Akdeniz Uygarlıkları Sanatı - Kültürel Miras ve Turizm

Ünite 1

Soru 1

Eskiden Avrupa’yı gölgesinde bırakan Akdeniz dünyası hangi yüzyıldan itibaren Avrupa’nın gölgesinde kalmaya başlamıştır?

Açıklama:

Her şey on dördüncü yüzyıldan sonra hızla değişti. Akdeniz dünyasının kuzeyinde, ondan farklı ikinci bir dünya belirdi. Bu dünya Atlantik Denizi ötesinde bir Yeni Dünya yarattı, bununla da yetinmedi, hızını alamayıp dünyanın dört bir yanına yayıldı. Akdeniz dünyası onun içinde bir köşede dört bir yandan kuşatılmış halde kaldı, önemsizleşti, gözden kaçar oldu; Biz bile kendi (Akdeniz) dünyamızı unutur olduk. Kısacası, eskiden Avrupa’yı gölgesinde bırakan Akdeniz dünyası, hem gerçekten hem de tarih yazım alışkanlığı nedeniyle zamanla Avrupa’nın gölgesinde gözden ırak kalmıştı. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Akdeniz ile ilgili en önemli araştırmayı yapan tarihçi aşağıdakilerden hangisidir?

Predrag Matvejevic

Fernand Braudel

Henri Lübeck

Marc Bloch

Lucien Febvre

Açıklama:

Akdeniz dünyasının kavramsallaştırılmasıyla ilgili en temel yapıtları Fernand Braudel, Henri Pirenne, Shlomoh Dov Goitein gibi tarihçiler yirminci yüzyılda Batı’da kaleme almış. Biz burada özellikle Braudel’in üzerinde duracağız. Bugün artık Akdeniz denince ilk akla gelen Fransız tarihçi Braudel, adının bu denizle özdeşleşmesine yol açan ünlü yapıtını, İkinci Dünya Savaş’ının gölgesinde geçen 1940’lı yıllarda kaleme almıştır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

İki kara arasındaki deniz anlamına gelen Mediterraneum kelimesindeki iki kara hangi kıtalardır?

Asya ve Avrupa

Asya ve Avusturalya

Avrupa ve Afrika

Afrika ve Asya

Avrupa ve Amerika

Açıklama:

Daha önce birçok başka tarihçi gibi Braudel için de Akdeniz’i Akdeniz yapan özelliklerin başında coğrafya geliyordu. Öncelikle bu coğrafya bildiğimiz diğer coğrafyalardan farklı olarak kara değil deniz ekseninde kurulmuştur. Akdeniz (Mediterraneum) sözcüğünün aslı iki kara arasındaki deniz anlamına gelmektedir ki burada Avrupa ve Afrika kıtaları kastedilmektedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Osmanlı İmparatorluğu’nun Barbaros’un öncülüğünde hangi tarihlerde neredeyse Akdeniz’in tamamına egemen olmuştur?

1515- 1522

524-1534

1534-1545

1550- 1560

1565-1580

Açıklama:

Osmanlı deniz gücü sızmadığı sürece, Akdeniz’in batısında İspanyol egemenliği sağlanmış oluyordu. Özellikle İkinci Philip döneminin İspanya politikası da Osmanlıları yeniden Akdeniz’in doğusuna hapsetmek amacını güdüyordu. Öyleyse on altıncı yüzyılda ve özellikle 1534-1545 döneminde asıl sorun, Osmanlı İmparatorluğu’nun Barbaros’un öncülüğünde, Kuzey Afrika korsanlarıyla dayanışma içinde Sicilya-Malta-Tunus çizgisinden batıya sızarak dengeleri altüst etmesinden, Braudel’in deyişiyle nerdeyse bütün Akdeniz’e egemen olmasından kaynaklanmıştır. Gerçekten de Sicilya-Malta-Tunus çizgisi bir anlamda Doğu Akdeniz’in büyük Akdeniz’e açılan kapısıdır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Akdeniz Dünyası’nı siyasal bir çatı altında birleştirmiş tek devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Roma

İspanya

Osmanlı

Kartaca

İtalya

Açıklama:

Modern zamanlarda, özellikle İtalya birliğinin Risorgimento diye bilinen çok ilginç bir uzlaşı dayatmasıyla kuzey bölgeleri güneyi boyunduruğuna almıştır. Çok uzun bir tarihsel süreçte bakılacak olursa, ikircikli coğrafyasının sonucu İtalya, Akdeniz’de farklı bir yörünge izleyebilmiştir. İlk aşamada, Roma İmparatorluğu bütün Akdeniz Dünyası’nı siyasal bir çatı altında birleştirmiş tek imparatorluktu. Bu bakımdan Roma İmparatorluğu İtalya coğrafyasının bir tasarımıydı demek yanlış olmaz. Ancak bu tasarımı olanaklı kılan Antik Çağ’da göreli olarak uygarlık eli değmemiş Batı Akdeniz’in Roma’nın çekimine girmesi ve Roma’nın Kartaca ile giriştiği Pön Savaşları sonrasında Batı Akdeniz’in Roma’nın mutlak egemenliğine boyun eğmesidir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Roma İmparatorluğunun hakimiyetinden önce Akdeniz için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Tarımda küçük mülkiyetçilik yaygındı.

Hiçbir siyasal güç tek başına egemen değildi.

Ticaret yolları üzerinde para ekonomisi gelişmişti.

Büyük ölçüde kıyılarda yoğunlaşmıştı.

Esnek savunmadan dolayı sınırları belirgin değildi.

Açıklama:

Roma öncesi Akdeniz dünyasında Fenike ve Yunan yayılmacılığının büyük ölçüde karaya değil denize dayandığını söyleyebiliriz. Liman kentleri ve koloniler arasında kurulan güçlü ve girift bağlar sonucu o zamanki Akdeniz neredeyse bir anlamda örülmüş ya da dokunmuştu. Hiçbir siyasal gücün tek başına egemen olmadığı, ticaret yolları üzerinde para ekonomisinin geliştiği, tarımda küçük mülkiyetin yaygın olduğu bu Akdeniz dünyası, büyük ölçüde kıyılarda yoğunlaşmış bir dünyaydı. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Roma öncesinde Akdeniz’in en önemli ticari ve kültürel merkezi neresiydi?

Marsilya

İskenderiye

Rodos

Napoli

Antakya

Açıklama:

Büyük İskender bir düşün peşinden sürüklenen bir serüvensever değil, ticaret yollarına egemen olmak isteyen gerçek bir imparatordu. Evrensel bir imparatorluk kurmayı amaçlarken aynı zamanda ard ülkelerle kıyı şeridini birbirine daha önce hiç olmadığı denli yakınlaştırmış, Doğu Akdeniz’i bir göl haline getirmişti. İskender’in ölümünden sonra bu siyasal tasarımının dikişleri atmış, geriye Doğu Akdeniz’de siyasal birlikten yoksun bir Helenistik yapılanma kalmıştır. Roma öncesi olgunlaşan Doğu Akdeniz işte bu Doğu Akdeniz’di. Neresinden bakılırsa bakılsın, burada en önemli ticari ve kültürel merkez Mısır’ın Akdeniz’e açılan kapısı konumundaki İskenderiye idi. Üstelik İskenderiye örnek bir ticaret limanı olarak örgütlenmişti. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Coğrafi anlamda, Akdeniz’de kuzey-güney doğrultusunda iki kıyısı olan tek ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Malta

İtalya

Yunanistan

Fransa

Mısır

Açıklama:

Coğrafi anlamda İtalya Akdeniz’de kuzey-güney doğrultusunda iki kıyısı olan tek yarımadadır. Akdeniz haritasına ilk bakışta insanın aklında bu yargının yanlış olduğu, kara Yunanistan’ının da benzer bir özellik taşıdığı izlenimi uyanabilir. Oysa bu benzerlik tümüyle yanıltıcıdır. Kara Yunanistan’ının hemen tüm önemli yerleşimleri en eski çağlardan beri yarımadanın doğu yakasında yer almıştır Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Türk edebiyatına yöredeki yaşamı yapıtlarında konu ederek Akdeniz’i getirip yerleştiren kimdir?

Vedat Günyol

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Melih Cevdet Anday

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Azra Erhat

Açıklama:

Akdeniz dendi mi akla asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı gelir. Balıkçı, düşünce suçundan çarptırıldığı kalebentlik cezası ile kendisine dayatılan aykırı bir yaşam biçimini benimseyerek Bodrum’a yerleşmiş ve yaklaşık çeyrek yüzyıl orada yaşamıştır. Dünyaya bakışı orada biçimlenmiş, birbirini izleyen yapıtlarını Bodrum ve çevresinin izlerini taşıdıkları, renklerini yansıttıkları ölçüde önemsemiştir. Roman, öykü, inceleme ve deneme türlerinde, yöredeki yaşamı konu alan sayısız yapıt vermiştir. Balıkçı, roman ve öyküleriyle Türk yazınına Akdeniz’i getirip yerleştiren kişidir. Böylece bir ilki gerçekleştirmiştir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

19. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu Akdeniz üzerindeki etkisini sınırlandırmak için İngiltere’nin izlediği yol ne olmuştur?

Süveyş Kanalı’nı açarak Akdeniz’deki gücünü arttırmak.

Levantenler ile ticaret için gelmiş Avrupalılara ortak çıkarlar yaratmak.

Anadolu’yu Akdeniz’den ayıran adaları ele geçirmek.

Doğu Akdeniz’i Hindistan yolu üzerinde stratejik bir kavşak yapmak.

İskenderiye, İzmir, Selanik ve Trabzon limanlarını yeniden canlandırmak.

Açıklama:

On dokuzuncu yüzyıl ulusçuluğun ve ulus-devletleşmenin önce Avrupa’da gelişip sonra da dünyaya yayılmaya başladığı dönem olduğu kadar Avrupa merkezli imparatorluk tasarımlarının uzun bir aradan sonra yeniden ivme kazandığı bir çağdır. Bir yanda Osmanlı İmparatorluğu yeniden yapılanmaya çalışırken diğer yanda Avrupa’nın önde gelen güçleri, Doğu Akdeniz’e yeniden sızma girişiminde bulunuyordu. Bu güçlerin başını çeken İngiltere, öncelikle Osmanlı İmparatorluğu’nun Doğu Akdeniz üzerindeki etkisini sınırlandırmak amacıyla Anadolu’yu Akdeniz’den ayıran adalar zincirine yönelmiştir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Lucien Febvre
Fernand Braudel
Henri Pirenne
Shlomoh Dov Goitein

Yukarıdakilerden hangisi / hangileri Fransa’da yeni bir tarih yazımı anlayışını belirleyen Annales Okulu kurucuları arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I ve II

Açıklama:

Fransa’da yeni bir tarih yazımı anlayışını belirleyen Annales Okulu kurucuları arasında Lucien Febvre yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Fernand Braudel kaçıncı kuşak Annales tarihçisidir?

Birinci

İkinci

Üçüncü

Dördüncü

Beşinci

Açıklama:

Braudel ikinci kuşak bir Annales tarihçisidir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Akdeniz tek bir deniz değil, karmaşık bir denizler bileşkesidir" savı kime aittir?

Predrag Matvejevic

Lucien Febvre

Marc Bloch

Fernand Braudel

Henri Pirenne

Açıklama:

Fernand Braudel, Akdeniz konulu doktora tezinin en başında dile getirdiği gibi, Akdeniz tek bir deniz değil, karmaşık bir denizler bileşkesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Hangi imparatorluk Akdeniz dünyasını gerçek anlamda bir dünya yapmıştır?

Osmanlı İmparatorluğu

Çin İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu

Sovyetler Birliği

Avrupa

Açıklama:

Akdeniz dünyasını gerçek anlamda bir dünya yapan Roma İmparatorluğu olmuştur. Roma egemenliği Akdeniz’e gözle görülür bir bütünlük vermişti. Bunun göstergesi Roma mimarisinin bugün de Akdeniz’in hemen her bölgesinde gözle görülür suyolları, sarnıçlar, hamamlar, köprü ve yollar, tiyatrolar, stadyumlar gibi önemli izleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Tarihte Romalılar Akdeniz’den nasıl bahsetmektedir?

Mavi Deniz

Bizim Deniz

Büyük Deniz

Dünya Deniz

Gerçek Deniz

Açıklama:

Romalılar Akdeniz’den özgüvenle Bizim Deniz (mare nostrum) diye söz edebilmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Günümüz tarihçilerinden İlber Ortaylı’nın "Üçüncü Roma" olarak bahsettiği imparatorluk aşağıdakilerden hangisidir?

Çin İmparatorluğu

Bizans İmparatorluğu

Osmanlı İmparatorluğu

Rusya

Avrupa

Açıklama:

İstanbul odaklı Doğu Roma İmparatorluğu İkinci Roma olarak bin yılı aşkın bir süre daha yaşadı. Her ne kadar bir noktada Rusya, Ortodoksluk bağı yüzünden Bizans’ın mirasçısı ve bu nedenle Üçüncü Roma olma savıyla ortaya çıkmış olsa da gerçek Üçüncü Roma, günümüz tarihçilerinden İlber Ortaylı’nın da sık sık vurguladığı gibi, İstanbul’un alınışından sonraki Osmanlı İmparatorluğu’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Tarihte hangi imparartor Doğu Akdeniz'i bir göl haline getirmiştir?

Fatih Sultan Mehmet

Büyük İskender

Kanuni Sultan Süleyman

Sezar

Cengiz Han

Açıklama:

Büyük İskender, evrensel bir imparatorluk kurmayı amaçlarken aynı zamanda ard ülkelerle kıyı şeridini birbirine daha önce hiç olmadığı denli yakınlaştırmış, Doğu Akdeniz’i bir göl haline getirmişti.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Hangi yazarın roman ve öyküleriyle Türk yazınına Akdeniz yerleşmiştir?

Halikarnas Balıkçısı

Nazım Hikmet

Sabahattin Ali

Orhan Pamuk

Reşat Nuri Güntekin

Açıklama:

Halikarnas Balıkçısı, roman ve öyküleriyle Türk yazınına Akdeniz’i getirip yerleştiren kişidir. Böylece bir ilki gerçekleştirmiştir. Balıkçı’nın yapıtlarında Akdeniz, olayların geçtiği yer olmakla kalmamış, giderek ete kemiğe bürünüp o yapıtların başkişisine dönüşmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz dünyasının kavramsallaştırılmasıyla ilgili en temel yapıtları kaleme alan isimlerden biridir?

Birinci Jüstinyen

Fernand Braudel

Max Weber

Kavalalı Mehmed Ali Paşa

Herodot

Açıklama:

Akdeniz dünyasının kavramsallaştırılmasıyla ilgili en temel yapıtları Fernand Braudel, Henri Pirenne, Shlomoh Dov Goitein gibi tarihçiler yirminci yüzyılda Batı’da kaleme almıştır. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Akdeniz haritası da derlemiş olan ünlü Osmanlı kartografı ve denizcisi Piri Reis hangi yüzyılda yaşamıştır?

Açıklama:

Ünlü Osmanlı kartografı ve denizcisi Piri Reis on altıncı yüzyılda yaşamıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Akdeniz (Mediterraneum) sözcüğü ne anlama gelmektedir?

Denizler ülkesi

İki kıta

İki kara arasındaki deniz

Sular bölgesi

Orta deniz

Açıklama:

Akdeniz (Mediterraneum) sözcüğünün aslı iki kara arasındaki deniz anlamına gelmektedir ki burada Avrupa ve Afrika kıtaları kastedilmektedir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz coğrafyasının ortak özelliği olarak daha çok ele alınır?

Sıcaklığı

Coğrafi yapısı

Denizi

Bitki örtüsü

Yağışı

Açıklama:

Bu coğrafyanın ortak özelliği, iklimden çok bitki örtüsünde kendini ele verir: Kuzeyden güneye giderken bu iklim kuşağı ilk zeytin ağacıyla başlar, son zeytinin bittiği, palmiyelerin artık öbekleştiği anayurduna kadar sürer. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Günümüzde Adriyatik Denizi olarak bilinen yerin eski adı aşağıdakilerden hangisidir?

Venedik Körfezi

İtalya Denizi

Roma Körfezi

San Marino Körfezi

Rimini Denizi

Açıklama:

Biz bugün Adriyatik’e bir zamanlar Venedik Körfezi dendiğini kitaplardan öğreniyoruz. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdaki ülkelerden hangisi her iki kıyısı da Akdeniz’de olan tek yarımadadır?

İspanya

Yunanistan

Tunus

Fas

İtalya

Açıklama:

İtalya, her iki kıyısı da Akdeniz’de tek yarımadadır. Bu oldukça dar ülkenin biri doğuda, bir batıda olmak üzere kuzeyden güneye uzanan birer kıyısı vardır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz dünyasını gerçek anlamda bir dünya haline getirmiştir?

İtalya

Osmanlı İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu

İspanya

Fransa

Açıklama:

Ne zaman Akdeniz dünyasının iki yarısından söz edilecek olsa, bu iki yarının simetrik olduğu gibi yanlış bir varsayım yapılır. Bu varsayımın neden yanlış olduğunu anlamak için çok gerilere, Antik Çağ’a uzanmak gerekir. Akdeniz dünyasını gerçek anlamda bir dünya yapan Roma İmparatorluğu olmuştur. Roma egemenliği Akdeniz’e gözle görülür bir bütünlük vermişti. Bunun göstergesi Roma mimarisinin bugün de Akdeniz’in hemen her bölgesinde gözle görülür suyolları, sarnıçlar, hamamlar, köprü ve yollar, tiyatrolar, stadyumlar gibi önemli izleridir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Akdeniz yaklaşık kaç milyon yıl önce oluşmuştur?

100

120

150

Açıklama:

Biz hep var olduğunu sansak da Akdeniz yaklaşık 150 milyon yıl önce Avrupa ve Afrika kıtalarının ayrışıp birbirinden uzaklaşmasıyla oluşmuş. İlkin bu çatlakta kuru bir göçük oluşmuş, sonra onu sular basmış, deniz olmuş, bütün bunlar ilk insan Akdeniz coğrafyasına geldiğinde çoktan olup bitmişmiş. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi Mavi hareketinin temsilcilerinden değildir?

Azra Erhat

Sabahattin Eyuboğlu

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Orhan Veli

Melih Cevdet Anday

Açıklama:

Asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı’nın ister roman ya da öykü, ister deneme ya da inceleme olsun, tüm yapıtlarının ortak özelliği onun Akdeniz odaklı yaşam felsefesini ve coşkusunu yansıtmalarıdır. Bu yapıtlar, alışılmadık kurgularına ve biçem özelliklerine karşın, ya da belki de bu yüzden, yazınımızı yenileştirip gençleştirici bir işlevi yerine getirmişlerdir. Üstelik yansıttıkları içerikle bir kuşak üzerinde çok etkili olmuş ve başta Azra Erhat, Sabahattin Eyuboğlu, daha sonra genişleyen halkalar halinde Melih Cevdet Anday, İsmet Zeki Eyüboğlu, Bedri Rahmi Eyüboğlu ve Vedat Günyol gibi isimlerin katılımıyla ülkemizde yakın geçmişte doğmuş en özgün düşünsel akım sayılabilecek Mavi hareketine yol açmıştır. Mavi hareketi, tıpkı Balıkçı örneğinde görüldüğü gibi bir düşün çizgisini, geziyi ve gözlemi öne çıkaran yaşam pratiği ile birleştirmesiyle ülkemizdeki diğer düşünsel akımlardan ayrılır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı’nın ölümünden birkaç yıl önce, 1969 yılında, üyesi bulunduğu Dünya Düşünce Adamları Komitesi (L’Astrado)’nun genel sekreteri Louis Bayle’a gönderdiği mektubun başlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Altıncı Kıta: Akdeniz

Akdeniz’in Ebedi Gençliği

Derin Deniz: Akdeniz

İki Kara Arasındaki Deniz

Mavi Liman

Açıklama:

Halikarnas Balıkçısı’nın ölümünden birkaç yıl önce, 1969 yılında, üyesi bulunduğu Dünya Düşünce Adamları Komitesi (L’Astrado)’nun genel sekreteri Louis Bayle’a gönderdiği ve Altıncı Kıta: Akdeniz başlığıyla yayımlanan mektubu ve onu izleyen, yabancı okurlar için kaleme aldığı ancak ölümünden hemen sonra yayımlanan Akdeniz’in Ebedi Gençliği adlı yazısı, Balıkçı’nın özgün düşüncesini anlamak için bize çok elverişli bir başlangıç noktası sağlamaktadır. Balıkçı’nın Akdeniz’i Altıncı Kıta olarak nitelemesi çığır açacak niteliktedir. Balıkçı’dan önce pek çok bilim ve düşün insanı Akdeniz’in üç kıtanın kesiştiği bir coğrafyada bulunan bir deniz olması nedeniyle insanlık tarihi açısından önemini vurgulamıştı.Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Fernand Braudel’in Akdeniz konulu doktora tez çalışması hakkında aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Fransa’da ortaya çıkan Annales Okulu tarih yazım anlayışı etkisi altında yazılmıştır.

Ağırlıklı olarak siyasal ve askeri olaylar, savaşlar ve kişiler üzerinde durulmuştur.

Yazar esaret altında olduğundan kaynaklara ulaşamamış, kendi belleğine çokça dayanmıştır.

Yazar, uygarlık farklılıklarına rağmen uzun 16. yüzyılda tek bir Akdeniz olduğunu savunmuştur.

İsimsiz kitlelerin gündelik yaşamına ve anlayışına öncelik veren özgün bir yaklaşıma sahiptir.

Açıklama:

Marc Bloch ve Lucien Febvre’in başını çektiği Annales Okulu, daha çok siyasal ve askeri olayları ve tarihi yapan yönetici kişiler yerine, uzun dönem devam eden yapısal etkenleri ve özellikleri öne çıkaran, isimsiz kitlelerin gündelik yaşamına ve anlayışına öncelik veren özgün yaklaşımıyla tarih yazımına yeni bir soluk getirmiştir. Yanlış olan yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

‘Mediterraneum’ sözcüğü ne anlama gelmektedir?

Orta büyüklükte su parçası

Rahatlatıcı su birikintisi

Maki bitkileriyle çevrili yer

İki kara arasındaki deniz

Kırmızı, killi toprak içeren su

Açıklama:

Akdeniz (Mediterraneum) sözcüğünün aslı iki kara arasındaki deniz anlamına gelmektedir ki burada Avrupa ve Afrika kıtaları kastedilmektedir. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Braudel’e göre Akdeniz’i Akdeniz yapan özellikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Coğrafyanın kara yerine deniz ekseni etrafında kurulmuş olması

Kıyılardan ova ve dağlara uzanan belli özelliklerdeki bitki örtüsü

İnsanların çok hareketli olup sürekli bir yerlere gidip gelmeleri

Bölgenin büyük ölçüde kendi kaynaklarıyla beslenip kendine yeterli olması

Deniz ulaşımının zorluğu nedeniyle nüfusun çoğunun doğuda yığılması

Açıklama:

Büyük ölçüde kendi kaynaklarından beslenen ve dolayısıyla kendine oldukça yeterli olan Akdeniz dünyası aynı zamanda kendisi için yaşamsal önemdeki kıyıları arasındaki deniz taşımacılığını da büyük ölçüde kendi gemileriyle gerçekleştiriyordu. O dönemde doğu-batı ekseninde bir ucundan diğer ucuna yaklaşık 60 günde yolculuk edilen, kuzey-güney geçişi ise yaklaşık iki hafta süren bu beşeri ve iktisadi coğrafya, yaklaşık 60-70 milyonluk bir nüfusu barındırıyordu. Bu nüfusun yarısından biraz çoğu batıda, gerisi doğuda bulunuyordu. Başka bir deyişle bu nüfus Akdeniz dünyasında aşağı yukarı dengeli bir biçimde dağılmıştı. Yanlış olan yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Haritada görüldüğü şekilde bütün Akdeniz Dünyası’nı siyasal bir çatı altında birleştirebilen imparatorluk hangisidir?

Osmanlı İmparatorluğu

Kartacalılar

Roma İmparatorluğu

Fenikeliler

Büyük İskender İmparatorluğu

Açıklama:

Roma İmparatorluğu bütün Akdeniz Dünyası’nı siyasal bir çatı altında birleştirmiş tek imparatorluktu. Doğru yanıt C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Batı Roma İmparatorluğu’nun çöküşünün nedenlerden birisi aşağıdakilerden hangisidir?

Köleciliğe dayanan ekonomi

Köklü uygarlıklara ev sahipliği yapması

Oturmuş yerel örgütlenme biçimleri

Yerleşik toplumsal alışkanlıklar

Varsıl nüfus ve kaynaklara sahip olması

Açıklama:

Batı Roma İmparatorluğu’nun oluşumuna ev sahipliği yapmış Akdeniz’in batı yarısı, Roma dönemi öncesi düşük kentleşme oranı, nüfus ve uygarlık düzeyleri ile neredeyse sıfırdan başlayarak biçimlendirilmeye açık yeni bir coğrafyaydı. Roma İmparatorluğu, savaş yöntemiyle bir yandan topraklarını genişleterek bir yandan da köle edinerek, bu coğrafyada büyük çiftliklere dayalı tarımı geliştirmiş ve özünde köleciliğe dayanan iktisadi ve toplumsal bir sistem kurmuştur. Buna karşılık, Doğuya doğru yayılma sürecinde aynı İmparatorluk, büyük ve köklü uygarlıklara ev sahipliği etmiş bu coğrafyada hazır bulduğu neredeyse kemikleşmiş yerel güç ve örgütlenme biçimleriyle uzlaşı arayışına girmiştir. Roma İmparatorluğu batıda yeni bir ekonomi ve toplum düzeni kurarken, doğuda yerleşik iktisadi ve toplumsal alışkanlıkları bir adım daha ileri götürmüş ve onlara yeni bir siyasi biçim vermekle yetinmiştir. Sonunda, merkezi gücün bütün Akdeniz dünyasını tek bir imparatorluk halinde hem korumak hem de yönetmekte etkili olamayacağı anlaşıldığı zaman, Akdeniz dünyasının tarihindeki bu tek imparatorluk ortasından ikiye bölünerek bağrında taşıdığı farklılığı dışa vurmuştur. Bölünmeden bir süre sonra, köleciliğin anayurdu olan Batı Roma İmparatorluğu, yeni toprak ve köle bulmakta karşılaştığı tıkanıklık ve bunun ekonomik etkileri nedeniyle çökmüş, buna karşılık altyapısı yaygın köleciliğe dayanmayan, nüfus ve kaynakları açısından daha varsıl Doğu Roma İmparatorluğu yoluna devam edebilmiştir. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

On altıncı yüzyılda Doğu Akdeniz’in yapısal batı sınırını aşağıdakilerden hangisi oluşturuyordu?

İskenderiye-Rodos-Antakya üçgeni

Ege Denizinin batı kıyısı

Cebelitarık-Malta çizgisi

Sicilya-Malta-Tunus çizgisi

Rodos-İskenderiye hattı

Açıklama:

Sicilya-Malta-Tunus çizgisi bir anlamda Doğu Akdeniz’in büyük Akdeniz’e açılan kapısıdır. Aslında yüzeysel anlamda dar olan bu alana sırf jeostratejik öneminden ötürü zaman zaman Orta Akdeniz denmesi bu yüzdendir. İspanya açısından, bardağı taşıran son damla, 1560’larda bu dar alanın egemenliğinin gücünün doruğundaki Osmanlı İmparatorluğu’na geçmesiydi. Ancak, bilindiği gibi, bu alanda Osmanlı egemenliği bir kural olmaktan çok bir istisnaydı. Bu bakımdan, Tunus, Malta, Sicilya çizgisini Doğu Akdeniz’in yapısal batı sınırı diye almak yanlış olmaz. Doğru yanıt D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz’in kuzey-güney ekseninde gerçekleşmiştir?

Doğu Roma ve Batı Roma İmparatorluğu’nun ayrılması

Roma İmparatorluğu’nun Kartaca’yı yenmesi

Osmanlı İmparatorluğu ve Habsburg İmparatorluğu arsındaki çekişmeler

Büyük İskender’in Hindistan’a doğru seferi

Preveze’den (1538) İnebahtı’ya (1571) giden tarihsel süreci

Açıklama:

Kartaca’nın Roma’ya yönelttiği tehdit güneyden kuzeye yönelik bir tehditti. Akdeniz tarihinde Roma İmparatorluğu’nun Kartaca’yı yenilgiye uğratmasıyla birlikte kuzey-güney doğrultusunda bir kırılmanın önü uzun süre için alınmış oldu. Doğru yanıt B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Hangi ada(lar) Akdeniz’in batısında yer alır?

Girit

Kıbrıs

Balear

Korfu

Rodos

Açıklama:

Gerek Batı Akdeniz gerekse Karadeniz adalar açısından oldukça yoksul coğrafyalardır. Batı Akdeniz’de İspanya yarımadası açıklarındaki Balear adaları ile Korsika ve Sardinya hem karayla bağlantıları açısından hem de stratejik bakımdan elverişsiz konumları nedeniyle genel olarak tarihte pek bir önem taşımamışlardır. Doğru yanıt C‘dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Halikarnas Balıkçısı Akdeniz’i ne olarak adlandırmıştır?

Mare Nostrum

Eski Akdeniz

Mavi Hareketi

Derin Deniz

Altıncı Kıta

Açıklama:

Halikarnas Balıkçısı ölümünden birkaç yıl önce, 1969 yılında Louis Bayle’a gönderdiği ve Altıncı Kıta: Akdeniz başlığıyla yayımlanan mektubu ve onu izleyen, yabancı okurlar için kaleme aldığı ancak ölümünden hemen sonra yayımlanan Akdeniz’in Ebedi Gençliği adlı yazısı, Balıkçı’nın özgün düşüncesini anlamak için bize çok elverişli bir başlangıç noktası sağlamaktadır. Balıkçı, Akdeniz’in kendisini ayrı bir kıta diye nitelendirerek, aşağı yukarı Braudel’in Akdeniz’i tarihin uzamı olmaktan çıkarıp öznesine dönüştüren eyleme benzer bir değişim gerçekleştiriyordu. Doğru yanıt E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi 19. Yüzyılda yeniden canlanmak yerine hiç yoktan gelişen bir liman kentidir?

İskenderun

Trabzon

İzmir

Selanik

İskenderiye

Açıklama:

Başta sanayileşmiş İngiltere olmak üzere Avrupa bölgeye farklı bir bakışla yaklaşmış, Akdeniz’deki Marsilya, Livorno ve Trieste gibi limanlardan hareketle Doğu Akdeniz’de erişebileceği bir dizi liman kentinin gelişmesine çeşitli serbest ticaret anlaşmalarıyla hız kazdırmışlardır. On dokuzuncu yüzyılda, kimi kökleri tarihin derinliklerinde kaybolmuş İskenderiye, İzmir, Selanik ve Trabzon gibi yeniden canlanan, kimi de Port-Said, Beyrut, Patras, Samsun, Mersin, İskenderun gibi neredeyse hiç yoktan gelişen bir öbek liman kentinin yıldızı parlamıştır. Doğru yanıt A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

İki kara arasındaki deniz anlamına gelen Akdeniz aşağıdakilerden hangisinin arasındadır?

Asya ve Avrupa

Avrupa ve Afrika

Avrupa ve Amerika

Amerika ve Afrika

Afrika ve Asya

Açıklama:

Akdeniz (Mediterraneum) sözcüğünün aslı iki kara arasındaki deniz anlamına gelmektedir ki burada Avrupa ve Afrika kıtaları kastedilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Roma çağı haritalarının özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Bitki dağılım haritası olması

Gökbilim haritası olması

Maden haritası olması

Yollar haritası olması

Su kaynakları haritası olması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 41

İlber Ortaylı’nın vurguladığı Üçüncü Roma aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı

Rusya

Bizans

Batı Roma

Kuzey Afrika

Açıklama:

Ortodoksluk bağı yüzünden Bizans’ın mirasçısı ve bu nedenle Üçüncü Roma olma savıyla ortaya çıkmış olsa da gerçek Üçüncü Roma, günümüz tarihçilerinden İlber Ortaylı’nın da sık sık vurguladığı gibi, İstanbul’un alınışından sonraki Osmanlı İmparatorluğu’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Kartaca’nın Roma’ya yaptığı tehdit yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu-Batı

Batı-Güney

Güney-Kuzey

Kuzey-Doğu

Doğu-Güney

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi Max Weber’in tanımladığı “bir kıyısal uygarlık” olma özelliği taşır?

Batı Akdeniz

Batı Karadeniz

Ege

Doğu Karadeniz

Doğu Akdeniz

Açıklama:

Doğu Akdeniz merkezli bir dünya, sosyolog Max Weber’in deyişiyle “bir kıyısal uygarlık” olma özelliği taşıyordu. Doğu Akdeniz’in dışında, Batı Akdeniz ve Karadeniz’de de koloniler vardı ama asıl örüntü, asıl dokuma Doğu Akdeniz’deydi.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Doğu Akdeniz’de en önemli ticari ve kültürel merkez aşağıdakilerden hangisidir?

Marsilya

Beyrut

Selanik

İskenderiye

Antakya

Açıklama:

Doğu Akdeniz’in neresinden bakılırsa bakılsın, burada en önemli ticari ve kültürel merkez Mısır’ın Akdeniz’e açılan kapısı konumundaki İskenderiye idi. Üstelik İskenderiye örnek bir ticaret limanı olarak örgütlenmişti.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz’deki stratejik adalardan değildir?

Kıbrıs

Rodos

Korsika

Girit

Sicilya

Açıklama:

Akdeniz aynı zamanda bir adalar denizidir. Kıbrıs, Rodos, Girit, Sicilya, Malta, Korfu, Cebelitarık gibi adalar büyük ve/veya stratejik adalardır.
İspanya yarımadası açıklarındaki Balear adaları ile Korsika ve Sardinya hem karayla bağlantıları açısından hem de stratejik bakımdan elverişsiz konumları nedeniyle genel olarak tarihte pek bir önem taşımamışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Akdeniz dünyasının on altıncı yüzyılda Kıbrıs’ın ihtiyacını karşıladığı ürün aşağıdakilerden hangisidir?

Buğday

Üzüm

Tütün

Zeytin

Şeker

Açıklama:

Akdeniz dünyası, on altıncı yüzyılda Kıbrıs’ın şekeri, Sicilya’nın buğdayı gibi tüketim açıklarını kapatmayı görev edinmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi on dokuzuncu yüzyılda gelişen liman kentlerindendir?

Mersin

İskenderiye

İzmir

Selanik

Trabzon

Açıklama:

On dokuzuncu yüzyılda İskenderiye, İzmir, Selanik ve Trabzon gibi yeniden canlanan liman kentlerinin yanında, Port-Said, Beyrut, Patras, Samsun, Mersin, İskenderun gibi neredeyse hiç yoktan gelişen bir öbek liman kentinin yıldızı parladı.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Akdeniz’in Avrupa’yı ikiye böldüğünü belirten kişi aşağıdakilerden hangisidir?

İlber Ortaylı

Fernand Braudel

Halikarnas Balıkçısı

Piri Reis

Max Weber

Açıklama:

Braudel, Akdeniz’in Avrupa’yı ikiye böldüğünden dem vurur. Bu bölünmüşlük o denli derine işlemiştir ki kuzeyden Avrupa, güneyden ise kısaca Akdeniz diye söz etmek uzun bir süre yaygın bir alışkanlık olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi en önemli Akdeniz tarihçisidir?

Fernand Braudel

Henri Pirenne,

Shlomoh Dov Goitein

Galileo

Lucien Febvre

Açıklama:

Bugün artık Akdeniz denince ilk akla gelen Fransız tarihçi Braudel, adının bu denizle özdeşleşmesine yol açan ünlü yapıtını, İkinci Dünya Savaş’ının gölgesinde geçen 1940’lı yıllarda kaleme almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Fransız tarihçi Braudel, adının bu denizle özdeşleşmesine yol açan ünlü yapıtını, aşağıdakilerden hangi yıllarda kaleme almıştır?

1936

1937

1938

1939

1940

Açıklama:

Fransız tarihçi Braudel, adının bu denizle özdeşleşmesine yol açan ünlü yapıtını, İkinci Dünya Savaş’ının gölgesinde geçen 1940’lı yıllarda kaleme almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Fernand Braudel’in Akdeniz konulu doktora tez çalışmasını, aşağıdakilerden hangi yılda savunmuştur?

1945

1946

1947

1948

1949

Açıklama:

Fernand Braudel’in Akdeniz konulu ve ancak 1947 yılında savunabildiği doktora tez çalışmasını, büyük ölçüde İkinci Dünya Savaşı sırasında, Almanların elinde savaş tutsağıyken, tarihi bir Hansa limanı olan Lübeck’te kaleme aldığı bilinir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Fernand Braudel, Akdeniz konulu ve ancak 1947 yılında savunabildiği doktora tez çalışmasını yazdığında aşağıdakilerden hangi konumda bulunmaktaydı?

Esnaf

Yayımcı

Savaş esiri

Asker

Basın mensubu

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 53

Akdeniz (Mediterraneum) sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Suları berrak

Rengi beyaz

İki kara arasındaki deniz

Uzun deniz

Basık deniz

Açıklama:

Akdeniz (Mediterraneum) sözcüğünün aslı iki kara arasındaki deniz anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Braudel’e göre, Akdeniz’i Akdeniz yapan, aşağıdakilerden hangi özellikleridir?

Fiziki

Beşeri

Coğrafi

İklim

Popülasyon

Açıklama:

Braudel’e göre, Akdeniz’i Akdeniz yapan, coğrafyanın değişmez fiziki özellikleri değil, asıl beşeri özellikleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Akdeniz tarihi Braudel’in ele aldığı haliyle hangi yüzyıla odaklanır?

Uzun on altıncı yüzyıl

On altıncı yüzyıl

Şahane yüzyıl

On sekizinci yüzyıl

Uzun yüzyıl

Açıklama:

Gerçekten de, uzun on altıncı yüzyılda, Azor Adaları’ndan Yeni Dünya’ya, Kızıl Deniz’den Basra Körfezi’ne, hatta Baltık Denizi’nden Nijer’e değin pek çok yer, geçici bir süre için de olsa Akdeniz dünyasının çekim alanına girmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Akdenizin Ortak bitkisidir?

Portakal

İncir

Hurma

Zeytin

Elma

Açıklama:

Kuzeyden güneye giderken bu iklim kuşağı ilk zeytin ağacıyla başlar.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Hem doğu hem de batı sahili Akdenizde olan ve bundan en iyi yararlanan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Yunanistan

İtalya

İspanya

İsrail

Tunus

Açıklama:

İtalya, her iki kıyısı da Akdeniz’de tek yarımadadır. Bu oldukça dar ülkenin biri doğuda, bir batıda olmak üzere kuzeyden güneye uzanan birer kıyısı vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdaki yazarımızdan hangisi Akdeniz'i romanlarında baş kişi olarak almıştır?

Orhan Kemal

Bekir Sıtkı

Muhip Dranalı

Peride Celal

Cevat Şakir

Açıklama:

Bizde Akdeniz dendi mi akla asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı (1886-1973) gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Adının Akdeniz ile özdeşleşmesine yol açan ünlü yapıtını ,İkinci Dünya Savaş'ının gölgesinde geçen 1940’lı yıllarda kaleme almıştır.
Yukarıda özelliklerinden bahsedilen tarihçi hangisidir?

Predrag MATVEJEVİC

Lucien FEBVRE

Henri PİRENNE

Shlomoh Dov GOİTEİN

Fernand BRAUDEL

Açıklama:

Fransız tarihçi Braudel, adının bu denizle özdeşleşmesine yol açan ünlü yapıtını, İkinci Dünya Savaş’ının gölgesinde geçen 1940’lı yıllarda kaleme almıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

“Akdenizli doğulmaz, Akdenizli olunur. Akdenizlilik bir miras değildir, çabayla elde edilir. Bir seçimdir, bir üstünlük değil. Gerçek Akdenizlilerin sayısı hızla azalmaktadır. Bu bir tarih ya da gelenek, coğrafya ya da köken, anı ya da inanç sorunu değildir; Akdeniz aynı zamanda bir yazgıdır.”
Bu sözün sahibi aşağıdakilerden hangisidir?

Predrag Matvejevic

Lucien Febvre

March Bloch

Macellan

Plutarkhos

Açıklama:

Her şeyden önce, on yedinci yüzyıla değin, bütün Akdeniz havzası ortak bir yazgıyı paylaşıyordu. Günümüzde Akdeniz ve Akdenizlilik üzerine yazan Predrag Matvejevic de dönüp dolaşıp bu yazgı sözcüğüne geliyor: “Akdenizli doğulmaz, Akdenizli olunur. Akdenizlilik bir miras değildir, çabayla elde edilir. Bir seçimdir, bir üstünlük değil. Gerçek Akdenizlilerin sayısı hızla azalmaktadır. Bu bir tarih ya da gelenek, coğrafya ya da köken, anı ya da inanç sorunu değildir; Akdeniz aynı zamanda bir yazgıdır.” (Matvejevic, 1999: 115) Bu tarih ve yazgı birliği Akdeniz’e bir bütünlük kazandırmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bu bağlamda, Braudel, …………………. uzun on altıncı yüzyılda Akdeniz dünyasının Doğu yarısına yerleşerek Batıyı dengelediğinin bilincindedir.
Yukarıda boş bırakılan yere hangisi gelmelidir?

İspanya'nın

İtalya'nın

Sicilya'nın

Osmanlı İmparatorluğunun

Arnavutluk’un

Açıklama:

Bu bağlamda, Braudel, Osmanlı İmparatorluğunun uzun on altıncı yüzyılda Akdeniz dünyasının Doğu yarısına yerleşerek Batıyı dengelediğinin bilincindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Osmanlı İmparatorluğunun Barbaros’un öncülüğünde, Kuzey Afrika korsanlarıyla dayanışma içinde Sicilya-Malta-Tunus çizgisinden batıya sızarak dengeleri altüst etmiştir.
Bir anlamda Doğu Akdeniz’in büyük Akdeniz'e açılan kapısıdır.
Jeostratejik öneminden ötürü zaman zaman Orta Akdeniz denir.

Özellikleri verilen alan hangisidir?

Doğu -Batı sınırı

İspanya -İtalya hattı

Sicilya-Malta-Tunus çizgisi

Adriyatik

Zagreb

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğunun Barbaros’un öncülüğünde, Kuzey Afrika korsanlarıyla dayanışma içinde Sicilya-Malta-Tunus çizgisinden batıya sızarak dengeleri altüst etmesinden, Braudel’in deyişiyle nerdeyse bütün Akdeniz’e egemen olmasından kaynaklanmıştır. Gerçekten de Sicilya-Malta-Tunus çizgisi bir anlamda Doğu Akdeniz’in büyük Akdeniz’e açılan kapısıdır. Aslında yüzeysel anlamda dar olan bu alana sırf jeostratejik öneminden ötürü zaman zaman Orta Akdeniz denmesi bu yüzdendir. İspanya açısından, bardağı taşıran son damla, 1560’larda bu dar alanın egemenliğinin gücünün doruğundaki Osmanlı İmparatorluğu’na geçmesiydi. Ancak, bilindiği gibi, bu alanda Osmanlı egemenliği bir kural olmaktan çok bir istisnaydı. Bu bakımdan, Tunus, Malta, Sicilya çizgisini Doğu Akdeniz’in yapısal batı sınırı diye almak yanlış olmaz. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Akdeniz’e ‘bizim deniz’(Mare nostrum)diyen ve Braudel’in deyişiyle Akdeniz'e kilit vuranlar kimlerdir?

Fransa

İtalya

Roma

Saksonlar

Fransa

Açıklama:

Roma çağı haritaları aslında birer yollar haritası (itinereria) olma özelliğini taşır. Bu yollar ve haritalar sayesinde Romalılar denize de kendilerinden önceki bütün uygarlıklardan daha çok egemen olmuşlardı. Bu yüzden Romalılar Akdeniz’den özgüvenle Bizim Deniz (mare nostrum) diye söz edebilmişlerdir. Braudel’in deyişiyle, Roma’nın Akdeniz’e vurduğu “kilit” işte böyle bir kilitti. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

İskenderiye’nin bir sonraki çıkışı da çok sonraları, on dokuzuncu yüzyılda, özellikle Rusya’nın güney politikası sonucu Osmanlı İmparatorluğunun İstanbul odaklı merkezi gücünün gerilemesine karşı ……………………. başkaldırışıyla gerçekleşecektir.
Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın Mısır’daki

Birinci Jüstinyen’in Batı’daki

Bizans İmparatorluğu’nun Kıbrıs’daki

Türk Beyliklerinin Anadolu’daki

Büyük İskender İmparatorluğu’nun Hindistan’daki

Açıklama:

İskenderiye’nin bir sonraki çıkışı da çok sonraları, on dokuzuncu yüzyılda, özellikle Rusya’nın güney politikası sonucu Osmanlı İmparatorluğunun İstanbul odaklı merkezi gücünün gerilemesine karşı Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın Mısır’daki başkaldırışıyla gerçekleşecektir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Bizde Akdeniz dendi mi akla Halikarnas Balıkçısı
Gençliğinde Robert Kolej ve Oxford Üniversitesi gibi seçkin kurumlarda eğitim almıştır.
Balıkçı, düşünce suçundan çarptırıldığı kalebentlik cezası ile kendisine dayatılan aykırı bir yaşam biçimini benimseyerek Bodrum’a yerleşmiş ve yaklaşık çeyrek yüzyıl orada yaşamıştır.

Yukarıda sözü edilen yazar kimdir?

Vedat Günyol

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Melih Cevdet Anday

Cevat Şakir Kabaağaçlı

İsmet Zeki

Açıklama:

Bizde Akdeniz dendi mi akla asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı olan Halikarnas Balıkçısı (1886-1973) gelir. Gençliğinde Robert Kolej ve Oxford Üniversitesi gibi seçkin kurumlarda eğitim almasına karşın kendisine aktarılan Batı kültürünün imbiğinden geçirilmiş bilgileri olduğu gibi benimsemeyip dışarıdan birisi gibi sorgulamış, bu tutumu nedeniyle zamanla bir bilim insanı olmak yerine daha çok kendi kendini yetiştiren bir aydın kimliği kazanmıştır. Balıkçı, düşünce suçundan çarptırıldığı kalebentlik cezası ile kendisine dayatılan aykırı bir yaşam biçimini benimseyerek Bodrum’a yerleşmiş ve yaklaşık çeyrek yüzyıl orada yaşamıştır. Dünyaya bakışı orada biçimlenmiş, birbirini izleyen yapıtlarını Bodrum ve çevresinin izlerini taşıdıkları, renklerini yansıttıkları ölçüde önemsemiştir. Roman, öykü, inceleme ve deneme türlerinde, yöredeki yaşamı konu alan sayısız yapıt vermiştir. Balıkçı, roman ve öyküleriyle Türk yazınına Akdeniz’i getirip yerleştiren kişidir. Böylece bir ilki gerçekleştirmiştir. Balıkçı’nın yapıtlarında Akdeniz, olayların geçtiği yer olmakla kalmamış, giderek ete kemiğe bürünüp o yapıtların başkişisine dönüşmüştür. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

On dokuzuncu yüzyıl ulusçuluğun ve ulus-devletleşmenin önce Avrupa’da gelişip sonra da dünyaya yayılmaya başladığı dönem olduğu kadar Avrupa merkezli imparatorluk tasarımlarının uzun bir aradan sonra yeniden ivme kazandığı bir çağdır. Özellikle Sanayi Devrimi ile birlikte gelen yeni iktisadi süreçler ve teknolojiler daha büyük ölçekli ve derinlemesine işleyen bir egemenlik düşüncesini gündeme getirmişlerdir. Bunun sonucunda, önce Batı Avrupa’da ……..ve ………., yüzyılın sonuna doğru da kendi birliğini sağlayan ……….. deniz aşırı topraklar edinerek birer imparatorluğa dönüşmüşlerdir.
Boş bırakılan yerlere hangileri gelmelidir?

İngiltere-İtalya-Moskova

İtalya-Almanya-Arnavutluk

Japonya -Rusya-Osmanlı İmparatorluğu

Almanya-Avrupa-İtalya

İngiltere-Fransa-Almanya

Açıklama:

On dokuzuncu yüzyıl ulusçuluğun ve ulus-devletleşmenin önce Avrupa’da gelişip sonra da dünyaya yayılmaya başladığı dönem olduğu kadar Avrupa merkezli imparatorluk tasarımlarının uzun bir aradan sonra yeniden ivme kazandığı bir çağdır. Özellikle Sanayi Devrimi ile birlikte gelen yeni iktisadi süreçler ve teknolojiler daha büyük ölçekli ve derinlemesine işleyen bir egemenlik düşüncesini gündeme getirmişlerdir. Bunun sonucunda, önce Batı Avrupa’da İngiltere ve Fransa, yüzyılın sonuna doğru da kendi birliğini sağlayan Almanya deniz aşırı topraklar edinerek birer imparatorluğa dönüşmüşlerdir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz dünyasının kavramsallaştırılmasıyla ilgili en temel yapıtları kaleme alan tarihçilerdendir?

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Predrag Matvejevic

Piri Reis

Fernand Braudel

İlber Ortaylı

Açıklama:

Akdeniz dünyasının kavramsallaştırılmasıyla ilgili en temel yapıtları Fernand Braudel, Henri Pirenne, Shlomoh Dov Goitein gibi tarihçiler yirminci yüzyılda kaleme almıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi Fernand Braudel için Akdeniz'i Akdeniz yapan özelliklerin başında gelir ?

Maden

Turizm

Coğrafya

İklim

Deniz

Açıklama:

Daha önce bir çok başka tarihçi gibi Braudel için de Akdeniz’i Akdeniz yapan özelliklerin başında coğrafya geliyordu. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Doğu Akdeniz'in büyük Akdenize açılan kapısı konumunda bulunan Sicilya-Malta-Tunus çizgisi jeostratejik konumundan dolayı zaman zaman ne olarak adlandırılmıştır ?

Derin Akdeniz

Orta Akdeniz

Küçük Akdeniz

İç Akdeniz

Akdeniz Körfezi

Açıklama:

Doğu Akdeniz'in büyük Akdenize açılan kapısı konumunda bulunan Sicilya-Malta-Tunus çizgisi jeostratejik konumundan dolayı zaman zaman Orta Akdeniz olarak adlandırılmıştır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Akdeniz Dünyasını ilk defa siyasi çatı altında birleştirip gerçek anlamda bir dünya yapan imparatorluk aşağıdakilerden hangisidir ?

Osmanlı İmparatorluğu

Bizans İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu

Büyük İskender İmparatorluğu

Doğu Roma İmparatorluğu

Açıklama:

İlk aşamada, Roma İmparatorluğu bütün Akdeniz Dünyası’nı siyasal bir çatı altında birleştirmiş tek imparatorluktur. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Yaptıkları yollar ve haritalar sayesinde akdenize kendilerinden önceki topluluklardan daha fazla egemen olan hangi toplum Akdeniz'den "Bizim Deniz" diye bahsetmektedir ?

Romalılar

Osmanlılar

Kartacalılar

İspanyollar

Persler

Açıklama:

Roma yolları bugün bile görenlerde hayranlık duygusu bırakmaktadır. Bu yollar belli bir mantığa göre Akdeniz’in dört bir yanını birbirine, yerel merkezlere ve Roma’ya bağlıyor, yerinde bir deyişle bütün yollar Roma’ya çıkıyordu. Roma çağı haritaları aslında birer yollar haritası (itinereria) olma özelliğini taşır. Bu yollar ve haritalar sayesinde Romalılar denize de kendilerinden önceki bütün uygarlıklardan daha çok egemen olmuşlardı. Bu yüzden Romalılar Akdeniz’den özgüvenle Bizim Deniz (mare nostrum) diye söz edebilmişlerdir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Roma İmparatorluğu'nun bölünmesinden sonra nüfusu yaygın köleliğe dayanmayan ve kaynaklar açısından daha zengin olan hangi topluluk varlığını devam ettirip zaman içinde "İkinci Roma" adını almıştır?

Osmanlı İmparatorluğu

Sicilya İmparatorluğu

Doğu Roma İmparatorluğu

Batı Roma İmparatorluğu

Doğu İtalya İmparatorluğu

Açıklama:

İstanbul odaklı Doğu Roma İmparatorluğu İkinci Roma olarak bin yılı aşkın bir süre daha yaşadı. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Akdenizde Kuzey - Güney doğrultusunda iki kıyısı olan tek yarımada hangisidir ?

Yunanistan

Türkiye

Fransa

Sicilya

İtalya

Açıklama:

Akdenizde Kuzey - Güney doğrultusunda iki kıyısı olan tek yarımada İtalya'dır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Bodrum'da yaşayan ve Türk yazınına Akdeniz'i yerleştiren Halikarnas Balıkçısı olarak tanıdığımız yazarın asıl adı nedir ?

Reşat Nuri Güntekin

Vedat Günyol

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Sabahhatin Eyüboğlu

Melih Cevdet Anday

Açıklama:

Bodrum'da yaşayan ve Türk yazınına Akdeniz'i yerleştiren Halikarnas Balıkçısı olarak tanıdığımız yazarın asıl adı Cevat Şakir Kabaağaçlı'dır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

"En Eski Akdeniz" anlamında kullanılan tabir aşağıdakilerden hangisidir ?

Helenistik

Sicilya

Derin Akdeniz

Ege

Adriyatik

Açıklama:

"En Eski Akdeniz" anlamında kullanılan tabir derin Akdeniz'dir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Halikarnas Balıkçısı'nın Akdeniz için kullandığı, tarihte çığır açacak nitelikteki tanımı aşağıdakilerden hangisidir ?

Verimli deniz

Derin deniz

Altıncı kıta

Venedik körfezi

Küçük avrupa

Açıklama:

Halikarnas Balıkçısı'nın Akdeniz için kullandığı, tarihte çığır açacak nitelikteki tanımı altıncı kıtadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

I. Akdenizli olunmaz, Akdenizli doğulur.
II. Akdenizlilik bir miras değildir, çabayla elde edilir.
III. Bir seçimdir, bir üstünlük değil.
IV. Akdeniz aynı zamanda bir yazgıdır.
Yukarıdaki maddelerden hangileri on yedinci yüzyıla değin, Akdenize bütünlük kazandıran, bütün Akdeniz havzasının paylaştığı ortak yazgıdandır?

I ve II

II ve III

II, III ve IV

III ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Akdenizlilik üzerine yazan Predrag Matvejevic de dönüp dolaşıp bu yazgı sözcüğüne geliyor: "Akdenizli doğulmaz, Akdenizli olunur. Akdenizlilik bir miras değildir, çabayla elde edilir. Bir seçimdir, bir üstünlük değil. Gerçek Akdenizlilerin sayısı hızla azalmaktadır. Bu bir tarih ya da gelenek, coğrafya ya da köken, anı ya da inanç sorunu değildir; Akdeniz aynı zamanda bir yazgıdır." Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Akdeniz ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Akdeniz sözcüğünün aslı iki kara arasındaki deniz anlamına gelmektedir ki burada Avrupa ve Afrika kıtaları kastedilmektedir.

Deniz eksenli bu ortak coğrafya, kıyılardan başlayıp ova, yayla, çöl ve dağlara kadar uzanır.

Kuzeyden güneye giderken bu iklim kuşağı ilk zeytin ağacıyla başlar, son zeytinin bittiği, palmiyelerin artık öbekleştiği anayurduna kadar sürer.

Braud l’e göre, Akdeniz’i Akdeniz yapan, coğrafyanın beşeri özellikleri değil değişmez fiziki özellikleridir.

Akdeniz dünyasının yaşayan sınırlarını çizmek, her hangi bir atlasa ilk bakışta edinilen ilk izlenimin uyandırdığı sanıdan çok daha güçtür.

Açıklama:

Braudel’e göre, Akdeniz’i Akdeniz yapan, coğrafyanın değişmez fiziki özellikleri değil, asıl beşeri özellikleridir. Bu coğrafyada insanlar çok sık hareket edebildikleri, bir yerden diğerine neredeyse sürekli gidip geldikleri ya da zaman zaman göçebildikleri için, bu coğrafyanın yüzeyi ve sınırları zaman içinde değişebildiğinden Akdeniz dünyasının yaşayan sınırlarını çizmek, herhangi bir atlasa ilk bakışta edinilen ilk izlenimin uyandırdığı sanıdan çok daha güçtür. D seçeneği yanlıştır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangi hat bir anlamda Doğu Akdeniz'in büyük Akdeniz'e açılan kapısıdır?

Sicilya-Malta-Tunus

İspanya-İtalya

Dalmaçya-Arnavutluk

Zagreb- Belgrad

Libya-Tunus

Açıklama:

On altıncı yüzyılda ve özellikle 1534-1545 döneminde asıl sorun, Osmanlı İmparatorluğu’nun Barbaros’un öncülüğünde, Kuzey Afrika korsanlarıyla dayanışma içinde Sicilya-Malta-Tunus çizgisinden batıya sızarak dengeleri altüst etmesinden, Braudel’in deyişiyle nerdeyse bütün Akdeniz’e egemen olmasından kaynaklanmıştır. Gerçekten de Sicilya-Malta-Tunus çizgisi bir anlamda Doğu Akdeniz’in büyük Akdeniz’e açılan kapısıdır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Akdeniz dünyası söz konusu olduğunda Batı Akdeniz ve Karadeniz’de de koloniler vardı ama asıl örüntü, asıl dokuma Doğu Akdeniz’deydi. Doğu Akdeniz için "bir kıyısal uygarlık" tanımını kullanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Henri Pirenne

Max Weber

İlber Ortaylı

Fernand Braudel

Shlomoh Dov Goitein

Açıklama:

Şunu söylemek yanlış olmaz: Bu dünya aynı zamanda Doğu Akdeniz merkezli bir dünya, sosyolog Max Weber’in deyişiyle “bir kıyısal uygarlık” olma özelliği taşıyordu. Doğu Akdeniz’in dışında, Batı Akdeniz ve Karadeniz’de de koloniler vardı ama asıl örüntü, asıl dokuma Doğu Akdeniz’deydi. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Düşünce suçundan çarptırıldığı kalebentlik cezası ile kendisine dayatılan aykırı bir yaşam biçimini benimseyerek Bodrum’a yerleşmiş, çeyrek yüzyıl orada yaşamış olan Halikarnas Balıkçısı lakaplı yazar aşağıdakilerden hangisidir?

Azra Erhat

Sabahattin Eyüboğlu

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Vedat Günyol

Melih Cevdet Anday

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi aynı zamanda adalar denizi olan Akdeniz'de bulunan büyük ve/veya stratejik açıdan önemli adalardan biri değildir?

Kıbrıs

Rodos

Malta

Balear

Cebelitarık

Açıklama:

Akdeniz aynı zamanda bir adalar denizidir. Ancak bu adalar büyük ve küçük adalar olmak üzere ikiye ayrılmışlardır. Kıbrıs, Rodos, Girit, Sicilya, Malta, Korfu, Cebelitarık gibi büyük ve/veya stratejik kimi adalar Venedik’in deniz imparatorluğundan beri hemen her dönemde dış etkilere açık ve çok önemli bir rol oynamışlardır. Batı Akdeniz’de İspanya yarımadası açıklarındaki Balear adaları ile Korsika ve Sardinya hem karayla bağlantıları açısından hem de stratejik bakımdan elverişsiz konumları nedeniyle genel olarak tarihte pek bir önem taşımamışlardır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Doğu Roma İmparatorluğu’nun yaşamını jeostratejik anlamda elverişsiz bir coğrafyada zaman zaman çok güçlü barbar akınlarına karşın sürdürebilmesinin ardında yatan sebep aşağıdakilerden hangisidir?

Eskisinden ve Batı Roma İmparatorluğu’nda sürdürülmek istenenden farklı bir savunma stratejisini benimsemesi

Akdeniz dünyasının doğu-batı ekseninde kırılmaya yatkın oluşu

Akdeniz dünyasından dışlanmış Avrupa nın kuzeyde yeni bir eksene yerleşmesi

Ticaret yollarının üzerinde para ekonomisinin gelişmesi

Tarımda küçük mülkiyetlerin yaygın olması

Açıklama:

Doğu Roma İmparatorluğu’nun yaşamını jeostratejik anlamda elverişsiz bir coğrafyada zaman zaman çok güçlü barbar akınlarına karşın sürdürebilmesinin ardında, eskisinden ve Batı Roma İmparatorluğu’nda sürdürülmek istenenden farklı bir savunma stratejisini benimsemesinin etkisi büyüktür. Doğu Roma İmparatorluğu sınırlarını kalın çizgilerle çizip sağlam surlarla örmek yerine esnek bir savunma anlayışını benimsemiş, daralıp genişleyerek düşmanlarını bünyesine alıp eritmeyi amaçlamış ve bunun sonucu olarak yüzyıllarca ayakta kalmayı başarmıştır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz'den özgüvenle 'Bizim Deniz' diye söz etmişlerdir?

Osmanlı İmparatorluğu

Romalılar

Bizans İmparatorluğu

Sicilyalılar

Tunuslular

Açıklama:

Romalılar denize de kendilerinden önceki bütün uygarlıklardan daha çok egemen olmuşlardı. Bu yüzden Romalılar Akdeniz’den özgüvenle Bizim Deniz (mare nostrum) diye söz edebilmişlerdir. Braudel’in deyişiyle, Roma’nın Akdeniz’e vurduğu “kilit” işte böyle bir kilitti. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

İtalya ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Her iki kıyısı da Akdeniz’de tek yarımadadır.

Biri doğuda, bir batıda olmak üzere kuzeyden güneye uzanan birer kıyısı vardır.

Kuzey güney doğrultusunda da ikiye bölünmüştür.

