücü azaltılmıştır.

Soru 56

1970’li yılların sonundan itibaren neoliberal yaklaşımın uygulanmaya başladığı ilk ülkeler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
ABD- Filipinler
B
SSCB- Yugoslavya
C
İsviçre- Almanya
D
ABD- İngiltere
E
İngiltere- İsveç
Açıklama:
İlk olarak ABD ve İngiltere’de Neoliberal yaklaşıma uygun olarak, devletin üretimci/yatırımcı olarak etkinlik alanının azaltılarak özel sektörün etkinlik alanının artmasını sağlayan politikalar demetine geçilmiştir.

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin neoliberal ekonomi politikasına eklemlenme sürecinin başlangıcı olarak kabul edilmektedir?

Seçenekler

A
Maastricht kriterleri
B
Dünya Ticaret Örgütünün kuruluşu
C
IMF’nin kuruluşu
D
Washington Uzlaşması
E
24 Ocak Kararları
Açıklama:
Dünyadaki gelişmelerle benzer şekilde, Türkiye’de de 24 Ocak Kararlarının ilanından sonra IMF’ye verilen niyet mektubu ile dışa dönük kalkınma modeline ve liberal uygulamalara başlanmış süreç içinde tedrici olarak devletin ekonomideki üretimci ve yatırımcı olarak rolü azaltılmıştır.

Soru 58

I.Barış ve güvenliğin sağlanması
II.Mali suçların önlenmesi
III.Uyuşturucu trafiğinin önlenmesi
IV.Küresel yoksulluğu azaltmak
V.Uluslararası siyasal istikrarı sağlamak
Yukarıdakilerden hangi/leri görünmez uluslararası kamu malları olarak adlandırılan mal ve hizmet alanlarından biridir?

Seçenekler

A
I
B
I ve II
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Hızlanan iktisadi, sosyal ve beşeri ilişkiler toplumlararası etkileşimleri artırarak bazı alanlarda bir ülke sınırlarını aşarak hizmet sunmayı gerekli kılmaktadır. Barış ve güvenliğin sağlanması, mali suçların önlenmesi, uyuşturucu trafiğinin önlenmesi, küresel yoksulluğu ve uluslararası siyasal istikrarı sağlamak azaltmak bunlardan bazılarıdır.

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin ortaya çıkardığı vergisel sorunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Vergilerin yüksek olması
B
Kara para aklama faaliyetlerinin genişlemesiyle vergi otoritelerinden kaçabilen sermayenin vergilendirilmesindeki güçlükler
C
Vergi cennetleri
D
Transfer fiyatlaması olanaklarından kaynaklanan sorunlar
E
Elektronik ticaretin yaygınlaşmasından kaynaklanan sorunlar
Açıklama:
Küreselleşmenin ortaya çıkardığı vergisel sorunlar, büyük ölçüde, sermaye hareketliliğinin vergi otoritelerine sermayeyi vergilendirmede yarattığı güçlük ile ilgilidir. Vergi rekabeti, transfer fiyatlaması olanaklarından kaynaklanan sorunlar, vergi cennetleri, elektronik ticaretin yaygınlaşmasından kaynaklanan sorunlar, kara para aklama faaliyetlerinin hacmindeki gelişim nedeniyle vergi otoritelerinden kaçabilen sermayenin vergilendirilmesindeki güçlükler önemli kamu gelirlerinden yoksun kalınmasına neden olmaktadır.

Soru 60

Küreselleşmenin vergilerin bileşimi üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Kurumlar vergilerinin payı artmıştır
B
Dolaysız vergiler ağırlıklı bir hal almıştır.
C
Dolaylı vergiler ağırlıklı bir hal almıştır.
D
Emek geliri üzerindeki vergiler azalmıştır.
E
Vergiler üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.
Açıklama:
Küreselleşme, vergilerin bileşiminde önemli değişimleri getirmiştir. Savaş sonrası dönemin dolaysız vergi ağırlıklı vergi sistemleri yerini dolaylı vergilerin ağırlıkta olduğu bir yapıya bırakmıştır. Küreselleşme sürecinde sermaye faktörünü vergilemede zorluk, emek üzerinde vergi yükünün artmasına neden olmuş, dolaysız vergiler içinde kurumlar vergilerinin payı azalırken özellikle emek gelirleri üzerindeki vergiler (bordro vergileri) gelir vergisi hasılatının önemli bir kısmını oluşturmuştur.

Soru 61

Dünyada pek çok ülke ve bölgedeki iktisadi, siyasal, toplumsal ve kültürel yapılardaki farklılıkların, haberleşme, ulaşım ve bilişim teknolojilerindeki hızlı ilerlemelerle birbiriyle etkileşim hâline girdiği, küresel bağımlılıkların ve bilinçliliğin arttığı çok katmanlı ve çok boyutlu bir bütünleşme sürecini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Bölgeselleşme
B
Entegrasyon
C
Küreselleşme
D
Kapitalizm
E
Liberalizm
Açıklama:
Küreselleşme dünyada pek çok ülke ve bölgedeki iktisadi, siyasal, toplumsal ve kültürel yapılardaki farklılıkların, haberleşme, ulaşım ve bilişim teknolojilerindeki hızlı ilerlemelerle birbiriyle etkileşim hâline girdiği, küresel bağımlılıkların ve bilinçliliğin arttığı çok katmanlı ve çok boyutlu bir bütünleşme sürecidir.

Soru 62

I.Monetarizm
II.Arz yanlı iktisat
III.Finansal baskı analizi
IV.Anayasal iktisat
V.Avusturya ve Chicago okulları
Küreselleşmenin kuramsal arka planı yukarıdaki kuramlardan hangilerine dayanmaktadır?

Seçenekler

A
I, II
B
I, III, V
C
II, III, IV
D
I, II, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Küreselleşmenin kuramsal arka planında Monaterizm, finansal baskı analizi, arz yanlı iktisat, anayasal iktisat ve Avusturya ve Chicago okulları bulunmaktadır. Bu kuramlar devletin piyasalara müdahalesini sınırlandırılmasını ve serbest piyasanın geçerli kılınmasını savunurlar.

Soru 63

Devleti toplumsal ilişkilerin katılaşmış ya da fetişleşmiş bir biçimi olarak ifade eden aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Keynes
B
Smith
C
O’Connor
D
K.Marks
E
Buchanan
Açıklama:
K. Marks devleti toplumsal ilişkilerin bir biçimi olarak alır. Buna göre devlet toplumsal ilişkilerin katılaşmış ya da fetişleşmiş biçimidir. Devleti bu biçiminde ortaya çıkaran kapitalist toplumsal ilişkilere özgün bir durumdur.

Soru 64

I.Zorlayıcılık gücüne sahiptir (vergilendirme),
II.Devlet harcamaları belli amaçların gerçekleştirilmesi için yapılır (yol, eğitim vb.).
III.Özel finansa göre daha eskidir.
IV.Temelde büyük ölçekli bir finansal faaliyettir.
V.Kâr maksimizasyonu öncelikli değildir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kamu maliyesini özel finanstan ayıran özellikler arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I, II, III, V
B
II, III, IV, V
C
I, III, V
D
I, III, IV, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Kamu maliyesi özel finanstan farklı olarak zorlayıcılık gücüne sahiptir (vergilendirme), devlet harcamaları belli amaçların gerçekleştirilmesi için yapılır (yol, eğitim), özel finansa göre daha eskidir, temelde büyük ölçekli bir finansal faaliyettir, kâr maksimizasyonu öncelikli değildir, bu alanda büyük borçlanma ve büyük ölçekli projeler söz konusudur.

Soru 65

Küreselleşme ile hız kazanan sermaye hareketliliğine istikrarlı bir getiri sağlamak üzerine kurulan para ve döviz kuru politikaları ilk kez aşağıdaki ülkelerden hangilerinde başlatılmıştır?

Seçenekler

A
ABD ve Fransa
B
ABD ve İngiltere
C
İngiltere ve Almanya
D
İngiltere ve Fransa
E
ABD ve Almanya
Açıklama:
Para ve döviz kuru politikaları küreselleşme ile hız kazanan sermaye hareketliliğine istikrarlı bir getiri sağlamak üzerine kuruludur. Bu politikalar, ilk kez ABD ve İngiltere’de Arz yanlı iktisat kuramı doğrultusunda vergi oranlarının düşürülmesi ile başlamış, Avrupa Birliği’nde tek pazar oluşum hedefi çerçevesinde Maastricht kriterleri ve diğer pek çok ülkede IMF ve Dünya Bankası istikrar ve yapısal uyum program uygulamaları ile yaygınlaştırılmıştır.

Soru 66

I.Konut yapımı
II.Büyük otoyollar
III.Limanlar
Yukarıdakilerden hangisi yada hangileri Kamu-Özel Ortaklığı modeli ile sağlanabilecek hizmetlerin kapsamına girmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Kamu-Özel Ortaklığı modeli, kamu hizmeti olarak nitelendirilen ve devlet eliyle gerçekleştirilen hizmetlere özel sektörün katılımıdır. Devletin büyük otoyollar ve limanlar gibi büyük altyapı projelerinin gerektirdiği büyük ölçekli sermaye yatırımlarını, yerel ve uluslararası sermayenin katılımıyla finanse etmenin bir yoludur.

Soru 67

IMF ile istikrar programı uygulayan ülkelerde devletin yatırım harcamaları ile birlikte ilk kesintiye uğrayan kalem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Eğitim harcamaları
B
Savunma harcamaları
C
Sosyal harcamalar
D
Sağlık harcamaları
E
Çevre koruma harcamaları
Açıklama:
IMF ile istikrar programı uygulayan ülkelerde devletin yatırım harcamaları ile birlikte ilk kesintiye uğrayan kalem sosyal harcamalardır.

Soru 68

Arz yanlı iktisatın vergi oranlarının düşürülerek vergi gelirlerinin artacağına ileri süren çan eğrisi şeklindeki eğriyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Keynes Eğrisi
B
Adam Smith Eğrisi
C
Laffer Eğrisi
D
Musgrave Eğrisi
E
Klasik İktisat Eğrisi
Açıklama:
1980’de ABD ve İngiltere’de Arz yanlı iktisat kuramı çerçevesinde vergi oranlarının düşürülmesinin üretim faktörleri arzını artıracağı varsayımı ile geniş kapsamlı vergi indirimleri uygulanmıştır. Bu uygulama, vergi oranlarının düşürülmesinin vergi hasılatını artıracağına ilişkin Laffer eğrisi analizine dayandırılmış ve izleyen dönemde dünyanın geri kalanında gelir ve kurumlar vergilerinde önemli indirimlere gerekçe oluşturmuştur.

Soru 69

Küreselleşmenin vergi sistemlerine etkisi ne yönde olmuştur?

Seçenekler

A
Dolaysız vergilerin payı artmıştır.
B
Dolaylı vergilerin payı artmıştır.
C
Emek üzerinden alınan vergilerin payı azalmıştır.
D
Sermaye üzerinden alınan vergilerin payı artmıştır.
E
Dış ticaret üzerinden alınan vergilerin payı artmıştır.
Açıklama:
Küreselleşme sürecinde sermaye faktörünü vergilemede zorluk, emek üzerinde vergi yükünün artmasına neden olmuş, dolaysız vergiler içinde kurumlar vergilerinin payı azalırken özellikle emek gelirleri üzerindeki vergiler (bordro vergileri) gelir vergisi hasılatının önemli bir kısmını oluşturmuştur. Diğer yandan dolaylı vergiler, vergi sisteminde temel ağırlığı oluşturmuş, dolaylı vergi hasılatı özellikle gelişmekte olan bir çok ülkede ortalama olarak toplam vergi gelirlerinin % 60’ını geçmiştir.

Soru 70

I.Tobin vergisi
II.Zorunlu rezerv
III.Vergi teşvikleri
IV.Vergi cennetleri
V.GATT kuralları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri küreselleşmenin kamu maliyesindeki olumsuz etkilerini azaltmaya uygulamalar arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I, II
B
I, II, V
C
I, III, V
D
I, II, IV, V
E
II, III, IV, V
Açıklama:
Küreselleşmede hızlanan finansal akımlar, sermaye kontrollerinin kaldırıldığı bir ortamda para ve maliye politikalarının etkinliğini azaltmıştır. Bu etkinliği artırmak ve Neoliberal dönemde yaşanan krizlerin yayılmacı etkilerinin önlenmesine dönük öneriler sermaye kontrollerinin (Tobin vergisi, zorunlu rezerv vs.) çeşitli uygulamalarını içerir.

Soru 71

Mal, hizmet ve üretim faktör hareketlerinin serbestleştirilerek dünya ekonomisini oluşturan ekonomilerin birbirleriyle ve dünya piyasaları ile bütünleşik hâle gelmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Küreseleşme
B
Kamu Maliyesi
C
Monaterizm
D
Konsolidasyon
E
Tahkim
Açıklama:
Küreselleşme, en genel ve üzerinde uzlaşılmış biçimiyle mal, hizmet ve üretim faktör hareketlerinin serbestleşti- rilerek dünya ekonomisini oluşturan ekonomilerin birbirleriyle ve dünya piyasaları ile bütünleşik hâle gelmesidir

Soru 72

Dünya ekonomisindeki ilk bütünleşme dalgası Aşağıdakilerden hangi ülke öncülüğünde gerçekleşmiştir?

Seçenekler

A
ABD
B
Almanya
C
Fransa
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Dünya ekonomisindeki ilk bütünleşme dalgası, İngitere'nin öncülüğünde gerçekleşmiştir. 1870 krizi ile son bulan bu dönem Klasik liberalizm-Klasik iktisat olarak tanımlanır. 20. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan küreselleşme döneminde geçerli olan Neoliberalizm, Klasik iktisat ilkelerini yeniden yorumlayan bir karaktere sahiptir. Bu kuram Monetarizm, Rasyonel beklentiler okulu, Kamu tercihi teorisi ve Anayasal iktisat, Arz yanlı iktisat okulları tarafından temsil edilir.

Soru 73

Hükümetlerin kullanabilecekleri temel maliye politikası araçlarının otomatik olarak işleyenlerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Otomatik stablizatör
i
B
Uluslararası Kamu Maliyesi
C
Tahkim
D
Konsolidasyon
E
Dışsallık
Açıklama:
Otomatik Stablizatör:Hükümetlerin kullanabilecekleri temel maliye politikası araçlarının otomatik olarak işleyenlerine verilen adder.

Soru 74

Uluslararası kamu maliyesi konusunda ilk çalışmalar Musgrave tarafından Aşağıdakilerden hangisine ilişkin yapılmıştır

Seçenekler

A
Tarımsal destekler üzerine yapılmıştır.
B
Gaz salınımının azaltılması üzerine yapılmıştır.
C
Yoksulluğun azaltılması ilişkin yapılmıştır
D
Dünyadaki gelir dağılımı eşitsizliğine ilişkin yapılmıştır
E
Dünyadaki istikrar üzerine yapılmıştır.
Açıklama:
Küreselleşme süreci ile ilgili iktisadi ve toplumsal sorunlar, devletlerin ulus ölçeğini aşan düzenlemeler yapmasını ve düzenlemelere katılmasını gerektirmiştir. Bu bağlamda, uluslararası kamu maliyesi konusunda ilk çalışmalar Musgrave tarafından dünyadaki gelir dağılımı eşitsizliğine ilişkin yapılmıştır

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Kamu-Özel ortaklıklığı modeli ile yapılan yatırımlardan biri olamaz?

Seçenekler

A
Devletin büyük otoyolları
B
Devletin büyük limanları
C
Büyük altyapı projeleri
D
Büyük ölçekli sermaye yatırımları
E
AVM yatırımları
Açıklama:
Kamu-Özel Ortaklığı modeli kamu hizmeti olarak nitelendirilen ve devlet eliyle gerçekleştirilen hizmetlere özel sektörün katılımıdır. Devletin büyük otoyollar ve limanlar gibi büyük altyapı projelerinin gerektirdiği büyük ölçekli sermaye yatırımlarını, yerel ve uluslararası sermayenin katılımıyla finanse etmenin bir yoludur

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası kamu mallarından biri değildir?

Seçenekler

A
Uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması,
B
Uluslarüstü terörizmle mücadele edilmesi
C
Küresel iletişim ve ulaşım sistemlerinin yaratılması
D
Bulaşıcı hastalıklarla mücadele edilmesi
E
Ülkede sağlık hizmetlerine eşit şekilde sunulması
Açıklama:
Uluslararası veya küresel kamu malları olarak adlandırılan mal ve hizmet alanlarının başlıcalari; uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması, uluslarüstü terörizmle mücadele edilmesi, küresel iletişim ve ulaşım sistemlerinin yaratılması, bulaşıcı hastalıklarla mücadele edilmesi, iklim değişikliği ile ilgili risklerin önlenmesi, mali suçların önlenmesi, insan ticaretinin önlenmesi, uluslararası finansal istikrarın sağlanması, çok taraflı ticaret rejiminin oluşturulması, entelektüel korsanlık, kara para aklama ve uyuşturucu trafiğinin önlenmesi, temel insan hakları ve demokrasinin evrenselleşmesinin sağlanması, küresel yoksulluğu azaltmak, evrensel birincil eğitim ve sağlık hizmetlerine eşit şekilde sunulması, çevreye duyarlı kalkınmanın sağlanması ve sürdürülmesi, devletler arasında ve devletlerle-devlet olmayan aktörler arasında çok taraflı müzakere ortamlarının oluşturulması olarak sayılabilir.

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası kamu mallarının üretilmesine neden olan sorunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Siyasi irade sorunları
B
Organizasyon sorunları
C
Bireysel sorunlar
D
Finansman sorunları
E
Mali sorunları
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının üretilmesine neden olan sorunlar, büyük ölçüde, sanayileşmeden günümüze kadar geçen sürede doğal ve beşeri kaynakların aşırı kullanımı ve kapitalist üretim süreçlerinin işleyişi ile ilişkilidir. Bu malların üretilmesine yönelik önemli siyasi irade, organizasyon ve finansman sorunları bulunmaktadır.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin kamu maliyesi üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmaya dönük uygulamalardan biri olabilir?

Seçenekler

A
GATT kuralları
B
Sermaye kontrolleri
C
Vergi teşvikleri
D
Vergi cennetleri
E
Vergi rekabeti
Açıklama:
Küreselleşmede hızlanan finansal akımlar, sermaye kontrollerinin kaldırıldığı bir ortamda para ve maliye politikalarının etkinliğini azaltmıştır. Bu etkinliği artırmak ve Neoliberal dönemde yaşanan krizlerin yayılmacı etkilerinin önlenmesine dönük öneriler sermaye kontrollerinin (Tobin vergisi, zorunlu rezerv vs.) çeşitli uygulamalarını içerir. Serbest piyasanın sınırlandırılmasına yönelik düzenlemeler getiren bu öneriler, gerek IMF istikrar programları gerekse aşağıda belirtildiği gibi GATT ve DTÖ düzenlemeleri ile yasaklanmışlardır. Bu tür düzenlemeler kamu ve özel sektör borç çevrimi için sermaye girişi ihtiyacı içindeki ülkeler açısından da bir seçenek olamamaktadır. Bu tür kısıtlara tabi olmayan ülkelerde bir seçenek olarak gündeme gelebildikleri tespit edilmektedir. Örneğin; Malezya, Brezilya ve Şili'nin sermaye kontrolleri uygulamaları, piyasalar karşısında hem para hem de maliye politikalarını yöneten otoritelerin daha donanımlı hâle geldiğini ve kriz oluşumu ile ilgili risklerin azaltıldığını göstermiştir.

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Küreselleşmenin ortaya çıkardığı vergisel sorunlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Yurt dışı alışveriş olanaklarının artması nedeniyle ortaya çıkan sorunlar
B
Finansal araçların çeşitlenmesinden kaynaklanan sorunlar
C
Uluslararası vergilendirme sorunları
D
Vergi tahsilatında sorunlar
E
Bilgi kaynaklarına ulaşmanın güçleşmesi gibi sorunlar
Açıklama:
Küreselleşmenin ortaya çıkardığı vergisel sorunlar, büyük ölçüde, sermaye hareketliliğinin vergi otoritelerine sermayeyi vergilendirmede yarattığı güçlük ile ilgilidir. Vergi rekabeti, transfer fiyatlaması olanaklarından kaynaklanan sorunlar, vergi cennetleri, elektronik ticaretin yaygınlaşmasından kaynaklanan sorunlar, , yurt dışı alışveriş olanaklarının artması nedeniyle ortaya çıkan sorunlar, finansal araçların çeşitlenmesinden kaynaklanan sorunlar, uluslararası vergilendirme sorunları ve bilgi kaynaklarına ulaşmanın güçleşmesi gibi sorunlar vergi geliri kaybı yanında vergi otoritelerinin ulusal ve uluslararası yasal ve idari düzenlemeler yapmasını gerektiren sorunlar olarak öne çıkmaktadır.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Küreseleşme'nin vergi yapısı üzerindeki etkilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Vergi indirimleri
B
Vergisel teşviklerle ile sermayenin ülkeye çekilmesi
C
Sosyal harcamaların azaltılması
D
Sermaye kesimlerini vergilendirmede güçlükler
E
Vergileme yerine borçlanma kamu finansman yöntemi haline gelmesi
Açıklama:
Küreselleşmenin Vergi Yapısı Üzerindeki Etkileri
Bu etkiler, vergi oranlarında değişim, vergi gelirlerinde değişim ve vergilerin bileşimindeki değişim olarak ifade edilebilir.
1980’de ABD ve İngiltere’de Arz yanlı iktisat kuramı çerçevesinde vergi oranlarının düşürülmesinin üretim faktörleri arzını artıracağı varsayımı ile geniş kapsamlı vergi indirimleri uygulanmıştır.
Küreselleşme sürecinin hızlanarak devam ettiği izleyen yıllarda artan sermaye
hareketliliği karşısında kamu vergi otoriteleri sermayeyi vergilendirmede önemli güçlüklerle karşılaşmıştır.
Küreselleşmede hem üretken sermaye (doğrudan yabancı sermaye) hem de
finans sermayesi için sağlanan vergisel teşvikler, sermayenin ülkeye çekilmesi için araç olarak kullanılmaktadır.
Küreselleşme sürecinde borçlanma olağan kamu finansman yöntemi hâline
gelmiş, büyüyen finansal piyasalar devletlere iç ve dış borçlanmada çok çeşitli
olanaklar yaratmıştır.

Ünite 2

Soru 1

Dışlanabilmesine rağmen rakip olunamayan niteliklere sahip mallar aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Seçenekler

A
Kulüp Malı
B
Özel Mal
C
Karma Mal
D
Tam Kamu malı
E
Uluslararası Kamu Malı
Açıklama:
Karma malın bir diğer türü ise kulüp malları olarak da bilinen ve dışlanabilmesine rağmen rakip olunamayan niteliklere sahip mallardır. Bu mala örnek olarak kütüphane verilebilir. Talebin yoğun olmadığı dönemlerde tüketim rakip olmadığından kütüphane hizmetinden herkes yararlanabilir. Ancak kütüphane yetkilileri sadece üye olanlara ödünç kitap hizmeti sağlayarak üye olmayanları hizmetten alıkoyarak onları dışlayabilirler.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi küresel bir tam kamusal maldır?

Seçenekler

A
Savunma
B
Küresel Isınma
C
Aşı programları
D
Göllerin temizlenmesi
E
Su kanalları
Açıklama:
Küresel kamu malı tüm insanlara, kuşaklara evrensel olarak yayılacak faydaları, şimdi veya gelecekte herhangi bir nüfus grubunu veya kuşağı ayırmaksızın birden fazla ülke grubuna yayılan niteliklere sahip mallardır.

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallalrının temel özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
B
Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
C
Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
D
Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması
E
Zararları ülkeleri, mevcut ve gelecek kuşakları etkileyen faaliyetler olması
Açıklama:
Uluslararası kamu malının tanımı dikkate alındığında bu malların temel bazı özellikleri şunlardır:
  • Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
  • Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
  • Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
  • Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması

Soru 4


  1. Ülkelerin dışa açıklık derecesi

  2. İklim değişikliği riski

  3. Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü


Yukarıdakilerden hangisi küreselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I-III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Kürselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında bazı faktörlerin önemli rolü vardır. Bu faktörler arasında şunlar bulunmaktadır:

  • Ülkelerin dışa açıklık derecesi

  • Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri

  • İklim değişikliği riski

  • Küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler

  • Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi sosyal faaliyetlere bağlı olarak oluşan uluslararası kamu mallarından biridir?

Seçenekler

A
Bilimsel buluşlar
B
Finansal krizler
C
İnsan kaçakçılığı
D
Yaygın İşsizlik
E
Ekonomik Durgunluklar
Açıklama:
İnsanlara küresel ölçekte çeşitli faydalar sağlayan ya da zararlar veren atmosfer olayları, denizler, sınırı aşan kara suları gibi uluslararası (küresel) kamu malları doğal olarak oluşabilir. Bu mallar ayrıca çeşitli sosyal (insan kaçakçılığı, uyuşturucu madde ticareti gibi), teknolojik (bilimsel buluşlar, yenilik, iletişim gibi) ya da ekonomik faaliyetlere (finansal krizler, ekonomik durgunluklar, yaygın işsizlik gibi) bağlı olarak da oluşabilir. Küresel ya da daha sınırlı düzeyde uluslararası kamusal mallar oluşumları dikkate alınarak üç alt grupta sınıflandırılmaktadır.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi insan yapımı küresel ortak varlıklardan biridir?

Seçenekler

A
Ozon tabakası
B
Atmosfer
C
İnternet altyapısı
D
Barış
E
Finansal İstikrar
Açıklama:
İnsan yapımı küresel ortak varlıklar: Evrensel norm ve ilkeler (örneğin hakları), Bilgi, İnternet (altyapı).

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi yönetişim sektöründe yer alan bir uluslararası kamusal maldır?

Seçenekler

A
Ticaret politikası ve idari yönetim
B
İstatistiksel kapasite inşası
C
Tarımsal Araştırma
D
Sağlık Eğitimi
E
Narkotik kontrolü
Açıklama:
Yönetişim (Ekonomik ve finansal kapasitenin oluşturulması) sektöründe yer alan uluslararası kamusal mallar: İletişim, bankacılık ve finansal hizmetler, işletme ve diğer hizmetler, ticaret politikası ve idari yönetim, yasal ve yargısal gelişme.

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi aynı kuşaklar arasında küresel tam kamusal bir maldır?

Seçenekler

A
Sel baskınlarının kontrolü
B
Kirli yer altı sularının temizlenmesi
C
Otoyolları
D
Hava tahminleri
E
Asit yağmurlarının azaltılması
Açıklama:
Uluslararası kamu malları kamusallık düzeyine, tek kuşak ve kuşaklar arası durumu dikkate alınarak da sınıflandırılmaktadır. Mallar salt sosyal (tam kamu), karma, kulüp ve birlikte sağlanan kamu malları (bağlı ürünler) olarak sınıflandırılmış olup Tablo 2.8’de (sayfa 41.)yer almaktadır. Aynı kuşaklar arasında küresel tam kamusal mallar, Kirletilen okyanusların temizlenmesi, Hava tahminleri, gözlem istasyonları, Uluslararası Adalet Divanı olarak sıralanabilir.

Soru 9

Uluslararası kamu malının düzeyi ile her bir birimin katkıları arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Ağırlıklı toplam
B
Ağırlıklı sunum teknolojisi
C
En zayıf halka teknolojisi
D
Hizmet teknolojisi
E
Toplam sunum teknolojisi
Açıklama:
Uluslararası kamu malının düzeyi ile her bir birimin katkıları arasındaki ilişkiye toplam sunum teknolojisi denilmektedir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi kuşaklar arasında bölgesel kulüp mallardan biridir?

Seçenekler

A
Milli parklar
B
Yoksullukla mücadele
C
Bilgi üretimi
D
Uluslararası Adalet Divanı
E
Tıbbi Yardım
Açıklama:
Uluslararası kamu malları kamusallık düzeyine, tek kuşak ve kuşaklar arası durumu dikkate alınarak da sınıflandırılmaktadır. Mallar salt sosyal (tam kamu), karma, kulüp ve birlikte sağlanan kamu malları (bağlı ürünler) olarak sınıflandırılmış olup Tablo 2.8’de (sayfa 41.)yer almaktadır. Kuşaklar arası bölgesel mallara, Millî parklar, Sulama sistemleri, Göller, Şehirler örnek gösterilebilir.

Soru 11

Özel mal ve hizmetler ile ilgili aşağıda yer alan bilgilerden hangileri doğrudur?
I. Özel mal ve hizmetler birimlere ayrılabilirler
II. Özel mal ve hizmetlerin finansmanı fiyatlandırma yolu ile sağlanabilir
III. Özel mal ve hizmetlerin tüketiminde insanlar birbirlerine rakip olabilirler
IV. Özel mal ve hizmetlerin genel olarak üretilmesi için büyük sermaye gerekir

Seçenekler

A
Yalnızca I ve III
B
Yalnızca II ve IV
C
I.II.III
D
II.III.IV
E
I.III.IV
Açıklama:
Özel mal ve hizmetler birimlere ayrılabilen, finansmanı fiyatlandırma yolu ile sağlanabilen, insanların tüketimde birbirlerine rakip oldukları ve genel olarak üretilmesi için büyük sermaye gerektirmeyen mal ve hizmetlerdir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, esasen Özel mal ve hizmetlerin genel olarak üretilmesi için büyük sermaye gerekmez, buna göre doğru cevap C’dir.

Soru 12

Dışlanamamazlık ve rakip olmama gibi iki koşulu birlikte sağlayan mala ne denir?

Seçenekler

A
Tam kamu malı
B
Salt sosyal mal
C
Yarı kamu malı
D
Karma mal
E
Erdemli mal
Açıklama:
Tam kamu malı dışlanamamazlık ve rakip olmama gibi iki koşulu birlikte sağlayan maldır. Doğru cevap A’dır.

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi erdemli mal ve hizmetlere örnek gösterilemez?

Seçenekler

A
Sosyal tesisler
B
Okul ders kitapları
C
Toplu konut hizmeti
D
Kredi kuruluşları
E
Öğrenci yurtları
Açıklama:
Erdemli mal ve hizmetlere örnek olarak kamu konutları, sosyal tesisler, okul ders kitapları, toplu konut hizmeti, sanayi sitelerinin kurulması, esnaf ve çiftçi kredileri, öğrenci yurtları gösterilebilir. ‘’Kredi kuruluşları‘’ erdemli mal ve hizmetlere örnek gösterilemez. Doğru cevap D’dir.

Soru 14

Tüm insanlara, kuşaklara evrensel olarak yayılacak faydaları, şimdi veya gelecekte herhangi bir nüfus grubunu veya kuşağı ayırmaksızın birden fazla ülke grubuna yayılan niteliklere sahip mallara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası kamu malı
B
Sosyal nitelikli mal
C
Küresel kamu malı
D
Tam kamusal mal
E
Yarı kamusal mal
Açıklama:
Küresel kamu malı tüm insanlara, kuşaklara evrensel olarak yayılacak faydaları, şimdi veya gelecekte herhangi bir nüfus grubunu veya kuşağı ayırmaksızın birden fazla ülke grubuna yayılan niteliklere sahip mallardır. Doğru cevap C’dir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangileri uluslararası kamu malı olarak tanımlanabilir?
I. Okyanuslar
II. İç göller
III. Atmosfer
IV. Atmosfer olayları
V. Sınırı aşan akarsular

Seçenekler

A
Yalnızca I.III ve IV
B
Yalnızca II.IV ve V
C
I.II.IV.V
D
I.III.IV.V
E
II.III.IV.V
Açıklama:
Uluslararası kamu malının pek çoğu doğal olarak oluşmuştur. Okyanuslar, atmosfer, atmosfer olayları, sınırı aşan akarsular bu türdendir. ‘’İç göller’’ yanlıştır. Buna göre doğru cevap D’dir.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangileri uluslararası kamu mallarının özellikleri arasında yer alır?
I. Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
II. Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
III. Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
IV. Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması
V. Kamu mallarının uluslararası toplum ihtiyaçlarını karşılamak üzere üretilmesi

Seçenekler

A
I.II.IV.V
B
I.II.III.IV
C
I.II.III.V
D
II.III.IV.V
E
I.III.IV.V
Açıklama:
Uluslararası kamu malları uluslararası sorunların çözümünü sağlayan ve tek tek ülkelerin çözüm oluşturmada başarısız ya da yetersiz olduğu mal ve hizmetlerdir. Ulusal kamu mallarında olduğu gibi uluslararası kamu mallarının da bazı temel özellikleri vardır. Uluslararası kamu malının tanımı dikkate alındığında bu malların temel bazı özellikleri şunlardır:
  • Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
  • Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
  • Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
  • Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Kamu mallarının uluslararası toplum ihtiyaçlarını karşılamak üzere üretilmesi’’ ifadesi yanlıştır. Doğru cevap B’dir.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarının bazı kriterlere göre sınıflandırılmaları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Geleneksel veya yeni olmalarına göre
B
Olgunlaşmalarına göre
C
Faydalarının türüne göre
D
Kamusallık düzeylerine göre
E
Toplam sunum teknolojilerine göre
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarını bazı kriterlere göre sınıflandırmaya tabi tutarak etkilerini anlamak, optimum miktarlarda üretimlerini sağlamak ve gerekli politikaları uygulamak olanaklıdır. Bu malları (1) geleneksel veya yeni olmasına göre, (2) oluşumlarına göre, (3) sektörel olarak, (4) faydalarının türüne göre, (5) kamusallık düzeylerine göre ve (6) toplam sunum teknolojilerine göre sınıflandırmak mümkündür.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Olgunlaşmalarına göre’’ seçeneği yanlış olduğundan doğru cevap B’dir.

Soru 18

Küreselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında bazı faktörlerin önemli rolü vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin daralma riski
B
Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri
C
İklim değişikliği riski
D
Ülkelerin dışa açıklık derecesi
E
Küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler
Açıklama:
Küreselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında bazı faktörlerin önemli rolü vardır. Bu faktörler arasında şunlar bulunmaktadır:
  • Ülkelerin dışa açıklık derecesi
  • Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri
  • İklim değişikliği riski
  • Küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler
  • Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin daralma riski ‘’ seçeneği yanlış olduğundan doğru cevap A’dır.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangileri küresel kamu mallarının sağlanması ile hangi sektörlere yararlar sağlayacağı esas alınarak yapılan bir sınıflandırma olan ‘’Sektörler Açısından Uluslararası Kamu Malları’’ arasında yer alır?
I. Çevre
II. Sağlık
III. Bilgi
IV. Yettirme
V. Yönetişim

Seçenekler

A
Yalnızca I.II ve III
B
Yalnızca II.IV ve V
C
I.II.IV.V
D
I.II.III.IV
E
I.II.III.V
Açıklama:
Sektörler Açısından Uluslararası Kamu Malları, küresel kamu mallarının sağlanması ile hangi sektörlere yararlar sağlayacağı esas alınarak yapılan bir sınıflandırmadır. Genel olarak çevre, sağlık, bilgi, barışı koruma ve yönetişim olmak üzere sektörel sınıflandırma yapılmaktadır. ‘’Yettirme’’ sınıflandırma arasında yer almaz. Doğru cevap E’dir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangileri kamu mallarının sağladıkları faydaların türü ve etkiledikleri alanlar itibariyle yapılan sınıflama arasında yer alır?
I. Risk azaltma
II. Kapasite geliştirme
III. Kapasite artırma
IV. Dolaylı fayda sağlama

Seçenekler

A
Yalnızca II ve IV
B
Yalnızca I ve IV
C
I.II.IV
D
II.III.IV
E
I.II.III
Açıklama:
Temel olarak rakip olunmayan ve dışlanamaz nitelikte olan tam uluslararası kamu mallarının üç tür fayda sağladıkları ileri sürülmektedir. Bunlar risk azaltma, kapasite geliştirme ya da artırma ve doğrudan fayda sağlamadır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Dolaylı fayda sağlama‘’ yanlıştır. Doğru cevap E’dir.

Soru 21

I. Tam kamu malının yararları tüm topluma yayılmaktadır
II. Pazarlanamayan mallar olarak da tanımlanır
III. Tam kamu malının finansmanına katılmayanlar o maldan yoksun bırakılırlar
IV. Üretildikten sonra birimlere ayrılarak fiyatlandırılan maldır
V. Tam kamu malı dışlanamamazlık ve rakip olmama gibi iki koşulu birlikte sağlayan maldır
Tam kamu malı ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I,II,III
B
I,II,V
C
I,IV,V
D
I,II,III,V
E
I,II,IV,V
Açıklama:
I,II ve V. ifadeler doğru iken, III ve IV. ifadeler yanlıştır. Çünkü, bir kamu malının bir üretici tarafından (devlet tarafından) üretildikten sonra birimlere ayrılarak fiyatlandırılması ve fiyat ödemeyenlerin bu malın tüketiminden dışlanması mümkün değildir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi erdemli mallardandır?

Seçenekler

A
Savunma hizmeti
B
Kütüphane hizmeti
C
Toplu konut hizmeti
D
Adalet hizmeti
E
Kara yolu
Açıklama:
Erdemli mallar özünde kişisel mal niteliklerini taşımasına rağmen finansmanı ve üretimi kamu tarafından yerine getirilmektedir. Erdemli mal ve hizmetlere örnek olarak kamu konutları, sosyal tesisler, okul ders kitapları, toplu konut hizmeti, sanayi sitelerinin kurulması, esnaf ve çiftçi kredileri, öğrenci yurtları gösterilebilir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Soru 23

Özünde kişisel mal niteliklerini taşımasına rağmen finansmanı ve üretimi kamu tarafından yerine getirilen mallara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tam kamu malı
B
Serbest mal
C
Özel mal
D
Karma mal
E
Erdemli mal
Açıklama:
Erdemli mallar özünde kişisel mal niteliklerini taşımasına rağmen finansmanı ve üretimi kamu tarafından yerine getirilmektedir. Erdemli malların kamusal kaynaklarla üretilerek nispeten düşük bedel ile tüketicilere arzında sosyal refahı artıracağı düşüncesi belirleyici olmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi tam kamu mallarının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kolaylıkla fiyatlandırılabilir.
B
Pazarlanamaz.
C
Birlikte tüketime açıktır.
D
Bölünemez.
E
Tüketimleri rakip değildir.
Açıklama:
Tam kamu malı ya da salt sosyal mal, bir toplumdaki tüm tüketicilerin birlikte, eşit ve tamamını tükettikleri, fiyatlandırılamayan, bölünemeyen ve dolayısıyla pazarlanamayan mallar olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Soru 25

Aşağıdakilerin hangisinde dışlanamaz mallar birlikte ve doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Özel mal ve Kulüp malı
B
Tam kamu malı ve Kulüp malı
C
Özel mal ve Karma mal
D
Karma mal ve Tam kamu malı
E
Karma mal ve Kulüp malı
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi özel mal ve hizmetlerin özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Birimlere ayrılabilir
B
Fiyatlandırılabilir
C
Tüketiminde rekabet vardır
D
Üretilmesi için büyük sermaye gerekmez
E
Yararlananlar birbirlerini etkilemezler
Açıklama:
Özel mal ve hizmetler birimlere ayrılabilen, finansmanı fiyatlandırma yolu ile sağlanabilen, insanların tüketimde birbirlerine rakip oldukları ve genel olarak üretilmesi için büyük sermaye gerektirmeyen mal ve hizmetlerdir.

Soru 27

Aşağıdaki kamu malı ve türü eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Seçenekler

A
Eğitim - Küresel
B
Barışın korunması - Bölgesel
C
Küresel ısınma - Ulusal
D
Aşı programları - Ulusal
E
Turistik alanlar - Bölgesel
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi erdemli mal ve hizmetlere örneklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamu konutları
B
Sosyal tesisler
C
Toplu konut hizmeti
D
Esnaf ve çiftçi kredileri
E
Kütüphane
Açıklama:
Erdemli mal ve hizmetlere örnek olarak kamu konutları, sosyal tesisler, okul ders kitapları, toplu konut hizmeti, sanayi sitelerinin kurulması, esnaf ve çiftçi kredileri, öğrenci yurtları gösterilebilir.

Soru 29

Bir ekonomik birimin faaliyetinin diğer ekonomik birimleri piyasa dışında etkilemesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tam kamusal mal
B
Yarı kamusal mal
C
Dışsallık
D
Erdemli mal
E
Piyasa malı
Açıklama:
Dışsallık, bir ekonomik birimin faaliyetinin diğer ekonomik birimleri piyasa dışında etkilemesidir. Etkileme yararlı olursa pozitif dışsallık, zararlı olursa negatif ya da olumsuz dışsallıktan söz edilebilir.

Soru 30

Birden fazla ülkeye zarar veren zararlı uluslararası kamusal faaliyetlere ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası kamu kötüleri
B
Uluslararası kamu malı
C
Kamu malı
D
Erdemsiz mal
E
Özel mal
Açıklama:
Uluslararası kamu malı ve hizmeti birden çok ülkenin yerleşiklerine faydalar sağlarken birden fazla ülkeye zarar veren zararlı uluslararası kamusal faaliyetler de bir sorun olarak görülmektedir. Bunlar uluslararası kamu kötüleri (international public bads) olarak tanımlanmaktadır.

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
B
Faydanın uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
C
Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması
D
Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
E
Tüketimin ulusal düzeyde gerçekleşmesi
Açıklama:
Uluslararası kamu malının tanımı dikkate alındığında bu malların temel bazı özellikleri şunlardır:
  • Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
  • Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
  • Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
  • Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması
Doğru cevap E'dir.

Soru 32

Uluslararası ölçekte mevcut ve gelecek kuşakların tümünün tüketimine sunulan, rekabetin ve dışlamanın olmadığı ve finansmanı uluslararası düzeyde sağlanan mallara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Dışsallık
B
Tam kamu malı
C
Erdemli mal
D
Uluslararası kamu malı
E
Pozitif dışsallık
Açıklama:
Uluslararası ölçekte mevcut ve gelecek kuşakların tümünün tüketimine sunulan, rekabetin ve dışlamanın olmadığı ve finansmanı uluslararası düzeyde sağlanan mallar uluslararası kamu malı olarak tanımlanır.

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarının sınıflandırılma çeştilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamusallık düzeylerine göre
B
Toplam sunum teknolojilerine göre
C
Tüketim yönetimine göre
D
Oluşumlarına göre
E
Geleneksel veya yeni olmasına göre
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarını bazı kriterlere göre sınıflandırmaya tabi tutarak etkilerini anlamak, optimum miktarlarda üretimlerini sağlamak ve gerekli politikaları uygulamak olanaklıdır. Bu malları (1) geleneksel veya yeni olmasına göre, (2) oluşumlarına göre, (3) sektörel olarak, (4) faydalarının türüne göre, (5) kamusallık düzeylerine göre ve (6) toplam sunum teknolojilerine göre sınıflandırmak mümkündür. Doğru cevap C'dir.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi insan yapımı küresel ortak varlıklardan biridir?

Seçenekler

A
Bilgi yönetimi
B
Serbest ticaret
C
Küresel barış
D
İnternet
E
Atmosfer
Açıklama:
Bilgi yönetimi, yeni uluslararası kamu mallarından biridir. Serbest ticaret ve küresel barış ülkeler arasında karşılıklı politikaların ürünleridir. Atmosfer, doğal küresel mallardan biridir. İnternet ise insan yapımı küresel ortak varlıklardan biridir. Doğru cevap D'dir.

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi sağlık açısından sağlanan bir uluslararası kamu malıdır?

Seçenekler

A
Sağlık personeli yetiştirme
B
Nüfus politikası
C
Cinsel yollarla bulaşan hastalıkların kontrolü
D
Su rezervi ve hijyeni
E
Temel beslenme
Açıklama:
Sağlık personeli yetiştirme, nüfus politikası, su rezervi ve hijyeni ve temel beslenme sağlık açısından sağlanan ulusal kamu malları olarak kabul edilir. HIV/AIDS dâhil cinsel yollarla bulaşan hastalıkların kontrolü, sağlık eğitimi, bulaşıcı hastalık kontrolü ve sağlık politikası ise sağlık açısından sağlanan uluslararası kamu mallarıdır. Doğru cevap C'dir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi aynı kuşaklar arasında tam kamusal bir maldır?

Seçenekler

A
Hava tahminleri
B
Ozon tabakasının korunması
C
Göllerin temizlenmesi
D
Kurşun yayılımının azaltılması
E
Küresel ısınmanın önlenmesi
Açıklama:
Hava tahminleri aynı kuşaklar arasında tam kamusal bir maldır. Diğer şıklarda belirtilenler ise kuşaklar arası tam kamusal mallardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu malı üretiminde kullanılan toplam sunum teknoloji türlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
En zayıf halka
B
Ağırlıklı ortalama
C
Toplama
D
Ağırlıklı toplam
E
En iyi vuruş
Açıklama:
Uluslararası kamu malları (uluslararası kamu kötüleri) oluşumlarına bağlı olarak sınıflandırmaktadır. Bu sınıflandırma ile özellikle bölgesel, uluslararası ve küresel düzeyde oluşan kamu kötülerinin ortadan kaldırılmasına katkı sağlanabilir. Uluslararası kamu malının düzeyi ile her bir birimin katkıları arasındaki ilişkiye toplam sunum teknolojisi denilmektedir. Toplam sunum teknolojileri dört grup altında incelenebilir.Bunlar toplama,en iyi vuruş,en zayıf halka ve ağırlıklı toplamdır. Doğru cevap B'dir.

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu malının özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
B
Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
C
Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
D
Topluma sunulan bir malın tüketimi bedel ödemeyenlerden dışlanmaması
E
Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması
Açıklama:
Uluslararası kamu malının tanımı dikkate alındığında bu malların temel bazı özellikleri şunlardır:
• Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
• Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
• Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
• Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması

Soru 39

Aşağıdakilerde hangisi geleneksel uluslararası kamu mallarından biri değildir?

Seçenekler

A
Denizler
B
Güneş ışınları
C
Finansal istikrarın sürdürülmesi
D
Sivil havacılık
E
Posta hizmetleri
Açıklama:
Geleneksel uluslararası kamu malları doğada kendiliğinden oluşmuş atmosfer, ozon tabakası, ay ışığı, güneş ışınları, denizler, okyanuslar, uluslararası kara suları gibi doğal ortak varlıklardır. Uluslararası ticaretin 20. yüzyılın ikinci yarısında yoğunlaşmasına kadar olan dönem için deniz taşımacılığı, sivil havacılık, posta hizmetleri ve uluslararası ilişkilerin gerektirdiği mal ve hizmetler geleneksel uluslararası kamu malları olarak ifade edilebilir.

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi kürselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında etkili olan faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Ülkelerin dışa açıklık derecesi
B
Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri
C
İklim değişikliği riski
D
Küresel gelir dağılımının eşit olması
E
Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü
Açıklama:
Kürselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında bazı faktörlerin önemli rolü vardır. Bu faktörler arasında şunlar bulunmaktadır:
• Ülkelerin dışa açıklık derecesi
• Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri
• İklim değişikliği riski
• Küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler
• Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi küresel politika sonucunda ortaya çıkan uluslararası kamu mallarından biridir?

Seçenekler

A
Atmosfer
B
Küresel finansal istikrar
C
Evrensel normlar ve ilkeler
D
Bilginin gelişimi
E
İnternet’in sağladığı olanaklar
Açıklama:
Barış, sağlık, küresel finansal istikrar, sürdürülebilir çevre, serbest ticaret, yoksullukla mücadele, eşitlik ve adalet gibi temel sosyal hayatı ilgilendiren faktörler ülkeler arasında karşılıklı politikaların ürünleri olarak ya zaman içinde arzu edilen bir gelişim gösterir ya da koşullar kötüye gidebilir.

Soru 42

NATO nasıl bir mal olarak değerlendirilir?

Seçenekler

A
Tam Kamusal
B
Karma
C
Kulüp
D
Bağlı Ürünler
E
Erdemli
Açıklama:
NATO’yu gerçekte bir kulüp malı olarak değerlendirmek daha doğru kabul edilebilir ise de bu örgüt belli ülke grupları tarafından oluşturulmuş ve bu ülkelerin mevcut ve gelecek kuşaklarına da hizmet sağlayacağı düşüncesi ile kuşaklar arası, bölgesel bağlı ürünler olarak yer almaktadır.

Soru 43

Dışlanamamazlık ve rakip olmama gibi iki koşulu birlikte sağlayan mallar ne tür mallardır?

Seçenekler

A
Özel Mal
B
Tam Kamu Malı
C
Yarı Kamu Malı
D
Erdemli Mal
E
Kulüp Malı
Açıklama:
Tam kamu malı dışlanamamazlık ve rakip olmama gibi iki koşulu birlikte sağlayan maldır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 44

Özünde kişisel mal niteliklerini taşımasına rağmen finansmanı ve üretimi kamu tarafından yerine getirilen mallar aşağıdakilerden hangisinde ifadesini bulmaktadır?