Doğuda Adriyatik boyunca Güney İtalya konumlanmaktadır.

Batıda Yukarı Deniz ve Aşağı Deniz olarak bilinen bölgelerdeki kıyılarının birbirine rakip olduğu yerler konumlanmaktadır.

Açıklama:

İtalya, her iki kıyısı da Akdeniz’de tek yarımadadır. Bu oldukça dar ülkenin biri doğuda, bir batıda olmak üzere kuzeyden güneye uzanan birer kıyısı vardır. İtalya coğrafyası yalnız bu iki yanındaki Akdenizler arasında değil, aynı zamanda kuzey güney doğrultusunda da ikiye bölünmüştür: Doğuda Adriyatik boyunca uzanan kuzey İtalya ile Tiran Denizi boyunca konumlanan güney İtalya, batıdaysa Yukarı Deniz ve Aşağı Deniz olarak bilinen bölgelerdeki kıyılarının birbirine rakip olduğu yerler. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

“Eğer on dördüncü yüzyılda Kuzey Afrikalı bir sosyal bilimci oturup bir dünya ya da uygarlık tarihi kitabı yazacak olsaydı, hele bir de kendisinden yüzyıllar sonra gelecek on dokuzuncu yüzyıl Avrupalı tarihçiler gibi bir bakış açısı taşısaydı, o yapıtta Avrupa’nın adı bile geçmezdi. Yazar dünya tarihinden Akdeniz tarihini, uygarlık tarihinden de Akdeniz uygarlığının tarihini anlardı. Akdeniz uygarlığının Hindistan ve Çin’den öte sınırlarında ise karanlık coğrafyaların uygarlık yoksunu nüfusları betimlenirdi.”
Yukarıdaki paragrafta nasıl bir tarih yazıcılığını yaklaşımına vurgu yapılmaktadır?

Nesnel yaklaşım

Benmerkezci yaklaşım

Metafizik yaklaşım

Diyalektik yaklaşım

Deterministtik yaklaşım

Açıklama:

Paragrafta vurgulandığı üzere, kendini tüm insanlık tarihinin ve medeniyetin merkezine koyarak, diğer toplum ve kültürleri bu anlayış üzerinden değerlendiren benmerkezci tarihçilik anlayışı, medeniyete öncülük eden toplumlar ve coğrafya değiştikçe farklı çağlarda, farklı çıkarımlarda bulunulmasına yol açacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Henri Pirenne
İbni Haldun
Fernand Braudel
Shlomoh Dov Goitein
William H. Mcneill
Yukarıdaki tarihçilerden hangisi ya da hangileri Akdeniz dünyasının kavramlaştırılmasıyla ilgili en temel yapıtlara imza atmışlardır?

Yalnız III

Yalnız II

II ve IV

I ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

15. yüzyılın Doğu dünyasında İnbi Haldun, 20. yüzyılın Batı dünyasında ise Mcneill, tarih bilimine katkıları olan kimseler olsalar da Akdeniz dünyasının kavramlaştırmasıyla ilgili temel kaynakları Pirenne, Braudel ve Goitein vermişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Bütün Akdeniz havzası ortak bir yazgıyı paylaşmıştır.

16. yüzyılın Akdenizlileri seçkin bir medeniyetin üyeleridir.

Dönemin Akdeniz dünyası coğrafi nedenlerden sayıca gitgide küçülmektedir.

16. yüzyıl Akdenizliliğin en parlak dönemidir.

Dönemin Akdeniz dünyası tüm bir insanlığı temsil etmektedir.

Açıklama:

Paragrafa göre Akdenizlilik etnik ya da coğrafi bir kaynaktan gelmez. Herhangi bir geleneğin devamı ya da en parlak dönemi, üstünlük göstergesi değildir. Akdenizlilik ortak bir kaderin, hayatın ve tercihin paylaşımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Mediterraneum sözcüğü ne anlama gelmektedir?

Karadeniz

Büyük göl

İki kara arasındaki (deniz)

Denizler arası

Sıcak deniz

Açıklama:

Latince kökenli olan bu sözcük, Akdeniz’i tanımlamak için medi (medius, orta), sözcüğü ile terra (kara) sözcüğünün birleşmesiyle türetilmiş ve “karaların ortasında” anlamında kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

16. yüzyılın ortalarında Osmanlı, Akdeniz’deki üstünlüğünü ve neredeyse tüm Akdeniz’e egemen oluşunu neye borçludur?

Donanmasının teknolojik üstünlüğüne

Barbaros’un korsanlarla yaptığı dayanışmaya

Kuzey Afrika’daki yeni fetihlere

Ulaşım yollarını elinde tutmasına

Denizcilikte çok ileri oluşuna

Açıklama:

On altıncı yüzyılda ve özellikle 1534-1545 dönemindeki bu üstünlük, Osmanlı İmparatorluğu’nun Barbaros’un öncülüğünde, Kuzey Afrika korsanlarıyla dayanışma içinde Sicilya-Malta-Tunus çizgisinden batıya sızarak dengeleri altüst etmesiyle sağlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Akdeniz dünyasını ilk kez gerçek anlamda bir “dünya” yapanlar kimler olmuştur?

Osmanlı İmparatorluğu

Kartacalılar

Fenikeliler

Selçuklu İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu

Açıklama:

Ne zaman Akdeniz dünyasının iki yarısından söz edilecek olsa, bu iki yarının simetrik olduğu gibi yanlış bir varsayım yapılır. Bu varsayımın neden yanlış olduğunu anlamak için çok gerilere, Antik Çağ’a uzanmak gerekir. Akdeniz dünyasını gerçek anlamda bir dünya yapan Roma İmparatorluğu olmuştur. Roma egemenliği Akdeniz’e gözle görülür bir bütünlük vermiştir. Bunun göstergesi Roma mimarisinin bugün de Akdeniz’in hemen her bölgesinde gözle görülür suyolları, sarnıçlar, hamamlar, köprü ve yollar, tiyatrolar, stadyumlar gibi önemli izleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 92

“Liman kentleri ve koloniler arasında kurulan güçlü ve girift bağlar sonucu o zamanki Akdeniz neredeyse bir anlamda örülmüş ya da dokunmuştu. Ticaret yolları üzerinde para ekonomisinin geliştiği, tarımda küçük mülkiyetin yaygın olduğu bu Akdeniz dünyası, büyük ölçüde kıyılarda yoğunlaşmış bir dünyaydı.”
Yukarıdaki bilgiler uyarınca Roma öncesi Akdeniz dünyasındaki Fenike ve Yunan yayılmacılığının temel özelliği nedir?

Karalardan çok denizlere dayanması

Koloni dayanışması

Tarımda alınan başarılı sonuçlar

Çok-kültürlülük

Köleciliğe dayalı ekonomi

Açıklama:

Yukarıdan anlaşılacağı gibi, Roma öncesi Akdeniz dünyasında Fenike ve Yunan yayılmacılığı büyük ölçüde karaya değil denize dayanmaktadır. Liman kentleri koloniler arası ilişkide kilit önemdedirler. Bu durum Akdeniz dünyasının tüm sosyal, kültürel ve ekonomik şartlarını belirleyen etken olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Roma öncesi, siyasal tasarım olarak gelecek kuşaklara örnek olabilecek olan “Doğu ve Batı Akdeniz’in harmanlandığı” bir dünyayı hedefleyen kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Barbaros

Hannibal

Kanuni Sultan Süleyman

Büyük İskender

Birinci Jüstinyen

Açıklama:

Antik Yunan dünyasına son biçimini veren Büyük İskender, bir anlamda Doğu Akdeniz’de, daha sonra ise Roma’ya örnek olabilecek bir siyasal tasarımın nereye kadar gidebileceğinin de ipuçlarını vermiştir. Büyük İskender’in eski uygarlıkların beşiğinde kalıcı kılmayı başaramadığı tasarımı, Roma daha sonra Batı Akdeniz’in görece el değmemiş alanında gerçekleştirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Herodot bir zamanlar Mısır’ı, Nil’in insanlığa bir armağanı olarak niteler. Nil coğrafyasının Mısır uygarlığının gelişmesine olan katkısı düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi benzer bir ilişkiyi göstermektedir?

Osmanlı-Anadolu

Moğollar-Cengiz Han

Antik Yunan-Ege Denizi

İspanya-Denizcilik

Roma-Kölecilik

Açıklama:

Soruda da belirtildiği üzere, tarihe yöne vermiş medeniyetlerin çoğu, bulundukları coğrafyanın getirdiği avantajları değerlendiren medeniyetler olmuştur. Bu bakımdan, nasıl antik Yunan tarihçisi Herodot bir zamanlar Mısır’ı, Nil’in insanlığa bir armağanı olarak nitelemişse, Antik Çağ dünyası da Ege Denizi’nin bir bağışıdır. Ege Denizi sırf bu özelliği yüzünden Doğu Akdeniz’de ayrıcalıklı bir yer sahibi olagelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Halikarnas Balıkçısı olarak tanınan, yapıtlarında Akdeniz odaklı yaşam felsefesini ve coşkusunu yansıtan edebiyatçımız aşağıdakilerden hangisidir?

Vedat Günyol

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Azra Erhat

Melih Cevdet Anday

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Açıklama:

Düşünce suçundan çarptırıldığı kalebentlik cezası ile kendisine dayatılan aykırı bir yaşam biçimini benimseyerek Bodrum’a yerleşen; yaklaşık çeyrek yüzyıl orada yaşayan ve Halikarnas Balıkçısı olarak tanınan edebiyatçımız Cevat Şakir Kabaağaçlı’dır.

Doğru Cevap: E

Soru 96

Geçmişte, Akdeniz’den özgüvenle “Bizim Deniz” olarak söz eden uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Roma

Venedik

Ceneviz

Osmanlı

Bizans

Açıklama:

Roma çağı haritaları aslında birer yollar haritası olma özelliğini taşır. Bu yollar ve haritalar sayesinde Romalılar denize de kendilerinden önceki bütün uygarlıklardan daha çok egemen olmuşlardı. Bu yüzden Romalılar Akdeniz’den özgüvenle Bizim Deniz diye söz edebilmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 97

Akdeniz dünyasında rastlanılan bütün imparatorlukların kökeni aşağıdakilerden hangisidir?

Roma

Venedik

Ceneviz

Osmanlı

Bizans

Açıklama:

Akdeniz dünyasında rastlanılan bütün imparatorlukların kökeni Roma İmparatorluğu’na dayanır. Batı Roma İmparatorluğu’nun yıkılmasından sonraki yüzyıllarda Roma İmparatorluğu toplumsal belleklerdeki yerini hep korumuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi, Bizans İmparatorluğu’nun son yüzyıllarında Doğu Akdeniz ve Karadeniz’de iktisadi etkilerini artıran şehirlerden birisidir?

Roma

Milano

Ceneviz

Bükreş

İstanbul

Açıklama:

Bizans İmparatorluğu’nun son yüzyıllarında iki İtalyan şehir devleti, Ceneviz ve Venedik gittikçe yoğunlaşan bir rekabet içine girerek Doğu Akdeniz ve Karadeniz’de iktisadi etkilerini artırdılar. Sırf bu yüzden bazı tarihçiler bir Venedik İmparatorluğu’ndan bile söz ederler.

Doğru Cevap: C

Soru 99

Ulusçuluğun ve ulus-devletleşmenin önce Avrupa’da gelişip sonra da dünyaya yayılmaya ve Avrupa merkezli imparatorluk tasarımlarının uzun bir aradan sonra yeniden ivme kazandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

16.yüzyıl

17.yüzyıl

18.yüzyıl

19.yüzyıl

20.yüzyıl

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi, 19.Yüzyılda, Sanayi devrimi ile birlikte gelişen iktisadi süreçler ve teknolojiler ile daha büyük ölçekli bir egemenlik düşüncesiyle Batı Avrupa’da imparatorluğa dönüşen ülkelerden birisidir?

Almanya

Hollanda

İspanya

Belçika

İngiltere

Açıklama:

Sanayi Devrimi ile birlikte gelen yeni iktisadi süreçler ve teknolojiler daha büyük ölçekli ve derinlemesine işleyen bir egemenlik düşüncesini gündeme getirmişlerdir. Bunun sonucunda, önce Batı Avrupa’da İngiltere ve Fransa, yüzyılın sonuna doğru da kendi birliğini sağlayan Almanya deniz aşırı topraklar edinerek birer imparatorluğa dönüşmüşlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 101

Levanten kelimesinin anlamsal karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Asiller

Askerler

Avrupalı kökenli aileler

Din adamları

Zenginler

Açıklama:

Levanten, yerleşik Avrupalı kökenli aileler için kullanılan bir adlandırmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 102

“Akdeniz” kelimesinin oldukça uzun bir tarihsel geçmişe sahip, Latin dilindeki anlamsal karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Kıta

Deniz

Büyü

Kıtalararası deniz

Cennet

Açıklama:

Yaklaşık 150 milyon yıl önce oluşan Akdeniz, Latincede kıtalar arası deniz anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 103

Akdeniz’e doğu ve batı sahili bulunan ve bu durumdan önemli çıkarlar elde eden ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Norveç

İtalya

İspanya

Yunanistan

Hollanda

Açıklama:

İtalya, Akdeniz’e doğu ve batı sahili bulunan ve bu durumdan önemli ekonomik çıkarlar elde eden bir ülkedir.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Roma İmparatorluğu’nun Akdeniz’de egemen bir güç olarak ortaya çıkışını belirleyen, Batı Akdeniz’de güneyden gelen Kartaca tehdidini tümüyle savuşturduğu savaş aşağıdakilerden hangisidir?

Pön savaşı

Kartaca savaşı

Ceneviz savaşı

Fenike savaşı

Pirenne savaşı

Açıklama:

Roma İmparatorluğu’nun Akdeniz’de egemen bir güç olarak ortaya çıkışını belirleyen onun kendi anayurdu sayılabilecek Batı Akdeniz’de güneyden gelen Kartaca tehdidini Pön Savaşları sonucunda tümüyle savuşturmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 105

Akdeniz dünyasının bütünlüğünü koruduğu, birden çok siyasal yapı ve uygarlığın tek bir iş bölümüne dayalı, ekonomik açıdan işlevsel bir birimde bir araya geldiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?

16.yüzyıl

17.yüzyıl

18.yüzyıl

19.yüzyıl

20.yüzyıl

Açıklama:

On altıncı yüzyıl Akdeniz dünyası kendi bütünlüğünü koruyan, birden çok siyasal yapı ve uygarlığı tek bir iş bölümüne dayalı ekonomik açıdan işlevsel bir birimde bir araya getiren bir oluşumdu. Diğer bir deyişle bu tek birimde tek bir ekonomik iş bölümü ile birden fazla uygarlık ve çok sayıda irili ufaklı devlet bir arada bulunuyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 106

Fernand Braudel
Henri Pirenne
Shlomoh Dov Goitein
Marc Bloch
Yukarıdaki tarihçilerden hangileri Akdeniz bölgesi ile ilgili yapıtlar kaleme almıştır?

I, II, III

I, III, IV

II, IV

I, II

II, III

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 107

I. Tek bir siyasal yapıdan oluşuyordu.
II. Çok sayıda irili ufaklı devletten oluşuyordu.
III. Ekonomi tek bir yerden yönetiliyordu.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri 16. yüzyıl Akdeniz’i için söylenebilir?

I, II

I, III

Yalnız II

II, III

Yalnız III

Açıklama:

16. yüzyıl Akdeniz dünyası kendi bütünlüğünü koruyan, birden çok siyasal yapı ve uygarlığı tek bir iş bölümüne dayalı ekonomik açıdan işlevsel bir birimde bir araya getiren bir oluşumdu. Diğer bir deyişle bu tek birimde tek bir ekonomik iş bölümü ile birden fazla uygarlık ve çok sayıda irili ufaklı devlet bir arada bulunuyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz’in özelikleri için söylenemez?

Kara ekseninde kurulmuştur.

Akdeniz, iki kara arasında deniz anlamına gelir.

Zeytin bitki örtüsünün çoğunluğunu oluşturur.

Akdeniz’in Latince ismi Mediterraneum’dir.

16. Yüzyılda nüfus 60-70 milyon civarındadır.

Açıklama:

Akdeniz coğrafyası, kara değil deniz ekseninde kurulmuştur. Akdeniz (Mediterraneum) sözcüğünün aslı iki kara arasındaki deniz anlamına gelmektedir ki burada Avrupa ve Afrika kıtaları kastedilmektedir. Kuzeyden güneye giderken bu iklim kuşağı ilk zeytin ağacıyla başlar ve 16. yüzyılda yaklaşık 60-70 milyonluk bir nüfusu barındırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Akdeniz dünyasının imparatorlukları hangi imparatorluğun izlerini taşır?

Büyük İskender İmparatorluğu

Osmanlı İmparatorluğu

Roma İmparatorluğu

Bizans İmparatorluğu

Pers İmparatorluğu

Açıklama:

Akdeniz dünyasında rastladığımız bütün imparatorlukların kökeni Roma İmparatorluğu’na dayanır.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Akdeniz’de olan ve kuzey güney ekseninde uzanan iki ülke aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Türkiye- Yunanistan

İtalya-Yunanistan

İtalya-Türkiye

İspanya Türkiye

İtalya-İspanya

Açıklama:

İtalya ve Yunanistan her iki kıyısı Akdeniz’de olan ve kuzey-güney ekseninde uzanan iki ülkedir.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi Roma öncesi Akdeniz için söylenemez?

Fenike ve Yunan yayılmacılığı karaya dayanmıştır.

Hiç bir siyasal güç tek başına iktidar değildir.

Tarımda küçük mülkiyetler yaygındır.

Akdeniz dünyası büyük ölçüde kıyılarda yoğunlaşmıştır.

Merkez Doğu Akdeniz’dedir.

Açıklama:

Roma öncesi Akdeniz dünyasında Fenike ve Yunan yayılmacılığının büyük ölçüde karaya değil denize dayanır. Hiçbir siyasal gücün tek başına egemen olmadığı, ticaret yolları üzerinde para ekonomisinin geliştiği, tarımda küçük mülkiyetin yaygın olduğu bu Akdeniz dünyası, büyük ölçüde kıyılarda yoğunlaşmış bir dünyaydı. Bu dünya aynı zamanda Doğu Akdeniz merkezli bir dünya idi.

Doğru Cevap: A

Soru 112

Roma öncesi Akdeniz’in en önemli ticari ve kültür merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

Rodos

Antakya

İskenderiye

Atina

Ceneviz

Açıklama:

En önemli ticari ve kültürel merkez Mısır’ın Akdeniz’e açılan kapısı konumundaki İskenderiye idi. Üstelik İskenderiye örnek bir ticaret limanı olarak örgütlenmişti. Ard ülkesinden farklılaşması ve özerkliğini koruyabilmesi için Helen olmayan nüfusu bilinçle artırılmış, çok sayıda Mısırlı ve Yahudi buraya yerleştirilmişti. Bu niteliğiyle İskenderiye ard ülkesinden çok kendisi gibi diğer denizaşırı limanlarla ilişkiliydi.

Doğru Cevap: C

Soru 113

16. Yüzyılda Akdeniz dünyasının buğday ihtiyacını hangi ada karşılamıştır?

Kıbrıs

Rodos

Girit

Malta

Sicilya

Açıklama:

On altıncı yüzyılda Kıbrıs’ın şekeri, Sicilya’nın buğdayı Akdeniz dünyasının bu gibi tüketim açıklarını kapatmakta önemli bir işlev edinmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 114

Mavi hareketini başlatan isim aşağıdakilerden hangisidir?

Melih Cevdet Anday

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Azra Erhat

Vedat Günyol

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Açıklama:

Cevat Şakir Kabaağaçlı, ülkemizde yakın geçmişte doğmuş en özgün düşünsel akım sayılabilecek Mavi hareketine yol açmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 115

Mukaddime adlı eser kime aittir?

Melih Cevdet Anday

Fernand Braudel

Piri Reis

İbni Haldun

Cevat Şakir Kabaağaçlı

Açıklama:

İbni Haldun Kuzey Afrikalı bir düşünür ve bilim insanıdır. İleri yaşlarda bir bilgin olarak Timur tarafından saygıyla kabul edildiği söylenir. On dördüncü yüzyılda Tunus’ta yaşamış, tanıklık ettiği devletlerin oluşumu ve çözülüşü ile ilgili süreçleri bilimsel yorumlamaya gayret ederek Mukaddime adlı eseriyle sosyolojinin öncülerinden biri olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 116

“Eğer on dördüncü yüzyılda Kuzey Afrikalı bir sosyal bilimci oturup bir dünya ya da uygarlık tarihi kitabı yazacak olsaydı, hele bir de kendisinden yüzyıllar sonra gelecek on dokuzuncu yüzyıl Avrupalı tarihçiler gibi bir bakış açısı taşısaydı, o yapıtta Avrupa’nın adı bile geçmezdi. Yazar dünya tarihinden Akdeniz tarihini, uygarlık tarihinden de Akdeniz uygarlığının tarihini anlardı. Akdeniz uygarlığının Hindistan ve Çin’den öte sınırlarında ise karanlık coğrafyaların uygarlık yoksunu nüfusları betimlenirdi.”
Yukarıdaki paragrafta nasıl bir tarih yazıcılığını yaklaşımına vurgu yapılmaktadır?

Nesnel yaklaşım

Benmerkezci yaklaşım

Metafizik yaklaşım

Diyalektik yaklaşım

Deterministtik yaklaşım

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 117

I. Henri Pirenne
II. İbni Haldun
III. Fernand Braudel
IV. Shlomoh Dov Goitein
V. William H. Mcneill
Yukarıdaki tarihçilerden hangisi ya da hangileri Akdeniz dünyasının kavramlaştırılmasıyla ilgili en temel yapıtlara imza atmışlardır?

III ve V

Yalnız II

II ve IV

I, II ve V

I, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 118

Osmanlı kartografı ve denizcisi Piri Reis haritasını hangi yüzyılda derlemiştir?

14. Yüzyıl

15. Yüzyıl

16. Yüzyıl

17. Yüzyıl

18. Yüzyıl

Açıklama:

On altıncı yüzyılda yaşamış Osmanlı kartografı ve denizcisi Piri Reis’in derlediği haritayı görünceye kadar biz Akdeniz’i kafamızda yerli yerine oturtmakta güçlük çekiyoruz.

Doğru Cevap: C

Soru 119

Avrupa uygarlığının Akdeniz dünyası üzerinde üçüncü olumsuz etkisi aşağıdaki hangi dönemde olmuştur?

Yüzyıl

Haçlı Seferleri

Yüzyıl Sonları

Yüzyıl

Yüzyıl Sanayi Devrimi

Açıklama:

Avrupa uygarlığı merkezli dünyanın gölgesi Akdeniz dünyasının üzerine tarihte birkaç kez düşmüştü. İlkin Haçlı Seferleri sırasında, İkinci olarak on altıncı yüzyıl sonlarında Kuzey Avrupalı tecimenler İtalyan limanlarında gemileriyle boy gösterdiler ama henüz Akdeniz ticaretindeki paylarını artıramadan on yedinci yüzyıl kriziyle birlikte geri çekilip okyanus ötesi coğrafyalara yöneldiklerinde, Üçüncü kez, on dokuzuncu yüzyılda Sanayi Devrimi ile özgüveni ve gücü artmış Avrupalıların gölgesi Akdeniz dünyasının üzerine bu kez bir karabasan gibi düşmüştür.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Deniz eksenli ortak coğrafya, kıyılardan başlayıp ova, yayla, çöl ve dağlara kadar uzanır.
Akdeniz coğrafyası kara değil deniz ekseninde kurulmuştur.
Akdeniz’i Akdeniz yapan, coğrafyanın değişmez fiziki özellikleridir.
Coğrafyanın ortak özelliği, iklimden çok bitki örtüsüdür.
Akdeniz coğrafyasındaki insanlar bir yerden diğerine çok sık hareket edebilmiştir

Fernand Braudel’e göre Akdeniz’in özellikleri aşağıdakilerden hangisidir?

I-III-IV-V

I-II-IV-V

II-III-IV-V

III-IV-V

I-II-III-IV

Açıklama:

Daha önce bir çok başka tarihçi gibi Braudel için de Akdeniz’i Akdeniz yapan özelliklerin başında coğrafya geliyordu. Öncelikle bu coğrafya bildiğimiz diğer coğrafyalardan farklı olarak kara değil deniz ekseninde kurulmuştur. Bu coğrafyanın ortak özelliği, iklimden çok bitki örtüsünde kendini ele verir. Braudel’e göre, Akdeniz’i Akdeniz yapan, coğrafyanın değişmez fiziki özellikleri değil, asıl beşeri özellikleridir. Bu coğrafyada insanlar çok sık hareket edebildikleri, bir yerden diğerine neredeyse sürekli gidip geldikleri ya da zaman zaman göçebildikleri için, bu coğrafyanın yüzeyi ve sınırları zaman içinde değişebildiğinden Akdeniz dünyasının sınırlarını çizmek güçtür.

Doğru Cevap: B

Soru 121

Osmanlı İmparatorluğu’nun Akdeniz’in doğu yarısından batısına sızması aşağıdakilerden hangisinin ulaşım yollarını tehdit etmiştir?

İspanya

İtalya

Fransa

Yunanistan

Bulgaristan

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu Akdeniz’in doğu yarısından batısına sızmayı başarmıştı. Bu girişim İspanya İmparatorluğu için yaşamsal önemdeki ulaşım yollarını tehdit etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 122

Akdeniz dünyasını gerçek anlamda bir dünya yapan uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Anadolu Selçuklu

Osmanlı

Yunan

Roma

Bizans

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 123

Akdeniz dünyasını şekillendiren Üçüncü Roma aşağıdakilerden hangisi tanımlar?

Osmanlı

Anadolu Selçuklu

Yunan

Bizans

Rusya

Açıklama:

Akdeniz dünyasında her ne kadar bir noktada Rusya, Ortodoksluk bağı yüzünden Bizans’ın mirasçısı ve bu nedenle Üçüncü Roma olma savıyla ortaya çıkmış olsa da gerçek Üçüncü Roma, günümüz tarihçilerinden İlber Ortaylı’nın da sık sık vurguladığı gibi, İstanbul’un alınışından sonraki Osmanlı İmparatorluğu’dur.

Doğru Cevap: A

Soru 124

Büyük İskender doğuyla batıyı birleştirip tek bir imparatorluk kurma ve yaşatmayı kalıcı olarak gerçekleştirebilseydi aşağıdaki imparatorluklardan hangisine gerek kalmazdı?

Yunan

Anadolu Selçuklu

Roma

Bizans

Osmanlı

Açıklama:

Büyük İskender İmparatorluğu, Hindistan’a doğru uzanmayı amaçlayarak aslında uygarlığın en
eski beşiğine geri dönüşü simgeliyordu. Eğer Büyük İskender doğuyla batıyı birleştirip harmanlayacak
tek bir imparatorluk kurma ve yaşatma düşünü kalıcı biçimde gerçekleştirebilseydi, belki de Roma
İmparatorluğu’na hiç gerek kalmayacaktı.

Doğru Cevap: C

Soru 125

Aşağıdaki adalardan hangisi Akdeniz’deki önemli adalarından değildir?

Kıbrıs

Rodos

Girit

Sicilya

Korsika

Açıklama:

Akdeniz’deki adalar büyük ve küçük adalar olmak üzere ikiye ayrılmışlardır. Kıbrıs, Rodos, Girit, Sicilya, Malta, Korfu, Cebelitarık gibi büyük ve/veya stratejik kimi adalar Venedik’in deniz imparatorluğundan beri hemen her dönemde dış etkilere açık ve çok önemli bir rol oynamışlardır. Oysa, Batı Akdeniz’de İspanya yarımadası açıklarındaki Balear adaları ile Korsika ve Sardinya hem karayla bağlantıları açısından hem de stratejik bakımdan elverişsiz konumları nedeniyle genel olarak tarihte pek bir önem taşımamışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 126

Gezi ve gözlemi öne çıkarıp yaşam pratiği ile birleştirmesiyle ülkemizdeki diğer düşünsel akımlardan ayrılan aşağıdakilerden hangisidir?

Bizim Deniz

Mavi Hareketi

Derin Akdeniz

Deniz Kavimleri

Akdeniz Dünyası

Açıklama:

Mavi hareketi, tıpkı Balıkçı örneğinde görüldüğü gibi bir düşün çizgisini, geziyi ve gözlemi öne çıkaran yaşam pratiği ile birleştirmesiyle ülkemizdeki diğer düşünsel akımlardan ayrılır.

Doğru Cevap: B

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi on dokuzuncu yüzyılda yeniden canlanan liman kentlerindendir?

Beyrut

Mersin

Samsun

İzmir

İskenderun

Açıklama:

On dokuzuncu yüzyılda, kimi kökleri tarihin derinliklerinde kaybolmuş İskenderiye, İzmir, Selanik ve Trabzon gibi yeniden canlanan, kimi de Port-Said, Beyrut, Patras, Samsun, Mersin, İskenderun gibi neredeyse hiç yoktan gelişen bir öbek liman kentinin yıldızı parlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 128

Marc Bloch ve Lucien Febvre’in başını çektiği okulun adı nedir?

Lübeck Okulu

Annales Okulu

Pirenne Okulu

Goitein Okulu

Braudel Okulu

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Ünite 2

Soru 1

1994 yılında bulunan ve dünyadaki en eski mağara sanatını veren mağara hangisidir?

Lascaux

Chauvet-Pont-d’Arc

Altamira

Lortet

Mas d’Azil

Açıklama:

1994 yılında bulunan ve dünyadaki en eski mağara sanatını veren Chauvet-Pont-d’Arc (Şove) mağarasıdır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Uygarlık tarihi sürecini başlatan ilk insanlar nasıl adlandırılır?

Homo habilis

Homo erectus

Homo neandertalensis

Homo sapiens

Homo ergaster

Açıklama:

Uygarlık tarihi sürecini başlatan ilk insanlar, Homo Habilisler’dir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Alçak kabartmanın en güzel örneklerinden biri kabul edilen ’eli boynuzlu kadın’ hangi ülkede bulunmuştur?

İtalya

İspanya

Fransa

Avusturya

İsviçre

Açıklama:

Alçak kabartmalar kaya sığınaklarının duvarlarına ya da açık havadaki kaya blokları üzerine yapılmışlardır. Çoğunlukla gebe kadınlar tasvir edilmiştir. Bunların en güzel örneklerinden biri, Fransa’da Laussel (Dordogne)’de bulunmuş olan’eli boynuzlu kadın’ alçak kabartmasıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Üst Paleolitik’in ilk kültürü olan ve sanatın ilk kez başladığı kültür hangisidir?

Gravettian

Magdaleniyen

Epigravettian

Orinyasiyen

Châtelperronian

Açıklama:

Üst Paleolitik’in ilk kültürü ve sanatın ilk kez başladığı Orinyasiyen kültürüdür. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Paleolitik sanatta genellikle doğa öğelerinin yer almamasının sebebi nedir?

Avcılık eylemlerinin yaygın olması

Sahnesel kompozisyonların az olması

Toprağa yerleşip tarım yapılmaması

Tek yönlü çalışmalar yapılması

İnsanların hayal gücünün yüksek düzeyde olması

Açıklama:

Paleolitik sanatta, bir örnek hariç dağ, ova, yağmur ve güneş gibi doğa öğeleri de yer almaz. Bunun nedeni insanların henüz tarım yapmamalarıydı. Dolayısıyla bu tür öğeler, besin ekonomisi açısından, onların ilgi alanının dışında kalmaktaydı. İnsanoğlu ancak toprağa yerleşip, tarım yapmaya başladıktan sonra yağmur duası gibi sahneleri, ya da güneş gibi öğeleri resmetmeye başlamıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Kadın heykelciklerine ve alçak kabartmalarına ne ad verilir?

Magna mater

Süje

Figürin

Steatopijik

Venüs

Açıklama:

Kadın heykelciklerine ve alçak kabartmalarına venüs denilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi sanat eserlerinin yaşlandırılmasında kullanılan yöntemlerden değildir?

Işıklandırma

Stil ve teknik özellikleri baz alma

Patinleşme derecesini esas alma

Paleontolojik yöntem

İklimsel kronolojiden yardım alma

Açıklama:

Özellikle duvar sanatının saptanması için iyi bir ışıklandırma gerekir. Ancak bu tek başına bir yöntem değildir. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Kazıma resimlerin gerçekleştirilmesinde Paleolitik sanatçı tarafından çizerek yarmak ve kazımak için en çok tercih edilen materyal nedir?

Kalker

Çakmaktaşı

Steatit

Çakıl taşı

Bazalt

Açıklama:

Kazıma resimlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan materyal tek bir nesne ile sınırlıdır. Paleolitik sanatçı çizerek yarmak ve kazımak için çakmaktaşından (sileks) ya da obsidiyenden yapılmış olan taş kalemler (burin) kullanmıştır. Genellikle de çakmaktaşından olanları yeğlemiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Paleolitik sanatta kullanılan simgesel işaretlerden, duvara dayanan elin etrafına boyanın püskürtülmesi yoluyla çıkan ize ne ad verilir?

Pozitif el izi

Negatif el izi

El baskısı

El şablonu

Püskürtme el izi

Açıklama:

El izleri simgesel anlamlar arasında yer almaktadır. Boyaya bulanmış elin duvara yapıştırılmasıyla çıkan ize pozitif el izi; yine duvara dayanan elin etrafına boyanın püskürtülmesi yoluyla çıkan ize ise negatif el izi denilmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Daha çok hastalıklara karşı sihirsel ve büyüsel amaçla yapılmış oldukları düşünülen tasvirler hangileridir?

At tasvirleri

Bizon tasvirleri

Kuş tasvirleri

Sürüngen tasvirleri

Balık tasvirleri

Açıklama:

Sürüngen tasvirlerinin, ekonomik bir endişeden çok hastalıklara karşı sihirsel ve büyüsel amaçla yapılmış oldukları söylenebilir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ilk insan türleri doğru sıralamayla verilmiştir?

Homo neandertalensis-Homo habilis-Homo erectus

Homo habilis-Homo erectus-Homo neandertalensis

Homo erectus-Homo habilis-Homo neandertalensis

Homo habilis-Homo neandertalensis-Homo erectus

Homo erectus-Homo neandertalensis-Homo habilis

Açıklama:

Uygarlık tarihi sürecini başlatan ilk insanlar, Homo Habilisler’dir. Afrika Kıtasının dışındaki diğer kıtalarda henüz insan yaşamı yoktur. Biyolojik evrimleşmenin sonucu olarak Homo Habilis’leri izleyen ve iki yüzeyli alet (el baltası) teknolojisinin yaratıcıları olan Homo erectus’ların bazı grupları, yaklaşık 1,5 milyon yıl önce, Afrika beşiğinden çıkarak Anadolu üzerinden Asya ve Avrupa’yı iskân etmişler ve bu kıtalarda biyolojik ve kültürel gelişmelerini devam ettirmişlerdir. Homo habilis’ler ve Homo erectus’lar alt Paleolitik insanlarıdır. Bunları, yaklaşık olarak 200 bin yıl önce ortaya çıkan ve Orta Paleolitik insanları olan Homo neandertalensis’ler (Neandertal adamı) izler.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Figürü yalnızca boyalı konturla belirtmek, içini tamamen boya ile doldurmak bazı teknikler arasındadır.
II. Boya maddeleri içinde en fazla kahverengi aşıboyasının kullanıldığı görülür.
III. Kırmızı aşı boyası can vermek amacıyla cesetleri boyamada kullanılırdı.
IV. Boyalar genellikle bitkilerden elde edilirlerdi.
Paleolitik sanatta uygulanan boyalı resim tekniğiyle ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I ve III

I ve IV

II ve III

I, II, IV

I, III, IV

Açıklama:

Boya maddeleri içinde en fazla kırmızı aşıboyasının kullanıldığı görülüyor. Bu madde doğrudan doğruya elde kalem olarak kullanıldığı gibi, fırça ve parmakla da kullanılmıştır. Boyalar genellikle minerallerden, bazı durumlarda da bitkilerden elde edilirlerdi.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Paleolitik kaya sanatı ile ilgili söylenemez?

Franko-Kantabrik bölgede yok denecek kadar azdır.

Çoğunluğu, İskandinavya’dan Ümit Burnu’na kadar uzanan bir alanda toplanmıştır.

Franko-Kantabrik sanatta görülen natüralizm bu sanatta da devam etmektedir.

Kaya sanatında insan tasvirlerinde büyük bir artış görülür.

Bu sanat grubu Paleolitik Çağ sonrasında Mezolitik’te yaygınlaşır.

Açıklama:

Paleolitik’e bağlanabilecek kaya sanatı, Franko-Kantabrik bölgede yok denecek kadar azdır. Diğer bölgelerde bulunanlar ise duvar sanatı kadar gelişkin bir sanat görünümünde değillerdir. Bu sanat grubu, Paleolitik Çağ sonrasında Mezolitik’te yaygınlaşır. Paleolitik sonrasında gelişen bu kaya sanatının coğrafik dağılışı hissedilir derecede bölgesel bir sınırlanma ve gruplanma gösterir. Büyük bir çoğunluğu, İskandinavya’dan Ümit Burnu’na kadar uzanan, iğ biçiminde bir alanda toplanmıştır. Kabaca çizilen bu alan içinde büyük sanat bölgeleri bulunmaktadır. Güneyde İspanyol Levantin sanat bölgesinde hareket ve hayat dolu bir sanat gelişmiştir. Av, savaş, sosyal yaşantı ve ailesel sahneler çoğunluktadır. Afrika’da ise daha geç dönemlerle ilgili, kuzey ve güneyde olmak üzere iki büyük alan vardır. Franko-Kantabrik sanatta görülen natüralizm, bu sanatta yerini şematizme bırakır. Figürler gölgeler halini almıştır. İnsan tasvirlerinde büyük bir artış görülür.

Doğru Cevap: C

Soru 14

I. Taş, kemik boynuz ve diş gibi maddeler üzerine yapılmış olan tasvirlerdir.
II. Heykelcikler ve kesilmiş kemik daireler de bu grup içinde yer alırlar.
III. Büyük çoğunluğunu hayvan ve insan tasvirleri oluşturur.
IV. Az sayıda da olsa Afrika'nın bazı kesimlerinde görünürler.
Paleolitik Çağ'da taşınabilir sanat ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Franko-Kantabrik sanatta çok sayıda olan taşınabilir eser doğuya doğru Sibirya’ya kadar uzanan alanda seyrekleşirler. Az sayıda da olsa kuzeyde Almanya, Belçika ve İngiltere’ de görünürler.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Paleolitik sanatta işlenen konular arasında yer almaz?

Hayvanlar

Bitkiler

Simgesel işaretler

İnsanlar

Doğa öğeleri

Açıklama:

Paleolitik sanatta, bir örnek hariç dağ, ova, yağmur ve güneş gibi doğa öğeleri de yer almaz. Bunun nedeni insanların henüz tarım yapmamalarıydı.
Üst Paleolitik sanatta işlenen ender konuların yanı sıra yoğun olarak işlenen konular, önem sırasına göre hayvanlar; insanlar; simgesel işaretler ve bitkiler olarak sıralanabilirler.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi Paleolitik sanatta ender olarak işlenen hayvanlar arasındadır?

Bizon

Karaca

Mağara aslanı

Ayı

Alageyik

Açıklama:

Memeliler içinde oldukça ender olarak işlenen hayvanlar; tavşan, kurt, sırtlan, kutup porsuğu, karaca, sığın, step eşeği, kadana ve tavşandır.

Doğru Cevap: B

Soru 17

I. Yüz hatları, ayak, bacak el, kol gibi beden öğeleri son derece belirgindir.
II. Kadının göğüs bölgesi ölçü dışı, göğüsler son derece iri, bel ve baldırlar kalındır.
III. Tasvir edilen figürinlerin hemen hemen tümü hamile kadınları temsil etmektedir.
IV. Bu yontuların yapılışında, üremeye ilişkin bir bereket kültü söz konusudur.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Paleolitik Çağ'daki kadın heykelcik ve alçak kabartmalarının ortak niteliklerdendir?

I ve II

II ve III

I, II, III

I, II, IV

II, III, IV

Açıklama:

Kadın heykelcik ve alçak kabartmaları, bir dizi ortak nitelik gösterirler. Heykelciklerde başlar öne doğru eğilmiş olarak tasvir edilmiştir. Böyle bir sunumla sanatçı, belki de kadının gebe karnına kıvançla baktığını vurgulamak istemiştir. Hem heykelciklerde hem de alçak kabartmalarda kadının göğüs bölgesi ölçü dışı, göğüsler son derece iri, geniş ve silindirik olup yağlı bir görünümde olan karnın üzerine sarkar, bel ve baldırlar kalındır. Karın ve kalçalar çok fırlaktır. Eller, genellikle göğüs üstünde kavuşmuş olup, göğüsleri tutuyor izlenimini vermektedir. Bunlara steatopijik (kalçası yağlı) vesteatometrik (karnı yağlı) kadın figürinleri de denilmektedir. Karın, kalça ve baldırların abartılı bir biçimde öne çıkarılmasına karşın sanatçılar, ideal bir formun ya da ideal bir işlevin altını çizmek amacıyla bu yontuların bazı kısımlarına önem vermemişlerdir. Bu nedenle de yüz hatları, ayak, bacak el, kol gibi beden öğeleri son derece siliktir, hatta bazen hiç işlenmemiştir. Tasvir edilen figürinlerin hemen hemen tümü hamile kadınları temsil etmektedir. Dolayısıyla bu yontuların yapılışında, üremeye ilişkin bir bereket kültü söz konusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Paleolitik Çağ'da yapılan büyücü tasvirilerinin en ünlüsü hangi mağarada bulunmaktadır?

Tuc d’Audoubert

Gabillou

Trois-Frères

Mas d’Azil

Chauvet

Açıklama:

Büyücü tasvirlerinin en ünlü örneği, Trois-Frères (Trua-Frer) Mağarasının duvarlarından biri üzerinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Paleolitik Çağ'daki kadın heykelcikleri hangi bölgede çokça görülür?

Fransa’dan Rusya’nın güneyine kadar

Güney Afrika

Almanya, Belçika ve İngiltere

Doğu Afrika

İskandinavya’dan Ümit Burnu’na kadar

Açıklama:

Kadın heykelcikleri, Fransa’dan Rusya’nın güneyine kadar yer yer yayılım göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Anadolu'daki Paleolitik sanat ile ilgili sorunlar aşağıdakilerden hangisinde yanlış ifade edilmiştir?

Anadolu’da Paleolitik Çağ’a ait yüzey araştırmaları ve kazılar son derece azdır.

Özellikle orta ve üst Paleolitik sitlerin neredeyse hepsi Anadolu sathına yayılmıştır.

Solütreyen ve Magdaleniyen kültürleri Anadolu coğrafyasında yaşanmamıştır.

Anadolu’da Franko-Kantabrik sanatın izlerini bulmak olanaklı görünmemektedir.

Türkiye’de Paleolitik Çağ alanında uzmanlaşmış olanların sayısı sınırlıdır.

Açıklama:

Bugünkü bilgilerimizin ışığında, Anadolu Paleolitik sanatı hakkında doyurucu verilere sahip değiliz. Bunun bazı nedenleri vardır. Her şeyden önce en temel neden, Anadolu’da Paleolitik Çağ’a ait yüzey araştırmaları ve kazıların son derece az oluşudur. Bunun da nedeni, Türkiye’de Paleolitik Çağ alanında uzmanlaşmış olanların sınırlı sayıda oluşudur. Özellikle alt ve orta Paleolitik sitlerin hemen hemen bütün Anadolu sathına yayılmış oldukları bilinmektedir. Oysa Üst Paleolitik, bölgesel olarak kültürel farklılaşmaların yoğunlaştığı bir çağdır. Batı Avrupa’da Üst Paleolitik’in ilk kültürü olan orinyasiyen, Anadolu’da farklı bir özellik sergilemektedir. Üst Paleolitik’in Orinyasiyen’i izleyen Solütreyen ve sanatın zirve yaptığı Magdaleniyen kültürleri ise Anadolu coğrafyasında yaşanmamış, bu nedenle Epipaleolitik Çağ’a erken bir tarihte girilmiştir. Durum böyle olunca, Anadolu’da Franko-Kantabrik sanatın izlerini bulmak olanaklı görünmemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Uygarlık tarihini başlatan ilk insanlar kimlerdir?

Homo erectus

Homo neandertalensis

Homo habilis

Homo sapiensis

Homo ergaster

Açıklama:

Uygarlık tarihi, insan soyunun yaklaşık 2,5 milyon yıl önce, dünya ikliminin günümüzdekinden tamamen farklı olduğu bir dönemde, ilk yontma taş aletini üretmesiyle başlamıştır. Bu olgu, buzul takkesinin tamamen dışında kalmış olan Doğu Afrika’da gerçekleşmiştir. Uygarlık tarihi sürecini başlatan ilk insanlar, Homo Hablisler’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Paleolitik sanatta ortaya konulan eserler ve tekniklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Paleolitik sanat, yapılış şekilleri bakımından üç grup içinde toplanmaktadır

Kazıma tekniğiyle yapılan eserlerin en eskileri, mağaraların killenmiş duvarları üzerine sanatçının parmağı ile çizdiği makarna çizgilerdir

Franko-Kantabrik sanatın gravürlerinde çizgiler genellikle beceriksizce ve net çizilmemiştir

Fransa’da Laussel'de bulunmuş olan’eli boynuzlu kadın’ alçak kabartma örneğidir

Willendorf venüsü olarak adlandırılna kadın heykelciğinde kırmızı aşı boyası izleri vardır

Açıklama:

Kazıma tekniğiyle yapılan eserler, kendilerini farklı formlar altında gösterirler. Bunların en eskileri, mağaraların killenmiş duvarları üzerine sanatçının parmağı ile çizdiği makarna çizgiler (macaronis) denilen bazen anlamsız, bazen de bir hayvanı temsil eden motiflerdir. Yine ince, derin, çift çizgili gravürler farklı bir biçimde oluşturulmuşlardır. Gravür tekniğine sokabileceğimiz döğme tarzı, özellikle Afrika’da Mısır ve Sahra sanatında yaygındır. Franko-Kantabrik sanatın gravürlerinde çizgiler genellikle son derece becerili ve dikkat çekici bir biçimde nettir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

I-Tek bir renk ile yapıldıklarında tek renkli, birden fazla renk kullanıldığı zaman ise çok renkli resimlerdir
II-Boya maddeleri içinde en fazla kırmızı aşı boyasının kullanıldığı görülür
III-Minerallerden elde edilenler uzun ömürlü olurlar, bitkilerden elde edilenler ise çabuk silinirler
Paleolitik dönem boyalı resimleriyle ilgili yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I,II ve III

Açıklama:

Derinliği olmayan tek boyutlu eserdir. Boyalı resimler, kaya sığınaklarının duvarlarına ve açık havadaki kaya blokları üzerine yapılmışlardır. Tek bir renk ile yapıldıklarında tek renkli, birden fazla renk kullanıldığı zaman ise çok renkli resimlerdir (Resim 2. 5). Figürü yalnızca boyalı konturla belirtmek; içini tamamen boya ile doldurmak; renkle doldurulan yüzeylerde birden fazla renk kullanmak; içi daha önce renklendirilmiş figürü siyah gibi koyu bir renk ile çevrelemek ya da içini noktalarla bezemek paleolitik sanatta saptanabilen bazı boyama şekilleridir. Boyalı resimlerde boyama tekniğinin uygulaması farklı da olsa, renk maddesinin esası siyah, kırmızının tonları, kahverenginin tonları, sarı, beyaz ve ender olarak da turuncu, mavi ve yeşil renklerdir. Bütün paleolitik boyalı resimlerine bir aile havası veren bu renklerin Fransa’nın güneyinden İspanya’nın güneyine kadar bir yayılış gösterdiği bilinen bir gerçektir. Boya maddeleri içinde en fazla kırmızı aşıboyasının kullanıldığı görülüyor. Bu madde doğrudan doğruya elde kalem olarak kullanıldığı gibi, fırça ve parmakla da kullanılmıştır. Boyalar genellikle minerallerden, bazı durumlarda da bitkilerden elde edilirlerdi. Minerallerden elde edilenler uzun ömürlü olurlar, bitkilerden elde edilenler ise çabuk silinirler. Sarı, kırmızı tonları, turuncu ve kahverenkler daha çok demir oksit ve aşı boyasından; siyah ve koyu kahverenkler kömürden, taş ya da hamur halindeki manganezden; beyaz renk kaolen ya da kuş gübresinden; mavi ve yeşil renkler ise kaolenle karıştırılmış bitki özlerinden elde edilirdi.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Üst Paleolitik insanlarının yaşadıkları mağaraların dolgularının çeşitli tabakalarından küçük ele geçen ve çoğu kez büyüklükleri 10 cm’yi geçmeyen taş, kemik boynuz ve diş gibi maddeler üzerine yapılmış olan tasvirlerin oluşturduğu bir sanat grubu hangisidir ?

Duvar sanatı

Heykel sanatı

Taşınabilir sanat

Boyalı resim sanatı

Kaya sanatı

Açıklama:

Üst Paleolitik insanlarının yaşadıkları mağaraların dolgularının çeşitli tabakalarından küçük buluntularla birlikte ele geçen ve çoğu kez büyüklükleri 10 cm’yi geçmeyen taş, kemik boynuz ve diş gibi maddeler üzerine yapılmış olan tasvirlerin oluşturduğu bir sanat grubudur (Resim 2.3, 2.4 ve 2.7- 2.11). Bu gruba giren eserler, duvar ve kaya resimlerinin aksine, kolaylıkla bir yerden diğer bir yere taşınabilirler

Doğru Cevap: C

Soru 25

Üst paleolitik insanının yüksek hayal gücüne sahip olduğunun en güzel örneklerinden "kuyu sahnesi" nerede bulunmuştur ?

Arana mağarası

Lascaux mağarası

Willendorf mağarası

M’as d’azil mağarası

Lortet mağarası

Açıklama:

Sanatçılar, eserlerinde büyük bir çoğunlukla tek yönlü bir çalışmayı yeğlemişlerdir. Bununla birlikte, ender de olsa bu kompozisyonlar, Üst Paleolitik insanının ne denli yüksek düzeyde bir hayal gücüne sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Bunun en güzel örneklerinden biri, Lascaux (Lasko) mağarasının duvarlarından biri üzerinde yer alan kuyu sahnesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Paleolitik sanatta en sık işlenen hayvan türleri hangisidir ?

Balıklar

Böcekler

Küçük av hayvanları

İri av hayvanları

Yarasalar

Açıklama:

Doğru yanıt iri av hayvanlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Kadın heykelcikler ve alçak kabartmalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ?

Heykelciklerde başlar öne eğik durumda tasvir edilmiştir

Göğüsler son derece iri,geniş ve silindiriktir

Yüz hatları çok belirgin ve nettir

Karın ve kalçalar çok fırlaktır

Eller, genellikle göğüs üstünde kavuşmuş olup,göğüsleri tutuyor izlenimi vermektedir

Açıklama:

Kadın heykelcik ve alçak kabartmaları, bir dizi ortak nitelik gösterirler. Heykelciklerde başlar öne doğru eğilmiş olarak tasvir edilmiştir. Böyle bir sunumla sanatçı, belki de kadının gebe karnına kıvançla baktığını vurgulamak istemiştir. Hem heykelciklerde hem de alçak kabartmalarda kadının göğüs bölgesi ölçü dışı, göğüsler son derece iri, geniş ve silindirik olup yağlı bir görünümde olan karnın üzerine sarkar, bel ve baldırlar kalındır. Karın ve kalçalar çok fırlaktır. Eller, genellikle göğüs üstünde kavuşmuş olup, göğüsleri tutuyor izlenimini vermektedir (Resim 2. 2, 2. 4, 2.20). Bunlara steatopijik (kalçası yağlı) ve steatometrik (karnı yağlı) kadın figürinleri de denilmektedir. Karın, kalça ve baldırların abartılı bir biçimde öne çıkarılmasına karşın sanatçılar, ideal bir formun ya da ideal bir işlevin altını çizmek amacıyla bu yontuların bazı kısımlarına önem vermemişlerdir. Bu nedenle de yüz hatları, ayak, bacak el, kol gibi beden öğeleri son derece siliktir, hatta bazen hiç işlenmemiştir. Tasvir edilen figürinlerin hemen hemen tümü hamile kadınları temsil etmektedir. Dolayısıyla bu yontuların yapılışında, üremeye ilişkin bir bereket kültü söz konusudur. Doğurgan olan kadını daha doğurgan hale getirme isteği, bu kültün ortaya çıkmasında ana etkendir. Paleolitik insan, kadının doğurganlığının nedenini bilmediğinden, doğuran kadında mucizevî bir kudretin var olduğuna inanmaya başlamış ve onu tasvir yoluyla kutsallaştırmıştır. Esasen bu venüsler, Paleolitik Çağ sonrasındaki daha ilerlemiş uygarlıklarda tekrar ortaya çıkan ana tanrıça ve Yakın Doğu’daki Greko-Romen dünyasının magna mater kültünün kökenini oluştururlar.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Paleolitik dönemde yapımı sırasında en fazla malzeme kullanılan eser tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Boyalı resim

Heykelcik

Gravür

Alçak kabartma

Yüksek kabartma

Açıklama:

Boyalı resimlerin yapılabilmesi için gerekli olan bir dizi malzemenin aksine, kazıma resimlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan materyal tek bir nesne ile sınırlıdır. Paleolitik sanatçı çizerek yarmak ve kazımak için çakmaktaşından (sileks) ya da obsidiyenden yapılmış olan taş kalemler (burin) kullanmıştır. Genellikle de çakmaktaşından olanları yeğlemiştir. Gravür işçiliğinde kullanılmış ve uçları körelmiş olan birçok taş kalem çeşidi, bazı mağaraların resimli duvarlarının dibinde bulunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 29

I) Açık hava resimleri çoğu kez rastlantısal bulunmaktadır
II) Duvarlarda gravür bulunduğu kuşkusuyla karşı karşıya kalındığında ise, figürlü yüzey
olanaklar ölçüsünde temizlenmelidir
III) Duvar yüzeyi suyla yıkanıp kurutulmalıdır. Kuruduktan sonra Arap sabunu ile yıkanmalı ve ikinci kez kurutulduktan sonra üzerine zeytinyağı gibi sıvı bir yağ sürülmelidir
IV) Taşınabilir sanat nesnelerinin saptanmaları en zor olanlardır
Sanat eserlerinin saptanması ve yaşlandırılması ile ilgili yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur ?

Yalnız IV

I ve II

I ve IV

I,II ve III

I,II, III ve IV

Açıklama:

Doğru yanıt D seçeneğidir. Konu ile ilgili 46.sayfada yer alan bilgiler sorunun tamamını kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Anadolu’da yaşanan paleolitik sanatla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ?

Paleolitik Çağ’a ait yüzey araştırmaları ve kazıları son derece azdır

Paleolitik Çağ alanında uzmanlaşmış olanlar sınırlı sayıdadır

Franko-Kantabrik sanatın izleri sık olarak bulunmaktadır

Avrupa’da Üst Paleolitik’in ilk kültürü olan orinyasiyen, Anadolu’da farklı bir özellik gösterir

Anadolu Paleolitik sanatı hakkındaki bilgiler sınırlıdır

Açıklama:

Türkiye de bir Akdeniz ülkesi olduğundan Paleolitik sanat açısından durumunu görmekte yarar vardır. Bugünkü bilgilerimizin ışığında, Anadolu Paleolitik sanatı hakkında doyurucu verilere sahip değiliz. Bunun bazı nedenleri vardır. Her şeyden önce en temel neden, Anadolu’da Paleolitik Çağ’a ait yüzey araştırmaları ve kazıların son derece az oluşudur. Bunun da nedeni, Türkiye’de Paleolitik Çağ alanında uzmanlaşmış olanların sınırlı sayıda oluşudur. Bu sayısal azlığa karşın yine de Türkiye coğrafyasının söz konusu çağ açısından çok zengin olduğu gün ışığına konulabilmiştir. Özellikle alt ve orta Paleolitik sitlerin hemen hemen bütün Anadolu sathına yayılmış oldukları bilinmektedir. Bu dönemler dünyanın diğer bölgelerinde bulunan sitlerle, özellikle de Batı Avrupa’dan bilinenlerle kültürel açıdan büyük bir uyum içindedir. Oysa Üst Paleolitik, bölgesel olarak kültürel farklılaşmaların yoğunlaştığı bir çağdır. Batı Avrupa’da Üst Paleolitik’in ilk kültürü olan orinyasiyen, Anadolu’da farklı bir özellik sergilemektedir. Üst Paleolitik’in Orinyasiyen’i izleyen Solütreyen ve sanatın zirve yaptığı Magdaleniyen kültürleri ise Anadolu coğrafyasında yaşanmamış, bu nedenle Epipaleolitik Çağ’a erken bir tarihte girilmiştir. Durum böyle olunca, Anadolu’da Franko-Kantabrik sanatın izlerini bulmak olanaklı görünmemektedir. Ancak bu, Anadolu’da Üst Paleolitik sanatı yoktur anlamına gelmemektedir. Bulunacağına kuşku yoktur. Ancak bu konuda kesin olarak konuşabilmek için öncelikle bu coğrafyadaki Üst Paleolitik’in niteliğinin açıklığa kavuşması, bu çağa ilişkin daha fazla araştırma ve kazı yaparak bilgilerin doyurucu hale getirilmesini beklemek gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Paleolitik Çağ, IV. Jeolojik zamanın hangi evresinde yer almıştır?

Çölleşme Çağı

Küresel Isınma Dönemi

Buzul Çağı

Karanlık Çağ

Bilinmeyen Dönem

Açıklama:

Paleolitik Çağ, Pleistosen, yani Buzul Çağ'da yer almıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi Paleolitik sanatın yapılış şekiller açısından ayrıldığı gruplardan birisidir?

Heykelcilik

Tiyatro

Edebiyat

Müzik

Şiir

Açıklama:

Bu dönemde Kazıma Resim, Heykelcilik ve Boyalı Resim olmak üzere üç tür vardır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi kazıma resim sanatının uygulandığı nesnelerden birisi değildir?

Taş

Boynuz

Fildişi

Hayvan Vücutları

Kaya Bloklar

Açıklama:

Hayvan Vücutları resmin uygulandığı alanlardan birisi değildir.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Paleolitik sanat eserlerinin yapıldıkları yere göre ait olduğu alanlardan birisidir?

Ahşap Sanatı

Duvar Sanatı

Plastik Sanatlar

Taş Sanatı

Maden Sanatı

Açıklama:

Yapıldıkları yere göre Paleolitik sanat duvar sanatı, kaya sanatı ve taşınabilir sanat olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

"Suje" ne demektir?

Teknik

Sanat

Konu

Sanatçı

Dönem

Açıklama:

Suje kelimesi konu anlamına gelmektedir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi paleolitik sanatta işlenen konular arasında yer almaz?

Balık tasvirleri

Kuş tasvirleri

İnsan tasvirleri

Alet tasvirleri

Simgesel işaretler

Açıklama:

Alet tasvirleribu dönemde yer almamaktadır.
Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye bir Akdeniz ülkesi olmasına rağmen Anadolu'da Paleolitik sanatı hakkında doyurucu bilgilere sahip olmamamızın temel nedenidir?

Bu konuda az araştırma yapılmaktadır

Yeterli bütçe yoktur

Teknik imkanlar kısıtlıdır

Arkeoloji gelişmemiştir

Gerek duyulmamaktadır

Açıklama:

Asıl neden yüzey araştırmaları ve kazıların az oluşudur.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Franko-Kantabrik sanatta heykelcilik tekniğiyle aşağıdakilerden hangisi yapılmıştır?

Hayvan tasviri

Dağ tasviri

Kadın-Erkek tasviri

Tanrı tasviri

Savaş tasviri

Açıklama:

Bu sanatta kadın-erkek tasvirleri heykel haline getirilmiştir.
Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Paleolitik sanatta sık görülen işaretlerden birisi değildir?

Oklar

Geometrik motifler

El izleri

Çeşitli çizgiler

Çocuk tasviri

Açıklama:

Çocuk tasvirlerinden bahsedilmemiştir.
Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Anadolu'da Franko-Kantabrik sanatın durumuyla ilgili doğru bir ifadedir?

Hiç bilgi bulunmamaktadır

İzlerini bulmak zordur

Diğer sanatlara göre daha çok ilgi çekmektedir

Zor bir araştırma alanıdır

Çok fazla veri elde edilmiştir

Açıklama:

Anadolu'da Franko-Kantabrik sanatla ilgili iz bulmak zor görünmektedir.
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

İlk uygarlıkların kurulduğu ve avcı toplayıcı ekonominin sürdüğü dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Paleolitik Çağ

Mezolitik Çağ

Bronz Çağ

Neolitik Çağ

Antik Çağ

Açıklama:

İlk uygarlıklar, insanlık tarihinin besin üretimi öncesi evrelerini kapsayan Yontma Taş Çağı (Paleolitik) içinde yer almıştır. Bu çağ, insanlık tarihinin %99’undan fazla süren bir dönemini temsil etmektedir. Bu son derece uzun sürmüş olan çağ boyunca insanoğlu, avcı-toplayıcı bir ekonomik modelle konar göçer bir yaşam biçimini sürdürmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Paleolitik Çağ sanatında karşımıza çıkan tekniklerden birisi değildir?

Gravür

Alçak kabartma

Tek renkli resim

Yüksek kabartma

Demir döküm

Açıklama:

Üst Paleolitik sanatçılar, günümüzde de uygulanmakta olan belli başlı sanat tekniklerinin yaratıcıları olmuşlardır. Bu tekniklerin yaratılmasında maddenin cinsinin, doğanın ve doğadaki engebelerin önemli rolü olmuştur. Bunlar aynı zamanda sanatçının üslûp ve estetik anlayışını da, büyük ölçüde etkilemiştir. Paleolitik sanat, yapılış şekilleri bakımından üç grup içinde toplanmaktadır:
•Kazıma resim (gravür)
•Heykelcilik (skülptür)
•Alçak kabartma
•Yüksek kabartma
•Heykelcik (yontu)
•Boyalı resim (pentür)
•Tek renkli (monokrom)
•Çok renkli (polikrom)
Demir döküm bunlardan birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi sanatçının killenmiş mağara duvarına parmağıyla çizdiği anlamsız ya da hayvan tasvirli tekniktir?

Alçak kabartma

Makarna çizgiler

Derin kazıma

Boyalı resim

Tek renkli resim

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 44

Eli Boynuzlu Kadın olarak da bilinen venüs figürü aşağıdaki ülkelerin hangisinde bulunmuştur?

Almanya

Fransa

İngiltere

Türkiye

Bulgaristan

Açıklama:

Kabartıların çok yüksek olmadığı eser grubudur. Alçak kabartmalar kaya sığınaklarının duvarlarına ya da açık havadaki kaya blokları üzerine yapılmışlardır. Çoğunlukla gebe kadınlar tasvir edilmiştir. Bunların en güzel örneklerinden biri, Fransa’da Laussel (Dordogne)’de bulunmuş olan’eli boynuzlu kadın’ alçak kabartmasıdır. Kalker bir blok üzerine oyulmuş olan, 45 cm. boyundaki bu çıplak kadın, Yontma Taş Çağı plâstik kabartmanın taş yontuculuğu açısından bilinen en güzel örneklerinden biridir. Sağ elinde, omuz hizasında, bir boynuz tutmaktadır. Sol el karın üzerindedir. Yüz boynuza dönük ve yuvarlaktır, ayrıntılar işlenmemiştir. Saçlar belirgin olup, omuz üzerine düz bir şekilde inmektedir. Baş hariç bütün vücut kırmızıya boyanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Avusturya'da bulunan ve kalkerden yontulmuş en tanınmış venüs heykelciklerinden biri olan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Laugerie Basse Venüsü

Laussel Venüsü

Willendorf Venüsü

Lespugue Venüsü

Brassempouy Venüsü

Açıklama:

1909 yılında Aşağı Avusturya’da Willendorf’ta bulunan ve Willendorf Venüsü olarak
adlandırılmış olan kadın heykelciği bu kategorideki en ünlü eserdir. 11 cm. boyunda olup kalkerden yontulmuştur. Göğüsler, karın, kalça ve baldırlar son derece gelişkin olup, yağlı bir görünüm sergilemektedir. Cılız olan kollar, göğüs üzerine yaslanmıştır. Kolların üzerindeki bir dizi nokta, bileziği andırmaktadır. Hafifçe öne doğru eğik olan başta saç, böğürtleni anımsatmaktadır. Venüsün başındaki bu görünüm, kıvırcık bir saçı betimler görünmektedir. Bu çıplak venüsün yontulduğu süngerimsi kalkerde kırmızı aşı boyasının izleri son derece açık bir biçimde görülmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

İnsanlık tarihinde ilk sanat eserleri hangi çağda ortaya çıkmıştır?

Alt Paleolitik

Orta Paleolitik

Mezolitik

Neolitik

Üst Paleolitik

Açıklama:

İnsanlık tarihinde ilk sanat eserleri Üst Paleolitik çağda ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Hangi insan türü sanat üretebilecek kadar gelişkin bir beyin ve düşün yapısına sahip olmuştur?

Homo erectus

Homo habilis

Homo sapiens

Homo neanderthalensis

Homo africanus

Açıklama:

Homo sapiens insan türü sanat üretebilecek kadar gelişkin bir beyin ve düşün yapısına sahip olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Sanatın dinsel-büyüsel bir yön almasında rol oynayan en önemli etmen nedir?

Ekonomik faktör

Sosyal faktör

Yerleşik yaşama geçme

Ateşin keşfi

Doğal olaylar

Açıklama:

Sanatın dinsel-büyüsel bir yön almasında rol oynayan en önemli etmen ekonomik faktördür.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Paleolitik sanatta oyma, sıyırma ve kazıma ile yapılan eserlerde uygulanan teknik hangisidir?

Boyalı resim

Alçak kabartma

Yüksek kabartma

Gravür

Heykel

Açıklama:

Paleolitik sanatta oyma, sıyırma ve kazıma ile yapılan eserlerde uygulanan teknik gravürdür.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Mağara dolgularından ele geçen sanat eserleri hangi sanat grubu içinde yer alırlar?

Duvar sanatı

Taşınabilir sanat

Heykel sanatı

Boyalı resim sanatı

Kaya sanatı

Açıklama:

Mağara dolgularından ele geçen sanat eserleri taşınabilir sanat grubu içinde yer alırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Paleolitik sanatta en sık işlenen hayvanlar hangileridir?

İri av hayvanları

Küçük av hayvanları

Sürüngenler

Kuşlar

Böcekler

Açıklama:

Paleolitik sanatta en sık işlenen hayvanlar iri av hayvanlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Brassempouy kadın başı heykelciği hangi ülkede bulunmuştur?

İtalya

İspanya

Yunanistan

Avusturya

Fransa

Açıklama:

Brassempouy kadın başı heykelciği Fransa'da bulunmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Yapımı sırasında en fazla malzeme kullanılan eser tipi hangisidir?

Kazıma resim

Boyalı resim

Heykelcik

Alçak kabartma

Yüksek kabartma

Açıklama:

Yapımı sırasında en fazla malzeme kullanılan eser tipi boyalı resimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Saptanması ve yaşlandırılması en kolay olan tasvir sanatı hangisidir?

Duvar sanatı

Kaya sanatı

Taşınabilir sanat

Çok renkli resim

Tek renkli resim

Açıklama:

Saptanması ve yaşlandırılması en kolay olan tasvir sanatı taşınabilir sanattır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Anadolu’da Franko-Kantabrik ekole bağlanabilecek sanat eserlerinin bulunmayışı hangi nedene bağlanabilir?

Anadolu’nun coğrafi konumuna

Anadolu Üst Paleolitik Dönemin farklı oluşuna

Araştırmaların az sayıda oluşuna

Kazıların az sayıda oluşuna

Anadolu pleistoseninde iklimin farklılığına

Açıklama:

Anadolu’da Franko-Kantabrik ekole bağlanabilecek sanat eserlerinin bulunmayışı Anadolu Üst Paleolitik Dönemin farklı oluşuna bağlanabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Gerçekçiliğin egemen olduğu sanat aşağıdakilerden hangisinde görülmektedir?

Chauvet-Pont-d’Arc

Franko-Kantabrik

Lascaux

Altamira

Périgord

Açıklama:

Franko-Kantabrik sanatta gerçekçiliğin egemen olduğu görülmektedir. Oysa Paleolitik Çağ’ı izleyen Mezolitik Çağ’ın sanatı tamamen şematize olmuştur. Bu ünite içinde büyük bir yoğunlukla Franko- Kantabrik sanat temel olarak alınmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

İlk sanat görüntüleri aşağıdakilerden hangisi ile başlamıştır?

Çizgi sınırlamalarıyla

Grafiklerle

Düşünmeyle

Nesnel uygulamalarla

Somutlaştırmayla

Açıklama:

Hiç kuşkusuz ki sanat birdenbire ortaya çıkmamıştır. İlk sanat görüntüleri, çizgi sınırlamalarıyla başlar. Bu anlamdaki sanatın kökenini Üst Paleolitik’ten daha önceki dönemlerde, örneğin Orta Paleolitik’te aramak mantık dışı görünmüyor. Nitekim Orta Paleolitik’ teki grafik nitelikte ilk gösterimler olan oyulmuş taşlar, bu tür düşünmeye zorlayıcı verilerdir. Ancak bu belirtiler ne sanatsal ne de belirleyici olduklarından, sanatın ilk ve gerçek izlerini şimdilik Üst Paleolitik’ ten itibaren başlatabiliyoruz.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Sıyırma, döğme ve özellikle de az çok derin çizgilerle oluşturulmuş olan tasvir aşağıdakilerden hangisidir?

Alçak kabartma

Heykelcilik

Kazıma resim

Boyalı resim

Yüksek kabartma

Açıklama:

Kazıma resim; sıyırma, döğme ve özellikle de az çok derin çizgilerle oluşturulmuş olan tasvirdir. Taş, kemik, boynuz, rengeyiği boynuzu, fildişi, diş gibi taşınabilir nesneler üzerine yapıldığı gibi kaya sığınaklarının duvarlarına ve açık havadaki kaya blokları üzerine de yapılırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Birden fazla boyutu olan eserlerin yapımcılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Alçak kabertme

Kabartma

Boyalı resim

Kazıma resim

Heykelcilik

Açıklama:

Heykelcilik, birden fazla boyutu olan eserlerin yapımcılığıdır. Tasvirler oyma ya da yontma yoluyla gerçekleştirilirler. Alçak kabartma, yüksek kabartma ve heykelcik olmak üzere üç grupta toplanır.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Derinliği olmayan tek boyutlu eser hangisidir?

Kabartma

Heykelcilik

Boyalı resim

Kazıma resim

Duvar sanatı

Açıklama:

Derinliği olmayan tek boyutlu eserdir. Boyalı resimler, kaya sığınaklarının duvarlarına ve açık havadaki kaya blokları üzerine yapılmışlardır. Tek bir renk ile yapıldıklarında tek renkli, birden fazla renk kullanıldığı zaman ise çok renkli resimlerdir. Figürü yalnızca boyalı konturla belirtmek; içini tamamen boya ile doldurmak; renkle doldurulan yüzeylerde birden fazla renk kullanmak; içi daha önce renklendirilmiş figürü siyah gibi koyu bir renk ile çevrelemek ya da içini noktalarla bezemek paleolitik sanatta saptanabilen bazı boyama şekilleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Gün ışığına açık kaya altı sığınaklarının duvarlarına ve açık havadaki bloklar üzerine yapılmış sanat eserlerinin oluşturduğu sanat aşağıdakilerden hangisidir?

Taşınabilir sanat

Kaya sanatı

Duvar sanatı

Kabartma sanatı

Kazıma sanatı

Açıklama:

Gün ışığına açık kaya altı sığınaklarının duvarlarına ve açık havadaki kaya blokları üzerine yapılmış sanat eserlerinin oluşturduğu sanattır. Paleolitik’e bağlanabilecek kaya sanatı, Franko-Kantabrik bölgede yok denecek kadar azdır. Diğer bölgelerde bulunanlar ise duvar sanatı kadar gelişkin bir sanat görünümünde değillerdir. Bu sanat grubu, Paleolitik Çağ sonrasında Mezolitik’te yaygınlaşır. Paleolitik sonrasında gelişen bu kaya sanatının coğrafik dağılışı hissedilir derecede bölgesel bir sınırlanma ve gruplanma gösterir. Büyük bir çoğunluğu, İskandinavya’dan Ümit Burnu’na kadar uzanan, iğ biçiminde bir alanda toplanmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 62

Üst Paleolitik insanlarının yaşadıkları mağaraların dolgularının çeşitli tabakalarından küçük buluntularla birlikte ele geçen ve çoğu kez büyüklükleri 10 cm’yi geçmeyen taş, kemik boynuz ve diş gibi maddeler üzerine yapılmış olan tasvirlerin oluşturduğu sanat grubu hangisidir?

Kaya sanatı

Taşınabilir sanat

Duvar sanatı

Kabartma sanatı

Kazıma sanatı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 63

Üst Paleolitik süresince küçük taşınabilir nesneler ve duvarlar üzerine çizilmiş ve sembolik sanat içine sokulabilecek görünümler aşağıdakilerden hangisidir?

Simgesel işaretler

Kabartmalar

Hayvan tasvirleri

Taşınabilir eserler

Mezolitik eserler

Açıklama:

İşaretler, sembolik sanat içine sokulabilecek görünümlerdir. Bütün Üst Paleolitik süresince küçük taşınabilir nesneler ve duvarlar üzerine çizilmişlerdir. Birçok mağarada hayvan figürlerinin üzerlerine ya da yanlarına yapıldıkları görülür. İşaretler genellikle boyalı resim ve kazıma resim teknikleriyle yapılmışlardır. Bu sembolik işaretlerin alçak kabartma tarzındaki ender tasvirlerinden biri, Laussel Venüs’ünün elinde tuttuğu boynuz figürüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Paleolitik sanatçılar, en sık olarak hangi tip canlıları tasvir etmişlerdir?

Balıkları

Kuşları

Sürüngenleri

İnsanları

İri av hayvanlarını

Açıklama:

Paleolitik sanatçılar, hayvan figürlerini büyük bir ustalık ve değişik tekniklerle işlemişlerdir. Bu tasvirleri, taşınabilir nesneler üzerine işledikleri gibi mağaraların duvarları, döşemeleri ve tavanlarına, açık havadaki kayalar üzerine de çizmiş, kazımış ve oymuşlardır. En sık olarak memeli hayvanların, bunlardan da genellikle iri av hayvanlarının tasvir edilmiş oldukları görülmektedir. Bunun nedeni, bu gruptaki hayvanların paleolitik insanın beslenmesinde oynadığı önemli roldür. Dolayısıyla paleolitik sanatçının konu seçişi rastgele olmayıp, temel faktöre bağlı bir dizi ikincil faktöre dayanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi sanat yolunda kullanılmış olan başlıca taşlardan birisi değildir?

Kalker

Kalsit

Şist

Bazalt

Mermer

Açıklama:

Taşınabilir sanat eserlerini yaparken de çeşitli taşları, hayvan kemik ve dişlerini, geyik ve rengeyiği boynuzlarını kullanmıştır. Sanat yolunda kullanılmış olan başlıca taşlar; kalker, kalsit, şist, arduaz, bazalt, steatit, serpantin, sünger taşı ve çeşitli boydaki çakıllardır. Dişlerden en çok mamut ve ayıdişleri, az miktarda da at dişi kullanılmıştır. Bazen yukarda sıralanan materyalden farklı malzemenin kullanıldığı da görülmektedir. Örneğin eski Çekoslovakya’da Moravya bölgesinde bulunan bir kadın heykelciği, kemik tozu ile karıştırılmış kilden yapılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Kırmızı aşı boyası Prehistorik Çağda aşağıdakilerden hangisi için kullanılmıştır?

Cesetleri boyamada

Yol işareti olarak

Kıyafet boyamada

Av hayvanlarını işaretlemede

Çadırların boyanmasında

Açıklama:

Kırmızı aşı boyası, prehistorik çağlarda üç farklı alanda kullanılmıştır: 1. Resim için boya elde etmede 2. Can vermek amacıyla cesetleri boyamada. Örneğin grup içindeki önemli bir kişi öldüğünde özel giysisiyle ile gömülür ve üstüne toz halindeki kırmızı aşı boyası serpilirdi, 3. Deniz kabuklarının boyanmasında. Bu kabuklar boyandıktan sonra mezarlara bırakılırlardı. Kırmızının bu denli yoğun olarak kullanılmasının nedeni, bu rengin yaşamsal sıvı olan kana benzemesindendir. Kırmızı rengi kullanan prehistorik sanatçı, rengi sürdüğü insan ya da hayvan figürinine hayat verdiğine ya da onu
canlandırdığına inanırdı. Sonuç olarak, kırmızı rengin kullanılışının simgesel bir anlamı vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Aşağıdaki Üst Paleolitik kültürlerinden hangisinde mağaralar kutsal sayılmaya başlanmış ve yalnızca belirli insanlar girebilmeye başlamıştır?

Orinyasiyen

Magdaleniyen

Hamburg

Halfan

Gravettian

Açıklama:

Görkemli duvar sanatı örneklerini içeren bu tip mağaralar, genellikle iskân edilmemişlerdir, buna karşılık birtakım ayinlerin gerçekleştirildiği tapınaklar olarak kullanılmışlardır. Bazı araştırmacılar buralara kutsal olmayan kişilerin sokulmadıklarını ileri sürerler. Bu durum, özellikle Üst Paleolitik’in son kültürü olan Magdaleniyen (Magdalénien) için söz konusudur. Buna karşılık Üst Paleolitik’in ilk kültürü olan ve sanatın ilk kez başladığı Orinyasiyen’de sanatçılar iskân görmekte olan mağaralarda çalışmışlardır. Pek ustaca bir başlangıcı olmayan Orinyasiyen duvar sanatı, gittikçe gelişerek yüksek bir seviyeye ulaşan Magdaleniyen sanatın bütün formlarına
öncülük etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

İnsanlarla hayvanların birarada tasvir edildiği ve bir hikayesi olan kuyu sahnesi aşağıdaki mağaralardan hangisindedir?

Mas d’Azil

Tuc d’Audoubert

Chauvet

Gabillou

Lascaux

Açıklama:

Franko-Kantabrik sanatta bir öyküyü anlatan sahnesel kompozisyonlar da yok denecek kadar azdır. Sanatçılar, eserlerinde büyük bir çoğunlukla tek yönlü bir çalışmayı yeğlemişlerdir. Bununla birlikte, ender de olsa bu kompozisyonlar, Üst Paleolitik insanının ne denli yüksek düzeyde bir hayal gücüne sahip olduğunu kanıtlamaktadır. Bunun en güzel örneklerinden biri, Lascaux (Lasko) mağarasının duvarlarından biri üzerinde yer alan kuyu sahnesidir. Burada insan ve hayvanlar aynı sahne
içinde resmedilmişlerdir. Sahnede avcı tarafından kargı ile yaralanmış ve kaçmakta olan gergedanın bağırsaklarını deştiği bir bizon yerde yatan avcıya saldırmaktadır. Avcının cinsel organı belirtilmiştir, başı da kuşbaşı şeklinde işlenmiştir. Ayak ucunda ikinci bir kargı; yanında ise tüneğe konmuş bir kuş bulunmaktadır. Bu kompozisyonda günümüze bağlanabilecek bir inanç ögesi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdaki hayvanlardan hangisi Paleolitik Çağda tasviri sıkça yapılmış hayvanlardan birisi değildir?

Bizon

Öküz

Ayı

Kaplan

Açıklama:

Paleolitik sanatta yoğun olarak işlenen hayvan türleri; bizon (Bos pricus), öküz (Bos primigenius), at (Equus prezewalski), mamut (Elephas primigenius), kıllı gergedan (Rhinocerus tichorhinus), ayı (Ursus spelaeus), mağara aslanı (Felis spelaeus), rengeyiği (Rangifer tarantus), alageyik (Cervus elaphus), antilop (Antilop saïga) şeklinde sıralanabilir. Kaplan bunlardan birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Taban killerinden şekillendirilmiş olan erkek ve dişi bizon yüksek kabartmaları aşağıdaki mağaralardan hangisinde bulunur?

Tuc d’Audoubert

Chauvet

Lascaux

Mas d’Azil

Trois-Frères

Açıklama:

Bizonlar ise yoğunluk açısından atlardan sonra ikinci sırada yer almaktadırlar. Beslenmede büyük ölçüde rolü olan bu hayvanın Yontma Taş Çağı insanının yaşamında özel bir yeri olduğunu çok sayıdaki tasvirinden ve mutfak kalıntıları arasından ele geçen çok sayıdaki kemik kalıntılarından anlamak olanaklıdır. Paleolitik plastik sanatının en ilginç örneklerinden biri, Tuc d’Audoubert (Tük Doduber) mağarasının dip kısımlarındaki taban killeri içine şekillendirilmiş olan erkek ve dişi bizon yüksek kabartmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

İlk uygarlıklar ve insanlık tarihinin besin üretimi öncesi evrelerini kapsayan, insanlık tarihinin %99'undan fazla süren bir dönemini temsil eden çağ aşağıdakilerden hangisidir ?

Maden Çağı

Paleolitik Çağ

Mezolitik Çağ

Neolitik Çağ

Kalkolitik Çağ

Açıklama:

İlk uygarlıklar ve insanlık tarihinin besin üretimi öncesi evrelerini kapsayan insanlık tarihinin %99'undan fazla süren dönemini temsil eden çağ Paleolitik Çağ'dır. Doğru cevap B seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Uygarlık tarihi sürecini başlatan ilk insanlar aşağıdakilerden hangisidir ?

Homo Africanus

Homo Neondertalensis

Homo Habilis

Homo Erectus

Homo Sapiens

Açıklama:

Uygarlık tarihi sürecini başlatan ilk insanlar "Homo Habilis"lerdir.Uygarlık tarihi, insan soyunun yaklaşık 2,5 milyon yıl öncesinde, dünya ikliminin günümüzden tamamen farklı olduğu bir dönemde, ilk yontma taş aletinin Homo Habilis'ler tarafından üretmesiyle başladığı kabul edilmektedir. Doğru cevap C seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Fransa'da Laussel'de bulunmuş olan "eli boynuzlu kadın" paleolitik sanatta uygulanan tekniklerden hangisinin örneğidir?

Boyalı Resim

Gravür

Heykelcik

Yüksek Kabartma

Alçak Kabartma

Açıklama:

Fransa'da Laussel'de bulunmuş olan "eli boynuzlu kadın" alçak kabartma örneğidir. Kalker bir blok üzerine oyulmuş, 45 cm. boyunda çıplak tasvir edilmiş kadın figürü şeklindedir. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Yontma Çağı sanatçısının boyayı uygulama yöntemlerinden hangisi, günümüzdeki yağlı ve pastel boyanın ilk örneklerini oluşturmuştur ?

Boyanın donmuş halde kullanımı

Boyanın erimiş halde kullanımı

Boyanın sıvı halde kullanımı

Boyanın toz halinde kullanımı

Boyanın pat halinde kullanımı

Açıklama:

Yontma Çağı sanatçısının boyayı uygulama yöntemlerinden pat halinde kullanımı günümüzdeki yağlı ve pastel boyanın ilk örneklerini oluşturmuştur. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

I. Dağ
II. Ova
III. Yağmur
IV. Hayvanlar
V. Güneş
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri paleolitik sanatta bir örnek hariç yer almayan unsurlardan değildir?

I ve II

II ve III

Yalnız III

Yalnız IV

IV ve V

Açıklama:

Paleolitik sanatta, bir örnek hariç dağ, ova, yapmur ve güneş gibi doğa öğeleri yer almaz. Bunun sebebi insanların henüz tarım yapmamalarıdır. Doğru cevap D seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi paleolitik sanatta yoğun olarak tasvir edilen hayvanlardan biri değildir?

Mamut

Mağara aslanı

Bizon

Öküz

Balık

Açıklama:

Balık tasvirleri paleolitik sanatta yoğun olarak tasvir edilen hayvanlardan değildir. Genellikle ikinci derecede konu olmuşlardır. Bunun sebebi insanın daha çok güç avladığı ve avlanması tehlikeli olan hayvnanları resmetme yoluna gitmesidir. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi paleolitik sanatta sık görülen simgesel işaretlerden biri değildir ?

Oklar

Geometrik motifler

El izleri

Çeşitli çizgiler

Hayvanlar

Açıklama:

Paleolitik sanatta en sık görülen işaretler; oklar, çeşitli çizgiler, geometrik motifler, negatif ve pozitif el izleri, kadın ve erkek cinsel organlarıdır. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Paleolitik plastik sanatının en ilginç örneklerinden birini oluşturan, "Tuc d'Audoubert" mağarasının dip kısımlarındaki taban killeri içine şekillendirilmiş yüksek kabartma hangi hayvanı tasvir etmektedir?

Bizon

Ayı

Aslan

Öküz

Açıklama:

Paleolitik plastik sanatının en ilginç örneklerinden birini oluşturan, Tuc d'Audoubert mağarasının dip kısımlarındaki taban killeri içine şekillendirilmiş yüksek kabartmada bizon tasvir edilmiştir. Bizonlar tasvir yoğunluğu açısından atlardan sonra ikinci sırada yer almaktadırlar. Doğru cevap B seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi duvarlarda gravür bulunduğu kuşkusuyla karşı karşıya kalındığında yüzeyi temizlemek için kullanılacak araç gereçlerden biri değildir?

Ot fırça

Arap sabunu

Zeytinyağı

Yeşil sabun

Açıklama:

Yeşil sabun duvarlarda gravür bulunduğu kuşkusuyla karşı karşıya kalındığında yüzeyi temizlemek için kullanılacak araç gereçlerden değildir. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi bulunması ve yaşlandırılması en kolay olan tasvir sanatıdır?

Çok renkli resim

Kaya sanatı

Gravür

Duvar sanatı

Taşınabilir sanat

Açıklama:

Bulunması ve yaşlandırılması en kolay olan tasvir sanatı taşınabilir sanattır. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Sanat eserleri içeren mağaraların tümünün sistemli olarak incelenmesi sonucunda ortaya çıkan ve sanatta gerçekçiliğin egemen olduğu ilk sanat ekolü hangisidir ?

Pop art

Ekspresyonizm

Sürrealizm

De Stijl

Franko-Kantabrik sanat

Açıklama:

Sanat eserleri içeren mağaraların tümünün sistemli olarak incelenmesi sonucunda ortaya çıkan ve sanatta gerçekçiliğin egemen olduğu ilk sanat ekolü Franko-Kantabrik sanattır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 82

En eski örnekleri mağaraların killenmiş duvarları üzerine sanatçının parmağı ile çizdiği makarna çizgiler denilen bazen anlamsız bazen hayvanı temsil eden motifler olan teknik aşağıdakilerden hangisidir ?

Kazıma resim (gravür)

Boyalı resim

Heykelcik

Alçak kabartma

Kaya sanatı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 83

1909 yılında Aşağı Avrupa'da Willendorf'ta bulunan ve "Willendorf Venüsü" olarak adlandırılan eser hangi türün en ünlü eseridir ?

Heykelcik

Alçak Kabartma

Gravür

Boyalı resim

Yüksek kabartma

Açıklama:

1909 yılında Aşağı Avrupa'da Willendorf'ta bulunan ve "Willendorf Venüsü" olarak adlandırılan eser heykelcik türünün en önemli eseridir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Paleolitik Çağ sonrasında Mezolitik Çağda yaygınlaşan, Franko-Kantbrik sanatla görülen natüralizmin yerini şematizme bıraktığı sanat dalı aşağıdakilerden hangisidir ?

Taşınabilir Sanat

Duvar Sanatı

Gravür

Kaya Sanatı

Yontu

Açıklama:

Paleolitik Çağ sonrasında Mezolitik Çağda yaygınlaşan, Franko-Kantbrik sanatla görülen natüralizmin yerini şematizme bıraktığı sanat dalı Kaya Sanatı'dır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Paleolitik Çağ'da sanatçı süjelerini aşağıdakilerden hangisine bağlı kalarak seçmemiştir ?

Anlayış

Düşünce

İnanç

Estetik

Ticari

Açıklama:

Paleolitik Çağ'da sanatçı süjelerini ticarete bağlı kalarak seçmemiştir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Üst Paleolitik Sanat'ta yoğun olarak işlenen konuların arasında yer almaz?

Doğa olayları

Hayvanlar

İnsanlar

Simgesel işaretler

Bitkiler

Açıklama:

Paleolitik sanatta, bir örnek hariç dağ, ova, yağmur ve güneş gibi doğa öğeleri de yer almaz. Bunun nedeni insanların henüz tarım yapmamalarıydı.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Paleolitik Sanat'ta kadın heykelcik ve kabartmalara ne adı verilmektedir ?

Tanrıça

Kibele

Mars

Venüs

Gravür

Açıklama:

Paleolitik Sanat'ta kadın heykelcik ve kabartmalara "Venüs" adı verilmektedir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Paleolitik Çağ'daki Venüsler bir sonraki nesilleri etkileyerek Yakın Doğu'daki Greko-Romen dünyasında hangi kültürün oluşmasını sağlamıştır ?

Budizm

Hinduizm

Tarım

Magna Mater

Savaş

Açıklama:

Paleolitik Çağ'daki Venüsler bir sonraki nesilleri etkileyerek Yakın Doğu'daki Greko-Romen dünyasında "Magna Mater" kültürünün oluşmasını sağlamıştır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Paleolitik sanatçı çizmek, yontmak veya kazmak için çoğunlukla hangi materyali kullanmıştır ?

Kurşun

Çakmaktaşı

Kuvars

Bor

Ametist

Açıklama:

Paleolitik sanatçı çizmek, yontmak veya kazmak için çoğunlukla çakmaktaşı kullanmıştır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

İnsanlık tarihinde ilk sanat eserlerinin oluştuğu çağ hangisidir ?

Üst Paleolitik Çağ

Buzul Çağı

Mezolitik Çağ

Alt Paleolitik Çağ

Orta Paleolitik Çağ

Açıklama:

İnsanlık tarihinde ilk sanat eserlerinin oluştuğu çağ Üst Paleolitik Çağ'dır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 91

Aşağıdaki verilen ikililerden hangisi Avrupa kıtasında Üst Paleolitik Çağda ortaya çıkan sanat eserlerinin korunduğu ülkelerdir?

Fransa-Almanya

İspanya-İtalya

İtalya-Fransa

İspanya-Fransa

Avusturya-Macaristan

Açıklama:

Fransa’nın güneybatısı ve güneydoğusu (özellikle Dordogne, Périgord ve Ardèche bölgeleri), İspanya’nın kuzeyi, Aşağı ve Yukarı Pireneler, sundukları eşsiz ve zengin verilerle, insanlık tarihinde üst Paleolitik’te sanatın doğuşunun ve ilk gelişim sürecinin anlaşılmasında ayrıcalıklı bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Bugünkü bilgilerimize göre, Akdeniz’in bu bölgesi bir yana, dünyanın hiçbir yerinde prehistorik (tarih öncesi) sanat bu denli yoğun ve güçlü değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Paleolitik Çağ IV. Jeolojik Zamanın hangi evresinde yer alır?

Mezozoik

Paleozoik

Kuaterner

Senozoik

Pleistosen

Açıklama:

Paleolitik Çağ, IV. Jeolojik Zamanın, Buzul Çağı da denilen, Pleistosen evresi içinde yer almıştır. Pleistosen süresince dünya, dört büyük buzullaşma dönemine sahne olmuştur. Buzullar kuzey yarım kürede orta enlemlere kadar inmiş ve insan yaşamı üzerinde olumsuz etkileri olmuştur. Bununla birlikte ilk sanat görünümlerinin ortaya çıktığı Franko-Kantabrik alan, buzul takkesinin dışında kalan ayrıcalıklı yerlerden biriydi.

Doğru Cevap: E

Soru 93

İlk alet üretebilen insan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Homo habilis

Homo erectus

Homo neandertalensis

Homo sapiens

Homo antecessor

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Üst Paleolitik Çağda ortaya çıkan ve günümüze dek kullanılagelen sanat tekniklerinden birisi değildir?

Kazıma resim

Alçak kabartma yontu

Tek renkli resim

Döküm

Yüksek kabartma

Açıklama:

Üst Paleolitik sanatçılar, günümüzde de uygulanmakta olan belli başlı sanat tekniklerinin yaratıcıları olmuşlardır. Bu tekniklerin yaratılmasında maddenin cinsinin, doğanın ve doğadaki engebelerin önemli rolü olmuştur. Bunlar aynı zamanda sanatçının üslûp ve estetik anlayışını da, büyük ölçüde etkilemiştir. Paleolitik sanat, yapılış şekilleri bakımından üç grup içinde toplanmaktadır:
Kazıma resim (gravür)
Heykelcilik (skülptür)
• Alçak kabartma
• Yüksek kabartma
• Heykelcik (yontu)
Boyalı resim (pentür)
• Tek renkli (monokrom)
• Çok renkli (polikrom)

Doğru Cevap: D

Soru 95

Kalkerden yontulmuş 1909 yılında Avusturya'da bulunan ve yaklaşık 11 cm. yüksekliğindeki kadın heykelciği hangi adla anılır?

Laussel Venüsü

Willendorf Venüsü

Monruz Venüsü

Lespugue Venüsü

Grimaldi Venüsü

Açıklama:

Paleolitik’te heykelcikler daha çok kadın tasvirleri şeklinde karşımıza çıkmaktadır. 1909 yılında Aşağı Avusturya’da Willendorf’ta bulunan ve Willendorf Venüsü olarak adlandırılmış olan kadın heykelciği bu kategorideki en ünlü eserdir. 11 cm. boyunda olup kalkerden yontulmuştur. Göğüsler, karın, kalça ve baldırlar son derece gelişkin olup, yağlı bir görünüm sergilemektedir. Cılız olan kollar, göğüs üzerine yaslanmıştır. Kolların üzerindeki bir dizi nokta, bileziği andırmaktadır. Hafifçe öne doğru eğik olan başta saç, böğürtleni anımsatmaktadır. Venüsün başındaki bu görünüm, kıvırcık bir saçı betimler görünmektedir. Bu çıplak venüsün yontulduğu süngerimsi kalkerde kırmızı aşı boyasının izleri son derece açık bir biçimde görülmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 96

Demir oksit, manganez gibi mineral yumru ya da topaklarının taş havanlarda toz haline gelene kadar dövüldükten sonra hayvan yağı ya da reçineyle birlikte karıştırılmasıyla elde edilen ve yassı taşlarla kürek kemikleri üzerine konularak kullanılan boya aşağıdakilerden hangisidir?

Toz boya

Sıvı boya

Pat boya

Yağlı boya

Kök boya

Açıklama:

Demir oksit, manganez gibi mineral yumruları ya da topakları, taş havanlara konularak gayet ince bir şekilde dövülürlerdi. Toz halindeki boya, yassı taşlar ya da kürek kemikleri üzerinde boya homojen bir pat haline gelinceye kadar, kemik bir kaşıkla, hayvan yağı ya da ilik gibi yağlı maddeler ya da reçine ile karıştırılırdı. Bu işlemde suyun kullanılıp kullanılmadığı bilinmemektedir. Karıştırma işleminde yumurta akı ve günümüz ilkellerinde olduğu gibi sidiğin kullanıldığı da ileri sürülen savlar arasındadır (Mauduit, 1954:98). Pat halindeki bu boya maddeleri, günümüzdeki yağlı ve pastel boyaların ilk örnekleri olarak kabul edilebilirler. Kıvama sokulan boya maddesi kullanılmak üzere, yassı taşlar ya da kürek kemikleri üzerine alınırlardı. Bunlar, günümüz sanatçılarının kullandıkları paletlerin ilk örnekleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Üst Paleolitik Çağ sanatında sıkça işlenen konulardan birisi değildir?

İnsanlar

Hayvanlar

İşaretler

Doğa olayları

Bitkiler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi Paleolitik Çağda resmedilen hayvanlardan birisi değildir?

Bizon

Ayı

Timsah

Rengeyiği

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 99

Dip kısımlarında taban killeri ile şekillendirilmiş erkek ve dişi bizonların yer aldığı mağaralardan hangisidir?

Mas d’Azil Mağarası

Chauvet Mağarası

Lascaux Mağarası

Gabillou Mağarası

Tuc d’Audoubert Mağarası

Açıklama:

Paleolitik plastik sanatının en ilginç örneklerinden biri, Tuc d’Audoubert (Tük Doduber) mağarasının dip kısımlarındaki taban killeri içine şekillendirilmiş olan erkek ve dişi bizon yüksek kabartmasıdır (Resim 2.16). Mağaranın dip kısımlarında, gözden ırak bir yerde yapılmış olması, bunun ayinsel bir anlam taşıdığının göstergesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

İnsanoğlu günümüzden yaklaşık kaç yıl önce sanat eserleri üretmeye başlamıştır?

30.000

40.000

50.000

60.000

70.000

Açıklama:

İnsan soyu, her ne kadar 2,5 milyon yıl önce alet üreten bir varlık haline geldiyse de sanatçı olabilmek için, günümüzden yaklaşık olarak 40 bin yıl öncesine ulaşmayı beklemek zorunda kalmıştır. Bunun başlıca nedeni, belki de başlangıçta insanoğlunun imgesel yetisini resim yoluyla dışa vurarak somutlaştırabilmesi için gerekli olan koşullar, gerek zihinsel gelişim gerek kültürel birikim süreçleri bağlamında, yeterli değildi. Ayrıca, yaşama yeni başlayan ilk insanların son derece basit bir donanımla
doğada tutunmak için verdikleri çetin yaşam mücadelesi, böyle bir yetinin, varsa bile, dışa vurulmasını engellemiş olabilir.

Doğru Cevap: B

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi, Akdeniz için, Linear B yazısı Demir Çağında Denizden Gelen Kavimler tarafından saraylar tahrip edildikten sonra ortadan kaybolduğu için ve yazılı kaynaklardaki eksiklikler nedeniyle bu döneme verilen isimdir?

Karanlık Çağ

Aydınlanma Çağı

Altın Çağ

Keşifler Çağı

Antik Çağ

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, KARANLIK ÇAĞ/DEMİR ÇAĞI
Akdeniz’de demir kullanımı M.Ö. 1100-900 yılları arasında yoğunlaşır. Bu dönem Akdeniz için Karanlık Çağ olarak bilinir. Pylos’ta (Peloponez) ve Girit’de Knossos’da idari amaçlı bir yazı tipi olan Linear B (Doğrusal B) yazısı Demir Çağında Denizden Gelen Kavimler tarafından saraylar tahrip edildikten sonra ortadan kaybolduğu ve yazılı kaynaklardaki eksiklikler nedeniyle bu döneme (Demir Çağı) Karanlık Çağ denir.
Aydınlanma Çağı olarak adlandırılan tarihsel dönem, aydınlanma felsefesinin 18. yüzyılda doğup benimsenmeye başladığı dönemdir. Yunan Didaktik şiirinin Babası olarak kabul edilen Hesiodos’ta insanın nasıl yaratıldığına ilişkin eskiden var olan bir soydan, Altın Çağ’dan bahsedilir. Rönesans döneminde coğrafya alanında da büyük ve önemli keşifler yapıldı. Kuzey ve Güney Amerika’da, Asya ve Afrika’da büyük kara parçaları dünyanın bilinen bölgeleri arasına katıldı. Fransız Jacques Cartier, İngiliz Martin Frobisher, John Davisk ve Henry Hudson, l609 yılında Hollanda Doğu Hindistan Kumpanyası kuruluncaya kadar “Keşifler Çağı”nı sürdürdüler. Antik Çağ ya da antik tarih, insanlık tarihinin başlangıcından erken dönem Orta Çağ'a kadarki zaman dilimindeki belirgin kültürel ve siyasi olayları konu alır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi, Deniz Kavimleri Halkları genel özelliklerinden biri değildir?

Kıbrıs Adasında ilk ticaret kolonisini kurmuşlardır.

İlk kez Mısır yazıtlarında kayıtları geçmektedir.

Ege’den Doğu Akdeniz’e göç eden kavimlerdir.

İstilacı oldukları, yakıp yıktıkları bahsedilmektedir.

Anadolu’da Hitit Krallığının gücünü yitirdiği dönemdir.

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, KARANLIK ÇAĞ/DEMİR ÇAĞI
Kıbrıs, Yunanca bakır (kypros) anlamına gelir ve bakır madenleri açısından zengindir. Fenikelilerin Batı Akdeniz’e açılmasının en önemli sebebi madenlerdir. Bu amaçla Akdeniz’e açılan Fenikelilerin ilk durağı Kıbrıs’tır. Adadaki ilk gerçek anlamdaki Fenike kolonisi M.Ö. 9. yüzyılın sonlarında kurulmuş olan Kition’dur. Kıbrıs gibi Rodos ve Girit adaları da, Fenikeliler için hem birer uğrak noktası hem de yeni ham maddelerin gemilere yüklendiği limanlar olmuştur.
Miken Krallığının denizlerde gücünü yitirmesi ve Karanlık Çağa geçişi başlatacak Deniz Kavimleri Halklarının Doğu Akdeniz, Mısır’ı istila etmeleri Akdeniz’de bir kırılma noktasıdır. İlk kez Mısır yazıtlarında kaydı geçen ve tam olarak tanımlanamayan Deniz Kavimleri, M.Ö. 13. yüzyıl sonundan başlayıp 12. yüzyılda yoğunluk kazanan ve Ege’den Doğu Akdeniz kıyılarına doğru göç eden kavimlere verilen isimdir. Bu istilacı kavimlerden Mısır’da III. Ramses hanedanlık döneminde (M.Ö. 1200-1168) Medinet Nabu Tapınağı duvarlarındaki yazıtta; istilacı oldukları, bölgeleri yakıp yıktıkları ve Mısır dışında Hatti (Hitit) toprakları, Qadi (Kizzuwatna-Çukurova bölgesi), Kargamış, Arzava (Batı Anadolu’dan Göller Bölgesine uzanan alan) , Alasia (Kıbrıs)’a yayıldıkları şeklinde söz edilmektedir. Mısır’da yaşanan bu politik huzursuzluk dönemi Kıta Yunanistan’da Miken, Anadolu’da Hitit Krallığının güçlerini yitirdikleri zamana denk düşmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, Demir Çağı’nda tek yazılı kaynağın bulunduğu kenttir?

Troia

Kaneş

Hattuşaş

Karnak

Luksor

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, KARANLIK ÇAĞ/DEMİR ÇAĞI
Bu dönemin diğer özelliği ise yazılı kaynakların sessizliğidir. Demir Çağında bulunan tek yazılı kaynak Batı Anadolu’da Troia'da, Troia 7b tabakasında bulunan M.Ö. 12. yüzyıla tarihlendirilen çift dışbükeyli, üstünde Luvi dilinde hiyeroglifler bulunan bronz mühürdür.
Kayseri yakınındaki Kaneş şehri aynı zamanda dönemin Hatti beyliğinin de merkeziydi. M.Ö. 1925 yıllarında yeni ticari düzenle ilişkili olarak Anadolu şehirlerinin yanında, Asurca Karum (liman) denilen pek çok ticaret kolonisi kurulmuştur. Kaneş Karumu’nda şimdiye kadar sayıları 23.500’e ulaşan Asur çivi yazısı kil tablet bulunmuştur.
Hitit İmparatorluğu ile Yeni Mısır Krallığı arasında yapılan Kadeş Savaşı’nın ardından, MÖ İki binin ilk yarısında, dünya tarihinin ilk siyasal antlaşması olan, Kadeş Antlaşması gerçekleştirilmiştir. Antlaşmanın kaydedildiği kil tablet, 1906 yılında, Hattuşaş’ta (Boğazköy) yapılan kazılarda bulunmuştur. II. Ramses ise, Hititlerle olan Kadeş mücadelesinden sonra kendisini görkemli bir komutan olarak göstermek için Abu Simbel, Karnak, Luksor ve Abidos’taki anıtsal tapınaklarda “Düşman tarafından korkulan ve tanrılar tarafından korunan komutan!” ifadelerinin geçtiği metni kaydettirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi, Akdeniz’in en erken ticari gemilerinden biri olan Uluburun Gemisi kargosunda bulunan çeşitli takas ürünlerinden biri değildir?

Havan

Fildişi

Kehribar

Amfora

Scrab

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, AKDENİZ’DE TİCARET VE DEĞİŞİM
Antalya Gelidonya burnunda batmış olan Geç Tunç Çağı gemisi (M.Ö. 12. Yüzyıl) Gelidonya batığında bulunan taş havanlar, kandil ve taş çekiçler, tüccarın kendi silindir mührü gemi sahibinin Suriye, Kıbrıs, Kenan bölgesi kökenli olabileceği gösterir.
M.Ö. 14. yüzyıl sonuna tarihlendirilen ve içinde altından Nefertiti kutsal böceğinin (scrab) de bulunduğu Akdeniz’in en erken ticari gemilerinden biri olan Uluburun Gemisi kargosu da çok çeşitli takas ürünlere sahiptir. Metal külçeler yanı sıra cam külçeler, Kenan ülkesi ticari amforaları yanı sıra ticari ürünler, bol miktarda lüks tüketim ham maddesi (özel parfüm için terebentin reçinesi, ham ve işlenmiş fildişi, abanoz ağacı parçaları, sırlı seramik parçalar, cam boncuklar, kehribar) içerir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi, Troia Krallığı’nın Hitit metinlerinde geçen adıdır?

Wilusa

Lascaux

Chauvet

Altamira

Gabillou

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, SARAYLARIN SONU; DEĞİŞEN KITA YUNANİSTAN, EGE, ANADOLU
Troia Krallığı, Kuzeybatı Anadolu’da Çanakkale’nin 25. km. güneyinde yer almaktadır. Hitit metinlerinde Wilusa diye geçmektedir.
Lascaux, Chauvet, Altamira ve Gabillou dünyadaki en eski mağara sanatını veren mağaralardır. Bu ilk sanat ekolü ise Franko-Kantabrik Sanat olarak adlandırılmıştır. Bölgesel farklılıkların bulunmasına karşın bu sanatın etkileri; Avusturya, İsviçre, İtalya, Çekoslovakya’ya kadar uzanmaktadır. Kuzeye doğru bazı sanat izleri Belçika, Almanya ve İngiltere’de de kendini gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, M.Ö. 12. yüzyıl başında tahrip edilmiş, başkenti Hattuşa olan Anadolu uygarlığıdır?

Hititler

Frigler

Lidyalar

Urartular

Karyalar

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, SARAYLARIN SONU; DEĞİŞEN KITA YUNANİSTAN, EGE, ANADOLU
Hitit Krallığı başkenti Hattuşa da M.Ö. 12. yüzyıl başında tahrip edilmiştir, sonraki yazılı kaynaklarda Muşki olarak nitelendirilen bu göçlerle gelen kavim, Asur sınırlarında da görülmüş, yaklaşık M.Ö. 1112-1074’lerde o bölgedeki değişimlerle ilişkilendirilmiştir. Troia, ardından Hattuşa ve takibinde Asur’u yıkan bu kavimlerin oluşturduğu yeni coğrafya ilginçtir.
Erken Demir Çağı’nda Frigler’dir. M.Ö. 11. yüzyıla doğru Polatlı yakınlarındaki daha sonra başkentleri olacak olan Ankara, Polatlı yakınlarında Gordion (Yassıhöyük)’a ulaşmışlardır. Lidyalıların başkenti Sardis, Urartuların başkenti Tuşpa, Karyalıların başkenti Halikarnassos’tur.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, Anadolu’da Miken seramik örneklerinin bulunduğu yerlerden biri değildir?

Lefkandi

Milet

Panaztepe

Efes

Müskebi

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, KITALAR ARASI ETKİLEŞİMLER
Miken üretimi sonrası çizgisel ifadeli; Geometrik sanatta ilkleri oluşturan grup Protogeometrik (Geometrik Dönem öncesi) üslûp olarak adlandırılan bir dönemdir. Sanatta Protogeometrik Dönem olarak bilinen M.Ö. 1000-900 yıllardaki değişimlere en güzel örnekleri Euboia (Eğriboz) adasında Lefkandi yerleşimi sunar.
Kıta Yunanistan’da başlangıçta Akhalıların topraklarında üretilen ve adını Mikenai kentinden alan Miken seramikleri Batı Anadolu yerleşimlerinin tarihlendirmesi için önemlidir. İç bölgelerde yayılımı, yerel taklitlerinin yapılması, Milet gibi Miken yerleşimi olan bir merkezde bulunan fırınlar ve bu bölgeden Batı Anadolu’nun farklı bölgelerine ihracı kronolojik olarak tarihlemelere yardım eder. Müskebi (Bodrum), Milet (Değirmentepe), Efes (Ayasoluk), Panaztepe (Menemen) nekropollerinde bulunan Miken seramik örnekleri Geç Tunç Çağı’nda Batı Anadolu’nun toplumu ve ekonomik düzeyleri hakkında bilgi verir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, sanat eserlerinde gördüğümüz “yarı at, yarı insan biçiminde” mitolojik yaratıklar kavramını açıklamaktadır?

Kentaur

Satir

Nymphe

Harpy

Himera

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, KARANLIK ÇAĞ VE SANAT
Miken Çağ’ı sonrası M.Ö. 9.yüzyıla ait pişmiş toprak heykelcik çok az sayıda ele geçmiştir. Lefkandi’de ele geçen çarkta yapılmış pişmiş toprak heykelcikler arasında bir ilki oluşturan yarı at yarı insan kentaur şeklinde yapılmış olan eserdir.
Satirler, Yunan mitolojisinde yer alan yarı keçi yarı insan kır ve orman koruyucularıdır. Nympheler, Yunan Mitolojisinde su perileridir. Sirenler, yarı insan yarı balık vücutludurlar. Harpyler, Yunan ve Roma Mitolojisinde bir kuşun gövde ve kanatlarının yanı sıra, bir kadının başına sahiptirler. Himera, ağzından ateşler saçan, büyük, hızlı ve güçlü, bir aslan, bir keçi ve bir de yılanbaşına sahip, ön kısmı aslan, orta kısmı keçi ve arka kısmı bir yılandır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, sanat eserlerinde gördüğümüz “baş ve kanatları kartal, gövdesi aslan biçiminde” mitolojik yaratıklar kavramını açıklamaktadır?

Grifon

Siren

Anka

Sfenks

Hidra

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, YENİ KRALLIKLARIN SANATI
Etrüsk mezarlarında ve özellikle Yunan tapınaklarında bulunmuş olan kenarları aslan veya grifon (baş ve kanatları kartal, gövdesi aslan biçiminde olan mitolojik yaratık) başlarıyla süslü kazanların da Hitit-Aram tarzında yapılmış olmaları, Kuzey Suriye’den veya Güneydoğu Anadolu’dan bir yerden ihraç edilmiş olduklarını akla getirir.
Sirenler, Yunan mitolojisinde adada yaşadıklarına inanılan deniz yaratıklarıdır. Sirenler, yarı insan yarı balık vücutludurlar. Deniz kızlarından farklı olarak iki kuyruğa sahiptirler. Anka efsanevi bir kuştur, tektir, erkektir. Pers mitolojisi kaynaklıdır. Sfenks, kafası koç, kuş veya insan, gövdesi ise uzanan bir aslan şeklindedir. Hidra, Yunan mitolojisinde anlatılan üç başlı bir yaratığın adıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, Villanova kültürü etkilerinin görüldüğü yerlerden biri değildir?

Hallstatt

Veii

Tarquinia

Vulci

Cerveteri

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 3. Ünite, Denizden Gelenler ve Demir Çağı, BATI AKDENİZ’İN İLETİŞİMİ
İtalya’nın Demir Çağı kültürü olarak ilkleri oluşturan Villanova Kültürü M.Ö. 1100-700’lerde Kuzey İtalya’da Bologna bölgesinde görülür. Sonraki çağlarda bu bölgede yaşayan Etrüsk kültürünün saptandığı kentlerde (Veii, Tarquinia, Vulci, Cerveteri) Villanova kültürü etkileri belirlenmiştir.
Hallstatt kültürü, MÖ 8. yüzyıl ile 6. yüzyıl arasında Orta Avrupa'da (Avrupa'nın Erken Demir Çağı) etkili olmuş olan döneme verilen genel addır. Hallstatt kültürü, batıda Champagne-Ardenne'dan yukarı Ren ve yukarı Tuna boyunca doğuda Viyana çanağı ve Tuna ovasına kadar olan bölgede yer alıyordu. Villanova kültürünün Orta Avrupa’nın maden ve yerleşik kültürleri olan Hallstatt ve Urnfield kültürleri ile olan bağlantısı batıdaki müzelerde bulunan eşyalarında ve ürettikleri gri-kahve renkli amforalarda görülür.

Doğru Cevap: A

Soru 11

.........................................' da bulunan tek yazılı kaynak Batı Anadolu’da Troia'da, Troia 7b tabakasında bulunan M.Ö. 12. yüzyıla tarihlendirilen çift dışbükeyli, üstünde Luvi dilinde hiyeroglifler bulunan bronz mühürdür. İleride başka yazılı kaynakların da bulunabileceğine ilişkin ümit ışığı veren bu mührün bir tarafında, mesleği yazıcılık olan bir erkeğin adı, öbür tarafında da bir kadının adı yazılıdır.
Yukarıdaki paragrafta nokta ile boş bırakılan kısma aşağıdakilerden hangisinin gelmesi doğrudur?

Demir Çağı

Tunç Çağı

Bakır Çağı

Yeni Taş Çağı

Orta Taş Çağı

Açıklama:

Demir Çağında bulunan tek yazılı kaynak Batı Anadolu’da Troia'da, Troia 7b tabakasında bulunan M.Ö. 12. yüzyıla tarihlendirilen çift dışbükeyli, üstünde Luvi dilinde hiyeroglifler bulunan bronz mühürdür. İleride başka yazılı kaynakların da bulunabileceğine ilişkin ümit ışığı veren bu mührün bir tarafında, mesleği yazıcılık olan bir erkeğin adı, öbür tarafında da bir kadının adı yazılıdır.
Doğru cevap a'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Minos ve Miken saraylarında gözlenen duvar resimleri, günlük kullanım nesneleri ve dini ayin eşyalarında gözlenen naturalist bezeme üslubûn yerini çizgisel ifadeli Geometrik Sanat'ın alması aşağıdaki çağların hangisine tarihlenir?

Demir çağında

Tunç çağında

Bakır çağında

Yeni taş çağında

Orta taş çağında

Açıklama:

Tunç çağında Minos ve Miken saraylarında gözlenen duvar resimleri, günlük kullanım nesneleri ve dini ayin eşyalarında gözlenen naturalist bezeme üslubûn yerini çizgisel ifadeli Geometrik Sanat alır.
Doğru cevap b'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

İlk kez Mısır yazıtlarında kaydı geçen ve tam olarak tanımlanamayan, M.Ö. 13. yüzyıl sonundan başlayıp 12. yüzyılda yoğunluk kazanan ve Ege’den Doğu Akdeniz kıyılarına doğru göç eden kavimlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Demir Kavimleri

Mısır Kavimleri

Deniz Kavimleri

Anadolu Kavimleri

Toprak Kavimleri

Açıklama:

Miken Krallığının denizlerde gücünü yitirmesi ve Karanlık Çağa geçişi başlatacak Deniz Kavimleri Halklarının Doğu Akdeniz, Mısır’ı istila etmeleri Akdeniz’de bir kırılma noktasıdır. İlk kez Mısır yazıtlarında kaydı geçen ve tam olarak tanımlanamayan Deniz Kavimleri, M.Ö. 13. yüzyıl sonundan başlayıp 12. yüzyılda yoğunluk kazanan ve Ege’den Doğu Akdeniz kıyılarına doğru göç eden kavimlere verilen isimdir.
Doğru cevap c'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Batı Anadolu yerleşimlerinin tarihlendirmesi için en önemli eserlerden sayılır?

Miken seramikleri

Yunan heykelleri

Kıbrıs mühürleri

Uygur minyatürleri

Çin papirüsleri

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 15

Müskebi (Bodrum)

Milet (Değirmentepe)

Efes (Ayasoluk)

Panaztepe (Menemen)

Dorlion (Eskişehir)

Açıklama:

Kıta Yunanistan’da başlangıçta Akhalıların topraklarında üretilen ve adını Mikenai kentinden alan Miken
seramikleri Batı Anadolu yerleşimlerinin tarihlendirmesi için önemlidir. İç bölgelerde yayılımı, yerel
taklitlerinin yapılması, Milet gibi Miken yerleşimi olan bir merkezde bulunan fırınlar ve bu bölgeden Batı
Anadolu’nun farklı bölgelerine ihracı kronolojik olarak tarihlemelere yardım eder. Müskebi (Bodrum),
Milet (Değirmentepe), Efes (Ayasoluk), Panaztepe (Menemen) nekropollerinde bulunan Miken seramik
örnekleri Geç Tunç Çağı’nda Batı Anadolu’nun toplumu ve ekonomik düzeyleri hakkında bilgi verir.
Doğru cevap e'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Akdeniz’de özellikle Geç Tunç’dan Erken Demir Çağı’na dönüşümü kronolojik olarak yaşam katmanları ile belgeleyen, Homeros’un destanlarında Ilios adı ile geçen, bugün Hisarlık adıyla bilinen kuzeybatı Anadolu’da Çanakkale Boğazı girişindeki yerin adı aşağıdakilerden hangisidir?

Troia

Müskebi

Mikenai

Ayasoluk

Milet

Açıklama:

Akdeniz’de özellikle Geç Tunç’dan Erken Demir Çağı’na dönüşümü kronolojik olarak yaşam
katmanları ile belgeleyen Troia, bugün Hisarlık adıyla bilinir. Homeros’un destanlarında Ilios adı ile
geçen Troia, Yunan ve Roma dönemlerinde Ilion/İlium olarak bilinen, kuzeybatı Anadolu’da Çanakkale
Boğazı girişinde yer alan M.Ö. 3000 ile M.S. 13. yüzyıla dek iskân gören bir yerleşimdir.
Doğru cevap a'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi demir çağında kullanılan kıyı kent isimlerinden biri değildir?

Karphi

Dorlion

Zagora

Smryna

Andros

Açıklama:

Dorlion İç Anadolu yerleşim bölgesidir. Doğru cevap b'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Miken seramiklerinin son evresinde kap yüzeyindeki bezeme kompozisyonları gevşemiş motifler azalmıştır. Oldukça sade olan biçim ve bezekler yeni oluşan toplumsal değişimlere bağlantılı gelişmiştir. Miken üretimi sonrası çizgisel ifadeli dönem aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmıştır?

Rokoko

Trigonometrik

Protogeometrik

Barok

Neoklasik

Açıklama:

Miken seramiklerinin son evresinde kap yüzeyindeki bezeme kompozisyonları gevşemiş motifler
azalmıştır. Oldukça sade olan biçim ve bezekler yeni oluşan toplumsal değişimlere bağlantılı gelişmiş
olmalıdır. Miken üretimi sonrası çizgisel ifadeli; Geometrik sanatta ilkleri oluşturan grup
Protogeometrik (Geometrik Dönem öncesi) üslûp olarak adlandırılan bir dönemdir.
Doğru cevap c'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Sanatta Protogeometrik Dönem olarak bilinen M.Ö. 1000-900 yıllardaki değişimlere en güzel örnekleri aşağıdaki yerlerden hangisinde görülür?

Efes

Milet

Dorlion

Lefkandi

Symryna

Açıklama:

Sanatta Protogeometrik Dönem olarak bilinen M.Ö. 1000-900 yıllardaki değişimlere en güzel
örnekleri Euboia (Eğriboz) adasında Lefkandi yerleşimi sunar. Taş temel üzerine yapılmış yarım
yuvarlak duvarla biten yapı örneği ve içinde yer alan kremasyon (yakma) yöntemi ile gömülmüş savaşçı
ve eşinin mezarı, dört atın kemikleri, mezar buluntularının zenginliği ve çeşitliliği açısından üst düzey bir
yaşamın örneklerini sunar.
Doğru cevap d'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

M.Ö. 1. bin başlarında Van gölü ve çevresinde önemli bir devlet kuran, Hurri dilini kullanan Anadolu krallığı aşağıdakilerden hangisidir?

Hititler

Asurlular

Lidyalılar

Frigler

Urartular

Açıklama:

Anadolu krallığı olan Urartular M.Ö. 1. bin başlarında Van gölü ve çevresinde önemli
bir devlet kurarlar. Hurri dilini kullanırlar. Urartular Hititlerle çağdaş olan büyük bir krallığa sahip iken
M.Ö. 9. yüzyılda daha küçülmüş olarak Asurlulara rakip bir güç olarak ortaya çıkarlar.
Doğru cevap e'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Akdeniz dünyası Paleolitik Dönem‘den sonra aşağıdakilerden hangi dönem’e girer?

Kalkolitik Dönem

Neolitik Dönem

Tunç Devri

Yeni Düzen

Demir devri

Açıklama:

Akdeniz dünyası Paleolitik Dönem‘den sonra Neolitik Dönem’e girer.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Ticaret denilebilecek bir takas sistemi görülmeye başladığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Neolitik dönem

Paleolitik dönem

Kalkolitik dönem

Demir devri

Tunç devri

Açıklama:

Ticaret denilebilecek bir takas sistemi Neolitik dönemde görülmeye başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Minos kültürü aşağıdakilerden hangisinde görülmüştür?

Rodos Adası

Kıbrıs adası

Girit adası

Mısır

Suriye

Açıklama:

Girit adasında Minos kültürü yaklaşık M.Ö 1450’ lere kadar etkin olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Miken kavminin kökeni nedir?

Hint-Avrupa

Asya

Avrupa

Afrika

Avustralya

Açıklama:

M.Ö 1800 yıllarda ise Hint- Avrupa kökenli bir kavim olan Miken’ler ana kıta Yunanistan’ı işgal eder ve oradaki çiftçiler üzerinde feodal bir yönetim biçimi kurarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Çömlekçi çarkının ve döküm kalıplarının kullanıldığı ilk dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Demir çağı

Tunç Çağı

Bakır devri

Taş devri

Paleolitik dönem

Açıklama:

Tunç Çağı çömlekçi çarkının ve tunç döküm kalıplarının kullanıldığı ilk dönem olarak yeni pazar ekonomisini başlatan bir dönemdir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Demirin maden olarak Anadolu’da kullanımı aşağıdakilerden hangi tarihlere uzanır?

M.Ö. 3000

M.Ö. 2500

M.Ö. 2000

M.Ö. 1500

M.Ö. 1000

Açıklama:

Demirin maden olarak kullanımı Anadolu’da M.Ö. 2000’lere,

Doğru Cevap: C

Soru 27

Demir Çağı'na ait Anadolu'da bulunan tek yazılı kaynak aşağıdaki yerleşimlerden hangisinde bulunmuştur?

Troya

Göbeklitepe

Hattuşa

Beycesultan

Şarhöyük

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 28

Odysseia'da Girit'te yaşayan bir halk olarak geçse de esasen nereden geldikleri belli olmayan ve İÖ 1200'lerde Yunanistan'ı istila eden halk aşağıdakilerden hangisidir?