Seçenekler

A
Erdemli mal
B
Özel mal
C
Tam kamu malı
D
Yarı kamusal mal
E
Karma mal
Açıklama:
Erdemli mallar özünde kişisel mal niteliklerini taşımasına rağmen finansmanı ve üretimi kamu tarafından yerine getirilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 45

I. Uluslararası kamu malı ve hizmeti birden çok ülkenin yerleşiklerine faydalar sağlar. II. Bir mal ya da hizmetin yararları belli bir bölge ile sınırlı kalırsa bölgesel kamu malı ya da hizmeti olarak ifade edilir III . Birden fazla ülkeye zarar veren zararlı uluslararası kamusal faaliyetler uluslararası kamu kötüleri olarak tanımlanmaktadır. Kamu malları ile ilgili olarak yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğru ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası kamu malı ve hizmeti birden çok ülkenin yerleşiklerine faydalar sağlarken birden fazla ülkeye zarar veren zararlı uluslararası kamusal faaliyetler de bir sorun olarak görülmektedir. Bunlar uluslararası kamu kötüleri (international public bads) olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 46

Küresel kamu malları Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından hangi yılda gündeme getirilip bir kitapla analize tabi tutulmuştur?

Seçenekler

A
1968
B
1972
C
1989
D
1999
E
2001
Açıklama:
Küresel kamu malları Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından 1999 yılında yayımlanan Global Public Goods (Küresel Kamu Malları) adlı kitap ile analize tabi tutulmuştur. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi doğal olarak oluşan uluslararası kamu mallarından birisi değildir?

Seçenekler

A
Okyanuslar
B
Sınırı aşan akarsular
C
Atmosfer olayları
D
Atmosfer
E
Barajlar
Açıklama:
Barajlar doğal olarak oluşan uluslararası kamu mallarından birisi değildir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 48

I. Kamusallık düzeyinin ulusal yada uluslararası olması
II. Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
III Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri uluslararası kamusal malların temel özellikleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kamusallık düzeyinin ulusal değil sadece uluslararası olması temel özellikler arasındadır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi insan yapımı küresel mallar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Evrensel normlar ve ilkeler
B
Bilginin gelişimi
C
İnternet
D
İletişim sistemleri
E
Atmosfer olayları
Açıklama:
Atmosfer doğal küresel mallar arasındadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 50

Sektörler açısından uluslararası kamu malları incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi çevre sektöründeki uluslararası kamu malları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Biyosferi koruma
B
Biyolojik çeşitlilik alan koruması
C
Çevresel araştırma
D
Su kaynağını koruma
E
Jeotermal enerji
Açıklama:
Jeotermal enerji ulusal kamusal mallar arasında sayılmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 51

Fayda türlerine göre uluslararası kamu malları sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudan fayda sınıfında yer alır?

Seçenekler

A
İklime bağlı riskleri azaltma
B
Asit yağmurlarını azaltma
C
Küresel bilgi üretimi
D
Biyolojik çeşitliliği koruma
E
Barışı koruma
Açıklama:
Biyolojik çeşitliliği koruma doğrudan fayda içinde yer alır. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 52

Fayda türlerine göre uluslararası kamu malları sınıflandırıldığında aşağıdakilerden hangisi kapasite geliştirme sınıfında yer alır?

Seçenekler

A
Barışı koruma
B
İhtilafların önlenmesi
C
Ormanları ve gölleri koruma
D
Biyolojik çeşitliliği koruma
E
Hastalık riskini azaltma
Açıklama:
Fayda türlerine göre uluslararası kamu malları sınıflandırıldığında aşağıdakilerden barışı koruma kapasite geliştirme sınıfında yer alır.

Soru 53

Bir ekonomik birimin faaliyetinin diğer ekonomik birimleri piyasa dışında etkilemesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Fırsat maliyeti
B
Ekonomik maliyet
C
Dışsallık
D
Toplam fayda
E
Toplam maliyet
Açıklama:
Bir ekonomik birimin faaliyetinin diğer ekonomik birimleri piyasa dışında etkilemesine dışsallık adı verilir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel-yarı kamusal mallar kategorisindedir?

Seçenekler

A
Yer altı suyunu arıtma
B
Küresel ısınma
C
Ulaştırma sistemi
D
Aşı programları
E
Organize suçlarla mücadele
Açıklama:
Aşı programları bölgesel-yarı kamusal mallar kategorisindedir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Soru 55

Küresel düzeydeki kamu mallarının sağlanmasında aşağıdakilerden hangisi rol alır?

Seçenekler

A
Hanehalkları
B
Uluslararası kamu organizasyonları
C
Devlet
D
Sivil Toplum Kuruluşları
E
Özel firmalar
Açıklama:
Küresel düzeydeki kamu mallarının sağlanmasında uluslararası kamu organizasyonları rol alır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi kürselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında önemli rolü olan faktörlerden biri değildir?

Seçenekler

A
İklim değişikliği riski
B
Ülkelerin bütçe açıklık derecesi
C
Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü
D
Küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler
E
Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri
Açıklama:
Kürselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında bazı faktörlerin önemli rolü vardır. Bu faktörler arasında şunlar bulunmaktadır:
• Ülkelerin dışa açıklık derecesi
• Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri
• İklim değişikliği riski
• Küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler
• Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü
Dolayısıyla, A,C,D ve E şıklarındaki ifadeler kürselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında önemli rolü olan faktörlerden iken, B şıkkındaki ifade değildir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Soru 57

Aşağıdaki uluslararası kamu mallarından hangisi barışı koruma kategorisi içerisinde yer alır?

Seçenekler

A
Yasal ve yargısal gelişme
B
Bulaşıcı hastalık kontrolü
C
Narkotik kontrolü
D
Biyosferi koruma
E
İstatistiksel kapasite inşası
Açıklama:
Narkotik kontrolü barışı koruma kategorisi içerisinde yer alır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi toplam sunum teknolojilerine ait gruplar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ağırlıklı toplam
B
Toplam
C
En güçlü halka
D
En iyi vuruş
E
En zayıf halka
Açıklama:
Toplam sunum teknolojileri dört grup altında incelenebilir. Bunlar; toplam, en iyi vuruş, en zayıf halka ve ağırlıklı toplam şeklindedir. C şıkkındaki ifade bu grup içerisinde yer almaz. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Soru 59

Uluslararası kamu malının en yaygın olarak sağlandığı ve katkı yapan her bir birimin uluslararası kamu malının düzeyini eşit miktarda etkilediği kriter aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Toplama
B
En iyi vuruş
C
En zayıf halka
D
Ağırlıklı ortalama
E
Geometrik ortalama
Açıklama:
Uluslararası kamu malının en yaygın olarak sağlandığı ve katkı yapan her bir birimin uluslararası kamu malının düzeyini eşit miktarda etkilediği kriter toplamadır. Burada, bir birimin yapmış olduğu katkı başka bir birimin katkısını tam olarak ikame etmektedir. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi tam kamusal, bölgesel ve kuşaklar arasında yer alan bir uluslararası kamu malıdır?

Seçenekler

A
Kurşun yayılımının azaltılması
B
Ozon tabakasının korunması
C
Küresel ısınmanın önlenmesi
D
Hastalıklarla mücadele
E
Sel baskınlarının kontrolü
Açıklama:
Kurşun yayılımının azaltılması tam kamusal, bölgesel ve kuşaklar arasında yer alan bir uluslararası kamu malıdır. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.

Soru 61

Üretilerek topluma sunulan bir malın tüketimi bedel ödemeyenlerden dışlanamıyor (malın sağladığı fayda tüm topluma yayılabiliyorsa) ve bu maldan yararlananlar birbirlerini etkilemiyorsa (tüketimde rakip olmayıp bir tüketicinin tüketimi diğer tüketicilerin tüketim miktarlarını değiştirmiyorsa) bu durumda sözü edilen mallara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Serbest mal
B
Kamu malı
C
Özel Mal
D
Erdemli Mal
E
Ekonomik Mal
Açıklama:
Piyasa mekanizması bazı mal ve hizmetlerin niteliklerinden dolayı onların sağlanmasında başarısızlığa uğramaktadır. Eğer üretilerek topluma sunulan bir malın tüketimi bedel ödemeyenlerden dışlanamıyor (malın sağladığı fayda tüm topluma yayılabiliyorsa) ve bu maldan yararlananlar birbirlerini etkilemiyorsa (tüketimde rakip olmayıp bir tüketicinin tüketimi diğer tüketicilerin tüketim miktarlarını değiştirmiyorsa) bu durumda sözü edilen mal bir kamu malı olarak tanımlanır.

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi erdemli mal ve hizmetlerden biridir?

Seçenekler

A
Toplu konut hizmeti
B
Ulusal güvenlik hizmeti
C
Adalet hizmeti
D
Sağlık hizmeti
E
Eğitim hizmeti
Açıklama:
Erdemli mallar özünde kişisel mal niteliklerini taşımasına rağmen finansmanı ve üretimi kamu tarafından yerine getirilmektedir. Erdemli malların kamusal kaynaklarla üretilerek nispeten düşük bedel ile tüketicilere arzında sosyal refahı artıracağı düşüncesi belirleyici olmaktadır. Bir ülkede hangi malların erdemli mal statüsünde sağlanacağına o ülkedeki politikacılar karar verir. Erdemli malların üretiminin piyasaya terk edilmeleri hâlinde yeterince tüketilmeyecekleri endişesi ile kamu bütçelerinden finanse edilmektedirler. Erdemli mal ve hizmetlere örnek olarak kamu konutları, sosyal tesisler, okul ders kitapları, toplu konut hizmeti, sanayi sitelerinin kurulması, esnaf ve çiftçi kredileri, öğrenci yurtları gösterilebilir.

Soru 63

Bir ekonomik birimin faaliyetinin diğer ekonomik birimleri piyasa dışında etkilerine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Kamusallık
B
Uluslararası Kamu Malı
C
Mali tevzin
D
Konsolidasyon
E
Dışsallık
Açıklama:
Piyasanın başarısız olduğu bir alan da dışsallıklarm varlığında ortaya çıkmaktadır. Dışsallık, bir ekonomik birimin faaliyetinin diğer ekonomik birimleri piyasa dışında etkilemesidir. Etkileme yararlı olursa pozitif dışsallık, zararlı olursa negatif ya da olumsuz dışsallıktan söz edilebilir. Özellikle olumsuz dışsallıklarm etkilerinin giderilmesi kamu hizmeti olarak ifade edilebilir. Zira olumsuz etkilerin sürmesi etkilenenlerin sayısına da bağlı olarak toplumsal refahı azaltabilmektedir. Bu tür olumsuz dışsallıklarm kamu müdahalesi sonucunda önlenmesi ile sosyal refah yükseltilebilir.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu kötülerinden biridir?

Seçenekler

A
Yer altı sularını koruma
B
Gaz salınımının azaltılmaması
C
Yoksulluğun azaltılması
D
Dünyadaki gelir dağılımı eşitsizliğini gidermek
E
Çevre kirliğini azaltmak
Açıklama:
Uluslararası kamu kötüleri olarak tanımlanan faaliyetlerde konu açısından önemli bir yer tutmaktadır. Uluslararası alanda oluşan negatif dışsallıklar kamu kötüleri iken bunlarla mücadele politikaları uluslararası kamu malı olarak ifade edilebilir. Kamu malları belli bir coğrafi alan düşünülerek yerel, ulusal, bölgesel, uluslararası ve küresel ölçekte ifade edilebilir. Yer altı sularını koruma, kirletmeme ya da kirlenmişse arıtma sonucunda yer altı sularında yararlanan ülke vatandaşları genel olarak yarar görür.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarının bazı temel özelliklerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
B
Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
C
Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
D
Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması
E
Tüketimin ulusal düzeyde gerçekleşmesi
Açıklama:
Ulusal kamu mallarında olduğu gibi uluslararası kamu mallarının da bazı temel özellikleri vardır. Uluslararası kamu malının tanımı dikkate alındığında bu malların temel bazı özellikleri şunlardır: Kamusallık düzeyinin uluslararası olması,Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması,üretimin ya da hizmetin uluslararsı kuruluşlarca sağlanması.

Soru 66

Kürselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerin biri değildir?

Seçenekler

A
Ülkelerin dışa açıklık derecesi
B
Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri
C
İklim değişikliği riski
D
Küresel gelir dağılımı eşitliği
E
Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü
Açıklama:
Küreselleşme ile birlikte ticari sınırların ortadan kalkması, ticaretin gelişmesi, sermayenin ulusal sınırları aşması ile birlikte daha önce örneği olmayan yeni uluslararası kamu malları oluşmuştur. Ekonomik sınırların kaldırılması ile birlikte finansal piyasalar bir bütün hâline dönüşmekte ve sermaye sınır tanımamaktadır. Bir ülkede oluşan finansal kriz diğer ülkeleri de etkilemektedir. Sözü edilen yeni uluslararası kamu mallarına temiz havanın korunması, salgın hastalıklardan korunma, finansal istikrarın sürdürülmesi, bilgi yönetimi ve bilimsel araştırmalar örnek olarak verilebilir. Küreselleşme, ilgili ülkelerin tek başına uygulayacağı politikaları yetersiz kılmakta diğer ülkelerle iş birliğini gerektirmektedir. Kürselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında bazı faktörlerin önemli rolü vardır. Bu faktörler arasında şunlar bulunmaktadır Ülkelerin dışa açıklık derecesi, Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri, İklim değişikliği riski, Küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler, Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü.

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi insan yapımı Uluslararası kamu mallarından birisidir?

Seçenekler

A
Bilginin gelişimi, yayılması, İnternet'in sağladığı olanaklar
B
Barış, sağlık, küresel finansal istikrar
C
Sürdürülebilir çevre, serbest ticaret
D
Yoksullukla mücadele
E
Eşitlik ve adalet gibi temel sosyal hayatı ilgilendiren faktörler
Açıklama:
İnsanların geçmişten günümüze değin oluşturdukları ve insanların ve toplumların yararına olan kazanımlardır. Evrensel normlar ve ilkeler insanlığın ortak ürünü olarak ileri sürülebilir. Evrensel insan haklarının gelişimi oldukça önemlidir. Günümüzde pek çok ülkede temel insan haklarının tam olarak hukuk düzeni tarafından güvenceye alındığını iddia etmek çok zordur. Bilginin gelişimi, yayılması, İnter net'in sağladığı olanaklar ve iletişim sistemleri insanların ortaya koyduğu, geliştirdiği önemli kazanımlardır.

Soru 68

Uluslararası kamu malları aşağıdaki hangi ölçütler esas alınarak sınıflandırılmalardan biri değildir?

Seçenekler

A
Geleneksel veye yeni olmaları
B
Sektörlere sağladıkları faydaların türüne
C
Kamusallık düzeyine
D
Toplam sunum teknolojileri
E
Mali düzeyleri
Açıklama:
Uluslararası kamu malları, geleneksel veya yeni olmalarına, oluşumlarına, sektörlere, sağladıkları faydaların türüne, kamusallık düzeylerine ve toplam sunum teknolojileri özellikleri dikkate alınarak sınıflandırılmaktadır.

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu malı üretiminde kullanılan toplam sunum teknoloji türlerinden birisi değildir?

Seçenekler

A
Toplama
B
En zayıf halka
C
En iyi vuruş
D
Ağırlıklı ortalama
E
Ağırlıklı toplam
Açıklama:
Uluslararası kamu malları (uluslararası kamu kötüleri) oluşumlarına bağlı olarak sınıflandırmaktadır. Bu sınıflandırma ile özellikle bölgesel, uluslararası ve küresel düzeyde oluşan kamu kötülerinin ortadan kaldırılmasına katkı sağlanabilir. Uluslararası kamu malının düzeyi ile her bir birimin katkıları arasındaki ilişkiye toplam sunum teknolojisi denilmektedir. Toplam sunum teknolojileri dört grup altında incelenebilir.Bunlar toplama,en iyi vuruş,en zayıf halka ve ağırlıklı toplamdır.

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu malıdır?

Seçenekler

A
Gelir dağılımındaki eşitsizliğin giderilmesi
B
Gaz salınımının azaltılması
C
Ekonomik istikrar sağlanması
D
Tarımsal destekler
E
Yoksulluğun azaltılması
Açıklama:
Tam kamu malı ya da salt sosyal mal, bir toplumdaki tüm tüketicilerin birlikte, eşit ve tamamını tükettikleri, fiyatlandırılamayan, bölünemeyen ve dolayısıyla pazarlanamayan mallar olarak tanımlanmaktadır. .

Soru 71

I.Yarı kamusal mal
II.Uluslararası kamu malı
III.Karma mal
IV.Erdemli mal
Yukarıdakilerden hangisi tam kamu malı özelliği taşımazlar?

Seçenekler

A
I
B
I ve II
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Tam kamu malının özelliklerini taşımayan mallar, yarı kamusal mal, karma mal ve erdemli mallar olarak adlandırılır.

Soru 72

Uluslararası kamu malı ve hizmeti birden çok ülkenin yerleşiklerine faydalar sağlarken birden fazla ülkeye zarar veren zararlı uluslararası kamusal faaliyetler bir sorun olarak görülmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası kamu malları
B
Uluslararası kamu kötüleri
C
Küresel Kamu malları
D
Kulüp malları
E
Yarı kamusal mallar
Açıklama:
Uluslararası kamu kötüleri daha çok ortak mülkiyet konusu olan alanlardan kaynaklanmaktadır. Bu alanlarda ortaya çıkan olumsuz dışsallıklar pek çok ülkeyi birlikte ancak farklı derecelerde etkileyebilmektedir.

Soru 73

Uluslararası ölçekte mevcut ve gelecek kuşakların tümünün tüketimine sunulan, rekabetin ve dışlamanın olmadığı ve finansmanı uluslararası düzeyde sağlanan mallara ne denir?

Seçenekler

A
Kulüp malları
B
Yarı kamusal mallar
C
Uluslararası kamu malları
D
Karma mal
E
Uluslararası kamu kötüleri
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının kullanımında ülkeler arasında uluslararası kamu malları için bir rekabet olmadığı gibi uluslararası malları kullanmaktan da kimse mahrum edilememektedir.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi küresel tam kamusal mallardan biridir?

Seçenekler

A
Küresel ısınma
B
Yer altı suyunu arıtma
C
Ulaştırma sistemi
D
Eğitim
E
Su kanalları
Açıklama:
Finansal düzenlemelerin küresel ölçekte uygulanarak olası krizlerin önlenmesi küresel olarak ülkelerin olası krizlerden korunacağı düşüncesi ile ortaya çıkan uygulamalar, önlemler, düzenlemeler uluslararası küresel kamu mallarını oluşturur.

Soru 75

I.Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
II.Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
III.Hizmetlerin ulusal kuruluşlarca sağlanması
IV.Finansmanın ulusal düzeyde sağlanması
V.Üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması
Yukarıdakilerden hangiileri uluslararası kamu mallarının özelliklerinden biridir?

Seçenekler

A
I
B
I ve IV
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II ve V
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının özellikleri arasında, kamusallık düzeyinin uluslararası olması, faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi, finansmanın uluslararası kuruluşlarca sağlanması ve üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanması yer almaktadır.

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarının sınıflandırmasından biri değildir?

Seçenekler

A
Sektörel olarak
B
Geleneksel ve yeni olmasına göre
C
Faydalarının türlerine göre
D
Bölgelerine göre
E
Kamusallık düzeyine göre
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarını geleneksel veya yeni olmasına göre, oluşumlarına göre, sektörel olarak, faydalarının türüne göre, kamusallık düzeylerine göre ve toplam sunum teknolojilerine göre sınıflandırmak mümkündür.

Soru 77

I.İklim değişikliği riski
II.Küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler
III.Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri
IV.Çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü
V.Ülkelerin dışa açıklık derecesi
Yukarıdakilerden hangileri küreselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında rol oynayan faktörlerden biridir?

Seçenekler

A
I
B
I ve IV
C
II, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
İklim değişikliği riski, küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler, uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri, çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü, ülkelerin dışa açıklık derecesi küreselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasına önemli rol oynayan faktörlerdir.

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi çevre sektörü açıdan uluslararası kamu malları sınıflandırmasından biridir?

Seçenekler

A
Biyolojik çeşitliliğin korunması
B
Tıbbi araştırma
C
Narkotik kontrolü
D
İletişim
E
Barışın tesisi
Açıklama:
Uluslararası kamu malları genel olarak çevre, sağlık, bilgi, barışı koruma ve yönetişim olmak üzere sektörel sınıflandırma yapılmaktadır. Biyolojik çeşitliliğin korunması, su kaynaklarının bulunması ve temiz olarak korunması, sellerin önlenmesi, atıkların yönetimi, güneş enerjisi, çevrenin korunması ve tarım reformu çevre sektörü içinde incelenmektedir.

Soru 79

I.Emisyonları azaltma
II.Çatışmaları önleme
III.Sağlık klinikleri
IV.Tarımsal destek
V.Hastalıkları yok etme
Yukarıdakilerden hangileri kamu mallarının tamamlayıcı faaliyetlerinden biridir?

Seçenekler

A
I
B
I ve IV
C
III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Kamu malları gerek ulusal ve gerekse uluslararası düzeyde, sektörlerin ana ve tamamlayıcı olmak üzere ağırlıkları dikkate alınarak ayrı bir sınıflandırmaya tabi tutulabilir. Çevresel düzeyde emisyonları azaltma ana faaliyet iken, tarımsal destek tamamlayıcı faaliyettir. Sağlık düzeyinde hastalıkları yok etme ana faaliyet olup sağlık klinikleri tamamlayıcı faaliyettir.

Soru 80

Aşağıdakilerden hangi sınıflandırma çeşidi toplam, en iyi vuruş, en zayıf halka ve ağırlıklı toplam olarak dört gruba ayrılmaktadır?

Seçenekler

A
Kamusallık düzeyleri
B
Toplam sunum teknolojileri
C
Oluşumları açısından
D
Sektörel
E
Fayda türü
Açıklama:
Toplam sunum teknolojileri toplam, en iyi vuruş, en zayıf halka ve ağırlıklı toplam olarak dört grup altında incelenebilir.

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi dışlanabilir ve tüketimleri rakip bir maldır?

Seçenekler

A
Kara yolu
B
Bisiklet
C
Kütüphane
D
Yüzme havuzu
E
Savunma hizmeti
Açıklama:
Tablo 2.1 maliye hizmetlerin rakip olup olmama ve tüketimden dışlamanın mevcut olup olmamasına göre geleneksel anlamdaözetini vermektedir.abc

Soru 82

Uluslararası kamu malı ve hizmeti birden çok ülkenin yerleşiklerine faydalar sağlarken birden fazla ülkeye zarar veren zararlı uluslararası kamusal faaliyetleri de bir sorun olarak görülmektedir. Bu tanıma göre verilen zararlı faaliyetlere ne denir?

Seçenekler

A
Kamu malı
B
Ulusal kamu malı
C
Uluslararası kamu malı
D
Uluslararası kamu kötüleri
E
Uluslararası kamu faydaları
Açıklama:
Uluslararası kamu malı ve hizmeti birden çok ülkenin yerleşiklerine faydalar sağlarken birden fazla ülkeye zarar veren zararlı uluslararası kamusal faaliyetler de bir sorun olarak görülmektedir. Bunlar uluslararası kamu kötüleri (international public bads) olarak tanımlanmaktadır. Uluslararası kamu kötüleri daha çok ortak mülkiyet konusu olan alanlardan kaynaklanmaktadır.

Soru 83

Uluslararası ölçekte mevcut ve gelecek kuşakların tümünün tüketimine sunulan, rekabetin ve dışlamanın olmadığı ve finansmanı uluslararası düzeyde sağlanan mallar hangi ifade ile adlandırılır?

Seçenekler

A
Kamu malı
B
Uluslararası kamu malı
C
Ulusal kamu malı
D
Global kamu malı
E
Uluslararası kamu kötüleri
Açıklama:
Uluslararası ölçekte mevcut ve gelecek kuşakların tümünün tüketimine sunulan, rekabetin ve dışlamanın olmadığı ve finansmanı uluslararası düzeyde sağlanan mallar uluslararası kamu malı olarak tanımlanır. Dolayısıyla ülkeler arasında uluslararası kamu malları için bir rekabet olmadığı gibi uluslararası malları kullanmaktan da kimse mahrum edilememektedir.

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi ulusal, yarı kamusal bir maldır?

Seçenekler

A
İletişim ağları
B
Barışın korunması
C
Çalışma standartları
D
Turistik alanlar
E
Su kanalları
Açıklama:
Kamu malları sınıflandırılması tablosu incelendiğinde;

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi bölgesel tam kamusal bir maldır?

Seçenekler

A
Sıtma tedavisi
B
Küresel ısınma
C
Göllerin temizlenmesi
D
Kamu hizmeti
E
Eğitim
Açıklama:
Kamu malları sınıflandırılması tablosu incelendiğinde;

Soru 86

I.Kamusallık düzeyinin uluslararası olması
II.Faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi
III.Finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması
Yukarıda verilen ifadelerden hangileri uluslararası kamu mallarının özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
Uluslararası kamu malının tanımı dikkate alındığında bu malların temel bazı özellikleri şunlardır: Kamusallık düzeyinin uluslararası olması, faydanın ya da tüketimin uluslararası düzeyde gerçekleşmesi, finansmanın uluslararası düzeyde sağlanması, üretimin ya da hizmetin uluslararası kuruluşlarca sağlanmasıdır.

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi ulusal ve özel sektör kapsamına girmektedir?

Seçenekler

A
Özel firmalar
B
Bölgesel devletler
C
Bölgesel organizasyonlar
D
Devlet işletmeleri
E
Uluslararası kamu organizasyonları
Açıklama:
Kamusal malların üretiminde özel ve kamu sektörlerinin birleşimi tablosu incelenirse;

Soru 88

I.Geleneksel ve yeni olmasına göre
II.Oluşumlarına göre
III.Sektörel olarak
Yukarıdakilerden hangileri uluslararası kamu mallarının sınıflandırma kriterlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarını bazı kriterlere göre sınıflandırmaya tabi tutarak etkilerini anlamak, optimum miktarlarda üretimlerini sağlamak ve gerekli politikaları uygulamak olanaklıdır. Bu malları (1) geleneksel veya yeni olmasına göre, (2) oluşumlarına göre, (3) sektörel olarak, (4) faydalarının türüne göre, (5) kamusalIık düzeylerine göre ve (6) toplam sunum teknolojilerine göre sınıflandırmak mümkündür.

Soru 89

I.Ülkelerin dışa açıklık derecesi
II.Uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri
III.İklim değişikliği riski
IV.Küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler
Yukarıdakilerden hangileri küreselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında önemli faktörlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Küreselleşme, ilgili ülkelerin tek başına uygulayacağı politikaları yetersiz kılmakta diğer ülkelerle iş birliğini gerektirmektedir. Küreselleşme sürecinde uluslararası kamu mallarının ortaya çıkmasında bazı faktörlerin önemli rolü vardır. Bu faktörler arasında şunlar bulunmaktadır: Ülkelerin dışa açıklık derecesi, uluslararası finansal piyasaların durgunluk riskleri, iklim değişikliği riski, küresel gelir dağılımı eşitsizliğinden kaynaklanan riskler, çok uluslu şirketlerin ve küresel sermayenin yayılma gücü.

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi doğal küresel maldır?

Seçenekler

A
Atmosfer
B
İnternet
C
Barış
D
Sağlık
E
Serbest ticaret
Açıklama:
Doğal küresel mallar ya da insanlığın ortak varlıkları bu grupta yer alır. Küresel ölçekte herkesin faydalandığı bu mallar aşırı kullanım sonucu doğal niteliklerini yitirme riski taşımaktadırlar. Küresel ısınmaya neden olan faktörleri engellemek çok kolay olmamaktadır. Atmosfer herkesin ortak kullanımına sunulan ve hiç kimsenin kullanımının engellenemediği bir tam küresel kamu malıdır.

Ünite 3

Soru 1

Birleşmiş Milletler ilk barışı koruma operasyonunu hangi yıl gerçekleştirmiştir?

Seçenekler

A
1936
B
1948
C
1951
D
1973
E
1980
Açıklama:
Dünya barışının sağlanması ve korun- ması hizmetleri BM’nin küresel düzeyde gerçekleştirdiği önemli faaliyetlerden biridir. BM, ilk Barışı Koruma Operasyonunu (BKO) 1948 yılında gerçekleştirmiştir. Bu anlamda sorunları çözme konusunda 60 yıldan fazla bir deneyime sahiptir.

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi BM güvenlik konseyinin 5 üyesinden biri değildir?

Seçenekler

A
Çin
B
Fransa
C
Rusya Federasyonu
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
5 daimi üye, Çin, Fransa, Rusya Federasyonu, İngiltere veya Amerika Birleşik Devletleri’dir.

Soru 3

Finansal piyasalarda gelecekte ortaya çıkma olasılığı bulunan olumsuzluklar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Finansal Kırılganlık
B
Finansal İstikrarsızlık
C
Finansal Dalgalanma
D
Finansal Kur Savaşı
E
Finansal Genişleme
Açıklama:
Finansal kırılganlık, finansal piyasalarda gelecekte ortaya çıkma olasılığı bulunan olumsuzluklardır.

Soru 4

IMF’nin ülkelerin mevcut resmi rezervlerine katkıda bulunmak amacıyla oluşturduğu uluslararası rezerv varlık hangi yıl hayata geçmiştir?

Seçenekler

A
1945
B
1954
C
1969
D
1977
E
1983
Açıklama:
Özel Çekme Hakları:SDR, IMF’nin üye ülkelerin mevcut resmi rezervlerine katkıda bulunmak amacıyla 1969 yılında oluşturduğu uluslararası bir rezerv varlığıdır. Özel Çekme Hakları üye ülkelere IMF kotalarıyla orantılı olarak tahsis edilir. SDR aynı zamanda IMF’ninve diğer bazı uluslararası kuruluşların hesap birimi olarak kullanılmaktadır. SDR’nin değeri, başlıca uluslararası para birimlerinden oluşan bir sepet esas alınarak belirlenmektedir.

Soru 5

Özel çekme hakları(SDR) değeri aşağıdakilerden hangisine göre belirlenmektedir?

Seçenekler

A
ABD Doları esas alınarak belirlenmektedir
B
Emtia fiyatları esas alınarak belirlenmektedir
C
Gümüş fiyatları sepet esas alınarak belirlenmektedir
D
Altın fiyatları esas alınarak belirlenmektedir
E
Uluslararası para birimlerinden oluşan bir sepet esas alınarak belirlenmektedir.
Açıklama:
Özel Çekme Hakları:SDR, IMF’nin üye ülkelerin mevcut resmi rezervlerine katkıda bulunmak amacıyla 1969 yılında oluşturduğu uluslararası bir rezerv varlığıdır. Özel Çekme Hakları üye ülkelere IMF kotalarıyla orantılı olarak tahsis edilir. SDR aynı zamanda IMF’ninve diğer bazı uluslararası kuruluşların hesap birimi olarak kullanılmaktadır. SDR’nin değeri, başlıca uluslararası para birimlerinden oluşan bir sepet esas alınarak belirlenmektedir.

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Finansal Sektör Değerlendirme Programının temel amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Riskleri azaltmada kullanılacak kaynakların belirlenmesi
B
Ülkelerin mal ve hizmet piyasasındaki fiyatların eşitlenmesi
C
Çözüm politikalarında önceliklerin belirlenmesinde yardımcı olunması
D
Ülkenin finansal sisteminin güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkarılması
E
Sektörel gelişmelerin ve ihtiyaç duyulan teknik yardımların belirlenmesi
Açıklama:
Programın temel amaçları şöyle özetlenebilir:
- Ülkenin finansal sisteminin güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkarılması,
- Riskleri azaltmada kullanılacak kaynakların belirlenmesi,
- Sektörel gelişmelerin ve ihtiyaç duyulan teknik yardımların belirlenmesi,
- Çözüm politikalarında önceliklerin belirlenmesinde yardımcı olunması.

Soru 7

IMF hangi yıl kurulmuştur?

Seçenekler

A
1945
B
1954
C
1969
D
1977
E
1983
Açıklama:
IMF’nin kurucu ülke temsilcileri uluslararası para sistemini izleyecek, mal ve hizmet ticaretiyle ilgili döviz kısıtlarını kaldıracak ve döviz kuru istikrarını koruyacak uluslararası bir kuruluşun anlaşma maddelerinin ana hatlarını bu konferansta belirlemişlerdir. IMF, Kuruluş Anlaşması’nın 27 Aralık 1945 tarihinde yürürlüğe girmesi ile resmen kurulmuştur.

Soru 8

IMF’de bütün ülkelerin temsil edildiği kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Guvernötler Kurulu
B
İcra Direktörleri Kurucu
C
Denetim Direktörleri Kurulu
D
Yönetim Kurulu
E
Yürütme Kurulu
Açıklama:
Fon’un üç organı bulunmaktadır. Bütün ülkelerin temsil edildiği Guvernörler Kurulu, IMF yönetimindeki en yetkili organdır. Kurulun olağan toplantıları, IMF ve Dünya Bankası’nın yıllık toplantıları esnasında yapılır. Guvernörler Kurulu IMF’inin günlük işlerini yürütme ve gözetme yetkisini İcra Direktörleri Kurulu’na devretmiştir. Yılda iki kez toplanan (ilkbaharda bir kez ve Guvernörler Kurulu’nun toplandığında bir kez olmak üzere) Geçici Komite 2 Ekim 1974 tarihinde kurulmuştur. Bu Komitenin üyelerini Fon’un Guvernörleri, Bakanlar ve eş düzeydeki yetkililer oluşturmaktadır. Yönetim Kurulu, Fon’un tüm günlük işlemlerini yürütmektedir ve bu amaç doğrultusunda Guvernörler’den aldığı yetkiyi kullanır. Fon’un Genel Müdürü aynı zamanda Yönetim Kurulu’nun da başkanıdır. Yönetim Kurulu üyeleri iki yıllık dönemler itibarıyla seçilirler.

Soru 9

Ödemeler dengesi sorunlarıyla karşılaşan üye ülkeler, IMF’deki kotalarının konvertibl paralarla ödenmiş kısmını derhâl ve hiçbir koşula bağlı olmaksızın kullanabilmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Rezerv dilmi politikaları
B
Stand-by düzenlemesi
C
Kredi dilimi politikaları
D
Acil durum destek politikaları
E
Borç ve borç servisi düşürme politikaları
Açıklama:
Rezerv dilimi politikaları: Ödemeler dengesi sorunlarıyla karşılaşan üye ülkeler, IMF’deki kotalarının konvertibl paralarla ödenmiş kısmını derhâl ve hiçbir koşula bağlı olmaksızın kullanabilirler. Buna rezerv dilimi politikaları çerçevesinde kullanım adı verilmektedir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi UNEP’in birimlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Erken Uyarı ve Değerlendirme Birimi
B
Çevre Hukuku ve Sözleşmeleri Birimi
C
Teknoloji, Sanayi ve Ekonomi Birimi
D
Bölgesel İş birliği Birimi
E
Çevresel Denetim Birimi
Açıklama:
UNEP’in iç yönetim yapısı da zaman içerisinde artan sorumluluklarına bağlı olarak değişim göstermiş olup UNEP bugün 7 birimi aracılığıyla faaliyetlerini yürütmektedir.
  • Erken Uyarı ve Değerlendirme Birimi
  • Çevre Hukuku ve Sözleşmeleri Birimi
  • Teknoloji, Sanayi ve Ekonomi Birimi
  • Bölgesel İş birliği Birimi
  • Çevre Politikasının Uygulanması Birimi
  • İletişim ve Enformasyon Birimi
  • Küresel Çevre Fonu Eşgüdüm Birimi

Soru 11

Uluslararası düzeyde sunulan barışı koruma hizmetlerinin merkezinde aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Seçenekler

A
Bireyler
B
STK'lar
C
İşletmeler
D
Hükümetler
E
Birleşmiş milletler
Açıklama:
Dünyada barış ve güvenlik ortamının sağlanması konusunda faaliyetlerini sürdürmektedir. Zaman zaman oldukça tartışmalı hâle gelseler de bu konuda Birleşmiş Milletler (BM) ve NATO öne çıkan iki uluslararası kuruluştur. BM’nin uluslararası düzeyde sunulan barışı koruma hizmetlerinin merkezinde yer aldığı açıkça görülmektedir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi barış ve güvenlik hizmetini uluslararası düzeyde sunan organizasyonlardan biridir?

Seçenekler

A
BM
B
AB
C
IMF
D
UNICEF
E
DSÖ
Açıklama:
Birleşmiş Milletler (BM) ve NATO bu konuda öne çıkan iki uluslararası kuruluştur. BM'nin uluslararası düzeyde sunulan barışı koruma hizmetlerinin merkezinde yer aldığı açıkça görülmektedir.

Soru 13

Dünya ekonomisinin istikrar içinde büyümenin sağlanması ve ticaretin artırılması için tüm ülkelerin uluslararası işbirliğine katılmasını sağlayacak bir çaba ve anlayış içinde olmalarını savunan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
NATO
B
AB
C
IMF
D
SPK
E
DSÖ
Açıklama:
Dünya ekonomisinin istikrar içinde büyümenin sağlanması ve ticaretin artırılması için tüm ülkelerin uluslararası işbirliğine katılmasını sağlayacak bir çaba ve anlayış içinde olmaları gerekmektedirler. Uluslararası Para Fonu (IMF) gibi kuruluşlar sağladıkları finansal desteklerle finansal krizlerin önlenmesi konusunda özel bazı finansman mekanizmalarına sahiptir. IMF finansal zorluklar yaşayan ülkelere finansal yardımlar ve Özel Çekme Hakları yoluyla destek kaynak sağlamaktadır

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütünün(DSÖ) görevlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ruh sağlığı alanında insan ilişkilerini düzenleyici çalışmalar yürütmek
B
Uluslararası düzeyde güvenliğin sağlanması
C
Uluslararası sağlık konularında anlaşmalar, sözleşmeler, düzenlemeler yapmak, önerilerde bulunmak
D
Kazalardan, afetlerden doğan hasarları azaltmak için ilgili uzman kuruluşlarla iş birliği yapmak
E
Beslenme, barınma, boş zamanları değerlendirme, sağlığın korunarak geliştirilmesi
Açıklama:
DSÖ uluslararası düzeydeki bulaşıcı hastalıkların gözetim faaliyetlerinin yerine getirilmesinde en yetkili uluslararası kuruluştur. DSÖ, BM'nin uzmanlaşmış bir kurumudur. Küresel ve ülkeye özgü faydalar sağlayan sağlık hizmetlerini sürdürmeyi misyon edinmiştir. Kullanıcı ücretleri ve üye aidatları ile finanse edilir. Üye aidatları, ödeme gücüne dayalıdır. Yapılan bağışlar ise belli amaçlara ayrılmıştır. Uzman rehberlik, uygulamaya yönelik projeler, iş gücü sağlık eğitimi ve sağlık programlarının koordinasyonu şeklinde üye ülkelere hizmet sunmaktadır.

Soru 15

Günümüzde, sınırları aşan ve küresel bir nitelik taşıyan çevre sorunları uluslararası kamu malı örneklerinden biridir. Çevre sorunları artık küresel boyutta insanlığın en önemli sorunu hâline gelmiştir. Çözümü aşağıdakilerden hangisi olabilir?

Seçenekler

A
Bölgesel düzeyde iş birliği
B
Küresel düzeyde iş birliği
C
Ulusal düzeyde iş birliği
D
Bireysel düzeyde iş birliği
E
Ülkesel düzeyde iş birliği
Açıklama:
Günümüzde, sınırları aşan ve küresel bir nitelik taşıyan çevre sorunları uluslararası kamu malı örneklerinden biridir. Bugün çevre sorunları açısından gelinen nokta, sorunun bir ülkenin çözebileceği aşamayı çoktan geçmiş olduğudur. Çevre sorunları artık küresel boyutta insanlığın en önemli sorunu hâline gelmiştir. Çözümü için de küresel düzeyde iş birliği şarttır.

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Kamu mallarının etkin sunumunu önemli ölçüde etkileyen faktörlerden birisidir?

Seçenekler

A
Bedavacılık sorunu
B
Küresel düzeyde iş birliği sorunu
C
Ulusal düzeyde iş birliği sorunu
D
Büyük ölçekli sermaye yatırımları sorunu
E
Bölünebilirlik sorunu
Açıklama:
Kamu mallarının etkin sunumunu önemli ölçüde etkileyen faktörlerden birincisi bedavacılık sorunudur. Çevre kirliliğinin azaltılması konusunda herhangi bir ülkenin ulusal düzeyde gerçekleştireceği faaliyetler, bütün ülkelere fayda sağlayacaktır. Ancak, maliyet sadece faaliyeti gerçekleştiren ülkeye yüklenmiş olacaktır. Her ülke, uluslararası kamu mallarını diğer ülkelerin üretmesini tercih edecektir. Sonuç olarak, üretim olması gereken düzeyin çok altında gerçekleşecekti

Soru 17

Küresel düzeyde ele alınacak çevre politikasının uygulamada başarılı olabilmesi için bazı önemli koşulların sağlanması gerekmektedir.Aşağıdakilerden hangisi söz konusu koşullardan biri değildir?

Seçenekler

A
Ekonomik etkinliğinin olması
B
Politik olarak kabul edilebilir olması
C
Küresel iletişim ve ulaşım sistemlerinin yaratılması
D
Değişen koşullara uyum sağlayabilmesi
E
Uygulayacak birimlerin katılımının sağlanması
Açıklama:
Küresel düzeyde ele alınacak çevre politikasının uygulamada başarılı olabilmesi için bazı önemli koşulların sağlanması gerekmektedir. Söz konusu koşullar söyle sıralanabilir. Yönetim maliyetlerinin düşük olması, yönetiminin kolay olması,Ekonomik etkinliğinin olması, Uygulayacak birimlerin katılımının sağlanması,,Değişen koşullara uyum sağlayabilmesi,Çevresel uygulamaların etkinliğine güvenilmesi,,Politik olarak kabul edilebilir olması.

Soru 18

BM sistemi içinde çevre konusunda etkili politikalar oluşturan ve uygulayan Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), kaç yılında kurulmuştur?

Seçenekler

A
1971
B
1972
C
1973
D
1974
E
1975
Açıklama:
BM sistemi içinde çevre konusunda etkili politikalar oluşturan ve uygulayan Birleşmiş Milletler Çevre Programı, 1973 yılında kurulmuştur.

Soru 19

Küresel düzeydeki çevre politikalarının yönetiminde ve yönlendirilmesinde en etkili kuruluşun aşağıdakilerden hangisi olduğu söylenebilir?

Seçenekler

A
GATT
B
NATO
C
BM
D
DSÖ
E
IMF
Açıklama:
Küresel düzeydeki çevre politikalarının yönetiminde ve yönlendirilmesinde en etkili kuruluşun BM olduğu söylenebilir. BM bünyesinde doğrudan çevre ile ilgili faaliyette bulunan Birleşmiş Milletler Çevre Programının (UNEP), küresel çevre politikalarının belirlenmesi ve uygulanmasında oldukça önemli bir yeri bulunmaktadır. Bunun yanında çevre konusunda dolaylı olarak etkide bulunan DSÖ, Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), çevresel politikalarda etkili olmaktadır. .

Soru 20

UNEP,kurulduğu günden bugüne kadar çok sayıda çok taraflı çevre sözleşmesinin gelişiminde kilit rol oynamıştır.Aşağıdakilerden hangisi bu sözleşmelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Nesli Tehlike Altındaki Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticaretine ilişkin CITES Sözleşmesi
B
Ozon Tabakasının Korunmasına ilişkin Viyana Sözleşmesi
C
Vahşi Hayvanların Göçmen Türlerinin Korunmasına ilişkin Bonn Sözleşmesi
D
Biyogüvenlik Kartagena Protokolü
E
Bilgi kaynaklarına ulaşmanın güçleşmesi sözleşmesi
Açıklama:
UNEP, kurulduğu günden bugüne kadar çok sayıda çok taraflı çevre sözleşmesinin gelişiminde kilit rol oynamıştır. UNEP'e yeni sorumluluklar getiren bu sözleşmeler arasında Nesli Tehlike Altındaki Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticaretine ilişkin CITES Sözleşmesi (1973), Vahşi Hayvanların Göçmen Türlerinin Korunmasına ilişkin Bonn Sözleşmesi (1979), Ozon Tabakasının Korunmasına ilişkin Viyana Sözleşmesi (1985), Ozon Tabakasını İncelten Maddelere ilişkin Montreal Protokolü (1987), Tehlikeli Atıkların Sınırötesi Taşmımmın ve Bertarafının Kontrolüne ilişkin Basel Sözleşmesi (1989), Biyoçeşitlilik Sözleşmesi (1992), Belirli Tehlikeli Kimyasalların ve Pestisitlerin Uluslararası Ticaretinde Ön Bildirime ilişkin Rotterdam Sözleşmesi (1998), Biyogüvenlik Kartagena Protokolü (2000), Kalıcı Organik Kirleticilere İlişkin Stokholm Sözleşmesi (2001) yer almaktadır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi UNEP’İN faaliyetlerini yürütüğü birimlrden biri değildir?

Seçenekler

A
Erken Uyarı ve Değerlendirme Birimi
B
Çevre Hukuku ve Sözleşmeleri Birimi
C
Sosyal harcamaların azaltılması birimi
D
Bölgesel İş birliği Birimi
E
İletişim ve Enformasyon Birimi
Açıklama:
UNEP'in iç yönetim yapısı da zaman içerisinde artan sorumluluklarına bağlı olarak değişim göstermiş olup UNEP bugün 7 birimi aracılığıyla faaliyetlerini yürütmektedir. Erken Uyarı ve Değerlendirme Birimi Çevre Hukuku ve Sözleşmeleri Birimi,Teknoloji, Sanayi ve Ekonomi Birimi,Bölgesel İş birliği Birimi,Çevre Politikasının Uygulanması Birimi,İletişim ve Enformasyon Birimi ve küresel çevre fonu birimidir.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi barış ve güvenlik hizmetini ulusal düzeyde sunan kamu sektörü kurumudur?

Seçenekler

A
Bireyler
B
STK’lar
C
İşletmeler
D
Hükümetler
E
NATO
Açıklama:
Dünya barışının sağlanması ile ilgili en önemli sorumluluklar tabii ki ülkelere ve özellikle ülke liderlerine düşmektedir. Hükûmetler güvenlikleri ile ilgili herhangi bir sorunla karşılaştıklarında bir şey yapıp yapmama ya da diğer hükûmetlerle iş birliği yapıp yapmama seçeneklerinden hangisini uygulayacakları konusunda elbette ki kendi başlarına karar vereceklerdir. Buna göre barış ve güvenlik hizmetinin ulusal ve uluslararası düzeyde sunumunu içeren tablo incelendiğinde

Soru 23

Birleşmiş milletlere kaç ülke üyedir?

Seçenekler

A
123
B
234
C
193
D
102
E
86
Açıklama:
BM oluşumundan bu yana, küresel alanda pek çok konunun gündeme getirilmesinde ve küresel standartların oluşturulmasında önemli rol oynamıştır. BM’nin gerçekleştirdiği faaliyetlerin küresel düzeyde olmasının anlamı, yaptığı faaliyetleri 193 üye ülke adına yapan bir organizasyon olmasından kaynaklanmaktadır.

Soru 24

I.Çatışma önleyici diplomasi
II.Barışı oluşturma
III.Barışı koruma
IV.Çatışma sonrası barışı inşa etme
Yukarıdakilerden hangileri 17 Haziran 1992’de BM Güvenlik Konseyinde sunulan rapora göre barışın sağlanması için ana kavramlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
BM’de 17 Haziran 1992’de Güvenlik Konseyi’ne sunulan bu rapor, uluslararası barışın sağlanmasını dört ana kavram çerçevesinde ele almaktadır. Bunlar sırasıyla “çatışma önleyici diplomasi” (preventive diplomacy), “barışı oluşturma” (peace making), “barışı koruma” (peace keeping) ve “çatışma sonrası barışı inşa etme” (post-conşict peace-building) kavramlarıdır.

Soru 25

Ekonomide önemli bir şok durumu varsa ve ülkede finansal istikrarsızlık belirtileri görünüyorsa aşağıdaki durumlardan hangisinin yaşanması beklenir?

Seçenekler

A
Finansal istikrar
B
Finansal kriz
C
Finansal kırılganlık
D
Finansal dalgalanma
E
Ekonomik gelişme
Açıklama:
Normal düzeyde sayılabilecek bir kırılganlığın dışında piyasalar riski hesap edemezlerse ve kırılganlık yüksek düzeylerde oluşarak finansal bir krize neden olursa bu sorun başka ülke ya da bölgeleri de etkileyecektir.

Soru 26

Kriz durumunda ulusal düzeyde öne çıkan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çocuk esirgeme kurumu
B
Türk hava kurumu
C
Adli tıp kurulu
D
Finans kurulu
E
Merkez bankası
Açıklama:
Ulusal düzeyde alınacak önlemler konusunda uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapılması gerekmektedir. Bu konuda ulusal düzeyde öne çıkan kurumların başında merkez bankaları gelmektedir. Çünkü merkez bankalarının temel hedeflerinden biri ülkede finansal istikrarın sağlanmasıdır.

Soru 27

I.Ülkenin finansal sisteminin güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkarılması
II.Riskleri azaltmada kullanılacak kaynakların belirlenmesi
III.Sektörel gelişmelerin ve ihtiyaç duyulan teknik yardımların belirlenmesi
IV.Çözüm politikalarında önceliklerin belirlenmesinde yardımcı olunması.
IMF ve Dünya Bankası 1999 yılında Finansal Sektör Değerlendirme Programı adı altında bir programı uygulamaya koymuştur. Yukarıdakilerden hangileri bu programın temel amaçlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
IMF ve Dünya Bankası 1999 yılında Finansal Sektör Değerlendirme Programı adı altında bir programı uygulamaya koymuştur. Program, 1999 yılından bu yana IMF ve Dünya Bankası’nın yanında üye ülkelerin finansal sistemlerinin güçlendirilmesi ve daha etkin hâle getirilmesi konularında ülkelere çeşitli destekler sağlamaktadır. Programa katılım gönüllüdür. Programın temel amaçları şöyle özetlenebilir: - Ülkenin finansal sisteminin güçlü ve zayıf yönlerinin ortaya çıkarılması, - Riskleri azaltmada kullanılacak kaynakların belirlenmesi, - Sektörel gelişmelerin ve ihtiyaç duyulan teknik yardımların belirlenmesi, - Çözüm politikalarında önceliklerin belirlenmesinde yardımcı olunması.

Soru 28

I.Uluslararası parasal iş birliğini teşvik etmek
II.Uluslararası ticaretin genişlemesini ve dengeli bir şekilde büyümesini kolaylaştırmak
III.Döviz kurlarında istikrarı teşvik etmek
Yukarıdakilerden hangileri IMF’nin görevlerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
IMF, Kuruluş Anlaşması’nın 27 Aralık 1945 tarihinde yürürlüğe girmesi ile resmen kurulmuştur. IMF’nin amaçları; uluslararası parasal iş birliğini teşvik etmek, uluslararası ticaretin genişlemesini ve dengeli bir şekilde büyümesini kolaylaştırmak, döviz kurlarında istikrarı teşvik etmek, çok taraşı ödemeler sisteminin kurulmasına yardım etmek ve ödemeler dengesi finansmanında problemler yaşayan üye ülkelere finansal destek sağlamak, dış ödeme güçlükleri ile karşılaşan ülkelere gerekli kaynak yardımında bulunmak olarak özetlenebilir.

Soru 29

I.Ana sözleşmesinin 4. maddesi gereğince yılda bir kez yapılan konsültasyon
II.Dünya Ekonomik Görünümü Raporu için yılda iki kez yapılan çalışma,
III.Genişletilmiş gözetim ve program gözetimi
Yukarıdakilerden hangileri IMF’nin yaptığı ülkede ekonomik durum izlemesi ve konsültasyonlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
IMF, her üye ülkede ekonomik durum izlemesi ve konsültasyonları yapar. Bunlar: Ana sözleşmesinin 4. maddesi gereğince yılda bir kez yapılan konsültasyon, dünya Ekonomik Görünümü Raporu için yılda iki kez yapılan çalışma, fon kaynaklarını kullanmaksızın IMF yakın gözetiminde olmayı kabul eden üye ülkeler için yılda bir kaç kez yapılan uyarıcı düzenlemeler, genişletilmiş gözetim ve program gözetimi olarak sıralanabilir.

Soru 30

Ödemeler dengesi sorunlarıyla karşılaşan üye ülkeler, IMF’deki kotalarının konvertibl paralarla ödenmiş kısmını derhâl ve hiçbir koşula bağlı olmaksızın kullanabilirler.” Bu ifadeler aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?

Seçenekler

A
Ekonomik kriz
B
Genişletilmiş fon kolaylığı
C
Kredi dilimi politikaları
D
Rezerv dilimi politikaları
E
Stand-by düzenlemesi
Açıklama:
Rezerv dilimi politikaları: Ödemeler dengesi sorunlarıyla karşılaşan üye ülkeler, IMF’deki kotalarının konvertibl paralarla ödenmiş kısmını derhâl ve hiçbir koşula bağlı olmaksızın kullanabilirler. Buna rezerv dilimi politikaları çerçevesinde kullanım adı verilmektedir

Soru 31

BM, ilk Barışı Koruma Operasyonunu (BKO) hangi yılda gerçekleştirmiştir?

Seçenekler

A
1945
B
1946
C
1947
D
1948
E
1949
Açıklama:
BM, ilk Barışı Koruma Operasyonunu (BKO) 1948 yılında gerçekleştirmiştir.

Soru 32

BM’de 17 Haziran 1992’de Güvenlik Konseyi’ne sunulan raporda, uluslararası barışın sağlanması dört ana kavram çerçevesinde ele alınmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu kavramlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Çatışma önleyici diplomasi
B
Barışı oluşturma
C
Barışı koruma
D
Çatışma sonrası barışı inşa etme
E
Çatışma sebeplerini inceleme
Açıklama:
BM’de 17 Haziran 1992’de Güvenlik Konseyi’ne sunulan bu rapor, uluslararası barışın sağlanmasını dört ana kavram çerçevesinde ele almaktadır. Bunlar sırasıyla “çatışma önleyici diplomasi” (preventive diplomacy), “barışı oluşturma” (peace making), “barışı koruma” (peacekeeping) ve “çatışma sonrası barışı inşa etme” (post-conflict peace-building) kavramlarıdır.

Soru 33

BM Güvenlik Konseyinde önerilen bir Barışı Koruma Operasyonu(BKO) önerisi, aşağıdaki ülkelerden hangisi aleyhte oy kullandığı takdirde leyhte oy kullanan ülke sayısına bakılmaksınızın reddedilir?

Seçenekler

A
Çin
B
Japonya
C
Almanya
D
Türkiye
E
İspanya
Açıklama:
BM Güvenlik Konseyi BKO misyonlarını ve buradaki sorumlulukları tanımlar. Yeni bir barış misyonunun oluşturulması Güvenlik Konseyi’nin mevcut 15 üye ülkesinin dokuz tanesinin BKO lehinde oy kullanması ile gerçekleşir. Ancak, 5 daimi üyeden herhangi biri -Çin, Fransa, Rusya Federasyonu, İngiltere veya Amerika Birleşik Devletleri- öneriye karşı çıkarsa öneri reddedilir.

Soru 34

I. BM’nin düzenli bütçe, BKO bütçesi ve BM Uzmanlaşmış Kurumları bütçesi olmak üzere 3 farklı bütçesi bulunmaktadır. II. BM’nin düzenli bütçe faaliyetleri yalnıca daimi üye ülkelerin zorunlu katılımları ile finanse edilir. III. BM'nin düzenli bütçesi, toplam harcamaların %20 (yüzde yirmi)’sinden azına sahiptir. Yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
BM’nin düzenli bütçe faaliyetleri bütün üye ülkelerin zorunlu katılımları ile finanse edilir.

Soru 35

Uluslararası finansman mekanizmasında Özel Çekme Hakları hangi kaynak yoluyla destek sağlamaya örnektir?

Seçenekler

A
Teknik destek sağlamak için oluşturulan kaynaklar
B
Standart ve kodların geliştirilmesi için oluşturulan kaynaklar
C
Finansal krizlerin önlenmesi konusunda uluslararası kuruluşların sahip oldukları özel fonlar
D
Standart ve kodların geliştirilmesi için oluşturulan kaynaklar
E
Bilgi paylaşımı için oluşturan kaynaklar
Açıklama:
Finansal krizlerin önlenmesi konusunda uluslararası kuruluşların sahip oldukları özel fonlar: Uluslararası Para Fonu (IMF) gibi kuruluşlar sağladıkları finansal desteklerle finansal krizlerin önlenmesi konusunda özel bazı finansman mekanizmalarına sahiptir. IMF finansal zorluklar yaşayan ülkelere finansal yardımlar ve Özel Çekme Hakları yoluyla destek kaynak sağlamaktadır.

Soru 36

I. İcra Direktörleri Kurulu, IMF yönetimindeki en yetkili organdır.
II. Geçici komite yılda iki kez toplanmaktadır.
III. Yönetim Kurulu üyeleri iki yıllık dönemler itibarıyla seçilirler.
Yukarıda IMF ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Fon’un üç organı bulunmaktadır. Bütün ülkelerin temsil edildiği Guvernörler Kurulu, IMF yönetimindeki en yetkili organdır.

Soru 37

"Piyasalarda ortaya çıkan ani bir güven kaybının yarattığı geniş kapsamlı ve kısa dönemli dış finansman sorunlarının neden olabileceği ödemeler dengesi sorunlarını önlemekte kullanılan bir imkândır. Bu imkân Asya krizinden sonra yaratılmıştır. Maksimum geri ödeme süresi 2,5 yıldır. Bu destek türü yüzde 3-5 arasında bir ek faiz yükü taşır. "
Yukarıda, IMF’nin üye ülkelerin karşılaştığı daha uzun süreli sıkıntıları gidermekte kullandığı kredi dilimi politikalarındaki imkânlardan hangisinden bahsedilmektedir?

Seçenekler

A
Stand-by düzenlemesi
B
Genişletilmiş fon kolaylığı
C
Ek rezerv imkânı
D
Kredi hattı
E
Telafi edici finansman kolaylığı
Açıklama:
Ek rezerv imkânı: Piyasalarda ortaya çıkan ani bir güven kaybının yarattığı geniş kapsamlı ve kısa dönemli dış finansman sorunlarının neden olabileceği ödemeler dengesi sorunlarını önlemekte kullanılan bir imkândır. Bu imkân Asya krizinden sonra yaratılmıştır. Maksimum geri ödeme süresi 2,5 yıldır. Bu destek türü yüzde 3-5 arasında bir ek faiz yükü taşır.

Soru 38

IMF'nin uyguladığı genişletilmiş fon kolaylığının maksimum miktarı üye ülke kotasının yüzde kaçıdır?

Seçenekler

A
yüzde 100’ü
B
yüzde 150’si
C
yüzde 200’ü
D
yüzde 250'si
E
yüzde 300’ü
Açıklama:
Genişletilmiş fon kolaylığının maksimum miktarı üye ülke kotasının yüzde 300’üdür.

Soru 39

Dünya Sağlık Örgütü anayasası hangi yıl oluşturulmuştur?

Seçenekler

A
1945
B
1946
C
1947
D
1948
E
1949
Açıklama:
16 Haziran 1946’da New York’ta toplanan BM’ye üye temsilciler (51 ülke), FAO, ILO, UNESCO, OIHP, PAHO, Kızılhaç Örgütü, Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu ve Rockfeller Vakfı gözlemcilerinin çabaları ile DSÖ (Dünya Sağlık Örgütü) Anayasası oluşturulmuştur.

Soru 40

I. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), 1973 yılında kurulmuştur.
II. UNEP’in en yüksek karar-alma organı UNEP Yönetim Konseyi oturumlarıdır.
III. UNEP bugün 9 birimi aracılığıyla faaliyetlerini yürütmektedir.
Yukarıda Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
UNEP’in iç yönetim yapısı da zaman içerisinde artan sorumluluklarına bağlı olarak değişim göstermiş olup UNEP bugün 7 birimi aracılığıyla faaliyetlerini yürütmektedir.
• Erken Uyarı ve Değerlendirme Birimi
• Çevre Hukuku ve Sözleşmeleri Birimi
• Teknoloji, Sanayi ve Ekonomi Birimi
• Bölgesel İş birliği Birimi
• Çevre Politikasının Uygulanması Birimi
• İletişim ve Enformasyon Birimi
• Küresel Çevre Fonu Eşgüdüm Birimi

Soru 41

Günümüz dünyasında yaşanan kargaşalardan pek çoğunun olumsuzlukları neredeyse bütün dünyayı ilgilendirmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sorunların önlenmesi bakımından birinci derecede önemli değildir?

Seçenekler

A
Yasa dışı silah ticareti
B
Uyuşturucu ve insan ticareti
C
Terörizm
D
Mülteci akımları
E
Çevre korumaya verilen önem
Açıklama:
Dünyanın herhangi bir yerinde sağlanan barış, dünya düzeninin önemli bir unsuru olarak pek çok olumlu sonucu beraberinde getirir. Uluslararası ticaretin engellenmediği, tehdit ortamından uzak huzurlu bir ortamdan herkes fayda sağlar.
Bugün yaşanan kargaşalardan pek çoğunun olumsuzlukları neredeyse bütün dünyayı ilgilendirmektedir. Örneğin, yasa dışı silah ticareti, uyuşturucu ve insan ticareti, terörizm, mülteci akımları, çevreye verilen zararlar. Bu listeyi daha da uzatmak mümkündür. Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.

Soru 42

Dünya barışının sağlanması ile ilgili en önemli sorumluluklar kime aittir?

Seçenekler

A
Ülkelere ve özellikle ülke liderlerine
B
Ülkelere ve özellikle muhalefet liderlerine
C
Dünya barış örgütüne
D
Birleşmiş Milletler Örgütüne
E
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütüne
Açıklama:
Hükûmetler güvenlikleri ile ilgili herhangi bir sorunla karşılaştıklarında bir şey yapıp yapmama ya da diğer hükûmetlerle iş birliği yapıp yapmama seçeneklerinden hangisini uygulayacakları konusunda elbette ki kendi başlarına karar vereceklerdir.
Dünya barışının sağlanması ile ilgili en önemli sorumluluklar tabii ki ülkelere ve özellikle ülke liderlerine düşmektedir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 43

BM, ilk Barışı Koruma Operasyonunu (BKO) ne zaman gerçekleştirmiştir.

Seçenekler

A
1938
B
1948
C
1958
D
1968
E
1978
Açıklama:
Dünya barışının sağlanması ve korunması hizmetleri BM’nin küresel düzeyde gerçekleştirdiği önemli faaliyetlerden biridir. BM, ilk Barışı Koruma Operasyonunu (BKO) 1948 yılında gerçekleştirmiştir. Sorunun doğru cevabı B seçeneğidir.
1988

Soru 44

Uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması ile ilgili görevler kime verilmiştir?

Seçenekler

A
BM Güvenlik Konseyi
B
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
C
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
D
İngiltere veya Amerika Birleşik Devletleri
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
BM Güvenlik Konseyi BKO misyonlarını ve buradaki sorumlulukları tanımlar. Yeni bir barış misyonunun oluşturulması Güvenlik Konseyi’nin mevcut 15 üye ülkesinin dokuz tanesinin BKO lehinde oy kullanması ile gerçekleşir. Ancak, 5 daimi üyeden herhangi biri -Çin, Fransa, Rusya Federasyonu, İngiltere veya Amerika Birleşik Devletleri- öneriye karşı çıkarsa öneri reddedilir. BM, karar verdiği durumlarda ya kendisi duruma müdahale eder ya da doğrudan müdahale uygun görülmüyor ise Konsey işi bölgesel ya da diğer uluslararası organizasyonlara devreder (Örneğin, AB, Afrika Birliği, NATO gibi).
Uluslararası barış ve güvenliğin sağlanması ile ilgili görevler BM Güvenlik Konseyi’ne verilmiştir. Bu nedenle, BKO yetkilisi olarak Güvenlik Konseyi görülmektedir. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 45

Bir ekonominin etkin işlemesinin ve sürekli büyümenin ön koşulu hangisidir?

Seçenekler

A
İstikrarlı bir finansal sistem
B
İstikrarlı bir vergi sistemi
C
Parasal ve finansal otoriteler
D
Finansal piyasa krizleri
E
Ödemeler bilançosu
Açıklama:
Bu çerçevede parasal ve finansal otoriteler kalkınma ve büyüme sorununa yönelik geliştirdikleri politikalarda finansal istikrarın korunmasını önemli bir ara hedef olarak belirlemektedirler.
İstikrarlı bir finansal sistem, bir ekonominin etkin işlemesinin ve sürekli büyümenin ön koşuludur. Sorunun doğru cevabı A seçeneğidir.

Soru 46

Finansal piyasalarda gelecekte ortaya çıkma olasılığı bulunan olumsuzluklara ne denir?

Seçenekler

A
Finansal istikrar
B
Finansal istikrarsızlık
C
Finansal kırılganlık
D
Finansal kriz
E
Dalgalanma
Açıklama:
Finansal piyasalar zaten oldukça kırılgan bir yapıya sahiptir ve risklerle karşı karşıyadır. Piyasalar çeşitli faydalar elde etmek ya da kırılganlığa karşı kalkan oluşturmak için çeşitli önlemler almaktadırlar. Ancak, finansal piyasalarda yaşanan herhangi bir olumsuzluk deneyimi, yüksek faiz oranları, döviz kurunda dalgalanma, sermayenin kaçışı ve finansal piyasalara yapılacak yatırımları belirgin olmayan bir hâle getirmesi gibi sonuçlar yaratacaktır.
Finansal kırılganlık, finansal piyasalarda gelecekte ortaya çıkma olasılığı bulunan olumsuzluklardır. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Soru 47

Merkez bankalarının temel hedeflerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Döviz kurlarını belirlemek
B
Finansal istikrar raporu hazırlamak
C
Finansal istikrarı sağlamak
D
Uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapmak
E
Ulusal bankaları koordine etmek
Açıklama:
Merkez bankalarının birçoğu finansal istikrarı gündemlerinden düşürmezler. Birçok merkez bankası finansal istikrarın doğrudan ve etkin bir biçimde izlenmesi amacıyla yeniden yapılanmakta ve yeni analiz teknikleri geliştirme yönünde çalışmalarını sürdürmektedirler.
Merkez bankalarının temel hedeflerinden biri ülkede finansal istikrarın sağlanmasıdır. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Soru 48

IMF’nin üye ülkelere yönelik olarak izlediği finansal politikalar kapsamında üye ülkedeki kısa süreli ödemeler dengesi sorunlarının çözümü için verdiği finansal destek aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Genişletilmiş fon kolaylığı
B
Ek rezerv imkânı
C
Kredi hattı
D
Stand-by düzenlemesi
E
Telafi Edici Finansman Kolaylığı
Açıklama:
Her bir taksit serbest bırakılmadan önce düzenlemede öngörülen performans kriterlerinin yerine getirilip getirilmediği incelenir. Geri ödemeler en çok 5 yıl içinde yapılır. Düzenlemenin maksimum limiti üye ülke kotasının tamamıdır.
Stand-by düzenlemesi: Üye ülkedeki kısa süreli ödemeler dengesi sorunlarının çözümü için öngörülen bir destektir. 1 - 2 yıl arasında ve genellikle 3 ayda bir taksitler hâlinde verilerek kullandırılır. Sorunun cevabı D seçeneğidir.

Soru 49

Makroekonomik ya da yapısal sorunlardan kaynaklanan ve daha uzun süreli ödemeler dengesi sorunlarının çözümü için hazırlanan orta vadeli programları desteklemek için biçimlendirilmiş program aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ek rezerv imkânı
B
Kredi hattı
C
Acil durum destek politikaları
D
Borç ve borç servisi düşürme politikaları
E
Genişletilmiş fon kolaylığı
Açıklama:
Stand- by düzenlemesinde olduğu gibi bunda da performans kriterlerine bağlı taksitlendirme söz konusudur. Geri ödemeler 4 1/2 - 7 yıl içinde yapılır. Bu kolaylığın geri ödemesinin 10 yıla kadar uzatılması söz konusu olabilir.
Genişletilmiş fon kolaylığı: Makroekonomik ya da yapısal sorunlardan kaynaklanan ve daha uzun süreli ödemeler dengesi sorunlarının çözümü için hazırlanan orta vadeli programları desteklemek için biçimlendirilmiş üç yıllık bir imkândır. Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir.

Soru 50

Sağlığın uluslararası kamu malı olarak ele alınmasına yol açan en önemli gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Aşı temin etmenin güçlüğü
B
Doktor sayısının istenen düzeyde olmaması
C
Bulaşıcı hastalıkların varlığı
D
Yardımcı sağlık personeli eğitimi
E
Tıbbi teknoloji değişimi
Açıklama:
Bulaşıcı hastalıkların yayılma sürecinin günümüzde ulusal sınırları aşması ve başka insanları ve ülkeleri etkisi altına alması uluslararası düzeyde bir zarara açık bir örnektir.
Sağlığın uluslararası kamu malı olarak ele alınmasına yol açan en önemli gerekçe bulaşıcı hastalıkların varlığıdır. Sorunun doğru cevabı C seçeneğidir.

Ünite 4

Soru 1

I. Kamusal kaynaklar
II. Özel kaynaklar
III. Ortaklık kaynakları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri uluslararası kamu mallarının finansmanında cari olarak kullanılan kaynaklardandır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Literatürde uluslararası kamu mallarının finansmanında cari olarak kullanılan
kaynaklar genellikle üç ana başlık altında incelenmektedir. Bunlar; kamusal
kaynaklar, özel kaynaklar ve ortaklık kaynaklarıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 2

I. Ulusal kamusal kaynaklar
II. Uluslararası kamusal kaynaklar
III. Evrensel kamusal kaynaklar
Yukarıdakilerden hangileri kamusal kaynakların sınıflandırılmasında kullanılan başlıklardandır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının en önemli finansman yöntemi kamusal kaynakların
kullanılmasıdır. Kamusal kaynaklar ile ülkelerin ve uluslararası örgütlerin sahip
oldukları ve uluslararası kamu mallarının finansmanında kullandıkları kaynaklar kastedilmektedir. Kamusal kaynaklar iki şekilde sınıflandırılmaktadır. Bunlar; ulusal kamusal kaynaklar ve uluslararası kamusal kaynaklardır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 3

I. Biyolojik çeşitliliğin korunması
II. Sera gazı emisyonunun azaltılması
III. Bulaşıcı hastalıkların önlemesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri uluslararası kamu malı statüsünde değerlendirilebilir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Biyolojik çeşitliliğin korunması, sera gazı emisyonunun azaltılması, bulaşıcı hastalıkların önlemesi gibi bir çok uluslararası kamu malı mevcuttur ve bunların üretiminde önemli ölçüde ulusal ve uluslararası kaynak kullanılmaktadır.

Soru 4

I. Borç hafifletmesi
II. Borç deflasyonu
III. Borç takası
Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkelerin borçlarına ilişkin çeşitli düzenlemelere giderek bu ülkelerde uluslararası kamu mallarının finansmanına destek oldukları savunulmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu kapsamdaki düzenlemelerdendir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkelerin borçlarına ilişkin çeşitli düzenlemelere giderek bu ülkelerde uluslararası kamu mallarının finansmanına destek oldukları savunulmaktadır. Bu borç düzenlemeleri iki türlüdür. Bunlar; borç hafifletilmesi (debt relief) ve borç takasıdır (debt swap). Borç hafifletilmesi, ağır borçlu durumdaki yoksul ülkelerin borçlarının azaltılması ya da tamamen silinmesi işlemidir. Buna karşılık olarak yoksul ülkeler kamu sağlığı, çevrenin korunması gibi bazı uluslararası kamu mallarının
üretimine (finansmanına) ağırlık vermek durumundadırlar. Borç takası ise gelişmekte
olan ülkelerin gelişmiş ülkelere olan borçlarına karşılık olarak kendi ülkelerindeki
kamu yatırımlarını artırması, alacaklı ülkelere ürün ihraç etmesi ve kendi ülkelerinde uluslararası kamu mallarının üretimini artırması işlemidir.

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarının finansmanında kullanılan özel kaynaklardan değildir?

Seçenekler

A
Gates Vakfı
B
Yeşilbarış (Greenpeace)
C
Uluslararası Af Örgütü
D
Birleşmiş Milletler
E
Kızılhaç
Açıklama:
Uluslararası anlaşmalarla kurulmuş olan ve faaliyetlerinin önemli bir kısmı uluslararası
kamu malı üretimine yönelik olan uluslararası örgütlerin sahip oldukları kaynaklar ise uluslararası kamusal kaynaklar olarak adlandırılmaktadır. Bu bağlamda en büyük uluslararası örgüt olan Birleşmiş Milletler ile Dünya Sağlık Örgütü, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği gibi Birleşmiş Milletler’e bağlı örgütlerin, programların ve fonların sahip olduğu kaynaklar uluslararası kamusal kaynakların örnekleridir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Soru 6

"Ortaklıklar uluslararası örgütlerin, ülkelerin ve özel kuruluşların birlikte oluşturdukları
yapılardır. Son yıllarda uluslararası kamu mallarının finansmanında ortaklıklardan sağlanan kaynaklara büyük önem verilmekte ve hatta gelecek yıllarda birçok uluslararası kamu malının finansmanının esas olarak ortaklık kaynakları aracılığıyla gerçekleştirileceği öngörüsünde bulunulmaktadır."
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan bu ortaklıkların örneklerindendir?

Seçenekler

A
Gates Vakfı
B
Oxfam
C
Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı
D
Yeşilbarış (Greenpeace)
E
Kıızılhaç
Açıklama:
Ortaklıklar uluslararası örgütlerin, ülkelerin ve özel kuruluşların birlikte oluşturdukları yapılardır. Son yıllarda uluslararası kamu mallarının finansmanında ortaklıklardan sağlanan kaynaklara büyük önem verilmekte ve hatta gelecek yıllarda birçok uluslararası kamu malının finansmanının esas olarak ortaklık kaynakları aracılığıyla gerçekleştirileceği öngörüsünde bulunulmaktadır. Uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan bu ortaklıkların en iyi örnekleri olarak Onchocerciasis Kontrol Programı (OCP), Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı (GAVI), Küresel Çevre Kolaylığı (GEF), Küresel AIDS, Tüberküloz ve Sıtmayla Mücadele Fonu (GFATM), Küresel Çocuk Felcini Ortadan Kaldırma İnisiyatifi (GPEI) verilebilir.

Soru 7

Uluslararası vergileme düşüncesini ilk olarak ortaya atan düşünür kimdir?

Seçenekler

A
Adam Smith
B
James Lorimer
C
Friedrich Hayek
D
Thomas Malthus
E
John Stewart Mill
Açıklama:
Uluslararası düzenin ve kalkınmanın sürdürülmesi ve de uluslararası kamu malı üreten uluslararası örgütlerin desteklenmesi için uluslararası vergilerin konulması gerektiği görüşü 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bu görüşü ilk ortaya koyan yazar olarak James Lorimer gösterilmektedir. Lorimer, “Uluslararası Hukuk Sisteminin Temel Problemi (1884)” adlı eserinde uluslararası bir hükümetin kurulmasını önermiş ve bu hükümetin harcamalarının, her devletin vatandaşlarına uygulayacağı uluslararası bir vergiyle finanse edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Soru 8

I. Dünyanın her yerinde herkesin eşit gelire sahip olması
II. Kuzey-Güney ülkeleri arasındaki farkı azaltacak yeniden dağılım politikalarının
başarılabilmesinin sağlanması
III. Küresel düzenin tamamına ilişkin örgütsel altyapının finansmanının sağlanması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 1980 yılında kurulan Brandt Komisyonu olarak da bilinen Uluslararası Kalkınma Bağımsız Komisyonunun uluslararası vergilemenin temel amaçlarının ne olması gerektiğine ilişkin önermelerindendir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
1980 yılında Brandt Komisyonu olarak da bilinen Uluslararası Kalkınma Bağımsız Komisyonu bu konuda ortaya konan görüşleri derli toplu ve açık bir biçimde ifade etmiştir. Komisyon çalışmalarının ve onu izleyen yazarların temel amacı, uluslararası maliyenin vergileme yönüne ilişkin olarak entelektüel bir temel oluşturmak olarak
ifade edilebilir. Bu bağlamda uluslararası vergilemenin iki temel amaca yönelmesi
gerektiği ileri sürülmektedir. Bu amaçlar;
a. Kuzey-Güney ülkeleri arasındaki farkı azaltacak yeniden dağılım politikalarının başarılabilmesini sağlamak,
b. Küresel düzenin tamamına ilişkin örgütsel altyapının finansmanı olarak belirtilmiştir.

Soru 9

II. Dünya Savaşının başlangıcında uluslararası vergileme konusuna katkıda bulunan,
savaşın sonunda bir tür uluslararası örgütün (Birleşmiş Milletler) kurulmasını öngören ve bu örgütün finansmanına ilişkin olarak önerilerde bulunan yazar kimdir?

Seçenekler

A
James Meade
B
Alan Greenspan
C
Milton Friedman
D
John Maynard Keynes
E
James Buchanan
Açıklama:
Savaşın başlangıcında uluslararası vergileme konusuna katkıda bulunan yazar
James Meade’dir. Yazar, savaşın sonunda bir tür uluslararası örgütün (Birleşmiş
Milletler) kurulmasını öngörmüş ve bu örgütün finansmanına ilişkin olarak da görüşler ileri sürmüştür.

Soru 10

En uygun uluslararası gelir kaynaklarının ülkelerin ödemeler dengesini de kapsaması
gerektiğini, bu bağlamda ödemeler dengesi üzerinden alınacak bir verginin; mal ticareti, hizmet satışı (gemicilik, turizm ve diğerleri), yatırım kazançları gibi kalemlerden oluşması gerektiği ileri süren yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
James Meade
B
C. Wilfred Jenks
C
T. A. Sumberg
D
Jan Tinbergen
E
J. M. Keynes
Açıklama:
T. A. Sumberg de uluslararası vergilemeye illişkin görüşler ileri sürmüştür. Sumberg,
en uygun uluslararası gelir kaynaklarının ülkelerin ödemeler dengesini de kapsaması
gerektiğini ifade etmiştir. Bu bağlamda ödemeler dengesi üzerinden alınacak bir verginin; mal ticareti, hizmet satışı (gemicilik, turizm ve diğerleri), yatırım kazançları gibi kalemlerden oluşması gerektiği ileri sürülmüştür. Sumberg, uluslararası düzenin varlığına bağlı olarak yapılan işlemlerin de vergilendirilebileceğini ifade etmiştir.

Soru 11

Birleşmiş Milletler için Jan Tinbergen tarafından somut vergi öneri hangi yıl yapılmıştır ?

Seçenekler

A
1975
B
1980
C
1985
D
1990
E
1995
Açıklama:
Birleşmiş Milletler için somut bir uluslararası vergi önerisi de 1975 yılında Tinbergen’den gelmiştir. Bu öneriye göre kalkınmanın finansmanı amacıyla Birleşmiş Milletler tarafından kullanılmak üzere dayanıklı tüketim mallarından % 0,5 oranında bir vergi alınmalıdır. Bu vergiye “dünya dayanışma katkısı” denilmiştir.

Soru 12

1968’de kurulan, doğal kaynakların sınırlı olması nedeniyle ekonomik büyümenin belirsiz bir şekilde sürdürülemeyeceğini ileri süren tüm dünyadan bilim insanlarının iktisatçıların, girişimcilerin ve devlet başkanlarının üyesi olduğu girişim aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Brandt Komisyonu
B
Küresel Çevre Kolaylığı
C
Oxfam
D
Yeşilbarış (Greenpeace)
E
Roma Kulübü
Açıklama:
Roma Kulübü: 1968’de kurulan, doğal kaynakların sınırlı olması nedeniyle ekonomik büyümenin belirsiz bir şekilde sürdürülemeyeceğini ileri süren tüm dünyadan bilim insanlarının iktisatçıların, girişimcilerin ve devlet başkanlarının üyesi olduğu girişim.

Soru 13

Yabancı para işlemlerine uluslararası bir vergi konulmasını öneren maliyeci aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Jan Tinbergen
B
James Grant
C
James Tobin
D
Mahbub ül Hak
E
Rosenstein-Rodan
Açıklama:
Uluslararası vergileme konusunda James Tobin (1972) de bir öneri ortaya atmıştır. Tobin vergisi olarak anılan bu öneriye göre yabancı para işlemlerine uluslararası bir vergi konulabilir. Bu verginin amacı, spekülatif sermaye akımlarını önlemek ve ulusal para politikalarını desteklemek olmalıdır. Tobin’e göre istikrar için en iyi çözüm ortak kur, para ve maliye politikalarıdır. Dolayısıyla bu öneri bir ekonomik entegrasyon önerisi olarak da değerlendirilmiştir. Günümüzde en çok tartışılan uluslararası vergi önerisi Tobin vergisidir. 2000 yılı için yapılan bir hesaplamada verginin % 0,1 oranında uygulanması durumunda 132 milyar dolar gelir getireceği tahmin edilmiştir. 2010 yılı için yapılan bir hesaplamaya göre ise % 0,005 gibi düşük bir oranda uygulanacak küresel bir Tobin vergisi tahmini olarak yıllık 40 milyar dolar gelir yaratacaktır.

Soru 14

Birleşmiş Milletler’in, uluslararası mektuplardan (postadan), pasaport ve vizelerden ve uluslararası su yollarından pay alması gerektiğini ileri süren kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kozmik Kalkınma Örgütü
B
Uluslararası Ekonomik Adalet Divanı
C
Brandt Komisyonu
D
Barış Organizasyonu Çalışmaları Komitesi
E
Uluslararası Bağımsız Kalkınma Komisyonu
Açıklama:
1964 yılında “Barış Organizasyonu Çalışmaları Komitesi” uluslararası düzenin varlığından sağlanan faydaların vergilendirilmesini önermiştir. Komite bu amaçla Birleşmiş Milletler’in, uluslararası mektuplardan (postadan), pasaport ve vizelerden ve uluslararası su yollarından pay alması gerektiğini ileri sürmüştür. Ayrıca Birleşmiş Milletler’in deniz yatakları, Antarktika ve uzaydaki cari ve potansiyel kaynakların mülkiyetine ya da bunları vergileme gücüne sahip olmasını önermiştir.

Soru 15

I.Uluslararası kamu mallarının finansmanı için hasılat
II.Karbon emisyonunun azaltılması
III.Sürdürülebilir enerji kaynaklarına geçişin sağlanması
Yukarıda sayılan ifadelerden hangisi veya hangileri karbon vergisinin uluslararası sisteme yönelik faydalarından biridir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I - II
D
II - III
E
I - II - III
Açıklama:
Uluslararası vergilemeye bir diğer örnek ise uluslararası bir karbon vergisi önerisidir. 1970-1980 yılları arasında petrol fiyatlarındaki büyük değişimler bu vergiye ilişkin birçok çalışmanın yapılmasına neden olmuştur. Bu verginin fosil yakıtları olarak ifade edilen kömür, petrol ve doğalgazın içerdiği karbon miktarı üzerinden alınması önerilmektedir. Uluslararası bir karbon vergisiyle hem uluslararası kamu mallarının finansmanı için büyük miktarda hasılat elde edilmesi hem karbon emisyonlarının azaltılması hem de sürdürülebilir enerji kaynaklarına geçişin sağlanması mümkün olabilecektir.

Soru 16

Ülkeler arasındaki ticari faaliyetler üzerine, ticaret hacmini azaltmayacak ölçüde düşük oranlı bir vergi konularak gelir yaratılması verginin temel amacı olarak görülen vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tobin Vergisi
B
Karbon Vergisi
C
İnternet Vergisi
D
Havacılık Vergisi
E
Dünya Ticaret Vergisi
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanına yönelik bir diğer uluslararası vergi önerisi ise 1980 yılında Brandt Komisyonu tarafından önerilmiş olmasına rağmen 1997 yılında tekrar gündeme getirilen dünya ticaret vergisidir. Ülkeler arasındaki ticari faaliyetler üzerine, ticaret hacmini azaltmayacak ölçüde düşük oranlı bir vergi konularak gelir yaratılması verginin temel amacı olarak ifade edilmektedir.

Soru 17

Uluslararası Takas Birliği ve uluslararası bir verginin ticari işlemler ve millî gelir yerine ödemeler dengesi fazlalarından alınması önerisini ortaya iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Jan Tinbergen
B
James Grant
C
James Tobin
D
John Maynard Keynes
E
Rosenstein-Rodan
Açıklama:
II Dünya Savaşı yıllarını Keynes’in katkılarından bağımsız olarak ele almak olanaksızdır. Keynes, birçok yazar tarafından savaş sonrası dünyanın şekillenmesine en önemli katkıları sağlayan kişi olarak görülmektedir. Keynes’in ünlü “Uluslararası Takas Birliği” önerisine bakıldığında uluslararası vergilemeye ilişkin çeşitli görüşleri de görmek mümkündür. Keynes, uluslararası bir verginin ticari işlemler ve millî gelir yerine ödemeler dengesi fazlalarından alınması önerisini ortaya atmıştır. Uluslararası Takas Birliğinin başka uluslararası amaçlarına yönelik olarak da Keynes, uluslararası örgütlerin lehine açılacak olan bir takas hesabının savaş son rası rahatlama, rehabilitasyon ve yeniden yapılandırma için faydalı olacağını ve bunun kredi dengesi fazlalarına konulacak bir vergi ile finanse edilebileceğini belirtmiştir.

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarının finansmanı için uluslararası kamusal kaynaklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
D
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı
E
Uluslararası Af Örgütü
Açıklama:
Uluslararası anlaşmalarla kurulmuş olan ve faaliyetlerinin önemli bir kısmı uluslararası kamu malı üretimine yönelik olan uluslararası örgütlerin sahip oldukları kaynaklar ise uluslararası kamusal kaynaklar olarak adlandırılmaktadır. Bu bağlamda en büyük uluslararası örgüt olan Birleşmiş Milletler ile Dünya Sağlık Örgütü, Bir leşmiş Milletler Kalkınma Programı, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği gibi Birleşmiş Milletler’e bağlı örgütlerin, programların ve fonların sahip olduğu kaynaklar uluslararası kamusal kaynakların örnekleridir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarının finansmanı için uluslararası özel kaynaklardan biridir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
Uluslararası Af Örgütü
D
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
E
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanında kullanılan özel kaynaklar kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan (vakıflar, hükümet dışı kuruluşlar, sivil toplum örgütleri ve akademik kurumlar), kâr amaçlı işletmelerden (ulusal ve çok uluslu işletmeler) ve bireylerden sağlanan kaynaklar olmak üzere üç çeşittir. Bu kuruluşlara örnek olarak, Gates Vakfı, Oxfam, CARE, Yeşilbarış (Greenpeace), Uluslararası Af Örgütü, Kızılay ve Kızılhaç, Novartis, AstraZeneca, GlaxoSmithKline verilebilir. Elton John ve Bono gibi ünlü müzisyenler de uluslararası kamu mallarının finansmanına özel kaynak sağlayan bireylere birer örnektir.

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarının finansmanı için ortaklık kaynaklardan biridir?

Seçenekler

A
Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
D
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı
E
Uluslararası Af Örgütü
Açıklama:
Ortaklıklar uluslararası örgütlerin, ülkelerin ve özel kuruluşların birlikte oluşturdukları yapılardır. Son yıllarda uluslararası kamu mallarının finansmanında ortaklıklardan sağlanan kaynaklara büyük önem verilmekte ve hatta gelecek yıllarda birçok uluslararası kamu malının finansmanının esas olarak ortaklık kaynakları aracılığıyla gerçekleştirileceği öngörüsünde bulunulmaktadır. Uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan bu ortaklıkların en iyi örnekleri olarak Onchocerciasis Kontrol Programı (OCP), Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı (GAVI), Küresel Çevre Kolaylığı (GEF), Küresel AIDS, Tüberküloz ve Sıtmayla Mücadele Fonu (GFATM), Küresel Çocuk Felcini Ortadan Kaldırma İnisiyatifi (GPEI) verilebilir. Ortaklıklar aracılığıyla sağlanan kaynakların uluslararası kamu mallarının finansmanı içindeki payının düşük düzeyde olduğu söylenebilir. Ancak birçok uluslararası kamu malının finansmanında kamuoyu desteği sağlamalarının ve öncü rol oynamalarının bile bu kaynakları önemli hâle getirdiği genel bir görüş olarak karşımıza çıkmaktadır.

Soru 21

Ulusal düzeyde kamu mallarının üretimi (finansmanı) ne ile sağlanmaktadır?

Seçenekler

A
Vergilerle
B
Projelerle
C
Bağışlarla
D
Aidatlarla
E
Temerrütlerle
Açıklama:
Ulusal düzeyde düşünüldüğünde kamu mallarının sunumu devletin vatandaşlarından tahsil ettiği vergilerle sağlanır. Doğru cevap A’dır.

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası kamu mallarının finansmanında rol oynayan aktörler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Sivil toplum kuruluşları
B
Özel kuruluşlar
C
Bireyler
D
Vergiler
E
Aidatlar
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanının ulusal düzeyde olduğu gibi vergilerle değil, her biri kendi çıkarlarına göre hareket eden ülkelerin gönüllü finansmanı (üretimi) ve uluslararası örgütlere ödedikleri aidatlarla yapılmasını zorunlu hâle getirmektedir. Uluslararası kamu mallarının finansmanında rol oynayan diğer aktörler ise sivil toplum kuruluşları, özel kuruluşlar ve bireylerdir. Doğru cevap D’dir.

Soru 23

Ülkelerin kendi başlarına uluslararası kamu mallarını üretmek amacıyla kullandıkları kaynaklara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası Kamusal Kaynaklar
B
Dünya gayrisafi hasılası
C
Ulusal kamusal kaynaklar
D
Yerel kamu malları
E
Bölgesel kamu malları
Açıklama:
Ulusal kamusal kaynaklar, ülkelerin kendi başlarına uluslararası kamu mallarını üretmek amacıyla kullandıkları kaynaklardır. Biyolojik çeşitliliğin korunması, sera gazı emisyonunun azaltılması, bulaşıcı hastalıkların önlemesi gibi uluslararası kamu mallarının üretiminin finansmanı için önemli miktarda ulusal kamusal kaynak kullanılmaktadır. Doğru cevap C’dir.

Soru 24

Birleşmiş Milletler Düzenli Bütçesi ve Barışı Koruma Operasyonları Bütçesi nasıl sağlanmaktadır?

Seçenekler

A
Bazı üye ülkelerden sağlanan kısmen zorunlu ödemelerle
B
Tüm üye ülkelerden sağlanan zorunlu ödemelerle
C
Durumu olan üye ülkelerden sağlanan bağışlarla
D
Gelişmiş ülkelerden sağlanan gönüllü ödemelerle
E
Gelişmiş ülkelerden sağlanan zorunlu ödemelerle
Açıklama:
Birleşmiş Milletler’in finansmanı, üye ülkelerin ödeme kapasitelerine göre verdikleri aidatlar ve yaptıkları bağışlarla karşılanmaktadır. Birleşmiş Milletler Düzenli Bütçesi ve Barışı Koruma Operasyonları Bütçesi tüm üye ülkelerden sağlanan zorunlu ödemelerle sağlanır. Doğru cevap B’dir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası kamu mallarının finansmanında kullanılan kâr amacı gütmeyen özel kaynak kuruluşlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Vakıflar
B
Hükümet dışı kuruluşlar
C
Sivil toplum örgütleri
D
Akademik kurumlar
E
Ulusal ve çok uluslu işletmeler
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanında kullanılan özel kaynaklar kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan (vakıflar, hükümet dışı kuruluşlar, sivil toplum örgütleri ve akademik kurumlar), kâr amaçlı işletmelerden (ulusal ve çok uluslu işletmeler) ve bireylerden sağlanan kaynaklar olmak üzere üç çeşittir. Ulusal ve çok uluslu işletmeler kâr amaçlı işletmeler olduğundan yanlıştır. Doğru cevap E’dir.

Soru 26

Uluslararası düzenin ve kalkınmanın sürdürülmesi ve de uluslararası kamu malı üreten uluslararası örgütlerin desteklenmesi için uluslararası vergilerin konulması gerektiği görüşünü ilk ortaya atan yazar kimdir?

Seçenekler

A
James Lorimer
B
John Pincus
C
Wilfred Jenks
D
Thomas Schelling
E
Jan Tinbergen
Açıklama:
Uluslararası düzenin ve kalkınmanın sürdürülmesi ve de uluslararası kamu malı üreten uluslararası örgütlerin desteklenmesi için uluslararası vergilerin konulması gerektiği görüşü 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bu görüşü ilk ortaya koyan yazar olarak James Lorimer gösterilmektedir. Doğru cevap A’dır.

Soru 27

Aşağıdaki kuruluşlardan hangisinin yerine, II. Dünya Savaşı sonrası yaygınlaşan sosyal devlet düşüncesinin de etkisiyle Birleşmiş Milletler kurulmuştur?

Seçenekler

A
Dünya Bankası
B
Uluslararası Para Fonu
C
Milletler Cemiyeti
D
Uluslararası Af Örgütü
E
Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü
Açıklama:
1929 Ekonomik Krizi ve II. Dünya Savaşı, uluslararası vergileme konusunun eskiye oranla çok daha önemli hâle gelmesine neden olmuştur. Bu yıllardaki sosyal ve ekonomik çeşitli düşünceler sayesinde sosyal devlet ilkesi yaygınlaşmış ve sonrasında da Milletler Cemiyeti’nin yerine Birleşmiş Milletler kurulmuştur. Doğru cevap C’dir.

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi insanlığın ortak mirasının örnekleri olarak kabul edilen kavramlar arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Madenler
B
Tarım toprakları
C
Bilim ve teknoloji
D
Doğal güzellikler
E
Tarihî yerler
Açıklama:
İnsanlığın ortak mirası, ekonomik değeri ya da potansiyeli olan veya insanlığın kültürel, entelektüel vb. birikimlerine yardımcı olan nesnelerin, yerlerin veya bölgelerin hiçbir egemen devlete ait olmadığını ve insanlığın tümünün malı olduğunu ifade etmektedir. Madenler, bilim ve teknoloji, doğal güzellikler, tarihî yerler insanlığın ortak mirasının örnekleri olarak kabul edilmektedir. Tarım toprakları bu kavramlar arasında yer almadığından doğru cevap B’dir.

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi, 1968’de kurulan, doğal kaynakların sınırlı olması nedeniyle ekonomik büyümenin belirsiz bir şekilde sürdürülemeyeceğini ileri süren, tüm dünyadan bilim insanlarının iktisatçıların, girişimcilerin ve devlet başkanlarının üyesi olduğu girişimdir?

Seçenekler

A
Brandt Komisyonu
B
Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı
C
Yeşilbarış (Greenpeace)
D
Roma Kulübü
E
Uluslararası Af Örgütü
Açıklama:
Roma Kulübü: 1968’de kurulan, doğal kaynakların sınırlı olması nedeniyle ekonomik büyümenin belirsiz bir şekilde sürdürülemeyeceğini ileri süren tüm dünyadan bilim insanlarının iktisatçıların, girişimcilerin ve devlet başkanlarının üyesi olduğu girişimdir. Doğru cevap D’dir.

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası kamu mallarının finansmanı için önerilen uluslararası vergiler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Ticari deniz balıkçılığının vergilendirilmesi
B
Dünya yörüngesinde bulunan iletişim uydularının vergilendirilmesi
C
Çok uluslu şirketlerin kârlarının vergilendirilmesi
D
Uluslararası reklamların vergilendirilmesi
E
Uluslararası sporcuların elde ettiği gelirin vergilendirilmesi
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanı için birçok uluslararası vergi önerisi söz konusudur. Bunlar; ticari deniz balıkçılığının vergilendirilmesi, dünya yörüngesinde bulunan iletişim uydularının vergilendirilmesi, elektromanyetik spektrumu kullanan radyo/televizyon/cep telefonu yayınlarının vergilendirilmesi, çok uluslu şirketlerin kârlarının vergilendirilmesi, uluslararası reklamların vergilendirilmesi gibi önerilerdir. ‘’Uluslararası sporcuların elde ettiği gelirin vergilendirilmesi’’ öneriler arasında yer almadığından yanlıştır. Doğru cevap E’dir.

Soru 31

Ülkelerin ve uluslararası örgütlerin sahip oldukları ve uluslararası kamu mallarının finansmanında kullandıkları kaynaklar aşağıdakilerin hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Özel kaynaklar
B
Ortak kaynaklar
C
Kamusal kaynaklar
D
Serbest kaynaklar
E
Zorunlu kaynaklar
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının en önemli finansman yöntemi kamusal kaynakların kullanılmasıdır. Kamusal kaynaklar ile ülkelerin ve uluslararası örgütlerin sahip oldukları ve uluslararası kamu mallarının finansmanında kullandıkları kaynaklar kastedilmektedir. Kamusal kaynaklar iki şekilde sınıflandırılmaktadır. Bunlar; ulusal kamusal kaynaklar ve uluslararası kamusal kaynaklardır. Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 32

Ülkelerin kendi başlarına uluslararası kamu mallarını üretmek amacıyla kullandıkları kaynaklar aşağıda verilenlerden hangisi ile ifade edilebilir?