Akhalar

Dorlar

İonlar

Luviler

Frigler

Açıklama:

Yunanistan topraklarında yaşayan halklara ilişkin en önemli veri kullandıkları dilde bulunan farklı lehçelerdir. Yunanistan’da Tunç Çağı’nda yaşayan Akhalar’dan önce M.Ö. 1600’lerde başka bir halk olduğu bilinmektedir. M.Ö. 1200’lerde bölgeyi istilaya gelen halklardan birinin ise Dorlar olduğu düşünülmektedir. Demir Çağı’nda Yunanistan’a “nerden geldikleri” kesin olarak bilinmeyen Dorlar Yunanlı halkları oluşturan dört kavimden biridir. Tarihçi Herodot Dorlardan etnik bir grup olarak bahseder. Daha sonra M.Ö. 8.yüzyılda Homeros’un Odysseia destanında ise Dorlardan Girit’de yaşayan
bir halk olarak söz edilmektedir. Dorların Dor lehçesini kullanarak diğer kavimlerin kültürünü dil ile bütünleştirdiği kabul edilen bir savdır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Taş temel üzerine örülmüş ve yarım yuvarlak bir duvarla biten, içinde kremasyon mezarların bulunduğu yapı aşağıdaki yerleşimlerden hangisinde bulunur?

Lefkandi

Troya

Atina

Sparta

Efes

Açıklama:

Sanatta Protogeometrik Dönem olarak bilinen M.Ö. 1000-900 yıllardaki değişimlere en güzel örnekleri Euboia (Eğriboz) adasında Lefkandi yerleşimi sunar. Taş temel üzerine yapılmış yarım yuvarlak duvarla biten yapı örneği ve içinde yer alan kremasyon (yakma) yöntemi ile gömülmüş savaşçı ve eşinin mezarı, dört atın kemikleri, mezar buluntularının zenginliği ve çeşitliliği açısından üst düzey bir yaşamın örneklerini sunar. (Resim 3.17) Bu bölgenin Doğu Akdeniz’le ticari ilişkisinin olduğunun kanıtı mezar buluntuları arasında çıkan Fenike kökenli bir mühür, sırlı seramik bir vazo ve altın küpedir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Sanat tarihinde Geometrik Çağ olarak adlandırılan dönem aşağıdaki tarih aralıklarından hangisinde gerçekleşmiştir?

İÖ 1300-1000

İÖ 1100-900

İÖ 900-700

İÖ 800-500

İÖ 900-400

Açıklama:

M.Ö. 900-700lü yıllar Geometrik Çağ olarak nitelendirilen tarihsel süreçtir. Bu çağda Akdeniz kültürleri arasında etkileşim hızlanmış kremasyon yaygın bir gömü şekli haline gelmiştir. Küçük bir yönetici grubun olduğu oligarşi yönetiminden kent devleti modeline geçilmiş ve Atina, Sparta gibi şehir devletleri ön plan çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

M.Ö. I bin başlarında Van Gölü çevresinde krallık kuran uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Frig Krallığı

Urartu Krallığı

Hitit Krallığı

Asur Krallığı

Pers Krallığı

Açıklama:

Urartular M.Ö. 1. bin başlarında Van gölü ve çevresinde önemli bir devlet kurarlar. Hurri dilini kullanırlar. Urartular Hititlerle çağdaş olan büyük bir krallığa sahip iken M.Ö. 9. yüzyılda daha küçülmüş olarak Asurlulara rakip bir güç olarak ortaya çıkarlar. Urartu Krallığının güçlü bir devlet oluşu Kral Menua (M.Ö. 810-780) dönemine denk düşer.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Frig Krallığının başkenti aşağıdakilerden hangisidir?

Gordion

Sardes

Zincirli

Karkamış

Efes

Açıklama:

Erken Demir Çağı’nda Ankara, Polatlı yakınlarında Gordion (Yassıhöyük) antik kentinde yerleşmiş diğer bir grup Frigler’dir. Kentin Frig yerleşimi M.Ö. 950 -800 yılları arasında anıtsal mimari ile belgelidir. Friglerin bölgede hâkimiyet kurduğu dönem Orta Frig Çağıdır. (M.Ö. 950 -800). 8.yüzyılın sonunda Kral Midas’ın hâkimiyeti altında Gordion kültürel açıdan en üst noktaya ulaşır. Özellikle Anadolu’da diğer bölgelerde de görülen, kuzeybatı göçleri ile Traklar üzerinden gelen kavimlerin getirdikleri üslûp olarak bilinen kazıma veya baskı bezemeli seramik grupları mevcuttur.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Akdeniz Dünyası'nda demirden yapılmış aletlerin kullanımı hangi yıllarda yoğunluk kazanmıştır?

M.Ö. 1100-900

M.Ö. 900-700

M.Ö. 800-600

M.Ö. 700-500

M.Ö. 600-400

Açıklama:

Akdeniz’de demir kullanımı M.Ö. 1100-900
yılları arasında yoğunlaşır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz'de avcı-toplayıcı yaşam biçiminden tarımın yapıldığı döneme geçilen çağdır?

Kalkolitik Çağ

Paleolitik Çağ

Neolitik Çağ

Tunç Çağı

Yeni Çağ

Açıklama:

Akdeniz'de avcı-toplayıcı yaşam biçiminden tarımın yapıldığı döneme geçilen çağ Neolitik Çağ'dır. Bu nedenle de bir devrim olarak nitelendirilmektedir. Doğru cevap C seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Akdeniz'deki Demir Çağı'na aynı zamanda Karanlık Çağ denmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir ?

Savaşların olması

Yazılı kaynaklardaki eksiklikler

Köleliğin yaygın olması

Ticaretin gelişememesi

Tanrılar

Açıklama:

Akdeniz'deki Demir Çağı'na aynı zamanda Karanlık Çağ denmesinin sebebi yazılı kaynakların eksik olması veya tamamen tahrip olmasıdır. Doğru cevap B seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Miken Krallığı'nın denizlerde gücünü yitirmesi ile Akdeniz'i istila eden ve Karanlık Çağa geçişi başlatacak olan topluluk aşağıdakilerden hangisidir ?

Bizanslar

Mısırlılar

Deniz Kavimleri Halkları

Mezopotamya Halkları

Türkler

Açıklama:

Miken Krallığının denizlerde gücünü yitirmesi ile Akdeniz'i istila eden ve Karanlık Çağa geçişi başlatacak olan topluluk "Deniz Kavimleri Halkları"dır. Denizden gelen kavimler bu dönemdeki yazılı kaynakları tahrip etmişlerdir. Doğru cevap C seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Gelidonya ve Uluburun batıklarından çıkan buluntular günümüzde nerede korunmaktadır?

İstanbul Arkeoloji Müzesi

Etnografya Müzesi

Bodrum Arkeoloji Müzesi

Topkapı Sarayı Müzesi

Ayasofya Müzesi

Açıklama:

Gelidonya ve Uluburun batıklarından çıkan buluntular günümüzde Bodrum Arkeoloji Müzesi'nde korunmaktadır. Doğru cevap C seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz'de küçük bir yönetici grubun olduğu oligarşi yönetiminden kent devleti modeline geçilip Atina, Sparta gibi şehir devletlerinin ön plana çıktığı dönemdir?

Cilalı Taş Devri

Genç Tunç Çağı

Paleolitik Çağ

Mezolitik Çağ

Geometrik Çağ

Açıklama:

Akdeniz'de küçük bir yönetici grubun olduğu oligarşi yönetiminden kent devleti modeline geçilip Atina, Sparta gibi şehir devletlerinin ön plana çıktığı dönem Geometrik Çağ'dır. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Geometrik Çağ'a ait iyi korunmuş tapınak mimarisi örneği olan "Apollo Dreros" tapınağı nerededir?

Atina

Girit

Roma

Paris

İzmir

Açıklama:

Geometrik Çağ'a ait iyi korunmuş tapınak mimarisi örneği Apollo Dreros tapınağı Girit'tedir. Doğru cevap B seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Demir Çağı mimarisine uygun özellikte değildir?

Piramit

Tapınak

Cadde

Kült Binası

Açıklama:

Piramit, Demir Çağı mimarisine uygun değildir. Doğru cevap A seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aslan tasvirinde kendine has bir çizgiselliği olan ve aslanı çember ve halkalar kullanarak betimleyen topluluk aşağıdakilerden hangisidir?

Mısırlılar

Urartular

Frigyalılar

İyonyalılar

Persler

Açıklama:

Aslan tasvirinde kendine has bir çizgiselliği olan ve aslanı çember ve halkalar kullanarak betimleyen topluluk Urartular'dır. Doğru cevap B seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Maden işlemede çok ileri düzeyde olan ve Urartularla ortak özellikler taşıyan "Villanova Kültürü" hangi ülkenin Demir Çağı olarak ilklerini oluşturmuştur?

Mısır

Frigya

İtalya

Osmanlı

Yunanistan

Açıklama:

Maden işlemede çok ileri düzeyde olan ve Urartularla ortak özellikler taşıyan Villanova Kültürü İtalya'nın Demir Çağı olarak ilklerini oluşturmuştur. Doğru cevap C seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdaki metallerden hangisi Demir Çağında kullanılmamıştır ?

Alüminyum

Demir

Tunç

Bakır

Gümüş

Açıklama:

Alüminyum Demir Çağı'nda kullanılmamıştır. Doğru cevap A seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Akdeniz'de demir kullanımı hangi yıllar arasında yoğunlaşmaktadır?

M.Ö. 1100-900

M.Ö. 800-700

M.Ö. 700-500

M.Ö. 1300-1100

M.Ö. 1500-1300

Açıklama:

Akdeniz’de demir kullanımı M.Ö. 1100-900 yılları arasında yoğunlaşır. Bu dönem Akdeniz için "Karanlık Çağ" olarak bilinir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

I. Anadolu'da M.Ö. 2000'ler
II. Hindistan'da 1800'ler
III. Afrika'da 1200'ler
Demirin maden olarak kullanılmaya başlandığı yerler ve yıllar için yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve III

I, II ve III

II ve III

I ve II

Yalnız II

Açıklama:

Demir Çağı ve sanatı farklı bölgelerde kronolojik farklılıklar içerir. Demirin maden olarak kullanımı Anadolu’da M.Ö. 2000’lere, Hindistan’da 1800’lere, Afrika’da 1200’lere uzanır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

M.Ö. 13. yüzyıl sonundan başlayıp 12. yüzyılda yoğunluk kazanan ve Ege’den Doğu Akdeniz kıyılarına doğru göç eden kavimlere verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Hatti Kavimleri

Alasia Kavimleri

Deniz Kavimleri

Nuh Kavimleri

Ad Kavimleri

Açıklama:

Miken Krallığı'nın denizlerde gücünü yitirmesi ve Karanlık Çağ'a geçişi başlatacak Deniz Kavimleri Halklarının Doğu Akdeniz, Mısır’ı istila etmeleri Akdeniz’de bir kırılma noktasıdır. İlk kez Mısır yazıtlarında kaydı geçen ve tam olarak tanımlanamayan Deniz Kavimleri, M.Ö. 13. yüzyıl sonundan başlayıp 12. yüzyılda yoğunluk kazanan ve Ege’den Doğu Akdeniz kıyılarına doğru göç eden kavimlere verilen isimdir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

I. Hitit Krallığının gücünün zayıflamasıII. Miken Krallığı'nın gücünü yitirmesiIII. Doğu Akdeniz havzasında oluşan kargaşalarYukarıdaki maddelerden hangileri M.Ö. 1200'lerde Anadolu'da her bölgede yerel krallıkların ortaya çıkmasının sebeplerindendir?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Yalnız II

Açıklama:

M.Ö 1200’lerde Hitit Krallığı’nın gücünün zayıflaması, Miken Krallığı’nın gücünü yitirmesi Doğu Akdeniz havzasında oluşan kargaşanın Anadolu’da etkileri her bölgede yerel krallıkların ortaya çıkmasında görülür. M.Ö. 1240 son satır halkları olan (Akhalar) tarafından Akdeniz’de gücünü kaybeden Miken uygarlığının da sonlanışı güneydoğu Avrupa bölgesine gelen kavimlerin hareketlerine (Kuzey Göçleri) bağlıdır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Miken seramikleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Akdeniz’de ticaretin dinamiğini en iyi sergileyen ürünlerdir.

M.Ö. 15. yüzyılda Miken vazo resimlerinde sadece deniz canlılarını gösteren resimler vardı.

M.Ö 1250’ler de vazo resimlerinde asker figürleri ve savaş gemileri görülür.

Miken seramiklerinin son evresinde ise basit çizgisel motifler vazo üzerinde yer alır.

Kap formlarında görülen değişiklikle birlikte çizgisel üslûbun yeni vazo resimlerine dönüşmesi Geometrik olarak adlandırılan evrede olur.

Açıklama:

Kap formlarında görülen değişiklikle birlikte bu çizgisel üslûbun yeni vazo resimlerine dönüşmesi Protogeometrik (Geometrik öncesi) olarak adlandırılan evrede olur. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

I. Sanatçılar bu evrede çömlekçi çarkını yoğun kullanmışlardırII. Kap formları kısalmıştırIII. Kap yüzeyleri daha kaliteli bir hale gelmiştirIV. Süslemedeki bezeme öğesi olan daireler pergelle yapılmıştırProtogeometrik üslup olarak adlandırılan dönem ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?

I ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

III ve IV

I ve ll

Açıklama:

Bu dönem seramik tipolojisi ile tarihlenir. Sanatçılar bu evrede çömlekçi çarkını yoğun kullanmaktadır. Kap formları uzamış, daha iyi hazırlanmış kap yüzeyinin kaliteli olmasını sağlamıştır. Ayrıca süslemede görülen iç içe geçmiş daireler tipik bezeme öğesi olarak pergelle yapılmıştır. Bu üslûbun geliştiği ve tekrar figürlerin vazo resimlerinde kullanıldığı dönem daha sonraki Geometrik Dönem olacaktır. Protogeometrik çağda nadir örneklerde figür uygulaması görülür. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Urartu sanatında aslan tasvirleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Ayak adalesinin üst kısımda küçük yuvarlakla süslemeler vardır

Kuyruk bir çember gibi yuvarlak şekilde tasvir edilmektedir

Alt dudak halk biçiminde çene altına kıvrılmaktadır

Yelenin yukarı kısmı halka biçiminde son bularak kulağı oluşturmaktadır

Başı aslanla kuş arası bir şekilde gösterilmektedir

Açıklama:

A, B, C ve D şıkları Urartu sanatında aslan tasvirleri ile ilgili doğru bilgilerdir ancak E şıkkı Hitit kabartmalarındaki grifonların en mühim özelliğidir ve dolayısıyla yanlıştır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Erken Demir Çağı’nda M.Ö. 950 -800 yılları arasında Ankara, Polatlı yakınlarında Gordion (Yassıhöyük) antik kentinde yerleşmiş grup aşağıdakilerden hangisidir?

Urartular

Hititler

Deniz kavimleri

Frigler

Sümerler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 52

M.Ö. 1. binle birlikte Anadolu’da ve Mezopotamya’da orta büyüklükte yeni krallıklar oluşur. Aşağıdakilerden hangileri bu yeni güçlerdendir?I. Urartu KrallığıII. Yeni Asur ve Yeni Babil KrallığıIII. Tabal Küçük Krallık Federasyonu

I ve II

II ve III

I, II ve III

Yalnız III

Yalnız II

Açıklama:

M.Ö. 1. binle birlikte Anadolu’da ve Mezopotamya’da orta büyüklükte krallıklar oluşur. Bu yeni güçler başlıca; Doğu Anadolu’da Urartu Krallığı, güney komşusu Yeni Asur ve Yeni Babil Krallığı, Kapadokya bölgesinde Tabal Küçük Krallık Federasyonu, Orta Anadolu’da Frig ve onun batı komşusu olan Lidya Krallıklarıdır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Frigler ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Frigler Yunanca’ya benzer Hint-Avrupalı bir dil kullanırlardı

Erken Demir Çağ ı’nda Ankara, Polatlı yakınlarında Gordion (Yassıhöyük) antik kentinde yerleşmişlerdir

Friglerin bölgede hâkimiyet kurduğu dönem Geç Frig Çağıdır

Kazıma veya baskı bezemeli seramik grupları mevcuttur

Ahşap oymacılarının uyguladıkları kesme ve kakma tekniklerine bakıldığında Siberya ve İtalya'nın etkileri gözlenir

Açıklama:

A, B, D ve E seçenekleri doğrudur ancak C şıkkı yanlıştır. Friglerin bölgede hâkimiyet kurduğu dönem Orta Frig Çağıdır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Batı Anadolu'da Miken seramikleri bulunan yerleşimlerden birisi değildir?

Efes (Ayasuluk)

Müskebi (Bodrum)

Panaztepe (Menemen)

Milet (Değirmentepe)

Dorylaion (Şarhöyük)

Açıklama:

Kıta Yunanistan’da başlangıçta Akhalıların topraklarında üretilen ve adını Mikenai kentinden alan Miken seramikleri Batı Anadolu yerleşimlerinin tarihlendirmesi için önemlidir. İç bölgelerde yayılımı, yerel taklitlerinin yapılması, Milet gibi Miken yerleşimi olan bir merkezde bulunan fırınlar ve bu bölgeden Batı Anadolu’nun farklı bölgelerine ihracı kronolojik olarak tarihlemelere yardım eder. Müskebi (Bodrum), Milet (Değirmentepe), Efes (Ayasoluk), Panaztepe (Menemen) nekropollerinde bulunan Miken seramik örnekleri Geç Tunç Çağı’nda Batı Anadolu’nun toplumu ve ekonomik düzeyleri hakkında bilgi verir. Dorylaion (Şarhöyük) bunlardan birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Geometrik çağa ait iyi korunmuş örneklerden olan ve en erken tarihli Yunan tapınak planı olan Apollo Dreros tapınağı aşağıdaki Yunan adalarından hangisindedir?

Mikonos

Korfu

Girit

Taşoz

Sakız Adası

Açıklama:

Geometrik çağa ait iyi korunmuş tapınak mimarisi örneği Girit’de Apollo Dreros tapınağıdır. 10.8x7.2 m.lik ölçüleriyle çok büyük olmayan en erken Yunan tapınağı planıdır. Tapınağın bir sonraki evresinde, M.Ö 650’lerde ahşap üzerine tunç
kaplama (sphyrelaton) yapılmış heykeller arasında tanrı ve tanrıçalardan Apollo, Leto ve Artemis heykelleri bulunmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Malatya Arslantepe'deki stelde Hava Tanrısına sunu yapan Hitit Kralı aşağıdakilerden hangisidir?

I. Hattuşili

Ammuna

Pithana

Hantili

Sulumeli

Açıklama:

M.Ö. 1050-850 tarihlenen ve değişim öncesi Hitit Krallığı’nda görülen geleneksel üslubun yansıdığı Malatya Arslantepe’deki dini bir konunun işlendiği stelde, Hitit Kralı Sulumeli Hava Tanrısına sunu yapmaktadır. Hitit kabartma sanatının bir uzantısı şeklinde işlenmiş eserde figürler arası boşluklar, figürlerde ucu kıvrık asa ve yakkabılar, boynuzlu konik şapka, savaş arabası betimlemesi ve krallık mührü gibi konular geleneksel sanatla benzerlikleri oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Anadolu Krallıklarından bir olan Urartular hangi dili kullanmıştır

Akatça

Luvi

Sümerce

Hurri

Pali

Açıklama:

Diğer önemli bir Anadolu krallığı olan Urartular M.Ö. 1. bin başlarında Van gölü ve çevresinde önemli bir devlet kurarlar. Hurri dilini kullanırlar. Urartular Hititlerle çağdaş olan büyük bir krallığa sahip iken M.Ö. 9. yüzyılda daha küçülmüş olarak Asurlulara rakip bir güç olarak ortaya çıkarlar. Urartu Krallığının güçlü bir devlet oluşu Kral Menua (M.Ö. 810-780) dönemine denk düşer. Sonrasında Argisti (M.Ö. 780-760) ve özellikle II.Sardur (M.Ö. 760-730) zamanında Geç Hititlerle birlikte Ortadoğu’nun mühim
merkezlerinde hakimiyet kurmuşlardır. Akdeniz’le ticaretin kapısı olan Suriye limanları ve şehirlerin yönetimini Geç Hitit Krallığı ile ellerinde tutan Urartular, M.Ö. 8. yüzyılda kurdukları ticari ilişkilerle Yunanistan ve İtalya’da Etrüsk merkezlerine ürün ihraç ederler.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Gelidonya ve Uluburun batıklarından çıkan buluntular nerede korunmaktadır?

Antalya Arkeoloji Müzesinde

Bodrum Arkeoloji Müzesinde

Anadolu Medeniyetleri Müzesi

İstanbul Arkeoloji Müzesi

Eti Arkeoloji Müzesi

Açıklama:

Gelidonya ve Uluburun batıklarından çıkan buluntular Bodrum Arkeoloji Müzesinde korunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Hitit metinlerinde Wilusa diye geçen ve aynı zamana tarihlenen kültürel yerleşim neresidir?

Miken Krallığı

Yukarı Mısır’da Thebes

Troia Krallığı

Kiklad Adaları

Girit’te Karphi

Açıklama:

Kuzeybatı Anadolu’da Çanakkale’nin 25. km. güneyinde yer alan ve Hitit metinlerinde Wilusa diye geçen Troia Krallığı’nın da aynı zamanlara tarihlenen yerleşiminde (Troia 7a) benzer etkiler aldığı görülür.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Yunan konut ve tapınak mimarlığında yaygın olarak kullanılan uzun dikdörtgen planlı yapı tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Forum

Bazilika

Apadana

Stoa

Megaron

Açıklama:

Geleneksel dikdörtgen bir yapı tipi olan megaron da tapınak mimarisinde kullanılmaya devam eder.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Urartu sanatında aslan figürleri hangi kültürün etkisini yansıtır?

Sümer

Babil

Asur

Akad

Pers

Açıklama:

Urartu sanatında, Asur etkili aslan figürleri Urartulara has bir çizgiselliği içerir. Bu etkiler daha sonra Yunan sanatında doğunun egzotik hayvanlarının Orientalizan tarzda uygulamasında görülecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Başkentleri Polatlı yakınlarındaki Gordion (Yassıhöyük) olan Erken Demir Çağı uygarlığı aşağıdakilerden hangisidir?

Urartular

Romalılar

Likyalılar

Frigler

Lidyalılar

Açıklama:

Erken Demir Çağı’nda Ankara, Polatlı yakınlarında Gordion (Yassıhöyük) antik kentinde yerleşmiş bir grup Frigler’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Farklı odalı evler ve köylerin çevresi koruma amaçlı kerpiç duvarlarla çevrili, evcil hayvanlar, pişmiş toprak kaplar ve elle şekillendirilen seramikler hangi dönemde üretilmeye başlanır.

Üst Paleolitik

Mezolitik

Neolitik

Kalkolitik

Alt Paleotik

Açıklama:

Akdeniz dünyası Paleolitik Dönem‘den sonra Neolitik Dönem’e girer. M.Ö 8000-5500 yılları avcı toplayıcı
yaşam biçiminden tarımın yapıldığı döneme geçildiği bir çağdır, o nedenle de bir devrim olarak
kabul edilir. Tarımsal üretime geçiş insanların toprağa yerleşmesini ve köyler kurmasını sağlar. Çiftçilik
başlar. Tarım ilk kez Orta-Doğu’da, Anadolu ve Mezopotamya’da görülür. Evlerin farklı odaları vardır.
Köylerin çevresi koruma amaçlı kerpiç duvarlarla çevrilir. Hayvanlar evcilleştirir. Pişmiş toprak kaplar
elle şekillendirilen seramikler bu dönemde üretilmeye başlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Eğer hala kerpiç evlerin kullanıldığı iş bölüşümünün ve üretim atölyelerinin bulunduğu bir dönemden bahsedersek bu hangi dönemdir?

Paleolitik

Neolitik

Kalkolitik

Mezolitik

Protogeometrik

Açıklama:

Bakır’ın da kullanılmağa başlandığı Kalkolitik Dönem’de (M.Ö 5500-3000) ise nüfus çoğalmış ve
yerleşimlerde iş bölümü artmıştır. Arkeolojik kazılarda üretim atölyeleri bulunmuştur. Evler hala
kerpiçtendir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

M.Ö. 13. yüzyıl sonundan başlayıp 12. yüzyılda yoğunluk kazanan ve Ege’den Doğu Akdeniz kıyılarına doğru göç eden kavimlere verilen isim nedir?

Asur Ticaret Kolonileri

Deniz Kavimleri,

Hitit Büyük İmparatorluğu

Miken Krallığı

Alasia

Açıklama:

Miken Krallığının denizlerde gücünü yitirmesi ve Karanlık Çağa geçişi başlatacak Deniz Kavimleri
Halklarının Doğu Akdeniz, Mısır’ı istila etmeleri Akdeniz’de bir kırılma noktasıdır. İlk kez Mısır
yazıtlarında kaydı geçen ve tam olarak tanımlanamayan Deniz Kavimleri, M.Ö. 13. yüzyıl sonundan
başlayıp 12. yüzyılda yoğunluk kazanan ve Ege’den Doğu Akdeniz kıyılarına doğru göç eden kavimlere
verilen isimdir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Homeros’un Odysseia adlı destanında belirttiği (M.Ö. 750) Doğu Akdeniz’li Fenikeli maden ustaları ve gemicilerin Geç Demir Çağı’na dek aktif olmadıkları düşünülse de, bu bölge ticaretinin Kıta Yunanistan’da Miken Krallığı tarafından kontrol edildiği varsayılırdı.Bu savı aşağıdakilerden hangisi çürütür?

Miken vazo ressamları.

Mısır duvar resimleri.

Gelidonya ve Uluburun batıklarından çıkan buluntular.

Medinet Nabu Tapınağı duvarlarındaki yazıt.

Thebes (Teb) bölgesi aristokrat mezarında bulunan duvar resmi.

Açıklama:

Homeros’un Odysseia adlı destanında belirttiği (M.Ö. 750) Doğu Akdeniz’li Fenikeli maden ustaları
ve gemicilerin Geç Demir Çağı’na dek aktif olmadıkları düşünülse de, bu bölge ticaretinin Kıta
Yunanistan’da Miken Krallığı tarafından kontrol edildiği varsayılırdı. Oysa hem Gelidonya hem de
Uluburun gemisi buluntuları bu savı arkeolojik bulgu ve analizlerle çürütmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Akdeniz’de özellikle Geç Tunç’dan Erken Demir Çağı’na dönüşümü kronolojik olarak yaşam
katmanları ile belgeleyen bugün Hisarlık adıyla bilinen yerin ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Troia

Solea

Thebes

Mikenai

Milet

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 68

Akdeniz’le ticaretin kapısı olan Suriye limanları ve şehirlerin yönetimini Geç Hitit Krallığı ile ellerinde tutan, M.Ö. 8. yüzyılda kurdukları ticari ilişkilerle Yunanistan ve İtalya’da Etrüsk merkezlerine ürün ihraç eden kralık aşağıdakilerden hangisidir?

Miken Krallığı

Urartular

Akhalar

Frigler

Hattiler

Açıklama:

Geç Hititlerle birlikte Ortadoğu’nun mühim
merkezlerinde hakimiyet kurmuşlardır. Akdeniz’le ticaretin kapısı olan Suriye limanları ve şehirlerin
yönetimini Geç Hitit Krallığı ile ellerinde tutan Urartular, M.Ö. 8. yüzyılda kurdukları ticari ilişkilerle
Yunanistan ve İtalya’da Etrüsk merkezlerine ürün ihraç ederler.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Gelişigüzel yapılmış kazıma (gravür) sanatının en güzel örneklerinin görüldüğü Gordion’da Megaron 2 diye bilinen taştan yapılma binanın duvarlarında yer alan düzensiz kazınmış insan, hayvan figürleri ve geometrik desenler hangi döneme tarihlenir?

Erken
Frig

Demir Çağı

Geç Hitit

Urartular

Geometrik çağa

Açıklama:

Gelişigüzel yapılmış kazıma (gravür) sanatının en güzel örneklerinin görüldüğü Gordion’da Erken Frig evresine tarihlenen Megaron 2 diye bilinen taştan yapılma binanın duvarlarında yer alan düzensiz kazınmış insan, hayvan figürleri ve geometrik desenler, Demir Çağı gravür sanatının güzel örnekleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Kıta Yunanistan ile Ege Adaları ve Anadolu arasındaki ilişkileri kaleme alan ozan kimdir?

Hektor

Homeros

Varpalavas

Midas

Gordion

Açıklama:

Uzunca bir sessizlikten sonra M.Ö. 750’lerde İonialı ozan Homeros’un kaleme aldığı İlyada ve Odysseia adlı destanlarda Kıta Yunanistan ile Ege Adaları ve Anadolu arasındaki ilişkiler ele alınmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

M.Ö. 900-700lü yıllarda Akdeniz kültürler arasında etkileşim hızlanmış kremasyon yaygın bir gömü şekli haline gelmiştir. Küçük bir yönetici grubun olduğu oligarşi yönetiminden kent devleti modeline geçilmiş ve Atina, Sparta gibi şehir devletleri ön plan çıktığı bu çağ hangi çağdır?

Geometrik Çağ

Demir Çağ

Karanlık Çağ

Geç Tunç Çağ

Demir Çağ

Açıklama:

M.Ö. 900-700lü yıllar Geometrik Çağ olarak nitelendirilen tarihsel süreçtir. Bu çağda Akdeniz kültürleri
arasında etkileşim hızlanmış kremasyon yaygın bir gömü şekli haline gelmiştir. Küçük bir yönetici
grubun olduğu oligarşi yönetiminden kent devleti modeline geçilmiş ve Atina, Sparta gibi şehir
devletleri ön plan çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Yılanlı Tanrıça, Knossos, ne zaman ve nereye tarihlenir?

Miken M.Ö. 1600

Girit M.Ö. 1600

Atina M.Ö. 1600

Troia M.Ö. 1600

Mısır M.Ö. 1600

Açıklama:

Yılanlı Tanrıça, Knossos, Girit M.Ö. 1600

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Yunan anakarasında doğu ve batı akdeniz ticareti arasında bir geçiş sağlayan ada aşağıdakilerden hangisidir?

Euboia

Corcyra

Thera

Thasos

Paros

Açıklama:

Yunan anakarasının hemen batısında gemi yapımında kullanılacak kerestenin sağlandığı ormanlar
açısından zengin bir ada olan Euboia’nın ticaret için Akdeniz’e açılan ilk bölge olması hiç de şaşırtıcı
değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Fenike alfabesinin sesli harflerle dönüştürülmüş şeklini hangi uygarlık kullanır?

Mısır

Yunan

Frig

Asur

Hitit

Açıklama:

M.Ö. 800 civarında ortaya çıkan Yunan alfabesi Fenike alfabesinin sesli harflerle dönüştürülmüş şeklidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Erken Yunan sanatının örneklerinden biri olan Nestor Kadehi'nin özelliklerinden biri değildir?

Lacco Ameno yerleşkesindeki bir mezar buluntusudur.

10 yaşında bir çocuğun mezarında ele geçmiştir.

Erken Dönem Akdeniz’indeki kültürel karmaşıklığını gözler önüne serer.

Erken Dönem Akdeniz’indeki kültürünün önemli örneklerinden biridir.

Fenike ticaretinin Yunanistan'daki örneklerinden biridir.

Açıklama:

Pithekusa’da, Lacco Ameno yerleşkesinde 10 yaşında bir çocuğun
mezarında ele geçen Nestor Kadehi Erken Dönem Akdeniz’indeki kültürel karmaşıklığı gözler önüne
serer.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi, M.Ö. 9. yüzyılda, Akdeniz’e açılan Fenikelilerin ilk durağının adıdır?

Kıbrıs

Ischia

Rodos

Girit

Sardunya

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 4. Ünite, Akdeniz’de Yeni Düzen Yeni Sanatsal İfade Biçimleri, KAYNAKLAR DENİZİ (M.Ö. 9 - 6. YÜZYILLAR)
Fenikelilerin Batı Akdeniz’e açılmasının en önemli sebebi madenlerdir. Bu amaçla Akdeniz’e açılan Fenikelilerin ilk durağı Kıbrıs’tır. Kıbrıs, Yunanca bakır (kypros) anlamına gelir ve bakır madenleri açısından zengindir.
Euboialılar M.Ö. 8. yüzyılda İtalya’nın batı kıyısına yakın Ischia adasında bir ticaret üssü kurarlar ve buraya Pithekusa adını verirler. Kıbrıs gibi Rodos ve Girit adaları da, Fenikeliler için hem birer uğrak noktası hem de yeni ham maddelerin gemilere yüklendiği limanlardır. Özellikle Girit, Asurluların en önemli demir kaynaklarından biridir. Sardunya’daki bakır, demir, kurşun ve gümüş kaynakları Fenikelileri adaya çeker. Sardunya’nın güney-batı kıyılarında M.Ö. 7. yüzyılda tipik olarak yarımada ve kıyıya yakın adalarda kurulmuş Fenike liman kentleri yoğunlaşır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi, Etrüsklerin erken dönemine ilişkin ilk yerleşim yerinin adıdır?

Villanova

Veii

Tarquinia

Vulci

Cerveteri

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 4. Ünite, Akdeniz’de Yeni Düzen Yeni Sanatsal İfade Biçimleri, KAYNAKLAR DENİZİ (M.Ö. 9 - 6. YÜZYILLAR)
Arkeolojik kazılar Etrüsklerin yerel Villanova kültüründen türediğini kanıtlamıştır. Bu kültüre ilişkin ilk yerleşim Bologna yakınlarındaki Villanova’da bulunmuş ve o yüzden M.Ö. 9 ve 8. yüzyıllara tarihlenen bu erken döneme Villanova kültürü adı verilmiştir.
Daha sonra yapılan kazılarda Veii, Tarquinia, Vulci, Cerveteri gibi önemli Etrüsk kentlerinin öncesinde bu kültüre sahip köylerin olduğu görülmüştür. Bu köyler Akdeniz ticareti sonucu zenginleşmiş ve M.Ö. 7. yüzyıl itibariyle kentleşmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, Frig Kralı Midas’ın her dokunduğu şeyin altına dönüşmesi efsanesini, Metamorfozlar adlı eserinde ele alan yazarın ismidir?

Ovid

Psellos Skylitsez

Pakhymeres

Niketas Khoniates

Priskos

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 4. Ünite, Akdeniz’de Yeni Düzen Yeni Sanatsal İfade Biçimleri, SAVAŞAN DENİZ (M.Ö. 5 - 3. YÜZYILLAR)
Yunan mitolojisine göre Frig Kralı Midas’ın her dokunduğu şey altına dönüşüyordu. Romalı yazın ustası Ovid’in Metamorfozlar adlı eserinde bu efsane bütün ayrıntıları ile ele alınmıştır. Tanrı Dionysos, Midas’ın bu sihirli güçten kurtulması için Sardes yakınlarındaki Paktolos ırmağında yıkanması gerektiğini söyler. Bunun sonucunda Paktolos ırmağında altın parçaları görülmeye başlanmıştır. Bu hikâye zenginliğin ve egemenliğin bir kavimden diğerine geçişinin simgesel bir ifadesidir.
Psellos Skylitsez, Pakhymeres, Niketas Khoniates ve Priskos ise Bizans dönemi tarih yazarlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, Yunanlı yazarlara göre madeni sikkeleri ilk icat eden uygarlığın adıdır?

Frigler

Lidyalar

Hititler

Urartular

Karyalar

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 4. Ünite, Akdeniz’de Yeni Düzen Yeni Sanatsal İfade Biçimleri, SAVAŞAN DENİZ (M.Ö. 5 - 3. YÜZYILLAR)
Yunanlı yazarlara göre madeni sikkeleri ilk icat edenler Lidyalılardır. Lidyalıların en güçlü olduğu dönem, M.Ö. 7. yüzyılın ilk yarısında Kral Gyges’le başlar ve Pers Kralı Kyros’un M.Ö. 546’da Lydia Kralı Kroisos’u yenerek Ege kıyılarına ulaşmasıyla son bulur. Lidyalar, Hititler, Urartular, Karyalar diğer Anadolu uygarlıklarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, Likyalıların en önemli kentinin adıdır?

Ksantos

Gordion

Sardes

Dorlion

Hierapolis

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 4. Ünite, Akdeniz’de Yeni Düzen Yeni Sanatsal İfade Biçimleri, SAVAŞAN DENİZ (M.Ö. 5 - 3. YÜZYILLAR)
Likyalıların en önemli kenti Xanthos’tur (Ksantos). Herodot, Likya ve Kilikya’lıların Kroisos tarafından ele geçirilmeyen Anadolu halkları olduğunu söyler. Ancak M.Ö. 540 civarında Persler kendilerine karşı koydukları için Ksantos halkını katlederler ve Likya’yı ele geçirirler.
Gordion, Friglerin başkentidir. Sardes, Lidyalıların başkentidir. Dorlion, günümüz Eskişehir kentinde yer alan bir antik dönem şehridir. Hierapolis ise Denizli ilinin kuzeybatısında, Pamukkale beldesinde bulunan bir şehirdir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, Helenistik döneme tarihlendirilen Laokoon heykelinin ana konusudur?

Rahip ile Oğulları

Tanrılar ile Gigantlar

Akhilleus ile Penthesilea

Marsyas ile Apollo

Dionysos ile Satyrler

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 4. Ünite, Akdeniz’de Yeni Düzen Yeni Sanatsal İfade Biçimleri, SAVAŞAN DENİZ (M.Ö. 5 - 3. YÜZYILLAR)
Helenistik heykel deyince akla ilk gelen örnek olan Laokoon, Troia ’lı rahip Laokoon ve iki oğlu’nu Apollon’un gönderdiği yılanlarla mücadele ederken betimler. Bu heykel, hem bedenlerin duruşuyla hem de yüz ifadeleriyle bu korkunç anı bütün dramatik yapısıyla gözler önüne serer.
Helenistik Dönem’de Pergamon Zeus Altarı’nda tanrılar ile Gigantların mücadelesi, Attalos’ların Galat’lara karşı mücadelesini sembolize eder ve türünün en iyi örneğidir. Helenistik dönemde Anadolu’da kahramanlar ve Galatları tasvir eden heykel grupları da yapılmıştır. Muhtemelen Pergamon heykel okulunun eserleri olan Marsyas Apollo grubu ve Aphrodisias’taki Roma kopyalarından tanıdığımız Akhilleus- Penthesilea grubu bunlara örnek olarak sayılabilir. Dionysos ve Satyr’lerde Hellenistik dönemde sıkça tasvir edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, Konstantinopolis’in (İstanbul) içindeki büyük forumların üzerinde olduğu, sütunlu ana yolun adıdır?

Mese Caddesi

Frontinus Caddesi

Ostiensis Caddesi

Curetler Caddesi

Egnatia Caddesi

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 4. Ünite, Akdeniz’de Yeni Düzen Yeni Sanatsal İfade Biçimleri, MARE NOSTRUM (BİZİM DENİZ) (M.Ö. 2 - M.S. 4. YÜZYILLAR)
Constantinus (Konstantinos) tarafından Doğu Roma’nın başkenti olarak genişletilirken sütunlu bir yol olan Mese’yi ana yol olarak belirler ve onun çevresinde büyür. Kentin forumları bu ana yol üzerinde durak noktaları olarak belirlenir.
Frontinus Caddesi, Pamukkale Hierapolis Antik Kenti’nin ana yoludur. Ostiensis Caddesi, Antik Roma'da önemli bir yoldur. Roma kentinden 30 kilometre batıya, adını aldığı önemli deniz limanı Ostia Antica'ya kadar devam etmektedir. Curetler Caddesi, İzmir'in Selçuk ilçesinde yer alan Efes Antik Kenti’ndedir. Egnatia Caddesi, Selanik kentinin çevresinden geçen, Roma dönemine tarihlendirilen yolun adıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Kıbrıs, Yunanca aşağıdakilerden hangi anlama gelir?

Bakır

Altın

Gümüş

Bronz

Alüminyum

Açıklama:

Kıbrıs, Yunanca bakır (kypros) anlamına gelir ve bakır madenleri açısından zengindir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Peloponnesos savaşları hangi kentlerin emperyalist hırsları sonucu çıkmıştır?

Sparta-Atina

Tire- İskenderiye

Kartaca-Roma

Milet-Korinthos

Sardis-Gordion

Açıklama:

Peloponnesos savaşları Sparta-Atina kentlerinin emperyalist hırsları sonucu çıkmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Büyük İskender hangi toprakları İmparatorluğuna dahil etmemiştir?

Anadolu

Yunan

Fenike

İtalya

Mısır

Açıklama:

Büyük İskender İtalya topraklarını İmparatorluğuna dahil etmemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Helenistik kentlerde aşağıdaki bina tiplerinden hangisi bulunmaz?

Agora

Piramit

Tapınak

Gymnasion

Tiyatro

Açıklama:

Helenistik kentlerde Piramit tipi bina bulunmaz.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Romalılar nereden tahıl ihraç etmezler?

Mısır

Sicilya

İspanya

Sardunya

Afrika

Açıklama:

Romalılar İspanyadan tahıl ihraç etmezler.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Roma uygarlığı hangi özelliğiyle tanınmaz?

Sistemli

Emperyalist

İnovative

Kısır

Yaygın

Açıklama:

Roma uygarlığı kısır özelliğiyle tanınmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Etnik kökenleri tam olarak bilinmeyen ve Akdeniz'deki ticari faaliyetleriyle tanınan kolonizasyon faaliyetleri göstermiş halk aşağıdakilerden hangisidir?

Fenikeliler

Urartular

İonlar

Dorlar

Asurlar

Açıklama:

Fenikelilerin etnik kökenleri hala çözülememiş bir gizemdir. Zaten bu sorunun cevabının bulunması hiç de önemli değildir, çünkü Fenikelileri etnik kökenleriyle değil, coğrafi olarak yerleştikleri bölgeyle ve buradan yola çıkarak Akdeniz kıyıları boyunca yaptıkları ticari faaliyetle özdeşleştirmek daha doğrudur. Fenike uygarlığının beşiği Kuzey Filistin’den Güney Suriye’ye kadar uzanan Doğuda Lübnan dağlarıyla sınırlı Akdeniz kıyı şerididir. Bu şeritte kurulmuş Tyre, Sidon, Byblos ve Arvad gibi bir takım önemli Fenike kentleri kıyı şeridindeki tarımsal arazilerin kısıtlı olması nedeniyle kaynaklarını ticaret aracılığıyla sağlarlar. Akdeniz’e açılmak onlar için bir gereksinimdir ve bu da beraberinde denizcilik ve gemicilik konusunda çok gelişmiş bir kültürü getirir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Ana kentten yola çıkarak nerede koloni kuracaklarını öğrenmek için Yunanlıların müneccimlerine danıştıkları Apollon Tapınağı aşağıdaki yerleşimlerden hangisinde bulunur?

Euboia

Lefkandi

Eretria

Khalkis

Delphi

Açıklama:

Yunanlıların yabancı topraklarda yeni yerleşim yerleri aramalarının sebebi genel olarak nüfus artışı sonucu anavatanlarındaki kaynakların yetmemesi olduğu düşünülür. Apoikiai, Yunanca “evden kaynaklı” anlamına gelir. Dolayısıyla koloni kentlerinin çoğunun bir ana kenti vardır. Bu kentten yola çıkan 100-200 kişilik bir genç erkekler topluluğu Akdeniz yoluyla yeni topraklar aramaya giderler. Yola çıkmadan aralarından bir lider seçilir. Bu kişi Delphi’deki Apollon tapınağına giderek, nerede koloni kurması gerektiğini buradaki müneccimlerden öğrenir. Romalı yazar Plutark, Apollon’un bu seçilmiş lideri doğru yeri tanıma, doğru zamanı anlama, deniz aşırı yerlerdeki tanrılara ait kutsal yerleri ve kahramanlara ait gömü yerlerini tespit edebilme yetisiyle donattığını söyler.

Doğru Cevap: E

Soru 19

İlk Yunan kolonileri Euboialılar tarafından kaçıncı yüzyılda kurulmaya başlanmıştır?

İÖ 12. yüzyıl

İÖ 10. yüzyıl

İÖ 8. yüzyıl

İÖ 5. yüzyıl

İÖ 3. yüzyıl

Açıklama:

İlk koloniler M.Ö. 8. yüzyılda daha çok yine Euboialılar tarafından kurulmaya başlanır.
Khalkisyalılar, Sicilya’da Naxos ve Leontini; Messina Geçidi’nin karşısında İtalya anakarasında ise Rhegium gibi koloni kentleri kurarlar. Batıya gidenlerden başka bazı Euboialı koloniciler kuzeye gitmeyi tercih ederler. Khalkhis başta olmak üzere Güney Yunanlı kentler, Kuzeyde pek çok yerleşim yeri kurmuşlar ve bu bölgeye şarap üretimini götürmüşlerdir. Kuzeye gidişteki en önemli nedenin ormanları bol Makedonya ve Trakya’nın, güney bölgelerin ahşap ihtiyacını karşılaması ve tahıl ithali olduğu
düşünülür.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Akdeniz'de İÖ 8. yüzyıldan itibaren önem kazanan seramik, bronz ve demir silahlarıyla ünlenen yerleşim aşağıdakilerden hangisidir?

Girit

Korinthos

Euboia

Byzantion

Megara

Açıklama:

Korinthos seramikleri M.Ö. 8. yüzyılda itibaren özellikle batıda aranan bir ticaret malı olsa da Korinthosluların zenginliği yalnızca seramiğe dayalı değildi. Korinthoslu tüccarlar gıdadan, keresteye, çatı kiremidine kadar pek çok değişik malın ihracını yapıyorlardı. Korinthos yapımı bronz ve demir silah ve zırhlar M.Ö. 700’lerde Akdeniz’de ün kazanmıştı. Yunan anakarasının tahıl ihtiyacını karşılayan en önemli merkezlerden biri olan Sicilya bu dönemde Korinthos’la sıkı ilişki içindeydi. İçlerinde büyük ihtimalle şarap, zeytinyağı ve tahıl taşınan Korinthos yapımı amforalar geç 8. yüzyıldan 3. yüzyıla kadar bütün Batı Akdeniz’e yayılmışlardır. Aynı zamanda Korinthos, Kartaca’dan gelen ve balık bağırsaklarından yapılan garum adındaki bir sosun ithalinde de önemli rol oynar.

Doğru Cevap: B

Soru 21

İÖ 6. yüzyılda yapılmaya başlanan Yunan tapınakları aşağıdaki düzenlerden hangisine göre inşa edilmişlerdir?

İonik

Kompozit

Korinth

Dorik

Barok

Açıklama:

Yunan tapınağının temelinde hangi etkiler yatar konusu oldukça çok tartışılan bir konudur. Anıtsal taş yapının temelleri, megaron formuna ve ahşap öncüllere dayandırılsa da özellikle anıtsal taş ifadenin kazanılmasında Mısır’ın etkisi yadsınamaz. M.Ö. 6. yüzyılda Mısır’a giden Yunanlılar anıtsal mezar yapıları (piramitler) ve tapınaklara karşı kayıtsız kalamazlar. Taştan yapılmış bu binalar Yunan kültüründe mimari estetiğinin ve mimari formların gelişmesinde önemli rol oynarlar. İlk anıtsal taş
tapınaklar M.Ö. 6. yüzyılda Dorik düzende yapılmışlardır. Korinthos’daki Apollon Tapınağı ve İtalyan ana karasında bir Yunan kolonisi olan Posidonia (Paestum)’daki Athena Tapınağı, M.Ö. 6. yüzyılda yapılmış Dorik tapınakların hem Yunanistan’da hem de kolonilerde aynı değişmez mimari kalıbı izlediğine kanıttır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdaki devletlerden hangisi Orta Anadolu'yu Demir Çağı boyunca etkisi altında tutmuştur?

Galatlar

Hititler

Lydialılar

Asurlular

Frigler

Açıklama:

Orta Anadolu, Demir Çağ’ında Friglerin kontrolü altındadır. Yunan tarihçisi Herodot, Friglerin Balkanlardan geldiklerini söyler. Frig dilinin, genelde yerel Anadolu kavimlerinin konuştuğu Hititlerin kullandığı Luviceyle hiç alakası yoktur ve Yunancaya daha yakındır. Bu durum Friglerin Anadolu’ya batıdan geldiği tezini destekler ama yine de bu tez tam olarak kanıtlanamamıştır. M.Ö. 9. yüzyıldan itibaren Friglerin en önemli yerleşim yeri Gordion’da ele geçen erken döneme ait seramikler tipik gri Anadolu seramikleri olsa da, Akurgal (1998, 266) M.Ö 8. ve 7. yüzyıla tarihli Alişar vazolarıyla Helen geometrik vazolarının ortak özelliklerine dikkat çeker. Siluet figürler, ortaları noktalı dairecikler, ışın sırası, meander frizi Helen geometrik vazolarında görülen motiflerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

İÖ 7. yüzyılda Kimmer saldırılarından sonra Orta Anadolu'nun hakimiyeti Friglerden aşağıdaki devletlerden hangisine geçmiştir?

Lydialılar

İonyalılar

Hititler

Galatlar

Luviler

Açıklama:

Kuzeyden gelen bir kavim olan Kimmer’lerin saldırıları sonucu M.Ö. 7. yüzyılın ilk yarısında Orta Anadolu’nun egemenliği Friglerden Lidyalıların eline geçer. Yunan mitolojisine göre Frig Kralı Midas’ın her dokunduğu şey altına dönüşüyordu. Romalı yazın ustası Ovid’in Metamorfozlar adlı eserinde bu efsane bütün ayrıntıları ile ele alınmıştır. Tanrı Dionysos, Midas’ın bu sihirli güçten kurtulması için Sardes yakınlarındaki Paktolos ırmağında yıkanması gerektiğini söyler. Bunun sonucunda Paktolos ırmağında altın parçaları görülmeye başlanmıştır. Bu hikâye zenginliğin ve
egemenliğin bir kavimden diğerine geçişinin simgesel bir ifadesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdaki Anadolu yerleşimlerinden hangisi İyon kent devletlerinden birisi değildir?

Milet

Smyrna

Priene

Side

Klazomenae

Açıklama:

Lidyalıların efsanevi zenginliğinin temeli Paktolus ırmağından çıkan altına ek olarak ele geçirdikleri verimli ve ticaret yolları üzerindeki topraklardır. Yunanlı yazarlara göre madeni sikkeleri ilk icat edenler Lidyalılardır. Lidyalıların en güçlü olduğu dönem, M.Ö. 7. yüzyılın ilk yarısında Kral Gyges’le başlar ve Pers Kralı Kyros’un M.Ö. 546’da Lydia Kralı Kroisos’u yenerek Ege kıyılarına ulaşmasıyla son bulur. Lidyalılar bu dönem içinde batıda İyon Kent Devletlerinden (Milet, Colophon, Smyrna, Priene, Clazomenae) doğuda Kızılırmak’a kadar bütün toprakları kendilerine bağlarlar. Bunun sonucu olarak M.Ö. 7 ve 6. yüzyıl Lidya uygarlığı, yerel kültürün Helen etkisiyle yoğrulması sonucu ortaya çıkar.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi İskender'in ölümünden sonra kurulan Makedon Krallıklarından birisi değildir?

Makedonya Krallığı

Selevkos Krallığı

Ptolemi Krallığı

Bergama Krallığı

Efes Krallığı

Açıklama:

İskender, M.Ö. 331’de, Mısır’ın Akdeniz kıyısında kendi adıyla yeni bir kent kurar: İskenderiye. İskenderiye, İskender’in kendi adıyla kurduğu tek kent değildir. Fethettiği yerlerde kendi adıyla kentler kurarak (Alexandria, Alexandriapolis). kendi gücünün ve imparatorluğunun sınırlarının genişliğinin propagandasını yapar (Resim 4.17). İskender ölünce arkasında bir varis bırakmadığı için generalleri iktidar kavgasına girişirler. Fethedilmiş topraklar bölünür ve Helenistik Krallıklar kurulur: Makedonya ve
Yunanistan’da Makedonya Krallığı; Suriye ve Orta Doğu’da Selevkos Krallığı; Mısır’da Ptolemi Krallığı ve Anadolu’nun batısında Bergama Krallığı. Bu krallıklar M.Ö. 3. yüzyıl boyunca birbirleriyle savaşmaya ve etki alanlarını genişletmeye çalışmaya devam ederler.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Kentlerin ızgara şemasında kare birimler halinde planlanmasını öneren ve ilk olarak kendi kentinde bunu uygulayan Hippadamos aşağıdaki kentlerden hangisinde yaşamıştır?

Side

Milet

Efes

Bergama

Troya

Açıklama:

Büyük Yunanlı düşünür Aristoteles (Politika 2.8) bize Miletli Hippadamos’un kentleri kesmeyi keşfettiğini söyler. Bu, M.Ö. 5. yüzyılda Milet’te yaşayan Hippadomos’un ızgara planı Milet’te uyguladığı şeklinde yorumlanmış ve hatta ızgara plana Hippadamos planı denir olmuştur. İyonya ayaklanması sonucu Persler tarafından tamamen yakılıp yıkılan Milet, M.Ö. 479’da Platea savaşında Perslerin yenilgisi sonucu baştan inşa edilmiş ve ızgara plan bu yeniden inşa sürecinin bir parçası olmuştur. Önemli bir ticaret kenti olan Milet’in agorası kentin en önemli yapısıdır. Alışveriş, politika, din, eğitim ve hukuk gibi kentin faaliyetlerinin yürütüldüğü agora, genelde açık bir alan ve onu çevreleyen
yapılardan oluşur. Kent meclisinin toplandığı bouleterion, gençlerin eğitildiği gymnasion, Athena Tapınağı ve altlarında dükkânların ve mahkemelerin barındığı stoalar Helenistik ve Roma döneminde bu agorayı daha tanımlı hale getirmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

I. Fenike

II. Etrüsk

III. Yunan

IV. Roma

V. Anadolu

Yukarıda verilen uygarlıklar bağlamında, aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Akdeniz’de "uzanan uygarlıklar" sınıfındadır?

I-III-IV-V

I-III-IV

II-III-IV-V

III-IV-V

I-II-III-IV

Açıklama:

Akdeniz’i anlamak iki ayrı uygarlık tanımına hâkim olmakla mümkündür; Uzananlar (yayılanlar) ve yoğuranlar (kaynaştıranlar).
Fenike, Yunan ve Roma uygarlıklarını uzananlar olarak nitelendirebiliriz. Yoğuranlar ise Etrüsk ve Anadolu Uygarlıkları olabilir. Doğru cevap B seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Akdeniz, hangi imparatorluğun iç denizi haline gelmiştir?

Helenistik

Fenike

Yunan

Roma

Etrüsk

Açıklama:

Roma İmparatorluğunun kurulmasıyla Akdeniz, İmparatorluğun bir iç denizi haline gelmiş ve Yunan kültüründen türemiş bir Roma kültürü Akdeniz’in bütününe hakim olmuştur. Doğru cevap D seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Kuzey Filistin’den Güney Suriye’ye kadar uzanan doğuda Lübnan dağlarıyla sınırlı Akdeniz kıyı şeridindeki uygarlık aşağıdakilerden hangisidir?

Fenike

Helenistik

Yunan

Etrüsk

Roma

Açıklama:

Fenike uygarlığının beşiği Kuzey Filistin’den Güney Suriye’ye kadar uzanan doğuda Lübnan dağlarıyla sınırlı Akdeniz kıyı şerididir. Fenike kentleri kıyı şeridindeki tarımsal arazilerin kısıtlı olması nedeniyle kaynaklarını ticaret aracılığıyla sağlarlar. Bu da beraberinde denizcilik ve gemicilik konusunda çok gelişmiş bir kültürü getirmiştir. Doğru cevap A seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

I. Yunan anakarasının hemen batısındadır.

II. Gemi yapımında kullanılacak kerestenin sağlandığı ormanlar açısından zengin bir adadır.

III. Ticaret için Akdeniz’e açılan ilk bölgedir.

IV. Doğu ve Batı Akdeniz ticareti arasında bir geçiş bölgesi oluşturur.

V. Etruria ve Kampanya’ya ulaşmak için kullanılan ve Yunanlılar tarafından kontrol edilen Messina geçidi’ne seçenek sunar.

Yukarıda verilen bilgiler bağlamında, aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Euboia Adası’nın özellikleri arasında gösterilebilir?

I-III-IV-V

I-II-IV-V

II-III-IV-V

III-IV-V

I-II-III-IV

Açıklama:

Yunan anakarasının hemen batısında gemi yapımında kullanılacak kerestenin sağlandığı ormanlar açısından zengin bir ada olan Euboia, ticaret için Akdeniz’e açılan ilk bölgedir. Euboia adasında bulunan Lefkandi, daha sonra da Eretria ve Khalkis kentleri, Akdeniz’le ilk ticaret ilişkilerini kuran kentlerdir. Euboia, Doğu ve Batı Akdeniz ticareti arasında bir geçiş bölgesi oluşturur. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

I. İlk anıtsal taş tapınaklardır.

II. Dorik düzende yapılmışlardır.

III. İyon düzeninde yapılmışlardır.

IV. Korent düzende yapılmışlardır.

V. Hem Yunanistan’da hem de kolonilerde aynı değişmez mimarinin izlediğine kanıttırlar.

Korinthos’daki Apollon Tapınağı ve Posidonia (Paestum)’daki Athena Tapınaklarının ortak özellikleri nelerdir?

I-III-IV

II-III-IV-V

I-II-V

III-IV-V

II-III-IV

Açıklama:

İlk anıtsal taş tapınaklar M.Ö. 6. yüzyılda Dorik düzende yapılmışlardır. Korinthos’daki Apollon Tapınağı ve İtalyan ana karasında bir Yunan kolonisi olan Posidonia (Paestum)’daki Athena Tapınağı, M.Ö. 6. Yüzyılda yapılmış Dorik tapınakların hem Yunanistan’da hem de kolonilerde aynı değişmez mimari kalıbı izlediğine kanıttır. Doğru cevap C seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Genelde çıplak ve tek bacakları önde olan erkek Yunan heykelleri aşağıdakilerden hangisidir?

Korinthos

Kouroi

Kore

Telemon

Diorit

Açıklama:

Erkeklerine kouros, kadınlarına kore adı verilen Yunan heykelleri, Mısırlıların yaptığı gibi büyük bir taş blok üzerine belli oranlarda bir ızgara çizilmesi ve oyma işleminin buna göre yapılmasıyla biçimleniyordu. Mısırlı benzerlerinin aksine kouroi genelde çıplaktır ve tek bacakları önde daha doğal ve rahat bir pozda dururlar. Doğru cevap B seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi giysileri tutturmak için kullanılan iğnelerdir?

Bucchero

Amfora

Fibulae

Agora

Serapis

Açıklama:

Fibulae, giysileri tutturmak için kullanılan iğnedir. Doğru cevap C seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

I. Makedonya

II. Selevkos

III. Thessalia

IV. Ptolemi

V. Bergama

Yukarıda verilenler bağlamında aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri Helenistik dönem krallıklarındandır?

I-II-IV-V

I-III-IV-V

II-III-IV-V

III-IV-V

I-II-III-IV

Açıklama:

İskender ölünce arkasında bir varis bırakmadığı için generalleri iktidar kavgasına girişmişlerdir. Fethedilmiş topraklar bölünür ve Helenistik Krallıklar kurulur; Makedonya ve Yunanistan’da Makedonya Krallığı; Suriye ve Orta Doğu’da Selevkos Krallığı; Mısır’da Ptolemi Krallığı ve Anadolu’nun batısında Bergama Krallığı. Bu krallıklar M.Ö. 3. yüzyıl boyunca birbirleriyle savaşmaya ve etki alanlarını genişletmeye çalışmaya devam etmişlerdir. Doğru cevap A seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi alışveriş, politika, din, eğitim ve hukuk gibi kentin faaliyetlerinin yürütüldüğü alan ve onu çevreleyen yapılardan oluşur?

Bouleterion

Amfora

Gymnasion

Agora

Stoa

Açıklama:

Alışveriş, politika, din, eğitim ve hukuk gibi kentin faaliyetlerinin yürütüldüğü agora, genelde açık bir alan ve onu çevreleyen yapılardan oluşur. Kent meclisinin toplandığı bouleterion, gençlerin eğitildiği gymnasion, Athena Tapınağı ve altlarında dükkânların ve mahkemelerin barındığı stoalar Helenistik ve Roma döneminde bu agorayı daha tanımlı hale getirmişlerdir. Doğru cevap D seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Hamamlar, Anadolu uygarlıklarından hangisinin döneminde ortaya çıkmıştır?

Helenistik

Fenike

Etrüsk

Yunan

Roma

Açıklama:

Roma hamamları birer kültür ve spor merkezi gibi işler. Dolayısıyla işlev itibariyle Helen gymnasionunu andırırlar. Anadolu’da Roma döneminde ortaya çıkan hamam-gymnasion yapı gruplaması bu işlev açısından sürekliliğe işaret eder. Doğru cevap E seçeneğinde verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

M.Ö. 9. yüzyıldan M.S. 4. yüzyıla kadarki dönemde aşağıda sıralanan uygarlıklardan hangisini uzananlar olarak nitelendirebiliriz?