Seçenekler

A
Ulusal kamusal kaynaklar
B
Uluslararası kamusal kaynaklar
C
Özel kaynaklar
D
Ortak kaynaklar
E
Serbest kaynaklar
Açıklama:
Ulusal kamusal kaynaklar, ülkelerin kendi başlarına uluslararası kamu mallarını üretmek amacıyla kullandıkları kaynaklardır. Biyolojik çeşitliliğin korunması, sera gazı emisyonunun azaltılması, bulaşıcı hastalıkların önlemesi gibi uluslararası kamu mallarının üretiminin finansmanı için önemli miktarda ulusal kamusal kaynak kullanılmaktadır. Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 33

Yaygın olan görüşe göre gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere yaptıkları kalkınma yardımları, uluslararası kamu mallarının finansmanında hangi sınıflandırma içinde yer alır?

Seçenekler

A
Özel kaynaklar
B
Ortak kaynaklar
C
Zorunlu kaynaklar
D
Serbest kaynaklar
E
Ulusal kamusal kaynaklar
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere yaptıkları kalkınma yardımlarının da ulusal kamusal kaynak olarak değerlendirilmesi görüşü yaygındır. Öyle ki gelişmekte olan ülkelerin bu yardımlar sayesinde hem kalkınmalarını hızlandırdıkları hem de yoksulluğun önlenmesi, bulaşıcı hastalıklara karşı mücadele, çevrenin korunması gibi uluslararası kamu mallarının üretimini artırabildikleri ileri sürülmektedir. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 34

Uluslararası anlaşmalarla kurulmuş olan ve faaliyetlerinin önemli bir kısmı uluslararası kamu malı üretimine yönelik olan uluslararası örgütlerin sahip oldukları kaynaklar aşağıdakilerin hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Ulusal kamusal kaynaklar
B
Uluslararası kamusal kaynaklar
C
Ortak kaynaklar
D
Özel kaynaklar
E
Zorunlu kaynaklar
Açıklama:
Uluslararası anlaşmalarla kurulmuş olan ve faaliyetlerinin önemli bir kısmı uluslararası kamu malı üretimine yönelik olan uluslararası örgütlerin sahip oldukları kaynaklar uluslararası kamusal kaynaklar olarak adlandırılmaktadır. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 35

Aşağıda verilenlerden hangisinin sahip olduğu kaynaklar, uluslararası kamusal kaynakların örnekleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı
D
Kızılay
E
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
Açıklama:
Uluslararası anlaşmalarla kurulmuş olan ve faaliyetlerinin önemli bir kısmı uluslararası kamu malı üretimine yönelik olan uluslararası örgütlerin sahip oldukları kaynaklar uluslararası kamusal kaynaklar olarak adlandırılmaktadır. Bu bağlamda en büyük uluslararası örgüt olan Birleşmiş Milletler ile Dünya Sağlık Örgütü, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği gibi Birleşmiş Milletler’e bağlı örgütlerin, programların ve fonların sahip olduğu kaynaklar uluslararası kamusal kaynakların örnekleridir. Kızılay'ın sahip olduğu kaynak ise özel kaynaklara örnektir. Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 36

Ticarette kaybeden ulusların zararlarının kazanan uluslar tarafından tazmin edilmesiyle dünya refahının maksimizasyonunun sağlanmasının mümkün olduğunu savunan yazar kimdir?

Seçenekler

A
Keynes
B
Meade
C
Wilfred Jenks
D
T.A. Sumberg
E
Tinbergen
Açıklama:
Meade’e göre ticarette kaybeden ulusların zararlarının kazanan uluslar tarafından tazmin edilmesiyle dünya refahının maksimizasyonunun sağlanması gerçekleşmeyecek bir olgu değildir. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 37

Uluslararası vergileme hakkında, eğer dünyada daha istikrarlı ve ileri bir sosyal sistem isteniyorsa ulusal egemenliğin ekonomik politikalar göz önüne alınarak kısıtlanması gerekmektedir görüşünü savunan yazar kimdir?

Seçenekler

A
Adam smith
B
Keynes
C
Tobin
D
Sumberg
E
Tinbergen
Açıklama:
Uluslararası vergileme konusunda en esaslı fikirleri geliştirenlerden birisi de Jan Tinbergen (1945)’dir. Tinbergen’e göre eğer dünyada daha istikrarlı ve ileri bir sosyal sistem isteniyorsa ulusal egemenliğin ekonomik politikalar göz önüne alınarak kısıtlanması gerekmektedir. Tinbergen, uluslararası ekonomik ilişkilerin bir amacının da gelirin kişiler, sınıflar ve devletler arasında daha iyi dağılması olduğunu ifade etmiştir. Buna literatürde “dünya ekonomisi yoluyla dünya barışı” yaklaşımı da denilmektedir. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 38

Uluslararası bir verginin ticari işlemler ve millî gelir yerine ödemeler dengesi fazlalarından alınmasını öneren yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Thomas Schelling
B
John Pincus
C
Keynes
D
Tinbergen
E
T. A. Sumberg
Açıklama:
Keynes, uluslararası bir verginin ticari işlemler ve millî gelir yerine ödemeler dengesi fazlalarından alınması önerisini ortaya atmıştır. Uluslararası Takas Birliğinin başka uluslararası amaçlarına yönelik olarak da Keynes, uluslararası örgütlerin lehine açılacak olan bir takas hesabının savaş sonrası rahatlama, rehabilitasyon ve yeniden yapılandırma için faydalı olacağını ve bunun kredi dengesi fazlalarına konulacak bir vergi ile finanse edilebileceğini belirtmiştir. Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 39

Tinbergen tarafından önerilen dünya dayanışma katkısının, aşağıda verilenlerin hangisinin üzerinden alınması öngörülmüştür?

Seçenekler

A
Dayanıksız tüketim malları
B
Gıda malları
C
Zorunlu mallar
D
Dayanıklı tüketim malları
E
Lüks mallar
Açıklama:
Birleşmiş Milletler için somut bir uluslararası vergi önerisi de 1975 yılında Tinbergen’den gelmiştir. Bu öneriye göre kalkınmanın finansmanı amacıyla Birleşmiş Milletler tarafından kullanılmak üzere dayanıklı tüketim mallarından % 0,5 oranında bir vergi alınmalıdır. Bu vergiye “dünya dayanışma katkısı” denilmiştir. Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 40

Tobin vergisinin amacı aşağıda verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
Spekülatif sermaye akımlarını önlemek
B
Mal ticaretini kısıtlamak
C
Borsada manipülatif hareketleri önlemek
D
Doğrudan yatırımları teşvik etmek
E
Emek dolaşımını kısıtlamak
Açıklama:
Uluslararası vergileme konusunda James Tobin (1972) de bir öneri ortaya atmıştır. Tobin vergisi olarak anılan bu öneriye göre yabancı para işlemlerine uluslararası bir vergi konulabilir. Bu verginin amacı, spekülatif sermaye akımlarını önlemek ve ulusal para politikalarını desteklemek olmalıdır. Tobin’e göre istikrar için en iyi çözüm ortak kur, para ve maliye politikalarıdır. Dolayısıyla bu öneri bir ekonomik entegrasyon önerisi olarak da değerlendirilmiştir. Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 41

Uluslararası kamu mallarının finansmanında vergilerin kullanılmasının zor olması neden kaynaklanmaktadır?

Seçenekler

A
Bireylerin bu malların finansmanına katılmak istememeleri
B
Dünyadaki tüm ülkelerden ve bireylerden vergi alma gücüne sahip olan merkezî bir otoritenin olmaması
C
Ülkelerin farklı para birimlerinin olması
D
Vergi alınacak yeterli kaynağın bulunmaması
E
Verginin nasıl alınacağıyla ilgili anlaşma sağlanamaması
Açıklama:
Ulusal düzeyde düşünüldüğünde kamu mallarının sunumu devletin vatandaşlarından tahsil ettiği vergilerle sağlanır. Ancak, böyle bir yöntemin uluslararası kamu mallarının finansmanında kullanılması zordur. Dünyadaki tüm ülkelerden ve bireylerden vergi alma gücüne sahip olan merkezî bir otoritenin (dünya devletinin) olmayışı uluslararası kamu mallarının finansmanının ulusal düzeyde olduğu gibi vergilerle değil, her biri kendi çıkarlarına göre hareket eden ülkelerin gönüllü finansmanı (üretimi) ve uluslararası örgütlere ödedikleri aidatlarla yapılmasını zorunlu hâle getirmektedir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 42

Uluslararası kamu malları için tüm dünyada yapılan ulusal kamusal harcama miktarının ne kadar olduğu tahmin edilmektedir?

Seçenekler

A
500 milyon dolar
B
1 trilyon dolar
C
6 trilyon dolar
D
100 trilyon dolar
E
500 trilyon dolar
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının üretiminin finansmanı için önemli miktarda ulusal kamusal kaynak kullanılmaktadır. Ancak bu miktarın tam olarak ne kadar olduğu bilinmemektedir. Yine de bu konuda yapılmış bazı tahminler vardır. Bir tahmine göre uluslararası kamu malları için tüm dünyada yapılan ulusal kamusal harcama miktarı 6 trilyon dolardır. Aynı tahmine göre bu harcamanın 5 trilyon dolarının gelişmiş ülkeler, 1 trilyon dolarının ise gelişmekte olan ülkeler tarafından yapıldığı ve ulusal düzeydeki harcamaların toplam tutarının, uluslararası düzeydeki harcamalar toplamından 200 kat daha fazla olduğu ileri sürülmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Soru 43

Gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere yaptıkları yardımlar da ulusal kamusal kaynak olarak değerlendirilmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelere olan borçlarına karşılık olarak kendi ülkelerindeki kamu yatırımlarını artırması, alacaklı ülkelere ürün ihraç etmesi ve kendi ülkelerinde uluslararası kamu mallarının üretimini artırması işlemine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Borç takası
B
Borç hafifletilmesi
C
Transfer fiyatlandırması
D
Borç desteği
E
Borç silinmesi
Açıklama:
Borç takası, gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelere olan borçlarına karşılık olarak kendi ülkelerindeki kamu yatırımlarını artırması, alacaklı ülkelere ürün ihraç etmesi ve kendi ülkelerinde uluslararası kamu mallarının üretimini artırması işlemidir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 44

Birleşmiş Milletler’in sahip olduğu uluslararası kamusal kaynakların finansmanı nasıl sağlanmaktadır?

Seçenekler

A
Üye ülkelerden toplanan uluslararası kamu malı vergisiyle
B
Üye ülkelerin geçmişteki borçlarıyla
C
Birleşmiş Milletler'in yatırımlarından sağlanan gelirlerle
D
Dünya ticaretinden aldığı paylarla
E
Üye ülkelerin ödeme kapasitelerine göre verdikleri aidatlar ve yaptıkları bağışlarla
Açıklama:
Birleşmiş Milletler’in finansmanı, üye ülkelerin ödeme kapasitelerine göre verdikleri aidatlar ve yaptıkları bağışlarla karşılanmaktadır. Birleşmiş Milletler Düzenli Bütçesi ve Barışı Koruma Operasyonları Bütçesi tüm üye ülkelerden sağlanan zorunlu ödemelerle sağlanırken BM Uzmanlaşmış Kurumları kısmen zorunlu kısmen de bağışlarla finanse edilmektedir. BM Programları ve Fonları genellikle sadece bağışlarla finanse edilmektedir. Ayrıca, toplam bağışlar her zaman için toplam zorunlu katkıların üzerinde gerçekleşmektedir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kamu mallarının finansmanında kullanılan özel kaynakları sağlayan kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Vakıflar
B
Hükümet dışı kuruluşlar
C
Sivil toplum örgütleri
D
Çok uluslu işletmeler
E
Akademik kurumlar
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanında kullanılan özel kaynaklar kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan (vakıflar, hükümet dışı kuruluşlar, sivil toplum örgütleri ve akademik kurumlar), kâr amaçlı işletmelerden (ulusal ve çok uluslu işletmeler) ve bireylerden sağlanan kaynaklar olmak üzere üç çeşittir. Bu kuruluşlara örnek olarak, Gates Vakfı, Oxfam, CARE, Yeşilbarış (Greenpeace), Uluslararası Af Örgütü, Kızılay ve Kızılhaç, Novartis, AstraZeneca, GlaxoSmithKline verilebilir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan ortaklıklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Onchocerciasis Kontrol Programı (OCP)
B
Kızılay ve Kızılhaç
C
Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı (GAVI)
D
Küresel Çevre Kolaylığı (GEF)
E
Küresel Çocuk Felcini Ortadan Kaldırma İnisiyatifi (GPEI)
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan bu ortaklıkların en iyi örnekleri olarak Onchocerciasis Kontrol Programı (OCP), Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı (GAVI), Küresel Çevre Kolaylığı (GEF), Küresel AIDS, Tüberküloz ve Sıtmayla Mücadele Fonu (GFATM), Küresel Çocuk Felcini Ortadan Kaldırma İnisiyatifi (GPEI) verilebilir. Kızılay ve Kızılhaç ise özel kaynaklar arasındadır. Doğru yanıt B'dir.

Soru 47

Uluslararası düzenin ve kalkınmanın sürdürülmesi ve de uluslararası kamu malı üreten uluslararası örgütlerin desteklenmesi için uluslararası vergilerin konulması gerektiği görüşü ilk olarak ne zaman ve hangi eserle ortaya atılmıştır?

Seçenekler

A
1651 - Leviathan
B
1776 - Ulusların Zenginliği
C
1867 - Kapital
D
1884 - Uluslararası Hukuk Sisteminin Temel Problemi
E
1936 - İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi
Açıklama:
Uluslararası düzenin ve kalkınmanın sürdürülmesi ve de uluslararası kamu malı üreten uluslararası örgütlerin desteklenmesi için uluslararası vergilerin konulması gerektiği görüşü 19. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bu görüşü ilk ortaya koyan yazar olarak James Lorimer gösterilmektedir. Lorimer, “Uluslararası Hukuk Sisteminin Temel Problemi (1884)” adlı eserinde uluslararası bir hükümetin kurulmasını önermiş ve bu hükümetin harcamalarının, her devletin vatandaşlarına uygulayacağı uluslararası bir vergiyle finanse edilmesi gerektiğini belirtmiştir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 48

Uluslararası örgütlerin finansmanı için uluslararası bankaların artan kârlarından, uluslararası kalkınma kurumlarından, uluslararası hava yolu şirketlerinden, radyo kanalları ve diğer iletişim araçlarından ve uluslararası kontrole tabi monopollerden vergi almayı öneren yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
James Meade
B
C. Wilfred Jenks
C
T.A. Sumberg
D
Jan Tinbergen
E
Thomas Schelling
Açıklama:
C. Wilfred Jenks'in uluslararası örgütlerin finansmanı için çeşitli uluslararası vergi önerileri mevcuttur. Jenks’e göre uluslararası bankaların artan kârlarından, uluslararası kalkınma kurumlarından, uluslararası hava yolu şirketlerinden, radyo kanalları ve diğer iletişim araçlarından ve uluslararası kontrole tabi monopollerden vergi almak yoluyla uluslararası kamu malı üreten örgütlerin finansmanı sağlanabilir. Doğru yanıt B'dir.

Soru 49

"Dünya ekonomisi yoluyla dünya barışı" yaklaşımını savunan yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
T. A. Sumberg
B
C. Wilfred Jenks
C
Jan Tinbergen
D
James Meade
E
John Pincus
Açıklama:
Jan Tinbergen, uluslararası ekonomik ilişkilerin bir amacının da gelirin kişiler, sınıflar ve devletler arasında daha iyi dağılması olduğunu ifade etmiştir. Buna literatürde “dünya ekonomisi yoluyla dünya barışı” yaklaşımı da denilmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Soru 50

Fosil yakıtları olarak ifade edilen kömür, petrol ve doğalgazın içerdiği zararlı bir madde üzerinden alınması önerilen uluslararası vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Karbon vergisi
B
Tobin vergisi
C
Çevre vergisi
D
Nükleeer atık vergisi
E
Hava taşımacılığı vergisi
Açıklama:
Uluslararası vergilemeye bir diğer örnek ise uluslararası bir karbon vergisi önerisidir. 1970-1980 yılları arasında petrol fiyatlarındaki büyük değişimler bu vergiye ilişkin birçok çalışmanın yapılmasına neden olmuştur. Bu verginin fosil yakıtları olarak ifade edilen kömür, petrol ve doğalgazın içerdiği karbon miktarı üzerinden alınması önerilmektedir. Uluslararası bir karbon vergisiyle hem uluslararası kamu mallarının finansmanı için büyük miktarda hasılat elde edilmesi hem karbon emisyonlarının azaltılması hem de sürdürülebilir enerji kaynaklarına geçişin sağlanması mümkün olabilecektir. Doğru yanıt A'dır.

Soru 51

Ağır borç yükü altındaki yoksul ülkelerin borçlarının azaltılmasına veya silinmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Borç hafifletilmesi
B
Borç takası
C
Tahkim
D
Konversiyon
E
Konsilidasyon
Açıklama:
Ağır borç yükü altındaki yoksul ülkelerin borçlarının azaltılmasına veya silinmesine borç hafifletilmesi denilir.

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası kamu mallarının üretiminin finamsmanında kullanılan kaynaklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kamusal kaynaklar
B
Ulusal Kamusal kaynaklar
C
Ulusallararası Kamusal kaynaklar
D
Özel kaynaklar
E
Vergiler
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının en önemli finansman yöntemi genellikle üç ana başlık altında incelenmektedir. Bunlar; kamusal kaynaklar, özel kaynaklar ve ortaklık kaynaklarıdır.

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası kamu mallarının finansmanında kullanılan özel kaynaklardan biri değildir?

Seçenekler

A
Vakıflar
B
Hükümet dışı kuruluşlar
C
Sivil toplum örgütleri
D
Ortaklıklar uluslararası örgütlerin, ülkelerin ve özel kuruluşların birlikte oluşturdukları yapılardan alınan ücretler
E
Ulusal ve çok uluslu işletmeler
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanında kullanılan özel kaynaklar kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan (vakıflar, hükümet dışı kuruluşlar, sivil toplum örgütleri ve akademik kurumlar), kâr amaçlı işletmelerden (ulusal ve çok uluslu işletmeler) ve bireylerden sağlanan kaynaklar olmak üzere üç çeşittir.

Soru 54

Sosyal devlet ilkelerinin bir sonucu olarak 1941 yılında dönemin iki büyük devletinin başkanları Roosvelt ve Churchill, devletlerinin temel amaçlarını yeniden tanımlama gereğini duymuşlardır. Aşağıdakilerden hangisi bu amaçlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Gelişmiş iş gücü standartlarına ulaşmada ülkeler arasında tam iş birliği
B
Ekonomik kalkınma
C
Sosyal güvenlik
D
Bireysel düzeyde iş birliği
E
Tüm insanların özgürce yaşama ortamı için barış
Açıklama:
Gelişen sosyal devlet ilkelerinin bir sonucu olarak 1941 yılında dönemin iki büyük devletinin başkanları Roosvelt ve Churchill, devletlerinin temel amaçlarını yeniden tanımlama gereğini duymuşlardır. Bu amaçlar, Gelişmiş iş gücü standartlarına ulaşmada ülkeler arasında tam iş birliği, ekonomik kalkınma ve sosyal güvenlik ve Tüm insanların özgürce yaşama ortamı için barış olarak ifade edilmiştir.

Soru 55

İnsanlığın ortak mirası, ekonomik değeri ya da potansiyeli olan veya insanlığın kültürel, entelektüel vb. birikimlerine yardımcı olan nesnelerin, yerlerin veya bölgelerin hiçbir egemen devlete ait olmadığını ve insanlığın tümünün malı olduğunu ifade etmektedir. Aşağıdakilerden hangisi insanlığın ortak mirasının örnekleri olarak kabul edilmemektedir?

Seçenekler

A
Madenler,
B
Bilim ve teknoloji,
C
Doğal güzellikler,
D
Büyük ölçekli sermaye yatırımları sorunu
E
Tarihi yerler
Açıklama:
İnsanlığın ortak mirası, ekonomik değeri ya da potansiyeli olan veya insanlığın kültürel, entelektüel vb. birikimlerine yardımcı olan nesnelerin, yerlerin veya bölgelerin hiçbir egemen devlete ait olmadığını ve insanlığın tümünün malı olduğunu ifade etmektedir. Madenler, bilim ve teknoloji, doğal güzellikler, tarihî yerler insanlığın ortak mirasının örnekleri olarak kabul edilmektedir. .

Soru 56

1968 yılında kurulan doğal kaynakların sınırlı olması nedeniyle ekonomik büyümenin belirsiz şekilde sürdürülemeyeceği ileri süren Roma kulübünün aşağıdakilerden hangisi üyelerinden biri değildirler?

Seçenekler

A
Bilim insanları
B
İktisatçılar
C
Girişimciler
D
Devlet başkanları
E
Bakanlar
Açıklama:
1968 yılında kurulan doğal kaynakların sınırlı olması nedeniyle ekonomik büyümenin belirsiz şekilde süedürülemeyeceği ileri süren Roma külübünün i üyeleri tüm dünyadan Bilim insanları, İktisatcılar, Girişimciler ve Devlet başkanlarıdır.

Soru 57

Ululararası kamu mallarının finansmanı için vergileme konusunda yabancı para işlemlerine uluslararası bir vergi konulabilir.Bu verginin amacı, spekülatif sermaye akımlarını önlemek ve ulusal para politikalarını desteklemek amacıyla ortaya atılan öneriye ne ad verilir?

Seçenekler

A
Tobin vergisi
B
Karbon vergisi
C
Havacılık vergisi
D
Karosen vergisi
E
Byte vergisi
Açıklama:
Uluslararası vergileme konusunda James Tobin (1972) de bir öneri ortaya atmıştır. Tobin vergisi olarak anılan bu öneriye göre yabancı para işlemlerine uluslararası bir vergi konulabilir. Bu verginin amacı, spekülatif sermaye akımlarını önlemek ve ulusal para politikalarını desteklemek olmalıdır. Tobin'e göre istikrar için en iyi çözüm ortak kur, para ve maliye politikalarıdır. Dolayısıyla bu öneri bir ekonomik entegrasyon önerisi olarak da değerlendirilmiştir

Soru 58

2006 yılında konusu yolcu bileti olan bir havacılık vergisi aşağıdaki ülkelerden hangisinde uygulanmamaktadır?

Seçenekler

A
Brezilya
B
Şili
C
Fransa
D
İran
E
Norveç
Açıklama:
2006 yılında konusu yolcu bileti olan bir havacılık vergisi Brezilya, Fransa, Lüksemburg, Norveç ve Şili'nin aralarında olduğu 12 ülke tarafından ortak bir biçimde yürürlüğe konulmuştur.

Soru 59

Uluslararası kamu mallarının finansmanı için birçok uluslararası vergi önerisi söz konusudur. Aşağıdakilerden hangisi bu vergi önerilerinden biri değildir?

Seçenekler

A
Ticari deniz balıkçılığının vergilendirilmesi,
B
Dünya yörüngesinde bulunan iletişim uydularının vergilendirilmesi,
C
Elektromanyetik spektrumu kullanan radyo/televizyon/cep telefonu yayınlarının vergilendirilmesi
D
Biyo güvenlik vergilendirilmesi
E
Uluslararası reklamların vergilendirilmesi
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanı için daha birçok uluslararası vergi önerisi söz konusudur. Bunlar; ticari deniz balıkçılığının vergilendirilmesi, dünya yörüngesinde bulunan iletişim uydularının vergilendirilmesi, elektromanyetik spek- trumu kullanan radyo/televizyon/cep telefonu yayınlarının vergilendirilmesi, çok uluslu şirketlerin kârlarının vergilendirilmesi, uluslararası reklamların vergilendirilmesi gibi önerilerdir.

Soru 60

Aşağıdaki kurumlardan hangisi uluslararası kamu mallarının finansmanına ortaklık kaynak sağlayan kuruluşlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Kızılay
B
Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı
C
Küresel Çevre Kolaylığı
D
Tüberküloz ve Sıtmayla Mücadele Fonu
E
Küresel Çocuk Felcini Ortadan Kaldırma İnisiyatifi
Açıklama:
Ortaklıklar uluslararası örgütlerin, ülkelerin ve özel kuruluşların birlikte oluşturdukları yapılardır. Son yıllarda uluslararası kamu mallarının finansmanında ortaklıklardan sağlanan kaynaklara büyük önem verilmekte ve hatta gelecek yıllarda birçok uluslararası kamu malının finansmanının esas olarak ortaklık kaynakları aracılığıyla gerçekleştirileceği öngörüsünde bulunulmaktadır. Uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan bu ortaklıkların en iyi örnekleri olarak Onchocerciasis Kontrol Programı (OCP), Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı (GAVI), Küresel Çevre Kolaylığı (GEF), Küresel AIDS, Tüberküloz ve Sıtmayla Mücadele Fonu (GFATM), Küresel Çocuk Felcini Ortadan Kaldırma İnisiyatifi (GPEI) verilebilir. Ortaklıklar aracılığıyla sağlanan kaynakların uluslararası kamu mallarının finansmanı içindeki payının düşük düzeyde olduğu söylenebilir. Ancak birçok uluslararası kamu malının finansmanında kamuoyu desteği sağlamalarının ve öncü rol oynamalarının bile bu kaynakları önemli hâle getirdiği genel bir görüş olarak karşımıza çıkmaktadır.

Soru 61

I.Kamusal kaynaklar
II.Ulusal kamusal kaynaklar
III.Uluslararası kamusal kaynaklar
Yukarıdakilerden hangileri Literatürde uluslararası kamu mallarının finansmanında cari olarak kullanılan kaynaklardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Literatürde uluslararası kamu mallarının finansmanında cari olarak kullanılan kaynaklar genellikle üç ana başlık altında incelenmektedir. Bunlar; kamusal kaynaklar, özel kaynaklar ve ortaklık kaynaklarıdır.

Soru 62

I.Biyolojik çeşitliliğin korunması
II.Sera gazı emisyonunun azalması
III.Bulaşıcı hastalıkların önlenmesi
Yukarıdakilerden hangileri ulusal kamusal kaynakların kullanıldığı alanlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ulusal kamusal kaynaklar, ülkelerin kendi başlarına uluslararası kamu mallarını üretmek amacıyla kullandıkları kaynaklardır. Biyolojik çeşitliliğin korunması, sera gazı emisyonunun azaltılması, bulaşıcı hastalıkların önlemesi gibi uluslararası kamu mallarının üretiminin finansmanı için önemli miktarda ulusal kamusal kaynak kullanılmaktadır.

Soru 63

I.Birleşmiş milletler
II.Dünya sağlık örgütü
III.Birleşmiş milletler kalkınma programı
IV.Uluslararası telekomünikasyon birliği
Yukarıdakilerden hangilerinin sahip olduğu kaynaklar uluslararası kamusal kaynaklara örnektir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Uluslararası anlaşmalarla kurulmuş olan ve faaliyetlerinin önemli bir kısmı uluslararası kamu malı üretimine yönelik olan uluslararası örgütlerin sahip oldukları kaynaklar ise uluslararası kamusal kaynaklar olarak adlandırılmaktadır. Bu bağlamda en büyük uluslararası örgüt olan Birleşmiş Milletler ile Dünya Sağlık Örgütü, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği gibi Birleşmiş Milletlere bağlı örgütlerin, programların ve fonların sahip olduğu kaynaklar uluslararası kamusal kaynakların örnekleridir.

Soru 64

Aşağıda verilen bütçelerden hangisi en düşüktür?

Seçenekler

A
Gelişmekte olan ülkelerden yasa dışı akınlar (2008)
B
Toplam BM harcaması ( 2009)
C
Walmart’ın marka değeri (2010)
D
İngiltere’nin alkol ve tütün için yapılan tüketici harcaması (2009)
E
Dünyanın en zengin kişisi Carlos Helu’nun kişisel serveti
Açıklama:
Birleşmiş Milletler harcamalarının veya ülkelerin Birleşmiş Milletlere olan borçlarının diğer finansal işlemlerle veya devlet harcamalarıyla karşılaştırıldığında oldukça düşük kaldığı görülmektedir. Bu karşılaştırma devletlerin isterlerse aidatlarını kolaylıkla ödeyebileceklerini açıkça göstermektedir.

Soru 65

I.Vakıflar
II.Sivil toplum kuruluşları
III.Hükümet dışı kuruluşlar
IV.Akademik kurumlar
Yukarıdakilerden hangileri uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan özel kuruluşlardandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanında kullanılan özel kaynaklar kâr amacı gütmeyen kuruluşlardan (vakıflar, hükümet dışı kuruluşlar, sivil toplum örgütleri ve akademik kurumlar), kâr amaçlı işletmelerden (ulusal ve çok uluslu işletmeler) ve bireylerden sağlanan kaynaklar olmak üzere üç çeşittir.

Soru 66

I.Kızılay
II.Greenpeace
III.Küresel Aşı ve Aşılama ittifakı (GAVI)
Yukarıdakilerden hangileri uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan ortaklık kuruluşlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan bu ortaklıkların en iyi örnekleri olarak Onchocerciasis Kontrol Programı (OCP), Küresel Aşı ve Aşılama ittifakı (GAVI), Küresel Çevre Kolaylığı (GEF), Küresel AIDS, Tüberküloz ve Sıtmayla Mücadele Fonu (GFATM), Küresel Çocuk Felcini Ortadan Kaldırma İnisiyatifi (GPEI) verilebilir.

Soru 67

I. Gelişmiş iş gücü standartlarına ulaşmada ülkeler arasında tam iş birliği,
II. Ekonomik kalkınma ve sosyal güvenlik,
III. Tüm insanların özgürce yaşama ortamı için barış
1941 yılında dönemin iki büyük devletinin başkanları Roosvelt ve Churchill’in tanımladığı, devletlerin temel amaçları aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru ve eksiksiz olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
O dönemde gelişen sosyal devlet ilkelerinin bir sonucu olarak 1941 yılında dönemin iki büyük devletinin başkanları Roosvelt ve Churchill, devletlerinin temel amaçlarını yeniden tanımlama gereğini duymuşlardır. Bu amaçlar; a. Gelişmiş iş gücü standartlarına ulaşmada ülkeler arasında tam iş birliği, b. Ekonomik kalkınma ve sosyal güvenlik, c. Tüm insanların özgürce yaşama ortamı için barış olarak ifade edilmiştir.

Soru 68

Federal otorite ve federe birimler arasındaki mali ilişkiler üzerinde durmuş ve bu ilişkilerin uluslararası kamu hizmeti ürettiği varsayılan çeşitli uluslararası örgütler için bir örnek oluşturabileceğini iddia etmiştir” Bu ifadeler hangi yazarın fikirlerine aittir?

Seçenekler

A
Wilfred Jenks
B
T.A. Sumberg
C
JanTinbergen
D
James Meade
E
Kravis-Michael Davenport
Açıklama:
Savaş sırasında uluslararası örgütlerin finansman sorununu ele alan bir diğer yazar da C. Wilfred Jenks’dir. Ayrıntılı çalışmalarında Jenks, federal otorite ve federe birimler arasındaki mali ilişkiler üzerinde durmuş ve bu ilişkilerin uluslararası kamu hizmeti ürettiği varsayılan çeşitli uluslararası örgütler için bir örnek oluşturabileceğini iddia etmiştir. Ayrıca uluslararası örgütlerin finansmanı için yazarın çeşitli uluslararası vergi önerileri de mevcuttur.

Soru 69

I.Tobin vergisi
II.Havacılık vergisi
III.Karbon vergisi
Yukarıdakilerden hangileri 1970-1980 yılları arasındaki uluslararası vergilemeye örnektir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası vergileme konusunda James Tobin (1972) de bir öneri ortaya atmıştır. Tobin vergisi olarak anılan bu öneriye göre yabancı para işlemlerine uluslararası bir vergi konulabilir. Uluslararası vergilemeye bir diğer örnek ise uluslararası bir karbon vergisi önerisidir. 1970-1980 yılları arasında petrol fiyatlarındaki büyük değişimler bu vergiye ilişkin birçok çalışmanın yapılmasına neden olmuştur. Bu dönemde ortaya atılan bir diğer vergi önerisi ise havacılık vergisidir. Uçak yakıtının neden olduğu kirliliği azaltmayı ve gelir elde etmeyi amaçlayan bu vergi için üç farklı konu önerilmiştir. Bu önerilerde verginin konusu olarak uçak yakıtı, yolcu bileti veya yük ya da uçağın yaydığı emisyon miktarı belirlenmiştir.

Soru 70

Aşağıda verilen uluslararası vergi önerilerinin uygulanması durumunda en yüksek geliri hangisi getirmesi beklenir?

Seçenekler

A
Nükleer atık vergisi
B
Hava taşımacılığı vergisi
C
Tobin vergisi
D
Byte vergisi
E
Kerosen vergisi
Açıklama:
Başlıca uluslararası vergi önerileri ve bunların uygulanması durumunda yaratacakları gelir miktarları tablo 4.2’de verilmiştir.

Soru 71

Ülkelerin kendi başlarına uluslararası kamu mallarını üretmek amacıyla kullandıkları kaynaklara ne denir?

Seçenekler

A
Ulusal kamusal kaynaklar
B
Kamusal hukuki kaynaklar
C
ulusal daimi kaynaklar
D
özel kaynaklar
E
Üretim kaynakları
Açıklama:
Ulusal kamusal kaynaklar, ülkelerin kendi başlarına uluslararası kamu mallarını üretmek amacıyla kullandıkları kaynaklardır. Doğru cevap A

Soru 72

Gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelere olan borçlarına karşılık olarak kendi ülkelerindeki kamu yatırımlarını artırması, alacaklı ülkelere ürün ihraç etmesi ve kendi ülkelerinde uluslararası kamu mallarının üretimini artırması işlemine ne denir?

Seçenekler

A
borç hafifletilmesi
B
borç takası
C
borç silinmesi
D
borç ertelenmesi
E
borç azaltılması
Açıklama:
Borç takası gelişmekte olan ülkelerin gelişmiş ülkelere olan borçlarına karşılık olarak kendi ülkelerindeki kamu yatırımlarını artırması, alacaklı ülkelere ürün ihraç etmesi ve kendi ülkelerinde uluslararası kamu mallarının üretimini artırması işlemidir.

Soru 73

uluslararası kamu malları için tüm dünyada yapılan ulusal kamusal harcama miktarı tahminen ne kadardır?

Seçenekler

A
1 trilyon
B
5 trilyon
C
6 trilyon dolar
D
3 trilyon dolar
E
1 trilyon dolar
Açıklama:
Biyolojik çeşitliliğin korunması, sera gazı emisyonunun azaltılması, bulaşıcı hastalıkların önlemesi gibi uluslararası kamu mallarının üretiminin finansmanı için önemli miktarda ulusal kamusal kaynak kullanılmaktadır. Ancak bu miktarın tam olarak ne kadar olduğu bilinmemektedir. Yine de bu konuda yapılmış bazı tahminler vardır. Bir tahmine göre uluslararası kamu malları için tüm dünyada yapılan ulusal kamusal harcama miktarı 6 trilyon dolardır. Aynı tahmine göre bu harcamanın 5 trilyon dolarının gelişmiş ülkeler, 1 trilyon dolarının ise gelişmekte olan ülkeler tarafından yapıldığı ve ulusal düzeydeki harcamaların toplam tutarının, uluslararası düzeydeki harcamalar toplamından 200 kat daha fazla olduğu ileri sürülmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kamusal kaynak sağlayan kurumlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Birleşmiş Milletler
B
Dünya Sağlık Örgütü
C
Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı
D
Hazine ve Maliye Bakanlığı
E
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği
Açıklama:
Uluslararası anlaşmalarla kurulmuş olan ve faaliyetlerinin önemli bir kısmı uluslararası kamu malı üretimine yönelik olan uluslararası örgütlerin sahip oldukları kaynaklar ise uluslararası kamusal kaynaklar olarak adlandırılmaktadır. Bu bağlamda en büyük uluslararası örgüt olan Birleşmiş Milletler ile Dünya Sağlık Örgütü, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği gibi Birleşmiş Milletler’e bağlı örgütlerin, programların ve fonların sahip olduğu kaynaklar uluslararası kamusal kaynakların örnekleridir.

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi kar amacı gütmeyen kuruluşlardan değildir?

Seçenekler

A
vakıflar
B
hükümet dışı kuruluşlar
C
sivil toplum örgütleri
D
akademik kurumlar
E
işletmeler
Açıklama:
Kâr amacı gütmeyen kuruluşlar: vakıflar, hükümet dışı kuruluşlar, sivil toplum örgütleri ve akademik kurumlar. Doğru cevap E'dir.

Soru 76

Uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan ortaklıkların en iyi örneklerinden değildir?

Seçenekler

A
Birleşmiş milletler (BM)
B
Onchocerciasis Kontrol Programı (OCP)
C
Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı (GAVI)
D
Küresel Çevre Kolaylığı (GEF)
E
Küresel AIDS, Tüberküloz ve Sıtmayla Mücadele Fonu (GFATM),
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarına finansman sağlayan ortaklıkların en iyi örnekleri olarak Onchocerciasis Kontrol Programı (OCP), Küresel Aşı ve Aşılama İttifakı (GAVI), Küresel Çevre Kolaylığı (GEF), Küresel AIDS, Tüberküloz ve Sıtmayla Mücadele Fonu (GFATM), Küresel Çocuk Felcini Ortadan Kaldırma İnisiyatifi (GPEI) verilebilir. Doğru cevap A'dır.

Soru 77

1977-1983 yılları arasında küresel kalkınma sorunları üzerinde çalışmalar yapan komisyonun adı nedir?

Seçenekler

A
Bill komisyonu
B
Brandt komisyonu
C
Willy komisyonu
D
kalkınma komisyonu
E
gelecek komisyonu
Açıklama:
Brandt Komisyonu: 1977-1983 yılları arasında küresel kalkınma sorunları üzerinde çalışmalar yapan ve Alman siyasetçi Willy Brandt’ın adını alan komisyon. Dorğ cevap B'dir.

Soru 78

Milletler Cemiyeti’nin kuruluş amacı nedir?

Seçenekler

A
Savaşmak
B
Silahlandırmak
C
Savaşı önlemek
D
maddi kaynak sağlamak
E
kaçakçılığı önlemek
Açıklama:
I. Dünya Savaşı yıllarında Milletler Cemiyeti’nin kuruluşu uluslararası vergileme tartışmalarında yeni bir aşamayı temsil etmektedir. Temel amacı savaşı önlemek olan bu örgütün finansmanı da başlangıçta fayda ilkesine göre yapılmış ancak sonradan ödeme gücü ilkesine yakın hâle getirilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Soru 79

1968’de kurulan, doğal kaynakların sınırlı olması nedeniyle ekonomik büyümenin belirsiz bir şekilde sürdürülemeyeceğini ileri süren tüm dünyadan bilim insanlarının iktisatçıların, girişimcilerin ve devlet başkanlarının üyesi olduğu girişime ne denir?

Seçenekler

A
Gelecek vakfı
B
Willy politikası
C
Roma Kulübü
D
Tobin vergisi
E
karbon vergisi
Açıklama:
Roma Kulübü: 1968’de kurulan, doğal kaynakların sınırlı olması nedeniyle ekonomik büyümenin belirsiz bir şekilde sürdürülemeyeceğini ileri süren tüm dünyadan bilim insanlarının iktisatçıların, girişimcilerin ve devlet başkanlarının üyesi olduğu girişim.Doğru cevap C'dir.

Soru 80

Ülkeler arasındaki ticari faaliyetler üzerine, ticaret hacmini azaltmayacak ölçüde düşük oranlı bir vergi konularak gelir yaratılması ağlayan vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
tobin vergisi
B
karbon vergisi
C
havacılık vergisi
D
internet vergisi
E
dünya ticaret vergisi
Açıklama:
Uluslararası kamu mallarının finansmanına yönelik bir diğer uluslararası vergi önerisi ise 1980 yılında Brandt Komisyonu tarafından önerilmiş olmasına rağmen 1997 yılında tekrar gündeme getirilen dünya ticaret vergisidir. Ülkeler arasındaki ticari faaliyetler üzerine, ticaret hacmini azaltmayacak ölçüde düşük oranlı bir vergi konularak gelir yaratılması verginin temel amacı olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Ünite 5

Soru 1

I. Uluslararası çifte vergilendirme
II. Çevre vergisi
III. Elektronik ticaretin fiyatlandırılması
Yukarıdakilerden hangileri uluslararası vergi sorunları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Küreselleşme ile gündeme gelen uluslararası vergi sorunları bu kitapta uluslararası çifte vergilendirme, elektronik ticaretin vergilendirilmesi, uluslararası şirketlerin vergilendirilmesi, uluslararası transfer fiyatlandırması ve uluslararası vergi rekabeti başlıkları altına incelenmiştir. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Soru 2

I. Kaynak ilkesine göre vergilendirme, vergilendirme yetkisini kullanan devletin kişisel egemenliği altındaki vatandaşlarının dünya çapındaki gelir ve servetlerinin vergilendirilmesidir.
II. Gelir elde eden yerli gerçek kişi kaynak ilkesine göre o ülkede vergilendirilir.
III. Ülkede vergiyi doğuran olay kendi bünyesinde gerçekleşmiş yabancı kişiler kaynak ilkesine göre vergi öderler.
Yukarıda kaynak ilkesine göre vergilendirme ile ilgili bilgilerden hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
Yanız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Kaynak ilkesine göre devlet, egemenliği altında bulunan ülkesi üzerindeki tüm vergi konularını vergilendirir. Doğru cevap B'dir.

Soru 3

Vergi yükümlüsünün elde ettiği gelir kaynak devlet tarafından vergilendirilirken ikamet devlet tarafından da vergilendirilme yetkisi ne tür bir vergilendirme yetkisi çatışmasına neden olur?

Seçenekler

A
İkametgah-ikametgah çatışması
B
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışma
C
İkametgah-kaynak çatışması
D
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışma
E
Kaynak-kaynak çatışması
Açıklama:
İkametgah-Kaynak çatışmaları: Vergi yükümlüsünün elde ettiği gelir kaynak devlet tarafından vergilendirilirken ikamet devlet tarafından da vergilendirilir. Doğru cevap C'dir.

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi dünya ekonomisinin geride bıraktığımız yüzyılda daha bütünleşmiş hâle gelmesine neden olmamıştır?

Seçenekler

A
Mal ve hizmetlerin uluslararası hareketliliğinin artması
B
Sığınmacıların uluslararası hareketliliğinin artması
C
Finansal sermayenin uluslararası hareketliliğinin artması
D
Üretim faktörlerinin uluslararası hareketliliğinin artması
E
Teknolojinin uluslararası hareketliliğinin artması
Açıklama:
Mal ve hizmetlerin, finansal sermayenin, üretim faktörlerinin ve teknolojinin uluslararası hareketliliğinin artması dünya ekonomisinin geride bıraktığımız yüzyılda daha bütünleşmiş hâle gelmesine neden olmuştur. Sığınmacıların uluslararası hareketliliğinin artması, dünya ekonomisinin geride bıraktığımız yüzyılda daha bütünleşmiş hâle gelmesine neden olmadığından yanlıştır. Doğru cevap B’dir.

Soru 5

Devlet aşağıdaki ölçütlerden hangilerine göre vergilendirme yetkisinin sınırlarını belirleyebilir?
I. Kaynak
II. İkamet
III. Alıcı
IV. Uyrukluk

Seçenekler

A
Yalnızca I ve II
B
Yalnızca II ve III
C
I.II.III
D
II.III.IV
E
I.II.IV
Açıklama:
Devlet vergilendirme yetkisini kullanırken kaynak, ikamet ya da uyrukluk ölçütüne göre vergilendirme yetkisinin sınırlarını belirleyebilir. Alıcı ölçütlerde arasında yer almaz. Doğru cevap E’dir.

Soru 6

İki ya da daha fazla devletin bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürmeleri aşağıdaki hangi durumla açıklanır?

Seçenekler

A
İkametgâh-İkametgâh çatışmaları
B
İkametgah-Kaynak çatışmaları
C
Kaynak-Kaynak çatışmaları
D
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
E
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmaları
Açıklama:
İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürmeleri Kaynak-Kaynak çatışmalarına örnektir. Doğru cevap C’dir.

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Aynı vergi yükümlüsü
B
Aynı vergi konusu
C
Aynı vergilendirme memuru
D
Aynı vergilendirme dönemi
E
Aynı ya da benzer vergiler
Açıklama:
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirmeni unsurları aşağıdaki gibi
sıralanabilir: İki ya da daha fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare), Aynı vergi yükümlüsü, Aynı vergi konusu, Aynı vergilendirme dönemi, Aynı ya da benzer vergiler.
Aynı vergilendirme memurunun söz konusu vergilendirmenin unsurları arasında yer alması olanaksızdır. Doğru cevap C’dir.

Soru 8

İkamet devletinde hesaplanan matrahtan, yurtdışında ödenmiş vergilerin bir gider kalemi gibi indirilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Matrahtan indirim yöntemi
B
İstisna yöntemi
C
Mahsup yöntemi
D
Çifte vergilendirme yöntemi
E
Anlaşma yöntemi
Açıklama:
Matrahtan indirim yönteminde, ikamet devletinde hesaplanan matrahtan yurtdışında ödenmiş vergiler bir gider kalemi gibi indirilir. Doğru cevap A’dır.

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi üretim, dağıtım, satış ve teslim işlemlerinin bilgisayar ağıyla gerçekleştirilmesi olarak tanımlanan ticaret biçimidir?

Seçenekler

A
Çevrimdışı ticaret
B
Elektronik ticaret
C
Toptan ticaret
D
Perakende ticaret
E
Ekonomik ticaret
Açıklama:
Elektronik ticaret (e-ticaret), üretim, dağıtım, satış ve teslim işlemlerinin bilgisayar ağıyla gerçekleştirilmesi olarak tanımlanabilir. Doğru cevap B’dir.

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, İnternet teknolojisinin hayatımıza girişiyle ortaya çıkan gelişmeler arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Elektronik ticaret alım-satım işlemlerinde temsilci, komisyoncu, acente gibi aracılara olan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır
B
Şifreleme teknolojisinin gelişmesiyle birlikte İnternet üzerinden gönderilen ve alınan mesajların içeriklerinin üçüncü taraflarca araştırılması güçleşmiştir
C
İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı artmış, küçük işletme sayısında azalış olmuştur
D
İnternet teknolojisi işletmelere uluslararası faaliyetlerindeki organizasyon yapılarının oluşturma konusunda esneklik getirmiştir
E
İnternet teknolojisi ticari faaliyetin sürdürüldüğü yerin tespit edilmesini güçleştirmiştir
Açıklama:
İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı esasen azalmış, küçük işletme sayısında ise artış olmuştur. Doğru cevap C’dir.

Soru 11

Uluslararası ticarette KDV’nin uygulanmasında hangi ilke uygulanmaktadır?

Seçenekler

A
Beğenme ilkesi
B
Sipariş yeri
C
Talep yöntemi
D
Kaynak ve varış yeri
E
Tüketim artışı
Açıklama:
Uluslararası ticarette KDV’nin uygulanmasında kaynak ve varış yeri ilkesi (orijin ve destinasyon ilkesi) uygulanmaktadır. Doğru cevap D’dir.

Soru 12

Aşağıdakilerden hangileri Elektronik ticaretin gelir idaresi tarafından tercih edilmesinin sebepleri arasında yer alır?
I. Kaynak ilkesi
II. KDV’nin etkin bir şekilde uygulanması
III. Gelir idaresinin işleyişinin rahat olması
IV. Mükellefin vergi uyumunun yüksek olması

Seçenekler

A
Yalnızca I ve III
B
Yalnızca II ve III
C
I.III.IV
D
I.II.III
E
II.III.IV
Açıklama:
Elektronik ticarette kaynak ilkesi, KDV’nin etkin bir şekilde uygulanması, gelir idaresinin işleyişinin rahat olması ve mükellefin vergiye uyum maliyetlerinin düşük olması gibi nedenlerle özellikle gelir idaresi tarafından tercih edilmektedir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında ‘’Mükellefin vergi uyumunun yüksek olması’’ ifadesi yanlıştır. Doğru cevap D’dir.

Soru 13

1998 yılında OECD’nin Ottowa’da gerçekleştirilen ve elektronik ticaretin vergilendirilmesinde uluslararası ilkelerin tartışıldığı toplantısında, tüketim vergilerinde vergilendirme yerinin neresi olması gerektiği belirtilmiştir?

Seçenekler

A
Tüketimin gerçekleştiği yer
B
Üretimin gerçekleştiği yer
C
Satışın gerçekleştiği yer
D
Memnuniyetin gerçekleştiği yer
E
Ödemenin gerçekleştiği yer
Açıklama:
1998 yılında OECD’nin Ottowa’da gerçekleştirilen ve elektronik ticaretin vergilendirilmesinde uluslararası ilkelerin tartışıldığı toplantısında, tüketim vergilerinde vergilendirme yerinin tüketimin gerçekleştiği yer olması gerektiği belirtilmiştir. Doğru cevap A’dır.

Soru 14

I. Aynı vergi konusu,
II. Aynı vergi matrahı,
III. Aynı vergi yükümlüsü,
Yukarıda verilenlerden hangileri uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurları arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirmesi unsurları aşağıdaki gibi
sıralanabilir:
• İki ya da daha fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare),
• Aynı vergi yükümlüsü,
• Aynı vergi konusu,
• Aynı vergilendirme dönemi,
• Aynı ya da benzer vergiler. Doğru cevap C'dir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması için uygulanan yöntemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
İstisna yöntemi
B
Mahsup yöntemi
C
Matrahtan indirim yöntemi
D
Kaynaktan değişim yöntemi
E
OECD model vergi anlaşması
Açıklama:
Uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması için uygulanan yöntemler; matrahtan indirim yöntemi, mahsup yöntemi, istisna yöntemi, ikili vergi anlaşmaları ve OECD model vergi anlaşmasıdır. Doğru cevap D'dir.

Soru 16

Uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılmasının amaçlandığı mahsup yönteminin temel amacı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Seçenekler

A
Sermaye ithalat tarafsızlığını sağlamak,
B
Sermaye ihracat tarafsızlığını sağlamak,
C
Kar paylarının vergilendirilmesini sağlamak,
D
Ekonomik duyarlılığının artırılması,
E
Yatırımların istenilen yönde kaymasının sağlanması,
Açıklama:
İstisna yöntemi esas olarak sermaye ithalat tarafsızlığını (capital import neutrality) sağlamayı amaçlamışken mahsup yöntemi sermaye ihracat tarafsızlığını (capital export neutrality) sağlamayı amaçlamıştır. Doğru cevap B'dir.

Soru 17

"Birleşmiş Milletler Model Vergi Anlaşması" kaç yılında yayımlanmıştır?

Seçenekler

A
1970
B
1938
C
1958
D
1980
E
2001
Açıklama:
BM Model Vergi Anlaşması (Birleşmiş Milletler Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Arasındaki Model Vergi Anlaşması) 1980 yılında yayınlanmış ve 2001 yılında güncellenmiştir. Doğru cevap D'dir.

Soru 18

Andean Uluslar Topluluğu "Andean Modeli"ni kaç yılında yayınlamıştır?

Seçenekler

A
1958
B
1968
C
1971
D
1986
E
1998
Açıklama:
Andean Uluslar Topluluğu, 1971 yılında Andean Modeli olarak da bilinen bir “çok taraflı anlaşma modeli” (Andean Modeli) yayınlamıştır. Doğru cevap C'dir.

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan elektronik ticaret yöntemine örnek olarak verilemez?

Seçenekler

A
İndirilen müzik
B
İnternet sunucudan indirilmiş bir yazılım
C
Çevrimiçi olarak sipariş edilip CD'nin fiziki olarak teslim alınması
D
Elektronik posta ile elde edilmiş görüntü dosyası
E
Dijital ürünler
Açıklama:
Doğrudan elektronik ticaret, müşterinin elektronik ticaret araçlarını kullanarak sipariş ettiği malların ya da hizmetlerin müşteriye İnternet aracılığıyla dijital alarak teslim edilmesini ifade ettiği hâlde dolaylı elektronik ticaret, çevrimiçi (online) olarak sipariş edilen malların ya da hizmetlerin geleneksel yollarla teslim edilmesi anlamına gelmektedir. Bu durumda müşterinin çevrimiçi olarak sipariş verip bilgisayarına doğrudan doğruya bir İnternet sunucusundan indirdiği (ya da elektronik posta ile edindiği) yazılım, müzik ya da görüntü dosyaları ile her türlü bilgi ya da yararlandığı danışmanlık hizmetleri ve benzerleri (dijital ürünler) doğrudan elektronik ticaret olarak nitelendirilir. Buna karşılık, bahsedilen ürünlerin çevrimiçi olarak sipariş edilip CD ya da benzeri ortamlarda fiziki olarak teslim alınması dolaylı elektronik ticaret olarak nitelendirilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Soru 20

I. Ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı azalmıştır.
II. Şifreleme ile üçüncü kişilerin bilgilere ulaşımı engellenmiştir.
III. Büyük işletme sayısında artış olmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri internet teknolojisinin vergileme üzerinde etkili olan özellikleri arasında yer almaktadır?

Seçenekler

A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
İnternet teknolojisinin vergileme üzerinde etkili olan özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı azalmış, küçük işletme sayısında artış olmuştur.
• Elektronik ticaret alım-satım işlemlerinde temsilci, komisyoncu, acente gibi aracılara olan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır (disintermediation). Bir otobüs firmasının şehirlerarası otobüs biletlerini İnternet üzerinden doğrudan müşterilerine satması bu konuda verilebilecek bir örnektir.
• Şifreleme teknolojisinin gelişmesiyle birlikte İnternet üzerinden gönderilen ve alınan mesajların içeriklerinin üçüncü taraflarca araştırılması güçleşmiştir.
• Özellikle çok uluslu şirketlerde tasarım ve üretim gibi fonksiyonların bütünleşmesi sonucu grup içi fonksiyonların birbirinden ayrılması güçleşmiştir.
• İnternet teknolojisi işletmelere uluslararası faaliyetlerindeki organizasyon yapılarının oluşturma konusunda esneklik getirmiştir.
• İnternet teknolojisi ticari faaliyetin sürdürüldüğü yerin tespit edilmesini güçleştirmiştir.
Doğru cevap A'dır.

Soru 21

İki ya da daha fazla devletin, bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürmesi, aşağıda verilen vergilendirme yetkisi çatışmalarından hangisine örnek olabilir?

Seçenekler

A
Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar
B
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmaları
C
İkametgah-Kaynak çatışmaları
D
İkametgâh-İkametgâh çatışmaları
E
Kaynak-Kaynak çatışmaları
Açıklama:
Vergilendirme yetkisi çatışmaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
  • Kaynak-Kaynak çatışmaları: İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürerler.
  • İkametgâh-İkametgâh çatışmaları: İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün kendi iç hukuklarına göre kendi ülkelerinde ikamet ettiğini öne sürebilirler.
  • İkametgah-Kaynak çatışmaları: Vergi yükümlüsünün elde ettiği gelir kaynak devlet tarafından vergilendirilirken ikamet devlet tarafından da vergilendirilir.
  • Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar: İki devlet bir gelir unsurunu farklı değerlendirebilir ya da sınıflandırabilir, sonuçta da farklı uygulamaya gidebilirler.
  • Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmaları: Vergi yükümlüsü devletlerin hukuk sistemlerine göre farklı şekilde tanımlandığında iki devlet nezdinde farklı vergilendirme ortaya çıkabilir.
  • Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar: İki devletin vergi sistemlerinde farklı uygulamalara yer verilmesi çifte vergilendirmeye neden olabilir. Örneğin değerleme hükümlerinin, vergilendirilebilir gelir tanımının ya da verginin hesaplanması farklılıkları.
Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 22

İki devletin, bir gelir unsurunu farklı değerlendirmesi ya da sınıflandırması sonucunda farklı uygulamaya gidilmesi, aşağıda verilen vergilendirme yetkisi çatışmalarından hangisine örnek olabilir?

Seçenekler

A
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
B
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmalar
C
Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar
D
Kaynak-Kaynak çatışmaları
E
İkametgah-Kaynak çatışmaları
Açıklama:
Vergilendirme yetkisi çatışmaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
  • Kaynak-Kaynak çatışmaları: İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürerler.
  • İkametgâh-İkametgâh çatışmaları: İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün kendi iç hukuklarına göre kendi ülkelerinde ikamet ettiğini öne sürebilirler.
  • İkametgah-Kaynak çatışmaları: Vergi yükümlüsünün elde ettiği gelir kaynak devlet tarafından vergilendirilirken ikamet devlet tarafından da vergilendirilir.
  • Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar: İki devlet bir gelir unsurunu farklı değerlendirebilir ya da sınıflandırabilir, sonuçta da farklı uygulamaya gidebilirler.
  • Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmaları: Vergi yükümlüsü devletlerin hukuk sistemlerine göre farklı şekilde tanımlandığında iki devlet nezdinde farklı vergilendirme ortaya çıkabilir.
  • Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar: İki devletin vergi sistemlerinde farklı uygulamalara yer verilmesi çifte vergilendirmeye neden olabilir. Örneğin değerleme hükümlerinin, vergilendirilebilir gelir tanımının ya da verginin hesaplanması farklılıkları.
Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İki ya da daha fazla devlet
B
Aynı vergi yükümlüsü
C
Aynı vergi konusu
D
Farklı vergilendirme dönemi
E
Aynı ya da benzer vergiler
Açıklama:
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirmeni unsurları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
  • İki ya da daha fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare),
  • Aynı vergi yükümlüsü,
  • Aynı vergi konusu,
  • Aynı vergilendirme dönemi,
  • Aynı ya da benzer vergiler.
Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 24

İkamet devletinde hesaplanan matrahtan yurtdışında ödenmiş vergilerin bir gider kalemi gibi indirildiği çifte vergilendirmeyi önleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mahsup
B
Matrahtan indirim
C
İstisna
D
İndirilmiş oran
E
Yapılandırma
Açıklama:
Matrahtan indirim yönteminde, ikamet devletinde hesaplanan matrahtan yurtdışında ödenmiş vergiler bir gider kalemi gibi indirilir. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 25

Yurt dışında ödenmiş vergilerin, ikamet ülkesinde, dünya genelinde elde edilen gelir üzerinden hesaplanmış vergiden mahsup edilmesini öngören çifte vergilendirmeyi önleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Matrahtan indirim
B
İstisna
C
Mahsup
D
İndirilmiş oran
E
Taksitlendirme
Açıklama:
Mahsup yöntemi yurt dışında ödenmiş vergilerin ikamet ülkesinde dünya genelinde elde edilen gelir üzerinden hesaplanmış vergiden mahsup edilmesini öngörmektedir.

Soru 26

ikamet devletinde vergiye tabi matrahın hesaplanmasında yabancı kaynaklı gelirin tamamen ya da kısmen istisna edildiği çifte vergilendirmeyi önleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Matrahtan indirim
B
Mahsup
C
İstisna
D
İndirilmiş oran
E
Vergi yapılandırması
Açıklama:
İstisna yönteminde ikamet devletinde vergiye tabi matrahın hesaplanmasında yabancı kaynaklı gelirin tamamen ya da kısmen istisna edilmesi söz konusudur. Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 27

Aşağıda verilenlerden hangisi, çifte vergilendirmenin önlenmesinde çok taraflı yöntemler arasında yer alır?

Seçenekler

A
Matrahtan indirim
B
Mahsup
C
İstisna
D
İndirilmiş oran
E
OECD model vergi anlaşması
Açıklama:
Uluslararası çifte vergilendirme, tek taraflı yöntemlerin yanında ikili ya da çok taraflı yöntemler denilen uluslararası yöntemlerle de önlenebilmektedir. İkili vergi anlaşmaları uluslararası vergi hukukunun en önemli kaynağını oluşturmakla birlikte, OECD ve BM tarafından hazırlanan anlaşma taslakları (modelleri) bulunmaktadır. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 28

Aşağıda verilenlerden hangisi dolaylı elektronik ticarete örnektir?

Seçenekler

A
Ücretli müzik sunucusundan müzik dinlenmesi
B
Çevrimiçi sipariş edilen kitabın pdf formatında mail yoluyla teslim alınması
C
Çevrimiçi ortamda bir ücret karşılığında video ders alınması
D
Bir oyunun çevrimiçi olarak sipariş edilip CD ile teslim alınması
E
Bir bilgisayar programının çevrimiçi ortamdan alınan şifre ile aktif hale getirlmesi
Açıklama:
Elektronik ticaret doğrudan elektronik ticaret ve dolaylı elektronik ticaret şeklinde bir ayrıma tabi tutulabilir. Doğrudan elektronik ticaret, müşterinin elektronik ticaret araçlarını kullanarak sipariş ettiği malların ya da hizmetlerin müşteriye İnternet aracılığıyla dijital alarak teslim edilmesini ifade ettiği hâlde dolaylı elektronik ticaret, çevrimiçi (online) olarak sipariş edilen malların ya da hizmetlerin geleneksel yollarla teslim edilmesi anlamına gelmektedir. Bu durumda müşterinin çevrimiçi olarak sipariş verip bilgisayarına doğrudan doğruya bir İnternet sunucusundan indirdiği (ya da elektronik posta ile edindiği) yazılım, müzik ya da görüntü dosyaları ile her türlü bilgi ya da yararlandığı danışmanlık hizmetleri ve benzerleri (dijital ürünler) doğrudan elektronik ticaret olarak nitelendirilir. Buna karşılık, bahsedilen ürünlerin çevrimiçi olarak sipariş edilip CD ya da benzeri ortamlarda fiziki olarak teslim alınması dolaylı elektronik ticaret olarak nitelendirilmektedir. Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 29

Aşağıda verilenlerden hangisi, internet teknolojisinin vergileme üzerinde etkili olan özellikleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
İnternet teknolojisi, ticari faaliyetin sürdürüldüğü yerin tespit edilmesini kolaylaştırmıştır.
B
İnternet teknolojisi işletmelere uluslararası faaliyetlerindeki organizasyon yapılarının oluşturma konusunda esneklik getirmiştir.
C
Şifreleme teknolojisinin gelişmesiyle birlikte İnternet üzerinden gönderilen ve alınan mesajların içeriklerinin üçüncü taraflarca araştırılması güçleşmiştir.
D
İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı azalmış, küçük işletme sayısında artış olmuştur.
E
Elektronik ticaret alım-satım işlemlerinde temsilci, komisyoncu, acente gibi aracılara olan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır
Açıklama:
İnternet teknolojisinin vergileme üzerinde etkili olan özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
  • İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı azalmış, küçük işletme sayısında artış olmuştur.
  • Elektronik ticaret alım-satım işlemlerinde temsilci, komisyoncu, acente gibi aracılara olan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır (disintermediation). Bir otobüs firmasının şehirlerarası otobüs biletlerini İnternet üzerinden doğrudan müşterilerine satması bu konuda verilebilecek bir örnektir.
  • Şifreleme teknolojisinin gelişmesiyle birlikte İnternet üzerinden gönderilen ve alınan mesajların içeriklerinin üçüncü taraflarca araştırılması güçleşmiştir.
  • Özellikle çok uluslu şirketlerde tasarım ve üretim gibi fonksiyonların bütünleşmesi sonucu grup içi fonksiyonların birbirinden ayrılması güçleşmiştir.
  • İnternet teknolojisi işletmelere uluslararası faaliyetlerindeki organizasyon yapılarının oluşturma konusunda esneklik getirmiştir.
  • İnternet teknolojisi ticari faaliyetin sürdürüldüğü yerin tespit edilmesini güçleştirmiştir.
Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 30

Varış yeri ilkesinin etkin olarak uygulanabilmesinin bir başka yolu olan nihai tüketicinin vergi sorumluluğunun uygulanması ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Varış yeri ilkesinin bu şekilde uygulanması sınır ötesi işlemlerde KDV tahsilatının ihtiyari olmasıyla sonuçlanabilecektir.
B
Bu durumda tüketicinin vergi bilinci, önemini yitirmektedir.
C
Varış yeri ilkesinin bu şekilde uygulanması ile vergi kayıp ve kaçakları artabilecektir.
D
Kullanımları belli bir izne ya da ruhsata bağlı olan malların teslimlerinde başarılı olabilecektir.
E
Yöntemin etkin olabilmesi için tüketicinin hangi ülkede ikamet ettiğinin tespit edilmesi de önemlidir.
Açıklama:
Varış yeri ilkesinin etkin olarak uygulanabilmesinin bir başka yolu da nihai tüketicinin vergi sorumlusu sıfatıyla satın aldığı ürün üzerinden hesapladığı KDV’yi ikamet ettiği yerin gelir idaresine yatırmasıdır. Ancak bu durumda tüketicinin vergi bilinci önem kazanmaktadır. Varış yeri ilkesinin bu şekilde uygulanması sınır ötesi işlemlerde KDV tahsilatının ihtiyari olmasıyla sonuçlanabilecek, vergi kayıp ve kaçakları artabilecektir. Yöntem, tekne ya da motorlu kara taşıtları gibi kullanımları belli bir izne ya da ruhsata bağlı olan malların teslimlerinde başarılı olabilecektir. Bu tür malları teslim alan tüketici, bunların ruhsatını ya da kullanım izinlerini alabilmek için işlemlere başladığında tüketim vergisi de tahsil edilebilecektir. Yöntemin etkin olabilmesi için tüketicinin hangi ülkede ikamet ettiğinin tespit edilmesi de önemlidir. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 31

Aşağıda verilenlerden hangisi kaynak ilkesine göre vergilemeye örnek olarak gösterilebilir?

Seçenekler

A
Türk vatandaşı bay A'nın Yunanistan'daki şirketinden elde ettiği kazancın Türkiye'de vergilendirilmesi.
B
Türk vatandaşı bayan B'nin Özbekistan'daki mülklerinden elde ettiği gelirlerin Türkiye'de vergilendirilmesi.
C
İngiltere vatandaşı bay C'nin Türkiye'de elde ettiği serbest meslek kazancının İngiltere'de vergilendirilmesi.
D
Türk vatandaşı bayan D'nin Fransa'da elde ettiği ticari kazancın Türkiye'de vergilendirilmesi
E
Türk vatandaşı bay E'nin Almanya'da elde ettiği kira gelirinin Almanya'da vergilendirilmesi.
Açıklama:
Kaynak ilkesine göre devlet, egemenliği altında bulunan ülkesi üzerindeki tüm vergi konularını vergilendirir. Buna göre, ülkede vergiyi doğran olan olay kendi bünyesinde gerçekleşmiş yabancı ve yerli kişiler kaynak ülkesine göre vergi ödemekle yükümlüdür. Örneğin gelir ve kurumlar vergisinde geliri elde eden yerli ya da yabancı gerçek kişi ya da kurum kaynak ilkesine göre bu ülke tarafından vergilendirilir. Aynı şekilde, mal teslimi ve hizmet ifası hâlinde bunları gerçekleştirenler işlemin gerçekleştiği ülkede katma değer vergisi ödemekle yükümlüdürler. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 32

İki devletin bir gelir unsurunu farklı değerlendirmesi sonucunda meydana gelen çatışma, aşağıda verilen vergilendirme yetkisi çatışmalarından hangisi ile ifade edilebilir?

Seçenekler

A
İkametgâh-İkametgâh çatışmaları
B
İkametgah-Kaynak çatışmaları
C
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
D
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmaları
E
Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar
Açıklama:
Vergilendirme yetkisi çatışmaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
  • Kaynak-Kaynak çatışmaları: İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürerler.
  • İkametgâh-İkametgâh çatışmaları: İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün kendi iç hukuklarına göre kendi ülkelerinde ikamet ettiğini öne sürebilirler.
  • İkametgah-Kaynak çatışmaları: Vergi yükümlüsünün elde ettiği gelir kaynak devlet tarafından vergilendirilirken ikamet devlet tarafından da vergilendirilir.
  • Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar: İki devlet bir gelir unsurunu farklı değerlendirebilir ya da sınıflandırabilir, sonuçta da farklı uygulamaya gidebilirler.
  • Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmaları: Vergi yükümlüsü devletlerin hukuk sistemlerine göre farklı şekilde tanımlandığında iki devlet nezdinde farklı vergilendirme ortaya çıkabilir.
  • Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar: İki devletin vergi sistemlerinde farklı uygulamalara yer verilmesi çifte vergilendirmeye neden olabilir. Örneğin değerleme hükümlerinin, vergilendirilebilir gelir tanımının ya da verginin hesaplanması farklılıkları.
Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 33

Aşağıda verilenlerden hangisi uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurları arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Vergilendirme yetkisine sahip bir devlet
B
Aynı vergi yükümlüsü
C
Aynı vergi konusu
D
Aynı vergilendirme dönemi
E
Aynı ya da benzer vergiler
Açıklama:
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
  • İki ya da daha fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare),
  • Aynı vergi yükümlüsü,
  • Aynı vergi konusu,
  • Aynı vergilendirme dönemi,
  • Aynı ya da benzer vergiler.
Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 34

Aşağıda verilenlerden hangisi, uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması yöntemleri arasında yer almaz?

Seçenekler

A
Matrahtan indirim yöntemi
B
Matrah arttırımı yöntemi
C
Mahsup yöntemi
D
İstisna yöntemi
E
İkili vergi anlaşmaları
Açıklama:
Uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması denildiği zaman genellikle uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin engellenmesi ile ilgili önlemler akla gelmektedir. Uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması yöntemleri şöyle sıralanabilir:
  • Matrahtan İndirim Yöntemi
  • Mahsup Yöntemi
  • İstisna Yöntemi
  • İkili Vergi Anlaşmaları
  • Çok Taraflı Vergi Anlaşmaları
Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 35

İkamet devletinde hesaplanan matrahtan yurtdışında ödenmiş vergilerin bir gider kalemi gibi indirilmesi yoluyla uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılmasına yardımcı olan yöntem aşağıda verilenlerden hangisi ile isimlendirilir?

Seçenekler

A
Matrah arttırımı yöntemi
B
Mahsup yöntemi
C
İstisna yöntemi
D
Matrahtan indirim yöntemi
E
İkili vergi anlaşmaları
Açıklama:
Matrahtan indirim yönteminde, ikamet devletinde hesaplanan matrahtan yurtdışında ödenmiş vergiler bir gider kalemi gibi indirilir. Matrahtan indirim yöntemi diğer tek taraflı yöntemlerle karşılaştırıldığında vergi yükümlüsünü çifte verilendirmeye karşı daha az korumaktadır. Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 36

Yurt dışında ödenmiş vergilerin ikamet ülkesinde dünya genelinde elde edilen gelir üzerinden hesaplanmış vergiden mahsup edilmesini öngören çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması yöntemi aşağıda verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mahsup yöntemi
B
Matrahtan indirim yöntemi
C
İstisna yöntemi
D
İkili vergi anlaşmaları
E
Çok taraflı vergi anlaşmaları
Açıklama:
Mahsup yöntemi yurt dışında ödenmiş vergilerin ikamet ülkesinde dünya genelinde elde edilen gelir üzerinden hesaplanmış vergiden mahsup edilmesini öngörmektedir. Cevabımız A seçeneğidir.

Soru 37

İkamet devletinde vergiye tabi matrahın hesaplanmasında, yabancı kaynaklı gelirin tamamen ya da kısmen istisna edildiği çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması yöntemi aşağıda verilenlerden hangisidir?

Seçenekler

A
Mahsup yöntemi
B
Matrahtan indirim yöntemi
C
İstisna yöntemi
D
İkili vergi anlaşmaları
E
Çok taraflı vergi anlaşmaları
Açıklama:
İstisna yönteminde ikamet devletinde vergiye tabi matrahın hesaplanmasında yabancı kaynaklı gelirin tamamen ya da kısmen istisna edilmesi söz konusudur. Tam istisna yöntemi kaynak ilkesinin uygulama biçimi olup belirli şartlar altında Arjantin, Brezilya, Avusturalya, Avusturya, Hollanda, İsviçre ve Fransa’da uygulama alanı bulmaktadır. Kısmi istisnada ise yabancı kaynaklardan elde edilen gelirin bu gelir için yurtdışında ödenmiş vergiler kadarı ikamet ülkede istisna edilir. Başka bir anlatımla, yabancı kaynaklı gelirden bu gelir için ödenen vergiler indirildikten sonra ikamet devletinde vergilendirilir. Belçika, Norveç ve Portekiz’de belirli şartlar altında uygulama olanı bulabilen bir sistemdir. Cevabımız C seçeneğidir.

Soru 38

Aşağıda verilenlerden hangisi doğrudan elektronik ticarete örnek olabilir?

Seçenekler

A
Elektronik ticaret araçlarını kullanarak arkadaşa orkide gönderilmesi.
B
Elektronik ticaret araçlarını kullanarak kişisel bilgisayara müzik albümü indirilmesi.
C
Elektronik ticaret araçlarını kullanarak ev için gıda alışverişi yapılması.
D
Elektronik ticaret araçlarını kullanarak iş yeri için gıda alışverişi yapılması.
E
Elektronik ticaret araçlarını kullanarak sanal müzayededen antika eşya alınması.
Açıklama:
Doğrudan elektronik ticaret, müşterinin elektronik ticaret araçlarını kullanarak sipariş ettiği malların ya da hizmetlerin müşteriye İnternet aracılığıyla dijital alarak teslim edilmesini ifade eder. Elektronik ticaret araçlarını kullanarak kişisel bilgisayara müzik albümü indirilmesi durumunda müşterinin sipariş ettiği mal ya da hizmet müşteriye İnternet aracılığıyla dijital alarak teslim edilmiştir. Cevabımız B seçeneğidir.

Soru 39

Aşağıda verilenlerden hangisi dolaylı elektronik ticarete örnek olabilir?

Seçenekler

A
Müşterinin çevrimiçi olarak sipariş verdiği programı, mail yoluyla gelen şifre ile aktifleştirmesi.
B
Müşterinin çevrimiçi olarak satın aldığı müzik albümünü bilgisayarına indirmesi
C
Müşterinin çevrimiçi olarak elektronik depolama alanı satın alması
D
Müşterinin çevrimiçi olarak, fotoğrafçıya elektronik fotoğrafını düzenletmesi.
E
Müşterinin çevrimiçi olarak sipariş verdiği oyunu CD ile teslim alması.
Açıklama:
Dolaylı elektronik ticaret, çevrimiçi (online) olarak sipariş edilen malların ya da hizmetlerin geleneksel yollarla teslim edilmesi anlamına gelmektedir. Müşterinin çevrimiçi olarak sipariş verdiği oyunu CD ile teslim alması, bu tanımı karşılamaktadır. Cevabımız E seçeneğidir.

Soru 40

Aşağıda verilenlerden hangisi, internet teknolojisinin vergileme üzerinde etkili olan özellikleri arasında yer alır?

Seçenekler

A
İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı artmış, küçük işletme sayısında azalış olmuştur.
B
Elektronik ticaret alım-satım işlemlerinde temsilci, komisyoncu, acente gibi aracılara olan ihtiyacı arttırmıştır.
C
İnternet teknolojisi işletmelere uluslararası faaliyetlerindeki organizasyon yapılarının oluşturma konusunda güçlük getirmiştir.
D
Özellikle çok uluslu şirketlerde tasarım ve üretim gibi fonksiyonların bütünleşmesi sonucu grup içi fonksiyonların birbirinden ayrılması güçleşmiştir.
E
İnternet teknolojisi ticari faaliyetin sürdürüldüğü yerin tespit edilmesini kolaylaştırmıştır.
Açıklama:
İnternet teknolojisinin vergileme üzerinde etkili olan özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:
  • İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı azalmış, küçük işletme sayısında artış olmuştur.
  • Elektronik ticaret alım-satım işlemlerinde temsilci, komisyoncu, acente gibi aracılara olan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır (disintermediation). Bir otobüs firmasının şehirlerarası otobüs biletlerini İnternet üzerinden doğrudan müşterilerine satması bu konuda verilebilecek bir örnektir.
  • Şifreleme teknolojisinin gelişmesiyle birlikte İnternet üzerinden gönderilen ve alınan mesajların içeriklerinin üçüncü taraflarca araştırılması güçleşmiştir.
  • Özellikle çok uluslu şirketlerde tasarım ve üretim gibi fonksiyonların bütünleşmesi sonucu grup içi fonksiyonların birbirinden ayrılması güçleşmiştir.
  • İnternet teknolojisi işletmelere uluslararası faaliyetlerindeki organizasyon yapılarının oluşturma konusunda esneklik getirmiştir.
  • İnternet teknolojisi ticari faaliyetin sürdürüldüğü yerin tespit edilmesini güçleştirmiştir.
Cevabımız D seçeneğidir.

Soru 41

Birbirleriyle sermaye ya da yönetim bakımından ilişkili sayılan kurumların kendi aralarında mal teslimi, hizmet ifası, kiralama, kredi verme, gayri-maddi hak transferleri gibi konulardaki ticari faaliyetlerdir. Tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Grup İçi Ticaret
B
İkamet Devleti
C
Kaynak Devleti
D
Ülkesel Egemenlik
E
Vergilendirme Yetkisi
Açıklama:
Grup İçi Ticaret: Birbirleriyle sermaye ya da yönetim bakımından ilişkili sayılan kurumların kendi aralarında mal teslimi, hizmet ifası, kiralama, kredi verme, gayri-maddi hak transferleri gibi konulardaki ticari faaliyetlerdir.

Soru 42

Devletin ülkesi üzerindeki egemenliğine dayanarak vergi alma konusunda sahip olduğu hukuki ve fiilî gücüdür. Tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergilendirme Yetkisi
B
Grup İçi Ticaret
C
İkamet Devleti
D
Kaynak Devleti
E
Ülkesel Egemenlik
Açıklama:
Vergilendirme Yetkisi: Devletin ülkesi üzerindeki egemenliğine dayanarak vergi alma konusunda sahip olduğu hukuki ve fiilî gücüdür.

Soru 43

Egemenliğin en önemli belirleyicisi, tanımlanabilir bir coğrafi alan üzerinde münhasır hükûmet ve hukuki işlevlerin yürütülebilmesi hakkıdır. Tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ülkesel Egemenlik
B
İkamet Devleti
C
Kaynak Devleti
D
Vergilendirme Yetkisi
E
Grup İçi Ticaret
Açıklama:
Ülkesel Egemenlik: Egemenliğin en önemli belirleyicisi, tanımlanabilir bir coğrafi alan üzerinde münhasır hükûmet ve hukuki işlevlerin yürütülebilmesi hakkıdır.

Soru 44

Vergi yükümlüsünün vergi kanunlarının ve vergi anlaşmalarının uygulaması bakımından yerleşik sayıldığı devlet. Tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İkamet Devleti
B
Kaynak Devleti
C
Ülkesel Egemenlik
D
Vergilendirme Yetkisi
E
Grup İçi Ticaret
Açıklama:
İkamet Devleti: Vergi yükümlüsünün vergi kanunlarının ve vergi anlaşmalarının uygulaması bakımından yerleşik sayıldığı devlet.

Soru 45

Vergi yükümlüsünün gelir ya da kazancı elde ettiği devlet. Tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaynak Devleti
B
İkamet Devleti
C
Ülkesel Egemenlik
D
Vergilendirme Yetkisi
E
Grup İçi Ticaret
Açıklama:
Kaynak devleti: Vergi yükümlüsünün gelir ya da kazancı elde ettiği devlet.

Soru 46

Bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yere ne denir?

Seçenekler

A
Daimi İşyeri
B
Grup İçi Ticaret
C
İş Merkezi
D
Çevrim İçi
E
İkamet Devleti
Açıklama:
Daimi İşyeri: Bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yere “daimi işyeri” denir

Soru 47

Andean Uluslar Topluluğu’na 1973 yılında Venezuela’nın katılımı ile üye sayısı altıya yükselmiştir. Ancak 1976 yılında Şili, 2006 yılında da Venezüella topluluktan ayrılmıştır. 2005 yılında Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay ile tekrar ortaklık anlaşması imzalanmıştır. Şili ile kaç yılında tekrar ortaklık anlaşması imzalanmıştır?

Seçenekler

A
2006
B
2007
C
2008
D
2009
E
2010
Açıklama:
Andean Uluslar Topluluğu’na 1973 yılında Venezuela’nın katılımı ile üye sayısı altıya yükselmiştir. Ancak 1976 yılında Şili, 2006 yılında da Venezüella topluluktan ayrılmıştır. 2005 yılında Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay ile, 2006 yılında da Şili ile tekrar ortaklık anlaşması imzalanmıştır.

Soru 48

Herhangi bir ağ üzerinde bir programı veya bir bilgiyi farklı kullanıcılara/sistemlere paylaştıran/dağıtan donanım veya yazılıma verilen genel ad aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İnternet Sunucusu
B
Ağ Paylaşımı
C
Çevrim İçi
D
Yazılım
E
Donanım
Açıklama:
İnternet Sunucusu: Herhangi bir ağ üzerinde bir programı veya bir bilgiyi farklı kullanıcılara/sistemlere paylaştıran/dağıtan donanım veya yazılıma verilen genel addır.

Soru 49

Bilgisayar sisteminde sunucuya bağlı ve çalışır durumda olma hâlidir. Tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Çevrim İçi
B
Çevrim Dışı
C
İnternet Sunucusu
D
Ağ Paylaşımı
E
İşletim Sistemi
Açıklama:
Çevrim İçi: Bilgisayar sisteminde sunucuya bağlı ve çalışır durumda olma hâlidir.

Soru 50

Bir iktisadi bütünleşme türüdür. Üye ülkeler arasında üretim faktörlerinin serbest dolaştığı bir gümrük birliği ve üçüncü ülkelere karşı ortak gümrük tarifesi uygulanır. Tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Ortak Pazar
B
Kaynak Devleti
C
İkamet Devleti
D
Ülkesel Egemenlik
E
Grup İçi Ticaret
Açıklama:
Ortak Pazar: Bir iktisadi bütünleşme türü olan ortak pazarda üye ülkeler arasında üretim faktörlerinin serbest dolaştığı bir gümrük birliği ve üçüncü ülkelere karşı ortak gümrük tarifesi uygulanır.

Soru 51

Devlete, egemenliği altında bulunan ülkesi üzerindeki tüm vergi konularını vergilendirebilme yetkisini veren ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Yetki ilkesi
B
Kaynak ilkesi
C
Mülkilik ilkesi
D
İkamet ilkesi
E
Uyrukluk ilkesi
Açıklama:
Kaynak ilkesine göre devlet, egemenliği altında bulunan ülkesi üzerindeki tüm vergi konularını vergilendirir. Buna göre, ülkede vergiyi doğran olan olay kendi bünyesinde gerçekleşmiş yabancı ve yerli kişiler kaynak ülkesine göre vergi ödemekle yükümlüdür. Doğru yanıt B'dir.

Soru 52

İki ya da daha fazla devletin, bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürmesi sonucunda hangi vergilendirme yetkisi çatışması ortaya çıkar?

Seçenekler

A
İkametgah-kaynak çatışması
B
İkametgah-İkametgah çatışması
C
Kaynak-kaynak çatışması
D
Yetki-kaynak çatışması
E
Yetki-yetki çatışması
Açıklama:
İki ya da daha fazla devletin, bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürmesi sonucunda ortaya kaynak-kaynak çatışması çıkmaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Soru 53

Aynı vergi konusunun farklı vergi yükümlüleri nezdinde aynı vergilendirme döneminde, aynı ya da benzer vergilerle birden fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare) tarafından vergilendirilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası vergilendirme
B
Uluslararası vergi rekabeti
C
Uluslararası hukuksal vergilendirme
D
Uluslararası ekonomik vergilendirme
E
İkili vergilendirme
Açıklama:
Aynı vergi konusunun farklı vergi yükümlüleri nezdinde aynı vergilendirme döneminde, aynı ya da benzer vergilerle birden fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare) tarafından vergilendirilmesine uluslararası ekonomik çifte vergilendirme denir. Doğru yanıt D'dir.

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması için uygulanan yöntemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Matrahtan indirim yöntemi
B
Mahsup yöntemi
C
İstisna yöntemi
D
İndirilmiş oran uygulamaları
E
Erteleme yöntemi
Açıklama:
Matrahtan indirim, mahsup ve istisna yöntemleri en çok başvurulan tek taraflı yöntemlerdendir. Bunlar dışında da indirilmiş oran uygulamaları gibi yöntemlere de başvurulabilir. Doğru yanıt E'dir.

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi OECD Model Vergi Anlaşmasının amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Çifte vergilendirmenin önlenmesi
B
Vergi harcamalarının artırılması
C
Ayrımcı vergilendirmenin engellenmesi
D
Uluslararası vergi uyuşmazlıklarının çözülmesi
E
Vergiden kaçınmayı önlenmesi
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması taraf devletler arasında vergilendirme yetkisi dağılımını yaparak çifte vergilendirmenin önlenmesi, ayrımcı vergilendirmenin engellenmesi ve uluslararası vergi uyuşmazlıklarının çözümlenmesi ile vergi yükümlülerinin vergi kaçırma ve vergiden kaçınma gibi faaliyetlerini önleme olmak üzere üç temel alanda düzenleme yapmaktadır. Doğru yanıt B'dir.

Soru 56

Aşağıdaki ülkelerden hangisi günümüzde Andean Uluslar Topluluğu üyesi değildir?

Seçenekler

A
Venezuela
B
Bolivya
C
Kolombiya
D
Ekvator
E
Peru
Açıklama:
1969 yılında Bolivya, Şili, Kolombiya, Ekvator ve Peru Cartagena Anlaşması ile Güney Amerika’da bölgesel bir Ortak Pazar (Andean Uluslar Topluluğu-Andean Community of Nations) kurulmuştur. Andean Uluslar Topluluğu’na 1973 yılında Venezuela’nın katılımı ile üye sayısı altıya yükselmiştir. Ancak 1976 yılında Şili, 2006 yılında da Venezüella topluluktan ayrılmıştır. 2005 yılında Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay ile, 2006 yılında da Şili ile tekrar ortaklık anlaşması imzalanmıştır. Doğru yanıt A'dır.

Soru 57

Elektronik ticaretin vergileme bakımından getirdiği en önemli sorun nedir?

Seçenekler

A
Vergilerin çeşidini artırması
B
Temsilci, komisyoncu, acente gibi aracılara olan ihtiyacı ortadan kaldırması
C
Ekonomik faaliyetin hangi ülkede gerçekleştiğinin ve vergilendirileceğinin tespitinin zor olması
D
Firmadan firmaya (B2B) elektronik ticaret hacminin giderek artması
E
E-ticaret işlemlerinde hangi verginin uygulanacağının belirlenmesinin zor olması
Açıklama:
Elektronik ticaretin vergileme bakımından getirdiği en önemli sorun uluslararası işlemlerde ekonomik faaliyetin hangi ülkede gerçekleştiğinin tespiti ve buradan elde edilen gelirin ve yapılan harcamanın hangi ülkede vergilendirileceği konusudur. Doğru yanıt C'dir.

Soru 58

Devletlerin kendi ülkelerinde yerleşik sayılan gerçek kişi ve kurumların dünya genelinde elde ettikleri gelir ve kazançları vergilendirebilmesi hangi ilkenin uygulandığını gösterir?

Seçenekler

A
Yetki ilkesi
B
Kaynak ilkesi
C
Genellik ilkesi
D
İkamet ilkesi
E
Üstünlük ilkesi
Açıklama:
Bir devletin vergilendirme yetkisinin sınırı kaynak ve ikamet ilkeleriyle belirlenir. Kaynak ilkesine göre devletler kendi sınırları içinde bulunan vergi konuları üzerinden vergi alırlarken, ikamet ilkesine göre kendi ülkelerinde yerleşik sayılan gerçek kişi ve kurumların dünya genelinde elde ettikleri gelir ve kazançlarını vergilendirirler. Doğru yanıt D'dir.

Soru 59

Uluslararası ticarette bir mal, üretildiği ülke dikkate alınmaksızın tüketildiği ülkede vergilendiriliyorsa bu mal hangi ilkeye tabidir?

Seçenekler

A
Kaynak ilkesi
B
Varış ilkesi
C
Tüketim ilkesi
D
İkametgah ilkesi
E
Mülkilik ilkesi
Açıklama:
Uluslararası ticarette KDV’nin uygulanmasında kaynak ve varış yeri ilkesi (orijin ve destinasyon ilkesi) uygulanmaktadır. Varış yeri ilkesinde vergiye tabi olan mallar hangi ülkede üretildiği dikkate alınmaksızın tüketildiği ülkede vergilendirilir. Verginin konusunu sadece ülke içinde teslim edilen mal ve hizmetler oluşturur. Doğru yanıt B'dir.

Soru 60

İlk çok taraflı vergi anlaşmaları oluşturma girişimi kaç yılında yapılmıştır?

Seçenekler

A
1958
B
1969
C
1973
D
1992
E
1998
Açıklama:
Ülkeler çifte vergilendirmeyi ikili vergi anlaşmalarının yanında ikiden fazla devletin taraf olduğu çok taraflı vergi anlaşmalarıyla da önleyebilirler. Günümüze kadar konuyla ilgili yapılan çalışmalardan ilki OEEC Mali İşler Komitesi’nin 1958 yılındaki çok taraflı model vergi anlaşması oluşturma girişimidir. Ancak söz konusu girişim, tanımlama ve uygulama zorluklarından dolayı sonuca ulaşamamıştır. Doğru yanıt A'dır.

Soru 61

I. İkamet devletin vergi düzenlemelerinin kaynak devletin düzenlemeleriyle uyuşmazlığı
II. Devlet arasında vergi yükümlülüklerinin farklı tanımlanması
III. Verginin konusunun devletler arasında farklılaşması
IV. Vergiyi doğuran olayın devletler arasındaki uyuşmazlığı
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri devletlerin vergilendirme yetkisini kullanma aşamasında ortaya çıkan yetki çatışmaları içerisinde gösterilebilmektedir?

Seçenekler

A
I-II
B
I-III
C
I-II-III-IV
D
I-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Uluslararası Çifte Vergilendirme konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Söz konusu yetki çatışmaları temelde aşağıdaki şekillerde ortaya çıkmaktadır:
a. Örneğin, iki ya da daha fazla devlet verginin konusuna giren gelir ya da
kazancın kendi ülkesinde doğduğunu ileri sürebilir. Bir şirketin vergi uygulamaları
bakımından yerleşik olduğu (mali ikametgâh) devlet, kanuni
ya da yönetim merkezinin bulunduğu devlettir. Gerçek kişiler ise birden
fazla devlette bu devletlerin iç hukukuna göre yerleşik sayılabilirler. İkamet
devletin vergi ile ilgili düzenlemeleri kazancın elde edildiği kaynak devletin
vergi düzenlemeleri ile uyumlu olmayabilir.
b. Devletlerin iç hukuk sistemleri vergi yükümlülerini farklı tanımlayabilirler. Örneğin
bir ortaklık bir devlet tarafından vergi yükümlüsü olarak kabul edilmezken
diğer devletin hukukuna göre vergi yükümlüsü olarak nitelendirilebilir.
c. Gelir vergisi, toplam gelir, ikamet, ev, taşınmaz kıymet, daimi iş yeri vb. kavramlar
devletlerin iç hukuk sistemlerinde farklı anlamlara geliyor olabilirler.
Bununla birlikte, verginin konusuna giren ya da vergiyi doğuran olay bakımından
önemli olan işlemler devletlerde farklı özelliklere sahip olabilir.

Soru 62

İki ya da daha fazla devletin bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürmeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Kaynak-kaynak çatışması
B
İkametgah-kaynak çatışması
C
İkametgah-ikametgah çatışması
D
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
E
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmalar
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Uluslararası Çifte Vergilendirme konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Kaynak-Kaynak çatışmaları: İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün
gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürmeleridir.

Soru 63

I. İki veya daha fazla devlet
II. Aynı vergi yükümlüsü
III. Farklı vergi konusu
IV. Benzer vergilendirme dönemi
Yukarıdakilerden hangisi uluslararasıçifte vergilendirmenin unsurları olarak gösterilmektedir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
I-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Uluslararası Çifte Vergilendirme Türleri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirmeni unsurları aşağıdaki gibi
sıralanabilir:
• İki ya da daha fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare),
• Aynı vergi yükümlüsü,
• Aynı vergi konusu,
• Aynı vergilendirme dönemi,
• Aynı ya da benzer vergiler.

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası çifte vergilendirme ile mücadelede tek taraflı yöntemlerden birisi olarak gösterilemez?

Seçenekler

A
Matrahtan indirim
B
Mahsup
C
İstisna
D
İndirilmiş oran
E
İkili vergi anlaşmaları
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Uluslararası Çifte Vergilendirmenin Ortadan Kaldırılması
Yöntemleri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Uluslararası çifte vergilendirme ile mücadelede tek taraflı yöntemlerde devletler
vergilendirme yetkilerinden tek taraflı olarak vazgeçmektedirler. Matrahtan indirim, mahsup ve istisna yöntemleri en çok başvurulan tek taraflı yöntemlerdendir. Bunlar dışında da indirilmiş oran uygulamaları gibi yöntemlere de başvurulabilir.Uluslararası çifte vergilendirme, tek taraflı yöntemlerin yanında ikili ya da çok taraflı yöntemler denilen uluslararası yöntemlerle de önlenebilmektedir. Uluslararası çifte vergilendirmenin önlenmesinde devletlerin tek taraflı alacakları önlemlerin çifte vergilendirmeyi tam olarak giderememesi ve alınan önlemlerin kimi zaman sermaye saptırıcı etkilerinin ortaya çıkması daha geniş kapsamlı ve etkili önlemlerin alınabildiği vergi anlaşmalarının öneminin artmasına neden olmuştur.

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması yöntemlerinden birisi olan istisna yöntemiyle ilgili söylenemez?

Seçenekler

A
İkamet devletinde yabancı kaynaklı gelir istisna edilmektedir
B
Tam istisna kaynak ilkesinin uygulama biçimidir
C
İstisna yöntemi sermaye ihracat tarafıszlığını amaçlar
D
Kısmi istisnada yurtdışına ödenmiş vergiler kadar istisna söz konusudur
E
Tamamen ya da kısmen istisna söz konusudur
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise İstisna Yöntemi konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İstisna yöntemi esas olarak sermaye ithalat tarafsızlığını (capital import neutrality)
sağlamayı amaçlamışken mahsup yöntemi sermaye ihracat tarafsızlığını
(capital export neutrality) sağlamayı amaçlamıştır.

Soru 66

I. Kaynak ve varış yeri ilkesi uygulanır II. İhracat vergi dışı bırakılmaktadır III. İhraç etmek için alınan malların KDV'si iade edilir Yukarıdakilerden hangisi uluslararası ticarette KDV'nin uygulanmasıyla ilgili olarak söylenebilmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız II
B
I-II
C
II-III
D
I-II-III
E
I-III
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Harcamalar Üzerinden Alınan Vergilerde Elektronik Ticaret konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Uluslararası ticarette KDV’nin uygulanmasında kaynak ve varış yeri ilkesi (orijin ve destinasyon ilkesi) uygulanmaktadır. Varış yeri ilkesinde vergiye tabi olan mallar hangi ülkede üretildiği dikkate alınmaksızın tüketildiği ülkede vergilendirilir. Verginin konusunu sadece ülke içinde teslim edilen mal ve hizmetler oluşturur. Bu bakımdan ihracat vergi dışı bırakılırken ithal edilen mallar yerli üreticiler tarafından üretilen ürünlere rekabet üstünlüğü sağlamaması gerekçesiyle vergilendirilir. İhracatçıların ihraç etmek için aldıkları mallar üzerinden ödedikleri KDV ise iade edilir. İhraç edilen malların vergiden arındırılması ve gümrük işlemleri sınır kontrolleriyle gerçekleştirilir.

Soru 67

Elektronik ticarette kaynak ve varış yeri ilkesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Seçenekler

A
Kaynak ilkesi sahip olduğu dezavantajlar nedeniyle gelir idaresi tarafından tercih edilmez
B
Tarafsızlık açısından kaynak ilkesi üstün kabul edilir
C
Kaynak yeri ilkesi sermaye saptırıcı etkiye sahiptir
D
Kaynak ilkesinde mükellefin vergiye uyum maliyeti yüksektir
E
Kaynak ilkesinde etkinlik varış yeri ilkesine göre üstündür
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Elektronik Ticaret, Kaynak ve Varış Yeri İlkesi konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Elektronik ticarette kaynak ilkesi, KDV’nin etkin bir şekilde uygulanması, gelir idaresinin işleyişinin rahat olması ve mükellefin vergiye uyum maliyetlerinin düşük olması gibi nedenlerle özellikle gelir idaresi tarafından tercih edilecektir. Bununla birlikte tarafsızlık açısından bakıldığında varış yeri ilkesinin üstünlüğü kabul edilmektedir. Elektronik ticarette kaynak yeri ilkesi, geleneksel ticarette olduğundan daha fazla sermaye saptırıcı etkiye sahiptir diyebiliriz. Elektronik ticarette varış yeri ilkesi, kaynak ilkesine göre etkinlik, uygulanabilirlik ve mükelleflerin vergiye uyumu bakımından daha üstündür.