Etrüsk

Anadolu Uygarlıkları

Yunan

Pers

Tyre

Açıklama:

M.Ö. 9 yüzyıldan M.S. 4. yüzyıla kadarki dönemde Fenike, Yunan ve Roma uygarlıklarını uzananlar olarak nitelendirebiliriz. Yoğuranlar ise Etrüsk ve Anadolu Uygarlıkları olabilir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Fenikeliler'in Batı Akdeniz'e açılmasının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Limanlar

Keten kumaşlar

Madenler

Deniz canlıları

Altın

Açıklama:

Fenikelilerin Batı Akdeniz’e açılmasının en önemli sebebi madenlerdir. Bu amaçla Akdeniz’e açılan Fenikelilerin ilk durağı Kıbrıs’tır. Kıbrıs, Yunanca bakır (kypros) anlamına gelir ve bakır madenleri açısından zengindir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Fenikelilerin İtalya'da en önem verdikleri bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Etruria bölgesi

Messina geçidi

Kampanya bölgesi

Utika

Motya

Açıklama:

Fenikelilerin İtalya’da en önem verdikler bölge bakır, kurşun, demir ve gümüş kaynaklarını elinde bulunduran Kuzey Etruria bölgesidir. Sardunyalılar Akdeniz’den gelen etkilere kapalı bir hayat sürerken, Etrurialılar M.Ö. 8. yüzyılda Doğu Akdeniz’den gelen Fenike ve Yunan etkisiyle harmanlanmış bir kültür yaratırlar. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Yunan Uygarlığı'nda ilk anıtsal taş tapınaklar hangi yüzyılda yapılmıştır?

M.Ö. 8.yüzyıl

M.Ö. 4.yüzyıl

M.Ö. 7.yüzyıl

M.Ö. 6 yüzyıl

M.Ö. 5 yüzyıl

Açıklama:

Yunan tapınağının temelinde hangi etkiler yatar konusu oldukça çok tartışılan bir konudur. Anıtsal taş yapının temelleri, megaron formuna ve ahşap öncüllere dayandırılsa da özellikle anıtsal taş ifadenin kazanılmasında Mısır’ın etkisi yadsınamaz. M.Ö. 6. yüzyılda Mısır’a giden Yunanlılar anıtsal mezar yapıları (piramitler) ve tapınaklara karşı kayıtsız kalamazlar. Taştan yapılmış bu binalar Yunan kültüründe mimari estetiğinin ve mimari formların gelişmesinde önemli rol oynarlar. İlk anıtsal taş tapınaklar M.Ö. 6. yüzyılda Dorik düzende yapılmışlardır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Bucchero nedir?

Parlak porselen

Fibulae

Kemer

Amfora

Siyah cilalı seramik

Açıklama:

Bucchero adı verilen siyah cilalı Etrüsk seramikleri biçimleri itibariyle Villanova seramiklerinin bir devamı sayılabilirler. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Madeni sikkeleri ilk icat eden kimdir?

Lidyalılar

Yunanlar

Hititler

Urartular

Frigler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 43

Hitit yazılı kaynaklarında ''Lukka ülkeleri'' olarak geçen bölgeye ne ad verilir?

Urartu

Likya

Etrüsk

Yunan

Karya

Açıklama:

Hitit yazılı kaynaklarında “Lukka Ülkeleri” olarak geçen bölgenin Likya olduğu kabul edilmiştir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Yunanlıların tipik ihraç mallarından biridir?

Tahıl

Ahşap

Çeşitli madenler

Altın

Zeytinyağı

Açıklama:

Şarap ve zeytinyağı ve Korinthos seramikleri bu dönemde Yunanlıların tipik ihraç mallarıdır. Bunların karşılığında batıdan, Sicilya’dan tahıl, İtalya’dan, özellikle Etrüsklerden çeşitli madenler alırlar. Trakya ve Karadeniz’de kurdukları kolonilerle buradan tahıl ve ahşap temin ederler. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

I. Kemer
II. Tonoz
III. Kubbe
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Roma'lı mimarların geliştirdikleri biçimlerdir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Yunan mimarisinden farklı olarak, kemer, tonoz ve kubbe kullanımı Romalı mimarların geliştirdikleri biçimlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Yunan alfabesi hangi alfabeden türemiştir?

Etrüsk alfabesi

Euboialılar alfabesi

Hitit alfabesi

Likya

Fenike alfabesi

Açıklama:

Yunan alfabesi Fenike alfabesinden türemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

M. Ö. 500’lere tarihlenen meşhur dişi kurt heykeli, hangi uygarlığın kuruluş efsanesiyle ilişkilidir?

Etrüsk

Fenike

Lidya

Roma

Yunan

Açıklama:

M. Ö. 500’lere tarihlenen meşhur dişi kurt heykeli, daha sonra Roma’nın kuruluş efsanesiyle ilişkilendirilmiş

Doğru Cevap: D

Soru 48

Çatı kirişini bezeme geleneği ilk kimler tarafından yapılmıştır?

Etrüskler

Fenikeler

Lidyalılar

Romalılar

Yunanlılar

Açıklama:

Çatı kirişini bezeme geleneği Etrüsklerden gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Orontes ırmağının günümüzdeki adı aşağıdakilerden hangisidir?

Aksu ırmağı

Asi ırmağı

Bartın ırmağı

Göksu ırmağı

Manavgat ırmağı

Açıklama:

M.Ö 825 yılında Orontes ırmağının( günümüzde Antakya’daki Asi ırmağı) üstünde kurulmuş olan Al-Mina kenti Euboia,

Doğru Cevap: B

Soru 50

Fenikeliler, milattan önce kaçıncı yüzyılın sonlarında Akdeniz’de daha sistemli kolonizasyon hareketlerine girişirler?

M.Ö. 9. yüzyıl

M.Ö. 8. yüzyıl

M.Ö. 7. yüzyıl

M.Ö. 6. yüzyıl

M.Ö. 5. yüzyıl

Açıklama:

M.Ö. 9. yüzyılın sonundan başlayarak Fenikeliler, Akdeniz’de daha sistemli kolonizasyon hareketlerine girişirler ve kendilerine bağlı kentler kurarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Yunan alfabesi, hangi alfabeden türemiştir?

Etrüsk

Fenike

Mısır

Mezopotamya

Asur

Açıklama:

Yunan alfabesi Fenike alfabesinden türemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

M.Ö. 7. yüzyılda günümüz İstanbul’unun Saray Burnu-Sirkeci’ye denk gelen bölgesinde, Megara kaynaklı koloniciler tarafından hangi kent kurulmuştur?

Naxos

Delphi

Byzantion

Korinthos

İstmus

Açıklama:

M.Ö. 7. yüzyılda günümüz İstanbul’unun Saray Burnu-Sirkeci’ye denk gelen bölgesinde, Megara kaynaklı koloniciler tarafından Byzantion kenti kurulmuş, burası sonra Romalıların ikinci başkenti Kostantinopolis olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 53

M.Ö. 6. yüzyılda, Korinthos’daki Apollon Tapınağı ve İtalyan ana karasında bir Yunan kolonisi olan Posidonia (Paestum)’daki Athena Tapınağı, hangi düzende yapılmış antik Yunan tapınak öncülleridir?

Korent

Kompozit

İon

Dor

Megara

Açıklama:

Yunan kültüründe mimari estetiğinin ve mimari formların gelişmesinde önemli rol oynayan ilk anıtsal taş tapınaklar M.Ö. 6. yüzyılda Dorik düzende yapılmışlardır. Korinthos’daki Apollon Tapınağı ve İtalyan ana karasında bir Yunan kolonisi olan Posidonia (Paestum)’daki Athena Tapınağı, M.Ö. 6. yüzyılda yapılmış Dorik tapınakların hem Yunanistan’da hem de kolonilerde aynı değişmez mimari kalıbı
izlediğine kanıttır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Çatı kirişini bezeme geleneği hangi kültürel dönemden gelmektedir?

Roma

Bizans

Yunan

Fenike

Etrüsk

Açıklama:

Çatı kirişini bezeme geleneği Etrüsklerden gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Anadolu’nun Kuzey Ege kıyısında bulunan ve Perslerden kaçan, Korsika’da Alalia, Fransa Massilia (Marseilles/ Marsilya)'da koloni kuran halklar kimlerdir?

Phokaialılar

İyonlar

Aeollar

Etrüskler

Fenikeliler

Açıklama:

Anadolu’nun Kuzey Ege kıyısında bulunan ve Perslerden kaçan Phokaialılar (Foça) yeni toprakların arayışına girerler. Ancak Batıya vardıklarında pek çok bölgenin Yunan ve Fenike kolonileriyle kapılmış olduğunu görürler. Bunun üzerine daha Batıya giderek Korsika’da Alalia kentinde yeni bir koloni kurarlar.
Fransa’nın güney kıyılarına da gelen Phokaialılar, burada Massilia (Marseilles/ Marsilya) adını verdikleri koloni kentini kurarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Tanrı Dionysos, Midas’ın sihirli güçten kurtulması için Sardes yakınlarındaki hangi ırmakta yıkanması gerektiğini söyler?

Utika

Paktolos

Ampuras

Orontes

Naxos

Açıklama:

Yunan mitolojisine göre Frig Kralı Midas’ın her dokunduğu şey altına dönüşüyordu. Romalı yazın ustası Ovid’in Metamorfozlar adlı eserinde bu efsane bütün ayrıntıları ile ele alınmıştır. Tanrı Dionysos, Midas’ın bu sihirli güçten kurtulması için Sardes yakınlarındaki Paktolos ırmağında yıkanması gerektiğini söyler. Bunun sonucunda Paktolos ırmağında altın parçaları görülmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Mükemmel insan bedeninin belli matematiksel oranlardan oluştuğunu iddia eden Antik Yunan heykeltraşı kimdir?

Polyeuktos

Perikles

Polykleitos

Demosthenes

Doryphoros

Açıklama:

Antik Yunan döneminin önemli heykeltıraşı Polykleitos, mükemmel insan bedeninin belli matematiksel oranlardan oluştuğunu iddia eder ve heykellerini bu oranlara göre yapar.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Roma dönemi kırmızı hamurlu seramik örnekleri ne olarak adlandırılır?

Volcanus

Esquiline

Maison Carée

Tempera

Terra sicillata

Açıklama:

Seramik sanatı, özellikle kırmızı hamurlu ( terra sicillata) seramik üretimi tüm Roma topraklarında devam etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aristoteles göre kim kentleri kesmeyi keşfetmiştir?

Hippadamos

Polyeuktos

Perikles

Ephialtes

Peisistratus

Açıklama:

Büyük Yunanlı düşünür Aristoteles bize Miletli Hippadamos’un kentleri kesmeyi keşfettiğini söyler. Bu, M.Ö. 5. yüzyılda Milet’te yaşayan Hippadomos’un ızgara planı Milet’te uyguladığı şeklinde yorumlanmış ve hatta ızgara plana Hippadamos planı denir olmuştur.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi, Hristiyanlığın ilk ortaya çıktığı yıllarda evlerin ibadet amacıyla kullanıldığı ev kiliselere örnek olarak verilebilir?

Suriye Dura Europos

Karadağ Binbirkilise

Roma Lateran Kilisesi

Aziz Demetrios Kilisesi

Roma Aziz Petrus Kilisesi

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, DÖNÜŞÜM: ERKEN HRİSTİYAN SANATI (4-5. YÜZYILLAR)
Özellikle Hristiyanlığın ilk ortaya çıktığı yıllarda evlerin ibadet amacıyla kullanıldıkları bilinir. 3. yüzyıl ve öncesinde Hristiyanlar tarafından kullanılan ev kiliseler doğal olarak henüz yaygınlaşmamış bir ibadet yeri geleneğinin devamıydı. Bunların en önemlilerinden biri Suriye’de Dura Europos’taki ev kilisedir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi, bazilikanın bölümlerinden olan “Narteks”i açıklamaktadır?

Kilisenin batısında yer alan giriş mekânıdır.

Din adamlarının girebildiği, altar odasıdır.

Kilisenin ibadetin yönünü gösteren bölümdür.

Din görevlilerinin oturdukları, basamaklı bölümdür.

Kiliselerin alt katında yer alan mezar odasıdır.

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, DÖNÜŞÜM: ERKEN HRİSTİYAN SANATI (4-5. YÜZYILLAR)
Narteks, kilisenin batısında yer alan ve naosa açılan giriş mekânıdır. Daha çok Balkanlarda ve Anadolu yapılarında bulunur. Sadece din adamlarının girebildiği, naostan levhalar aracılığı ayrılmış, naos seviyesinden biraz daha yüksek döşemesi olan altar odası ise bemadır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, Bizans Dönemi’nde, din şehidi anısına inşa edilen yapı tipine verilen addır?

Martirium

Atrium

Katehumen

Pastoforia

Apsis

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, DÖNÜŞÜM: ERKEN HRİSTİYAN SANATI (4-5. YÜZYILLAR)
Martyrium, bir din şehidinin mezarı üzerine inşa edilen Erken Hıristiyan yapısıdır.
Atrium, kilisenin avlusudur. Katehumenler, Hristiyanlığa giriş için hazırlık aşamasındaki kişi için ayrılmış, kilisedeki yan neflerdir. Pastoforia, kilisede ayinle ilgili eşyaların bulunduğu odalardır. Apsis, kilisede ibadet için dönülen yönü belirleyen mimari alandır.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi, Hıristiyanlıkta erken yüzyılların resimlerinin, öncelikle görüldüğü yapıların genel adıdır?

Katakomp

Hipoje

Baptisterium

Bazilika

Mausoleum

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, DÖNÜŞÜM: ERKEN HRİSTİYAN SANATI (4-5. YÜZYILLAR)
Erken yüzyılların resimleri, öncelikle Roma şehrinin altında yer alan katakombların ( mezar odaları) duvarlarında, henüz simgesel anlatımları kurallaşmamış ikonografik biçimleriyle kendini gösterir. Katakomplarda aynı zamanda ilk Hristiyan gömüleri de gerçekleştirdikleri yeraltı mezarlarının genel adıdır.
Bizans Dönemi’nde, aileler için yer altı mezar mekânlarının (hipoje) inşa edildiği görülür. Manastır ise dünya ile ilişkisini kesmiş Hıristiyan din adamlarının yaşaması için, genellikle kırsal alanda yapılmış yapı ya da yapı topluluğudur. Baptisteriumlar ise Hıristiyanlar için, içinde vaftiz töreni yapılan, genellikle de merkezi planlı dinsel yapılardır. Mimaride en önemli değişim dinle birlikte yeniden şekillenen dinsel mimari olur. Roma’nın bildiği ve kamu mimarisinde kullandığı bir yapı olan bazilikalar kilise mimarisinde en önemli yapı tiplerinden biri olarak ortaya çıkar. Bu yapılar Roma mimarisinin devamı olarak karşımıza çıkarlar. Özellikle merkezi plan tipinin tercih edildiği, imparator veya imparatorluk ailesine mensup kişiler için inşa edilen mausoleum’lar bu tür yapılardandır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aya Sofya (Agia Sophia) Kilisesi aşağıdaki plan türlerinden hangisiyle yapılmıştır?

Kubbe örtülü bazilika

Tonoz örtülü bazilika

Ahşap örtülü bazilika

Sekiz destekli bazilika

Transeptli bazilika

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, AKDENİZ’DE İHTİŞAM (6. YÜZYIL)
Tüm Orta Çağ’ın en sıra dışı yapısı Iustinianos’un İstanbul’da iki Anadolulu yapı ustasına inşa ettirdiği Aya Sofya (Agia Sophia) Kilisesi’dir. 532’de çıkan ayaklanmanın ardından 5. yüzyılda yapılmış olan bazilika planlı büyük kilise yanar. İmparator bu yapıyı onartmak yerine ideolojik nedenlerle gücünü gösterebileceği yeni kiliseyi Trallesli (Aydın) Anthemios ve Miletoslu (Milet) İsodoros’a yaptırır. Aya Sofya daha önce de mimaride kullanılan kubbe örtülü ve bazilika planlı bir yapıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Khora Manastırı Kilisesinin iç mekân duvar resimleri ve mozaikleri kim tarafından yaptırılmıştır?

Theodoros Metokhites

Priskos

Psellos Skylitsez

Pakhymeres

Niketas Khoniates

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, ORTAÇAĞ’IN SONU (13-14. YÜZYILLAR)
İstanbul’da Palaiologos Dönemi anıtları içinde en önemlisi kuşkusuz bugün Kariye Müzesi olan Khora Manastırı Kilisesi’dir. Bizans’ın önemli devlet adamlarından biri olan Theodoros Metokhites aynı zamanda dikkate değer bir entelektüeldi. 1316 -1321 tarihleri arasında, önceden var olan manastırı yüksek miktarda para harcayarak yeniletmiş ve kilisenin güneyine bir parakklesion, batıya narteksler ve iç mekâna da duvar resimleri ve mozaikler yaptırmıştır.
Priskos, Psellos Skylitsez, Pakhymeres ve Niketas Khoniates ise tarih yazarlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, kendine özgü apsis tasarımı ve iç mekândaki düzenlemeleri ile Gürcü mimarisinde tekil bir örnek olarak değerlendirilmektedir?

İşhan Katedrali

Compostela Katedrali

Sernin Katedrali

Autun Katedrali

Modena Katedrali

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, FARKLI MİMARİ ÖRNEKLER VE ÜSLÛPLAR
Son halini 1032’de aldığı bilinen İşhan Katedrali ise Gürcü mimarisinin şüphesiz en anıtsal örneklerinden biridir. Kubbeli bir merkezî mekânın dört yönde haç kollarıyla tasarlandığı serbest haç planının bir çeşitlemesi olarak bu tipin bölgedeki ön örneğini oluşturur. Ancak kendine özgü apsis tasarımı ve iç mekândaki düzenlemeleri ile Gürcü mimarisinde tekil bir örnek olarak değerlendirilir.
Romanesk üslup örneği Compostela Katedrali İspanya’dadır. Sernin Katedrali (1070) Toulouse’dadır. Romanesk dönemin belirgin özelliklerini yansıtan anıtsal bir hacı yapısıdır. Akdeniz’in batısında Orta Çağ mimarisinin belirleyicisi olan Romanesk stil 12. yüzyılın ortasına kadar devam etmiştir. Fransa’da bu üslubun etkili olduğu yapılardan biri olan Autun Katedrali (1120 -35) kuşkusuz ki sergilediği mimari özelliklerle dikkat çeker. Şüphesiz Romanesk örnekleri çoğaltmak mümkündür; İtalya Modena Katedrali (1099 -1120) gibi.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, Hristiyanlık dinine resmiyet kazandırmış olan ilk Konsil toplantısının tarihidir?

325

381

431

451

553

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, GİRİŞ
Konstantinos’un İstanbul’u başkent olarak seçmesinin ardından gerçekleştirdiği ikinci önemli iş Roma İmparatorluğu’nun doğu topraklarında 2. yüzyıldan beri hızla yayılan ve belki de kendinin de kabul ettiği Hristiyanlık dinine 325’te İznik’te ki ilk Konsil toplantısı ile resmiyet kazandırmış olmasıdır. Bunu yapmaktaki amacı doğu topraklarında pagan inancın yerine Hıristiyanlığı benimsemiş geniş halk kitleleri üzerinde otoriteyi sağlama çabasıdır; bunda da başarılı olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, Fransa’da Gotik üslubun uygulandığı mimari örneklerden biri değildir?

Azize Madeleine Katedrali

Notre Dame Katedrali

Chartres Katedrali

Amiens Katedrali

Reims Katedrali

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, ORTAÇAĞ’IN SONU (13-14. YÜZYILLAR)
Akdeniz’in batısında Orta Çağ mimarisinin belirleyicisi olan Romanesk stil 12. yüzyılın ortasına kadar devam etmiştir. Fransa’da bu üslubun etkili olduğu yapılardan biri Fransa’nın kuzeyindeki Vézelay Azize Madeleine Kilisesidir (1120 -32).
Avrupa’nın tümüne hakim olmuş Gotik üslubun örnekleri görülmektedir. 1250’lerde tamamlanmış Paris Notre Dame Katedrali’nin giriş cephesi bu dönemin, yüksek uyum anlayışını yansıtmaktadır. Yatayda bölünmüş cephe giriş kapılarının üzerine konulmuş kademeli sivri kemerlerle derinleşmiştir. Ortada cepheye hâkim gül pencere yanlardaki kemerli pencerelerle birlikte tüm ağırlıklarından kurtulmuş gibi biçimlenir. Aynı yüzyılda Fransa’da Chartres, Amiens ya da Reims Katedrallerinde görüldüğü gibi yapıların içinde sütunlardan başlayıp derin nefler boyunca yükselip kaburgalı tonozlardan tekrar aşağıya doğru inen bir akış hissedilir. Yapılar artık mükemmel dengede duran bol süslemeli birer kuruluş gibidirler.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, Ermeni mimarisinde cephe süslemelerinde Abbasi üslubundan etkilenmiş olduğu görülen yapının adıdır?

Ahtamar Kutsal Haç Kilisesi

Tao Dört Kilise

Klardjeti Hahuli Manastırı

Aziz Antonius Manastırı

İsa Pantokrator Manastırı

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 5. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de Hristiyan Uygarlığı ve Sanatı, FARKLI MİMARİ ÖRNEKLER VE ÜSLÛPLAR
Bizans topraklarının doğusundaki Ermeni Vaspurakan Kralı Gagik tarafından yaptırılmış Ahtamar Kutsal Haç Kilisesi (915 -21); merkezi planda kesme taş malzemeden inşa edilmiştir. Yapının belki de en önemli özelliklerinden biri büyük ustalıkla yapılmış cephe süslemeleridir. Eski Ahit’ten konularını alan kabartmalar bir süsleme şeridi oluşturarak yapıyı çevrelerler. Bunun yanı sıra bölgenin tarım ve av yaşamına ilişkin birçok betim cepheyi süslemektedir. Yüksek ve yoğun figürlü kabartma bu kültüre komşu Bizans için yabancı olmakla birlikte daha doğudaki Arap- İslam İmparatorluğunu oluşturan Abbasi dönemi süsleme geleneğinde uygulanan bir sanattır. Bunun yanı sıra cephede üzüm dalları arasında bağdaş kurmuş prens betiminin İran geleneğini hatırlatan üslûp ve ikonografisi ilginçtir. Sonuçta Abbasi’lerle yakın yönetimsel ilişkileri bilinen Vaspurakan Krallığı, sanat üretiminde de Abbasi üslubundan etkilenmiş görünmektedir.
Kuzeyde Gürcistan bölgesinde ise aynı dönemlerde başka katedraller yükselmektedir. Yukarı Tao bölgesinde Dört Kilise (965) bazilikal planı, taş malzemesiyle bir manastır Kilisesi’dir. 10. yüzyılda inşa edilmiş Tao-Klardjeti’deki Hahuli Manastırı önemli din adamlarını yetiştiren ve el yazmalarının üretildiği bir merkez olarak dikkat çeker. Mısır’da Kıpti sanatının dikkate değer eserlerinden biri Aziz Antonius Manastırı Kilisesi’nde, 1232-33 tarihli duvar resimleridir. Kilisenin duvarlarında yeralan Cennet ve Cehennem betimleri çizgici ve şematik yerel üslubun izlerini gösterirken ikonografik açıdan Bizans’ın taşra resim geleneğini yansıtır. İmparatorluk ailesinden II. Ioannes Komnenos ve karısı Eirene’nin İstanbul’da yaptırdığı İsa Pantokrator Manastırı da (Zeyrek Camisi) Komnenos sülalesinden imparatorların gömü yeri olarak dikkat çeker.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdaki şıklardan hangisinde Erken Hristiyan sanatı ile ilgili yanlış bilgi verilmiştir?

Roma’nın ifade biçimlerini kullanmayı sürdürmüşlerdir

Üretim geleneği sürmektedir

Dinin değişmesiyle yabancısı olunan bir mimarinin ve resmin yaratılması zorunlu bir hal almıştır

çok tanrılı dinlere inanan insanların görsel ifade biçimlerini bazı değişikliklerle dönüştürerek kullanmayı benimseyen bir sanat ortaya çıkmıştır

14. yüzyıl civarında tüm Akdeniz’de gerçekleşen bir sanat dönüşümüdür

Açıklama:

4. yüzyıl civarında tüm Akdeniz’de sanat bir dönüşüm, başkalaşım içindedir. Erken Hristiyan sanatı olarak adlandırılan bu dönemde sanat, Roma’nın ifade biçimlerini kullanmayı sürdürmüş, daha başka bir deyişle bildiğini uygulamaya devam eden sanat yaratıcılarının elinde şekillenmiştir. Üretim geleneği sürmektedir ancak değişen din, yabancısı olunan bir mimarinin ve resmin yaratılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu durum çok tanrılı dinlere inanan insanların oluşturduğu pagan dünyada ve gelenekte var olan görsel ifade biçimlerini, bazı değişikliklerle dönüştürerek kullanmayı benimseyen bir sanat ortaya çıkarmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Apsis nedir?

Avlu

Hristiyanlığa giriş için hazırlık aşamasındaki kişi

İbadet için dönülen yönü belirleyen mimari alan

Roma’nın kamu mimarisinde kullandığı bir yapı türü

Desteklerin arasında kalan sahın

Açıklama:

Apsis; ibadet için dönülen yönü belirleyen mimari alan.

Doğru Cevap: C

Soru 13

İsa’nın doğumu anısına inşa edilmiş olan bazilikal planlı kilise nerdedir?

Suriye’de Qal’at Saman’da

Kudüs yakınlarındaki Beytüllahim’de

Suriye’de Dura Europos’ta

Roma'da

Ravenna’da

Açıklama:

Kudüs yakınlarındaki Beytüllahim’de İsa’nın Doğumu anısına inşa edilmiş olan kilise de bazilikal planlıdır ve ana mekân doğuda İsa’nın doğduğu varsayılan bir kayayı çevreleyen sekizgen bir yapı ve tavaf koridoru ile sonlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Günümüzde Sultan Ahmet Meydanı'nda yer alan obeliks ile ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Granit bir sütundur

Büyük Konstantinos tarafından yaptırılmıştır

Obelisk için yaptırılan kaidenin bir yüzünde İmparator’un tasviri yer alır

Roma’nın imparatorluk kült geleneğini benimsemiş tasvirde İmparator savaş meydanında tasvir edilmiştir

315’te Konstantinos Roma’da yaptırmıştır

Açıklama:

I. Theodosios tarafından İstanbul’daki hipodromda ( günümüzde Sultan Ahmet Meydanı) Mısır’dan getirtilmiş obelisk ( granit sütun) için yaptırılan kaidenin dört yüzünde İmparator’un tasviri yer alır (Resim 5. 2). Roma’nın imparatorluk kült geleneğini benimsemiş tasvirde Theodosios maiyeti ile birlikte hipodromdaki kathismasında (İmparatorluk Locası) törenleri izlerken betimlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Iustinianos’un İstanbul’da inşa ettirdiği Orta Çağ’ın en sıra dışı yapısıdır
Daha önce de mimaride kullanılan kubbe örtülü ve bazilika planlı bir yapıya sahiptir
Mimarlar çağlarının yapı bilgisinin çok ötesinde bir şeyi, dikdörtgen bir mekâna anıtsal kubbeyi oturtmayı başarmışlardır

Verilen bilgiler ışığında hangi yapıdan bahsedilmektedir?

Bawit İkonası

İstanbul Büyük Sarayı

Aya Sofya

Ereruk Bazilikası

Aziz Sergios Bakhos Kilisesi

Açıklama:

Şüphesiz ki bu dönemin belki de tüm Orta Çağ’ın en sıra dışı yapısı Iustinianos’un İstanbul’da iki Anadolulu yapı ustasına inşa ettirdiği Aya Sofya (Agia Sophia) Kilisesi’dir (Resim 5.3). 532’de çıkan ayaklanmanın ardından 5. yüzyılda yapılmış olan bazilika planlı büyük kilise yanar. İmparator bu yapıyı onartmak yerine ideolojik nedenlerle gücünü gösterebileceği yeni kiliseyi Trallesli (Aydın) Anthemios ve Miletoslu (Milet) İsodoros’a yaptırır. Aya Sofya daha önce de mimaride kullanılan kubbe örtülü ve bazilika planlı bir yapıdır. Bir başka deyişle bilinen öğelerin kullanıldığı bir tasarım gösterir. Ancak bu unsurlar ilk kez bir arada bu tasarımla ortaya çıkmakta ve bu büyüklükteki bir kubbe ilk kez bir kilise de uygulanmaktadır. Mimarlar çağlarının yapı bilgisinin çok ötesinde bir şeyi, dikdörtgen bir mekâna anıtsal kubbeyi oturtmayı başarmışlardır. Havada asılı gibi duran kubbe dört büyük taşıyıcı ayak üzerine yerleştirilmiştir. Yapı Orta Çağ insanının algı gücünü zorlayan boyutlarıyla kendi çağı içinde benzersiz kalmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi erken dönem Hristiyan sanatındaki bazilika tipine örnek teşkil etmez?

Beytüllahim’de İsa’nın doğumu anısına inşa edilen kilise

Lateran Kilisesi

Aziz Petrus Kilisesi

Aziz Demetrios Kilisesi

Aziz Georgios Rotondu Kilisesi

Açıklama:

Mimaride en önemli değişim dinle birlikte yeniden şekillenen dinsel mimari olur. Zaten Roma’nın bildiği ve kamu mimarisinde kullandığı bir yapı olan bazilikalar kilise mimarisinde en önemli yapı tiplerinden biri olarak ortaya çıkar. Kudüs yakınlarındaki Beytüllahim’de İsa’nın Doğumu anısına inşa edilmiş olan kilise de bazilikal planlıdır ve ana mekân doğuda İsa’nın doğduğu varsayılan bir kayayı çevreleyen sekizgen bir yapı ve tavaf koridoru ile sonlanır. Aynı yüzyıllarda Roma’da Lateran ve Aziz Petrus Kiliseleri, Selanik’teki Aziz Demetrios Kilisesi benzer biçimde bazilikal planlı olarak inşa edilmişlerdir.
Kutsallara ait beden parçalarını ifade eden rölikler bir mekândan diğerine taşınır hale gelmiş ve neredeyse her kilise kutsal emanetlerden bir parçaya sahip olmuştur. Selanik’teki Aziz Georgios Rotondu bu yapı grubunun önemli örneklerinden biridir. Aziz’in kültüne adanmış yuvarlak planlı yapı bugün değişikliğe uğramış olsa bile malzeme ve kuruluş bakımından dönemin özelliklerini yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

I. Theodosios tarafından yaptırılan, Mısır’dan getirtilmiş kaidenin dört yüzüne İmparator’un tasvir edildiği obelisk nerede bulunmaktadır?

Sultan Ahmet Meydanı

Dolmabahçe Sarayı

Çırağan Sarayı

Topkapı Sarayı

Yeraltı Sarnıcı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 18

Doğu Akdeniz Hristiyanlık sanatında anıtsal resim, içerisindeki yapının ya da bulunduğu mekânın işleviyle doğru orantıdadır. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma örnek olan 5. yüzyılda yapılmış Ravenna’daki merkezi planlı Ortodokslar Vaftizhanesi’nde yer alan sahnedir?

İsa'nın Dirilişi

Hristiyanlığın doğuşu

İsa ve Meryem

İsa’nın vaftizi

Meryem’in vaftizi

Açıklama:

Doğu Akdeniz Hristiyanlık sanatında anıtsal resim, içerisindeki yapının ya da bulunduğu mekânın işleviyle doğru orantıdadır. 5. yüzyılda yapılmış Ravenna’daki merkezi planlı Ortodokslar Vaftizhanesi’nin kubbesinde İsa’nın Vaftizi sahnesi bu birlikteliğin en iyi örneklerinden biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Iustinianos’un İstanbul’da iki Anadolulu yapı ustasına inşa ettirdiği kubbe örtülü ve bazilika planlı yapının adı nedir?

Aziz Sergios Bakhos Kilisesi

Azize Katherina Manastırı

Aya Sofya

San Vitale Kilisesi

Hipodrom

Açıklama:

Şüphesiz ki bu dönemin belki de tüm Orta Çağ’ın en sıra dışı yapısı Iustinianos’un İstanbul’da iki Anadolulu yapı ustasına inşa ettirdiği Aya Sofya (Agia Sophia) Kilisesi’dir. Aya Sofya daha önce de mimaride kullanılan kubbe örtülü ve bazilika planlı bir yapıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

I. Azize Katherina Manastırı Sina yarımadasında yer almaktadır.
II. Sina, 6. yüzyıl ve sonrasındaki en önemli birkaç ikona üretim merkezinden biridir.
III. Sina Yarımadasında yalnızca türbe tipi kiliseler yer almaktadır.
Yukarıda yer alan Sina ile ilgili bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Sina yarımadasındaki Azize Katherina Manastırı’nın Kilisesinde apsiste bu sefer dinsel bir konu karşımıza çıkar. Sina aynı zamanda 6. yüzyıl ve sonrasında da devam edecek olan en önemli birkaç ikona üretim merkezinden biridir. III. te yer alan bilgiye yönelik bir ifade bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

8. yüzyılın sanatsal üretimini derinden etkileyen en önemli olay, İkonaklasmus ne anlama gelmektedir?

İkonaya tapma

Mecazi anlatımlar

İkonografik tasvir

Tasvir kırıcı

İkona yaratma

Açıklama:

8. yüzyılın sanatsal üretimini derinden etkileyen en önemli olayı İkonaklasmus denilen tasvir kırıcı harekettir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Bizans topraklarının doğusundaki Ermeni Vaspurakan Kralı Gagik tarafından yaptırılan, merkezi planda kesme taş malzemeden inşa edilmiş ve büyük ustalıkla yapılmış cephe süslemeleri bulunan Van’daki tarihi yapının adı nedir?

Van Kalesi

Ahtamar Kutsal Haç Kilisesi

Hahuli Manastır

İşhan Katedrali

St. Sernin Katedrali

Açıklama:

Bizans topraklarının doğusundaki Ermeni Vaspurakan Kralı Gagik tarafından yaptırılmış Ahtamar Kutsal Haç Kilisesi (915 -21); merkezi planda kesme taş malzemeden inşa edilmiş yapının belki de en önemli özelliklerinden biri büyük ustalıkla yapılmış cephe süslemeleridir (Resim 5.6). Aslında Gagik’in sarayının bir parçası olan kilise bugün bu yapı grubunun kalan tek yapısıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

10. yüzyılda İstanbul’da üretilerek Venedik’e gönderilen, 12. yüzyılda Bizanslı sanatçılar tarafından eklemeler yapılan, altın ve değerli taşlarla emaye tekniğine bir örnek niteliği taşıyan eser aşağıdakilerden hangisidir?

Aziz Markos Kilisesi Panosu

Kefalu Katedrali Rölyefi

Pala d’Oro Paneli

Sistina Şapeli Freski

Aya Sofya Mozaiği

Açıklama:

Farklı dönemlerdeki eklemeleriyle bugünkü biçimini almış Pala d’Oro Paneli, 10. yüzyılda İstanbul’da üretilerek Venedik’e 125 gönderilmiş, 12. yüzyılda ise Bizanslı sanatçılar tarafından eklemeler yapılmış altın ve değerli taşlardan emaye tekniğinde bir örnektir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Palaiologos Dönemine ait yapılardan biri değildir?

Pammakaristos Kilisesi

Khora Manastırı Kilisesi

Tekfur Sarayı

Parigoritissa Kilisesi

Martorona Kilisesi

Açıklama:

12. yüzyıl Akdeniz’inde Sicilya adası ticaret yollarının kesişme noktasındaydı. Orta Çağ’ın başından beri farklı bölgeler tarafından ele geçirilen adada nüfus da bu el değiştirmeler süresince farklılaşmıştı. II. Roger'ın Sicilya’da bu dönemde yaptırdığı eserlerden biri Martorona Kilisesi’dir. Mimari özellikleri ve mozaikleri kuşkusuz Palatina Kilisesinden daha Bizanslı olan yapıda, II. Roger’ın taç giymesini gösteren mozaik pano bunu kanıtlar gibidir.
Bizans sanatının son bölümüne adını veren aile ise Palaiologoslar’dır; çoğu bilimsel yayında son dönemin sanatı bu isimle anılır. Martorona Kilisesi ise bu dönemden önce Sicilya da yapılmıştır.
Palaiologos Dönemi örnekleri şunlardır: Pammakaristos Kilisesi, Khora Manastırı Kilisesi, Tekfur Sarayı, Parigoritissa Kilisesi.

Doğru Cevap: E

Soru 25

I. Chartres Katedrali
II. Amiens Katedrali
III. Reims Katedrali
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri 12. Yüzyılın ortalarından sonra sütunlardan başlayıp derin nefler boyunca yükselip kaburgalı tonozlardan tekrar aşağıya doğru inen bir akışın hissedildiği yapılardandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Aynı yüzyılda Fransa’da Chartres, Amiens ya da Reims Katedrallerinde görüldüğü gibi yapıların içinde sütunlardan başlayıp derin nefler boyunca yükselip kaburgalı tonozlardan tekrar aşağıya doğru inen bir akış hissedilir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Hıristiyanlık dininin resmiyet kazandığı konsil aşağıdakilerden hangisidir?

Konstantinopolis

İznik

Efes

Bergama

Olympos

Açıklama:

Konstantinos’un İstanbul’u başkent olarak seçmesinin ardından gerçekleştirdiği ikinci önemli iş Roma İmparatorluğu’nun doğu topraklarında 2. yüzyıldan beri hızla yayılan ve belki de kendinin de kabul ettiği Hristiyanlık dinine 325’te İznik’te ki ilk Konsil toplantısı ile resmiyet kazandırmış olmasıdır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Duvarlarında en erken Hıristiyan içerikli resimlerin yer aldığı yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Dura Europos Evi

Ayasofya Kilisesi

Aziz Demetrios Kilisesi

Aziz Petrus Kilisesi

Lateran Bazilikası

Açıklama:

Dura Europos’taki ev kilisenin bir salon ve bir vaftiz bölümünden oluşan mekânının duvarlarında en erken Hristiyan içerikli resim örnekleri yer alır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. 5. yüzyılın sonunda Suriye'de inşa edilmiştir.II. Haç planlı yapının merkezinde azizin sütunu yer alır.III. Doğuda dinsel ayinler için kullanılan apsisli bölüm inşa edilmiştir.Yukarıda özellikleri sıralanan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Alahan Manastırı

Beytülahim İsa'nın Doğumu Bazilikası

Selanik Aziz Demetrios Kilisesi

Studios Kilisesi

Qal’at Saman Aziz Symeon Stilites Kilisesi

Açıklama:

Merkezi yapıların en görkemlilerinden biri Suriye’de 5. yüzyılın sonuna tarihlendirilen Qal’at Saman’daki Aziz Symeon Stilites adına yaptırılan yapı topluluğudur. Haç planlı yapının merkezinde azizin sütunu yer alırken doğuda dinsel ayinler için kullanılan apsisli bölüm inşa edilmiştir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Hipodromdaki imparatorluk locasına ne ad verilidr?

Obelisk

Katakomp

Sphendone

Kathisma

Rölik

Açıklama:

Hipodromdaki imparatorluk locasına kathisma denir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Roma'da şehrin altında yer alan mezar odaları nasıl adlandırılır?

Sarkofaj

Katakomp

Kathisma

Mouselium

Rotondo

Açıklama:

Roma'da şehrin altında yer alan mezar odaları katakomp olarak adlandırılır. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Bizans'ta ikonaklasmus dönemi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Tasvir kırıcı bir harekettir.

726-843 yılları arasında etkili olmuştur.

Dini yapılarda aziz portrelerine izin verilmiştir.

Manastırlar bu harekete karşı çıkmıştır.

Bu dönemde kiliselerin figürlü betimleri yerine simgesel işaretlerin yapıldığı görülmektedir.

Açıklama:

İkonaklasmus döneminin gerçekleşmesinin nedenlerinden en baskını tasviri yapılan kutsal kişiliklerin birer tapınma nesnesi haline dönüşmesidir. Bu nedenle dini yapılarda aziz portrelerine yer verilme gibi bir durum söz konusu değildir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Bizans topraklarının doğusundaki Ermeni Vaspurakan Kralı Gagik tarafından yaptırılmış, dış cephesinde Eski Ahit konulu kabartmaların yer aldığı yapı aşağıdakilerden hangisidir?

İşhan Katedrali

Ahtamar Kutsal Haç Kilisesi

Dört Kilise

Hahuli Manastırı

San Marko Kilisesi

Açıklama:

Bizans topraklarının doğusundaki Ermeni Vaspurakan Kralı Gagik tarafından yaptırılmış Ahtamar Kutsal Haç Kilisesinin belki de en önemli özelliklerinden biri büyük ustalıkla yapılmış cephe süslemeleridir. Eski Ahit’ten konularını alan kabartmalar bir süsleme şeridi oluşturarak yapıyı çevrelerler. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Khalis ne anlama gelir?

Kutsal şarap kabı

Kutsal ekmek kabı

Rölik kutusu

Altar panosu

İmparatorluk Sarayı

Açıklama:

Khalis kutsal şarap kabı anlamına gelmektedir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi Bizans'ın son bölümüne adını veren ailedir?

Komnenos Hanedanlığı

Amorium Hanedanlığı

Makedon Hanedanlığı

Laskaris Hanedanlığı

Palailogos Hanedanlığı

Açıklama:

Bizans sanatının son bölümüne adını veren aile Palaiologoslar’dır; çoğu bilimsel yayında da son
dönemin sanatı bu isimle anılır. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdaki yapılardan hangisi İstanbul'da Latinler tarafından inşa edilmiştir?

Aya İrini Kilisesi

Khora Manastırı

Sergios Bakhos Kilisesi

Kalenderhane Cami

Fatih Cami

Açıklama:

İstanbul’daki Latin döneminde birkaç tekil üretimin Bizans tahtında oturan Latinler tarafından yapılmış olduğu tespit edilebilir. Kalenderhane Cami olarak bilinen yapının resim programı olasılıkla azizin 1228’de ölümünün ardından yapılmış en eski örnektir ve 1261’de Bizans’ın İstanbul’u tekrar
alışından önce üretilmiş olmalıdır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Doğu Roma İmparatorluğu'nun başlangıcı aşağıdaki olayların hangisine dayanmaktadır?

Büyük Konstantinos ’un Mayıs 330’da İstanbul’u, başkent seçmesi

Akdeniz'deki köklü Antik Çağın oluşturduğu çevrede yaklaşık M.S. 200’lerden itibaren yaşanan değişim

Roma İmparatorluğu’nun Hristiyanlık dinine 325’te resmiyet kazandırmış olması

Doğu topraklarında pagan inancın yerine Hıristiyanlığın benimsenmiş olması

Doğu Roma'nın hızla gelişmesi

Açıklama:

Büyük Roma İmparatorluğu’nun çözülmesi ya da başka bir anlamda Doğu Roma İmparatorluğu’nun başlangıcı, 11 Mayıs 330’da Büyük Konstantinos ’un İ stanbul’u, o dönemdeki adıyla Byzantion ’u baş kent seçmesiyle başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Roma mimarisinde kullanılan ve kilise mimarisinde de en çok tercih edilen plan tipidir?

Rotunda Planı

Bazilikal Plan

Transept Plan

Serbest Haç Plan

Kapalı Yunan Haçı Planı

Açıklama:

Mimaride en önemli değişim dinle birlikte yeniden şekillenen dinsel mimari olur. Zaten Roma’nın bildiği ve kamu mimarisinde kullandığı bir yapı olan bazilikalar kilise mimarisinde en önemli yapı tiplerinden biri olarak ortaya çıkar. Daha sonraki dönemlerde de kiliseler en çok bazilikal plan tipinde inşa edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

I. Akdeniz’de sanat bir dönüşüm, başkalaşım içindedir. II. Sanat, Roma’nın ifade biçimlerini kullanmayı sürdürmüştür. III. Üretim geleneği sürmektedir ancak değişen din, yabancısı olunan bir mimarinin ve resmin yaratılmasını zorunlu kılmaktadır. Erken Hristiyan Sanatı ile ilgili yukarıda verilen bilgilerin hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 39

11. yüzyılın ikinci yarısında başkent etkisiyle inşa edilmiş Sakız Adasındaki Nea Moni Kilisesi İmparator Kontantinos Monomakhos’un desteği ile inşa edilmiş bir yapıdır. Söz konusu yapı hangi plan tipinde inşa edilmiştir?

Üçgen

Dörtgen

Beşgen

Altıgen

Sekizgen

Açıklama:

11. yüzyılın ikinci yarısında başkent etkisiyle inşa edilmiş Sakız Adasındaki Nea Moni Kilisesi, İmparator Kontantinos Monomakhos’un desteği ile inşa edilmiştir ve sekizgen planlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisinin betimi, İstanbul’da Aya Sofya Kilisesi’nin apsisinde 867 yılında yapılmış olan, başkentin ikon kırıcı dönemden sonra yapılmış olan en erken tarihli anıtsal resim örneği olarak günümüze ulaşmıştır?

Theotokos Meryem

İmparator Konstantinos

Hosios Lukas

Pantokrator İsa

Baş Melekler

Açıklama:

İstanbul’da Aya Sofya Kilisesi’nin apsisinde 867 yılında yapılmış olan Theotokos Meryem betimi başkentin ikon kırıcı dönemden sonra yapılmış olan en erken tarihli anıtsal resim örneği olarak günümüze ulaşmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Bizans’ta resim yasağının sona ermesiyle birlikte ikonalar hem kurtuluşun aracı imgeleri hem de zenginliğin göstergesi olarak yerlerin sağlamlaştırmışlardır. Dinsel konu ve kutsal kişi ikonalarının yanı sıra imparatorluk üretimi örneklerde kutsallaştırılmış dünyevi kişiler de görülmekteydi.
Aşağıdakilerden hangisi bu ikonalara verilebilecek en iyi örneklerden olan 10. Yüzyıl başına ait mermer üzerine cam kakma tekniği ile yapılan ikonadır?

Liebana’lı Beatus ikonası

Azize Eudokia İkonası

Gregorios Nazianzos İkonası

Dominico Contarini İkonası

Kontantinos Monomakhos İkonası

Açıklama:

Dinsel konu ve kutsal kişi ikonalarının yanı sıra imparatorluk üretimi örneklerde kutsallaştırılmış dünyevi kişiler de görülmekteydi. Bunların en iyi örneklerinden biri 10. yüzyıl başına ait mermer üzerine cam kakma tekniğiyle yapılmış Azize Eudokia İkonasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Yunanistan Kastoria’dan çilenin ifadesini gösteren İsa ikonasının iyi bir örnek olduğu, 12. yüzyılda özellikle Bizans resminde görülmeye başlayan hangi duygunun ifadesi kilise içinde duvar resimleriyle yarışacak öneme sahip olan ikonalarda da görülmektedir?

Öfke

Mutluluk

Acı

Heyecan

Merak

Açıklama:

12. yüzyılda özellikle Bizans resminde görülmeye başlayan acının ifadesi kilise içinde duvar resimleriyle yarışacak öneme sahip olan ikonalarda da görülür. Bunun iyi örneklerinden biri Yunanistan Kastoria’dan çilenin ifadesini gösteren İsa ikonasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Cephe süslemelerinde tuğla ve pişmiş toprak plastik unsurların yoğunlukla dikkat çektiği 13. yüzyılın sonu 14. Yüzyılın başında İstanbul’da inşa edilmiş olan saray aşağıdakilerden hangisidir?

Bukoleon Sarayı

İstanbul Büyük Sarayı

Lausos Sarayı

Tekfur Sarayı

Antiokhos Sarayı

Açıklama:

İstanbul’da saray mimarisinin bir örneği Blakhernae Sarayı’nın bir pavyonu olarak 13. yüzyılın sonu 14. yüzyılın başında inşa edilmiş Tekfur Sarayı’dır. Kemalpaşa’daki Laskaris sarayından daha zarif dikdörtgen planlı yapının cephe süslemelerinde tuğle ve pişmiş toprak plastik unsurlar (keremo plast) yoğunlukla dikkat çeker.

Doğru Cevap: D

Soru 44

I. Kıbrıs’ta hüküm süren Latin kökenli Lusinyan ailesinin hamilik ettiği bir yapıdır. II. Birkaç yapım dönemi taşımasına rağmen son hali Gotik üslubun elemanlarını barındırmaktadır. III. Yüzyılın ilk yarısı boyunca kilise, Kıbrıs’ın Avrupa’yla birliğinin halka sunulan görsel bir imgesi gibidir. Lefkoşa’daki Aya Sofya Katedrali ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

14. yüzyılın Doğu Akdenizi’nin bazı örneklerinde Haçlı etkisiyle biçimlenmiş Gotik katedraller de batıdaki çağdaşlarının izlerini takip etmişlerdir. Bu yüzyılda Kıbrıs’ta hüküm süren Latin kökenli Lusinyan ailesinin hamilik ettiği yapılar kuruluşları itibariyle Gotik üslubu sunmaktadırlar. Lefkoşa’daki Aya Sofya Katedrali birkaç yapım dönemi taşımasına rağmen son hali Gotik üslubun elemanlarını barındırmaktadır. Yüzyılın ilk yarısı boyunca kilise, Kıbrıs’ın Avrupa’yla birliğinin halka sunulan görsel bir imgesi gibidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Doğu Roma İmparatorluğu’nun başlangıcını oluşturan Byzantion hangi tarihte başkent olmuştur?

330

395

430

476

536

Açıklama:

Büyük Roma İmparatorluğu’nun çözülmesi ya da başka bir anlamda Doğu Roma İmparatorluğu’nun başlangıcı, 11 Mayıs 330’da Büyük Konstantinos’un İstanbul’u, o dönemdeki adıyla Byzantion’u başkent seçmesiyle başlar.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Roma döneminde kamu mimari yapısı iken Bizans döneminde kilise mimarisini oluşturan yapı tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Tak

Hipodrom

Bazilika

Obelisk

Katakomb

Açıklama:

Roma’nın bildiği ve kamu mimarisinde kullandığı bir yapı olan bazilikalar kilise mimarisinde en önemli yapı tiplerinden biri olarak ortaya çıkar. Anıtsal boyuttaki bu yapılar uzunlamasına dikdörtgen planlı, doğuda çoğunlukla apsisin (ibadet için dönülen yönü belirleyen mimari alan) yer aldığı ve destek dizileriyle neflere ( desteklerin arasında kalan sahın) ayrılmış, ibadet alanları ahşap çatılarla örtülü ve çeşitlemesi çok olmayan mekânlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Erken Hristiyanlık dönemi örneklerinden olan Beytüllahim’deki kilisenin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Katehumenler için inşa edilen kilisedir.

Havari Petrus’un öldürüldüğü yerde inşa edilen kilisedir.

İlk kez yetişkinler için vaftiz mekânları olan kilisedir.

İsa’nın Doğumu için inşa edilen kilisedir.

Ayinle ilgili eşyaların bulunduğu odaları olan kilisedir.

Açıklama:

Beytüllahim’deki kilise İsa’nın Doğumu’na, Roma’daki Aziz Petrus Kilisesi, Havari Petrus’un öldürüldüğü yerde onun anısına inşa edilmiştir. Bunun yanı sıra bu dönemin kiliseleri yeni şartlara ve ihtiyaçlara da bir yandan ayak uydurmak amacıyla farklı mekânsal düzenlemelerle dikkat çekerler. Yeni dine dönen yetişkinler için vaftiz mekânları, gömülerin yapılacağı bölümler, katehumenler (Hristiyanlığa giriş için hazırlık aşamasındaki kişi) için ayrılmış yan nefler, narteks (giriş mekânı) veya atrium (avlu) ve seremoni için doğuda pastoforia’nın (ayinle ilgili eşyaların bulunduğu odalar) kullanımı mimaride yerleşmeye başlar.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Bizans mimarisinde 4.-5. yüzyılda Anadolu’nun kıyı bölgeleri ve art bölgelerinde ağırlıklı olarak hangi yapı malzemesi kullanılmıştır?

Tuğla ve taş

Mermer ve taş

Tuğla

Mermer

Taş

Açıklama:

Yapı malzemesi, Akdeniz kentlerinde tüm Orta Çağ boyunca yerel/bölgesel özellikler göstermiştir. Böylece 4-5. yüzyıl mimarisinde de Suriye, Kutsal Topraklar, Anadolu’nun kıyı bölgeleri ve art bölgelerinde ağırlıklı olarak taşın kullanımı öne çıkarken, İstanbul, Balkanlar ve İtalya gibi yerlerde tuğla ve taş birlikte tercih edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

4.-5. yüzyılda Martirium, vaftizhane, mausoleum gibi yapıların plan tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Bazilikal planlı

Merkezi planlı

Yuvarlak planlı

Haç planlı

Dikdörtgen planlı

Açıklama:

4-5. yüzyılda dönemin yarattığı bir başka yapı tipi martirium, vaftizhane, mausoleum (türbe) gibi merkezi planlı yapılardır. Bu plan tipi Martirler (din şehidi), azizler anısına inşa edilen yapılarda kullanıldığı gibi yerel özellikler taşıyan dini olaylar, vaftiz gibi törenler için de kullanılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 50

İmparator Iustinianos’un 6. yüzyılda İtalya’da inşa ettirdiği, duvarlarında kendisi ve eşi Theodora’nın resmedildiği kilise aşağıdakilerden hangisidir?

Aziz Sergios Bakhos Kilisesi

Aya Sofya Kilisesi

San Vitale Kilisesi

Azize Katherina Manastır Kilisesi

Koimesis Kilisesi

Açıklama:

6. yüzyılda Iustinianos Kuzey İtalya’daki Ravenna’da inşa ettirdiği ve içini mozaiklerle bezettiği San Vitale Kilisesi’nin duvarlarında İmparatorun kendisi ve karısı Theodora, Bizans aristokrasinin tüm ağırlığını yansıtır biçimde resmedilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Iustinianos’un Trallesli Anthemios ve Miletoslu İsodoros’a inşa ettirdiği yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Azize Katherina Manastır Kilisesi

San Vitale Kilisesi

Aziz Sergios Bakhos Kilisesi

Aya Sofya Kilisesi

Koimesis Kilisesi

Açıklama:

Iustinianos’un İstanbul’da iki Anadolulu yapı ustası olan Trallesli (Aydın) Anthemios ve Miletoslu (Milet) İsodoros’a Aya Sofya (Agia Sophia) inşa ettirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 52

Konularını kentin yaşam olgularından alan panolarda avcılar, hayvan betimleri, deve üzerinde gezenler gibi konuların görüldüğü mozaikler aşağıdakilerden hangisinde yer almıştır?

Tekfur Sarayı

İstanbul Büyük Saray

Azize Katherina Manastır Kilisesi

Blakhernae Sarayı

Laskaris Sarayı

Açıklama:

Bu dönemin anıtsal resim örneklerinden en önemlileri İstanbul Büyük Sarayı’ndan gelir. Çok çeşitli konularla öne çıkan zemin mozaikleri olasılıkla Iustinianos tarafından yaptırılmış olmalıdır. Konularını kentin yaşam olgularından alan panolarda avcılar, hayvan betimleri, deve üzerinde gezenler, hayvanlarını sağan ya da besleyenler gibi konuların görüldüğü mozaiklerde çoğunlukla beyaz bir fon yer alır. Kaliteli işçiliği ile bir yandan saray sanatını gözler önüne sererken diğer taraftan dönemin üslubunu ve kent yaşamından sahneler sunması bakımından değerli mozaiklerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

İkonaklasmus aşağıdakilerden hangisidir?

Tasvir Kırıcılığı

Alçak Kabartmalı Tasvir

Kaya Sanatı

Çok Renkli Resim

Tek Renkli Resim

Açıklama:

8. yüzyılın sanatsal üretimini derinden etkileyen en önemli olayı İkonaklasmus denilen tasvir kırıcı harekettir. 726 yılında Bizans İmparatorluğu’nun aldığı dini betimlerin yasaklanması kararının altında pek çok neden bulunabilir. Bunlardan belki de en baskını tasviri yapılan kutsal kişiliklerin birer tapınma nesnesi haline dönüşmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

İstanbul’da Palaiologos Dönemi anıtlarından en önemlisi aşağıdakilerden hangisidir?

Aya Sofya Kilisesi

Aziz Sergios Bakhos Kilisesi

San Vitale Kilisesi

Azize Katherina Manastır Kilisesi

Khora Manastırı Kilisesi

Açıklama:

İstanbul’da Palaiologos Dönemi anıtları içinde en önemlisi kuşkusuz bugün Kariye Müzesi olan Khora Manastırı Kilisesi’dir. Bizans’ın önemli devlet adamlarından biri olan Theodoros Metokhites aynı zamanda dikkate değer bir entelektüeldi. 1316 -1321 tarihleri arasında, önceden var olan manastırı yüksek miktarda para harcayarak yeniletmiş ve kilisenin güneyine bir parakklesion, batıya narteksler ve iç mekana da duvar resimleri ve mozaikler yaptırmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Büyük Roma İmparatorluğu’nun çözülmesi
ya da başka bir anlamda Doğu Roma İmparatorluğu’nun başlangıcı
ne zaman gerçekleşmiştir?

M.S 2. yüzyıl sonu

M.S. 4. yüzyıl sonu

M.S. 330 da

M.S. 230

M.S. 130

Açıklama:

Büyük Roma İmparatorluğu’nun çözülmesi ya da başka bir anlamda Doğu Roma
İmparatorluğu’nun başlangıcı, 11 Mayıs 330’da Büyük Konstantinos’un İstanbul’u, o dönemdeki adıyla Byzantion’u başkent seçmesiyle başlar.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Roma İmparatorluğu’nun doğu topraklarında 2. yüzyıldan beri hızla
yayılan ve belki de kendinin de kabul ettiği Hristiyanlık dinini ne zaman ve nerede resmiyet kazandırmıştır?

325’te İznik

325'te Vatikan

625'te Roma

235'te Byzantion

235'te Kudüs

Açıklama:

Roma İmparatorluğu’nun doğu topraklarında 2. yüzyıldan beri hızla
yayılan ve belki de kendinin de kabul ettiği Hristiyanlık dinine 325’te İznik’te ki ilk Konsil toplantısı ile resmiyet kazandırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Orta çağ ne zaman başlar ve ne zaman biter?

325'te İznik konseyi ile başlatılır 13. yüzyıl Rönesans'ın doğuşuyla son bulur.

330'te İznik konseyi ile başlatılır 14. yüzyıl Rönesans'ın doğuşuyla son bulur.

475’te Batı Roma İmparatorluğu’nun yıkılmasıyla başlatılır
15. yüzyılda Rönesans’ın doğuşuyla son bulur.

325'te İznik konseyi ile başlatılır 15. yüzyıl Rönesans'ın doğuşuyla son bulur.

470’te Batı Roma İmparatorluğu’nun yıkılmasıyla başlatılır
14. yüzyılda Rönesans’ın doğuşuyla son bulur.

Açıklama:

Orta Çağ 475’te Batı Roma İmparatorluğu’nun yıkılmasıyla başlatılır
ve çoğunlukla 15. yüzyılda Rönesans’ın doğuşuyla son bulur.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Koimesis Kilisesi , Ankara’daki Aziz Klemens Kilisesi, Demre’deki Aziz Nikolaos Kilisesi gibi yapılar hangi yüzyılın önemli örnekleridir.

7. yüzyıl

8. yüzyıl

9. yüzyıl

10. yüzyıl

11. yüzyıl

Açıklama:

Anadolu’da İznik’te 8. yüzyıla tarihlendirilen Koimesis
(Meryem’in Ölümü) Kilisesi bugün sadece temel seviyesinde ayakta dursa bile dönemin önemli
yapılarından biri olduğu açıktır. Benzer biçimde bugün duvarlarının çok az bir bölümü ayakta olan
Ankara’daki Aziz Klemens Kilisesi, Demre’deki Aziz Nikolaos Kilisesi gibi yapılar da bu dönemin
önemli örnekleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

İkonaklasmus denilen tasvir kırıcı hareket hangi yüzyılda meydana gelmiştir?

7. yüzyıl

8. yüzyıl

9. yüzyıl

10. yüzyıl

11. yüzyıl

Açıklama:

8. yüzyılın sanatsal üretimini derinden etkileyen en önemli olayı İkonaklasmus denilen tasvir kırıcı
harekettir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Kkare içinde haç planlı yapıya örnek aşağıdakilerden hangisidir?

Aya İrini Kilisesi

Lips Manastırı (Fenari İsa Camisi)

Aziz Nikolaos Kilisesi

Aya Sofya (Agia Sophia) Kilisesi

İstanbul Hipodrom Obelisk Kaidesi

Açıklama:

907’de inşa edilen İstanbul’daki Lips Manastırının (Fenari İsa Camisi) Kuzey Kilisesi kare içinde haç planının önemli örneklerinden biridir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Romanos Khalisi olarak adlandırılan kutsal şarap kabı hangi teknik ve malzeme ile üretilmiştir?

fresko tekniği ve duvar

Kakma tekniği ve gümüş

yontma tekniği ve ahşap

mozaik tekniği ve cam

kakma tekniği ve fildişi

Açıklama:

Romanos Khalisi olarak adlandırılan kutsal şarap kabı gümüş üzerine kakma tekniğinde
değerli taşlar ve incilerden oluşur

Doğru Cevap: B

Soru 62

11. yüzyılın sonuna rastlayan birkaç olay mimari ve sanatta özellikle Akdeniz’in doğusunda yeni etkilerin ortaya çıkmasına neden olur bunun sebeblerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Vaspurakan Kralı Gagik tarafından yaptırılmış Ahtamar Kutsal Haç Kilisesi

Malazgirt savaşı, 1071’de Türkler Bizans’ın doğu topraklarını aşarak Anadolu’da yeni bir devlet başlatmaları

Bizans için yabancı doğudaki Arap- İslam İmparatorluğunu oluşturan Abbasi dönemi

İkonaklasmus denilen tasvir kırıcı hareket

Bizans’ın katı Ortodoks inancının karşısında Katolik Krallıkla kiliseyi yönetimde birleştiren Vizigot İspanyası

Açıklama:

11. yüzyılın sonuna rastlayan birkaç olay mimari ve sanatta özellikle Akdeniz’in doğusunda yeni etkilerin ortaya çıkmasına neden olur. Bunlardan ilki Anadolu’nun toplumsal, kültürel, dinsel ve sanatsal yapısını büyük ölçüde değişikliğe uğratacak olan Malazgirt savaşının sonucudur. 1071’de Türkler Bizans’ın doğu topraklarını aşarak Anadolu’da yeni bir devlet ve yeni bir dönem başlatırlar.