Soru 68

Varış yeri ilkesinin etkin olarak uygulanabilmesi açısından nihai tüketicinin vergi sorumluluğuyla ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Tüketicinin vergi bilincinin yüksek olması gerekir
B
Vergi kayıp ve kaçakları arttırabilir
C
Kullanımları belli bir izne bağlı malların tesliminde başarı oranı yüksektir
D
Tüketicinin hangi ülkede ikamet ettiğinin bilinmesine gerek yoktur
E
Tüketicilerin tüketim vergileri düşük olan ülkelere yönlenmesine neden olabilir
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Nihai Tüketicinin Vergi Sorumluluğu konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Yöntemin etkin olabilmesi için tüketicinin hangi ülkede ikamet ettiğinin tespit
edilmesi de önemlidir. Elektronik ticarette verilen sipariş için kullanılan kredi kartının ya da cari hesapta tüketicinin bankaya bildirdiği adres vergilendirme işleminin gerçekleştirileceği adres olarak belirlenebilir. Ancak bu durumda da tüketicilerin
tüketim vergileri daha düşük ülkelerde banka hesabı açtırmaları ya da kredi kartı talebinde bulunmaları mümkün olabilecektir.

Soru 69

Birleşmiş Milletler Model Vergi Antlaşması vergilendirme yetkisinin tahisisinde aşağıdaki ilkelerden hangisine ağırlık vermiştir?

Seçenekler

A
İkamet ilkesi
B
Kaynak ilkesi
C
Etkinlik ilkesi
D
Uyumluluk ilkesi
E
İstisna ilkesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Birleşmiş Milletler Model Vergi Anlaşması konusunu yeniden gözden geçiriniz.
BM Model Vergi Anlaşması (Birleşmiş Milletler Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler
Arasındaki Model Vergi Anlaşması) 1980 yılında yayınlanmış ve 2001 yılında güncellenmiştir. OECD Model Vergi Anlaşması temelinde geliştirilen bir Model Anlaşma olmasına karşılık önemli farklılıkları bulunmaktadır. Örneğin, ikamet ilkesine ağırlık veren ve gelişmiş ülkelerin lehine hükümler içeren OECD Modelinden farklı olarak kaynak ilkesine ağırlık vermiş, gelişmekte olan ülkelerin vergilendirme yetkilerinin korunmasına öncelik tanımıştır.

Soru 70

Yurtdışında ödenmiş vergilerin ikamet ülkesinde dünya genelinde elde edilen gelir üzerinden hesaplanmış vergiden mahsup edilmesini öngören yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Matrahtan indirim yöntemi
B
İstisna yöntemi
C
Mahsup yöntemi
D
İndirilmiş oran yöntemi
E
Gider yöntemi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Mahsup Yöntemi konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Mahsup yöntemi yurt dışında ödenmiş vergilerin ikamet ülkesinde dünya genelinde
elde edilen gelir üzerinden hesaplanmış vergiden mahsup edilmesini öngörmektedir.

Ünite 6

Soru 1

Küreselleşme ile gündeme gelen uluslararası vergi sorunlarından olmayan hangisidir?

Seçenekler

A
Uluslararası çifte vergilendirme,
B
Elektronik ticaretin vergilendirilmesi,
C
Uluslararası şirketlerin vergilendirilmesi,
D
Model vergi anlaşmaları,
E
Uluslararası transfer fiyatlandırması,
Açıklama:
Küreselleşme ile gündeme gelen uluslararası vergi sorunları uluslararası çifte vergilendirme, elektronik ticaretin vergilendirilmesi, uluslararası şirketlerin vergilendirilmesi, uluslararası transfer fiyatlandırması ve uluslararası vergi rekabeti başlıkları altına incelenmiştir.

Soru 2

Uluslar arası vergilendirmede hangi vergi uyrukluk ilkesine göre alınır?

Seçenekler

A
Kurumlar Vergisi
B
Servet Vergisi
C
Emlak Vergisi
D
K.D.V
E
Arazi Vergisi
Açıklama:
Uyrukluk ilkesine göre vergilendirme, vergilendirme yetkisini kullanan devletin
“kişisel egemenliği” altındaki vatandaşlarının dünya çapındaki gelir ve servetlerini
vergilendirilmesidir.

Soru 3

Vergilendirme yetkisi çatışmalarının en çok karşılaşılanı aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaynak-Kaynak çatışmaları
B
İkametgah-İkametgah çatışmaları
C
İkametgah-Kaynak çatışmaları
D
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
E
Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar:
Açıklama:
Vergilendirme yetkisi çatışmalarının en çok karşılaşılanı ikametgah-kaynak çatışmalarıdır. Buna göre bir vergi yükümlüsü kaynak devleti ile gelirin doğduğu ülke olması nedeniyle, ikamet devletiyle de yerleşik olduğu ülke olması nedeniyle vergilendirme ilişkisine girmektedir.

Soru 4

Uluslararası çifte vergilendirme kaç şekilde ortaya çıkabilmektedir?

Seçenekler

A
4
B
1
C
2
D
5
E
3
Açıklama:
Uluslararası çifte vergilendirme hukuksal çifte vergilendirme ve ekonomik çifte vergilendirme olmak üzere iki şekilde ortaya çıkabilmektedir.

Soru 5

Uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurlarından olmayan aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Tek devlet
B
Aynı vergi yükümlüsü
C
Aynı vergi konusu
D
Aynı vergilendirme dönemi
E
Aynı ya da benzer vergiler
Açıklama:
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurları aşağıdaki gibi
sıralanabilir:
• İki ya da daha fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare),
• Aynı vergi yükümlüsü,
• Aynı vergi konusu,
• Aynı vergilendirme dönemi,
• Aynı ya da benzer vergiler.

Soru 6

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları önceliklidir?

Seçenekler

A
Japonya
B
İspanya
C
ABD
D
Almanya
E
Kanada
Açıklama:
Bazı ülkelerde (Finlandiya, Japonya, Norveç ve Portekiz) ise çifte vergilendirmeyi
önleme anlaşmaları önceliklidir.

Soru 7

Aşağıdaki ülkelerden hangisi kısmi istisna yöntemini uygulayan ülkedir?

Seçenekler

A
Kanada
B
Danimarka
C
Japonya
D
İngiltere
E
Belçika
Açıklama:
Kısmi istisnada ise yabancı kaynaklardan elde edilen gelirin bu gelir için yurt dışında ödenmiş vergiler kadarı ikamet ülkede istisna edilir. Başka bir anlatımla, yabancı kaynaklı gelirden bu gelir için ödenen vergiler indirildikten sonra ikamet devletinde vergilendirilir. Belçika, Norveç ve Portekiz’de belirli şartlar altında uygulama olanı bulabilen bir sistemdir.

Soru 8

Hangisi OECD Model Vergi Anlaşması olarak ifade edilmiştir?

Seçenekler

A
1928 Model Vergi Anlaşması
B
1943 Meksika Anlaşması
C
1946 Londra Model Anlaşması
D
1960 Paris Anlaşması
E
Gelir ve Servet Vergilerinde Vergi Anlaşması Modeli
Açıklama:
“Gelir ve Servet Vergilerinde Vergi Anlaşması Modeli” (bundan sonra kısaca OECD Model Vergi Anlaşması olarak ifade edilecektir) yayınlanmıştır. OECD Model Vergi Anlaşması günümüze kadar birçok kez güncellenmiştir.

Soru 9

OECD Model Vergi Anlaşması kaç bölümden oluşmaktadır?

Seçenekler

A
5
B
7
C
3
D
6
E
8
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması yedi bölümden oluşmaktadır?

Soru 10

OECD'nin Ottowa’da gerçekleştirilen ve elektronik ticaretin vergilendirilmesinde uluslararası ilkelerin tartışıldığı toplantı hangi yıl yapılmıştır?

Seçenekler

A
1963
B
1998
C
1975
D
1953
E
1980
Açıklama:
1998 yılında OECD'nin Ottowa’da gerçekleştirilen ve elektronik ticaretin vergilendirilmesinde uluslararası ilkelerin tartışıldığı toplantısında, tüketim vergilerinde vergilendirme yerinin tüketimin gerçekleştiği yer olması gerektiği belirtilmiştir. Bu bağlamda, yatırım sapmalarına neden olan kaynak ilkesi yerine varış yeri ilkesinin uygulanması önerilmiştir.

Soru 11

I. Havayolu taşımacılığı
II. İnternet teknolojisi
III. İletişim maliyetlerinin düşmesi
Yukarıdakileriden hangisi ya da hangilerinin uluslararası ticaret hacminin artmasına sebep olduğu savunulabilir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
20. yüzyılda kara yolu araçları ve hava yolu taşımacılığı daha hızlı ve ucuz hâle gelmiştir Ayrıca İnternet teknolojisi ve cep telefonu iletişimindeki gelişmeler küreselleşmenin etkinliğini arttırmıştır. Tüm bu gelişmeler günümüzde önceki dönemlere göre ulaşım ve iletişim maliyetlerinin düşmesine, uluslararası ticaret yapısının değişmesine, finansal akımların genişlemesine, mal ve hizmet üretimiyle birlikte uluslararası ticaret hacminin artmasına neden olmuştur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 12

I. Kaynak
II. İkamet
III. Uyrukluk
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir devletin vergileme yetkisinin sınırlarını belirlerken göz önünde bulundurduğu ölçütlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bilindiği üzere vergilendirme yetkisi, bir devletin ülkesi üzerindeki egemenliğine
dayanarak vergi alma konusunda sahip olduğu hukuki ve fiilî gücüdür. Devlet
vergilendirme yetkisini kullanırken kaynak, ikamet ya da uyrukluk ölçütüne göre
vergilendirme yetkisinin sınırlarını belirleyebilir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 13

Bir devletin egemenliği altında bulunan ülkesi üzerindeki tüm vergi konularını vergilendirmesi anlamına gelen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaynak ilkesi
B
İkamet ilkesi
C
Uyrukluk ilkesi
D
Fayda ilkesi
E
Ayırma ilkesi
Açıklama:
Kaynak ilkesine göre devlet, egemenliği altında bulunan ülkesi üzerindeki tüm
vergi konularını vergilendirir. Buna göre, ülkede vergiyi doğran olan olay kendi
bünyesinde gerçekleşmiş yabancı ve yerli kişiler kaynak ülkesine göre vergi ödemekle
yükümlüdür.

Soru 14

Bir devletin “ülkesel egemenliği” altında ikamet eden kişilerin dünya çapındaki gelirlerini vergilendirmesi anlamına gelen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaynak ilkesi
B
Uyrukluk ilkesi
C
İkamet ilkesi
D
Fayda ilkesi
E
Ayırma ilkesi
Açıklama:
İkamet ilkesine göre vergilendirme, bir devletin “ülkesel egemenliği” altında
ikamet eden kişilerin dünya çapındaki gelirlerini vergilendirmesidir. Vergilendirmeye
temel olan hususun ikametgâhın bulunduğu yer olması ülkeselliğin genişleyerek
kişisellik kazanması anlamına gelir.

Soru 15

Vergilendirme yetkisini kullanan devletin “kişisel egemenliği” altındaki vatandaşlarının dünya çapındaki gelir ve servetlerinin vergilendirilmesi anlamına gelen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kaynak ilkesi
B
Uyrukluk ilkesi
C
İkamet ilkesi
D
Fayda ilkesi
E
Ayırma ilkesi
Açıklama:
Uyrukluk ilkesine göre vergilendirme, vergilendirme yetkisini kullanan devletin
“kişisel egemenliği” altındaki vatandaşlarının dünya çapındaki gelir ve servetlerinin
vergilendirilmesidir.

Soru 16

I. İki ya da daha fazla devlet verginin konusuna giren gelir ya da kazancın kendi ülkesinde doğduğunu ileri sürmesi.
II. Devletlerin iç hukuk sistemlerinin vergi yükümlülerini farklı tanımlaması.
III. Gelir vergisi, toplam gelir, ikamet, ev, taşınmaz kıymet, daimi iş yeri vb. kavramların devletlerin iç hukuk sistemlerinde farklı anlamlara gelmesi.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ülkelerin vergileme konusunda yetki çatışmasına ve çifte vergilemeye sebep olan unsurlardandır?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası çifte vergilendirme iki ya da daha fazla devletin vergilendirme yetkilerini kullanmaları aşamasında yetki çatışmasından doğmaktadır. Söz konusu yetki çatışmaları temelde aşağıdaki şekillerde ortaya çıkmaktadır:
a. Örneğin, iki ya da daha fazla devlet verginin konusuna giren gelir ya da kazancın kendi ülkesinde doğduğunu ileri sürebilir. Bir şirketin vergi uygulamaları bakımından yerleşik olduğu (mali ikametgâh) devlet, kanuni ya da yönetim merkezinin bulunduğu devlettir. Gerçek kişiler ise birden fazla devlette bu devletlerin iç hukukuna göre yerleşik sayılabilirler. İkamet devletin vergi ile ilgili düzenlemeleri kazancın elde edildiği kaynak devletin vergi düzenlemeleri ile uyumlu olmayabilir.
b. Devletlerin iç hukuk sistemleri vergi yükümlülerini farklı tanımlayabilirler. Örneğin
bir ortaklık bir devlet tarafından vergi yükümlüsü olarak kabul edilmezken diğer devletin hukukuna göre vergi yükümlüsü olarak nitelendirilebilir.
c. Gelir vergisi, toplam gelir, ikamet, ev, taşınmaz kıymet, daimi iş yeri vb. kavramlar
devletlerin iç hukuk sistemlerinde farklı anlamlara geliyor olabilirler. Bununla birlikte, verginin konusuna giren ya da vergiyi doğuran olay bakımından
önemli olan işlemler devletlerde farklı özelliklere sahip olabilir.

Soru 17

İki ya da daha fazla devletin bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürmesi ve ikisinin de bunu vergilendirme yoluna gitmesi aşağıdaki uyuşmazlık türlerinden hangine girer?

Seçenekler

A
Kaynak-kaynak çatışması
B
İkametgah-ikametgah çatışması
C
İkametgah-kaynak çatışması
D
Gelirin özelliğinden kaynaklanan çatışmalar
E
İkametgah-uyrukluk çatışması
Açıklama:
İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürerlerse bu kaynak-Kaynak çatışmasıdır.

Soru 18

İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün kendi iç hukuklarına göre kendi ülkelerinde ikamet ettiğini öne sürmesi durumu aşağıdaki uyuşmazlık türlerinden hangisinin kapsamındadır?

Seçenekler

A
Kaynak-kaynak çatışması
B
İkametgah-ikametgah çatışması
C
İkametgah-Kaynak çatışması
D
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
E
İkametgah-uyrukluk çatışması
Açıklama:
İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün kendi iç hukuklarına göre kendi ülkelerinde ikamet ettiğini öne sürmesi ikametgâh-İkametgâh çatışmasıdır.

Soru 19

İki devletin bir gelir unsurunu farklı değerlendirmesi ya da sınıflandırması ve sonuçta da farklı uygulamaya gitmesi sonucu ortaya çıkan uyuşmazlık türü aşağıdakilerden hangisinin kapsamına girer?

Seçenekler

A
Kaynak-Kaynak çatışmaları
B
İkametgâh-İkametgâh çatışmaları
C
İkametgah-Kaynak çatışmaları
D
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
E
İkametgah-uyrukluk çatışması
Açıklama:
İki devletin bir gelir unsurunu farklı değerlendirmesi ya da sınıflandırması ve sonuçta da farklı uygulamaya gitmesi sonucu ortaya çıkan uyuşmazlık türü gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar kapsamına girer.

Soru 20

aşağıdakilerden hangisi uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurlarından değildir?

Seçenekler

A
Üç ya da daha fazla devlet
B
Aynı vergi yükümlüsü
C
,Aynı vergi konusu
D
,Aynı vergilendirme dönemi
E
,
Aynı ya da benzer vergiler
Açıklama:
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirmeni unsurları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• İki ya da daha fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare),
• Aynı vergi yükümlüsü,
• Aynı vergi konusu,
• Aynı vergilendirme dönemi,
• Aynı ya da benzer vergiler.

Soru 21

  1. Kaynak
  2. İkamet
  3. Uyrukluk
Devlet vergilendirme yetkisini kullanırken yukarıdaki ölçütlerinden hangisini ya da hangilerini benimseyebilir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I - II
D
II - III
E
I - II - III
Açıklama:
Devlet vergilendirme yetkisini kullanırken kaynak, ikamet ya da uyrukluk ölçütüne göre vergilendirme yetkisinin sınırlarını belirleyebilir.

Soru 22

Vergi yükümlüsünün elde ettiği gelir kaynak devlet tarafından vergilendirilirken ikamet devlet tarafından da vergilendirilmesi aşağıdaki çatışmalardan hangisine yol açar?

Seçenekler

A
Kaynak-kaynak çatışması
B
İkametgah - ikametgah çatışması
C
İkametgah - kaynak çatışması
D
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
E
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmalar
Açıklama:
İkametgah-Kaynak çatışmaları: Vergi yükümlüsünün elde ettiği gelir kaynak devlet tarafından vergilendirilirken ikamet devlet tarafından da vergilendirilir.

Soru 23

Aynı vergi konusunun farklı vergi yükümlüleri nezdinde aynı vergilendirme döneminde, aynı ya da benzer vergilerle birden fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare) tarafından vergilendirilmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Uluslararası ekonomik çifte vergilendirme
B
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirme
C
Uluslararası ticari çifte vergilendirme
D
Uluslararası siyasi çifte vergilendirme
E
Uluslararası politik çifte vergilendirme
Açıklama:
Aynı vergi konusunun farklı vergi yükümlüleri nezdinde aynı vergilendirme döneminde, aynı ya da benzer vergilerle birden fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare) tarafından vergilendirilmesine uluslararası ekonomik çifte vergilendirme denir.

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası çifte vergilendirilmede uygulanan tek taraflı yöntemlerden biri değildir?

Seçenekler

A
Matrahtan indirim yöntemi
B
Mahsup Yöntemi
C
İstisna Yöntemi
D
İndirilmiş Oran Yöntemi
E
Ortak Pazar Yöntemi
Açıklama:
Uluslararası çifte vergilendirme ile mücadelede tek taraflı yöntemlerde devletler vergilendirme yetkilerinden tek taraflı olarak vazgeçmektedirler. Tek taraflı yöntemlerde esas olarak ülkenin ekonomi politikalarının etkileri gözlenir. Örneğin, sermaye ihraç eden gelişmiş ülkeler, uluslararası şirketlerinin yabancı ülkelerde elde ettiği kurum kazançlarını yurtiçinde vergiden istisna tutarak bu şirketlerin rekabet güçlerinin arttırmasını sağlarlar. Matrahtan indirim, mahsup ve istisna yöntemleri en çok başvurulan tek taraflı yöntemlerdendir. Bunlar dışında da indirilmiş oran uygulamaları gibi yöntemlere de başvurulabilir.

Soru 25

“Gelir ve Servet Vergilerinde Vergi Anlaşması Modeli” OECD tarafından hangi yıl yayınlanmıştır?

Seçenekler

A
1977
B
1986
C
1992
D
2000
E
2008
Açıklama:
1992 yılında ise Model Vergi Anlaşmasının periyodik güncellenmesine imkân tanıyan “Gelir ve Servet Vergilerinde Vergi Anlaşması Modeli” (bundan sonra kısaca OECD Model Vergi Anlaşması olarak ifade edilecektir) yayınlanmıştır. OECD Model Vergi Anlaşması günümüze kadar birçok kez güncellenmiştir.

Soru 26

Uluslararası ticarette KDV’nin uygulanmasında vergiye tabi olan mallar hangi ülkede üretildiği dikkate alınmaksızın tüketildiği ülkede vergilendirilmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Kaynak yeri ilkesi
B
Varış yeri ilkesi
C
Mahsup ilkesi
D
İstisna ilkesi
E
Ortak Pazar ilkesi
Açıklama:
Uluslararası ticarette KDV’nin uygulanmasında kaynak ve varış yeri ilkesi (orijin ve destinasyon ilkesi) uygulanmaktadır. Varış yeri ilkesinde vergiye tabi olan mallar hangi ülkede üretildiği dikkate alınmaksızın tüketildiği ülkede vergilendirilir.

Soru 27

Uluslararası ticarette KDV’nin uygulanmasında dış ticarete konu olan mal ve hizmetler tüketim yerine bakılmaksızın üretildikleri ülkede vergilendirilmesi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Kaynak yeri ilkesi
B
Varış yeri ilkesi
C
Mahsup ilkesi
D
İstisna ilkesi
E
Ortak Pazar ilkesi
Açıklama:
Kaynak ilkesinde ise dış ticarete konu olan mal ve hizmetler tüketim yerine bakılmaksızın üretildikleri ülkede vergilendirilirler. Verginin konusunu ise ülke içindeki tüketim ve yapılan ihracat oluşturmaktadır.

Soru 28

Elektronik ticaret ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Elektronik ticaret için gerekli olan sermayenin geleneksel ticaret için gerekli olan ve kullanılan sermayeden uluslararası alanda daha fazla hareketlidir.
B
Elektronik ticaretin tüketiciyle satıcı arasındaki mekân bakımından bağımlılığı ortadan kaldırır.
C
Elektronik ticaret girişimcisinin kendisine avantajlı olan yerde kuruluş yeri seçmesini teşvik eder.
D
Varış ilkesiyle biçimlendirilmiş bir tüketim vergisi sistemi, satıcıların kendilerine minimum vergi yükü sunan yerde kuruluş yeri belirlemesini teşvik eder.
E
Elektronik ticarette kaynak yeri ilkesi, geleneksel ticarette olduğundan daha fazla sermaye saptırıcı etkiye sahiptir.
Açıklama:
Elektronik ticaret için gerekli olan sermayenin geleneksel ticaret için gerekli olan ve kullanılan sermayeden uluslararası alanda daha fazla hareketli olduğu bilinen bir durumdur. Bunun dışında, elektronik ticaretin tüketiciyle satıcı arasındaki mekân bakımından bağımlılığı ortadan kaldırması, elektronik ticaret girişimcisinin kendisine avantajlı olan yerde kuruluş yeri seçmesini teşvik edecektir. Bu nedenlerden dolayı kaynak ilkesiyle biçimlendirilmiş bir tüketim vergisi sistemi, satıcıların kendilerine minimum vergi yükü sunan yerde kuruluş yeri belirlemesini teşvik edecektir. Böylece elektronik ticarette kaynak yeri ilkesi, geleneksel ticarette olduğundan daha fazla sermaye saptırıcı etkiye sahiptir diyebiliriz.

Soru 29

  1. Etkinlik
  2. Uygulanabilirlik
  3. Tarafsızlık
Elektronik ticarette varış yeri ilkesinin kaynak ilkesine göre üstünlükleri yukarıdakilerden hangisi veya hangileridir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I - II
D
II - III
E
I - II - III
Açıklama:
Elektronik ticarette varış yeri ilkesi, kaynak ilkesine göre etkinlik, uygulanabilirlik ve mükelleflerin vergiye uyumu bakımından daha üstündür. Buna karşılık tarafsızlık açısından özellikle federal devletlerde ve ekonomik bütünleşmelerde kaynak ilkesi varış yeri ilkesine tercih edilir.

Soru 30

Üye ülkeler arasında üretim faktörlerinin serbest dolaştığı bir gümrük birliği ve üçüncü ülkelere karşı ortak gümrük tarifesi uygulaması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Ortak Pazar
B
Ekonomik Birlik
C
Parasal Birlik
D
Serbest Ticaret Bölgesi
E
Ekonomik Entegrasyon
Açıklama:
Ortak Pazar: Bir iktisadi bütünleşme türü olan ortak pazarda üye ülkeler arasında üretim faktörlerinin serbest dolaştığı bir gümrük birliği ve üçüncü ülkelere karşı ortak gümrük tarifesi uygulanır.

Soru 31

I. Ev sahibi ülkenin istihdamını arttırır
II. Ev sahibi ülkenin üretim kapasitesinde artış sağlar
III. Ev sahibi ülkenin ekonomik büyümesine olumlu etki sağlar
IV. Teknoloji ve üretim bakımından ev sahibi ülkenin dışa bağımlıı hale gelmesine neden olabilir
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri uluslararası şirketlerin ev sahibi ülkelere sağladığı yararlardan birisi olarak gösterilebilir?

Seçenekler

A
I-II-III
B
I-III-IV
C
II-III-IV
D
III-IV
E
I-II
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Uluslararası Şirketler ve Varoluş Nedenleri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ev sahibi ülkeye sağladıkları yararlar:
• Ev sahibi ülkede ilave yatırımlarla üretim kapasitesini ve istihdamı arttırırlar,
ekonominin büyümesine katkı sağlarlar,
• Ev sahibi ülkeye yeni teknoloji ve üretim teknikleri getirirler. Yeni teknoloji
ve üretim tekniklerinin ev sahibi ülke tarafından öğrenilmesi ve ekonominin
diğer alanlarında kullanılması verimlilik artışına neden olur.
Ev sahibi ülke bakımından yarattıkları olumsuzluklardan birisi ise ev sahibi ülkeye getirdikleri teknoloji ve üretim tekniği bakımından ülkeyi dışa bağımlı hâle getirebilmeleridir.

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası şirketlerin ev sahibi ülke için yarattığı olumsuzluklardan birisi olarak gösterilmektedir?

Seçenekler

A
Yeni iş imkanlarının ortaya çıkışı
B
Üretim kapasitesinin artması
C
Döviz rezervlerinin artması
D
Rekabet koşullarında tekelci avantajlar sağlamaları
E
Verimlilik artışında artışlar sağlamaları
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Uluslararası Şirketler ve Varoluş Nedenleri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Uluslararası şirketlerin “tekelci avantaj”ları yerel şirketlerin daha rekabetçi
olmalarını zorlamaları yanında bu şirketlerin piyasadan silinmelerine de
neden olabilir.

Soru 33

I. Bir işyerinin varlığı
II. İşyerinin sabit yer alması
III. İşlerin sabit yer vasıtasıyla sürdürülmesi
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri daimi işyerinin taşıması gereken özelliklerden birisi olarak gösterilmektedir?

Seçenekler

A
I-III
B
Yalnız II
C
I-II
D
Yalnız III
E
I-II-III
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Daimi İş Yeri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesine göre bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yere “daimî iş yeri” denir. Bu tanıma göre bir daimî iş
yerinin taşıması gereken özellikler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
• Bir iş yerinin varlığı,
• Bu iş yerinin sabit yer olması,
• İşlerin bu sabit yer vasıtasıyla sürdürülmesi

Soru 34

OECD Model Vergi Anlaşması'na göre aşağıdaki faaliyetlerden hangisinin 12 ayı geçmesi durumunda bu yerler daimi işyeri sayılacaktır?

Seçenekler

A
Maden
B
Petrol kuyusu
C
İnşaat şantiyesi
D
Bağımlı acente
E
Atölye
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Daimî İş Yeri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
OECD Model Vergi Anlaşması’nın
7. maddesinin 2. paragrafında daimî iş yeri olarak değerlendirilecek sabit yerler
sayılmıştır:
• Yönetim Yeri
• Şube,
• Büro,
• Fabrika,
• Atölye,
• Maden, petrol veya gaz kuyusu, taş ocağı veya herhangi bir doğal kaynak
istihraç yeri
• Bağımlı acenteler (OECD Model Vergi Anlaşması md.5 (5))
Bunlar dışında, OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesinin 3. paragrafına
göre inşaat şantiyelerinin, yapım ya da kurma projelerinin faaliyetlerinin 12 ayı
geçmesi durumunda bu yerler daimî iş yeri sayılacaktır.

Soru 35

Yabancı ülkelerdeki şirketlerden elde edilen kar paylarının vergilendirilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Hisse senetlerinden elde edilen gelirler vergilendirilebilir
B
Kaynak devletin vergilendirme yetkisi tamamen kaldırılmamıştır
C
Kurucu hisse senetlerinden elde edilen gelirler vergilendirilme kapsamındadır
D
Kaynak devleti kar payını elde eden kişinin kuruma iştirak payına göre vergilendirme yapabilir
E
Telif hakkından doğan kazançlar bu çerçevede vergilendirme kapsamındadır
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Uluslararası Şirketlerin Yabancı Ülkelerde Bulunan
İştiraklerinden Elde Ettiği Kâr Paylarının Vergilendirilmesi konusunu yeniden gözden geçiriniz.
OECD Model Vergi Anlaşması’nın 10. maddesi yabancı ülkelerdeki şirketlerden elde edilen kâr paylarının vergilendirilmesine ayrılmıştır. “Kâr payı” kavramının kapsamı Model Vergi Anlaşması’nın 10. maddesinin 3. paragrafında aşağıdaki gibi belirtilmiştir:
• Hisse senetlerinden elde edilen gelirler;
• İntifa senetlerinden veya intifa haklarından elde edilen gelirler;
• Maden paylarından elde edilen gelirler;
• Kurucu hisse senetlerinden elde edilen gelirler;
• Alacak niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan
elde edilen gelirler;
• Ülkenin ulusal hukuk sistemine göre hisse senetlerinden elde edilen gelirle
aynı muameleyi gören gelirler.
Bununla birlikte kâr payının elde edildiği devletin (kaynak devlet) de söz konusu kâr payı üzerindeki vergilendirme yetkisi tamamen kaldırılmamıştır. Buna göre eğer kaynak devletinin mevzuatına göre elde edilen kâr payı türünden gelirler vergilendiriliyorsa bu devlet anlaşmada belirtilmiş oranla sınırlı olmak üzere vergi alabilir. Kaynak devletinin uygulayabileceği oranlar ise kâr payını elde eden kişinin türüne ve kâr payının elde edildiği kuruma iştirak payına göre değişmektedir.

Soru 36

Bağlı şirketlerin aralarında mal ve hizmet ile gayri maddi hak transferlerinde belirledikleri fiyat aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Transfer fiyatı
B
Cari fiyat
C
Dahili fiyat
D
Gümrük fiyatı
E
Başabaş fiyatı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Transfer Fiyatlandırması konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Transfer fiyatı,
bir işletmenin gelir-gider veya kâr paylaşımı olarak ilişkili olduğu kâr paylaşımı açısından aynı çıkar birliğine dâhil olan ana şirket veya alt şirketlerle veya yönetim ve denetimi itibariyle hakim durumda olduğu ortaklık, iştirak ve şubeleriyle karşılıklı olarak mal ve hizmet ile gayri maddi hak transferlerinde belirlediği fiyat olarak tanımlanabilir. Daha özet olarak ifade edilecek olunursa bağlı şirketlerin aralarında mal ve hizmet ile gayri maddi hak transferlerinde belirledikleri fiyat transfer fiyatı olarak tanımlanabilir.

Soru 37

Bağlı şirketler arasındaki işlemlerde birbiriyle ilişkili olmayan ve kazanç elde etme amacında olan şirketler arasındaki ticari işlemlerde oluşan koşulların geçerli olması gerektiği ile ilgili ilke aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Seçenekler

A
Süreklilik ilkesi
B
Transfer ilkesi
C
Emsallere uygunluk ilkesi
D
Uluslarası koruma ilkesi
E
Daimi işyeri ilkesi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Emsallere Uygunluk İlkesi konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bağlı şirketler arasındaki işlemlerde birbiriyle ilişkili olmayan ve kazanç
elde amacında olan şirketler arasındaki ticari işlemlerde oluşan koşulların geçerli olması
gerektiği ile ilgili ilke emsallerine uygunluk ilkesi olarak ifade edilmektedir.

Soru 38

Transfer fiyatlandırmasından kaynaklanan vergi uyuşmazlıklarının önlenmesine yönelik, vergi idaresi ile mükellefin iş birliğine dayanan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Transfer fiyatlandırması
B
Peşin fiyatlandırma antlaşması
C
Emsallere uygunluk ilkesi
D
Daimi işyeri
E
Çifte vergilendirme
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Transfer Fiyatlandırması Yöntem Belirlemesinde Peşin
Fiyatlandırma Anlaşmaları konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Peşin fiyatlandırma anlaşmaları (PFA), transfer fiyatlandırmasından kaynaklanan
vergi uyuşmazlıklarının önlenmesine yönelik, vergi idaresi ile mükellefin iş birliğine
dayanan bir yaklaşımı ifade etmektedir.

Soru 39

İki ülkedeki ana şirket ve ilişkili şirketleri arasındaki mal veya hizmet alım satımında uygulanacak yöntem konusunda iki ülkenin anlaşması aşağıdaki peşin fiyatlandırma anlaşması (PFA) türlerinden hangisi içerisinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
Tek taraflı PFA
B
Çok taraflı PFA
C
Genel PFA
D
İki taraflı PFA
E
Özel PFA
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Peşin Fiyatlandırma Anlaşması Türleri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İki taraflı PFA, çok uluslu bir şirketin iki ayrı ülkede bulunan ilişkili şirketleri
ile bu ülkelerin vergi idareleri arasında yapılan anlaşmadır. Örneğin, iki taraflı
anlaşmalarda Türkiye ile Almanya, bu iki ülkedeki ana şirket ve ilişkili şirketleri
arasındaki mal veya hizmet alım satımında uygulanacak yöntem konusunda anlaşmaktadır.

Soru 40

I. Brezilya
II. Kolombiya
III. İrlanda
IV. Danimarka
Yukarıdaki ülkelerden hangisi sadece tek taraflı Peşin Fiyatlandırma Anlaşmasına (PFA) imkan veren ülkelerden birisidir?

Seçenekler

A
I-II
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
Yalnız III
E
I-IV
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise Peşin Fiyatlandırma Anlaşması Türleri konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Brezilya, Kolombiya ve Danimarka sadece tek taraflı PFA’ya olanak veren ülkelerdir. İrlanda vergi sistemindeki düzenlemeler de sadece iki taraflı anlaşmalara imkân tanımıştır.

Soru 41

Küreselleşme ile gündeme gelen uluslararası vergi sorunlarından birisi olmayan sorun hangi şıkta verilmiştir?

Seçenekler

A
Elektronik ticaretin vergilendirilmesi
B
Uluslararası vergi rekabeti
C
Uluslararası çifte vergilendirme
D
Uluslararası vergi çeşitlendirmesi
E
Uluslararası şirketlerin vergilendirilmesi
Açıklama:
Küreselleşme ile gündeme gelen uluslararası vergi sorunları bu kitapta uluslararası çifte vergilendirme, elektronik ticaretin vergilendirilmesi, uluslararası şirketlerin vergilendirilmesi, uluslararası transfer fiyatlandırması ve uluslararası vergi rekabeti başlıkları altında incelenmiştir.

Soru 42

Devlet vergilendirme yetkisini kullanırken hangi ölçüte göre vergilendirme yetkisinin sınırlarını belirleyebilir?

Seçenekler

A
Verginin konusu
B
Verginin türü
C
Verginin matrahı
D
Verginin kaynağı
E
Vergi oranı
Açıklama:
Devlet vergilendirme yetkisini kullanırken kaynak, ikamet ya da uyrukluk ölçütüne göre vergilendirme yetkisinin sınırlarını belirleyebilir.

Soru 43

Sermaye ihraç eden gelişmiş ülkeler, uluslararası şirketlerinin yabancı ülkelerde elde ettiği kurum kazançları üzerinde nasıl bir uygulama yaparak bu şirketlerin rekabet güçlerinin arttırılmasını sağlarlar?

Seçenekler

A
Kaynak sınırlaması
B
Vergi anlaşmaları
C
Vergi iadesi
D
Vergi istisnası
E
Kademeli vergi uygulaması
Açıklama:
Sermaye ihraç eden gelişmiş ülkeler, uluslararası şirketlerinin yabancı ülkelerde elde ettiği kurum kazançlarını yurtiçinde vergiden istisna tutarak bu şirketlerin rekabet güçlerinin arttırılmasını sağlarlar.

Soru 44

Vergilendirme yetkisi çatışmaların en çok karşılaşılanı hangisidir?

Seçenekler

A
Kaynak-Kaynak çatışmaları
B
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmalar
C
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
D
İkametgâh-İkametgâh çatışmaları
E
İkametgâh-Kaynak çatışmaları
Açıklama:
Vergilendirme yetkisi çatışmalarının en çok karşılaşılanı ikametgâh-kaynak çatışmalarıdır. Buna göre bir vergi yükümlüsü kaynak devleti ile gelirin doğduğu ülke olması nedeniyle, ikamet devletiyle de yerleşik olduğu ülke olması nedeniyle vergilendirme ilişkisine girmektedir.

Soru 45

Uluslararası çifte vergilendirme kaç şekilde ortaya çıkar?

Seçenekler

A
2
B
1
C
5
D
3
E
4
Açıklama:
Uluslararası çifte vergilendirme hukuksal çifte vergilendirme ve ekonomik çifte vergilendirme olmak üzere iki şekilde ortaya çıkabilmektedir.

Soru 46

Uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurlarından biri hangi şıkta verilmiştir?

Seçenekler

A
Vergi matrahı
B
Kaynak
C
Vergi yükümlüsü
D
İki ya da daha fazla devlet
E
Vergi konusu
Açıklama:
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirme unsurları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
İki ya da daha fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare),
Aynı vergi yükümlüsü,
Aynı vergi konusu,
Aynı vergilendirme dönemi,
Aynı ya da benzer vergiler.

Soru 47

Aşağıdaki şıklarda verilen ülkelerden hangisinde çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları önceliklidir?

Seçenekler

A
A.B.D
B
Danimarka
C
Japonya
D
Hollanda
E
Çin
Açıklama:
Bazı ülkelerde (Finlandiya, Japonya, Norveç ve Portekiz) ise çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları önceliklidir.

Soru 48

En çok başvurulan tek taraflı yöntemlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi indirimi
B
Vergi muafiyeti
C
Mahsup yöntemi
D
KDV mahsubu
E
Vergi bağışıklığı
Açıklama:
Matrahtan indirim, mahsup ve istisna yöntemleri en çok başvurulan tek taraflı yöntemlerdendir. Bunlar dışında indirilmiş oran uygulamaları gibi yöntemlere de başvurulabilir.

Soru 49

OECD Model Vergi Anlaşması kaç bölümden oluşmuştur?

Seçenekler

A
7
B
3
C
6
D
5
E
2
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması taraf devletlerarasında vergilendirme yetkisi dağılımını yaparak çifte vergilendirmenin önlenmesi, ayrımcı vergilendirmenin engellenmesi ve uluslararası vergi uyuşmazlıklarının çözümlenmesi ile vergi yükümlülerinin vergi kaçırma ve vergiden kaçınma gibi faaliyetlerini önleme olmak üzere üç temel alanda düzenleme yapmaktadır. OECD Modeli Yedi bölümden oluşur.

Soru 50

Andean Uluslar Topluluğu, hangi yıl Andean Modeli olarak da bilinen bir “çok taraflı anlaşma modeli” yayınlamıştır?

Seçenekler

A
1965
B
1958
C
1973
D
1998
E
1971
Açıklama:
Andean Uluslar Topluluğu, 1971 yılında Andean Modeli olarak da bilinen bir “çok taraflı anlaşma modeli” (Andean Modeli) yayınlamıştır.

Soru 51

I. Kaynak-kaynak çatışmaları
II. İkametgâh-ikametgâh çatışmaları
III. İkametgâh kaynak çatışmaları
Yukarıdakilerden hangileri vergilendirme yetkisi çatışmalarına örnektir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Vergilendirme yetkisi çatışmaları aşağıdaki gibidir; kaynak-kaynak çatışmaları, ikametgâh-ikametgâh çatışmaları, ikametgâh-kaynak çatışmaları, gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar, vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmaları, vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar.

Soru 52

“İki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürerler.” Bu tanım vergilendirme yetkisi çatışmalarından hangisine aittir?

Seçenekler

A
Kaynak-kaynak çatışmaları
B
İkametgâh-ikametgâh çatışmaları
C
İkametgâh-kaynak çatışmaları
D
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmaları
E
Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar
Açıklama:
Verilen tanıma göre; Kaynak-Kaynak çatışmaları: iki ya da daha fazla devlet bir vergi yükümlüsünün gelirinin kendi ülkelerinde doğduğunu öne sürerler.

Soru 53

“İki devletin vergi sistemlerinde farklı uygulamalara yer verilmesi çifte vergilendirmeye neden olabilir. Örneğin değerleme hükümlerinin, vergilendirilebilir gelir tanımının ya da verginin hesaplanması farklılıkları.” Verilen ifadeler vergilendirme yetkisi çatışmalarından hangisine aittir?

Seçenekler

A
İkametgâh-ikametgâh çatışmaları
B
İkametgâh kaynak çatışmaları
C
Gelirin özelliklerinden kaynaklanan çatışmalar
D
Vergi yükümlüsüne ilişkin çatışmalar
E
Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar
Açıklama:
Vergi sistemlerinin uyumsuzluğu ile ilgili çatışmalar: iki devletin vergi sistemlerinde farklı uygulamalara yer verilmesi çifte vergilendirmeye neden olabilir. Örneğin değerleme hükümlerinin, vergilendirilebilir gelir tanımının ya da verginin hesaplanması farklılıkları.

Soru 54

I. Aynı vergi yükümlüsü
II. Aynı vergi konusu
III. aynı vergilendirme dönemi
Yukarıdakilerden hangileri uluslararası hukuksal çifte vergilendirmenin unsurlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Çifte vergilendirmeni unsurları aşağıdaki gibi sıralanabilir: iki ya da daha fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare), Aynı vergi yükümlüsü, Aynı vergi konusu, Aynı vergilendirme dönemi, Aynı ya da benzer vergiler.

Soru 55

Aşağıdaki ülkelerin hangisinde çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları önceliklidir?

Seçenekler

A
Türkiye
B
İtalya
C
Fransa
D
Finlandiya
E
Amerika
Açıklama:
Vergi sistemlerinde var olan tek taraşı yöntemler kimi ülkeler bakımından vergi anlaşmalarının müzakerelerinde bir politika aracı olarak göz önünde bulundurulmaktadır. Bazı ülkelerde (Finlandiya, Japonya, Norveç ve Portekiz) ise çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları önceliklidir.

Soru 56

I. Matrahtan indirim yöntemi
II. Mahsup yöntemi
III. İstisna yöntemi
Yukarıdakilerden hangileri uluslararası çifte vergilendirme ile mücadelede kullanılan tak taraşı yöntemlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası çifte vergilendirme ile mücadelede tek taraşı yöntemlerde devletler vergilendirme yetkilerinden tek taraşı olarak vazgeçmektedirler. Tek taraşı yöntemlerde esas olarak ülkenin ekonomi politikalarının etkileri gözlenir. Örneğin, sermaye ihraç eden gelişmiş ülkeler, uluslararası şirketlerinin yabancı ülkelerde elde ettiği kurum kazançlarını yurtiçinde vergiden istisna tutarak bu şirketlerin rekabet güçlerinin arttırmasını sağlarlar. Matrahtan indirim, mahsup ve istisna yön temleri en çok başvurulan tek taraşı yöntemlerdendir. Bunlar dışında da indirilmiş oran uygulamaları gibi yöntemlere de başvurulabilir.

Soru 57

Paris Anlaşması kaç yılında yürürlüğe girmiştir?

Seçenekler

A
1975
B
1635
C
1985
D
1980
E
1960
Açıklama:
14 Aralık 1960 tarihinde imzalanan ve 30 Eylül 1960 tarihinde yürürlüğe giren Paris Anlaşmasıyla OEEC yerine kurulan OECD (Uluslararası Ekonomik iş birliği ve Kalkınma Teşkilatı), üye ülkelerde ekonomik gelişmeyi, tam istihdamı, ekonomik istikrarı sağlamayı; ülkelerin ekonomik gelişmelerine katkıda bulunmayı ve uluslararası ticaretin gelişimine katkı sağlamayı amaçlamıştır.

Soru 58

OECD Model vergi anlaşmasının 4. Bölümünde yer alan ve servetin vergilendirmesiyle ilgili tek madde hangisidir?

Seçenekler

A
13. Madde
B
12. Madde
C
18. Madde
D
22. Madde
E
28. Madde
Açıklama:
Yedi bölümden oluşan OECD Model Vergi Anlaşmasının birinci bölümünde anlaşmanın kapsamı ortaya koyulmaktadır. İkinci bölümde ise kişi, kurum, teşebbüs, yetkili makam, yerleşik ve daimî iş yeri gibi çeşitli kavramlar tanımlanmaktadır. Bağlama kuralları olarak ifade edilen gelirin hangi ülkede vergilendirileceğine ilişkin kurallar ise anlaşmanın 6-21 maddeleri arasını kapsayan üçüncü bölümünde yer almaktadır. Dördüncü bölüm ise servetin vergilendirmesi ile ilgili tek hüküm olan 22. maddeyi kapsamaktadır.

Soru 59

Birleşmiş milletler model vergi anlaşması kaç yılında güncellenmiştir?

Seçenekler

A
1998
B
2001
C
1976
D
1987
E
1992
Açıklama:
BM Model Vergi Anlaşması (Birleşmiş Milletler Gelişmiş ve Gelişmekte Olan Ülkeler Arasındaki Model Vergi Anlaşması) 1980 yılında yayınlanmış ve 2001 yılında güncellenmiştir.

Soru 60

I. İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı azalmış, küçük işletme sayısında artış olmuştur.
II. Elektronik ticaret alım-satım işlemlerinde temsilci, komisyoncu, acente gibi aracılara olan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır (disintermediation).
III. İnternet teknolojisi ticari faaliyetin sürdürüldüğü yerin tespit edilmesini güçleştirmiştir.
Yukarıdakilerden hangileri internet teknolojisinin vergilendirme üzerindeki etkilerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve II
Açıklama:
İnternet teknolojisinin vergileme üzerinde etkili olan özellikleri aşağıdaki gibi sıralanabilir: İnternet teknolojisinde yaşanan gelişmelerle birlikte ticari faaliyetlerde ihtiyaç duyulan sermaye tutarı azalmış, küçük işletme sayısında artış olmuştur. Elektronik ticaret alım-satım işlemlerinde temsilci, komisyoncu, acente gibi aracılara olan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır (disintermediation). Bir otobüs firmasının şehirlerarası otobüs biletlerini İnternet üzerinden doğrudan müşterilerine satması bu konuda verilebilecek bir örnektir. Şifreleme teknolojisinin gelişmesiyle birlikte İnternet üzerinden gönderilen ve alınan mesajların içeriklerinin üçüncü taraflarca araştırılması güçleşmiştir. Özellikle çok uluslu şirketlerde tasarım ve üretim gibi fonksiyonların bütünleşmesi sonucu grup içi fonksiyonların birbirinden ayrılması güçleşmiştir. İnternet teknolojisi işletmelere uluslararası faaliyetlerindeki organizasyon yapılarının oluşturma konusunda esneklik getirmiştir. İnternet teknolojisi ticari faaliyetin sürdürüldüğü yerin tespit edilmesini güçleştirmiştir.

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin etkinliğini arttırmıştır?

Seçenekler

A
İnternet teknolojisi
B
Tasarruf eğiliminin yüksekliği
C
İktisadi kapasite yükselmesi
D
Güvenlik sorunlarının artması
E
Yetersiz büyüme
Açıklama:
19. yüzyılda buharlı gemi ve demir yolu taşımacılığının başlaması ile iletişim alanında yaşanan teknolojik gelişmeler küresel etkileşimin boyutlarını arttırmıştır. 20. yüzyılda kara yolu araçları ve hava yolu taşımacılığı daha hızlı ve ucuz hâle getirmiştir. Ayrıca İnternet teknolojisi ve cep telefonu iletişimindeki gelişmeler küreselleşmenin etkinliğini arttırmıştır.

Soru 62

Devlet vergilendirme yetkisini kullanırken aşağıdakilerden hangi ölçütüne göre vergilendirme yetkisinin sınırlarını belirleyebilir?

Seçenekler

A
Kaynak, ikamet ya da uyrukluk ölçütüne
B
Mükellef
C
Matrah
D
Tarih
E
Tahakkuk
Açıklama:
Devletlerin vergilendirme yetkilerini belirlemede kullandıkları farklı ölçütlerden kaynaklanmaktadır. Bilindiği üzere vergilendirme yetkisi, bir devletin ülkesi üzerindeki egemenliğine dayanarak vergi alma konusunda sahip olduğu hukuki ve fiilî gücüdür. Devlet vergilendirme yetkisini kullanırken kaynak, ikamet ya da uyrukluk ölçütüne göre vergilendirme yetkisinin sınırlarını belirleyebilir.

Soru 63

Devletlerin vergilendirme yetkilerini ortaya koyarken farklı ilkelerden hareket etmeleri vergilendirme yetkilerinin çatışmasına ve hangi uluslararası soruna neden olur?

Seçenekler

A
Model olma sorunu
B
Çifte vergilendirme sorunu
C
Vergi mahsubu sorunu
D
Tevkifat sorunu
E
Vergi rekabeti sorunu
Açıklama:
Devletlerin vergilendirme yetkilerini ortaya koyarken farklı ilkelerden hareket etmeleri vergilendirme yetkilerinin çatışmasına, uluslararası çifte vergilendirme sorununa neden olmaktadır.

Soru 64

(A) ülkesinde yerleşik sayılan bir kişinin (B) ülkesindenki arsasından elde ettiği gelirinin (B) ülkesi tarafından vergilendirilmesi (B) ülkesinin hangi vergilendirme ilkesini uyguladığı gösterir?