Doğru Cevap: B

Soru 63

12. yüz yıl resim sanatı örneği olarak Panagia Kilisesi duvar resimlerini nerede görebiliriz?

Makedonya

Türkiye

Kıbrıs

Yunanistan

Sicilya

Açıklama:

12. yüzyılın resim sanatı örnekleri en az mimari kadar çeşitli üslûp özellikleri göstermektedir. Akdeniz’de bu dönemin en değerli örnekleri Bizans’ın başkentiyle sıkı bağları olduğunu gösteren Kıbrıs’tan gelmektedir. Kıbrıs kiliselerinin kaliteli duvar resimleri bu dönemde Bizans coğrafyasında çalışan ressamların farklı üslûplarını gösterir. Lagoudera Panagia Kilisesi duvar resimleri (1192) ifadeci, zarif ve klasik etkili figür üslubuyla öne çıkan bir örnektir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Bugün Makedonya’da Üsküp yakınında bulunan Nerezi’de Aziz Panteleimon Kilisesi’nin resimlerinin en önemli özelliği nedir?

İfadeci, zarif resimler olması

Klasik etkili figür üslubuyla öne çıkan bir örnek olması

Bizans aristokratik kültürünün hamilik ettiği özel bir örnek olması

Bizans coğrafyasında çalışan ressamların farklı üslûplarını gösterir.

Gotik sanatın gelişmiş örneğidir

Açıklama:

Makedonya’da Üsküp yakınında bulunan Nerezi’de Aziz Panteleimon Kilisesi’nin resimleri (1164) Bizans aristokratik kültürünün hamilik ettiği özel bir örnektir.

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

Aristoteles felsefesini Yeni-Platonculuk ile birleştiren, Aristoteles’ten sonra gelen anlamına sahip “ikinci öğretmen” unvanına hak kazanan filozof kimdir?

Huneyn bin İshak

El-Kindî

Farabî

Ebu Cafer Muhammed el-Harizmî

Muhammed er-Razi

Açıklama:

Beytü’l-Hikme’de (Bilgelik Evi) ileri gelen bilim adamları ve filozoflar toplandı. Bu kişiler arasında, Beytü’l-Hikme’de görev yapmış matematikçi ve gökbilimci Ebu Cafer Muhammed el-Harizmî (9. yüzyıl); müziğin felsefesi ile ilgili yazılar da yazan, tıptan gökbilimine kadar çok sayıda eseri bulunan ve Halife el-Mu’tasım’ın (833-842) sarayında büyük bir nüfuz kazanan Platoncu filozof El-Kindî ( 800- 870); Aristoteles felsefesini Yeni-Platonculuk ile birleştiren, Aristoteles’ten sonra gelen anlamına “ikinci öğretmen” unvanına hak kazanmasının yanı sıra mantığı bir bilim haline getiren ve Halep merkezli Hamdanîlerin (945-1004) sarayında önemli bir konum elde eden Farabî (870-950) belirtilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Fatımîler zamanında dünyanın yıldızlara uzaklığının hesaplanması ile ilgili çalışmalar yapan fizikçi aşağıdakilerden hangisidir?

İbni Abdun

İbni Bacce

İbn Tufeyl

İbnü’l-Heysem

İbn Rüşd

Açıklama:

El-Hâkim’in (996-1021) sarayında ünlü fizikçi İbnü’l-Heysem (965- 1040 sonrası), dünyanın yıldızlara uzaklığının hesaplanması ile ilgili çalışmalarıyla büyük bir ün kazandı. Aynı dönemde güneş ve ay tutulması ile ilgili de oldukça kesin hesaplamalar yapılıyordu. Hükümdarların bu konuya ilgisi sonucunda çok sayıda usturlap ve gökbilim haritası yapıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Çift renkli taş işçiliği ile girift geometrik kompozisyon oluşturan düğüm hangi İslam uygarlığında ortaya çıkmıştır?

Zengîler

Eyyubîler

Fatımîler

Memluklar

Emevîler

Açıklama:

Zengîler döneminde ortaya çıkan ve çift renkli taş işçiliği ile girift geometrik kompozisyon oluşturan zengi düğümü daha sonra Anadolu’ya da taşınacak olan bir bezektir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi, Şam Emeviye Camisi’nde, avludaki bezemelerin yanı sıra, duvarlarında boydan boya uzanan panoya adını vermiş olan akarsuyun adıdır?

Barada Nehri

Habur Çayı

Yermuk Nehri

Sayur Çayı

Banias Nehri

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, EMEVÎLER: FİLİSTİN, SURİYE (661 -750)
Kubbetü’s-Sahra’nın ve Şam Emeviye Camisi’nin Bizans ve Sasani etkili ünlü mozaiklerinde figürlü bezemeye yer verilmemiştir. Emeviye Camisi’nde, avludaki bezemelerin yanı sıra, duvarlarında boydan boya uzanan panoya adını vermiş Barada Nehri, ağaçlar ve bitkisel motifler, çok katlı değişik yapılarla süslenmiştir. Panoda yer alan nehir betimlemesi, Şam’ın içinden geçen Barada Nehri’ne benzetildiği için bu panoya Barada adı verilmiştir.
Habur Çayı, Fırat Nehri'nin kollarından biridir. Yermuk Nehri, Ürdün Nehri’nin en büyük koludur. Sayur Çayı ya da Nehr es-Sâcûr, Türkiye'de Gaziantep sınırları içerisinde doğan ve Suriye'de geçtikten sonra Fırat Nehri'ne karışan 108 kilometre uzunluğunda bir çaydır. Banias Nehri, Ürdün Nehri'nin ana kollarından biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi, ilk anıtsal İslâm yapısıdır?

Kubbetü’s Sahra

Kubbe-i Hadra

Kubbetü's Sultan

Kubbe-i Mina

Kubbetü’s-Suud

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, EMEVÎLER: FİLİSTİN, SURİYE (661 -750)
691’de Kudüs’te ilk anıtsal İslâm yapısı olan Kubbetü’s-Sahra inşa edildi. Halife Abdülmelik tarafından yaptırılmıştır. Mirac olarak bilinen Peygamber’in göğe yükseldiği mucizevî gece yolculuğunun yapının ortasındaki kayadan başladığına inanılır.
Kubbe-i Hadra, yeşil kubbe anlamında olup, özellikle Mescid-i Nebevi'nin kubbesi için kullanılmaktadır. Zamanın Silvan valisi olan Humurtaş, Kılıç Arslan için "Kubbetü's Sultan" adıyla bilinen bir türbe yaptırmıştır. 14. yüzyıl tarihçileri Sultan Kılıç Arslan'nın Silvan’daki türbede yattığını yazmışlardır. Ancak günümüze bu türbe ulaşmamıştır. Kubbe-i Mina, gök kubbesi (§gökyüzü) anlamına gelen Osmanlıca bir tamlamadır. Kudüs’te bulunan Kubbetü’s-Suud (Göğe Yükseliş) Kilisesi, Bizans dönemine ait anıtsal bir yapıdır. Kubbetü’s-Sahra, sekizgen planlı ve büyük bir kubbeyle örtülü yapı mimari özellikleriyle, Kubbetü’s-Suud (Göğe Yükseliş) Kilisesinden etkilenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi, Osmanlı anıtsal cami mimarisinin ilk örneğidir?

Mardin Ulu Cami

Silvan Ulu Cami

Harput Ulu Cami

Bursa Ulu Cami

Kızıltepe Ulu Cami

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, ANADOLU BEYLİKLERİ
Bursa Ulu Camisi de yirmi kubbesi ile daha sonra gelişecek olan Osmanlı anıtsal cami mimarisinin ilk anıtsal örneğini oluşturacaktır.
Artuklu yapım etkinlikleri arasında en önemli yeri, özellikle önemli merkezlerde yer alan anıtsal camiler alır. Bunlar arasında Siirt (1128-29 öncesi), Bitlis (1150-51 öncesi), Silvan (1152-57), Harput (onarımı 1146-47), Mardin (1176), Kızıltepe (1204) Ulu Camileri sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, Anadolu’da Selçukluların ilk önemli külliyesidir?

Gevher Nesibe Külliyesi

Mansur Seyfeddin Kalavun Külliyesi

Sultan Hasan Külliyesi

Zahir Seyfeddin Berkuk Külliyesi

Melik Emineddin Külliyesi

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, ANADOLU’DA İLK BEYLİKLER VE ANADOLU SELÇUKLULARI
Keyhüsrev’in kız kardeşi Gevher Nesibe Hatun'un vasiyeti üzerine Kayseri'de yaptırttığı ve darüşşifa, medrese, bimarhane (akıl hastahanesi), türbe ve küçük bir hamamdan oluşan Gevher Nesibe Külliyesi’dir. Bu yapı topluluğunda yalnızca hastalar tedavi görmüyor, aynı zamanda tıp eğitimi de yapılıyordu. Darüşşifa'nın taç kapısı, dönemin süsleme anlayışını yansıtan çok önemli bir örnektir. Yoğun geometrik bezemelerinin yanı sıra, saltanat gücünün simgesi olan aslan ve tıbbın günümüzde bile simgesi olma özelliğini sürdüren yılan motifiyle dikkati çeker. Bu yapı topluluğu Selçukluların ilk önemli külliyesidir.
Bahrî Memlukları’nın en güçlü hükümdarı olan Mansur Seyfeddin Kalavun (1280-1290), Kahire’de bimaristan (hastane), cami, medrese ve türbeden oluşan büyük bir külliye (1285) inşa ettirmiştir. Bu külliye Eyyubî örneklerinden esinlenmiştir. Nâsıreddîn el-Hasan (1347-51 ve 1354- 61) ise, Kahire’deki en etkileyici yapı topluluklarından biri olan Sultan Hasan Külliyesi’ni (1356-61) yaptırmıştır. Anıtsal medresesi mimarisi ve süslemesiyle Memluk sanatında çok özel bir konuma sahiptir. 1382’de Memlukların bir başka kolu, çoğunluğunu Çerkezlerin oluşturduğu Burcî Memlukları iktidarı ele geçirdi ve Sultan Zahir Seyfeddin Berkuk (1382 - 99) önderliğindeki Burcîler ikinci Memluk Devleti’nin temellerini attı. Berkuk, Kalavun Medresesi yakınında bulunan hankâh ve medreseden oluşan bir külliye yaptırmıştır. Mardin'deki 1108-09 yılında Artuklu Meliki Emineddin tarafından yapımına başlanıp 1122-23 yılında kardeşi Necmeddin tarafından tamamlanan Emineddin Külliyesi döneminde altı yapıdan oluşan büyük bir külliyeydi.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Sivas-Divriği Ulu Cami ve Şifahanesi’i hangi tarihte yaptırılmıştır?

1228- 1229

1250- 1254

1268- 1270

1279- 1280

1288- 1291

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, ANADOLU’DA İLK BEYLİKLER VE ANADOLU SELÇUKLULARI
Sivas’ın Divriği ilçesinde, kalenin eteğinde yer alan Divriği Ulu Camii ve Şifahanesi, birbirine bitişik olarak inşa edilmiş Ulu Cami ve Darüşşifa, konumlarıyla bile Anadolu-Türk mimarisinde özel bir yere sahiptirler. Ulu Cami Mengücekli Beyi Ahmed Şah, Darüşşifa ise eşi ve Erzincan Mengücekli Meliki Behram Şah'ın kızı Turan Melek Hatun tarafından Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad zamanında 1228-29 tarihinde yaptırılmıştır.
Akşehir Taş Medrese (1250), Kayseri Sahibiye Medresesi (1268), Konya Sahip Ata Hanikâhı (1279), Tokat Ebu Şems Hanikâhı (1288) tarihlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, Divriği Külliyesi’ni oluşturan yapılardan biri değildir?

Cami

Medrese

Türbe

Darüşşifa

Hamam

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, ANADOLU’DA İLK BEYLİKLER VE ANADOLU SELÇUKLULARI
Birbirine bitişik olarak inşa edilmiş Divriği Ulu Cami ve Darüşşifa, konumlarıyla bile Anadolu-Türk mimarisinde özel bir yere sahiptirler. Tek bir binadan oluşan külliye, cami, türbe ve şifahaneden oluşur. Kalenin eteğinde, cami, darüşşifa (hastahane), türbe, hamam ve çeşmesiyle bir külliye (yapı topluluğu) olarak biçimlenmiş yapılar, özellikle de cami ve darüşşifa biricik diyebileceğimiz özellikleriyle dikkati çekerler.
Medrese birimi bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, Kahire’de inşa edilmiş ilk Fatımî camisidir?

El-Ezher Camisi

El-Akmer Camisi

El-Hakim Camisi

El-Cuyuşi Camisi

El-Mehdiye Camisi

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, FATIMÎLER (909 -1171)
El-Ezher Camisi, Şi’î hareketinin merkezi olan Kahire’de inşa edilmiş ilk Fatımî camisidir. 969 tarihlidir.
El-Akmer (1125) tarihlidir. 990 yılında inşası başlatılan El-Hâkim Camisi’ni Aziz’in oğlu Halife Hâkim 1003 yılında tamamlatmıştır. Kahire dışında, Nil vadisine hâkim, Mukattam Tepesi’nde yer alan Cuyuşi Camii, avlulu, küçük bir yapıdır. Fatımi halifesi Mustansır’ın veziri Emir Cuyuşi Bedrü’l Cemali tarafından 1085 yılında yaptırılmıştır. İlk Fatımî başkenti, 914’te Ubeydullâh el-Mehdî’nin (909 - 934) kurduğu Mehdiye oldu. Kentin değişik kurgusu bölgedeki diğer kentlere örnek oldu. Emevi ve Abbasi kentlerinden farklı olarak artık kent merkezinde cami değil, halifenin sarayı yer alıyor ve ana cami surların yakınında bulunuyordu. El-Mehdiye Camisi, Mehdi Ubeydullah tarafından, 916 yılında, ilk başkentlerinde yaptırılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi, ilk Haçlı Devleti’nin kurulduğu yerdir?

Şanlıurfa

Kudüs

Antakya

Kahramanmaraş

Trablus

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, ZENGÎLER VE EYYUBÎLER
11. yüzyılın sonlarına doğru İslâm dünyası oldukça karışık bir sürece girdi. Bu ortamdan yararlanan Papa II. Urbanus (1088 -99) Birinci Haçlı Seferini başlattı. 1095-1270 yılları arasında on dört Haçlı Seferi gerçekleşti. 1098’de Edessa’da (Şanlıurfa) ilk Haçlı Devleti kuruldu.
En büyük Haçlı devleti olan Kudüs Krallığı ise 1099’da kuruldu. Suriye ve Irak çevresini denetimi altına almak isteyen I. Kılıç Arslan (1092-1107) yılında Musul'a girmiş, ancak Habur Irmağı yakınında yenilgiye uğrayan sultan nehri geçmek isterken boğularak ölmüştür. Bu dönemde Güneydoğu Anadolu Bölgesi, özellikle de Şanlıurfa, Antakya ve Kahramanmaraş çevresi Haçlıların eline geçmiştir. Urfa'da Haçlı Kontluğu dönemi (1098-1144) başlamıştır. Trablus Kontluğu, 1104 yılında kuruldu.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Mengücekli Beyi Ahmed Şah tarafında yaptırılan ve Unesco Dünya Mirası Listesi'nde yer alan Ulu Cami aşağıdakilerden hangisidir?

Mardin

Silvan

Harput

Divriği

Kızıltepe

Açıklama:

Divriği'deki Mengücekli kolunun yaptırdığı eserler, dönemin ve Anadolu-Türk sanatının önemli yapıları arasında özel bir yere sahiptir. Divriği'deki 1180-81 tarihli Kale Camisi, çok bölüntülü iç mekânıve sekiz kubbesiyle, iç mekânın tümüyle kubbe ile örtülü olduğu yapılara geçişte çok önemli bir rol oynar. Kalenin eteğinde, cami, darüşşifa (hastahane), türbe, hamam ve çeşmesiyle bir külliye (yapıtopluluğu) olarak biçimlenmiş yapılar, özellikle de cami ve darüşşifa biricik diyebileceğimiz özellikleriyle dikkati çekerler. Birbirine bitişik olarak inşa edilmiş Ulu Cami ve Darüşşifa, konumlarıyla bile Anadolu-Türk mimarisinde özel bir yere sahiptirler. Ulu Cami Mengücekli Beyi Ahmed Şah, Darüşşifa ise eşi ve Erzincan Mengücekli Meliki Behram Şah'ın kızı Turan Melek Hatun tarafından Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad zamanında 1228-29 tarihinde yaptırılmıştır. Yapı topluluğunun mimarı Ahlat'lı Hürremşah'tır. Divriği Ulu Camisi Unesco Dünya Mirası Listesi’nde yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi, medreselerin yanında, tıp ve eczacılık eğitimi yapılan hastane yapılarına verilen addır?

Bimaristan

Arasta

Kervansaray

Şadırvan

Bedesten

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, ZENGÎLER VE EYYUBÎLER
Medreselerin yanında, bimaristan ya da darüşşifa olarak adlandırılan hastanelerde tıp ve eczacılık eğitimi de veriliyordu.
Arasta, aynı meslek grubundaki esnafın bir araya toplandığı çoğunlukla sıra dükkânlar olarak düzenlenen çarşı yapılarıdır. Şadırvan, camilerde ve medreselerde abdest almaya yaramaktadır. Kervansaray, konaklama yapılarıdır. Bedesten ise çarşıların değerli malların satıldığı, güvenliği ön planda tutulan kapalı bölümlerine denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi, ilk felsefî Arap romanının yazarının adıdır?

Hüseyin el-Belhî

İbn Tufeyl

İbnü’l Kemal

Rezzaz el-Cezeri

İbn El Sicistani

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 6. Ünite, Orta Çağ’da Akdeniz’de İslâm Uygarlıkları ve Sanatı, ENDÜLÜS EMEVÎLERİ VE MAĞRİP HANEDANLARI
İşraki felsefesinin Endülüs’teki en önemli temsilcilerinden olan İbn Tufeyl’in ilk felsefî Arap romanı olan Ruhun Uyanışı ya da Hayy bin Yazkan’ın Olağanüstü Serüveni adlı eseri, ıssız bir adaya düşen bir adamın ruhsal gelişimini anlatır. 14. yüzyıldan başlayarak çeşitli dillere çevrilen eser, başta Robinson Crusoe’nun yazarı Daniel Defoe (1656/61 -1731) olmak üzere birçok Batılı sanatçı ve düşünürü etkilemiştir.
Mevlânâ, Mes̱nevî’nin girişinde adını Muhammed b. Muhammed b. Hüseyin el-Belhî diye kaydetmiştir. Lakabı Celâleddin’dir. “Efendimiz” anlamındaki “Mevlânâ” unvanı onu yüceltmek maksadıyla söylenmiştir. Celâleddin Rumî, tasavvufî anlayışını ve düşüncelerini ortaya koyduğu Farsça eserler yazmıştır. Kayserili İbnü’l Kemal’in Danişmendli Beyliği’nin kurucusu Gümüştekin Ahmet Gazi (öl.1105) adına Farsça Keşfu’l-Akabe adlı eseri kaleme almıştır. Mühendis ve mucid Ebû’l İz İsmail İbni Rezzaz El-Cezerî’nin, Diyarbakır Artuklu hükümdarı Melik Nâsiruddîn Mahmud’un isteği üzerine Otomata adıyla bilinen Arapça minyatürlü bir kitap hazırlamıştır. 1271-1272 tarihinde Aksaray ve Kayseri’de Sivaslı İbn El Sicistani tarafından Kitab-ı dekâyik ül hakâyik ve Mûnis el havarif adında minyatürlü Selçuklu yazması yazılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Memluk sanatının etkileri özellikle hangi Anadolu beyliğinde görülmektedir?

Menteşeoğulları

Aydınoğulları

Karamanoğulları

Germiyanoğulları

Karasioğulları

Açıklama:

Beylikler bulundukları coğrafi bölgeye göre çevrelerindeki diğer devletlerle ilişki içindedirler. Karamanoğlu ve Dulkadiroğlulları Memluklarla ilişkidedirler. Memluk sanatının etkileri özellikle Karamanoğlu yapılarında görülür.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi, İslâm dinini kabul etmiş ülkelerin mimariden süslemeye ve el sanatlarına kadar yarattıkları ürünler ile buna koşut olarak ortaya çıkan kültür ve uygarlığa verilen addır?

İslam Sanatı

Roma Sanatı

İlkçağ Sanatı

Hellen Sanatı

Bizans Sanatı

Açıklama:

İslâm Sanatı, hepimizin bildiği ve adından da anlaşılacağı gibi, İslâm dinini kabul etmiş ülkelerin mimariden süslemeye ve el sanatlarına kadar yarattıkları ürünler ile buna koşut olarak ortaya çıkan kültür ve uygarlığa verilen addır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

İslam dini Peygamberi Hz. Muhammet'in ölümü aşağıdakilerden hangi tarihte olmuştur?

630

632

634

636

638

Açıklama:

Peygamberin ölümünü (632).

Doğru Cevap: B

Soru 18

İslamiyetin Suriye'de yayılışı aşağıdakilerden hangi tarihte olmuştur?

632

634

636

638

640

Açıklama:

Peygamberin ölümünü (632) izleyen yüzyıl içinde Suriye’ye (636),

Doğru Cevap: C

Soru 19

Mısır'da islamiyetin yayılışı aşağıdakilerden hangi tarihte gerçekleşmiştir?

639

641

643

645

647

Açıklama:

Peygamberin ölümünü (632) izleyen yüzyıl içinde Suriye’ye (636), Kudüs’e (638), Mısır’a (639),

Doğru Cevap: A

Soru 20

İslamiyet'in İran'da yayılışı aşağıdakilerden hangi tarihte olmuştur?

651

661

671

681

691

Açıklama:

İran’a (651).

Doğru Cevap: A

Soru 21

Arap orduları İslâmiyet'i batıda aşağıdakilerden hangi ülkeye kadar yaymayı başarmışlardır?

Yunanistan

İtalya

Fransa

Almanya

İspanya

Açıklama:

Arap orduları İslâmiyeti batıda İspanya’ya (711-12), doğuda Semerkand ve İndus vadisine kadar yaymayı başarmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 22

İslam Dini, aşağıdakilerden hangi tarihlerde doğmuştur?

600

610

620

630

640

Açıklama:

Arap orduları İslâmiyeti batıda İspanya’ya (711-12), doğuda Semerkand ve İndus vadisine kadar yaymayı başarmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Hz. Muhammed aşağıdakilerden hangi tarihte Medine'ye göç etmiştir?

621

622

623

624

625

Açıklama:

622’de Müslümanlar Hz. Muhammed’in önderliğinde Medine’ye göç ettiler.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Hz. Muhammed’in Medine’deki avlulu evi Müslümanların ilk toplanma ve ibadet yerine, aşağıdakilerden hangisi döneminde revaklı avlulu bir cami inşa edilmiştir?

Emevi Hanedanı

Abbasiler

Selçuklular

Memlükler

Osmanlılar

Açıklama:

Emevî Hanedanı zamanında (661-750), 710 yılında bu evin yerine revaklı avlulu bir cami inşa edildi.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Sasani İmparatorluğunu ortadan kaldıran aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. Ömer

Hz. Ali

Hz. Osman

Abbasiler

Emeviler

Açıklama:

Üçüncü Halife ve Peygamberin damadı Osman bin Affân zamanında (644 -656) Sasani İmparatorluğu (224 -651) ortadan kaldırıldı,

Doğru Cevap: C

Soru 26

Tarihte benzeri olmayan hızlı yayılımı ile tarihin en sıra dışı olaylarından biri sayılan ve Peygamberin ölümünü izleyen yüzyıl içinde Suriye’ye , Kudüs’e , Mısır’a ,Mezopotamya’ya , İran’a ve Kuzey Afrika’ya kadar yayılan unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Peygamberin ölümü

İslâm dininin ortaya çıkışı

İslâm ülkelerinde görülen sanatın ortaklığı

Bütünlük

İslam mimarisi

Açıklama:

İslâm dininin ortaya çıkışı ve tarihte benzeri olmayan hızlı yayılımı tarihin en sıra dışı olaylarından biridir. Peygamberin ölümünü (632) izleyen yüzyıl içinde Suriye’ye (636), Kudüs’e (638), Mısır’a (639), Mezopotamya’ya (641), İran’a (651) ve Kuzey Afrika’ya (647 -709) kısa sürede yayılmış; Akdeniz bir Müslüman gölü olmuştur. İslâm Ülkelerinde Sanat adlı yapıtında Suut Kemal Yetkin, “Hilâlin bir ucunun batı Çin’e (714), öbür ucunun da Fransa’da Poitiers’ye (732) dayandığını” belirtir. Daha 8. yüzyıl başlarında, Arap orduları İslâmiyeti batıda İspanya’ya (711-12), doğuda Semerkand ve İndus vadisine kadar yaymayı başarmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

İslâm dini, Arap Yarımadası’nın batısındaki Hicaz bölgesinde kaç yıllarında nerede doğmuştur?

610 yıllarında Mekke' de

520 yıllarında Mısır' da

780 yıllarında Suriye' de

920 yıllarında Lübnan' da

320 yıllarında Cezayir' de

Açıklama:

İslâm sanatı bir dinin değil, bir kültürün, bir uygarlığın sanatıdır. Bu nedenle İslâm sanatını, başından beri dinsel bir sanat olarak değil, bir yaşam biçimi olarak görmek gerekir. İslâm dini, Arap Yarımadası’nın batısındaki Hicaz bölgesinde bulunan Mekke’de 610 yıllarında doğdu. Bununla birlikte, büyük ölçüde ticaretle zenginleşmiş Mekkeliler İslâmiyet’e karşı çıkmışlar; buna karşılık, kuzeydoğudaki Medine halkı, Hz. Muhammed’i manevi ve siyasal önderleri kabul ederek İslâmiyet’i benimsemişlerdi.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Müslümanların ilk toplanma ve ibadet yeri aşağıdakilerden hangisidir?

Emevî Hanedanı

Hicaz bölgesinde bulunan Mekke

Hz. Muhammed’in Medine’deki avlulu evi

Medreseler

Han-kervansaraylar

Açıklama:

Müslümanlar Hz. Muhammed’in önderliğinde Medine’ye göç ettiler. Hz. Muhammed ve onu izleyenler Müslümanlığı kısa sayılabilecek bir süreçte buradan Arabistan Yarımadası’nın tamamına yaymayı başardılar. Hz. Muhammed’in Medine’deki avlulu evi de Müslümanların ilk toplanma ve ibadet yeri oldu.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Kur’an' ın bugünkü biçimini alması ve kopyalarının fethedilen İslâm ülkelerinde dağıtılması hangi Hz. döneminde olmuştur?

Hz. Muhammed döneminde

Hz. Osman döneminde

Hz. Ömer bin el-Hattab döneminde

Hz. Muaviye bin Ebu Süfyan döneminde

Hz. Hasan döneminde

Açıklama:

İkinci Halife ve Peygamberin kayınpederi Ömer bin el-Hattab zamanında (634 -644) fetihler tüm hızıyla başladı; Suriye, Mısır, Irak ve İran fethedildi. Üçüncü Halife ve Peygamberin damadı Osman bin Affân zamanında (644 -656) Sasani İmparatorluğu (224 -651) ortadan kaldırıldı, Trablusgarp (Libya) alınarak Mağrip kıyı şeridindeki fetihlere başlandı. Ancak Hz. Osman’ın zayıf yönetimi karışıklıklara yol açtı. Hz. Osman döneminde Kur’an bugünkü biçimini aldı ve kopyaları fethedilen İslâm ülkelerinde dağıtıldı. Kargaşalıklar Peygamberin yeğeni ve damadı olan Dördüncü Halife Hz. Ali zamanında (656 - 661) artarak sürdü. Bu dönemde başkent de Medine’den Güney Irak’taki Kûfe’ye taşındı.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Ürettiği lüks mallar nedeniyle, Akdeniz dünyası ile Hindistan arasındaki ticaretin ayrılmaz ve en önemli yer aşağıdakilerden hangisidir?

Arap Yarımadası

Kureyş

Suriye

Venedik

Cenova

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 31

İslâm dünyasının en parlak dönemlerinden birine damgasını vuran Abbasîler Döneminde aşağıdakilerden hangisi yalnızca bir siyasal merkez değil, aynı zamanda İmparatorluğun ekonomik yaşamının odak noktasıydı?

Venedik

Bağdat

Cenova

Lübnan

İskenderiye

Açıklama:

Arap Yarımadası, ürettiği lüks mallar nedeniyle, Akdeniz dünyası ile Hindistan arasındaki ticaretin ayrılmaz bir parçasıydı. Bu nedenle, büyük bir imparatorluğa damgasını vuran Emevîler döneminde (661 -750), yayılma politikasıyla birlikte ticaret de hızlı bir gelişim gösterdi. Bu ticaretin sınırları içine Baltık Denizi çevresi ve Uzakdoğu da girmekteydi. Lüks mallara talep, Müslüman tacirlerin Doğu Afrika kıyısındaki ticaret merkezlerine de yönelmesine yol açtı. İslâm dünyasının en parlak dönemlerinden birine damgasını vuran Abbasîler Döneminde (750 -1258), Bağdat yalnızca bir siyasal merkez değil, aynızamanda İmparatorluğun ekonomik yaşamının odak noktasıydı. Uzakdoğu ve Doğu Afrika’dan çeşitli mallar denizyolundan Basra aracılığıyla buraya getiriliyordu. Mezopotamya üzerinden Suriye Çölü’nü aşarak, Bağdat’ı Akdeniz’e bağlayan yol konumuz açısından en önemlilerinden biriydi.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Konaklamaya, ibadetten her tür su gereksinimini karşılamaya, attardan nalbanda, eczaneden yer yer polikliniğe, hatta ahıra kadar, büyük yerleşim merkezlerinde ayrı yapılarla sağlanabilecek çeşitli gereksinimleri tek yapı bünyesinde karşılamaya yarayan Kervansaraylar hangi dönemde düşünülmüştür?

Cahiliye döneminde

Selçuklu döneminde

Sasani İmparatorluğu döneminde

Abbasîler Döneminde

Haşimîler Döneminde

Açıklama:

Kervansaraylar, çoğunlukla kent merkezleri dışında ve çevrelerinde bazen küçük yerleşimlerin bulunduğu, bazen de kervansarayların yapımı sonucunda iskânın gerekli görüldüğü yerlerde karşımıza çıkar. Tacirlerin ve kervanların güvenliğinin sağlanmasını amaçlayan, yollarda uğradıkları zararların karşılanması esasına dayanan devlet güvenlik sigortası Selçuklular zamanında geliştirilmiştir. Ayrıca, özellikle kervansarayların yoğun olduğu yollarda, karakol işlevi gören kuruluşlarla da güvenliğin ve düzenli ticaret trafiğinin sağlandığı anlaşılmaktadır. Bu denli gelişmiş bir ticaret etkinliğinin söz konusu olduğu Selçuklu döneminde konaklamaya, ibadetten her tür su gereksinimini karşılamaya, attardan nalbanda, eczaneden yer yer polikliniğe, hatta ahıra kadar, büyük yerleşim merkezlerinde ayrı yapılarla sağlanabilecek çeşitli gereksinimleri tek yapı bünyesinde karşılamaya çalışmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi İslâm kentlerinin ekonomik merkezi olarak sayılır?

Çarşı

Üretim

Dükkanlar

Han

Gezginler

Açıklama:

İslâm kentlerinin ekonomik merkezi sayılan çarşı ise, genellikle kentin en önemli camisi çevresinde konumlanırdı. Burada yerel üretim ve ithal malları satan dükkânların yer aldığı üstü kapalı sokaklar bulunurdu. Müşterilerin alışverişlerini kolaylaştırmak için dükkânlar lonca düzenine uygun olarak mal türüne göre kümelenirdi. Ayrıca, çarşı denetçilerine(muhtesip), her türlü hilekârlığı önlemelerini sağlayacak yetkiler verilirdi. Çarşı alanlarında, gezgin tacirlerin mallarını depolayıp saklayabildikleri yapıtoplulukları bulunurdu. Han ve funduk gibi adlarla anılan bu iç avlulu yapıların içinde konaklama mekânları, dükkânlar, ambarlar ve ahırlara yer verilmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Müslümanlar için toplanma ve hac yeri haline gelen Mekke içerisinde bulunan yer aşağıdakilerden hangisidir?

Kureyş

Kâbe

Kahire

Fustat

Halep

Açıklama:

Cahiliye döneminde, Kureyş kabilesinin denetimindeki Kâbe putlara (Hübel, Uzza, Lat, Menat, vb.) tapınılan bir merkez, çok tanrılı bir ibadethane özelliği kazanmıştı. Her yıl yapılan Hac yolculuğu artık gelenekselleşerek, fiziksel ve maddi koşulları elverişli olan tüm Müslümanlar için farza dönüştü. Mekke ve içerisindeki Kâbe, Müslümanlar için toplanma ve hac yeri haline geldi. Kâbe, kareye yakın dikdörtgen yapısını küçük değişikliklerle korumuştur. Müslümanlar ibadetlerinde 624 yılından başlayarak Kudüs yerine Kâbe’ye dönerek namaz kılmaya başladılar.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Diyarbakır'da yazılmış ve resimlenmiş, birçok ilginç alet ve mekanik eşyaların resimlerini içeren Kitâb fî ma’rifeti’l-hiyeli’l-hendesiyye adlı eserin en erken tarihli kopyasının şu anda bulunmakta Topkapı Sarayı hangi ilimizde bulunmaktadır?

Ankara

İstanbul

Sinop

Antakya

Diyarbakır

Açıklama:

İç Kale'deki sarayı yaptıran Artuklu hükümdarı Nasıreddin Mahmud (1201-22) için Artuklu Sarayı başmühendisi İsmail b. Rezzaz el-Cezerî(?-1206) tarafından 1205'te Diyarbakır'da yazılmış ve resimlenmiş, birçok ilginç alet ve mekanik eşyaların resimlerini içeren Kitâb fî ma’rifeti’l-hiyeli’l-hendesiyye (kısaca Otomata) adlı eserin en erken tarihli kopyası İstanbul'daki Topkapı Sarayı Kütüphanesi bulunur. Özellikleri anlatılmış ve çizimleri yapılmış aletlerin çoğu büyük olasılıkla 13. yüzyıl başında, asılları belki de Artuklu Sarayı'nda bulunan insan ve hayvan tasvirli eserlerdir. Saatlerden sıvı kaplarına kadar çok çeşitli aletler betimlenmiştir. (Resim 6.98) Diyarbakır Sarayı yalnız resimli el yazmalarıyla değil, çeşitli el sanatı örnekleriyle de aynızamanda adeta bir güzel sanatlar okuludur. Özellikle tunçtan ve pirinçten yapılmış bu eserler arasında davullar, kandiller, ibrikler, mangallar, taslar, aynalar dikkati çeker.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Emevilerin ilk anıtsal yapısıdır?

Diyarbakır Surları

İznik Nilüfer Hatun İmareti

Kubbetü’s -Sahra

Amasya Yörgüç Paşa Camisi

Kurtuba Ulu Cami

Açıklama:

Kubbetü’s -Sahra Emevilerin ilk anıtsal yapısıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

İslâm dünyasında soyut süsleme hangi yapıda ortaya çıkmaya başlamıştır?

Divriği Darüşşifası

Medinet’ül Zehra

El- Ezher Camisi

Samarra Sarayı

Firdevs Medresesi

Açıklama:

İslâm dünyasında soyut süsleme Samarra Sarayında ortaya çıkmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Innsbruck Müzesi’ndeki İskender’in göğe çıkışı sahnesinin betimlendiği düşünülen mine işi madenî tas hangi döneme aittir?

Emevî

Artuklu

Fatımî

Eyyubî

Abbasî

Açıklama:

Innsbruck Müzesi’ndeki İskender’in göğe çıkışı sahnesinin betimlendiği düşünülen mine işi madenî tas Artuklu dönemine aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Mekân ve kubbe tasarımı açısından en gelişmiş cami aşağıdakilerden hangisidir?

Şam Emeviye Camisi

Kayrevan Ulu Camisi

Kahire el-Hakem Camisi

Kurtuba Ulu Camisi

Bursa Ulu Camisi

Açıklama:

Mekân ve kubbe tasarımı açısından en gelişmiş cami Bursa Ulu Camisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

İspanya’da Halifelik döneminin en önemli sarayı hangisidir?

Aljaferia (El-Caferiye) Sarayı

Medinetü’z-Zehra Sarayı

Alcazar Sarayı

Medinetü’z-Zehira Sarayı

Elhamra Sarayı

Açıklama:

İspanya’da Halifelik döneminin en önemli sarayı Medinetü’z-Zehra Sarayıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

İslâm dünyasındaki ilk cami yapısı hangisidir?

Kubbetü’s-Sahra

Konya II. Kılıç Arslan

Kahire Kalavun

Şam Emeviye

Diyarbakır Ulu

Açıklama:

İslâm dünyasındaki ilk cami yapısı Şam Emeviyedir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Anadolu’da günümüze gelebilen en erken tarihli kervansaraylar hangi döneme aittir?

Saltuklu

Bizans

Selçuklu

Artuklu

Roma

Açıklama:

Anadolu’da günümüze gelebilen en erken tarihli kervansaraylar Selçuklu dönemine aittir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Hangi dönemde en büyük cami kent merkezinde yer almaz?

Artuklu

Endülüs Emevîleri

Selçuklu

Abbasî

Fatımî

Açıklama:

Fatımî Döneminde en büyük cami kent merkezinde yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Nasrîler döneminin en önemli yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Kahire El-Hakem Camisi

Elhamra Sarayı

Kurtuba Ulu Camisi

Halep Ulu Camisi

Balkuvara Sarayı

Açıklama:

Nasrîler döneminin en önemli yapısı Elhamra Sarayıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Kaya kristalinden yapılmış eserler en çok hangi dönemde görülür?

Abbasî

Eyyubî

Memluk

Fatımî

Selçuklu

Açıklama:

Kaya kristalinden yapılmış eserler en çok Fatimi Döneminde görülür

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi 691 yılında inşa edilmiş Kudüs'ün ilk anıtsal İslam yapısıdır?

Emeviye Cami

Aksa Cami

Kubbetü’s-Sahra

Mescid-i Nebevi

Samarra Cami

Açıklama:

Emevîlere en parlak dönemlerinden birini yaşatan Abdülmelik zamanında (685 -705) Fas’ın 682’de fethiyle Mağrip’in önemli bir bölümü denetim altına alındı. 691’de Kudüs’te ilk anıtsal İslâm yapısı olan Kubbetü’s-Sahra inşa edildi. Sekizgen planlı ve büyük bir kubbeyle örtülü yapı mimari özellikleriyle, her ikisi de Kudüs’te bulunan Hz.İsa için yapılmış Kenisetü’l-Kıyamet (Kutsal Mezar) ve Kubbetü’s-Suud (Göğe Yükseliş) kiliseleri gibi Bizans dönemine ait anıtsal yapılardan etkilendi.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Tasvirli Sasani ve Bizans sikkelerinin yerine Arapça sikke bastıran ve Arapçayı resmi dil kabul eden halife aşağıdakilerden hangisidir?

Muaviye

Yezid

Mervan

Abdülmelik

Velid

Açıklama:

Abdülmelik, o zamana dek kullanılan tasvirli Sasani ve Bizans taklidi sikkelerin yerine Arapça yazılı sikkeler bastırttı ve Arapça resmi dil olarak kabul edildi. Abdülmelik’in başlattığı yapım etkinlikleri oğlu I. el-Velîd zamanında (705 -15) sürdürüldü.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Bizans ve Sasani etkili mozaikleriyle ünlü mihraba paralel sahınlı yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Emeviye Cami

Samarra Cami

Aksa Cami

Medine Ulu Cami

Kubbetü’s-Sahra

Açıklama:

Kubbetü’s-Sahra’nın ve Şam Emeviye Camisi’nin Bizans ve Sasani etkili ünlü mozaiklerinde figürlü bezemeye yer verilmemiştir. Emeviye Camisi’nde, avludaki bezemelerin yanı sıra, duvarlarında boydan boya uzanan panoya adını vermiş Barada nehri, ağaçlar ve bitkisel motifler, çok katlı değişik yapılarla
süslenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Haşimiler olarak da bilinen ve 750 yılında Emevi Hanedanı'na son vererek halifeliği alan sülale aşağıdakilerden hangisidir?

Sasaniler

Abbasiler

Memlüklüler

Fatımiler

Zengiler

Açıklama:

Halife Hişam b. Abdülmelik’in (724 - 43) ölümünden kısa bir süre sonra Emevî sülalesi, halifelikte hak iddia eden ve Haşimîler olarak da bilinen Abbasîler tarafından 750 yılında ortadan kaldırıldı. Başkent Suriye’den doğudaki Irak’a, Bağdat’a, taşındı ve böylelikle İslâm sülalelerinin en uzun ömürlülerinden
biri olan, Orta Çağ’ın siyasal ve özellikle kültürel açıdan en parlak dönemine damgasını vuran Abbasî İmparatorluğu’nun temelleri atıldı.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Camiden bağımsız ve sarmal biçiminde yükselen minaresiyle bilinen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Şam Emeviye Cami

Aksa Cami

Samarra Ulu Cami

Kubbetü’s-Sahra

Kurtuba Ulu Camisi

Açıklama:

Samarra, 836 -884 yılları arasında İmparatorluğun başkenti oldu. Halife el-Mütevekkil (847 - 861), eski çağların zigguratlarına öykünen ve Malviya adı verilen sarmal minareli Samarra Ulu Camisi’ni 848 - 852 yıllarında inşa
ettirdi. Samarra’nn önemli yapılarından biri de, en erken tarihli türbe olan Kubbetü’s Süleybiyedir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Üç farklı üslupta alçı süslemelerin karşımıza çıktığı Abbasi sarayı aşağıdakilerden hangisidir?

Kuseyr Amra

Balkuvara Sarayı

Kasrü'l Hayrü'l Garbi

Medinetü’z-Zehira Sarayı

Elhamra Sarayı

Açıklama:

Abbasîlerde süsleme örneklerine baktığımız zaman, Samarra’da somuttan soyuta ve yüzeyselden eğri kesime doğru gelişmiş üç farklı üslûpta (A, B ve C) alçı üzerine bitkisel bezemenin yaygın kullanım alanı bulduğu görülür. Samarra’daki Balkuvara Sarayı’nda (854) bu süslemelerin en çarpıcı örneklerine yer verilmiştir. Bu yeni süsleme anlayışı özellikle Mısır ve İspanya’da hem alçıda hem de ahşap türünde diğer malzemelerde zengin örneklerle temsil edilmiştir. Bunu, saraylarda ve el sanatı ürünlerindeki örnekleriyle figürlü bezeme ve farklı çeşitlemeleriyle yazı ( hat) izler.

Doğru Cevap: B

Soru 52

I. Abdurrahman tarafından kurulan Endülüs Emevileri aşağıdaki Avrupa ülkelerinden hangisinde etki göstermiştir?

İtalya

Romanya

Fransa

Yunanistan

İspanya

Açıklama:

Abbasîlerin Suriye ve çevresinde yaptığı katliamdan saray ailesinden tek kurtulan kişi olan I. Abdurrahman (756 -788) uzun bir yolculuktan sonra İspanya’nın güneyine sığındı ve Endülüs olarak anılan bölgeyi bağımsız bir emirlik haline getirdi. Aslında İspanya ve çevresindeki fetih hareketleri
Emevîler döneminde başlamıştı. Tarık bin Ziyad (öl. 720) Tanca (Mağribü’l- Aksa) valisiyken 711’de Toledo’ya dek ilerleyerek, İspanya’nın güneyindeki büyük kentleri almayı başarmıştı; ardından Mağrip Bölgesi Valisi Musa Bin Nusayr’la birlikte Pirenelere kadar gitmeleriyle Endülüs bölgesinde yeni bir
uygarlığın temelleri atılmıştı. Emevîlerin ardından çok sayıda Berberi kavimler Kuzey Afrika’dan gelerek Endülüs’e yerleşti.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Endülüs Emevileri tarafından inşa edilen ve havuzlu avlularla çevrili plan şemasına sahip, alçı mukarnaslarıyla bilinen saray aşağıdakilerden hangisidir?

Elhamra Sarayı

Alcazar Sarayı

El-Caferiye Sarayı

Medinetü’z-Zehra Sarayı

Balkuvara Sarayı

Açıklama:

Elhamra Sarayı, havuzlu avlular çevresinde yer alan planı, alçı mukarnas bezemelerin alçı kubbelerinde oluşturduğu ışık ve gölge oyunları , duvarlara yazılan şiirleri ve alçı bezemeleri ile Batı Akdeniz İslâm Sanatın en etkileyici yapısı oldu ve on dokuzuncu yüzyılda Avrupa mimarisini etkiledi.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Hz. Ali'nin soyundan geldiklerini iddia eden ve 10. yüzyılların başında varlık gösteren devlet aşağıdakilerden hangisidir?

Abbasiler

Emeviler

Fatımiler

Zengiler

Eyyübiler

Açıklama:

Fatımîler, Hz. Ali’nin soyundan geldiklerini ve bu nedenle halifeliğin gerçek sahipleri olduklarını iddia ederek adlarını Peygamber’in kızı ve Hz. Ali’nin eşi Fâtıma’dan almışlardır. Fatımîler İsmâ’ilî Şi’î hareketini, tüm baskılara karşın Kuzey Afrika’da yaymışlardır. Fatımî halifeliği, İfrikiye’de bulunan Rakkada şehrinde güçlü bir şekilde ortaya çıktı ve 910’da Aglebî hanedanlığını ele geçirdi. İlk Fatımî başkenti, 914’te Ubeydullâh el-Mehdî’nin (909 - 934) kurduğu Mehdiye oldu. Kentin değişik kurgusu bölgedeki diğer kentlere örnek oldu. Emevi ve Abbasi kentlerinden farklı olarak artık kent merkezinde
cami değil, halifenin sarayı yer alıyor ve ana cami surların yakınında bulunuyordu. Görkemli bir uygarlığa damgasını vurmuş olan Fatımî sülalesi, 1171 yılında Selâhaddin Eyyubî tarafından ortadan kaldırılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Fatımileri ortadan kaldırarak bağımsızlığını ilan eden ve Haçlılara karşı etkili politikalar izleyen İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Abbasiler

Emeviler

Zengiler

Eyyübiler

Endülüs Emevileri

Açıklama:

Nureddin’in komutanlarından Selâhaddin Eyyubî (1169 - 93), Mısır’a gerçekleştirdiği başarılı seferler sonunda 1171’de Fatımîleri ortadan kaldırarak güç kazandı ve Mısır valisi oldu. Nureddin’in ölümü üzerine bağımsızlığını ilân eden Selâhaddin, Eyyubî Devleti’ni (1169 -1260/1185 -1462) kurdu ve
Haçlılara karşı başarılı bir politika izledi. Ölümünden sonra toprakları, Haçlılarla barış anlaşmaları imzalayarak konumlarını korumaya çalışan hanedanlık üyeleri arasında paylaştırıldı.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Kur'an hangi dönemde bugünkü biçimini almıştır?

Hz. Ebubekir

Hz. Ömer

Hz. Osman

Hz. Ali

Muaviye

Açıklama:

Hz. Osman döneminde Kur’an bugünkü biçimini almış ve kopyaları fethedilen İslâm ülkelerinde dağıtılmıştır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Kervansarayların Anadolu'daki en erken anıtsal örnekleri hangi dönemde inşa edilmiştir?

Hitit Dönemi

Roma Dönemi

Bizans Dönemi

Selçuklu Dönemi

Osmanlı Dönemi

Açıklama:

Kervansaraylar, kervanlara yeterli ve gerekli hizmeti verebilmek için genellikle farklı işlevlerin tek yapıda toplandığı örneklerdi. Anadolu Selçuklu kervansarayları ya da Osmanlı menzil hanlarında da görüldüğü gibi, asıl amaçları ticaret ve konaklama olan bu yapılar, askeri nitelikleriyle de dikkati çekerlerdi. Bununla birlikte, Anadolu’da en erken tarihli anıtsal örnekleri Selçuklu döneminden kalan bu yapıların ana işlevi ticaret ve konaklamaydı. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

I. Ticari
II. Askeri
III. Konaklama
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri kervansarayların işlevleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kervansaraylar özellikle sefer zamanlarında, sultan ve maiyeti ile askerlerin konaklayabilmesine uygun biçimde yapılmışlardı. Bununla birlikte, bu yapıların ana işlevi ticaret ve konaklamaydı. Seçeneklerin tamamı kervansarayların işlevleri ile ilgilidir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

691 yılında Kudüs'te inşa edilen ilk anıtsal İslam yapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Kubbetü's-Sahra

Kenisetü’l-Kıyamet

Kubbetü’s-Suud

Mescid-i Aksa

Kuseyr Amra

Açıklama:

691’de Kudüs’te ilk anıtsal İslâm yapısı olan Kubbetü’s-Sahra inşa edilmiştir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Avlulu camilerin ilk uygulamaları hangi dönemde gerçekleşmiştir?

Abdülmelik

I. el-Velid

Halife Hasan

Muaviye bin Ebu Süfyan

Halife Ebubekir

Açıklama:

Erken döneme damgasını vuran ve standart bir plan şeması haline gelen avlulu caminin ilk uygulamaları I. el-Velîd zamanında gerçekleşti. Bu yapıların enlemesine çok destekli plan şemaları yaklaşık dört yüzyıl boyunca Arap Yarımadası’ndan Suriye’ye, Kuzey Afrika’dan İspanya’ya kadar çok çeşitli çevrelerde karşımıza çıkar. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Aşağıdaki yapılardan hangisi Emevilerin ana merkezlerin dışındaki kasırlardan değildir?

Kuseyr Amra

Hırbet-ül-Mecfer

Kubbetü's-Sahra

Kasrü'l-Hayrü'l-Garbi

Mşatta

Açıklama:

Kubbetü's-Sahra kasır değil ilk anıtsal İslam yapısıdır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

I. İşraki felsefesinin Endülüs'teki en önemli temsilcilerindendir.
II. İlk felsefi Arap romanı "Ruhun Uyanışı" 'dır.
Yukarıdaki bilgiler hangi bilim adamı ile ilgilidir?

İbn Rüşd

İbni Abdun

İbn Tufeyl

İbni Bacce

Ebubekir Muhammed

Açıklama:

İşraki felsefesinin Endülüs’teki en önemli temsilcilerinden olan İbn Tufeyl’in ilk felsefî Arap romanı olan Ruhun Uyanışı ya da Hayy bin Yazkan’ın Olağanüstü Serüveni adlı eseri, ıssız bir adaya düşen bir adamın ruhsal gelişimini anlatır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Selçuklu sultanı Keykubat'ın Akdeniz'e açılmak amacıyla yaptığı ilk iş aşağıdakilerden hangisidir?

Kalonoros (Alanya) Kalesi'nin fethi

Alaaddin Cami'nin tamamlanması

Atabek Ayaz ile çalışması

Saray inşa ettirmesi

Doğu'ya sefer düzenlemesi

Açıklama:

Sultanın Akdeniz’e açılmak amacıyla yaptığı ilk iş 1223 yılında Kalonoros (Alanya) Kalesi’nin fethidir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Anadolu Selçuklu tarihinin şiirler eşliğinde anlatıldığı "El-Evâmirü’l-Alâ’iyye fî’l-umur il-Alâ’iyye" adlı eser kime aittir?

Mevlana Celaleddin Rumi

İbn-i Rüşd

Bahaeddin Veled

İbni Bibi

Şems-i Tebrizi

Açıklama:

Selçukluların en önemli tarihçilerinden biri olan İbni Bibi el-Hüseyin bin Muhammed bin Ali el-Caferî er-Rugadî (13. yüzyıl), Sultan I. Alâeddin Keykubad’ın daveti üzerine başkent Konya’ya gelmiştir. El-Evâmirü’l-Alâ’iyye fî’l-umur il-Alâ’iyye adlı eserinde Anadolu Selçuklu tarihi şiirler eşliğinde anlatılmıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Adana ve çevresinde etkili olan beylik aşağıdakilerden hangisidir?

Germiyanoğulları

Aydınoğulları

Ramazanoğulları

Menteşeoğulları

Candaroğulları

Açıklama:

Adana ve çevresinde etkili olan Ramazanoğulları (1358-1608) Selçuklu geleneklerini
kısmen de olsa sürdürmenin yanı sıra, Anadolu-Türk sanatında ortaya çıkacak yeni biçimlemelerin ve sanat anlayışının yaratıcısıdırlar. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Erken İslam Dönemi'nde camilerin özellikleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?

Ekonomik etkinliklerin sürdürülmesinde rolü vardır.

Toplum hayatının merkezi konumundadır.

Siyasal etkinliklerin sürdürülmesinde rolü vardır.

Han-kervansaray işlevi bulunmaktadır.

Yalnızca ibadethane olarak kullanılmaktadır.

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.
Erken İslâm Döneminde cami, ilk uygulaması Peygamber’in evinde görüldüğü gibi, yalnızca dinsel etkinliklerin merkezi değildi; aynı zamanda kültürel, toplumsal, siyasal ve belirli bir düzeye kadar da ekonomik etkinlikleri kapsayacak biçimde tüm toplum hayatının merkezi konumundaydı. Bu süreçte, daha sonraları medrese, han kervansaray, vb. ayrı yapılara dönüşecek farklı işlevler tek yapı bünyesinde karşılanıyordu.

Doğru Cevap: E

Soru 67

I. Anadolu’daki en erken tarihli örnekleri Selçuklu'lardan kalmıştır.
II. Ribat olarak da adlandırılırlar.
III. Amaçları konaklamadır.
IV. Önemli ticaret yolları üzerinde 30-40 kilometrelik aralıklarla bulunurlar.
Yukarıda kervansaraylar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve IV

III ve IV

I-II-III-IV

I-II-IV

Açıklama:

Doğru cevap E'dir.
Bir günlük yolculuğa denk düşen yaklaşık 30 - 40 kilometrelik aralıklarla önemli ticaret yolları üzerindeki düzenli konaklama yerleri, özellikle de devletin ileri gelenlerinin ve zenginlerin vakıf olarak yaptırdığı çoğunlukla han ya da ribat olarak adlandırılan kervansaraylar yer alırdı. Bu yapılar, kervanlara yeterli ve gerekli hizmeti verebilmek için genellikle farklı işlevlerin tek yapıda toplandığı örneklerdi. Anadolu Selçuklu kervansarayları ya da Osmanlı menzil hanlarında da görüldüğü gibi, asıl amaçları ticaret ve konaklama olan bu yapılar, askeri nitelikleriyle de dikkati çekerlerdi. Özellikle sefer zamanlarında, sultan ve maiyeti ile askerlerin konaklayabilmesine uygun biçimde yapılmışlardı. Anadolu’da en erken tarihli anıtsal örnekleri, Selçuklu döneminde görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

İslam kentlerinin ekonomik merkezleri olan çarşılar ile ilgili aşağıdakilerin hangisi doğru değildir?

Kentin en önemli camisi çevresinde konumlanırdı.

İçlerinde han adı verilen yapılar yer alırdı.

Dükkanlarda yalnızca yerel üretim mallar satılırdı.

Her türlü hilekarlığı denetleyen görevliler bulunurdu.

Dükkânlar lonca düzenine uygun olarak kümelenirdi.

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.
İslâm kentlerinin ekonomik merkezi sayılan çarşı ise, genellikle kentin en önemli camisi çevresinde konumlanırdı. Burada yerel üretim ve ithal malları satan dükkânların ye aldığı üstü kapalı sokaklar bulunurdu. Müşterilerin alışverişlerini kolaylaştırmak için dükkânlar lonca düzenine uygun olarak mal türüne göre kümelenirdi. Ayrıca, çarşı denetçilerine(muhtesip), her türlü hilekârlığı önlemelerini sağlayacak yetkiler verilirdi. Çarşı alanlarında, gezgin tacirlerin mallarını depolayıp saklayabildikleri yapı toplulukları bulunurdu. Han ve funduk gibi adlarla anılan bu iç avlulu yapıların içinde konaklama mekânları, dükkânlar, ambarlar ve ahırlara yer verilmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Kudüs'te 691 yılında inşa edilen ve ilk anıtsal İslam yapısı niteliğinde olan mimari eser aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Kenisetü’l-Kıyamet

Kubbetü’s-Suud

Kudüs Aksa Camisi

Kubbetü’s-Sahra

Kuseyr Amra

Açıklama:

Doğru cevap D'dir.
Emeviler döneminde 691’de Kudüs’te ilk anıtsal İslâm yapısı olan Kubbetü’s-Sahra inşa edildi. Sekizgen planlı ve büyük bir kubbeyle örtülü yapı mimari özellikleriyle, her ikisi de Kudüs’te bulunan Hz.İsa için yapılmış Kenisetü’l-Kıyamet (Kutsal Mezar) ve Kubbetü’s-Suud (Göğe Yükseliş) kiliseleri gibi Bizans dönemine ait anıtsal yapılardan etkilendi.

Doğru Cevap: D

Soru 70

I. Kuseyr Amra
II. Şam Emeviye Camisi
III. Hırbetü’l-Mefcer
IV. Kubbetü’s Sahra
Yukarıda verilen Emeviler Dönemi eserlerinden hangisi/hangilerinde çeşitli figürlü bezemelere rastlanılmaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

I ve IV

I, III ve IV

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.
Emevîlerin ana merkezler dışındaki en önemli yapım etkinlikleri çöl kasırları da denilen, Suriye ve Ürdün bozkırlarındaki saraylarıdır. Kale görünümlü saraylarda genellikle divanhanenin (taht salonu) yanı sıra küçük bir cami ve hamam da yer almaktaydı. Yapıların içleri mozaiklerle, fresklerle, alçı oymalarla, mermer kaplamalarla, hatta bazı yapılarda heykellerle süslendi. Sözgelimi, Ürdün’deki Kuseyr Amra (8. yüzyıl başları), Eriha (Jericho) yakınlarındaki Hırbetü’l-Mefcer (740’lar) ve Suriye’deki Kasrü’l Hayrü’l Garbi’de (727) müzisyenlerin, dansçıların ve hediye sunan kadınların yanı sıra çıplak ya da yarı çıplak kadın figürleri de karşımıza çıkar. Ancak; Kubbetü’s Sahra ve Şam Emeviye Camisi gibi dinsel yapılarda figürlü bezemeye yer verilmemiştir. Bunun en önemli nedeni, İslâm kültüründe figürlü dinsel ikonografinin benimsenmemiş olması, yerine hem çevre halkına hem de fethedilen yörelere üstünlüklerinin simgesi olarak da görülebilecek sultanî ikonografinin ön plana çıkmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 71

".......................'nde, özellikle 10-11. yüzyıllarda figürlü bezemeler zengin örnekleriyle daha çok fildişi türünde el sanatı ürünlerinde karşımıza çıkar."
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yer aşağıdakilerin hangisiyle tamamlanmalıdır?

Abbasî Dönemi

Endülüs Emevîleri Dönemi

Fatımî Dönemi

Eyyubî Dönemi

Anadolu Selçuklu Dönemi

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.
Endülüs Emevîleri'nde ise, özellikle 10-11. yüzyıllarda figürlü bezemeler zengin örnekleriyle daha çok fildişi türünde el sanatı ürünlerinde karşımıza çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 72

İslâmiyet öncesi Doğu kültürleri ile Antik Çağın bilim ve felsefesinin Avrupa’ya aktarılmasında çok önemli bir rolü olan medeniyet aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Abbasîler

Fatımîler

Eyyubîler

Memluklar

Emevîler

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.
İslâmiyet öncesi Doğu kültürleri ile Antik Çağın bilim ve felsefesinin Avrupa’ya aktarılmasında Abbasîler, özellikle de başkentleri Bağdat çok önemli bir rol oynamıştır. Halifelerin yanı sıra devletin ileri gelenlerinin ve üst düzey yöneticilerin sarayları önemli sanat ve bilim merkezleri haline gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Emevi ve Abbasi kentlerinden farklı olarak merkezinde cami değil, halifenin sarayının yer aldığı ve ana caminin surların yakınında bulunduğu bir başkente sahip olan medeniyet aşağıdakilerden hangisidir?

Merinîler

Fatımîler

Berberiler

Hafsîler

Aglebîler

Açıklama:

Doğru cevap B'dir.
Fatımî halifeliği, İfrikiye’de bulunan Rakkada şehrinde güçlü bir şekilde ortaya çıktı ve 910’da Aglebî hanedanlığını ele geçirdi. İlk Fatımî başkenti, 914’te Ubeydullâh el-Mehdî’nin (909 - 934) kurduğu Mehdiye oldu. Kentin değişik kurgusu bölgedeki diğer kentlere örnek oldu. Emevi ve Abbasi kentlerinden farklı olarak artık kent merkezinde cami değil, halifenin sarayı yer alıyor ve ana cami surların yakınında bulunuyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Kemeri, ejder kabartmalarıyla süslü olan ve Yılanlı Kapı olarak tanınan kapısıyla
dikkati çeken mimari eser aşağıdakilerden hangisidir?

Halep Kalesi

Kahire El-Ezher Camisi

Elhamra Sarayı

Fez Buinaniye Medresesi

Sus Ribatı

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.
Halep Kalesi, kemeri ejder kabartmalarıyla süslü Yılanlı Kapı olarak tanınan kapısıyla dikkati çeker.

Doğru Cevap: A

Soru 75

Karamanoğlu yapılarında özellikle etkileri görülen medeniyet aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

Memluklular

Abbasiler

Emeviler

Fatimiler

Eyyübiler

Açıklama:

Doğru cevap A'dır.
Beylikler bulundukları coğrafi bölgeye göre çevrelerindeki diğer devletlerle ilişki içindedirler. Karamanoğlu ve Dulkadiroğlulları Memluklarla ilişkidedirler. Memluk sanatının etkileri özellikle Karamanoğlu yapılarında görülür.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Suriye
Portekiz
İsrail
Sicilya

Yukarıdaki merkezlerden hangileri Akdeniz Dünyası'nda sayılmaktadır?

I-II

I-III

I-III-IV

II-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Akdeniz’i bir iç deniz olarak değil, göreceli sınırları ve geniş etkileşim alanı olan bir bölge olarak görmek doğru olacaktır. Fiziksel sınırları içine doğuda Suriye, Lübnan, Filistin ve İsrail; güneyde Mısır, Libya, Tunus, Cezayir ve Fas gibi Kuzey Afrika ülkeleri; kuzeybatıda Portekiz ve İspanya ile kuzeyde Sicilya ile birlikte İtalya gibi Avrupa ülkeleri ile doğu ve batı arasında köprü görevi gören Türkiye’ye kadar 14 ülke ile komşuları girmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 77

"İslâm Ülkelerinde Sanat adlı yapıtında Suut Kemal Yetkin, “Hilâlin bir ucunun batı .....................(714) sınırlarına, öbür ucunun da .................. (732) sınırlarına dayandığını” belirtir."
İslamiyetin yayılış alanına dair bilgi veren paragraftaki boşluğu aşağıdaki şıklardan hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

Mısır - Çin

İran - Mezopotamya

Suriye - Fransa

Kuzey Afrika - İspanya

Çin - Poitiers

Açıklama:

İslâm Ülkelerinde Sanat adlı yapıtında Suut Kemal Yetkin, “Hilâlin bir ucunun batı Çin’e (714), öbür ucunun da Fransa’da Poitiers’ye (732) dayandığını” belirtir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Müslümanların ilk toplanma ve ibadet yeri olan Hz. Muhammed’in Medine’deki avlulu evinin yerine Emevî Hanedanı zamanında yapılan revaklı avlulu cami kaç yılında inşa edilmiştir?

670

690

710

730

750

Açıklama:

Hz. Muhammed’in Medine’deki avlulu evi de Müslümanların ilk toplanma ve ibadet yeri oldu. Emevî Hanedanı zamanında (661-750), 710 yılında bu evin yerine revaklı avlulu bir cami inşa edildi.

Doğru Cevap: C

Soru 79

"İtalya’nın Venedik ve Cenova limanlarından Mısır’a gelen ticaret gemileri, Avrupa’da çok aranan ipekli dokuma, halı, değerli taşlar, fildişi, seramik, abanoz, baharat, değerli madenler ve kereste gibi lüks mallarla geri dönerlerdi. Ayrıca, köle ticareti de küçümsenmeyecek boyutlardaydı. Kuzeye ve kuzeybatıya uzanan ticaret yoluyla Orta Avrupa’da üretilen silahlar ile kürk, kehribar ve köleler Bağdat’a taşınırdı. İslâm dünyasının Hristiyan Batı karşısındaki üstün konumu bu çok kapsamlı ticaret ağına dayalıydı."
Paragrafta verilen bilgiler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisini söylemek yanlış olur?

Batı dünyası bir takım ihtiyaçlarını doğu ticaretinden karşılamaktadır.

Ticaret, İslam dünyasını Hristiyan dünyası karşısında güçlü hale getirmiştir.

İslam dünyası Hristiyan batı dünyasından savaş aletleri temin etmektedir.

Batı Hristiyan dünyasında ahşap süs eşyaları üretilmekteydi.

İslam dünyasında köle ticareti ciddi bir kazanç sağlamaktadır.

Açıklama:

İtalya’nın Venedik ve Cenova limanlarından Mısır’a gelen ticaret gemileri, Avrupa’da çok aranan ipekli dokuma, halı, değerli taşlar, fildişi, seramik, abanoz, baharat, değerli madenler ve kereste gibi lüks mallarla geri dönerlerdi. Ayrıca, köle ticareti de küçümsenmeyecek boyutlardaydı. Kuzeye ve kuzeybatıya uzanan ticaret yoluyla Orta Avrupa’da üretilen silahlar ile kürk, kehribar ve köleler Bağdat’a taşınırdı. İslâm dünyasının Hristiyan Batı karşısındaki üstün konumu bu çok kapsamlı ticaret ağına dayalıydı.
A Şıkkı; Avrupa’da çok aranan ipekli dokuma, halı, değerli taşlar, fildişi, seramik, abanoz, baharat, değerli madenler ve kereste gibi lüks mallarla geri dönerlerdi.
B şıkkı; İslâm dünyasının Hristiyan Batı karşısındaki üstün konumu
C şıkkı; Orta Avrupa’da üretilen silahlar
D şıkkı; süs eşyası üretimine dair bir bilgi verilmemektedir.
E şıkkı; Ayrıca, köle ticareti de küçümsenmeyecek boyutlardaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 80

İlk anıtsal İslam yapısı olan Kubbetü’s-Sahra Kudüs’te kaç yılında inşa edilmiştir?

687

691

694

697

698

Açıklama:

Fas’ın 682’de fethiyle Mağrip’in önemli bir bölümü denetim altına alındı. 691’de Kudüs’te ilk anıtsal İslâm yapısı olan Kubbetü’s-Sahra inşa edilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Kudüs’te Hz.İsa için yapılmış olan "Kenisetü’l-Kıyamet Kilisesi" nin anlamı aşağıdakilerden hangi şıkta doğru olarak verilmiştir?

Kutsal Mezar Kilisesi

Göğe Yükseliş Kilisesi

Kutsal Kıyamet Kilisesi

Kutsal İsa Kilisesi

Kudüs Kıyamet Kilisesi

Açıklama:

Sekizgen planlı ve büyük bir kubbeyle örtülü yapı mimari özellikleriyle, her ikisi de Kudüs’te bulunan Hz.İsa için yapılmış Kenisetü’l-Kıyamet (Kutsal Mezar) ve Kubbetü’s-Suud (Göğe Yükseliş) kiliseleri gibi Bizans dönemine ait anıtsal yapılardan etkilendi.

Doğru Cevap: A

Soru 82

"Kubbetü’s- Sahra’nın iç mekânındaki ilginç bitkisel bezemelerde özellikle ....................... sanatı etkileri görülür."
Yukarıda verilen cümledeki boşluğu aşağıdaki şıklardan hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

Kudüs - Bağdat

Mısır - Suriye

Mekke - Medine

İspanya - Portekiz

Sasani - Bizans

Açıklama:

Kubbetü’s- Sahra’nın iç mekânındaki ilginç bitkisel bezemelerde özellikle Sasani ve Bizans sanatı etkileri görülür.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Birincisi II. Urbanus tarafından başlatılan on dört haçlı seferi hangi yıllar arasında gerçekleşmiştir?

1075-1170

1095-1270

1085-1190

1195-1280

1075-1370

Açıklama:

11. yüzyılın sonlarına doğru İslâm dünyası oldukça karışık bir sürece girdi. Bu ortamdan yararlanan Papa II. Urbanus (1088 -99) Birinci Haçlı Seferini başlattı. 1095-1270 yılları arasında on dört Haçlı Seferi gerçekleşti.

Doğru Cevap: B

Soru 84

"Anadolu'nun çeşitli kesimlerinde önemli sanat etkinliklerine damgalarını vuran Beyliklerin kurucuları gibi, Anadolu fatihi ......................................... da 1075 yılında Bizans Devleti'nin önemli merkezlerinden biri olan İznik'te Selçuklu Devleti'nin temellerini atmaya başlamıştı."
Aşağıdakilerden hangisi paragrafta verilen boşluğu doğru olarak tamamlamaktadır?

I. Gıyaseddin Keyhüsrev

I. Kılıç Arslan

I. Alâeddin Keykubad

Fatih Sultan Mehmed

Kutalmış oğlu Süleyman Şah

Açıklama:

Anadolu'nun çeşitli kesimlerinde önemli sanat etkinliklerine damgalarını vuran Beyliklerin kurucuları gibi, Anadolu fatihi Kutalmış oğlu Süleyman Şah da 1075 yılında Bizans Devleti'nin önemli merkezlerinden biri olan İznik'te (eski adıyla Nicaea) Selçuklu Devleti'nin temellerini atmaya başlamıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdaki "beylik / kurulduğu bölge" eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Eretnaoğulları / Sivas ve Kayseri çevresi

Karasioğulları / Balıkesir ve Bergama çevresi

Menteşeoğulları / Milas ve çevresi

Ramazanoğulları / Antalya ve Isparta çevresi

İnançoğulları / Denizli çevresi

Açıklama:

Hamidoğulları / Antalya ve Isparta çevresinde; Ramazanoğulları ise Adana ve çevresinde etkili olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Müslümanlar ibadetlerinde kaç yılından itibaren Kudüs yerine Kâbe’ye dönerek namaz kılmaya başladılar?

624

626

631

652

676

Açıklama:

Müslümanlar ibadetlerinde 624 yılından başlayarak Kudüs yerine Kâbe’ye dönerek namaz kılmaya başladılar.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Mirac olarak bilinen Peygamber’in göğe yükseldiği mucizevî gece yolculuğunun yapının ortasındaki kayadan başladığına inanılan yapı hangisidir?

Kubbetü’s-Suud

Kubbetü’s-Sahra

Kenisetü’l-Kıyamet

Medinet’ül Zehra

Şam Emeviye Cami

Açıklama:

691’de Kudüs’te ilk anıtsal İslâm yapısı olan Kubbetü’s-Sahra inşa edildi. Sekizgen planlı ve büyük bir kubbeyle örtülü yapı mimari özellikleriyle, her ikisi de Kudüs’te bulunan Hz.İsa için yapılmış Kenisetü’l-Kıyamet (Kutsal Mezar) ve Kubbetü’s-Suud (Göğe Yükseliş) kiliseleri gibi Bizans dönemine ait anıtsal yapılardan etkilendi. Mirac olarak bilinen Peygamber’in göğe yükseldiği mucizevî gece yolculuğunun yapının ortasındaki kayadan başladığına inanılır. Kubbetü’s-Sahra’nın iç mekânındaki ilginç bitkisel bezemelerde özellikle Sasani ve Bizans sanatı etkileri görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aristoteles felsefesini Yeni-Platonculuk ile birleştiren, Aristoteles’ten sonra gelen anlamına “ikinci öğretmen” unvanına hak kazanan İslam düşünürü kimdir?

el-Harizmî

El-Kindî

Farabî

er-Razi

İbni Sina

Açıklama:

Aristoteles felsefesini Yeni-Platonculuk ile birleştiren, Aristoteles’ten sonra gelen anlamına “ikinci öğretmen” unvanına hak kazanmasının yanı sıra mantığı bir bilim haline getiren ve Halep merkezli Hamdanîlerin (945-1004) sarayında önemli bir konum elde eden Farabî (870-950).

Doğru Cevap: C

Soru 89

Kuzey Afrika ve Endülüs’te egemen olan Muvahhidler tarafından yıkılan Endülüs Emevileri'nin saray-kent yapısı hangisidir?

Beytü’l-Hikme

Balkuvara Sarayı

Kubbetü’s Süleybiye

Medinetü’z-Zehra

Sus Ribatı

Açıklama:

Endülüs Emevilerinin en güçlü hükümdarı olan ve halife unvanını alan III. Abdurrahman zamanında (929-961) Kurtuba en parlak dönemlerinden birini yaşadı. III. Abdurrahman, Kurtuba yakınındaki ünlü Medinetü’z-Zehra Saray Kenti’ni inşa ettirdi ve bir süre sonra başkenti oraya taşıdı. Surlarla kuşatılmış kentin yapıları kademeli olarak yerleştirilmişti: üst kesimde saray, orta bölümde bahçeler, alt kesimde devlet adamlarının evleri ile cami. Saray-kent, Kuzey Afrika ve Endülüs’te egemen olan Muvahhidler (1130 -1269) tarafından yıkılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Kardeşi yerine dört yıl boyunca devleti yöneten Halife el-Hâkim’in kız kardeşi olan Fatımî kadın hükümdar kimdir?

Işak el-Mavsilî

Zübeyde Hatun

Fâtıma

Zeynep Hatun

Sittü’l-Mülk

Açıklama:

Kadın sanat koruyucuları arasında, kardeşi yerine dört yıl boyunca devleti yöneten Halife el-Hâkim’in kız kardeşi Sittü’l-Mülk başta gelmektedir. Kahire’deki Batı Sarayı’nın salonlarından Sittü’l-Mülk’e ayrılmış olanı saray yaşantısından kesitler ve av sahneleri içeren oymalı ahşap levhalarla bezeliydi.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Abbasî halifelerinin güçlü askeri birlikler oluşturmak için savaş esiri olarak veya satın alma yoluyla edindikleri ya da hediye edilmiş köleler tarafından Mısır'da kurulan uygarlığın adı nedir?

Memluklar

Eyyubîler

Zengîler

Fatımîler

Murâbıtlar

Açıklama:

Abbasilerin 1258’de Moğollarca yıkılmasından sonra Memluklar Kahire’yi İslâm Halifeliğinin başkenti yaptı. Memluklar aslında, Abbasî halifelerinin güçlü askeri birlikler oluşturmak için savaş esiri olarak veya satın alma yoluyla edindikleri ya da hediye edilmiş kölelerdi.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Osmanlı mimarisinde en gelişmiş örneklerini 16. yüzyılda büyük Mimar Sinan'ın eserlerinde gördüğümüz iç mekâna egemen merkezi kubbeli camilerin öncüsü sayılan Artuklu dönemi cami hangisidir?

Harput Ulu Cami

Silvan Ulu Cami

Mardin Ulu Cami

Kızıltepe Ulu Cami

Siirt Ulu Cami

Açıklama:

Silvan Ulu Cami, 13.50 m. çapındaki kubbesi ne döneminde, ne de 15. yüzyıla kadar diğer dönemlerde aşılamamış; Osmanlı mimarisinde en gelişmiş örneklerini 16. yüzyılda büyük Mimar Sinan'ın eserlerinde gördüğümüz iç mekâna egemen merkezi kubbeli camilerin öncüsü olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 93

1228-29 tarihinde yaptırılan, mimarı Ahlat'lı Hürremşah, ahşap ustası olarak Tiflis'li Ahmed, yazı ustası olarak Mehmed ve nakkaş Ahmed isimlerinin geçtiği Anadolu Beylikler dönemi yapı topluluğu hangisidir?

Diyarbakır Ulu Cami

Gevher Nesibe Külliyesi

Divriği Ulu Cami ve Darüşşifa

Konya Alâeddin Cami

Halep Ulu Cami

Açıklama:

Divriği Ulu Cami Mengücekli Beyi Ahmed Şah, Darüşşifa ise eşi ve Erzincan Mengücekli Meliki Behram Şah'ın kızı Turan Melek Hatun tarafından Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad zamanında 1228-29 tarihinde yaptırılmıştır. Yapı topluluğunun mimarı Ahlat'lı Hürremşah'tır. Yapıda ayrıca ahşap ustası olarak Tiflis'li Ahmed, yazı ustası olarak Mehmed ve nakkaş Ahmed çalışmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Hangi kentin fethi sonrasında Selçuklularla ilk kez Haçlılar ve dolayısıyla Avrupa'yla ticari anlaşmalara girişilmiştir?

Kayseri

Sinop

Diayarbakır

Antalya

Sivas

Açıklama:

Antalya'nın fethi (1207), büyük ölçüde Selçuklu egemenliği altındaki Anadolu'nun ekonomik ve ticarî gelişmesine küçümsenmeyecek ölçüde katkıda bulunmuş; böylelikle Selçuklular ilk kez Haçlılar ve dolayısıyla Avrupa'yla ticari anlaşmalara girişmiştir. Bu bağlamda, ilk ticaret ayrıcalıkları Venediklilere verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Dördüncü Halife Hz. Ali zamanında (656 -661) başkent nereye taşındı?

Medine

Kûfe

Mekke

Kahire

Bağdat

Açıklama:

Dördüncü Halife Hz. Ali zamanında (656 -
661) başkent Güney Irak’taki Kûfe’ye taşındı.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Tacirlerin ve kervanların güvenliğinin sağlanmasını amaçlayan, yollarda uğradıkları zararların
karşılanması esasına dayanan devlet güvenlik sigortası kimler zamanında geliştirilmiştir?

Sasaniler

Selçuklular

Abbasiler

Emeviler

Bizanslılar

Açıklama:

Tacirlerin ve kervanların güvenliğinin sağlanmasını amaçlayan, yollarda uğradıkları zararların
karşılanması esasına dayanan devlet güvenlik sigortası Selçuklular zamanında geliştirilmiştir?

Doğru Cevap: B

Soru 97

Kent merkezindeki çarşı alanlarında, gezgin tacirlerin mallarını depolayıp saklayabildikleri iç avlulu yapılar içinde konaklama yeri, dükkânlar, ambarlar ve ahırların bulunduğu mekanlara ne ad verilir?.

Han

Kervansaray

Camii

Çarşı

Kale

Açıklama:

Çarşı alanlarında, gezgin tacirlerin mallarını depolayıp saklayabildikleri yapı
toplulukları bulunurdu. Han ve funduk gibi adlarla anılan bu iç avlulu yapıların içinde konaklama mekânları, dükkânlar, ambarlar ve ahırlara yer verilmişti.

Doğru Cevap: A

Soru 98

691’de Kudüs’te ilk anıtsal İslâm yapısı olarak hangi yapı inşa edildi.

Kenisetü’l-Kıyamet

Kubbetü’s-Sahra

Kubbetü’s-Suud

Kudüs Aksa Camisi

Kasrü'l Hayrü'l_ Garbi

Açıklama:

691’de Kudüs’te ilk anıtsal İslâm yapısı olan Kubbetü’s-Sahra inşa edildi.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Hz.İsa için yapılmış Kenisetü’l-Kıyamet (Kutsal Mezar) ve Kubbetü’s-Suud (Göğe Yükseliş) kiliseleri hangi şehirde bulunmaktadır?

Kudüs

Mekke

Şam

Medine

Halep

Açıklama:

Kudüs’te bulunan Hz.İsa için yapılmış Kenisetü’l-Kıyamet (Kutsal Mezar) ve Kubbetü’s-Suud (Göğe Yükseliş) kiliseleri gibi Bizans dönemine ait anıtsal yapılardandır.

Doğru Cevap: A

Soru 100

Hangi lider zamanında tasvirli Sasani ve Bizans taklidi sikkelerin yerine Arapça yazılı sikkeler bastırıldı ve Arapça resmi dil olarak kabul edildi?

Abdülmelik

Ebu Cafer Muhammed

III. Abdurrahman

Muhammed bin Yusuf bin Nasr

Selâhaddin Eyyubî

Açıklama:

Abdülmelik ayrıca, o zamana dek kullanılan tasvirli Sasani ve Bizans taklidi sikkelerin yerine Arapça yazılı sikkeler bastırttı ve Arapça resmi dil olarak kabul edildi.

Doğru Cevap: A

Soru 101

Adını Irak’taki Kûfe kentinden alan bir islam sanat biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

kûfi yazı üslubu

Hat sanatı

Minyatür

Kakma

Dövme

Açıklama:

Adını Irak’taki Kûfe kentinden
alan ve kûfi olarak adlandırılan köşeli yazı üslubu 10. yüzyıla dek önemini korumuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Eski çağların zigguratlarına öykünen ve Malviya adı verilen sarmal minareli camii aşağıdakilerden hangisidir?

Kurtuba Ulu Camisi

Mihrap Camisi

Kayrevan Ulu Camisi,

Samarra Ulu Camisi

Şam Emeviye Camisi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 103

Rasyonalist Mutezile okulunun görüşlerini resmi öğreti haline getirerek felsefeye ilgiyi attıran, Bağdat’ta kütüphane, tercüme merkezi ve okul içeren Beytü’l-Hikme’yi (Bilgelik Evi) kuran Halife kimdir?

El-Me’mûn

Ebu Cafer Muhammed el-Harizmî

Halife el-Mu’tasım

El-Kindî

İbni Sina

Açıklama:

El-Me’mûn’un rasyonalist Mutezile
okulunun görüşlerini resmi öğreti haline getirmesi felsefede çığır açtı, Antik Çağ düşüncesine ilgi arttı.
Halife Bağdat’ta kütüphane, tercüme merkezi ve okul içeren Beytü’l-Hikme’yi (Bilgelik Evi) kurdu.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Ebu Cafer Muhammed el-Harizmî

Farabi

İbni Sina

İbni Düreyd

Ebu’l-Hasan Ali

Açıklama:

Farabi

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

15. yüzyılda okyanus dalgalarına dayanabilecek şekilde inşa edilmiş yüksek kenarlı ve uzun gemilere ne ad verilmiştir?

Usturlap

Pusula

Karavella

Ptolemaios

Toscanelli

Açıklama:

Denizcilik sanatında 15. yüzyılda araç gerecin gelişmesine paralel olarak okyanus dalgalarına
dayanabilecek, yüksek kenarlı ve uzun gemiler inşa edilmeye başlandı. Okyanusun dev dalgalarını göğüsleyecek güçte olan bu gemilere Karavella adı verildi.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdaklerden hangisi Floransalı ünlü sanat koruyucusu ailenin adıdır?

Medici

Petrark

Boccacio

Ucello

Boticelli

Açıklama:

Floransalı Medici ailesi ünlü sanat koruyucularıydı.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdaki ressamlardan hangisi bir halı tipine adını vermiştir?

Titian

Mantagna

Lotto

Veronese

Tintoretto

Açıklama:

Lotto’nun tablolarında yer alan halılarda görülen desenler Anadolu halılarının motif ve
kompozisyonlarını yansıttığı için Lotto Halısı deyimi Osmanlı Halı Sanatı araştırmalarında yerini
almıştır

Doğru Cevap: C

Soru 4

Floransa Vaftizhanesi'nin bronz kapılarını hangi sanatçı yapmıştır?

Titian

Brunelleschi

Michelangelo

Donatello

Ghiberti

Açıklama:

Floransa Vaftizhanesi'nin bronz kapılarını Ghiberti yapmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Venediklilerin Bizans'a yapabilecekleri yardımı engellemek için gözetleme amacıyla Rumeli Hisarı’nı inşa ettiren padişah kimdir?

Yıldırım Bayezid

Fatih Sultan Mehmet

Yavuz Sultan Selim

Kanuni Sultan Süleyman

II. Murad

Açıklama:

Fatih Sultan Mehmet, Venediklilerin Bizans'a yapabilecekleri yardımı engellemek için gözetleme amacıyla Rumeli Hisarı’nı inşa ettirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapmıştır?

Donatello

Titian

Leonardo da Vinci

Gentille Bellini

Michelangelo

Açıklama:

Gentile Bellini, Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Cihannuma kim tarafından yazılmıştır?

Matrakçı Nasuh

Sinan Bey

Evliya Çelebi

Piri Reis

Kâtip Çelebi

Açıklama:

Cihannuma, Kâtip Çelebi tarafından yazılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Avrupa'da Rönesans'tan sonra ortaya çıkan akım hangisidir?

Gotik

Romanesk

Rokoko

Barok

Empresyonizm

Açıklama:

Rönesans'tan sonra Barok sanat etkili olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Karşı Reform hareketi kimler tarafından başlatılmıştır?

Anglikan Kilisesi

Protestan Kilisesi

Katolik Kilisesi

Ortodoks Kilisesi

Süryani Kilisesi

Açıklama:

Almanya’dan on yedinci yüzyılda yayılan Protestan inancı Vatikan ve Papa’nın temsil ettiği Katolik mezhebini ve uygulamaları aşırı ve şatafatlı buluyor, onları fazla dünyevi zevklere dalmış ve dinin özünden ayrılmış buluyordu. Katolik Kilisesi ise buna ‘Karşı Reform’ hareketi denilen bir girişimle karşılık verdi.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Barok dönem sanatçısıdır?

Caravaggio

Alberti

Brunelleschi

Michelangelo

Ghiberti

Açıklama:

Caravaggio, bir Barok dönem sanatçısıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Monteigne
Boccacio
Petrarch
Erasmus

Yukarıdaki verilen isimlerden hangileri hümanist düşüncenin temsilcileri arasında sayılabilir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Hümanistler içinde çok ünlü isimler vardır. Bunlardan biri hümanist düşünceyi başlatanlardan Petrarch'dır, diğer temsilcileri arasında ise Boccacio, Bacon, Monteigne, Erasmus gibi isimler sayılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

"15. yüzyılın başından itibaren coğrafya alanında başlayan bilimsel ve teknik gelişmeler coğrafi buluşlarda yönlendirici oldu. Gerçi bu yüzyılın bilginleri Yunan ve Romalıların coğrafya kuramlarını biliyorlardı. İlk Çağın ünlü coğrafyacısı .......................... 'a ait eseri, Arap coğrafyacılarının kitaplarını ve onların hazırladıkları haritaları tanıyorlardı. Bu eserlerde yer alan bilgi ve ölçülerin tamamı doğru olmamasına rağmen temel bilgiler için yeterli sayılıyordu."
Yukarıda verilen metinde bahsedilen bilim insanı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Perestello

Ptolemaios

Marco Polo

Petrarch

Kristof Kolomb

Açıklama:

15. yüzyılın başından itibaren coğrafya alanında başlayan bilimsel ve teknik gelişmeler coğrafi buluşlarda yönlendirici oldu. Gerçi bu yüzyılın bilginleri Yunan ve Romalıların coğrafya kuramlarını biliyorlardı. İlk Çağın ünlü coğrafyacısı Ptolemaios (M.S. 2. yy)'a ait eseri, Arap coğrafyacılarının kitaplarını ve onların hazırladıkları haritaları tanıyorlardı. Bu eserlerde yer alan bilgi ve ölçülerin tamamı doğru olmamasına rağmen temel bilgiler için yeterli sayılıyordu.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Gelecekte Yeni Dünyayı keşfeden kişi olarak tanınacak olan ...................... hakkında yaşamının ilk yıllarına ait fazla bilgi bulunmamaktadır. Cenova'lı bir dokumacının oğlu olduğu, on dört yaşında denizciliğe başladığı, Cenova bayrağı taşıyan gemilerde uzunca bir süre çalıştığı bilinmektedir. 1474'de Portekiz'e (Lizbon) yerleşerek Cenova'lı tüccarların temsilciliğini yapmaya başladı. Floransalı astronom Toscanelli ve kızı ile evlendiği Portekizli bir denizciden uzak diyarlar ve buralara yapılacak yolculuklar hakkında pek çok bilgi edindi."
Yukarıdaki metinde tanıtılan bilim insanı aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Perestrello

Marco Polo

Kristof Kolomb

Piri Reis

Ptolemaios

Açıklama:

"Gelecekte Yeni Dünyayı keşfeden kişi olarak tanınacak olan Kristof Kolomb'un yaşamının ilk yıllarına ait fazla bilgi bulunmamaktadır. Cenova'lı bir dokumacının oğlu olduğu, on dört yaşında denizciliğe başladığı, Cenova bayrağı taşıyan gemilerde uzunca bir süre çalıştığı bilinmektedir. 1474'de Portekiz'e (Lizbon) yerleşerek Cenova'lı tüccarların temsilciliğini yapmaya başladı. Floransalı astronom Toscanelli ve kızı ile evlendiği Portekizli denizci Perestrello'dan uzak diyarlar ve buralara yapılacak yolculuklar hakkında pek çok bilgi edindi."

Doğru Cevap: C

Soru 14

Floransa
Amalfi
Venedik
Napoli

Yukarıda sayılan kent devletlerinden hangilerinin Akdeniz'de ticaret yolu bulunmaktadır?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Deniz ticaretinin örgütlenmesi zorunluluğu bankacılık sistemi, faiz, çek, bono gibi yeni düzenlemeleri getirdi. İspanya ve Portekiz coğrafi keşiflerle meşgul ve yeni bölgeleri ele geçirmeye çalışırken, Floransa, Venedik, Cenova, Napoli, Amalfi gibi İtalyan kent devletleri de daha önce Akdeniz’de kurdukları ticaret yollarını çeşitlendirdiler ve Batı Akdeniz’in zenginleşen dünyasına doğunun lüks tüketim mallarını taşımaya devam ettiler.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Tintoretto
Mantagna
Veronese
Giorgione

Yukarıdaki ressamlardan hangileri ünlü Venedik Okulu ressamları arasında sayılabilir?

I-II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Bellini ve Vivarini ressam aileleri, Venedik yakınlarında Padua’dan gelen Mantagna, Giorgione, Titian ve Tintoretto, Veronese ve Lotto ünlü Venedik okulu ressamlarıydı.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Floransa vaftizhanesinin bronz kapılarını yapan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Michelangelo

Ghiberti

Pisanello

Bellini

Donatello

Açıklama:

Resim sanatının yanı sıra heykel ve mimaride de yeni gelişmeler oldu. Floransalı heykeltraş Donatello, gençlik yıllarında Floransa vaftizhanesinin bronz kapılarını yapan Ghiberti ile çalışmıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Matbaa hangi tarihte icat edilmiştir?

1320

1435

1450

1470

1485

Açıklama:

1450 yılında Alman Jean Gutenberg uzun çalışmalar sonucunda kurşun harfler dökerek ve uygun kalitede kâğıt kullanarak kitap basmayı ve seri üretime geçebilmeyi başardı. Bundan sonra herkesin ulaşabileceği ürün haline gelen kitap sayesinde bilgi alışverişi hızlandı ve kolaylaştı.

Doğru Cevap: C

Soru 18

İstanbul Fatih Sultan Mehmet tarafından hangi tarihte feth edilmiştir?

29 Nisan 1453

29 Mayıs 1453

29 Temmuz 1453

29 Ağustos 1453

29 Ekim 1453

Açıklama:

Konstantinopolis'in 29 Mayıs 1453'teki düşüşüyle güçlenen Osmanlılar izleyen dönemde
Balkanlar'daki bölük pörçük toprakları alarak, İtalya içlerine ulaşmaya çalıştılar.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Venedik Cumhuriyeti tarafından Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapmak üzere İstanbul'a gönderilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Constanzo di Ferrara

Pisanello

Gentile Bellini

Leonardo da Vinci

Leone Battista Alberti

Açıklama:

Fatih Sultan Mehmet Akdeniz dünyasında elde ettiği hâkimiyet ve gücü görsel olarak ifade etmek için ise İtalyan sanatçıları kullanmıştır. Gentile Bellini (1429-1507) Rönesans döneminde Venedik'te yaşamış İtalyan bir ressamdır. 1478 yılında Venedik Cumhuriyeti tarafından Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapmak üzere İstanbul'a gönderilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi hümanizm düşüncesinin temsilcileri arasında yer almaz?

Petrarch

Boccacio

Monteigne

Garibaldi

Erasmus

Açıklama:

Hümanizm, İtalya'da antik dönem yazarlarının eserlerine ilgi duyan, bu eserleri araştırarak genel kütüphaneler, edebiyat dernekleri kuran fikir adamlarının bir araya gelerek görüş alışverişinde bulunmaları sonucu ortaya çıktı. Bu araştırmacı yazarlara hümanist denildi. Önce antik dönem eserlerini incelediler, sonra kendi eserlerini verdiler. Hümanistler içinde çok ünlü isimler vardır. Bunlardan biri hümanist düşünceyi başlatanlardan Petrarch'dır, diğer temsilcileri arasında ise Boccacio, Bacon, Monteigne, Erasmus gibi isimler sayılabilir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

14-15 y.y. Avrupasında Antik Dönem sanat ve kültürünün yeniden canlandırılması anlayışından dolayı Yeniden Doğuş olarak nitelendirilen dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Reform

Rönesans

Barok

Gotik

Aydınlanma

Açıklama:

On dördüncü yüzyıl sonundan itibaren ve on beşinci yüzyıl boyunca Avrupa’da edebiyat ve güzel sanatlar alanındaki yeniliklerin ve sanat anlayışının tümüne Rönesans denir. Rönesans, Orta Çağ kültürü ve sanatının reddedilmesi ve antik dönem sanat ve kültürünün yeniden diriltilmesi anlayışından dolayı Yeniden Doğuş olarak nitelendirilmiştir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Hümanist düşünürlerden biri değildir?

Petrarch

Bacon

Boticelli

Monteigne

Erasmus

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 23

Portekizlilerin deniz aşırı ülkelere açılmasında önemli rol oynayan Kuzey Afrika'daki üssü aşağıdakilerden hangisidir?

Cuta

Fas

Venedik

Cenova

Karavella

Açıklama:

Avis hanedanı 1451 'de Kuzey Afrika'da Fas bölgesinde bulunan Cuta'yı
ele geçirdi. Afrika sahillerinde elde edilmiş olan Cuta Portekizliler’in deniz aşırı ülkelere açılmasında temel bir üs oldu. Doğru seçenek A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Denizci Henri tarafından kurulan coğrafya araştırmaları merkezi hangi ülkede yer alır?

Portekiz

İspanya

Cuta

İtalya

Fransa

Açıklama:

Denizci Henri, Portekiz kıyılarının en göze çarpan çıkıntısı olan Saint Vincent Burnu yakınlarında, Sagres' deki şatosuna gerçek bir coğrafya araştırmaları merkezi kurdu. Doğru seçenek A' dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

14-15 y.y.'da Avrupa’da edebiyat ve güzel sanatlar alanındaki yeniliklerin ve sanat anlayışı hangi adla anılır?

Skolastisizm

Reform

Mistisizm

Rönesans

Egzistansiyalizm

Açıklama:

On dördüncü yüzyıl sonundan itibaren ve on beşinci yüzyıl boyunca Avrupa’da edebiyat ve güzel sanatlar alanındaki yeniliklerin ve sanat anlayışının tümüne Rönesans denir. Doğru seçenek D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

İtalya'da Rönesansın merkezi olarak kabul edilen kent aşağıdakilerden hangisidir?

Venedik

Roma

Milano

Napoli

Floransa

Açıklama:

Düşüncede akılcı ve bilimci, sanatta da akılcı ve gerçekçi eğilimlerin görüldüğü bir dönem olan Rönesans, İtalya'da Floransa merkezli olarak ortaya çıkmıştır. Doğru seçenek E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Rönesans Dönemi İtalyasında sanat koleksiyonları ile ünlü tüccar aile aşağıdakilerden hangisidir?

Pisanello

Medici

Petrark

Boccacio

Giotto

Açıklama:

Tüccar ve bankacı Floransalı Medici ailesi sanat koleksiyonları ile ünlüydü. Doğru seçenek B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Ademle Havvanın Cennet' ten Kovuluşu isimli çalışmayı aşağıdaki sanatçılardan hangisi yapmıştır?

Leonardo da Vinci

Michelangelo

Donatello

Masaccio

Boticelli

Açıklama:

Rönesansta en güçlü ifadelere sahip heykelleri ise hem heykeltıraş hem de ressam olan Michelangelo yapmıştır. Yaptığı resimlerden birisi ise Ademle Havvanın Cennet' ten Kovuluşu' dur. Doğru seçenek B' dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Fatih Sultan Mehmet İstanbul'u almadan önce Venediklilerin Bizans'a yapabilecekleri yardımı engellemek için gözetleme amacıyla aşağıdakilerden hangisini yaptırmıştır?

Topkapı Sarayı

Kız kulesi

Rumeli Hisarı

Fatih Köşkü

Galata Kulesi

Açıklama:

Fatih Sultan Mehmet, Osmanlı varlığı ile Akdeniz dünyasını, diğer Akdeniz ülkeleri ile beraber paylaşmaktaydı. Akdeniz hâkimiyetini elde tutabilmek için özellikle Venedik ile savaşmıştır. İstanbul'u almadan önce Venediklilerin Bizans'a yapabilecekleri yardımı engellemek için gözetleme amacıyla Rumeli Hisarı’nı inşa ettirmiştir. Doğru seçenek C' dir.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdaki ressamlardan hangisi Fatih Sultan Mehmet' in portresini yapmış ve Topkapı Sarayı' nın duvarlarını fresklerle bezemiştir?

Masaccio

Boticelli

Pisanello

Bellini

Jean Goujon

Açıklama:

Ressam Gentille Bellini tarafından yapılan portresi bugün National Gallery (İngiltere) de bulunmaktadır. Bellini'nin yaptığı portrelerden sonra Sinan Bey de Fatih'in bir portresini yapmış, öğrencisi Şiblizade Ahmed ise Fatih'in gül koklarkenki ünlü portresini yapmıştır. Ayrıca Bellini'nin yeni sarayın (Topkapı Sarayı) duvarlarını freskler ile bezediği de bilinmektedir. Doğru seçenek D' dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Avrupa kentlerini el yazmalarında resmeden özellikle imparatorluk kentlerinin betimlenmesini sağlayan nakkaş aşağıdakilerden hangisidir?

Levni

Seyyid Lokman

Şiblizade Ahmet

Sinan Bey

Matrakçı Nasuh

Açıklama:

Nakkaş Matrakçı Nasuh tarafından resimlenmiş olanlar özellikle imparatorlukta kentleri betimlemesi bakımından son derece önemlidir. Ayrıca ordunun katıldığı seferlere katılan Matrakçı Avrupa kentlerini de elyazmalarında resmetmişti. Doğru seçenek E' dir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Rönesans, hangi ülke merkezli olarak ortaya çıkmıştır?

Fransa

İspanya

İngiltere

İtalya

Almanya

Açıklama:

Rönesans, İtalya'da Floransa merkezli olarak ortaya çıkmıştır, İtalya'da ortaya çıkmasının nedenleri arasında; ekonomik gelişmişlik, antik geleneğin varlığı, Bizanslı bilginlerin eski Yunan edebiyatının metinlerini buraya getirmeleri ve bunların incelenmesi ile ilk genel kitaplıkların ve edebiyat derneklerinin burada kurulması sayılabilir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Rönesans döneminde yaşayan ve Venedik Cumhuriyeti’nin mimarı olan anılan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Palladio

Brunelleschi

Michelangelo

Ghiberti

Donatello

Açıklama:

Palladio ise Venedik Cumhuriyeti’nin mimarıydı. İnşa ettiği villalarıyla tanınan bu mimar anıtsal eserler de vermişti. Özellikle oranlamalarıyla dikkat çeken Palladio’nun eserleri bir diğer Modernizm öncesi mimarı olan Mimar Sinan’ın eserleriyle akılcılık bakımından karşılaştırılır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Aşağıdaki padişahlardan hangisinin döneminde, sarayda Nakkaşhanenin oluşmaya başladığı görülmektedir?

II. Murad

Fatih Sultan Mehmet

Yavuz Sultan Selim

Kanunî Sultan Süleyman

II. Selim

Açıklama:

Fatih Döneminde yeni sarayda oluşmaya başlayan atölyelerde sanatçıların kökenleri bakımından zengin bir çeşitlilik vardı. Tüm iktidar sahibi sultan ve kralların yaptığı gibi Fatih Sultan Mehmet de sanatçıları sarayında toplama girişiminde bulundu. Beylikler Döneminden farklı olarak Fatih Döneminde sarayda Nakkaşhanenin oluşmaya başladığını görüyoruz. Nakkaşhane dönemin kitap sanatının geliştiği yerdi. Burada kitapları resimleyen minyatür sanatçıları, sayfaları süsleyen tezhipçiler, Arap alfabesini kullanarak güzel yazı yazan hattatlar, ciltçiler bulunurdu. Saraya özgü üslûplar nakkaşhanede yaratılır ve saray sanatının oluşumunu sağlardı. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

I- Kendi döneminin Osmanlı dünyasını aktarır.
II- Bir kültür antropologu gibidir.
III- Gittiği yerlerdeki insanların din, dil ırk gibi özelliklerini de anlatır.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri Evliya Çelebi için söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I-II

II-III

I-II-III

Açıklama:

Bu dönemde Osmanlı dünyasını bize anlatan en önemli yazar Evliya Çelebi'dir. 17. yüzyılda seyahat etmeğe başlayan Evliya Çelebi, Anadolu'yu ve Osmanlının Balkan ve Orta Doğu eyaletlerini dolaşır ve sonunda Mısır'a yerleşerek Kahire'de yaşamının sonuna kadar kalır. Evliya Çelebi tek kişilik bir ansiklopedi yazarı gibidir. Gittiği yerlerin halkını, dilini, yapılarını, adetlerini, yiyeceklerini tüm maddi ve manevi değerlerini kaydetmiş bir kültür antropologu gibidir. Günümüz anlayışına göre, ayrıştırılmadan yazılmış tüm bu bilgeler ayıklandığında ve gruplandığında Osmanlı tarihi coğrafyasının maddi kültür tarihi de ortaya çıkmaktadır. Gittiği yerlerdeki insanların din, dil ırk gibi özelliklerini de anlatan Evliya Çelebi daha önceden görmediği ve bilmediği şeyleri "acaip" ve "garip" tanımlamaları ile anlatır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi 17. yüzyılda yazılan ve döneminin önemli eserleri arasında olan Cihannuma’yı yazan kişidir?

Pir-i Reis

Yirmi Sekizinci Çelebi Mehmet Efendi

Kâtip Çelebi

Evliya Çelebi

Matrakçı Nasuh

Açıklama:

17. yüzyıl Osmanlı dünyasının önemli bilginlerinden biri Kâtip Çelebi'dir. Onun tarih ve coğrafya kitapları, Cihannuma adlı eseri döneminin önemli eserleri arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdaki savaşlardan hangisine kadar Osmanlı Devleti Akdeniz’de genişlemesini sürdürmüştür?

Preveze Deniz Savaşı

Cerbe Deniz Savaşı

Cezayir Deniz Seferi

İnebahtı Deniz Savaşı

Ponza Deniz Muharebesi

Açıklama:

Konstantinopolis'in 29 Mayıs 1453'teki düşüşüyle güçlenen Osmanlılar izleyen dönemde Balkanlar'daki bölük pörçük toprakları alarak, İtalya içlerine ulaşmaya çalıştılar. İtalya’da Otranto'da püskürtülmekle birlikte, Hristiyan Avrupa için büyük bir tehlike oluşturmaya devam ettiler. Bu genişleme Akdeniz tarihi açısından 1571’deki İnebahtı Deniz Savaşına kadar sürecekti. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Aşağıdaki isimlerden hangisi Hümanizmin temsilcilerinden birisi değildir?

Boccacio

Monteigne

Erasmus

Bacon

Heredot

Açıklama:

Hümanizm, İtalya'da antik dönem yazarlarının eserlerine ilgi duyan, bu eserleri araştırarak genel kütüphaneler, edebiyat dernekleri kuran fikir adamlarının bir araya gelerek görüş alışverişinde bulunmaları sonucu ortaya çıktı. Bu araştırmacı yazarlara hümanist denildi. Önce antik dönem eserlerini incelediler, sonra kendi eserlerini verdiler. Hümanistler içinde çok ünlü isimler vardır. Bunlardan biri hümanist düşünceyi başlatanlardan Petrarch'dır, diğer temsilcileri arasında ise Boccacio, Bacon, Monteigne, Erasmus gibi isimler sayılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

14. yüzyıl sonlarından başlayarak 15. yüzyıl boyunca süren ve Avrupa sanatında karşımıza çıkan yeniden doğuş anlamındaki kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Reform

Rönesans

Hümanizm

Rekreasyon

Aydınlanma

Açıklama:

On dördüncü yüzyıl sonundan itibaren ve on beşinci yüzyıl boyunca Avrupa’da edebiyat ve güzel sanatlar alanındaki yeniliklerin ve sanat anlayışının tümüne Rönesans denir. Rönesans, Orta Çağ kültürü ve sanatının reddedilmesi ve antik dönem sanat ve kültürünün yeniden diriltilmesi anlayışından dolayı Yeniden Doğuş olarak nitelendirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Rönesans aşağıdaki İtalyan kentlerinden hangisinde ortaya çıkmıştır?

Milan

Napoli

Floransa

Roma

Cenova

Açıklama:

Rönesans, antik dönem eserlerinin modern öncesi dönemde yeni bir yorumla ele alınması esasına dayanır. Bu dönemde, Antik Çağ'ın örnek alınmasının en önemli nedeni Antik Çağ sanatının dünyasal ve canlı oluşu, aynı zamanda Yeni Çağ'ın ruhuna ve dönemin ihtiyaçlarına cevap vermesidir. Bu dönem, düşüncede akılcı ve bilimci, sanatta da akılcı ve gerçekçi eğilimlerin görüldüğü bir dönemdir. Rönesans, İtalya'da Floransa merkezli olarak ortaya çıkmıştır, İtalya'da ortaya çıkmasının nedenleri arasında;
ekonomik gelişmişlik, antik geleneğin varlığı, Bizanslı bilginlerin eski Yunan edebiyatının metinlerini buraya getirmeleri ve bunların incelenmesi ile ilk genel kitaplıkların ve edebiyat derneklerinin burada kurulması sayılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Plastik sanatlara getirdiği yeniliklerin dışında farklı amaçlar için mekanik araçlar da tasarlayan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Michelangelo

Caravaggio

Leonardo da Vinci

Boticelli

Giotto

Açıklama:

Leonardo da Vinci'nin Vitruvius Adamı, Rönesans döneminde yapılmış örnek bir bilim ve sanat eseri olma özelliğini taşır. Birey hem aklı hem de bilgisi ve bilgeliği ile vardır. İnsan, çevresini, dünyayı, evreni araştıran bireydir. Mükemmeliyeti simgeleyen daire içinde kollarını her yöne açarak, ayakları ile değişik yönlere gitmeğe hazır bu cepheden gösterilen insan da dünyayı kontrol etmektedir. Leonardo da Vinci’nin defterleri incelendiğinde, onun nasıl bir doğa gözlemcisi olduğu da ortaya çıkar. Ürettiği değişik makinelerde yine tasarım ve bilim birlikteliğini gösterir. Aslında gözlemlediği hareketin oluşumudur. Kuşlar nasıl uçar, insanlar nasıl görür, kol nasıl hareket eder gibi fiziksel özellikleri inceleyip, bunları resimlerindeki figürlere uygular.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Kurşun harflerle baskı yapmaya olanak veren matbaayı kurarak 15. yüzyılda kitapların daha çok insana ulaşmasını sağlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Michelangelo

Leonardo da Vinci

Jean Gutenberg

Martin Luther King

Leone Battista Alberti

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 43

Fatih Sultan Mehmed'in portresini yapmak üzere İstanbula gelen İtalyan ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Caravaggio

Giotto

Brunelleschi

Boticelli

Gentile Bellini

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 44

Kanuni Sultan Süleyman seferlerine katılarak, uğranılan kentlerin minyatürünü yapan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Nigari

Nakkaş Osman

Nakkaş Sinan Bey

Levni

Matrakçı Nasuh

Açıklama:

16. yüzyılın diğer bir özelliği de minyatürlü el yazmaların artmaya başlamasıdır. Kanuni'nin neredeyse tüm seferleri ile ilgili elyazmaları bulunmaktadır. Bunların içerisinde Nakkaş Matrakçı Nasuh tarafından resimlenmiş olanlar özellikle mparatorlukta kentleri betimlemesi bakımından son derece önemlidir. Ayrıca ordunun katıldığı seferlere katılan Matrakçı Avrupa kentlerini de elyazmalarında resmetmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 45

17. yüzyıl Osmanlı Dünyası'nın en tanınmış seyyahı aşağıdakilerden hangisidir?

Evliya Çelebi

Abdurrahman Hıbri

İbn Batuta

Harun İbn Yahya

Mesudi

Açıklama:

Osmanlı dünyasını bize anlatan en önemli yazar Evliya Çelebi'dir. 17. yüzyılda seyahat
etmeğe başlayan Evliya Çelebi, Anadolu'yu ve Osmanlının Balkan ve Orta Doğu eyaletlerini dolaşır ve sonunda Mısır'a yerleşerek Kahire'de yaşamının sonuna kadar kalır. Evliya Çelebi tek kişilik bir ansiklopedi yazarı gibidir. Gittiği yerlerin halkını, dilini, yapılarını, adetlerini, yiyeceklerini tüm maddi ve manevi değerlerini kaydetmiş bir kültür antropologu gibidir.

Doğru Cevap: A

Soru 46

17. yüzyılda İtalya'da ortaya çıkan ve tüm Avrupa'yı etkileyen sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Rönesans

Rokoko

Romanesk

Barok

Gotik

Açıklama:

Rönesans sanatındaki klasik Yunan ve Roma geleneklerine bağlı simetrik düzenlemeli, yalın, doğrusal eksenler üzerinde planlanan tasarım anlayışı on yedinci yüzyılda değişmeğe başladı. Daha önceleri Hellenistik Dönem sanat anlayışının Roma dönemi sanat anlayışa getirdiği farklılık gibi Barok Dönem sanatı da akılcılıktan çok duygulara ve algılara yönelik bir sanat akımı oldu. On yedinci yüzyıl başında İtalya’da ortaya çıkan bu akım tüm Akdeniz dünyası ve Avrupa’yı etkiledi. İspanyol ve Portekiz sömürgeleri aracılığıyla Orta ve Güney Amerika ülkelerine de yayıldı. O nedenle aslında Barok (Portekizce eğri büğrü inci anlamına gelmektedir) sanatı tek bir tiplemeye indirgemek
zordur, bir değil birçok barok sanat vardır, buna Osmanlı Barok sanatı da dâhildir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Rönesans'ın ideolojisini oluşturan düşünce akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonalizm

Realizm

Sürrealizm

Hümanizm

Empresyonizm

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi 9 ve 10. yüzyıllarda Arap coğrafyacılarının coğrafya kitabı hazırlamalarının sebeplerinden biri değildir?

Geniş coğrafyaya yayılmış İslam devletleri arasında gereken iletişimin sağlanması

Haç ziyareti yapacakların yolları tanıması gereksinimi

Arap tüccarların güvenliğini sağlamak için deniz yollarının durumunu bilmesi gerekliliği

Tüccarların yolculuğun sonunda karşılaşacakları limanların özelliklerine hakim olmasının güvenli olması

Yeni kıtalar keşfederek koloniler kurma çabası

Açıklama:

9 ve 10. yüzyıllarda Arap coğrafyacıları tarafından hazırlanan coğrafya kitapları ihtiyaç ve güvenliği sağlama gerekliliğinden doğmuştur. Coğrafya kitaplarının hazırlanması yeni kıta keşfetme düşüncesi içermemektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Üç direkli, beş yelkenli ve yaklaşık 30 metre uzunluğunda olup okyanusun dev dalgalarını göğüsleyecek güçte olan gemilere ne ad verilir?

Romorkör

Karavella

Hücumbot

Kruvazör

Destroyer

Açıklama:

Okyanusun dev dalgalarını göğüsleyecek güçte olan gemilere Karavella adı verilir. Karavella'lar üç direkli, beş yelkenli ve yaklaşık 30 metre uzunluğundadır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Rönesans döneminin önemli çalışmalarından olan Vitruvius Adamı adlı eser kime aittir?

Giotto

Michalengelo

Dürer

Leonardo da Vinci

Boticelli

Açıklama:

On Beşinci yüzyıl Floransa’sı Rönesans sanatının merkezi olur. Bu dönemde sanatçılar, edebiyatçılar, hümanist düşünürler ve bilim insanları ile beraber dünyayı yeniden keşfetmektedirler. Bu da bilim ve sanatın henüz ayrılmadığını ve uzmanlık alanlarının belirginleşmediğini gösterir, Leonardo da Vinci'ninVitruvius Adamı, Rönesans döneminde yapılmış örnek bir bilim ve sanat eseri olma özelliğini taşır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Venedikli sanatçıların resme en önemli katkıları aşağıdakilerden hangisidir?

Işık

Yağlıboya

Figür

Renk

Teknik

Açıklama:

Venedikli ressamların resim sanatına katkıları ise çok önemliydi. Resme ışık katmışlardır. Renk ve ışık arasındaki ilişkiye önem vermişlerdir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Kağıt ilk olarak nerede üretilmiştir?

İtalya

Mısır

Çin

Hindistan

İran

Açıklama:

Kâğıt ilk defa Çin'de üretilmeye başlanmıştır. Abbasi döneminde kalitesi iyileştirilen kâğıt 12. yüzyılda Haçlı seferlerine katılanlar tarafından Akdeniz üzerinden Avrupa'ya taşınmıştır. Doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

1478 yılında İstanbul'a gelerek Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapan ressam kimdir?

Gentile Bellini

Massacio

Sandro Botticelli

Leonardo da Vinci

Piero della Francesca

Açıklama:

Gentile Bellini (1429-1507) Rönesans döneminde Venedik'te yaşamış
İtalyan bir ressamdır. 1478 yılında Venedik Cumhuriyeti tarafından Fatih Sultan Mehmet'in portresini yapmak üzere İstanbul'a gönderilmiştir. Doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

I. Fatih döneminde sarayda bulunurlar.
II. Dönemin kitap sanatının geliştiği yerdir.
III. Halk sanatının oluşumunu sağlarlar.
Nakkaşhanelerle ilgili yukarıdaki bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Fatih Döneminde sarayda Nakkaşhanenin oluşmaya başladığını görüyoruz. Nakkaşhane dönemin kitap sanatının geliştiği yerdi. Saraya özgü üslûplar nakkaşhanede yaratılır ve saray sanatının oluşumunu sağlardı. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi 15.yüzyılın sonunda Venedik'in tüm topraklarını yitirmesinin en önemli sonuçlarından biridir?

Venedikliler deniz ticaretinden uzaklaşmışlardır.

Osmanlı ile Venedik ilişkileri gelişmiştir.

Venedik İngiltere'nin sömürgesi olmuştur.

Venedikliler doğuya doğru yurt arayışlarına başlamışlardır.

Venedikli denizciler coğrafi keşiflerin başlamasında etkili olmuştur.

Açıklama:

Venedik'in yıkılması üzerine Akdenizli kâşif, tüccar, misyoner ve askerlerinin dikkati Akdeniz’in dışına çevrildi. Böylece yeryüzünün tüm okyanusları zamanla Avrupa’nın ikinci denizaşırı genişlemesinin yolları haline geldi. Avrupa’ya zenginlik ve deneyim kazandıran büyük coğrafi keşiflerin 15. yüzyılın sonu ile 16. yüzyılın başında gerçekleşmesinin tarihi bir rastlantı olmadığı açıkça görülür. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

I. Kanunu Sultan Süleyman döneminde yaşamıştır.
II. Seferlerle ilgili elyazmaları bulunmaktadır.
III. İmparatorluğun kentlerinin betimlemelerini bakımından öne çıkar.
Yukarıda özellikleri belirtilen sanatçı kimdir?

Sinan Bey

Matrakçı Nasuh

Şiblizade Ahmet

Mimar Sinan

Nigari

Açıklama:

16. yüzyılda minyatürlü el yazmaları artmaya başlamıştır. Kanuni'nin neredeyse tüm seferleri ile ilgili elyazmaları bulunmaktadır. Bunların içerisinde Nakkaş Matrakçı Nasuh tarafından resimlenmiş olanlar özellikle imparatorlukta kentleri betimlemesi bakımından son derece önemlidir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Erken Modern Dönemde düşünsel yapıya, insanı merkez alan hangi düşünce hâkimdir?

Rönesans

Skolastik felsefe

Hümanizm

Barok

Kapitalizm

Açıklama:

Erken Modern Dönemde düşünsel yapıya, insanı merkez alan hümanizm (insancıllık) akımının hâkim olmuştur. Orta Çağ'daki feodal-dinsel ideolojiyi esas alan skolastik (Antik Yunan Dönemi düşünürü Aristoteles’in felsefesi ile Hristiyan din bilgisinin birleştiği geleneksel düşünce biçimi) düşünceye karşı, bu dönemde insanı temel alan akla dayalı bilimsel düşünce gelişmeye başlamıştır. Döneme damgasını vuran Rönesans'ın ideolojisinin temelinde hümanizm akımı vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

1451-1506 yılları arasında yaşamış olan ve Yeni Dünya'yı keşfeden kişi kimdir?

Kristof Kolomb

Erasmus

Toscanelli

Amerigo Vespucci

Marco Polo

Açıklama:

Yeni Dünya'yı keşfeden kişi, Kristof Kolomb'tur (1451 -1506). Kolomb, 1474'de Portekiz'e yerleşerek Cenova'lı tüccarların temsilciliğini yapmaya başladı. Floransalı astronom Toscanelli ve kızı ile evlendiği, Portekizli denizci Perestrello'dan uzak diyarlar ve buralara yapılacak yolculuklar hakkında pek çok bilgi edindi. Perestello'ya ait olup kendisine kalan bazı belge, harita ve anılardan yararlandı. Kristof Kolomb ünlü gezgin Marco Polo 'nun o sırada basılmış (1485) olan seyahatnamesinden edindiği bilgilerden fazlasıyla etkilendi. Kristof Kolomb’un seferleri İspanya Krallığı tarafından başarısız kabul edildi. Ölümünden sonra başka bir amiral, Amerigo Vespucci (1454 -1512), 1505 yılında keşfedilen toprakların yeni bir kıta olduğunu ilan etti. 1507 yılında Amerigo Vespucci'nin yayıncısı yeni kıtaya Amerika adını verdi.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Kral Henri'nin, Portekiz'de Saint Vincent Burnu yakınlarında bir coğrafya araştırmaları merkezi kurması, aşağıdakilerden hangisinin önünü açmıştır?

Amerika kıt'asının keşfedilmesinin

Bazı astronom ve denizcilerin burayı bir denizcilik okulu hâline getirmesinin

Kral Henri'nin, "denizci" unvanı almasının

İkinci bir araştırma merkezi kurulmasının

Hindistan'ın keşfedilmesinin

Açıklama:

Kral Henri sayesinde kısa zamanda aşama kaydeden Portekiz, denizcilik ve coğrafya alanında
dünyada en fazla bilgi birikimine sahip devlet durumuna geldi. Bunun sonucu olarak da coğrafi keşiflerin öncülüğünü yaptı. Denizciliğe olan ilgisi ve bu alandaki bilimsel katkıları nedeni ile Denizci Henri olarak da bilinen Portekiz kralı yaptığı çalışmalar ve yarattığı mali kaynaklarla coğrafi keşiflere çok büyük katkıda bulundu. Denizci Henri, Saint Vincent Burnu yakınlarında, Sagres'deki şatosunda coğrafya araştırmaları merkezi kurdu. Cenova'lı ve Floransa'lı denizcilerle Alman astronomlar burayı bir denizcilik okulu haline getirdiler. Denizci Henri'nin merak ve öncülüğü ile Afrika kıyılarına keşif seferleri düzenlendi.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Modern öncesi dönemde deniz ticaretinin örgütlenmesi zorunluluğu, beraberinde neyi getirmiştir?

Bankacılık sistemi, faiz, çek, bono gibi yeni düzenlemeleri

Denizaşırı ülkelerden gelen altın ve gümüş, Akdeniz’e akmaya başlamasını

Filipin Adaları'nın keşfini

Doğu ile olan ticaretin kesilmesin

Brezilya'nın keşfini

Açıklama:

Deniz ticaretinin örgütlenmesi zorunluluğu bankacılık sistemi, faiz, çek, bono gibi yeni düzenlemeleri getirdi. İspanya ve Portekiz coğrafi keşiflerle meşgul ve yeni bölgeleri ele geçirmeğe çalışırken, Floransa, Venedik, Cenova, Napoli, Amalfi gibi İtalyan kent devletleri de daha önce Akdeniz’de kurdukları ticaret yollarını çeşitlendirdiler ve Batı Akdeniz’in zenginleşen dünyasına doğunun lüks tüketim mallarını taşımaya devam ettiler.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Rönesans sanatının başlangıcı olarak kabul edilir?

Barok dönemin bitmesi

Floransa'nın bir sanat merkezi hâline gelmesi

Coğrafi keşiflerin başlaması

Giotto’nun kiliselerdeki fresklerinde görülen yeni mekân anlayışı

Leonardo Da Vinci'nin sanat sahnesine çıkması

Açıklama:

14. yüzyıl sonunda Nicola Pisano oluşturduğu yeni heykel anlayışı ve Giotto’nun kilisele fresklerinde görülen yeni mekân anlayışı Rönesans sanatının başlangıcı olarak kabul edilir. İnsan figürünün Gotik ve Bizans sanatındaki durağan ve kurallarla belirlenmiş görünümünden sonra Giotto insanı daha canlı ve doğal görünümünde göstermeye başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi, Rönesans dönemindeki ünlü mesenlerden (baniler) biridir?

Petrarca

Fra Filippo Lippo

Boccacio

Massaccio

Lorenzo de Medici

Açıklama:

Rönesans döneminin ünlü mesen ailesi, Medici ailesidir. Diğer şıklarda verilenler, ressam ya da yazardır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Çin'den başlayarak Orta Asya üzerinden Hazar Denizi'nin güneyinden ve kuzeyinden geçerek Trabzon’dan Anadolu ve Kırım limanlarına ulaşan yola hangi isim verilmektedir?

Baharat Yolu

Çin Seddi

İpek Yolu

Tuz Yolu

Amber Yolu

Açıklama:

Çin'den başlayarak Orta Asya üzerinden Hazar Denizi'nin güneyinden ve kuzeyinden geçerek
Trabzon’dan Anadolu ve Kırım limanlarına ulaşan yola, İpek Yolu denilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Fatih Sultan Mehmed'in madalyonu hangi sanatçı tarafından yapılmıştır?