Seçenekler

A
Kaynak ilkesini
B
Varış yeri ilkesini
C
Genellik ilkesini
D
İktidar ilkesini
E
İkamet ilkesini
Açıklama:
Kaynak ilkesine göre devlet, egemenliği altında bulunan ülkesi üzerindeki tüm vergi konularını vergilendirir. Buna göre, ülkede vergiyi doğran olan olay kendi bünyesinde gerçekleşmiş yabancı ve yerli kişiler kaynak ülkesine göre vergi ödemekle yükümlüdür. Örneğin gelir ve kurumlar vergisinde geliri elde eden yerli ya da yabancı gerçek kişi ya da kurum kaynak ilkesine göre bu ülke tarafından vergilendirilir. Aynı şekilde, mal teslimi ve hizmet ifası hâlinde bunları gerçekleştirenler işlemin gerçekleştiği ülkede katma değer vergisi ödemekle yükümlüdürler. Emlak vergisinde de binanın, arsa ya da arazinin yerli ya da yabancı malikleri vergi ödemekle yükümlü olmaları buna örnek gösterilebilir

Soru 65

Aynı vergi konusunun farklı vergi yükümlüleri nezdinde aynı vergilendirme döneminde, aynı ya da benzer vergilerle birden fazla devlet (ya da vergilendirme yetkisine sahip yerel idare) tarafından vergilendirilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası vergi rekabeti
B
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirme
C
Uluslararası vergi baskısı
D
Uluslararası hukuksal çifte vergilendirme
E
Uluslararası ekonomik çifte vergilendirme
Açıklama:
Uluslararası çifte vergilendirme farklı vergi yükümlüleri tarafından elde edilen gelirin vergilendirilmesi durumunda da ortaya çıkabilmektedir. Bu durumda uluslararası ekonomik çifte vergilendirmeden bahsedilir. Aynı vergi konusunun farklı vergi yükümlüleri nezdinde aynı vergilendirme döneminde, aynı ya da benzer vergilerle birden fazla devlet tarafından vergilendirilmesine uluslararası ekonomik çifte vergilendirme denir.

Soru 66

Uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Üretim faktörlerinin ülkeler arasında etkin dağıtımını sağlamak,
B
Ülkeler arasında Vergi tevkifatını önlemek
C
Ülkeler arasında Vergi mahsubunu önlemek
D
Ülkeler arasında Vergi matrahı önlemek
E
Ülkeler arasında Vergi tahsilatını güvence altına almak
Açıklama:
Devletler, alacakları tek taraflı ya da uluslararası önlemlerle vergilendirme yetkilerinden tamamen ya da kısmen vazgeçerek uluslararası çifte vergilendirmeyi ortadan kaldırmaya (ya da en azından etkisini azaltmaya) çalışmaktadırlar. Buradaki temel amaç üretim faktörlerinin ülkeler arasında etisin dağıtımını sağlamak, çifte vergilendirmeden kaynaklanan aşırı vergi yükü nedeniyle kaynak sapmalarını engellemektir.

Soru 67

Uluslararası çifte vergilendirmenin ortadan kaldırılması için ikamet devletinde hesaplanan matrahtan yurtdışında ödenmiş vergiler bir gider kalemi gibi indirilmesine ne ad verilir?

Seçenekler

A
Mahsup yöntemi
B
Matrahtan indirim yöntemi
C
İstisna yöntemi
D
İndirilmiş oran uygulamaları
E
Tek taraflı yöntemler
Açıklama:
Matrahtan indirim yönteminde, ikamet devletinde hesaplanan matrahtan yurtdışında ödenmiş vergiler bir gider kalemi gibi indirilir. Matrahtan indirim yöntemi diğer tek taraflı yöntemlerle karşılaştırıldığında vergi yükümlüsünü çifte verilen- dirmeye karşı daha az korumaktadır.

Soru 68

OECD (Uluslararası Ekonomik İş birliği ve Kalkınma Teşkilatı’ın) amaçlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Üye ülkelerde ekonomik gelişmeyi sağlamak
B
Üye ülkelerde, tam istihdamı sağlamak
C
Üye ülkelerde ekonomik istikrarı sağlamak
D
Ülkelerin ekonomik gelişmelerine katkıda bulunma
E
Ülkelerin tarımsal gelişmelerine katkıda bulunma
Açıklama:
Paris Anlaşmasıyla OEEC yerine kurulan OECD (Uluslararası Ekonomik İş birliği ve Kalkınma Teşkilatı), üye ülkelerde ekonomik gelişmeyi, tam istihdamı, ekonomik istikrarı sağlamayı; ülkelerin ekonomik gelişmelerine katkıda bulunmayı ve uluslararası ticaretin gelişimine katkı sağlamayı amaçlamıştır.

Soru 69

OECD Model Vergi Anlaşması taraf devletler arasında vergilendirme yetkisi dağılımını yaparak çifte vergilendirmenin önlenmesi için aşağıdaki hangi alanda düzenleme yapmamıştır?

Seçenekler

A
Vergi yükümlülerinin vergiden kaçınma gibi faaliyetlerini önleme
B
Çifte vergilendirmenin önlenmesi
C
Uluslararası vergi uyuşmazlıklarının çözümlenmesi
D
Vergi yükümlülerinin vergi kaçırma gibi faaliyetlerini önleme
E
Uluslararası vergi indirimlerinin çözümlenmesi
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması taraf devletler arasında vergilendirme yetkisi dağılımını yaparak çifte vergilendirmenin önlenmesi, ayrımcı vergilendirmenin engellenmesi ve uluslararası vergi uyuşmazlıklarının çözümlenmesi ile vergi yükümlülerinin vergi kaçırma ve vergiden kaçınma gibi faaliyetlerini önleme olmak üzere üç temel alanda düzenleme yapmaktadır.

Soru 70

Vergi idarelerinin gelişen elektronik ticaret karşısında yetersiz kalmasının nedeni ise aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Elektronik ticaretin hızlı gelişmesi
B
Vergi anlaşmaları eksik yapılması
C
Ulusal vergi sistemlerini oluşturan vergi düzenlemelerinin ve vergi anlaşmaları hukukunun elektronik ticaretin gelişmemiş olduğu dönemlerde oluşturulmuş olması
D
Ulusal vergi sistemlerinin gelişmemesi
E
Vergi düzenlemelerinin yetersiz kalması
Açıklama:
Vergi idarelerinin gelişen elektronik ticaret karşısında yetersiz kalmasının nedeni ise ulusal vergi sistemlerini oluşturan vergi düzenlemelerinin ve vergi anlaşmaları hukukunun elektronik ticaretin gelişmemiş olduğu dönemlerde oluşturulmuş olmasıdır. Bu bakımdan, örneğin, elektronik ticaretin gelişimi ile birlikte dijital ürünlerin teslimi, bu malların bedelinin bankacılık sistemi aracılığı ile tahsili ya da satıcının çoğu zaman satışın gerçekleştiği yerde fiziki olarak var olma zorunluluğunun olmaması vergi idarelerini zor durumda bırakmaktadır.

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası şirketlerin ev sahibi ülkeye sağladıkları yararlardan biri değildir?

Seçenekler

A
Ev sahibi ülkede ilave yatırımlarla üretim kapasitesini arttırırlar.
B
Ev sahibi ülkede yerel şirketlerin daha rekabetçi olmalarına neden olurlar.
C
Ev sahibi ülkede yerel üreticilere yeni iş imkanları yaratırlar.
D
Ev sahibi ülkede ilave istihdam üzerinden ödenecek vergilerle vergi hasılatının artmasına neden olurlar.
E
Ev sahibi ülkede aldıkları yönetim kararları ile ekonomik sapmalara neden olabilirler.
Açıklama:
Ev sahibi ülkeye sağladıkları yararlar:
  • Ev sahibi ülkede ilave yatırımlarla üretim kapasitesini ve istihdamı arttırırlar, ekonominin büyümesine katkı sağlarlar,
  • Ev sahibi ülkeye yeni teknoloji ve üretim teknikleri getirirler. Yeni teknoloji ve üretim tekniklerinin ev sahibi ülke tarafından öğrenilmesi ve ekonominin diğer alanlarında kullanılması verimlilik artışına neden olur,
  • Ev sahibi ülkede faaliyette bulunan yerel şirketlerin daha rekabetçi olmalarına neden olurlar,
  • Ev sahibi ülkede yatırım yaptıkları sektöre katkı sağlayan yerli üreticiye yeni iş imkânları yaratırlar, yan sanayinin gelişimine katkı sağlarlar,
  • Ev sahibi ülkede elde edilen kurum kazançları ve yaratılan ilave istihdam üzerinden ödenecek vergilerle vergi hasılatının artmasına katkı yaparlar,
  • Ev sahibi ülkenin döviz rezervlerini arttırarak özellikle kalkınma için gerekli ithalatın yapılmasına katkı yaparlar,
Ev sahibi ülke bakımından yarattıkları olumsuzluklar:
  • Uluslararası şirketlerin “tekelci avantaj”ları yerel şirketlerin daha rekabetçi olmalarını zorlamaları yanında bu şirketlerin piyasadan silinmelerine de neden olabilir,
  • Ev sahibi ülkede kurdukları şirketlerin yönetim kararları üzerinde bu ülkelerde ekonomik sapmalara neden olacak şekilde etkili olabilirler,
  • Ev sahibi ülkede, ana şirketin bulunduğu ülkede kanunlarla yasaklanmış olan çevreye zararlı üretim faaliyetlerini sürdürerek çevre kirliliğine neden olabilirler,
  • Ev sahibi ülkede faaliyette bulunulan sektör üzerinde etkili olarak ülkenin ekonomisi üzerinde belirsizlik yaratabilirler,
  • Ev sahibi ülkeye getirdikleri teknoloji ve üretim tekniği bakımından ülkeyi dışa bağımlı hâle getirebilirler,
  • Ev sahibi ülkede sürdürdükleri üretim faaliyetlerine katkı sağlayan üretim birimlerini de yurtdışından getirmeleri durumunda yerli üreticilerin gelişmesine engel olabilirler,
  • Ev sahibi ülkede elde ettikleri kârları uluslararası transfer fiyatlandırması manipülasyonlarıyla henüz vergilendirilmeden ana merkezlere aktararak ev sahibi ülkenin vergi kaybına uğramasına neden olabilirler.

Soru 2

OECD Model vergi Anlaşmasının 7. Maddesine göre ticari kazançlar aşağıdakilerden hangisi tarafından vergilendirilir?

Seçenekler

A
İkamet Devleti
B
Daimi Devleti
C
İktisadi Devleti
D
İşletme Devleti
E
Faaliyet Devleti
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması’nın 7. maddesi ticari kazançların vergilendirilmesi konusuna ayrılmıştır. Buna göre bir şirketin elde ettiği ticari kazanç bu şirketin bulunduğu devlet tarafından başka bir ifadeyle ikamet devleti tarafından vergilendirilir.

Soru 3

OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesine göre bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yer aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Daimi iş yeri
B
İkametgah iş yeri
C
Kaynak iş yeri
D
Ev sahibi iş yeri
E
Tedrici iş yeri
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesine göre bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yere “daimî iş yeri” denir.

Soru 4

  1. Bir iş yerinin varlığı
  2. Bir iş yerinin sabit yer olması
  3. İşlerin bu sabit yer vasıtasıyla sürdürülmesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri daimî iş yerinin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I - II
D
II - III
E
I - II - III
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesine göre bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yere “daimî iş yeri” denir. Bu tanıma göre bir daimî iş yerinin taşıması gereken özellikler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
  • Bir iş yerinin varlığı,
  • Bu iş yerinin sabit yer olması,
  • İşlerin bu sabit yer vasıtasıyla sürdürülmesi,

Soru 5

OECD model anlaşmasına göre aşağıdakilerden hangii iş yeri olarak sayılmayacak sabit yerlerdendir?

Seçenekler

A
Şube
B
Atölye
C
Yönetim Yeri
D
Bağımsız Acenteler
E
Bağımlı Acenteler
Açıklama:
Daimî iş yerine ilişkin tanımın yanında OECD Model Vergi Anlaşması’nın 7. maddesinin 2. paragrafında daimî iş yeri olarak değerlendirilecek sabit yerler sayılmıştır:
  • Yönetim Yeri
  • Şube,
  • Büro,
  • Fabrika,
  • Atölye,
  • Maden, petrol veya gaz kuyusu, taş ocağı veya herhangi bir doğal kaynakistihraç yeri
  • Bağımlı acenteler (OECD Model Vergi Anlaşması md.5 (5))

Soru 6

OECD model vergi anlaşmasının 10. Maddesine göre kar payı kavramı aşağıdakilerden hangisini kapsamamaktadır?

Seçenekler

A
Hisse senetlerinden elde edilen gelirler
B
Bilgi birikimi karşılığında yapılan her türlü ödeme
C
İntifa senetlerinden veya intifa haklarından elde edilen gelirler
D
Maden paylarından elde edilen gelirler
E
Alacak niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan elde edilen gelirler
Açıklama:
Uluslararası şirketler, yabancı ülkelerdeki daimî iş yerleri vasıtasıyla ticari kazanç elde edilmesi dışında yabancı ülkelerde kurdukları yavru şirketler ya da iştirak ettikleri şirketlerden kâr payı da elde ederler. OECD Model Vergi Anlaşması’nın 10. maddesi yabancı ülkelerdeki şirketlerden elde edilen kâr paylarının vergilendirilmesine ayrılmıştır. “Kâr payı” kavramının kapsamı Model Vergi Anlaşması’nın 10. maddesinin 3. paragrafında aşağıdaki gibi belirtilmiştir:
  • Hisse senetlerinden elde edilen gelirler;
  • İntifa senetlerinden veya intifa haklarından elde edilen gelirler;
  • Maden paylarından elde edilen gelirler;
  • Kurucu hisse senetlerinden elde edilen gelirler;
  • Alacak niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan elde edilen gelirler;
  • Ülkenin ulusal hukuk sistemine göre hisse senetlerinden elde edilen gelirle aynı muameleyi gören gelirler.

Soru 7

OECD model Anlaşmasının 12. maddesinde tanımlanan debî, sanatsal veya bilimsel her türlü telif hakkının, patentin, markanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yönteminin kullanımı veya kullanım hakkı karşılığında veya sınai, ticari veya bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikimi karşılığında yapılan her türlü ödeme aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

Seçenekler

A
Faiz gelirleri
B
Kar payları
C
İşletme karı
D
Dönem geliri
E
Gayri maddi hak bedelleri
Açıklama:
OECD model Anlaşmasının 12. maddesinde tanımlanan debî, sanatsal veya bilimsel her türlü telif hakkının, patentin, markanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yönteminin kullanımı veya kullanım hakkı karşılığında veya sınai, ticari veya bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikimi karşılığında yapılan her türlü ödeme gayri maddi hak bedeli olarak tanımlanmıştır.

Soru 8

Bir şirketin, yönetiminde doğrudan veya dolaylı olarak etkili olduğu ya da kârına doğrudan veya dolaylı olarak iştirak ettiği kurum aşaıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Seçenekler

A
Şube
B
Atölye
C
Yönetim Yeri
D
Bağlı Şirket
E
Acente
Açıklama:
Bağlı Şirket: Bir şirketin, yönetiminde doğrudan veya dolaylı olarak etkili olduğu ya da kârına doğrudan veya dolaylı olarak iştirak ettiği kuruma ilişkili şirket denilmektedir. Bu durumdaki şirketlerin her biri diğerinin ilişkili şirketi olarak ifade edilir.

Soru 9

Transfer fiyatlandırmasından kaynaklanan vergi uyuşmazlıklarının önlenmesine yönelik, vergi idaresi ile mükellefin iş birliğine dayanan yaklaşım aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Peşin fiyatlandırma anlaşmaları
B
Global oranlama anlaşmaları
C
Emsallere uygunluk anlaşmaları
D
Transfer anlaşmaları
E
Kar bölüşüm anlaşmaları
Açıklama:
Peşin fiyatlandırma anlaşmaları (PFA), transfer fiyatlandırmasından kaynaklanan vergi uyuşmazlıklarının önlenmesine yönelik, vergi idaresi ile mükellefin iş birliğine dayanan bir yaklaşımı ifade etmektedir.

Soru 10

Peşin fiyatlandırma anlaşmaları eğer sadece belirli işlemler ya da bazı ilişkili kişilerle gerçekleştirilen işlemlerine uygulanıyorsaaşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Çok taraflı peşin fiyatlandırma anlaşmaları
B
Tek taraflı peşin fiyatlandırma anlaşmaları
C
İkili peşin fiyatlandırma anlaşmaları
D
Özel peşin fiyatlandırma anlaşmaları
E
Genel peşin fiyatlandırma anlaşmaları
Açıklama:
Anlaşma hükümlerinin kapsamına göre de PFA, genel ve özel PFA olmak ikiye ayrılabilir. Buna göre eğer anlaşma hükümleri işletmenin bütün işlemlerine ya da bütün ilişkili kişileriyle olan işlemlerine uygulanıyorsa genel sadece belirli işlemler ya da bazı ilişkili kişilerle gerçekleştirilen işlemlerine uygulanıyorsa özel PFA söz konudur.

Soru 11

Ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkan ve vergi yükümlüsü ya da yükümlülerinin bu farklılıklardan faydalanarak hiç vergi ödemedikleri ya da daha az vergi ödedikleri durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi indirimi
B
Vergi arbitrajı
C
Vergi yükü
D
Vergi istisnası
E
Yansıtılmış vergi
Açıklama:
Vergi arbitrajı, ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkan ve vergi yükümlüsü ya da yükümlülerinin bu farklılıklardan faydalanarak hiç vergi ödemedikleri ya da daha az vergi ödedikleri durumdur.

Soru 12

Ödenen verginin istisna ve muafiyetlerden önceki vergilendirilebilir matraha bölünmesiyle hesaplanan oran aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Efektif Vergi Oranı
B
Vergi arbitrajı
C
Dolaylı vergi
D
Dolaysız vergi
E
Vergi yükümlülüğü
Açıklama:
Ödenen verginin istisna ve muafiyetlerden önceki vergilendirilebilir matraha bölünmesiyle hesaplanan oran efektif vergi oranıdır.

Soru 13

ABD’de federal devletin uyguladığı kurumlar vergisi oranı kaçtır?

Seçenekler

A
10
B
15
C
20
D
25
E
35
Açıklama:
ABD’de federal devletin uyguladığı kurumlar vergisi oranı % 35 iken bu oran eyaletlerde % 6,4’tür.

Soru 14

Literatürde vergi rekabeti ile ilgili ilk çalışmalar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Kurumlara vergi istisnası
B
Merkezi yönetimin hizmetlerinin finansmanı
C
Mali federalizm ve yerel kamu hizmetlerinin finansmanı
D
Yerel kamu hizmetlerine destek kredisi verilmesi
E
Yerel kamu hizmetlerinin devlet tarafından desteklenmesi
Açıklama:
Literatürde vergi rekabeti ile ilgili ilk çalışmalar, mali federalizm ve yerel kamu hizmetlerinin finansmanı ile ilgilidir.

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Tiebout Modeli varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Seçmenlerin tamamen mobil oldukları
B
Yerel idarelerin hizmetleri ve vergileri konusunda eksik bilgi sahibi oldukları
C
Tüketicilerin tercihte bulunabilecekleri çok sayıda yerel yerleşim yerine olduğu
D
Bireylerin yaşamalarına sürdürmelerine yetecek kadar gelirleri olduğu
E
Yerel idarelerin en uygun büyüklüğe sahip oldukları
Açıklama:
Tiebout Modeli, seçmenlerin tamamen mobil oldukları ve bir yerleşim yerinden diğer yerleşim yerine serbestçe taşınabildikleri, yerel idarelerin hizmetleri ve vergileri konusunda tam bilgi sahibi oldukları, tüketicilerin tercihte bulunabilecekleri çok sayıda yerel yerleşim yerine olduğu, istihdam olanaklarının göz ardı edildiği ve bireylerin yaşamalarına sürdürmelerine yetecek kadar gelirleri oluğu ve yerel idarelerin sundukları hizmetlerin negatif ya da pozitif dışsallığını olmadığı, yerel idarelerin en uygun büyüklüğe sahip oldukları eğer değillerse bireyleri bölgelerine yerleşmeleri için teşvik ettikleri ve en uygun büyüklüğe sahip yerel idarelerin bu durumlarını sürdürmeye çalıştıkları varsayımlarına dayanmaktadır.

Soru 16

OECD üyesi ülkelerde vergi gelirlerinin GSYH’ya olan oranı hangi yıla kadar artmıştır?

Seçenekler

A
2002
B
2006
C
2007
D
2008
E
2019
Açıklama:
Vergi gelirlerinin GSYH’ya olan oranı, finansal krizin yaşandığı 2008 yılına kadar sürekli olarak artmıştır.

Soru 17

Türkiye’de vergi gelirleri/GSYH oranı 1965'ten 2009'a hangi oranlarda değişmiştir?

Seçenekler

A
% 10,6’dan % 24,6’ya
B
% 15,6’dan % 28,6’ya
C
% 20,6’dan % 34,6’ya
D
% 28,6’dan % 36,6’ya
E
% 30,6’dan % 44,6’ya
Açıklama:
Türkiye’de vergi gelirleri/GSYH oranı % 10,6’dan % 24,6’ya çıkmıştır.

Soru 18

Aşağıdaki işletmelerden hangisi faaliyette bulunulan ülke sayısı açısından ilk sırada yer almaktadır?

Seçenekler

A
Burger King
B
Pizza Hut
C
KFC
D
Subway
E
McDonald’s
Açıklama:
McDonals, 117 ülkede faaliyette bulunurken toplam 31.967 restorana sahiptir.

Soru 19

Kuruldukları ülkenin vergi ve bankacılık mevzuatına tabi olmadan faaliyet gösteren bankalara ne ad verilir?

Seçenekler

A
Uluslararası banka
B
Kamu bankası
C
Özel bankalar
D
Çok uluslu bankalar
E
Kıyı bankacılığı
Açıklama:
Kıyı Bankası: Kuruldukları ülkenin vergi ve bankacılık mevzuatına tabi olmadan faaliyet gösteren bankalardır.

Soru 20

Türkiye'de 1980 yılında gelir vergisi tarifesi üst dilim indirim oranı kaçtır?

Seçenekler

A
20
B
35
C
40
D
50
E
75
Açıklama:
Türkiye'de 1980 yılında gelir vergisi tarifesi üst dilim indirim oranı 75'tir.

Soru 21

Uluslararası şirketlerin temsil ettiği dev üretim kapasitesi ve sınırsız mali güç onlara yerli şirketler karşında nasıl bir avantaj sağlar?

Seçenekler

A
Kalifiye işgücü üstünlüğü sağlar
B
Yönetim üstünlüğü sağlar
C
Daha kaliteli ürün sunarlar
D
Daha geniş pazarları ele geçirirler
E
Fiyat avantajı sağlarlar
Açıklama:
Uluslararası şirketlerin temsil ettiği dev üretim kapasitesi ve sınırsız Mali güç çoğu kez onlara yerli şirketler karşında haksız rekabet üstünlüğü sağlamakta; mal farklılaştırması, üstün pazarlama teknikleri ve fiyat politikaları ile yerli üreticilere göre daha geniş pazarları ele geçirmelerine neden olabilmektedir.

Soru 22

Gelişmekte olan ülkelerin uluslararası şirketlerden beklentilerinden biri hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi kazancı elde etmek
B
İşgücünü eğitmeleri
C
Kaynaklarının verimli kullanılması
D
İstihdamı arttırmalarını
E
Teknolojik yatırımlar yapmalarını
Açıklama:
Özellikle gelişmekte olan ülkeler uluslararası şirketleri bir dış finansman kaynağı olarak görürler. Uluslararası şirketlerin kendi ülkelerinde yaptıkları doğrudan yabancı sermaye yatırımlarıyla üretim kapasitelerini arttırmalarını, ileri teknoloji ve yönetim bilgisi getirmelerini, ihracata yönelik üretim yapmalarını ve istihdamı arttırmalarını beklerler.

Soru 23

Bazı ülkelerde faaliyette bulunan şirketlerin diğer ülkelerde faaliyette bulunan şirketlere göre daha üstün hale getiren nedenlerden biri hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi avantajları
B
Bilgi birikimi
C
Tabiat şartları
D
Fazla işgücü
E
Ülkenin yönetim şekli
Açıklama:
Bazı ülkelerin sahip olduğu zengin doğal kaynaklar, bilgi birikimi, nitelikli işgücü gibi faktörler bu ülkelerde faaliyetlerde bulunan şirketleri diğer ülkelerdeki şirketlere göre daha üstün hâle getirebilmektedir.

Soru 24

Bir iş yerinin daimi iş yeri sayılabilmesi için taşıması gereken özelliklerden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
İş yeri adresinin belli olması
B
Yönetimin bu iş yerinde bulunması
C
Bir iş yerinin varlığı
D
Ticaretin iş yerinde yapılıyor olması
E
Bilinen bir yer olması
Açıklama:
Bir daimî iş yerinin taşıması gereken özellikler aşağıdaki gibi sıralanabilir:
Bir iş yerinin varlığı,
Bu iş yerinin sabit yer olması,
İşlerin bu sabit yer vasıtasıyla sürdürülmesi,

Soru 25

Daimi iş yerinin sabit yer ölçütü tanımını karşılayan işyeri hangisidir?

Seçenekler

A
İmalathane
B
Depolar
C
Şirket binası
D
Yer altı boru hatları
E
Şirketin merkezi
Açıklama:
Yer altı boru hatları, yer altı demiryolu hatları, madenler ve benzerleri daimî işyerinin “sabit yer” ölçütünü karşılamaktadırlar.

Soru 26

Model Vergi Anlaşmasının 7. Maddesi daimî iş yerinin vergiye tabi kazancının tespit edilmesi konusunda nasıl bir hüküm içerir?

Seçenekler

A
Satınalma giderleri safi kazançtan indirilebilir.
B
Yönetim giderleri safi kazançtan indirilemez.
C
Giderler gayri safi kazançtan indirilebilir.
D
Genel giderler safi kazançtan indirilebilir.
E
Giderler gayri safi kazançtan indirilemez.
Açıklama:
Model Vergi Anlaşması’nın 7. maddesi daimî iş yerinin vergiye tabi kazancının tespit edilmesi konusunda da hüküm içermektedir. Buna göre, daimî iş yerinin işle ilgili faaliyetleri dolayısıyla yaptığı giderler daimî iş yerinin bulunduğu yabancı ülkede yapılmış olsun ya da olmasın gayrisafi kazançtan indirilebilir.

Soru 27

“Kâr payı” kavramının kapsamı, Model Vergi Anlaşması’ nın 10. Maddesinin 3. paragrafında belirtilen kapsamlardan hangisi değildir?

Seçenekler

A
Alacak niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan elde edilen gelirler
B
Hisse senetlerinden elde edilen gelirler
C
Kurucu hisse senetlerinden elde edilen gelirler
D
Tahvil satışından elde edilen gelirler
E
İntifa senetlerinden veya intifa haklarından elde edilen gelirler
Açıklama:
Kâr payı” kavramının kapsamı Model Vergi Anlaşması ’nın 10. maddesinin 3. paragrafında aşağıdaki gibi belirtilmiştir:
Hisse senetlerinden elde edilen gelirler;
İntifa senetlerinden veya intifa haklarından elde edilen gelirler;
Maden paylarından elde edilen gelirler;
İntifa senetlerinden veya intifa haklarından elde edilen gelirler
Alacak niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan elde edilen gelirler;
Ülkenin ulusal hukuk sistemine göre hisse senetlerinden elde edilen gelirle aynı muameleyi gören gelirler.

Soru 28

Model Vergi Anlaşması’nın 11. maddesinin 1. paragrafına göre faiz gelirinin elde edildiği kaynak devletin vergilendirme yetkisi sınırlandırılmamakla birlikte Vergi Oran’ının yüzde kaç olması düzenlenmiştir?

Seçenekler

A
% 15
B
% 40
C
% 10
D
% 25
E
% 5
Açıklama:
Faiz gelirinin elde edildiği kaynak devletinin vergilendirme yetkisi tamamen sınırlandırılmamış, vergi oranının en çok %10 olması düzenlenmiştir.

Soru 29

Tek taraflı PFA’ ya olanak veren ülke hangisidir?

Seçenekler

A
Almanya
B
Danimarka
C
A.B.D
D
Norveç
E
Türkiye
Açıklama:
Brezilya, Kolombiya ve Danimarka sadece tek taraflı PFA’ ya olanak veren ülkelerdir.

Soru 30

Mükellef vergi idaresi arasındaki bu tür anlaşmalar, ilk olarak 1991 yılında ABD’de uygulanmıştır. Daha sonra da aşağıdakilerden hangi ülkede vergi sistemlerinde de bu türlü anlaşmalara imkân veren düzenlemelere yer verilmiştir?

Seçenekler

A
Yunanistan
B
Norveç
C
Türkiye
D
Danimarka
E
Almanya
Açıklama:
Mükellef vergi idaresi arasındaki bu tür anlaşmalar, ilk olarak 1991 yılında ABD’de uygulanmıştır. Daha sonra da Avustralya, Kanada, Almanya, Japonya, İspanya, Meksika, Hollanda, Yeni Zelanda ve İngiltere vergi sistemlerinde de bu türlü anlaşmalara imkân veren düzenlemelere yer verilmiştir.

Soru 31

Aşağıdaki şirketlerden hangisi yabancı ülkelerde bulunan varlıkların ekonomik değeri bakımından en yüksek değere sahiptir?

Seçenekler

A
General Electric
B
Vodafone
C
Shell
D
BP
E
Toyota
Açıklama:
Yabancı ülkelerde bulunan varlıkları bakımından en büyük 10 şirket tablosu incelediğinde General Electric şirketinin 420.300 Milyon dolar ile bulunan varlıklarının ekonomik değeri olarak en yüksek değere sahip olduğu görülecektir.

Soru 32

Yabancı ülkelerde bulunan varlıkları bakımından aşağıdaki şirketlerin hangisinin Toplam satışı en yüksek değere sahiptir?

Seçenekler

A
General Electric
B
ExxonMobile
C
Total
D
Ford
E
Toyota
Açıklama:
Yabancı ülkelerde bulunan varlıkları bakımından en büyük 10 şirket tablosu incelediğinde ExxonMobile şirketinin 390.728 Milyon dolar ile toplam satış değeri olarak en yüksek değere sahip olduğu görülecektir.

Soru 33

I. Ev sahibi ülkede ilave yatırımlarla üretim kapasitesini ve istihdamı arttırırlar, ekonominin büyümesine katkı sağlarlar
II. Ev sahibi ülkede faaliyette bulunan yerel şirketlerin daha rekabetçi olmalarına neden olurlar,
III. Ev sahibi ülkede elde edilen kurum kazançları ve yaratılan ilave istihdam üzerinden ödenecek vergilerle vergi hasılatının artmasına katkı yaparlar
Yukarıdakilerden hangileri Uluslararası şirketlerin ev sahibi ülkelere faydalarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ev sahibi ülkeye sağladıkları yararlar: Ev sahibi ülkede ilave yatırımlarla üretim kapasitesini ve istihdamı arttırırlar, ekonominin büyümesine katkı sağlarlar, Ev sahibi ülkeye yeni teknoloji ve üretim teknikleri getirirler. Yeni teknoloji ve üretim tekniklerinin ev sahibi ülke tarafından öğrenilmesi ve ekonominin diğer alanlarında kullanılması verimlilik artışına neden olur, Ev sahibi ülkede faaliyette bulunan yerel şirketlerin daha rekabetçi olmalarına neden olurlar. Ev sahibi ülkede yatırım yaptıkları sektöre katkı sağlayan yerli üreticiye yeni iş imkânları yaratırlar, yan sanayinin gelişimine katkı sağlarlar. Ev sahibi ülkede elde edilen kurum kazançları ve yaratılan ilave istihdam üzerinden ödenecek vergilerle vergi hasılatının artmasına katkı yaparlar. Ev sahibi ülkenin döviz rezervlerini arttırarak özellikle kalkınma için gerekli ithalatın yapılmasına katkı yaparlar.

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası şirketlerin ev sahibi ülkeye faydalarındandır?

Seçenekler

A
Ev sahibi ülkede ilave yatırımlarla üretim kapasitesini ve istihdamı arttırırlar, ekonominin büyümesine katkı sağlarlar.
B
Ev sahibi ülkede kurdukları şirketlerin yönetim kararları üzerinde bu ülkelerde ekonomik sapmalara neden olacak şekilde etkili olabilirler.
C
Ev sahibi ülkede faaliyette bulunulan sektör üzerinde etkili olarak ülkenin ekonomisi üzerinde belirsizlik yaratabilirler.
D
Ev sahibi ülkeye getirdikleri teknoloji ve üretim tekniği bakımından ülkeyi dışa bağımlı hâle getirebilirler.
E
Ev sahibi ülkede elde ettikleri kârları uluslararası transfer fiyatlandırması manipülasyonlarıyla henüz vergilendirilmeden ana merkezlere aktararak ev sahibi ülkenin vergi kaybına uğramasına neden olabilirler.
Açıklama:
Ev sahibi ülkeye sağladıkları yararlar: Ev sahibi ülkede ilave yatırımlarla üretim kapasitesini ve istihdamı arttırırlar, ekonominin büyümesine katkı sağlarlar, Ev sahibi ülkeye yeni teknoloji ve üretim teknikleri getirirler. Yeni teknoloji ve üretim tekniklerinin ev sahibi ülke tarafından öğrenilmesi ve ekonominin diğer alanlarında kullanılması verimlilik artışına neden olur, Ev sahibi ülkede faaliyette bulunan yerel şirketlerin daha rekabetçi olmalarına neden olurlar. Ev sahibi ülkede yatırım yaptıkları sektöre katkı sağlayan yerli üreticiye yeni iş imkânları yaratırlar, yan sanayinin gelişimine katkı sağlarlar. Ev sahibi ülkede elde edilen kurum kazançları ve yaratılan ilave istihdam üzerinden ödenecek vergilerle vergi hasılatının artmasına katkı yaparlar. Ev sahibi ülkenin döviz rezervlerini arttırarak özellikle kalkınma için gerekli ithalatın yapılmasına katkı yaparlar.

Soru 35

I. Bir iş yerinin varlığı
II. Bu iş yerinin sabit bir yer olması
III. İşlerin sabit yer vasıtasıyla yürütülmesi
OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesine göre bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yere “daimî iş yeri” denir. Bu tanıma göre yukarıdakilerden hangileri bir daimî iş yerinin taşıması gereken özelliklerdendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesine göre bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yere “daimî iş yeri” denir. Bu tanıma göre bir daimî iş yerinin taşıması gereken özellikler aşağıdaki gibi sıralanabilir: Bir iş yerinin varlığı, Bu iş yerinin sabit yer olması, işlerin bu sabit yer vasıtasıyla sürdürülmesi.

Soru 36

I. Atölye
II. Şube
III. Büro
III. Fabrika
Yukarıdakilerden hangileri OECD Model Vergi Anlaşması’nın 7. maddesinin 2. paragrafında daimî iş yeri olarak değerlendirilecek sabit yerlerden sayılmıştır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Daimî iş yerine ilişkin tanımın yanında OECD Model Vergi Anlaşması’nın 7.maddesinin 2. paragrafında daimî iş yeri olarak değerlendirilecek sabit yerler sayılmıştır: Yönetim Yeri, şube, büro, fabrika, atölye, maden, petrol veya gaz kuyusu, taş ocağı veya herhangi bir doğal kaynak istihraç yeri, bağımlı acenteler.

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi iş yeri sayılamayacak sabit yerlerdendir?

Seçenekler

A
Bağımsız acenteler
B
Atölyeler
C
Fabrikalar
D
Bürolar
E
Şubeler
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması’nın 7. maddesinin 4. paragrafında daimî iş yeri sayılmayacak sabit yerler sayılmıştır: İşletmeye ait ticari malların özellikle saklaması ya da sergilenmesi amacıyla kaynak ülkede kullanılan bir yerin varlığı; İşletmeye ait ticari malların özellikle saklanmak, sergilenmek veya sevk edilmek amacıyla kaynak ülkede bulundurulması;
İşletmeye ait ticari malların bir başka işletme tarafından yapılacak fason imalat için ülkede bulundurulması; İşletme için özellikle ticari mal satın almak üzere veya bilgi toplamak üzere sabit iş yeri oluşturulması;
Belirli bir ticari işe hazırlık veya yardımcı nitelikteki diğer her türlü faaliyetleri işletme için yapmak üzere sabit iş yeri oluşturulması;
Yukarıda sayılan iş yerlerinde faaliyetlerin bir bölümünü veya tümünü, ticari işe hazırlık veya yardımcı niteliği aşmamak koşuluyla yapmak üzere sabit bir iş yeri oluşturulması. Bağımsız acenteler (OECD Model Vergi Anlaşması md.5 (6)) Yavru şirketler (OECD Model Vergi Anlaşması md.5 (7)).

Soru 38

I. Hisse senetlerinden elde edilen gelirler
II. Maden paylarından elde edilen gelirler
III. kurucu hisse senetlerinden elde edilen gelirler
Yukarıdakilerden hangileri model vergi anlaşmasının 10. Maddesinin 3.paragrafında kar payı kavramının kapsamı olarak geçmektedir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
“Kâr payı” kavramının kapsamı Model Vergi Anlaşması’nın 10.maddesinin 3.paragrafında aşağıdaki gibi belirtilmiştir;
Hisse senetlerinden elde edilen gelirler, intifa senetlerinden veya intifa haklarından elde edilen gelirler, maden paylarından elde edilen gelirler, kurucu hisse senetlerinden elde edilen gelirler, alacak niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan elde edilen gelirler, ülkenin ulusal hukuk sistemine göre hisse senetlerinden elde edilen gelirle aynı muameleyi gören gelirler.

Soru 39

“Bir uluslararası şirketin yerleşik olduğu devletin dışında yabancı ülkelerdeki kaynaklardan elde ettiği faiz geliri şirketin yerleşik olduğu devlette vergilendirilecektir” yorumu model vergi anlaşmasının kaçıncı maddesine istinaden yapılmıştır?

Seçenekler

A
11
B
12
C
13
D
14
E
15
Açıklama:
Model Vergi Anlaşması’nın 11. maddesinin 1. paragrafına göre bir başka ülkeden elde edilen faiz gelirini ikamet devleti vergilendirecektir. Başka bir anlatımla bir uluslararası şirketin yerleşik olduğu devletin dışında yabancı ülkelerdeki kaynaklardan elde ettiği faiz geliri şirketin yerleşik olduğu devlette vergilendirilecektir.

Soru 40

Gayri maddi hak bedellerinin vergilendirilmesi ile ilgili hükümler OECD Model Vergi Anlaşması’nın kaçıncı maddesinde yer almaktadır?

Seçenekler

A
11
B
12
C
13
D
14
E
15
Açıklama:
Gayri maddi hak bedellerinin vergilendirilmesi ile ilgili hükümler OECD Model Vergi Anlaşması’nın 12. maddesinde yer almaktadır. Model Anlaşma’nın 12. Maddesinin 2. Paragrafında edebî, sanatsal veya bilimsel her türlü telif hakkının, patentin, markanın, desen veya modelin, planın, gizli formül veya üretim yöntemin kullanımı veya kullanım hakkı karşılığında veya sınai, ticari veya bilimsel tecrübeye dayalı bilgi birikimi karşılığında yapılan her türlü ödeme gayri maddi hak bedeli olarak tanımlanmıştır.

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası şirketin ev sahibi ülkeye sağladığı yararlardan biridir?

Seçenekler

A
Ülkede faaliyette bulunan yerel şirketlerin daha rekabetçi olmalarına neden olurlar.
B
Ülkenin vergi kaybına uğramasına neden olabilir.
C
Tekelci avantajları yerel şirketlerin rekabet karşısında başarısız olmasına neden olabilir.
D
Getirilen teknoloji tekniği bakımından ülke dışa bağımlı hale getirilebilir.
E
Faaliyette bulunulan sektör üzerinde etkili olarak ülkenin ekonomisini olumsuz etkileyebilir.
Açıklama:
Ev sahibi ülkeye sağladıkları yararlar:
• Ev sahibi ülkede ilave yatırımlarla üretim kapasitesini ve istihdamı arttırırlar, ekonominin büyümesine katkı sağlarlar,
• Ev sahibi ülkeye yeni teknoloji ve üretim teknikleri getirirler. Yeni teknoloji
ve üretim tekniklerinin ev sahibi ülke tarafından öğrenilmesi ve ekonominin diğer alanlarında kullanılması verimlilik artışına neden olur,
• Ev sahibi ülkede faaliyette bulunan yerel şirketlerin daha rekabetçi olmalarına neden olurlar,
• Ev sahibi ülkede yatırım yaptıkları sektöre katkı sağlayan yerli üreticiye
yeni iş imkânları yaratırlar, yan sanayinin gelişimine katkı sağlarlar,
• Ev sahibi ülkede elde edilen kurum kazançları ve yaratılan ilave istihdam
üzerinden ödenecek vergilerle vergi hasılatının artmasına katkı yaparlar,
• Ev sahibi ülkenin döviz rezervlerini arttırarak özellikle kalkınma için gerekli ithalatın yapılmasına katkı yaparlar,
Dolayısıyla doğru cevap A'dır.

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası şirketin ev sahibi ülkeye sağladığı yararlar arasında yer almamaktadır?

Seçenekler

A
İlave yatırımlar sayesinde istihdam da artış olur.
B
Ülkede kurulan şirketlerin yönetim kararları üzerinde bu ülkelerde ekonomik sapmalara neden olabilir.
C
Ülkede bulunan yerel şirketlerin rekabetçi olmalarına neden olur.
D
Döviz rezervlerini arttırarak ithalatın artmasına neden olur.
E
Yeni üretim ve teknoloji tekniklerin ülkede kullanma durumu oluşur.
Açıklama:
Ev sahibi ülkeye sağladıkları yararlar:
• Ev sahibi ülkede ilave yatırımlarla üretim kapasitesini ve istihdamı arttırırlar, ekonominin büyümesine katkı sağlarlar,
• Ev sahibi ülkeye yeni teknoloji ve üretim teknikleri getirirler. Yeni teknoloji
ve üretim tekniklerinin ev sahibi ülke tarafından öğrenilmesi ve ekonominin diğer alanlarında kullanılması verimlilik artışına neden olur,
• Ev sahibi ülkede faaliyette bulunan yerel şirketlerin daha rekabetçi olmalarına neden olurlar,
• Ev sahibi ülkede yatırım yaptıkları sektöre katkı sağlayan yerli üreticiye
yeni iş imkânları yaratırlar, yan sanayinin gelişimine katkı sağlarlar,
• Ev sahibi ülkede elde edilen kurum kazançları ve yaratılan ilave istihdam
üzerinden ödenecek vergilerle vergi hasılatının artmasına katkı yaparlar,
• Ev sahibi ülkenin döviz rezervlerini arttırarak özellikle kalkınma için gerekli ithalatın yapılmasına katkı yaparlar,
Dolayısıyla doğru cevap B'dir.

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi OECD Model Vergi Anlaşmasında belirtilen daimi iş yeri olarak değerlendirilmesi için sabit yerlerden değildir?

Seçenekler

A
Büro
B
Yönetim yeri
C
Doğal kaynak istihraç yeri
D
İşletme için özellikle ticari mal satın almak üzere veya bilgi toplamak üzere oluşturulan yerler
E
Şube
Açıklama:
Daimî iş yerine ilişkin tanımın yanında OECD Model Vergi Anlaşması’nın 7. maddesinin 2. paragrafında daimî iş yeri olarak değerlendirilecek sabit yerler sayılmıştır:
• Yönetim Yeri
• Şube,
• Büro,
• Fabrika,
• Atölye,
• Maden, petrol veya gaz kuyusu, taş ocağı veya herhangi bir doğal kaynak
istihraç yeri
• Bağımlı acenteler (OECD Model Vergi Anlaşması md.5 (5)).
Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Soru 44

OECD Model Vergi Anlaşmasına göre inşaat şantiyelerinin, yapım ya da kurma projelerinin faaliyetlerinin kaç ayı geçmesi durumunda bu yerler daimi iş yeri olarak kabul edilir?

Seçenekler

A
6
B
8
C
10
D
12
E
16
Açıklama:
OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesinin 3. paragrafına göre inşaat şantiyelerinin, yapım ya da kurma projelerinin faaliyetlerinin 12 ayı geçmesi durumunda bu yerler daimî iş yeri sayılacaktır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Soru 45

OECD Vergi Model Anlaşmasına göre aşağıdakilerden hangisi yabancı ülkelerdeki şirketlerden elde edilen "kar pay"larından biri değildir?

Seçenekler

A
Kurucu hisse senetlerinden elde edilen gelirler,
B
Alacak niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan elde edilen gelirler,
C
Kendi ülkesinde elde edilen gelirler.
D
İntifa senetlerinden veya intifa haklarından elde edilen gelirler,
E
Ülkenin ulusal hukuk sistemine göre hisse senetlerinden elde edilen gelirle aynı muameleyi gören gelirler,
Açıklama:
“Kâr payı” kavramının kapsamı Model Vergi Anlaşması’nın
10. maddesinin 3. paragrafında aşağıdaki gibi belirtilmiştir:
• Hisse senetlerinden elde edilen gelirler;
• İntifa senetlerinden veya intifa haklarından elde edilen gelirler;
• Maden paylarından elde edilen gelirler;
• Kurucu hisse senetlerinden elde edilen gelirler;
• Alacak niteliğinde olmayıp kazanca katılmayı sağlayan diğer haklardan
elde edilen gelirler;
• Ülkenin ulusal hukuk sistemine göre hisse senetlerinden elde edilen gelirler aynı muameleyi gören gelirler.
Dolayısıyla doğru cevap C'dir.

Soru 46

Yabancı ülkelerdeki şirketlerden kar payı elde eden şirket kar payını ödeyen şirketin sermayesine %25’den daha yüksek oranda iştirak ettiyse en çok % kaç oranında vergi alabilir?

Seçenekler

A
8
B
10
C
12
D
15
E
5
Açıklama:
Kâr payı elde eden şirket kâr payını ödeyen şirketin sermayesine %25’den daha yüksek bir oranda iştirak ettiyse kaynak devlet dağıtılan kâr payından en çok %5, %25’den daha düşük oranda iştirak ettiyse en çok %15 oranında vergi alabilecektir. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.

Soru 47

OECD Vergi Anlaşması Modeline göre faiz gelirinin elde edildiği kaynak devlet, faiz gelirinin gayrisafi tutarının % kaçını geçmemek üzere vergilendirme hakkına sahiptir?

Seçenekler

A
5
B
8
C
10
D
12
E
15
Açıklama:
Gelirlerini vergilendirme hakkı kural olarak kâr paylarının vergilendirilmesi ile ilgili 10. maddede olduğu gibi ikamet devlete bırakılmıştır. Ancak faiz gelirinin elde edildiği kaynak devlet, faiz gelirinin gayrisafi tutarının %10’unu geçmemek üzere vergilendirme hakkına sahiptir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.

Soru 48

Birbiriyle ilişkili olmayan ve kazanç elde etme amacında olan şirketler arasındaki işlemlerde oluşan koşulların ilişkili şirketler arasındaki ticari işlemlerde geçerli olmasına dayanan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Emsallere uygunluk ilkesi
B
Genellik ilkesi
C
Açıklık ilkesi
D
Basitlik ilkesi
E
Birlik ilkesi
Açıklama:
Emsallere uygunluk ilkesi, Birbiriyle ilişkili olmayan ve kazanç elde etme amacında olan şirketler arasındaki işlemlerde oluşan koşulların ilişkili şirketler arasındaki ticari işlemlerde geçerli olmasıdır. Dolayısıyla doğru cevap A'dır.

Soru 49

Aşağıdakilerden hangi ülke vergi sistemindeki düzenlemelerde sadece iki taraflı anlaşmalara imkan tanımaktadır?

Seçenekler

A
Danimarka
B
Brezilya
C
Kolombiya
D
İngiltere
E
İrlanda
Açıklama:
İrlanda vergi sistemindeki düzenlemeler de iki taraflı anlaşmalara imkân tanımıştır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir.

Soru 50

I. Kolombiya
II. Danimarka
III. Türkiye
Yukarıda verilen ülkelerden hangileri sadece tek taraflı peşin fiyatlandırma anlaşmasına olanak vermektedir?

Seçenekler

A
I, II ve III
B
II ve III
C
I ve II
D
I ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Brezilya, Kolombiya ve Danimarka sadece tek taraflı PFA’ya olanak veren ülkelerdir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.

Soru 51

Yatırım faaliyetlerini birden fazla ülkede sürdüren ve üretimle ilgili kararları bir merkezden alan ve çeşitli yollarla yavru şirketlerin kararlarını etkileyebilen şirketlere ne denir?

Seçenekler

A
uluslararası şirketler
B
ulusal şirketler
C
özel şirketler
D
kamu yararına olan şirketler
E
hukuk şirketleri
Açıklama:
Yatırım faaliyetlerini birden fazla ülkede sürdüren ve üretimle ilgili kararları bir merkezden alan ve çeşitli yollarla yavru şirketlerin kararlarını etkileyebilen şirketlere uluslararası şirket denir.

Soru 52

Bir şirketin yabancı bir devlette elde ettiği ticari kazancın bu ülkede başka bir deyişle kaynak devlette vergilendirilebilmesi için söz konusu ülkedeki ticari faaliyetin, kazancın gerçek usulde belirlenmesine olanak verecek bir düzeye ulaşması ne vasıtasıyla gerçekleştirilmesi gerekir?

Seçenekler

A
geçici iş yeri
B
daimi iş yeri
C
vergi dairesi
D
maliye bakanlığı
E
müfettişler
Açıklama:
bir şirketin yabancı bir devlette elde ettiği ticari kazancın bu ülkede başka bir deyişle kaynak devlette vergilendirilebilmesi için söz konusu ülkedeki ticari faaliyetin, kazancın gerçek usulde belirlenmesine olanak verecek bir düzeye ulaşması, yani bir “daimî iş yeri” vasıtasıyla gerçekleştirilmesi gerekir.

Soru 53

Bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yere ne denir?

Seçenekler

A
geçici iş yeri
B
daimi iş yeri
C
kiralık iş yeri
D
depo
E
muhasebe
Açıklama:
Bir şirketin işini tamamen veya kısmen yürüttüğü, işle ilgili sabit yere “daimî iş yeri” denir.

Soru 54

I.Bir iş yerinin varlığı,
II.Bu iş yerinin sabit yer olması,
III.İşlerin bu sabit yer vasıtasıyla sürdürülmesi
Yukarıdakilerden hangileri sabit iş yerinin özelliklerindendir?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I,II ve III
Açıklama:
bir daimî iş yerinin taşıması gereken özellikler aşağıdaki gibi sıralanabilir: • Bir iş yerinin varlığı, • Bu iş yerinin sabit yer olması, • İşlerin bu sabit yer vasıtasıyla sürdürülmesidir.

Soru 55

İşlerin sürdürülmesine elverişli fiziki alan ya da cisim olan coğrafi noktaya ne denir?

Seçenekler

A
Düzlem
B
Kurak yer
C
Sabit yer
D
Kutup çizgisi
E
Tepe
Açıklama:
“Sabit yer”, işlerin sürdürülmesine elverişli fiziki alan ya da cisim olan coğrafi nokta olarak ifade edilir.

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi daimî iş yeri olarak değerlendirilecek sabit yerlerden değildir?

Seçenekler

A
şube
B
büro
C
atölye
D
okul
E
yönetim yeri
Açıklama:
Daimî iş yerine ilişkin tanımın yanında OECD Model Vergi Anlaşması’nın 7. maddesinin 2. paragrafında daimî iş yeri olarak değerlendirilecek sabit yerler sayılmıştır: Maliyesi • Yönetim Yeri • Şube, • Büro, • Fabrika, • Atölye, • Maden, petrol veya gaz kuyusu, taş ocağı veya herhangi bir doğal kaynak istihraç yeri • Bağımlı acenteler (OECD Model Vergi Anlaşması md.5.

Soru 57

OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesinin 3. paragrafına göre inşaat şantiyelerinin, yapım ya da kurma projelerinin faaliyetlerinin kaç ayı geçmesi durumunda bu yerler daimi iş yeri sayılacaktır?

Seçenekler

A
6
B
8
C
10
D
12
E
24
Açıklama:
Bunlar dışında, OECD Model Vergi Anlaşması’nın 5. maddesinin 3. paragrafına göre inşaat şantiyelerinin, yapım ya da kurma projelerinin faaliyetlerinin 12 ayı geçmesi durumunda bu yerler daimî iş yeri sayılacaktır.

Soru 58

Bir şirketin, yönetiminde doğrudan veya dolaylı olarak etkili olduğu ya da kârına doğrudan veya dolaylı olarak iştirak ettiği kuruma ne denilmektedir?

Seçenekler

A
bağlı şirket
B
bağımlı şirket
C
bağımsız şirket
D
tüzel şirket
E
özel şirket
Açıklama:
Bir şirketin, yönetiminde doğrudan veya dolaylı olarak etkili olduğu ya da kârına doğrudan veya dolaylı olarak iştirak ettiği kuruma ilişkili şirket/ bağlı şirket denilmektedir. Bu durumdaki şirketlerin her biri diğerinin ilişkili şirketi olarak ifade edilir.

Soru 59

Birbiriyle ilişkili olmayan ve kazanç elde etme amacında olan şirketler arasındaki işlemlerde oluşan koşulların ilişkili şirketler arasındaki ticari işlemlerde geçerli olmasına ne denir?

Seçenekler

A
ikili anlaşma
B
ortaklık
C
muhasebe
D
Uygunluk İlkesi
E
Emsallere Uygunluk İlkesi
Açıklama:
Emsallere Uygunluk İlkesi: Birbiriyle ilişkili olmayan ve kazanç elde etme amacında olan şirketler arasındaki işlemlerde oluşan koşulların ilişkili şirketler arasındaki ticari işlemlerde geçerli olmasıdır.

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi emsallere uygunluk ilkesinin gerçekleştirilmesinde kullanılan transfer fiyatlandırması yöntemlerinden biri değildir?

Seçenekler

A
İşleme dayalı net kar marjı yöntemi
B
Karşılaştırılabilir fiyat yöntemi
C
Kâr bölüşüm yöntemi
D
Maliyet artı yöntemi
E
Ortaklık yöntemi
Açıklama:
OECD emsallere uygunluk ilkesinin gerçekleştirilmesinde uygulanabilecek yöntemleri karşılaştırılabilir fiyat yöntemi, maliyet artı yöntemi, yeniden satış fiyatı yöntemi, kâr bölüşüm yöntemi, işleme dayalı net kâr marjı yöntemi olarak sıralamıştır.

Ünite 8

Soru 1

Devletlerin önemli ölçüde vergi oranlarını düşürme ve avantajlar sağlama yoluyla yatırımları ve işletme faaliyetlerini ülkelerine çekmek için birbirleriyle yaptıkları yarış aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi rekabeti
B
Vergi arbitrajı
C
Vergi kapitalizasyonu
D
Vergi harmonizasyonu
E
Vergi amortismanı
Açıklama:
Devletlerin önemli ölçüde vergi oranlarını düşürme ve avantajlar sağlama yoluyla yatırımları ve işletme faaliyetlerini ülkelerine çekmek için birbirleriyle yaptıkları yarış vergi rekabeti olarak addedilir.

Soru 2

Ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkan ve vergi yükümlüsü ya da yükümlülerinin bu farklılıklardan faydalanarak hiç vergi ödemedikleri ya da daha
az vergi ödedikleri durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi rekabeti
B
Vergi arbitrajı
C
Vergi amortismanı
D
Vergi kapitalizasyonu
E
Vergi harmonizasyonu
Açıklama:
Vergi arbitrajı, ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkan ve vergi yükümlüsü ya da yükümlülerinin bu farklılıklardan faydalanarak hiç vergi ödemedikleri ya da daha az vergi ödedikleri durumdur.

Soru 3

A ülkesinde yerleşik bir kiralama (leasing) şirketinin, B ülkesinde yerleşik bir şirkete otomobil kiralaması ve A ülkesinde uygulanan vergi yasalarının kiralayan şirkete “yasal sahiplik” ilkesini esas alarak otomobilin maliyet bedeli üzerinden hesaplanan amortismanlarını indirim olanağı sağlarken B ülkesinde uygulanan vergi yasalarının da kiralama konusu otomobil için “ekonomik sahiplik” ilkesini esas alarak indirim olanağı sağlaması olayı aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Vergi rekabeti
B
Vergi arbitrajı
C
Vergi harmonizasyonu
D
Vergi kapitalizasyonu
E
Vergi amortismanı
Açıklama:
A ülkesinde yerleşik bir kiralama (leasing) şirketinin, B ülkesinde yerleşik bir şirkete otomobil kiralaması ve A ülkesinde uygulanan vergi yasalarının kiralayan şirkete “yasal sahiplik” ilkesini esas alarak otomobilin maliyet bedeli üzerinden hesaplanan amortismanlarını indirim olanağı sağlarken B ülkesinde uygulanan vergi yasalarının da kiralama konusu otomobil için “ekonomik sahiplik” ilkesini esas alarak indirim olanağı sağlaması olayı vergi arbitrajına örnektir.

Soru 4

Devletlerin efektif vergi oranlarını birbirlerine eşitlerken mali bağımsızlıklarını kaybettikleri durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi koordinasyonu
B
Vergi uyumlaştırması
C
Vergi amortismanı
D
Vergi kapitalizasyonu
E
Vergi rekabeti
Açıklama:
Vergi rekabeti, vergi uyumlaştırmasından ya da vergi koordinasyonundan farklı bir kavramdır. Vergi uyumlaştırmasında devletler, efektif vergi oranlarını birbirlerine eşitlerken mali bağımsızlıklarını kaybetmektedirler. (Efektif Vergi Oranı: Ödenen
verginin istisna ve muafiyetlerden önceki vergilendirilebilir matraha bölünmesiyle hesaplanan orandır.)

Soru 5

Devletlerin sınır ötesi işlemlerde yüksek ya da düşük vergi oranlarından kaynaklanan eşitsizlikleri ve bu durumun vergi sistemlerinde ortaya çıkardığı olumsuzlukları önlemek için mümkün olduğunca vergi politikalarındaki mali bağımsızlıklarını koruyarak iş
birliğini artırmayı amaçladıkları duruma karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi rekabeti
B
Vergi arbitrajı
C
Vergi uyumlaştırması
D
Vergi koordinasyonu
E
Vergi kapitalizasyonu
Açıklama:
Devletlerin sınır ötesi işlemlerde yüksek ya da düşük vergi oranlarından kaynaklanan eşitsizlikleri ve bu durumun vergi sistemlerinde ortaya çıkardığı olumsuzlukları önlemek için mümkün olduğunca vergi politikalarındaki mali bağımsızlıklarını koruyarak iş
birliğini artırmayı amaçladıkları duruma karşılık gelen kavram vergi koordinasyonudur.

Soru 6

I. Bir ülke içinde eşit yönetsel yetkiye sahip yerel idareler arasında mobil vergi matrahları için gerçekleşen vergi rekabeti.
II. Farklı devletlerin uluslararası alandaki vergi rekabeti.
III. Bir ülke içerisinde yerel idare ile daha üst konumda olan merkezî idare arasında
gerçekleşen vergi rekabeti.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yatay vergi rekabetine örnektir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yatay ve dikey vergi rekabeti kavramları, rekabet içerisinde bulunan vergi idarelerinin
birbirleriyle olan ilişkilerine ve konumlarına göre belirlenmektedir. Yatay vergi rekabeti iki durum için söz konusudur. Bunlardan birincisi bir ülke içinde eşit yönetsel yetkiye sahip yerel idareler arasında mobil vergi matrahları için gerçekleşen vergi rekabetidir. İkinci durumda ise yatay vergi rekabeti, farklı devletlerin uluslararası alanda rekabetidir. Her iki rekabet türünde yerel idareler ya da mali egemenliğe sahip bağımsız devletler, eşit konumdadırlar ve aralarında hiyerarşiye dayanan bir ilişki söz konusu değildir. Yatay rekabette, bir devletin vergi oranını artırması, diğer devletin vergi matrahını artırmaktadır. Bir ülke içerisinde yerel idare ile daha üst konumda olan merkezî idare arasında gerçekleşen vergi rekabeti ise dikey vergi rekabetidir. Bu rekabet türüne federe devlet ile federal arasındaki vergi rekabeti örnek olarak gösterilebilir.

Soru 7

Vergi rekabetinin eşit büyüklükte ülkeler arasında gerçekleşmesi, her iki ülkenin de vergi indirimi uygulamak için benzer gerekçelere sahip olması ve düşük vergi oranı uyguladıklarında eşit bir refah kaybına uğraması durumunu tam olarak açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Asimetrik vergi rekabeti
B
Simetrik vergi rekabeti
C
Yatay vergi rekabeti
D
Dikey vergi rekabeti
E
Vergi arbitrajı
Açıklama:
Vergi rekabeti, eşit büyüklükte ülkeler arasında gerçekleşiyorsa her iki ülke vergi
indirimini uygulamak için benzer gerekçelere sahipse ve düşük vergi oranı uyguladıklarında eşit bir refah kaybına uğruyorlarsa simetrik vergi rekabeti söz konusudur.

Soru 8

Rekabet eden ülkelerin farklı büyüklükte olması, küçük ülkenin vergi indirimi için daha fazla harekete geçirici güdüye sahip olması ve vergi indirimi dolayısıyla gerçekleşen yeni denge noktasından büyük ülkeye göre daha az olumsuz etkilenmesi durumuna karşılık gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Asimetrik vergi rekabeti
B
Simetrik vergi rekabeti
C
Dikey vergi rekabeti
D
Yatay vergi rekabeti
E
Vergi arbitrajı
Açıklama:
Rekabet eden ülkeler farklı büyüklükteyseler küçük ülke vergi indirimi için daha fazla harekete geçirici güdüye sahipse ve vergi indirimi dolayısıyla gerçekleşen yeni denge noktasından büyük ülkeye göre daha az olumsuz etkileniyorsa asimetrik vergi rekabeti söz konusudur.

Soru 9

Bireylerin yerleşim yerlerini seçerken yerel idarelerin kendi aralarında yaptıkları rekabetin kamu hizmetlerinin ve toplanan vergilerin etkinliğini arttıracağını belirten yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Charles M. Tiebout
B
Friedrich Hayek
C
Thomas Malthus
D
Alan Greenspan
E
Nouriel Roubini
Açıklama:
Tiebout, bireylerin yerleşim yerlerini seçerken yerel idarelerin kendi aralarında yaptıkları rekabetin kamu hizmetlerinin ve toplanan vergilerin etkinliğini arttıracağını
belirtmiştir. Bireyler yaşayacakları yer seçimini, kamu hizmetleri için olan talepleri ve yerel vergi düzeyine göre yapmaktadırlar. Eğer aileler çocukları için iyi eğitim veren kamu okulu tercihinde bulunuyorlarsa ya da daha iyi yeşil parklar ya da yollar talep ediyorlarsa daha fazla vergi ödemelidirler. Tercihleri bu yönde değilse, daha az verginin ve daha sınırlı olanakları olan okulların bulunduğu yerleşim yerlerini tercih etmelidirler. Yerel idareler, bölgelerinde ikamet edenlerin yerleşkelerini terk etmemesi için kamu harcamaları ve vergi düzeyinin yerel tercihleri karşılaşması için çaba sarf etmelidirler. Tiebout Modelinde vergi rekabeti sayesinde kamu harcamalarının son birim faydası, bu harcamalar için gerekli girdinin son birim maliyetine eşitlenmektedir. Kamu hizmetleri, herkesten eşit tutarda alınan yerel vergilerle finanse edilmektedir.

Soru 10

I. İkili gelir vergisi sistemi
II. Transfer fiyatlandırma
III. Kontrol edilen yabancı kurum
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri devletlerin vergi rekabetiyle ilgili tek taraflı olarak aldıkları önlemlerdendir?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Devletlerin tek taraflı olarak aldıkları önlemler arasında “ikili gelir vergisi sistemi”,
“kontrol edilen yabancı kurum (KEYK)” ve “transfer fiyatlandırma (TF)” gibi düzenlemeleri uygulamaya başlamaları olmuştur. İkili gelir vergisi sisteminde sermaye kazançları tek oranlı olarak vergilendirilirken emek gelirleri artan oranlı vergi tarifesine
tabi olmaktadır. KEYK’de devletler, kendi ülkelerinde ikamet eden ana işletmelerin
yurt dışında faaliyette bulunan bağlı işletmelerinin yine yurt dışında elde ettikleri
karlarını kendi ülkelerine getirmeye zorlamaktadırlar. TF’de ise devletler, kendi ülkelerinde faaliyette bulunan bir işletmenin yurt dışında faaliyette bulunan ilgili işletmelerine (ana işletme/bağlı işletme/iştirak) yaptıkları mal ve hizmet satışlarında
belirlenen fiyata müdahale ederek kâr transferi yoluyla kendi ülkelerinde vergilendirilebilir matrahların yurt dışına çıkmasına engel olmaya çalışmaktadırlar.

Soru 11

Ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkan ve vergi yükümlüsü ya da yükümlülerinin bu farklılıklardan faydalanarak hiç vergi ödemedikleri ya da daha az vergi ödedikleri durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi rekabeti
B
Vergi arbitrajı
C
Vergi erozyonu
D
Vergi kaçırma
E
Vergiden kaçınma
Açıklama:
Vergi arbitrajı, ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkan ve vergi yükümlüsü ya da yükümlülerinin bu farklılıklardan faydalanarak hiç vergi ödemedikleri ya da daha az vergi ödedikleri durumdur. Vergi arbitrajında vergi yükümlüsü, iki ülke vergi yasalarındaki farklılık ya da çatışmadan faydalanmaktadır.

Soru 12

Ödenen verginin istisna ve muafiyetlerden önceki vergilendirilebilir matraha bölünmesiyle hesaplanan oranı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Efektif Vergi Oranı
B
Yasal Vergi Oranı
C
Reel Vergi Oranı
D
Nominal Vergi Oranı
E
Otonom Vergi Oranı
Açıklama:
Efektif Vergi Oranı: Ödenen verginin istisna ve muafiyetlerden önceki vergilendirilebilir matraha bölünmesiyle hesaplanan oran. Yasal vergi oranınından farklıdır.

Soru 13

Vergi rekabeti, eşit büyüklükte ülkeler arasında gerçekleşiyorsa her iki ülke vergi indirimini uygulamak için benzer gerekçelere sahipse ve düşük vergi oranı uyguladıklarında eşit bir refah kaybına uğruyorlarsa bu durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Simetrik Vergi Rekabeti
B
Asimetrik Vergi Rekabeti
C
Yatay Vergi Rekabeti
D
Dikey Vergi Rekabeti
E
Otonom Vergi Rekabeti
Açıklama:
Vergi rekabeti, eşit büyüklükte ülkeler arasında gerçekleşiyorsa her iki ülke vergi indirimini uygulamak için benzer gerekçelere sahipse ve düşük vergi oranı uyguladıklarında eşit bir refah kaybına uğruyorlarsa simetrik vergi rekabeti söz konusudur. Buna karşılık rekabet eden ülkeler farklı büyüklükteyseler küçük ülke vergi indirimi için daha fazla harekete geçirici güdüye sahipse ve vergi indirimi dolayısıyla gerçekleşen yeni denge noktasından büyük ülkeye göre daha az olumsuz etkileniyorsa asimetrik vergi rekabeti söz konusudur. Vergi indirimi dolayısıyla büyük ülkenin uğradığı vergi kaybı, küçük ülkenin vergi kaybına göre daha fazladır. Bu nedenle vergi rekabeti, küçük ülkeler için daha fazla avantajlıdır.

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Tiebout modelinin varsayımlarından biri değildir?

Seçenekler

A
Seçmenler mobildir.
B
İstihdam olanakları gör ardı edilmektedir.
C
Bireylerin yaşamalarına sürdürmelerine yetecek kadar gelirleri vardır.
D
Bir yerleşim yerinden diğer yerleşim yerine serbestçe taşınamazlar.
E
Yerel idarelerin hizmetleri ve vergileri konusunda tam bilgi sahiptirler.
Açıklama:
Tiebout Modeli, seçmenlerin tamamen mobil oldukları ve bir yerleşim yerinden diğer yerleşim yerine serbestçe taşınabildikleri, yerel idarelerin hizmetleri ve vergileri konusunda tam bilgi sahibi oldukları, tüketicilerin tercihte bulunabilecekleri çok sayıda yerel yerleşim yerine olduğu, istihdam olanaklarının göz ardı edildiği ve bireylerin yaşamalarına sürdürmelerine yetecek kadar gelirleri oluğu ve yerel idarelerin sundukları hizmetlerin negatif ya da pozitif dışsallığını olmadığı, yerel idarelerin en uygun büyüklüğe sahip oldukları eğer değillerse bireyleri bölgelerine yerleşmeleri için teşvik ettikleri ve en uygun büyüklüğe sahip yerel idarelerin bu durumlarını sürdürmeye çalıştıkları varsayımlarına dayanmaktadır.

Soru 15

Coğrafi olarak küçük ve doğal kaynakları sınırlı olduğundan finansal hizmetler ve portföy yatırımları açısından cazibe ortamı sağlamaya çalışan ülkeler aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Vergi Cennetleri
B
Kıyı Bankaları
C
Vergi Arbitrajcısı
D
Vergi Cazibe Merkezleri
E
Vergi Bankacılığı
Açıklama:
Vergi Cennetleri: Coğrafi olarak küçük ve doğal kaynakları sınırlı olduğundan finansal hizmetler ve portföy yatırımları açısından cazibe ortamı sağlamaya çalışan ülkelerdir

Soru 16

Kuruldukları ülkenin vergi ve bankacılık mevzuatına tabi olmadan faaliyet gösteren finansal kurumlar aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Vergi Cennetleri
B
Kıyı Bankaları
C
Vergi Arbitrajcısı
D
Vergi Cazibe Merkezleri
E
Vergi Bankacılığı
Açıklama:
Kıyı Bankası: Kuruldukları ülkenin vergi ve bankacılık mevzuatına tabi olmadan faaliyet gösteren banka.

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi OECD’nin Vergi Cenneti Ülkeler Listesinde yer alan ülkelerden biri değildir?

Seçenekler

A
Malta
B
Bahama
C
Samua
D
Liberya
E
Türkiye
Açıklama:
Türkiye söz konusu listede bulunmamaktadır.

Soru 18

OECD’ye göre , saldırgan bir yaklaşımla sermaye ve finansal yatırımların yön değiştirmesinin sağlanarak diğer ülkelerin vergi matrahlarının erozyona uğratılması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Seçenekler

A
Simetrik Vergi Rekabeti
B
Asimetrik Vergi Rekabeti
C
Zarar verici vergi rekabeti
D
Yatay Vergi Rekabeti
E
Dikey Vergi Rekabeti
Açıklama:
OECD zarar verici vergi rekabetini, saldırgan bir yaklaşımla sermaye ve finansal yatırımların yön değiştirmesinin sağlanarak diğer ülkelerin vergi matrahlarının erozyona uğratılması olarak tanımlanmaktadır.

Soru 19

Devletler, kendi ülkelerinde ikamet eden ana işletmelerin yurt dışında faaliyette bulunan bağlı işletmelerinin yine yurt dışında elde ettikleri karlarını kendi ülkelerine getirmeye zorlamakta olan sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Transfer Fiyatlandırması
B
İkili Gelir Vergisi Sistemi
C
Tercihli Vergi Rejimleri
D
Serbest Bölge Rejimleri
E
Kontrol edilen yabancı kurum sistemi
Açıklama:
KEYK’de devletler, kendi ülkelerinde ikamet eden ana işletmelerin yurt dışında faaliyette bulunan bağlı işletmelerinin yine yurt dışında elde ettikleri karlarını kendi ülkelerine getirmeye zorlamaktadırlar.

Soru 20

OECD’nin zarar verici vergi rekabeti çalışmaları kapsamında Türkiye’de aşağıdakiler rejimlerden hangisi zarar verici vergi rekabeti kapsamında sayılmıştır?

Seçenekler

A
Kurumlar Vergisi İstisnaları
B
Ticari Kazanç Muafiyetleri
C
İstanbul Kıyı Bankacılığı
D
En Az Geçim İndirimi
E
Gelir Vergisi İstisnaları
Açıklama:
OECD’nin zarar verici vergi rekabeti çalışmaları kapsamında yayımlanan 2000 yılı Raporu’nda üye ülkelerde yer alan tercihli rejimler arasında Türkiye’den iki rejim yer almıştır. Bunlar, “İstanbul Kıyı Bankacılığı” ile “Serbest Bölge Rejimleri”dir. İstanbul Kıyı Bankacılığı rejimi 2002 yılında kaldırılmıştır.

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi farklı büyüklükteki iki ülke arasındaki vergi rekabetini ifade eder?

Seçenekler

A
Dikey vergi rekabeti
B
Yatay vergi rekabeti
C
Simetrik vergi rekabeti
D
Asimetrik vergi rekabeti
E
Zarar verici vergi rekabeti
Açıklama:
Vergi rekabetinde ülkeler farklı büyüklükteyseler küçük ülke vergi indirimi için daha fazla harekete geçirici güdüye sahipse ve vergi indirimi dolayısıyla gerçekleşen yeni denge noktasından büyük ülkeye göre daha az olumsuz etkileniyorsa asimetrik vergi rekabeti söz konusudur. Doğru cevap D'dir.

Soru 22

Vergi cennetleri hangi yıllardan itibaren dünya ekonomisi içinde yer almaya başlamışlardır?

Seçenekler

A
1920'ler
B
1940'lar
C
1970'ler
D
1990'lar
E
2000'ler
Açıklama:
Vergi cennetleri 1920'li yıllarda ortaya çıkmışlardır. 1960'lı yıllardan sonra ise önem kazanmaya başlamışlardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 23

Aşağıdaki kavramlardan hangisi coğrafi olarak küçük ve doğal kaynakları sınırlı olduğundan finansal hizmetler ve portföy yatırımları açısından cazibe sağlamaya çalışan ülkeleri tarif etmek için kullanılır?

Seçenekler

A
Yükselen ekonomi
B
Gelişmekte olan ülke
C
Az gelişmiş ülke
D
Vergi cenneti
E
Periferi ülke
Açıklama:
Vergi cenneti ülkeler, çoğunlukla verginin olmadığı ya da düşük oranda uygulandığı, küçük ve doğal kaynakları sınırlı olduğundan finansal hizmetler ve portföy yatırımları açısından cazibe ortamı sağlamaya çalışan ülkelerdir. Vergi cennetleri, vergi ödememe ya da daha az vergi ödeme önerisiyle diğer ülkelerin birey ve kurumlarını kendi ülkelerinde yatırım yapmaya davet etmektedirler. Doğru cevap D'dir.

Soru 24

Tiebout'un vergi rekabeti modeline göre kamu hizmetleri ne şekilde finanse edilmektedir?

Seçenekler

A
Artan oranlı kişisel gelir vergisiyle
B
Merkezi idarenin gelirlerinden yerel yönetimlere ayrılan pay ile
C
Kamusal hizmetleri fiyatlandırma yoluyla
D
Dolaylı vergilerle
E
Herkesten eşit tutarda alınan yerel vergilerle
Açıklama:
Tiebout Modelinde vergi rekabeti sayesinde kamu harcamalarının son birim faydası, bu harcamalar için gerekli girdinin son birim maliyetine eşitlenmektedir. Kamu hizmetleri, herkesten eşit tutarda alınan yerel vergilerle finanse edilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi vergi rekabetine karşı devletlerin bir araya gelerek aldıkları önlemlerden biridir?

Seçenekler

A
Vergi konularında bilgi değişim modeli
B
İkili gelir vergisi sistemi
C
Tranfer fiyatlama uygulaması
D
Kontrol edilen yabancı kurum uygulaması
E
Vergi oranlarında indirime gidilmesi
Açıklama:
Zararlı vergi rekabetine ve vergi cenneti ülkelere karşı devletlerin tek başlarına aldıkları önlemlerin yetersiz kalmasıyla uluslararası işbirliğine gitme zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Bu çalışmalar kapsamında saydamlık ve etkin bilgi değişimi konularında OECD ülkelerine karşı gösterecekleri iş birliği ön plana çıkmış ve 2002 yılında “Vergi Konularında Bilgi Değişim Antlaşması Modeli” oluşturularak OECD üyesi ülkeler ile vergi cennetleri arasında bilgi değişiminin temel standartları açıklanmıştır. Bugün itibariyle OECD üyeleri, vergi cenneti ülkelerle önemli sayıda bilgi değişim anlaşması imzalamışlardır. Doğru cevap A'dır.

Soru 26

Türkiye'nin uluslararası vergi rekabetinden etkilenmeye başlaması hangi tarihlerde olmuştur?

Seçenekler

A
1950'ler
B
1960'lar
C
1970'ler
D
1980'ler
E
1990'lar
Açıklama:
1980’lerde başlayan serbestleşme politikaları sonucunda, ithalat ikamesi politikası yerine ihracat stratejisi politikası uygulanmaya başlamasıyla birlikte yeni uluslararası faaliyetlere açık iktisadi yapı içerisinde Türkiye’de, kamu maliyesinin mevcut sorunlarına ek olarak ayrıca uluslararası vergi rekabetinin etkisinden kaynaklanan sorunlar da yaşanmaya başlanmıştır.

Soru 27

Uluslararası vergi rekabetinin amacı nedir?

Seçenekler

A
Ülkelerin vergi gelirlerini artırması
B
Ülkeler arasındaki vergi uyumunu sağlamak
C
Ülkelerin mali bağımsızlıklarını koruması
D
Ülkelerin yatırımları ve işletme faaliyetlerini ülkelerine çekmesi
E
Ülkeler arasındaki gelişmişlik farklarını azaltmak
Açıklama:
Uluslararası vergi rekabeti devletlerin önemli ölçüde vergi oranlarını düşürme ve avantajlar sagğlama yoluyla yatırımları ve işletme faaliyetlerini ülkelerine çekmek için birbirleriyle yaptıkları yarıştır. Doğru cevap D'dir.

Soru 28

Uluslararası vergi rekabeti ne şekilde olmaktadır?

Seçenekler

A
Vergi uyumlaştırması yoluyla
B
Vergi oranları ve vergi avantajları yoluyla
C
Vergi arbitrajı yoluyla
D
Artan oranlı vergilendirmeyle
E
Vergi koordinasyonu yoluyla
Açıklama:
Vergi rekabeti ülkelerin sınırları içinde uyguladıkları vergi oranlarını azaltmak ve/veya istisna ve muafiyetler gibi bir takım vergi avantajları sağlamak yoluyla uygulanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Soru 29

Aşağıdaki uygulamalardan hangisinde devletler mali bağımsızlıklarını kaybederler?

Seçenekler

A
Çifte vergilendirme
B
Vergi koordinasyonu
C
Vergi uyumlaştırması
D
Vergi rekabeti
E
İkili gelir vergisi
Açıklama:
Vergi uyumlaştırmasında devletler, efektif vergi oranlarını birbirlerine eşitlerken mali bağımsızlıklarını kaybetmektedirler. Doğru cevap C'dir.

Soru 30

Dikey vergi rekabeti aşağıdaki durumlardan hangisinde ortaya çıkar?

Seçenekler

A
Üniter devletlerde
B
Yerel idarelerin mali özerkliğe sahip oluğu ülkelerde
C
Demokrasi ile yönetilen ülkelerde
D
Siyasal bir birliğe üye ülkelerde
E
Gelişmekte olan ülkelerde
Açıklama:
Dikey vergi rekabeti bir ülke içerisinde yerel idare ile daha üst konumda olan merkezi idare arasında gerçekleşmektedir. Bu rekabet türüne federe devlet ile federal arasındaki vergi rekabeti örnek olarak gösterilebilir. Dikey vergi rekabetinde, idareler ortak bir vergi matrahını kullanmaktadır. Ülke içinde yatay ve dikey vergi rekabeti, yerel idarelerin vergilendirme yetkisinin anayasalarda nasıl tanımlandığına bağlı olarak değişmektedir. Yerel idarelerin mali özerkliğe sahip olmadığı ülkelerde, yatay ve dikey vergi rekabeti söz konusu değildir. Doğru cevap B'dir.

Soru 31

Devletlerin önemli ölçüde vergi oranlarını düşürme ve avantajlar sağlama yoluyla yatırımları ve işletme faaliyetlerini ülkelerine çekmek için birbirleriyle yaptıkları yarışa ne ad verilir?

Seçenekler

A
Vergi rekabeti
B
Vergi kaçırma
C
Vergiden kaçınma
D
Vergi tatili
E
Vergi cenneti
Açıklama:
Rekabet, mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekonomik
kararlar verilebilmesini sağlayan yarış olarak tanımlanmaktadır. Uluslararası vergi
rekabeti ise devletlerin önemli ölçüde vergi oranlarını düşürme ve avantajlar
sağlama yoluyla yatırımları ve işletme faaliyetlerini ülkelerine çekmek için birbirleriyle
yaptıkları yarıştır.

Soru 32

Ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkan ve vergi yükümlüsü ya da yükümlülerinin bu farklılıklardan faydalanarak hiç vergi ödemedikleri ya da daha
az vergi ödedikleri durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi tatili
B
Vergi arbitrajı
C
Vergi erozyonu
D
Vergi istisnası
E
Vergi muafiyeti
Açıklama:
Vergi Arbitrajı: Ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkar ve
yükümlülerin daha az vergi ödemeleri sonucunu doğurur.

Soru 33

(A)’da yerleşik bir kiralama (leasing) şirketinin, (B)’de yerleşik bir şirkete otomobil kiralaması ve (A)’da uygulanan vergi yasalarının kiralayan şirkete “yasal sahiplik” ilkesini esas alarak otomobilin maliyet bedeli üzerinden hesaplanan amortismanlarını
indirim olanağı sağlarken (B)’de uygulanan vergi yasalarının da kiralama konusu
otomobil için “ekonomik sahiplik” ilkesini esas alarak indirim olanağı sağlaması durumu aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Seçenekler

A
Vergi arbitrajı
B
Vergi tatili
C
Vergi düzleştirmesi
D
Vergi erozyonu
E
Enflasyon vergisi
Açıklama:
Vergi arbitrajına varsayımsal bir örnek olarak (A)’da yerleşik bir kiralama (leasing) şirketinin, (B)’de yerleşik bir şirkete otomobil kiralaması ve (A)’da uygulanan vergi yasalarının kiralayan şirkete “yasal sahiplik” ilkesini esas alarak otomobilin maliyet bedeli üzerinden hesaplanan amortismanlarını indirim olanağı sağlarken (B)’de uygulanan vergi yasalarının da kiralama konusu otomobil için “ekonomik sahiplik” ilkesini esas alarak indirim olanağı sağlaması gösterilebilir. Bu durumda iki ayrı ülkede iki ayrı vergi yükümlüsü, aynı otomobil dolayısıyla amortisman indirimi yapmakta ve daha az vergi ödemektedir. Oysa kiralayan ve kiraya veren (A)’da yerleşik olsaydı, bu durumda sadece kiraya veren bu indirimden faydalanabilecektir.

Soru 34

Devletlerin efektif vergi oranlarını birbirlerine eşitlerken mali bağımsızlıklarını kaybetmektedikleri durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi uyumlaştırması
B
Vergi koordinasyonu
C
Vergi kaçırma
D
Vergiden kaçınma
E
Vergi erozyonu
Açıklama:
Vergi uyumlaştırması devletlerin efektif vergi oranlarını birbirlerine eşitlerken mali bağımsızlıklarını kaybetmektedikleri durum olarak tanımlanır.

Soru 35

Devletlerin sınır ötesi işlemlerde yüksek ya da düşük vergi oranlarından kaynaklanan eşitsizlikleri ve bu durumun vergi sistemlerinde ortaya çıkardığı olumsuzlukları önlemek için mümkün olduğunca vergi politikalarındaki mali bağımsızlıklarını koruyarak iş birliğini artırmayı amaçlamaktadıkları durum aşağıdakilerden hangisidir?

Seçenekler

A
Vergi uyumlaştırması
B
Vergi erozyonu
C
Vergi koordinasyonu
D
Enflasyon Vergisi
E
Vergi kaçırma
Açıklama:
Devletlerin sınır ötesi işlemlerde yüksek ya da düşük vergi oranlarından kaynaklanan eşitsizlikleri ve bu durumun vergi sistemlerinde ortaya çıkardığı olumsuzlukları önlemek için mümkün olduğunca vergi politikalarındaki mali bağımsızlıklarını koruyarak iş birliğini artırmayı amaçlamaktadıkları durum vergi koordinasyonu olarak addedilir.

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi vergi cenneti olarak nitelendirilen ülkelerden değildir?

Seçenekler

A
Malta
B
Bahama
C
Cook adası
D
Andora
E
Hollanda
Açıklama:
Hollanda vergi cenneti ülkelerden biri değildir.

Soru 37

I. Yatay ve dikey vergi rekabeti kavramları, rekabet içerisinde bulunan vergi idarelerinin birbirleriyle olan ilişkilerine ve konumlarına göre belirlenmektedir
II. Yatay rekabette, bir devletin vergi oranını artırması, diğer devletin vergi matrahını artırmaktadır.
III. Yerel idarelerin mali özerkliğe sahip olmadığı ülkelerde, yatay ve dikey vergi rekabeti söz konusu değildir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yatay ve dikey vergi rekabeti kavramları, rekabet içerisinde bulunan vergi idarelerinin birbirleriyle olan ilişkilerine ve konumlarına göre belirlenmektedir. Yatay rekabette, bir devletin vergi oranını artırması, diğer devletin vergi matrahını artırmaktadır. Yerel idarelerin mali özerkliğe sahip olmadığı ülkelerde, yatay ve dikey vergi rekabeti söz konusu değildir.

Soru 38

I. Tiebout Modeli, seçmenlerin tamamen mobil oldukları ve bir yerleşim yerinden diğer yerleşim yerine serbestçe taşınabildikleri, yerel idarelerin hizmetleri ve vergileri konusunda tam bilgi sahibi oldukları bir modeldir.
II. Tiebout Modeli, herkesten eşit tutarda vergisi alınması, dışsallıkların ya da ölçek ekonomisi gibi özellikleri de dikkate almıştır.
III. Zodrow ve Mieszkowski modeline göre Yerel idarenin vergi almasının amacı kamu hizmetlerinin finansmanının sağlanmasıdır.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tiebout Modeli, seçmenlerin tamamen mobil oldukları ve bir yerleşim yerinden diğer yerleşim yerine serbestçe taşınabildikleri, yerel idarelerin hizmetleri ve vergileri konusunda tam bilgi sahibi oldukları bir modeldir. Tiebout Modeli, herkesten eşit tutarda vergisi alınması, dışsallıkların ya da ölçek ekonomisi gibi özellikleri de dikkate almıştır. Zodrow ve Mieszkowski modeline göre Yerel idarenin vergi almasının amacı kamu hizmetlerinin finansmanının sağlanmasıdır.

Soru 39

I. Uluslararası vergi rekabeti sonucunda, vergi matrahları ve dolayısıyla vergi gelirleri azalan ülkeler, bu duruma neden olan vergi cennetlerine karşı mücadele başlatmışlardır
II. Tek taraflı uygulamalar, vergi oranlarında indirim, kontrol edilen yabancı kurum ile transfer fiyatlandırma düzenlemeleri ve ikili vergi sistemi uygulamasından oluşmuştur.
III. Çok taraflı uygulamalar ise OECD ve AB tarafından başlatılan çalışmalardır. Özellikle OECD çalışmalarında vergi cennetlerinden bilgi alınması konusu öncelikle hâle gelmiştir.
Vergi rekabetiyle mücadele yöntemleriyle ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi ya da doğrudur?

Seçenekler

A
Yalnızca I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uluslararası vergi rekabeti sonucunda, vergi matrahları ve dolayısıyla vergi gelirleri azalan ülkeler, bu duruma neden olan vergi cennetlerine karşı mücadele başlatmışlardır. Tek taraflı uygulamalar, vergi oranlarında indirim, kontrol edilen yabancı kurum ile transfer fiyatlandırma düzenlemeleri ve ikili vergi sistemi uygulamasından oluşmuştur. Çok taraflı uygulamalar ise OECD ve AB tarafından başlatılan çalışmalardır. Özellikle OECD çalışmalarında vergi cennetlerinden bilgi alınması konusu öncelikle hâle gelmiştir.

Soru 40

Vergi cennetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Seçenekler

A
Vergi cenneti ülkeler, çoğunlukla verginin olmadığı ya da düşük oranda uygulandığı, küçük ve doğal kaynakları sınırlı olduğundan finansal hizmetler ve portföy yatırımları açısından cazibe ortamı sağlamaya çalışan ülkelerdir.
B
Vergi cennetleri, vergi ödememe ya da daha az vergi ödeme önerisiyle diğer ülkelerin birey ve kurumlarını kendi ülkelerinde yatırım yapmaya davet etmektedirler.
C
Vergi cennetleri genel olarak iki grupta sınıflandırılmaktadırlar: üretici vergi cennetleri ve geleneksel vergi cennetleri.
D
Geleneksel vergi cennetlerinde vergi oranları genel olarak yüksektir ve yüksek oranda vergi alınmaktadır.
E
Geleneksel vergi cennetleri, çoğunlukla fiziksel yatırımlar için elverişsiz, küçük yüz ölçümleri ve az nüfusu olan ada ülkelerdir.
Açıklama:
Geleneksel vergi cennetlerinde vergi oranları genel olarak düşüktür ya da hiç
vergi alınmamaktadır.

Soru 41

Ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkan ve vergi mükelleflerinin daha az vergi ödemeleri sonucunu doğuran olay ağağıdakilerden hangisi ile ifade edilir

Seçenekler

A
Vergi rekabeti
B
Vergi arbitrajı
C
Vergi indirimi
D
Vergi istisnası
E
Vergi muafiyeti
Açıklama:
Vergi Arbitrajı: Ülkelerin vergi sistemlerindeki farklılıklar sonucunda ortaya çıkar ve
yükümlülerin daha az vergi ödemeleri sonucunu doğurur. Doğru cevap B şıkkıdır.

Soru 42

Devletlerin önemli ölçüde vergi oranlarını düşürme ve avantajlar sağlama yoluyla yatırımları ve işletme faaliyetlerini ülkelerine çekmek için birbirleriyle yaptıkları yarış aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir

Seçenekler

A
Vergi rekabeti
B
Vergi arbitrajı
C
Vergi iskontosu
D
Vergi istisnası
E
Vergi muafiyeti
Açıklama:
Uluslararası vergi rekabeti devletlerin önemli ölçüde vergi oranlarını düşürme ve avantajlar sağlama yoluyla yatırımları ve işletme faaliyetlerini ülkelerine çekmek için birbirleriyle yaptıkları yarıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 43

Bir ülke içinde eşit idari yetkiye sahip mahalli idareler arasında mobil vergi matrahları için gerçekleşen vergi rekabeti ne tür bir vergi rekabetidir.

Seçenekler

A
Artan oranlı vergi rekabeti
B
Azalan oranlı vergi rekabeti
C
Yatay vergi rekabeti
D
Dikey vergi rekabeti
E
Yıkıcı vergi rekabeti
Açıklama:
Yatay vergi rekabeti iki durum için söz konusudur. Bunlardan birincisi bir ülke içinde
eşit yönetsel yetkiye sahip yerel idareler arasında mobil vergi matrahları için gerçekleşen vergi rekabetidir.Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 44

Eşit büyüklükte iki ülkede, her iki ülkede vergi indirimini uygulamak için benzer gerekçelere sahipse ve düşük vergi oranı uyguladıklarında eşit bir refah kaybına uğruyorlarsa ne tür bir vergi rekabeti söz konusudur.

Seçenekler

A
Yatay vergi rekabeti
B
Dikey vergi rekabeti
C
Simetrik vergi rekabeti
D
Asimetrik vergi rekabeti
E
Kısmi vergi rekabeti
Açıklama:
Vergi rekabeti eşit büyüklükte ülkeler arasında gerçekleşiyorsa her iki ülke vergi
indirimini uygulamak için benzer gerekçelere sahipse ve düşük vergi oranı uyguladıklarında eşit bir refah kaybına uğruyorlarsa simetrik vergi rekabeti söz konusudur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Soru 45

Vergi rekabetinde rekabet eden ülkeler farklı büyüklükteyseler ve küçük ülke vergi
indirimi için daha fazla harekete geçirici güdüye sahipse ve vergi indirimi dolayısıyla gerçekleşen yeni denge noktasından büyük ülkeye göre daha az olumsuz
etkileniyorsa ne tür vergi rekabeti söz konusudur.

Seçenekler

A
Sabit vergi rekabeti
B
Dikey vergi rekabeti
C
Yatay vergi rekabeti
D
Simetrik vergi rekabeti
E
Asimetrik vergi rekabeti
Açıklama:
Rekabet eden ülkeler farklı büyüklükteyseler küçük ülke vergi indirimi için daha fazla harekete geçirici güdüye sahipse ve vergi indirimi dolayısıyla gerçekleşen yeni denge noktasından büyük ülkeye göre daha az olumsuz etkileniyorsa asimetrik vergi rekabeti söz konusudur. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 46

I. Seçmenlerin tamamen mobil oldukları
II. Seçmenlerin yerel idarelerin hizmetleri ve vergileri konusunda tam bilgi sahibi oldukları
III. Tüketicilerin tercihte bulunabilecekleri çok sayıda yerel yerleşim yerine olduğu
Yukarıdaki varsayımlardan hangisi/hangileri Tieboet modelinin varsayımlarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tiebout Modeli, seçmenlerin tamamen mobil oldukları ve bir yerleşim yerinden diğer yerleşim yerine serbestçe taşınabildikleri, yerel idarelerin hizmetleri ve vergileri konusunda tam bilgi sahibi oldukları, tüketicilerin tercihte bulunabilecekleri çok sayıda yerel yerleşim yerine olduğu, istihdam olanaklarının göz ardı edildiği ve bireylerin yaşamalarına sürdürmelerine yetecek kadar gelirleri oluğu ve yerel idarelerin sundukları hizmetlerin negatif ya da pozitif dışsallığını olmadığı, yerel idarelerin en uygun büyüklüğe sahip oldukları eğer değillerse bireyleri bölgelerine yerleşmeleri için teşvik ettikleri ve en uygun büyüklüğe sahip yerel idarelerin bu durumlarını sürdürmeye çalıştıkları varsayımlarına dayanmaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 47

I. Yüksek gümrük tarifeleri
II. Sıkı sermaye kontrolleri
III. Sınırlı para konvertibilitesi
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri II. Dünya Savaşı’ndan hemen sonraki dönemde geçerli olan iktisat politikalarındandır?

Seçenekler

A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan hemen sonraki dönemin bir diğer özelliği yüksek gümrük tarifeleri, sıkı sermaye kontrolleri, sınırlı para konvertibilitesi gibi araçların
geçerli olduğu koruyucu iktisat politikalarının uygulanmasıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 48

Coğrafi olarak küçük ve doğal kaynakları sınırlı olup finansal hizmetler ve portföy yatırımları açısından cazibe ortamı sağlamaya çalışan ülkeler ne adla adlandırılır.

Seçenekler

A
Vergi cennetleri
B
Harcama Cennetleri
C
Asimetrik vergi ülkeleri
D
Simetrik vergi ülkeleri
E
Çifte vergilendirme ülkeleri
Açıklama:
Vergi Cennetleri, coğrafi olarak küçük ve doğal kaynakları sınırlı olduğundan finansal hizmetler ve portföy yatırımları açısından cazibe ortamı sağlamaya çalışan ülkelerdir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Soru 49

Aşağıdaki ülkelerden hangisi OECD’nin vergi cenneti ülkeler listesinde yer almaz?

Seçenekler

A
Malta
B
Bahreyn
C
Isle of Man
D
Belize
E
Maldivler
Açıklama:
Malta, Bahreyn, Belize, Isle of Man OECD’nin vergi cenneti ülkeler listesinde yer almaktadır. Maldivler bu listede yer almamaktadır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Soru 50

Devletlerin vergi rekabetiyle mücadelede uyguladıkları ilk yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
tepkileri, genellikle ülke sınırları içerisinde uyguladıkları vergi oranlarında indirime gitmek olmuştur.

Seçenekler

A
Vergi istisnaları
B
Vergi oranlarında artış
C
Vergi oranlarında indirim
D
Vergi muafiyetleri
E
Doğrudan kontroller
Açıklama:
Devletlerin vergi rekabetine ilk tepkileri, genellikle ülke sınırları içerisinde uyguladıkları vergi oranlarında indirime gitmek olmuştur. Bu nedenle 1980’li yıllardan itibaren ABD ve İngiltere başta olmak birçok ülkede gelir vergisi ve kurumlar vergisi oranları önemli ölçüde indirilmiştir. Doğru cevap C şıkkıdır

⚠️ Telif Hakkı Bildirimi: Bu portaldaki sorular telif hakkı içerebilir. İçerik yalnızca ders çalışma amaçlı hazırlanmış olup, ticari amaçlı kopyalanması veya çoğaltılması hak sahibi tarafından yasal yükümlülükler getirebilir.

Telif hakkı bildirimleri için GitHub Issues bölümünü kullanabilirsiniz. Bildirim üzerine ilgili içerik 7 iş günü içerisinde kaldırılacaktır.