Leonardo Da Vinci

Pisanello

Şiblizade Ahmed

Sinan Bey

Constanzo di Ferrara

Açıklama:

Osmanlı padişahları kendilerini imzaları olan ve resmi evrak üzerine yazılan tuğraları ile temsil ederlerdi. Oysa Fatih buna ek olarak Akdeniz dünyasının alışık olduğu görsel bir dil kullanmak istemiş ve imgesinin Akdeniz bölgesinde dolaşmasını sağlamak için portresinin olduğu madalyonlar döktürmüştür. Constanzo di Ferrara tarafından yapılan yağlıboya portresi ve madalyonu bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

I. Antik Yunan Dönemi düşünürü Aristoteles'in felsefesini esas alır.
II. Hümanizm akımı Rönesans'ın ideolojisini ve ilerici yönünü oluşturur.
III. Bu düşünce sisteminde insan evrenin merkezinde yerini alır.
IV. Hristiyan din bilgisinin geleneksel düşünce biçimini yansıtmaktadır.
Erken Modern Döneme hakim olan hümanizm (insancıllık) ile ilgili yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?

I ve II

I, II ve IV

II ve III

III ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Erken Modern Dönemde düşünsel yapıya insanı merkez alan hümanizm (insancıllık) akımının hâkim olduğunu görüyoruz. Orta Çağ'daki feodal-dinsel ideolojiyi esas alan skolastik (Antik Yunan Dönemi düşünürü Aristoteles’in felsefesi ile Hristiyan din bilgisinin birleştiği geleneksel düşünce biçimi) düşünceye karşı, bu dönemde insanı temel alan akla dayalı bilimsel düşünce gelişmeye başlayacaktır. Döneme damgasını vuran Rönesans'ın ideolojisini hümanizm akımı oluşturacaktır. Hümanist düşünce sisteminde her şey yeniden incelenip sorgulanmaya başlanacak, insanın evren hakkındaki düşünceleri değişecek ve insan evrenin merkezinde yerini alacaktır. İnanan insanın yanısıra düşünen ve sorgulayan insan önem kazanacaktır. Bu hümanist insan, bağımsız olma arzusundadır. Hatta ırk, kavim ve aile bağlarından bile kurtulma çabası içindedir. Böylece birey, kendisini sınırlayan düşünsel zincirleri birer birer kırmaya başlayacak ve kendi ideolojisini yaratma çabası içine girecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Kral Henri'nin coğrafi anlamda Portekiz'e sağladığı gelişmeler arasında yer almaktadır?

Portekizliler için temel bir üs olan Cuta'nın ele geçirilmesinde büyük başarı gösterdi.

1488'de Afrika'nın güneyindeki en son burnu dönüp Hint Okyanusuna çıktı.

Kristof Kolomb'un keşfetmiş olduğu toprakların yeni bir kıta olduğunu ilan etti.

1498'de Ahmed İbni Mecid önderliğinde Malabar kıyılarında Kalikut limanına ulaştı.

1519'da yola çıkarak deniz yolu ile Büyük Okyanusa ulaşmayı başardı.

Açıklama:

Avis hanedanı 1451 'de Kuzey Afrika'da Fas bölgesinde bulunan Cuta'yı ele geçirdi. Cuta'nın ele geçirilmesinde Kral Henri'nin (Henrique 1394 -1460) çok büyük çabası görüldü. Küçük yaşta şövalye olan I. Johann'ın oğlu Henri, Sahra'da yaşayan “karaderili” halkları arayıp bulmayı ve onların arasında Hristiyanlığı yaymayı ideal edinmişti. Aynı zamanda yeni yerler keşfetmek konusunda duyduğu istek ve ideali yakın çevresine de aşıladı. Afrika sahillerinde elde edilmiş olan Cuta Portekizliler’in deniz aşırı ülkelere açılmasında temel bir üs oldu.
B şıkkında Bartholomeu Diaz, C şıkkında Amerigo Vespucci, D şıkkında Vasco de Gama, E şıkkında ise Magellan'dan söz edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

I. Bizanslı bilginlerin eski Yunan edebiyatının metinlerini buraya getirmeleri
II. Antik geleneğin yalnızca Roma'da varolmuş olması
III. İlk genel kitaplıkların ve edebiyat derneklerinin burada kurulması
IV. İtalyan sanatçıların kendi sanat anlayışlarını yaratma çabası
V. İtalya'daki ekonomik gelişmişlik
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Rönesans döneminin İtalya'da ortaya çıkmasının nedenleri arasında sayılabilir?

I ve III

II, IV ve V

I, II ve IV

I, III ve V

II, III, IV ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 68

Rönesans dönemi sanatçılarının perspektif anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

İki boyutlu yüzeye derinlik vermeyi amaçlarlar.

İnsan figürünün hacimsel özelliklerini göstermeye çalışırlar.

Antik dönem sanatçıları gibi anatomiden yararlanırlar.

Resmin en alt kısmını kendisine en yakın kısım olarak görürler.

Doğrusal bir çizgide gelişen perspektif anlayışı sergilerler.

Açıklama:

Rönesans döneminde gelişen perspektif anlayışı ise doğrusal (lineer) bir çizgide gelişen perspektiftir. Doğaya baktığımız zaman mesafe uzaklaştıkça görülen nesne de ufalır. İşte Rönesans ressamları bu özelliği tablolarına, fresklerine taşımak isterler. Yani iki boyutlu yüzeye derinlik vererek adeta tabloyu bir tiyatro sahnesinde oyun izlerken gibi görmemizi isterler. Böylece gerçeklik duygusunu verdiklerini düşünürler. Derinlik duygusunu verebilmek için de çeşitli görsel düzenlemeler yaparlar: örneğin sarayların zeminindeki dama taşı kaplamaları önden arkaya küçülterek verirler, arka plana bir yapı veya yapıya giren bir kapı ve kemerini resmederek derinlik sağlamaya çalışırlar. İnsan figürünün hacimsel özelliklerini antik dönem sanatçıları gibi anatomiyi takip ederek vermeye çalışırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 69

1488'de Afrika'nın güneyindeki en son buruna ulaşıp buraya Fırtınalar Burnu adını veren kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Bartholomeu Diaz

Magellan

Vasco de Gama

Kristof Kolomb

Denizci Henri

Açıklama:

1471 de Portekizliler Ekvator çizgisini aştılar. 1488 de kaptan Bartholomeu Diaz, Afrika'nın güneyindeki en son burnu dönüp Hint Okyanusuna çıktı. Kaptan, yaşadıklarından etkilenerek buraya Fırtınalar Burnu adını verdi ise de Portekiz Kralı II. Jan daha sonra yolculuk yapacak denizcileri düşünerek buranın adını Ümit Burnu şeklinde değiştirdi.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Akılcılık bakımından eserleri Mimar Sinan ile karşılaştırılan Rönesans dönemi mimarı aşağıdakilerden hangisidir?

Brunelleschi

Palladio

Leone Battista Alberti

Lescot

Donato Bramente

Açıklama:

Palladio, Venedik Cumhuriyeti’nin mimarıydı. İnşa ettiği villalarıyla tanınan bu mimar anıtsal eserler de vermişti. Özellikle oranlamalarıyla dikkat çeken Palladio’nun eserleri bir diğer Modernizm öncesi mimarı olan Mimar Sinan’ın eserleriyle akılcılık bakımından karşılaştırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

16. yüzyılın başında Rodos'u Osmanlılara teslim eden yenilmesi en zor iki Hristiyan deniz gücünden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Sicilya

St. Jan Şövalyeleri

Cenevizliler

Malta Şövalyeleri

İspanyol Habsburgları

Açıklama:

Latin deniz gücünün oluşturduğu tehdit Konstantinopol'ün fethedilmesiyle birlikte sona ermedi. Yenilmesi en zor iki Hristiyan deniz gücü (Venedikliler ve St. Jan Şövalyeleri) sebatla yerlerini korudular ve bunlar ancak on beşinci yüzyılın sonu ve on altıncı yüzyıl boyunca gerçekleşen bir dizi çarpışma sonucunda ortadan kaldırılabildiler.
1516 ve 1517'de Osmanlılar Suriye ve Mısır'da Memlukları yenilgiye uğrattılar. Sadece birkaç yıl sonra St. Jan Şövalyeleri Rodos'u Sultan Süleyman'a teslim ettiler ve Batı Akdeniz'e doğru çekilmeye başladılar.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı İmparatorluğu için 16. yüzyıla kadar en işlek ticaret yolu olan doğu-batı ticaret ekseni hattı üzerinde bulunmamaktadır?

Mısır

Tebriz

Bursa

Konya

Çin

Açıklama:

Venedik savaşlarının nedenlerinden biri Akdeniz’de ticaret yollarının kontrolü ile ilgilidir. Birinci ticaret ekseni, Osmanlı-İran iktisadi ilişkilerinin kurulduğu doğu-batı eksenidir. Tebriz, Halep, Şam, Diyarbakır, Konya, Bursa hattından oluşur. Daha doğuda Hindistan ve Çin, batıda ise 17. yüzyıla kadar Güney ve Doğu Avrupa vardır. Doğudan ipek ve baharat gelir, batıdan ise tekstil ürünleri ve altın gönderilir. Ticaret müslümanların elindedir. Bu ticaret yolu Osmanlı için 16. yüzyıla kadar en işlek ticaret yoludur. İkinci ticaret ekseni Doğu Akdeniz’de kuzey- güney eksenidir. Osmanlı, Suriye, Mısır iktisadi ilişkileri bu eksenden yürütülmüştür. Bu ticaret yolu 16.yüzyılın başından itibaren Mısır’ın fethi ile Osmanlı’nın kontrolüne geçmiş ve canlanmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

17. yüzyılın ilk yarısında korsanların üstünlük sağlamaya başlamasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Akdeniz dünyasının çok uluslu parçalı yapısının artması

Venedik'in ticaret filosunun gücünün azalması

İtalyan kent-devletlerinin üstün konumlarını yitirmesi

18. yüzyılda Avrupa'da oluşacak ticari patlamanın hissedilmesi

Osmanlı ve İspanyolların ateşkes kararı almaları

Açıklama:

Avrupa 17. yüzyılın ilk yarısında Otuz Yıl Savaşı'nın sefaletine gömülür ve korsanlar denizlere hükmeder. Korsanların üstünlüğünü mümkün kılan şey gerek Osmanlıların ve gerekse İspanyolların 16. yüzyıl boyunca neredeyse sürekli savaştıktan sonra bir ateşkese varma kararını almalarıydı. Her iki imparatorluk da dikkatini başka yerlere, Osmanlılar Doğu'ya, İspanyollar ise Yeni Dünya'ya çevirmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi Versailles Sarayı'nın yapım aşamasında çalışmış sanatçılar arasındadır?

Antoine Coysevox

Gentille Bellini

Constanzo di Ferrara

Jean Goujon

Pierre Lescot

Açıklama:

Jules Mansart, Le Vau’nun inşa ettiği Versailles Sarayına yeni eklemeler yaptı ve Hassa Mimarı olarak Paris’teki tüm inşaatlarda sözü oldu. Günümüzde çağdaş bir havaalanı büyüklüğünde yer kaplayan Versailles Sarayının planı, bahçeleri kanalları, havuzları, heykelleri ve tüm süslemeleri Güneş Kral efsanesine göre biçimlenmişti. Kralın yatak odasının penceresi doğuya bakmakta ve Kral her sabah güneş gibi Fransa’nın hatta tüm Avrupa’nın üzerine doğmaktaydı.
Ressam Charles le Brun Versailles’ın birçok büyük salonun bezediği gibi, Kralliyet Halı Atölyesinin de başına atandı. XIV. Louis üslûbunda mobilyaları tasarlayan ise Charles Boulle’du. André le Notre ise bahçelerin düzeninden sorumluydu. Bahçedeki heykelleri Antoine Coysevox klasik üslûp ile yeni gelişmeğe başlayan Barok üslûpta yapmaktaydı. Les Francine bahçedeki havuzları, çeşmeleri ve su yollarını düzenledi. Ressam Rigaud ise XIV Louis’nin portre ressamıydı ve bundan sonra tüm Avrupa’da kabul görecek Kral portreciliğin modelini oluşturdu.

Doğru Cevap: A

Soru 75

16. yüzyılda Batılı devletler için Osmanlı Devleti'nin hangi faaliyeti en önemli konu veya sorun olmuştur?

İznik'te çini üretmesi

Bursa'da ipek üretimini yapması

Doğu'daki ticaret yolları üzerinde kurulması

Yunanistan'ı işgal etmesi

İstanbul'u kuşatıp alması

Açıklama:

Dünyanın en eski imparatorluğu olan Bizans, 1453'de Konstantinopolis'in düşmesi ile yıkılmış, doğuda iktidar Osmanlı Devletine geçmişti. İlk aşamada Osmanlı devleti Avrupa devletlerinin yayılma siyasetine engel teşkil etmiyordu. Ancak 15. yüzyılın sonunda Avrupa içlerine kadar fütuhat alanını genişleten Türklerle Batılılar çıkar çatışmasına girdiler. Ayrıca Batılılar için en önemli konuyu Osmanlı Devleti'nin doğu ticaret yolları üzerinde kurulmuş olması teşkil ediyordu.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Osmanlı İmparatorluğu'nun Avrupa'daki genişlemesi hangi savaşa kadar sürmüştür?

Preveze Deniz Savaşı

I. Kosova Savaşı

I. Viyana Kuşatması

İnebahtı Deniz Savaşı

Kırım Savaşı

Açıklama:

Doğu Akdeniz'de en önemli siyasal değişim Osmanlı Türklerinin atılımıydı. Balkanlar’a ilk kez 1354'te giren Türklerin ilerleyişi, Timur karşısında uğradıkları yenilgiyle (Ankara, 1402) bir süre durdu. Ama 1421'den sonra Bizans İmparatorluğu kalıntılarını silip süpürmeye bir kez daha koyuldular. Konstantinopolis'in 29 Mayıs 1453'teki düşüşüyle güçlenen Osmanlılar izleyen dönemde Balkanlar'daki bölük pörçük toprakları alarak, İtalya içlerine ulaşmaya çalıştılar. İtalya’da Otranto'da püskürtülmekle birlikte, Hristiyan Avrupa için büyük bir tehlike oluşturmaya devam ettiler. Bu genişleme Akdeniz tarihi açısından 1571’deki İnebahtı Deniz Savaşına kadar sürecekti.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Afrika'nın en güney ucuna "Fırtınalar Burnu" adını veren denizci aşağıdakilerden hangisidir?

Bartholomeu Diaz

Kral II. Jean

Vasco de Gama

Ahmet İbni Mecid

Magellan

Açıklama:

B şıkkı fırtınalar burnu adını "Ümit Burnu" olarak değiştirmiştir; c şıkkı Ümit Burnu'nu geçip Hindistan'a giden kişidir; d şıkkı Hint Okyanusunu geçebilmek için haritalar yapan kişidir; e şıkkı Magellan boğazına adını veren kişidir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Rönesans ilk olarak hangi ülkede ortaya çıkmıştır?

İtalya

İspanya

Fransa

İngiltere

Almanya

Açıklama:

Rönesans İtalya'da Floransa merkezli olarak ortaya çıkmıştır. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Rönesans Dönemi heykeltraşlarından biridir?

Donatello

Botticelli

Lotto

Veronese

Giorgione

Açıklama:

Diğerleri Rönesans dönemi ressamlarındandır. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

İnebahtı Deniz Savaşı'nın tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

1453

1478

1534

1571

1789

Açıklama:

A şıkkı İstanbul'un fethi; b şıkkı Bellini'nin Fatih sultan Mehmet'in portresini yaptığı tarih; C şıkkı Hafsi hanedanının devrilmesi; e şıkkı Fransız İhtilali'nin tarihidir. Cevap d şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Akdeniz Uygarlıkları Sanatında Modern Öncesi Dönem aşağıdakilerden hangisinden hangisine bir geçiş sürecidir?

Orta Çağdan Aydınlanma dönemine

Feodalizmden Aydınlanma Dönemine

Antik Yunandan Keşifler Dönemine

Orta Çağdan Rönesans dönemine

Klasikten Aydınlanma dönemine

Açıklama:

Modern Öncesi Dönem, feodalizmden
Aydınlanma Dönemi'ne bir geçiş sürecidir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Modern Öncesi Dönem, Modern Dönemin hazırlık evresini oluştururken aşağıdakilerden hangisi yaşanmaz?

İdealize edilenle gerçekler arasında çelişkiler yaşanacak ve bu durumda ütopik kuramlar ileri sürülecektir.

Orta Çağ’a damgasını vurmuş olan feodalite siyasi bir sistem
olarak devam eder güçlenir.

Siyasi birliği kurmakta başarılı olanlar ekonomik olarak da güçlenir

Feodal yapı çözülüp yeni bir yapılanmaya doğru
gidilirken birtakım çatışmalar yaşanacak

Avrupa'da milli monarşiler kurulur.

Açıklama:

Orta Çağ’a damgasını vurmuş olan feodalite siyasi bir sistem
olarak devam eder güçlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Hümanist düşünceyi kim başlattı?

Petrarch

Boccacio

Bacon,

Monteigne,

Erasmus

Açıklama:

Petrarch'

Doğru Cevap: A

Soru 84

1442 de Kârlılık oranı çok yüksek bir iş
olan köle ticaretini uzun yıllar kimler yapmıştır?

Portekizli denizciler

İspanyol denizciler

Fenikeli denizciler

Cenovalı denizciler

İngiliz denizciler

Açıklama:

Portekizli denizciler

Doğru Cevap: A

Soru 85

Modern öncesi dönemdeki deniz keşifleri ile Akdeniz bölgesinin zenginleşmesi ekonomik düzendeki büyük değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?

Para birimi olarak kullanılan Venedik Dukasının değeri düştü.

Bankacılık sistemi

Lüks tüketim mallarının dolaşımı

Deniz filolaroının kurulması

Köle ticaretinin başlaması

Açıklama:

O zamana kadar önemli bir para birimi olan Venedik Dukasının değeri düştü.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Rönesans ne demektir?

Orta Çağ kültürünü red etmek

Orta Çağ Sananatını Red etmek

Antik Sanatı benimsemek

Yeniden Doğuş

Antik dönemi red etmek

Açıklama:

Yeniden Doğuş

Doğru Cevap: D

Soru 87

"Vitruvius Adamı" kime ait bir çalışmadır?

Nicola Pisano

Leonardo da Vinci

Fra Flippo Lippo

Piero della Francesca

Andrea del Castagno

Açıklama:

Leonardo da Vinci

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Floransa ressamların biridir?

Bellini

Masaccio

Mantagna

Titian

Veronese

Açıklama:

Masaccio

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Venedikli ressamlardan biridir?

Ucello

Piero della Francesca

Andrea del Castagno

Tintoretto

Fra Flippo Lippo

Açıklama:

Tintoretto

Doğru Cevap: D

Soru 90

Rönesans resim sanatında resme ışık kattan, renk ve ışık arasındaki ilişkiye önem veren ayrıca dini konular kadar Venus serileri denen destansı varlıkları da resmeden ressamlar hangi ekole altında birleşir?

Venedikli ressamlar

Floransalı ressamlar

Padualı ressamlar

Ufizili ressamlar

Urbinolu ressamlar

Açıklama:

Venedikli ressamlar

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Sanayileşmenin ilk kez başladığı Akdeniz ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa

İtalya

İspanya

Portekiz

Cezayir

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 8. Ünite, Akdeniz Dünyası ve Modernizm, GİRİŞ
Akdeniz ülkeleri içinde ilk kez Fransa’da başlayan sanayileşme, İngiltere ve ABD’ deki rekabet ortamı içinde gelişmekteydi. Böylece Fransa maddi ve manevi desteği tarih boyunca siyasi ve ekonomik ilişkiler içinde bulunduğu Akdeniz ülkelerinde aradı. Akdeniz bölgesi, bir yandan Fransa ve İngiltere’nin sanayileşmeyi destekleyici sömürgecilik rekabeti içine girerken, diğer yandan da Akdeniz ülkeleri yenilikçilik ve gelişim adına bu ülkelerin kültür ve sosyal yaşam biçimini başat kabul etmeğe başladılar.
Napolyon, İtalya ve Dalmaçya seferlerinin ardından Malta adası üzerinden Mısır’a giderek Osmanlı toprakları olan İskenderiye ve Kahire’yi işgal etti. Daha sonra Suriye bölgesine yönelerek Yafa ve Akka’yı ele geçirdi. Fransa 1830’lardan sonra Kuzey Afrika’da yani Akdeniz’in güney kıyılarında Cezayir, Tunus ve Fas bölgesinde sömürgelerini oluşturdu. Diğer Akdeniz ülkeleri arasında yayılmacı anlayışı ile İspanya ve Portekiz de okyanus ötesi sömürgeleri ile meşguldü. İtalya’da ise Napolyon’un seferlerinden sonra Venedik gibi Akdeniz ticaretine yüzyıllardır hakim olan bir çok şehir devletin varlığı sona ermiş ve İtalya 1861 yılında ilk kez birleşik bir devlet haline gelmişti. Böylece uzun zamandır Osmanlı etki alanında bulunan Akdeniz dünyasında, başka bir Akdeniz ülkesi yani Fransa, siyasi ekonomik ve kültürel ağırlığını koymaya başlamıştı.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Osmanlı Resim Sanatında büyük boy insan figürünlerini kullanan ilk ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Osman Hamdi Bey

Abidin Dino

Makridi Bey

Elif Naci

Sinan Bey

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 8. Ünite, Akdeniz Dünyası ve Modernizm, AKDENİZ DÜNYASININ YENİDEN DÜZENLENMESİ
Osman Hamdi Bey’dir (1842-1919), Osmanlı resim sanatında tablolarında büyük boy insan figürünü başarıyla kullanan ilk ressamdır.
Makridi Bey, Osmanlı döneminde Müze-i Hümayun'un yani İstanbul Arkeoloji Müzesinin yöneticiliğini yapmış arkeologtur. Sinan Bey, Fatih'in bir portresini yapmış olan saray nakkaşıdır. Abidin Dino ve Elif Naci 1933 de D grubunu kuran ressamlardandır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, 1914 Kuşağı Sanatçılarından biri değildir?

Zeki Faik İzer

Feyhaman Duran

Nazmi Ziya Güran

Hikmet Onat

Ali Sami Boyar

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 8. Ünite, Akdeniz Dünyası ve Modernizm, MODERN SANATININ AKDENİZ ÇEVRESİNE YAYILMASI
Zeki Faik İzer, 1933'de D Grubunu kuran sanatçılardandır.
Nazmi Ziya Güran, Feyhaman Duran, Hikmet Onat, Ali Sami Boyar 1914 Kuşağı Sanatçılarını oluşturuyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Osmanlı idaresindeki coğrafyada ilk meydan heykeli nerede dikilmiştir?

Mısır

Beyrut

İstanbul

Selanik

İzmir

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 8. Ünite, Akdeniz Dünyası ve Modernizm, MODERN SANATININ AKDENİZ ÇEVRESİNE YAYILMASI
Osmanlı yönetimindeki yerlerde ilk meydan heykeli Mısır’da yapıldı.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Gerçeküstücülük Akımının temsilcelerinden biridir?

Salvador Dali

Carlo Carrà

Gino Severini

Giacomo Balla

Antonio Sant'Elia

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 8. Ünite, Akdeniz Dünyası ve Modernizm, GÖRME BİÇİMLERİNİN DEĞİŞMESİ
Freud’un araştırmaları ve kullandığı psikanaliz yöntemi, bireyin gördüğü rüyaları, insanların söyledikleri kadar sakladıkları veya farkında olmadıkları gizli ruhsal durumlarını da açığa çıkartmak için kullanıldı. Bilinç, bilinçaltı ayırımı belirlenirken insanın benlik yapısını oluşturan üst benlik ve alt benlik gibi tanımlarda ortaya çıktı. Böylece rüyaların insanın bilinçaltını yansıttığı varsayıldı. İnsanın duygularının serbest kalmasına ve bu duyguların akıl yoluyla bastırılmaması gerektiğine inanılmaktaydı. Sanatçılar için rüya hali yaratıcılığının önemli bir durumu idi. Rüyalarda gerçekte olamayacak her türlü eylem yapılabilmekte, duygular hissedilmekteydi. İnsanlar uçabiliyor, nesneler biçim değiştirebiliyor, gerçek yaşamda mantıklı olan her şey gerçek üstü düzeyde tamamen alt üst olabiliyordu. Denizin kırmızı gökyüzünün yeşil görünmesi normaldi. İşte bu gerçek üstü anlayış edebiyat ve sanatta da yeni bir akımın oluşmasına neden oldu. Bu sanatçılar arasında Salvador Dali’de bulunmaktadır.
Carlo Carrà, Gino Severini, Giacomo Balla, Antonio Sant'Elia Fütürizm (Gelecekçilik) Akımının üyelerindendir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Etkilendiği deniz görünümlerini eserlerine yansıtan İspanyol mimar ve tasarımcı aşağıdakilerden hangisidir?

Antoni Gaudi

Owen Jones

Jules Mansart

Charles Boulle

Antoine Coysevox

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 8. Ünite, Akdeniz Dünyası ve Modernizm, GÖRME BİÇİMLERİNİN DEĞİŞMESİ
Katalan doğumlu mimar ve tasarımcı Antoni Gaudi (1850-1926), özellikle deniz görünümlerinden etkilenmiştir. Gaudi denizin hareketliliğini, yüzeyini, dalgaların kırılmalarını, suyun akışkanlığını ve şeffaflığını, renklerin parlaklığını ve ışık altındaki kırılganlıklarını mimariye yansıtmıştır. Alışılmışın dışında mimari eserler yapmış bu sanatçının işleri Barcelona kentini çılgın bir biçim ve renk cümbüşüne çevirmiştir.
İngiliz mimar ve tasarımcı Owen Jones (1809 -1874), araştırmaları ve yayınları ile Arap-İslâm mimari özelliklerinin tanıtılması ve yaygınlık kazanmasını sağlamıştır. Jules Mansart, Versailles Sarayına yeni eklemeler yapan mimardır. Charles Boulle, Versailles Sarayının mobilyalarını tasarlamıştır. Antoine Coysevox ise Versailles Sarayı bahçesindeki heykelleri yapmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Mekteb-i Sanayi- Nefise-i Şahane (Güzel Sanatlar Akademisi) hangi yılda kurulmuştur?

1860

1868

1883

1910

1914

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 8. Ünite, Akdeniz Dünyası ve Modernizm, MODERN SANATININ AKDENİZ ÇEVRESİNE YAYILMASI
Osman Hamdi Bey öncülüğünde 1883 yılında İstanbul’da Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şâhâne ( Güzel Sanatlar Akademisi ) kurulmuştur.
1860 yılında, Paris’e gönderilen öğrencilerin toplu olarak eğitim almaları için Mekteb-i Osmanî isimli bir okul kuruldu. Modern sanatın merkezi olan Paris diğer ülkelerden sanatçıların da gelip yerleştiği bir çekim merkeziydi. Modern sanatı öğrenmek, ressam olmak isteyenler Paris’e gelmekteydi. Güzel Sanatlar Fakültesine Fransız olmayan öğrenciler alınmadıkları için özel sanatçı atölyeleri Avrupa’nın diğer ülkelerinden ve Amerika’dan gelenlerin uğrak yeri haline gelmişti. Académie Julian 1868 yılında kurulmuş bu tür bir okuldu. 1910 yılında Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şâhâne’nin açtığı yarışmayı kazanan bir grup genç Paris’e resim eğitimi almak üzere gönderildi. Kimileri de kendi olanakları ile veya Saray tarafından gönderildi. Birinci Dünya Savaşı’nın başlaması ile 1914 yılında geri dönmüşlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Osmanlı Döneminde Oryantalist mimari özelliklerin ilk olarak görüldüğü saray aşağıdakilerden hangisidir?

Beylerbeyi Sarayı

Dolmabahçe Sarayı

Çırağan Sarayı

Edirne Sarayı

Topkapı Sarayı

Açıklama:

AKDENİZ UYGARLIKLARI SANATI, 8. Ünite, Akdeniz Dünyası ve Modernizm, AKDENİZ DÜNYASININ YENİDEN DÜZENLENMESİ
Oryantalist mimari özellikler yeni bir üslûp olarak Sultan Abdülaziz döneminde İstanbul’a da gelmiş ve ilk örneklerini Beylerbeyi Sarayı’nda vermiştir.
Sultan Abdülmecid’in, yaptırdığı Dolmabahçe Sarayı (1853), Sultan Abdülaziz’in yaptırdığı Çırağan Sarayı (1871) Avrupa tarzındadır. Edirne Sarayı, II. Murad devrinde (1421-1444 / 1446-1451) inşasına başlanmıştır. Topkapı Sarayı (Saray-ı Cedid), Fatih devrinde 1474-1479 yılları arasında, Sarayburnu’nda inşa edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerin hangisi Oryantalist ressamların sıklıkla ele aldığı konulardan biri değildir?

Bedeviler

Çöl Maznaraları

Arap Atları

İşçiler

Doğulu Kadınların Yaşamı

Açıklama:

Akdeniz bölgesinde yaşayan insanların yaşama biçimi, özellikle toplumda görüntülemesi zor olan kadınların yaşamı, giyimi çok ilgi çekmekteydi. Bu kadınların kimileri gerçek yaşamın içinde gösterilmeğe çalışılmıştır. Ancak, kadın ve erkek ayırımı, erkeklerin birden fazla kadınla evlenebilmeleri, popüler romanların ve seyyahların anılarında yer alan cariyelerin varlığı ve hizmetleri, kadınları, daha çok hayali bir şehvet öznesi haline dönüştürmüştür. Yağlıboya tablolarda, desenlerde, gravürlerde, sulu boya resimlerde erkeklerin mutluluğu için var olan bu kadınları uzanıp dinlenirken, hamamda veya dans ederken görmekteyiz. Uzak ve bilinmeyen bir coğrafi bölge olarak ele alınan Doğuda özellikle çöl manzaraları, bedeviler, bedevilerle yapılan savaşlar ise farklı bir konuyu oluşturmaktaydı. Arap kısrakları ise on dokuzuncu yüzyılda Avrupa toplumunda üst sınıf kesiminin yeni keşfettiği bir alandı. Sosyal yaşam içinde at yarışlarının önem kazanması birçok Avrupalı zengini at yetiştirmeğe yönlendirdi. Dolayısıyla oryantalist resmin diğer yaygın konusunu ise Arap atları oluşturdu.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Modern sanatın başlangıcını hangi akım çerçevesinde eser veren sanatçılar oluşturmuştur?

Oryantalistler

Sürrealistler

İzlenimciler

Dışavurumcular

Fütüristler

Açıklama:

Modern sanatın başlangıcını izlenimci ressamlar oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi “İzlenimci” ressamların özellikleri dışında kalır?

Kullandıkları boyalar modern dünyanın ürettiği sentetik boyalardır.

Tablolarının üstünü eskiden olduğu gibi şeffaf vernik ile kapatmazlar.

İzlenimciler gölgeleri renkli yaparlar, gölge onlar için siyah değildir.

Orta sınıf kentsoylunun Paris ve çevresindeki yaşam biçimini resmederler.

Resimlerde betimlenen sahneler modeller üzerinden kurgulanmıştır.

Açıklama:

Akademik resim geleneğinden çok farklı olarak bu resimlerde betimlenen sahneler modeller üzerinden değil fakat gerçek gözlemler üzerinden kurgulanmaktaydı. Gerçek ise şartlara ve bireyin algısına göre değişebilmektedir. Gözle gördüklerimiz aslında beynimizde süzülür ve daha önceden birikmiş diğer bilgilerle birleşerek görmemizi sağlar. Tablolarda fırça darbeleri biçim oluşturmaz, küçük ve serbest hareketlerle kendiliğinden anında oluşmuş gibi tuvali kaplar. Aralarından geçen ışık daha önce ressamların kullanmadığı canlı renkler ile birleşerek resmin algılanmasını oluşturur. Yani bu küçük renk darbelerini beyin birleştirerek biçimi kendi bilgi dağarcığında yeniden oluşturur. İzlenimciler gölgeleri de renkli yaparlar, gölge onlar için siyah değil, gölgesini gösterdikleri nesnenin rengindedir. Kullandıkları boyalar artık modern dünyanın ürettiği sentetik boyalardır. Tablolarının üstünü eskiden olduğu gibi şeffaf vernik ile kapamazlar. Resimlerin konuları ise eskiye oranla çok çeşitlenmiştir. En çok görülen yeni oluşan orta sınıf kentsoylunun Paris ve çevresindeki yeni yaşama biçimini gösteren tablolardır. Nehir kıyısında veya yeni açılan bulvarlarda gezintiler, hafta sonunda parklarda müzik eşliğinde düzenlenen eğlenceler, bar ve kafeler, tiyatro, bale ve müzikholler bu tabloların konularını oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi teknolojik gelişmeyi yücelten, makinanın gücüne neredeyse tapan, modern yaşamın hızını ve enerjisini ön plana çıkaran, sürekli değişimi destekleyen sanat akımıdır?

Fütürizm

Kübizm

Dadaizm

Gerçeküstücülük

İzlenimcilik

Açıklama:

Fütürizm (İtalyanca Futurismo), İtalyan şair ve editör Filippo Tommaso Marinetti’nin Paris’te yayınlanan Le Figaro gazetesinde 20 Şubat 1909 günü yayınladığı bir manifesto ile başladı. Böylece ilk kez bir sanat eleştirmeninin tanımlaması ile değil ama edebiyat ve güzel sanatlar alanında bir grubun sanatsal etkinlikleri ile yapmak istediklerini herkese ilan etmesiyle bir akım tanımlanmış oldu. Bu akım aslında dönemin teknolojik gelişmesini yücelten, makinanın gücüne neredeyse tapan, modern yaşamın hızını ve enerjisini ön plana çıkaran, sürekli değişimi destekleyen bir bildiriydi.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Analitik ve Sentetik olmak üzere iki döneme ayrılan akım aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçeküstücülük

İzlenimcilik

Kübizm

Dadaizm

Fütürizm

Açıklama:

Kübizm kendi içinde Analitik Kübizm (1910-1912) ve Sentetik Kübizm olmak üzere iki döneme ayrılır. İlkinde müzik aleti, sandalye gibi nesneler kendi içinde birçok parçaya bölünüp sonra bu parçalar tekrar bir araya getirilerek yeni bir kurgulamayla nesne yeniden oluşturulurdu. Sentetik kübizmde ise gazete, kumaş, kum, ahşap gibi değişik malzemeler, tabloya belirli biçimleri yansıtmak için eklenmekte böylece resimsel olmayan malzemeler tablonun içindeki kimi yüzeysel dokuları oluşturmak için kullanılmaktaydı.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Modernizm dönemini psikolojik olarak hazırlayan etkenlerden biri olarak değerlendirilen, on dokuzuncu yüzyıl başlarında ortaya çıkan akım aşağıdakilerden hangisidir?

Barok

Maniyerizm

Romantizm

Oryantalizm

Avangardizm

Açıklama:

Modernleşmenin genel olarak on dokuzuncu yüzyıl ortasında başlayıp, dünya düzeninin yeniden değiştiği II. Dünya Savaş’ına kadar (1945) devam ettiği varsayılır. Ancak on dokuzuncu yüzyıl başından itibaren Akdeniz bölgesine siyasi ve askeri olduğu kadar sanatsal ve kültürel bir ilgi de bulunmaktadır. Bu ilgi aslında daha çok modernleşmeye başlayan Akdeniz toplumlarının modernite süreçlerine geçmediği kabul edilen toplumları kontrol etme ve kendi siyasi, ekonomik çıkarları doğrultusunda kullanma arzusundan
kaynaklanır. Sanayileşmenin akılcı ve ölçünlü mantığı, fabrika hayatının getirdiği sıkı ve tek düze sıradanlık insanları duygulara, coşkuya ve hayal gücünün fantezilerine itmiştir. Avrupalı edebiyatçılar, sanatçılar, mimarlar içinde yaşadıkları bu durumdan kaçmak için Kuzey ve Doğu Akdeniz’deki Osmanlı tarihi coğrafyasına sığınmışlardır. On dokuzuncu yüzyıl başında görülen Oryantalizm (doğu ilgisi) akımı daha sonra gelecek olan Modernizm dönemini psikolojik olarak hazırlayan bir süreç olduğu için bu akımla beraber değerlendirilir. Buna göre doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Modern sanatın başlangıcı olan resim akımı aşağıdakilerden hangisidir?

İzlenimcilik

Romantizm

Oryantalizm

Dadaizm

Kübizm

Açıklama:

Modern sanatın başlangıcını izlenimci ressamlar oluşturur. Fransa’da o döneme kadar hâkim olan sanat anlayışı 1816 tarihinde yeniden kurulmuş olan ve sanatsal etkinlikleri yönlendiren Akademinin tekelindeydi. Akademik resim anlayışını kabul etmeyen ve reddedilen ressamlar izlenimci ressamlar olmuştur. Buna göre doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Modern resmin başlangıcı olan izlenimcilik akımının ressamlarının resimlerinin sergilendiği sergilerin adı aşağıdakilerden hangisidir?

İzlenimciler

Reddedilmişler

Karşı Akademi

Avangardlar

Modernistler

Açıklama:

Modern Resmin başlangıcını İzlenimci resim okulu oluşturdu. Aslında başlangıçta Claude Monet, Edgar Degas ve Camille Pissaro gibi ressamların bulunduğu bu gruba daha sonra başka ressamlar da katılacak ve sergileri Reddedilmişler adı altında 1886’ ya kadar devam edecektir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Modern sanatın yeni estetik anlayışını tanımlayan Fransız şair Charles Baudelaire'e göre, modern yaşamın ressamı aşağıdakilerden hangisidir?

Claude Monet

Edgar Degas

Camille Pissaro

Eduard Manet

Constantin Guys

Açıklama:

Modern sanatının yeni estetik anlayışı ise Fransız şair Charles Baudelaire tarafından tanımlanır. Sanatın modern olanı ele almasını söyleyen şair estetik olarak güzel kavramını da modern olan her şey olarak tanımlar. Estetik sadece geçmişteki güzellik anlayışını içermez, çirkin ve kötü de güzeldir, çünkü moderndir yani güncel olarak yaşanandır. Çalışan insanlar mitolojik karakterlerden veya kahramanlardan daha gerçektir. Resim sergilerini ve Salon’ları gezerek eleştiriler yazan Baudlaire modern yaşamın ressamı olarak Constantin Guys i gösterir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Paris'te açılmış Mekteb-i Osmani isimli okulda devlet tarafından gönderilerek eğitim görmüş ilk Türk ressamları olarak bilinen iki kişiden biridir?

Şeker Ahmet Paşa

Osman Hamdi Bey

Halil Paşa

İbrahim Çallı

Hikmet Onat

Açıklama:

Böylece İstanbul’da ve Beyrut’ta açılan Askeri Mühendislik okularında resim dalında yetenekli olan kimi öğrenciler Paris’e eğitim için gönderildiler. Paris’e başka alanlarda da eğitim için gönderilen öğrencilerin toplu olarak eğitim almaları için Mekteb-i Osmanî isimli bir okul kuruldu. 1860-1874 tarihleri arasında açık olan bu okulda ilk Türk ressamları olarak bilinen Şeker Ahmet Paşa ve Süleyman Seyit Efendi bulundular. Buna göre doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdaki 1914 kuşağı Türk ressamlarından hangisi Paris'teki İzlenimci ekolüne en yakın olanlardan biridir?

Avni Lifij

İbrahim Çallı

Feyhaman Duran

Ruhi Arel

Hikmet Onat

Açıklama:

Paris’te artık bu üslûbun yerine konstruktif kubizm gibi çok farklı üslûpta eserler verilse de, 1914 Kuşağı Paris’ten İstanbul’a bu üslûbu taşımış ve kendine göre bu üslûbu akademik bir yaklaşımla uygulamışlardır. Nazmi Ziya Güran, Avni Lifij, İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Ruhi Arel, Hikmet Onat, Namık İsmail, Ali Sami Boyar bu grubu oluşturuyordu ve İstanbul’da Galatasaray Lisesinde 1916 yılından sonra düzenli olarak sergi açtılar. Paris’teki İzlenimci ekolüne en yakın olan sanatçılar ise Nazmi Ziya Güran ve Hikmet Onat olmuşlardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi, 1905 yılında Paris'te sergilenen resimleri sanat eleştirmeni Louis Vauxcelles tarafından Fauve (Vahşi) olarak nitelendirilen Ressamlardan biridir?

Antoni Gaudi

Vincent Van Gogh

Paul Cezanne

Henri Matisse

Jean François Millet

Açıklama:

Boyaları tüpten çıktığı gibi saf renkleriyle kullanan Matisse ve André Derain’in tabloları 1905 yılında Paris’te sergilendiğinde, sanat eleştirmeni Louis Vauxcelles tarafından Fauve ( Vahşi) olarak nitelendirildi. Bu isim daha sonra Fovizm adıyla avangard(öncü) bir akım olarak ressamların üslûbunu da tanımladı. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdaki sanatçılardan hangisinin eserleri, Kübizm akımı içerisinde incelenmez?

Pablo Picasso

George Braque

Hans Arp

Alexander Archipenko

Paul Cezanne

Açıklama:

Paul Cezanne, Kübizme öncü olarak kabul edilir, ve resimleri Picasso ve Braque'i fazlasıyla etkilemiştir. Fakat Kübizm akımı içinde incelenmez. Buna göre doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Fütürizmin simgesi olan "Mekânda Tekil Biçimlerin Devamlılığı" (1913) isimli heykelin sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Filippo Tommaso Marinetti

Umberto Boccioni

Carlo Carra

Giacomo Balla

Antonio Sant'Elia

Açıklama:

Geçmişle olan bağları ve on dokuzuncu yüzyılda İtalya’ya diğer Avrupa ülkeleri tarafından yüklenen antik uygarlıklarının yükünü, sanatsal ve kültürel değerleri reddedip yeni bir toplum yaratmayı hedefleyen fütürist manifesto, İtalyan modernizmini de farklı bir aşamaya getirdi. Umberto Boccioni, Mekânda Tekil Biçimlerin Devamlılığı (1913) isimli heykeli futurizmin simgesi oldu. Carlo Carrà, Gino Severini, Giacomo Balla, Antonio Sant'Elia grubun diğer üyeleriydi. Buna göre doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

İsviçre'nin Zürih kentinde Cabaret Voltaire isimli bir kahvede başlayan, manifestosu Tristan Tzara tarafından kaleme alınan sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

İzlenimcilik

Kübizm

Gerçeküstücülük

Fütürizm

Dadaizm

Açıklama:

Dadaizm her ne kadar İsviçre’nin Zürih kentinde Cabaret Voltaire isimli bir kahve de başlamış olsa da kısa zamanda Fransa, Almanya ve ABD de etkili oldu. Dadaist manifestoyu Romen asıllı bir şair olan Tristan Tzara kaleme aldı. Onun aracılığıyla Paris te bulunan Guillaume Apollinaire, André Breton, Max Jacob gibi edebiyatçılar da bu akıma katılmaktaydı. Görsel sanatlar alanında eser veren Marcel Duchamp, Picabia gibi sanatçılar da daha çok Amerika’da eser vermekteydi. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Jean Léon Gérôme‘un Paris’teki atölyesinde yetişmiş bir Osmanlı Dönemi Oryantalist ressamdır?

Osman Hamdi Bey

Şeker Ahmet Paşa

Levni

Hüseyin Zekai Paşa

Osman Nuri Paşa

Açıklama:

Jean Léon Gérôme‘un Paris’teki atölyesinde yetişmiş bir Osmanlı Dönemi Oryantalist ressamı ise Osman Hamdi Bey’dir (1842-1919). Ustasından oldukça etkilendiği anlaşılan Osman Hamdi Bey, İstanbul’da Sanayi- Nefise-i Şahane’nin (Güzel Sanatlar Akademisi) kuruluşunda öncü olmuştur. İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü yapmış, Eski Eser Koruma Nizamnamesini çıkartmış bir arkeolog, müzeci ve ressamdı. Osmanlı resim sanatında tablolarında büyük boy insan figürünü başarıyla kullanan ilk ressamdır. Eserlerinde Oryantalist ressamlarda olduğu gibi sahnenin geçtiği yerleri ayrıntılı bir biçimde göstermekte, halıların motifleri, çinilerin kompozisyonu, kumaşların desenleri, fotoğrafik bir gerçeklikle yansıtılmağa çalışılmaktadır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Osmanlı Devleti’nde oryantalist mimari özelliklerin ilk örneği nerede görülmektedir?

Çırağan Sarayı

Topkapı Sarayı

Beylerbeyi Sarayı

Yıldız Sarayı

Adile Sultan Sarayı

Açıklama:

Oryantalist mimari özellikler yeni bir üslûp olarak Sultan Abdülaziz döneminde İstanbul’a da gelmiş ve ilk örneklerini Beylerbeyi Sarayı’nda vermiştir. Fransız mimar ve ustalar tarafından yapılan bu işlerde Owen Jones’un Elhamra bezemeleri ve sütun başlıkları Beylerbeyi Sarayı’nda Mavi Salon’da yoğun olarak görülür. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Modern sanatın başlangıcını hangi akımın ressamları oluşturmuştur?

Barok

İzlenimcilik

Dışavurumculuk

Klasizm

Kübizm

Açıklama:

Modern sanatın başlangıcını izlenimci ressamlar oluşturur. Fransa’da o döneme kadar hâkim olan sanat anlayışı 1816 tarihinde yeniden kurulmuş olan ve sanatsal etkinlikleri yönlendiren Akademinin tekelindeydi. Akademik resim geleneğini ve geçmiş üslûpları reddeden bu ressamlar içinde yaşadıkları dönemi gösterdikleri, tablolarında yeni konulara ve görsel ifade biçimlerine başvurdukları için yaptıkları resim türüne modern resim ve modern sanat denildi. Bu ressamların kullandıkları üslûp ise izlenimcilik olarak tanımlandı ve Modern Resmin başlangıcını İzlenimci resim okulu oluşturdu. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdaki padişahlardan hangisi batı tarzı resim sanatına gösterdiği bilinen padişahlardan biridir?

Sultan Vahdeddin

Sultan Mehmed Reşad

Sultan V. Murad

Sultan Abdülaziz

Sultan I. Abdülhamid

Açıklama:

Sultan Abdülmecid ve Sultan Abdülaziz’in batı tarzı resim sanatına gösterdikleri ilgi, Sultan Abdülaziz’in kendisinin de ressam olması, Osmanlı sarayına birçok yabancı ressamın gelip çalışmasında etkin olmuştu. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz coğrafyasını ilham almış, alışılmışın dışında mimari eserler yaparak Barcelona kentini çılgın bir biçim ve renk cümbüşüne çevirmiş, özellikle deniz görünümlerinden etkilenmiş mimar ve tasarımcıdır?

George Braque

Henri Matisse

André Derain

Paul Cezanne

Antoni Gaudi

Açıklama:

Akdeniz coğrafyası ve bu coğrafya da ki uygarlıkların yaratığı efsanevi imgelem dünyası her dönemde olduğu gibi modern sanatçıya da esin kaynağı olmaya devam etmiştir. Bu sanatçılardan biri de Katalan doğumlu mimar ve tasarımcı Antoni Gaudi‘dir (1850-1926). Alışılmışın dışında mimari eserler yapmış bu sanatçının işleri Barcelona kentini çılgın bir biçim ve renk cümbüşüne çevirmiştir. Özellikler deniz görünümlerinden etkilenen Gaudi denizin hareketliliğini, yüzeyini, dalgaların kırılmalarını, suyun akışkanlığını ve şeffaflığını, renklerin parlaklığını ve ışık altındaki kırılganlıklarını mimariye yansıtmıştır. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Kübizm, aşağıdaki sanat sanat akımlarından hangisinin öncüsü değildir?

Dadaizm

Gerçeküstücülük

Soyutlama

İzlenimcilik

Fütürizm

Açıklama:

Kübizm 1920lerden sonra gelişecek olan Dadaizm, Gerçeküstücülük, Soyutlama, Fütürizm gibi diğer sanat akımlarının da öncüsü oldu. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi dönemin teknolojik gelişmesini yücelten, makinanın gücüne neredeyse tapan, modern yaşamın hızını ve enerjisini ön plana çıkaran, sürekli değişimi destekleyen bir bildiri ile başladığı ilan edilen sanat akımıdır?

Fütürizm

Kübizm

Dadaizm

Soyutlama

Gerçeküstücülük

Açıklama:

Fütürizm (Italyanca Futurismo), İtalyan şair ve editör Filippo Tommaso Marinetti’nin Paris’te yayınlanan Le Figaro gazetesinde 20 Şubat 1909 günü yayınladığı bir manifesto ile başladı. Böylece ilk kez bir sanat eleştirmeninin tanımlaması ile değil ama edebiyat ve güzel sanatlar alanında bir grubun sanatsal etkinlikleri ile yapmak istediklerini herkese ilan etmesiyle bir akım tanımlanmış oldu. Bu akım aslında dönemin teknolojik gelişmesini yücelten, makinanın gücüne neredeyse tapan, modern yaşamın hızını ve enerjisini ön plana çıkaran, sürekli değişimi destekleyen bir bildiriydi. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi dadaist tavırdan etkilenen Türk ressamlarından değildir?

Nurullah Berk

Abidin Dino

İbrahim Çallı

Elif Naci

Cemal Tollu

Açıklama:

Dadaist yaklaşım Paris’te resim eğitimi alıp Türkiye’ye dönen bir grup sanatçıyı da etkilemişti. 1933 de D grubunu kuran ressam Nurullah Berk, Abidin Dino, Zeki Faik İzer, Elif Naci, Cemal Tollu ve heykeltraş Zühtü Mürüdoğlu dadaist tavırdan etkilenerek grubun adını D grubu koymuşlardır. Ayrıca kendilerinden önce yapılan sanat eserlerini ve sanat yaklaşımını reddeden bu grup, Türkiye’deki sanat ortamına entelektüel bir yorum getirmek istemişlerdir. 1937 yılına kadar gruba katılan yeni üyelerle her yıl sergi açmışlardır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi gerçeküstücülük akımından etkilenmiş sanatçılardan biridir?

Marcel Duchamp

Salvador Dali

Umberto Boccioni

Pablo Picasso

George Braque

Açıklama:

Gerçeküstücülük akımında, insanın duygularının serbest kalmasına ve bu duyguların akıl yoluyla bastırılmaması gerektiğine inanılmaktaydı. Sanatçılar için rüya hali yaratıcılığının önemli bir durumu idi. Bu sanatçılar arasında İspanyol asıllı Juan Miro, Salvador Dali, Yunan asıllı İtalyan Giorgio de Chirico, Fransız Yves Tanguy ve gruba katılmak için gelen Belçikalı René Magritte ile Alman Max Ernst’in yapıtları sanat dünyasını uzun süre etkiledi. Gerçeküstücülük edebiyat akımları yanı sıra artık gelişmiş olan fotoğraf ve sinema sanatında da görülür. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi, 1913‘lerden sonra kendi görüşlerini dile getirip resim yapmanın sadece boyayı düzenlemek olmadığını, resmin özünde görsel değil entelektüel bir eylem olması gerektiğini söyleyerek döneminin ressamlarını eleştiren sanatçıdır?

Umberto Boccioni

René Magritte

Salvador Dali

Marcel Duchamp

Gustave Courbet

Açıklama:

Modern sanatın oluşumunda önemli bir yeri olan ve çağdaş sanatın öncülüğünü yapan diğer bir Fransız sanatçı ise Marcel Duchamp(marsel duşan) dır. 1913‘lerden sonra kendi görüşlerini dile getiren sanatçı resim yapmanın sadece boyayı düzenlemek olmadığını, resmin özünde görsel değil entelektüel bir eylem olması gerektiğini söyleyerek döneminin ressamlarını eleştirmiştir. Alışılagelmiş resim yöntemlerini reddederek ve onlarla alay ederek kendi içinde klasik hale dönüşmeğe başlayan modern resmi eleştirmiş, resim sanatının tablonun dışında bir eylem olduğunu vurgulamıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Ekonomi ve teknolojiye bağlı değişen yeni dünyada deneyselliği ön plana çıkarıp geçmişi reddetme olarak bilinen ayrıca tüm dünyada batılılaşma ile örtüştürülen kavram aşağıdakilerden hangisidir ?

Modernite

Modern

Modernleşme

Oryantalizm

İzlenimcilik

Açıklama:

Ekonomi ve teknolojiye bağlı değişen yeni dünyada deneyselliği ön plana çıkarıp geçmişi reddetme olarak bilinen ayrıca tüm dünyada batılılaşma ile örtüştürülen kavram modernleşmedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Modernleşme sürecinde zengin bir kültürel ortamın oluşturulup sanat etkinliklerinin gerçekleştiği dünya sanat tarihini etkileyecek olan yer aşağıdaki ülkelerden hangisinin başkentidir ?

İngiltere

İtalya

Fransa

Amerika Birleşik Devletleri

Almanya

Açıklama:

Modernleşme sürecinde zengin bir kültürel ortamın oluşturulup sanat etkinliklerinin gerçekleştiği dünya sanat tarihini etkileyecek olan yer Fransa'nın başkentidir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Akdeniz çevresindeki büyüyen liman kentlerinde Avrupa ülkesi vatandaşı olup Osmanlı İmparatorluğu bünyesinde yaşayan kişilere denen "Levanten" ne anlama gelmektedir ?

Batılı

Hristiyan

Doğulu

Yabancı

Göçmen

Açıklama:

Akdeniz çevresindeki büyüyen liman kentlerinde Avrupa ülkesi vatandaşı olup Osmanlı İmparatorluğu bünyesinde yaşayan kişilere denen "Levanten" doğulu anlamına gelmektedir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

İstanbul'da Sanayi Nefise-i Şahanenin kuruluşunda öncülük etmiş,bir dönem İstanbul Arkeoloji Müzesinin müdürlüğünü yapan, Gerome'nin Paris'teki atölyesinde yetişmiş oryantalist ressamımız kimdir ?

Ahmet Ali Paşa

Hüseyin Zekai Paşa

Ahmet Bedri

Osman Hamdi Bey

Mehmet Kangır

Açıklama:

İstanbul'da Sanayi Nefise-i Şahanenin kuruluşunda öncülük etmiş,bir dönem İstanbul Arkeoloji Müzesinin müdürlüğünü yapan,Gerome'nin Paris'teki atölyesinde yetişmiş oryantalist ressamımız Osman Hamdi Bey'dir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Geçmişin tarihsel ve görkemli değerleri üzerine değil de günlük yaşamlarına göre haraket eden insanları kendi gözlem ve algılarına göre resmetmeye bağlı olarak ortaya çıkan akım aşağıdakilerden hangisidir ?

Kübizm

İzlenimcilik

Dışarıvurumculuk

Oryantalizm

Gerçeküstücülük

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 39

Modern sanatın yeni estetik anlayışını modern olan her şey güzeldir şeklinde tanımlayan Fransız şair aşağıdakilerden hangisidir ?

Albert Camus

Arthur Rimbaud

Claude Monet

Charles Baudelaire

Constantin Guys

Açıklama:

Modern sanatın yeni estetik anlayışını modern olan her şey güzeldir şeklinde tanımlayan Fransız şair Charles Baudelaire'dir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Osmanlı İmparatorluğu'nda 2. Mahmut zamanında gerçeklik kazanan yenileşme haraketleri ilk hangi padişah zamanında başlamıştır ?

Sultan Abdülmecid

Sultan Abdülaziz

3. Selim

Sultan Ahmet

Kanuni Sultan Süleyman

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu'nda 2. Mahmut zamanında gerçeklik kazanan yenileşme haraketleri ilk 3. Selim zamanında başlamıştır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Modern sanat Akdeniz ülkelerine daha çok hangi unsur vasıtasıyla yayılmıştır ?

Müzik

Fotoğraf

Resim

Mimari

Eğitim

Açıklama:

Modern sanat Akdeniz ülkelerine daha çok eğitim unsuru vasıtasıyla yayılmıştır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Rönesans Döneminden beri klasikleşen resme bakıştaki görme biçimlerinin değişmesini sağlayan Cezanne'nin tabloları 20. yy başında hangi sanat akımının oluşumunu etkilemiştir ?

Fütürizm

Oryantalizm

Kübizm

Gerçeküstücülük

Dadaizm

Açıklama:

Rönesans Döneminden beri klasikleşen resme bakıştaki görme biçimlerinin değişmesini sağlayan Cezanne'nin tabloları 20. yy başında Kübizm akımının oluşmasını sağlamıştır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Sultan Abdülaziz döneminde Fransız mimar ve ustalar tarafından Oryantalist mimari özelliklerin ilk örneklerinin yapıldığı saray hangisidir ?

Dolmabahçe Sarayı

Çırağan Sarayı

Beylerbeyi Sarayı

Yıldız Sarayı

Topkapı Sarayı

Açıklama:

Sultan Abdülaziz döneminde Fransız mimar ve ustalar tarafından Oryantalist mimari özelliklerin ilk örneklerinin yapıldığı saray Beylerbeyi Sarayı'dır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi modernleşmenin Osmanlı’daki yansıması olan dönemdir ?

Lale Devri

I. Meşrutiyet

Fetret Devri

II. Meşrutiyet

Tanzimat Dönemi

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu’nda Yenileşme hareketleri Sultan III.Selim (d. 1761- ö.1801) zamanında başlamış olsa da Sultan II.Mahmut (d.1785-ö.1839) zamanında reformlar geçerlik kazanmıştır. Sultan Abdülmecid (d.1823-ö.1861) zamanında ise ilan edilen Tanzimat Fermanı(1839) ve Islahat Fermanı(1856) ,Osmanlı İmparatorluğu’nun yapısında idari ve sosyal yenileşmelerin kaynağını oluşturmuştur.
Ayrıca modernleşmenin Osmanlı’daki yansıması olan Tanzimat Dönemiyle de kentlerde yeni ve modern idari merkezler oluşmuş, büyük bulvarlar açılmış, park ve bahçe düzenlemelerine önem verilmiş, kentlerin gelişmesini engelleyici gören kimi Tanzimat Paşaları da kentlerin etrafındaki eski surları yıktırmışlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi kübizm akımı için geçerli bir açıklama değildir?

Yiminci yüzyıl başında Rönesans resim geleneğini kökünden değiştiren akım olmuştur.

Kübizm 1920lerden sonra gelişecek olan Dadaizm, Gerçeküstücülük, Soyutlama, Fütürizm gibi diğer sanat akımlarının da öncüsü oldu.

Gerçekliğin yaşanılan durumlara, günün saatlerine, mevsimlere, bakış açısına göre farklı algılanması ortaya çıkan eserlerde temel bir kavrayış olarak ele alınmıştır.

Marcel Duchamp bu akımın öncülerinden sayılabilir.

Kübizm, görme biçimini kökünden değiştiren bir akımdır.

Açıklama:

Cezanne’ın nesnelerin kütlelerini kırmaya başlaması yirminci yüzyıl başında İspanyol asıllı Pablo Picasso ve Fransız George Braque’ı da etkilemiştir. Yiminci yüzyıl başında Rönesans resim geleneğini kökünden değiştiren akım ise Kübizm olmuştur. Gerçekliğin yaşanılan durumlara, günün saatlerine, mevsimlere, bakış açısına göre farklı algılanması yirminci yüzyıl başında görecelik kavramının Albert Einstein tarafından geliştirilmesi ile de örtüşmüştür. Einstein bu görüşleriyle 18. yüzyıl Newton fiziğinin mutlakiyetçi görüşünü değiştirmiş ve hareketin anlaşılması için zamanında ele alınması gerektiğini ortaya koymuştur. Böylece nesnelerin algılanması için en, boy ve derinlik ölçülerine dördüncü bir boyut olarak zaman olgusunu katmıştır. Kübizm de benzer bir biçimde görecelik kavramını ve daha önceki dönemlerde ortaya çıkan görme biçimlerindeki farklılaşmaları yeni bir aşamaya getirir. Bir nesneye insanlar farklı zamanlarda ve farklı açılardan bakabilir: önden, yandan, arkadan, üsten vb... bu farklı bakış açıları nesnenin ana varlığını değiştirmez ancak tüm bu farklılıkları benliğinde toplar. Dolayısıyla bir nesneye tek bir yönden bakılırken aslında zaman içinde o nesneye farklı yönlerden de başkaları tarafından bakılmaktadır. Veya resmi izleyen bulunduğu yerden değil farklı bir noktadan da durup resmi izleyebilirdi. İşte Kübizm zaman içindeki bu farklıkları tek bir nesne üzerinde göstermeye çalışır, böylece geçen zamana ve bu zaman içindeki farklı bakış açılarına da gönderme yaparak gerçeğin çok boyutlulukta gizli olduğunu vurgular. Marcel Duchamp Dadaist akımın temsilcilerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

İtalyan şair ve editör Filippo Tommaso Marinetti’nin Paris’te yayınlanan Le Figaro gazetesinde yayınladığı manifesto ile hangi akımı başlatmıştır?

Kübizm

Fütürizm

Dadaizm

Oryantalizm

Rasyonalizm

Açıklama:

Fütürizm (Italyanca Futurismo), İtalyan şair ve editör Filippo Tommaso Marinetti’nin Paris’te yayınlanan Le Figaro gazetesinde 20 Şubat 1909 günü yayınladığı bir manifesto ile başladı. Böylece ilk kez bir sanat eleştirmeninin tanımlaması ile değil ama edebiyat ve güzel sanatlar alanında bir grubun sanatsal etkinlikleri ile yapmak istediklerini herkese ilan etmesiyle bir akım tanımlanmış oldu.

Doğru Cevap: B

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Oryantalizm üslubuna göre ressamların ele aldığı konular arasında yer almaz?

Kapalı çarşılardaki pazarlıklar

Silah tacirleri

Sanayi üretimi

Arap atları

Haremde cariyeler ile zaman geçiren ve çalışmayan erkek figürleri

Açıklama:

Tablolarda resmedilen kapalı çarşılardaki pazarlıklar, silah tacirleri, sanayi üretiminin yanında ve onun yeni pazarlama yöntemleri yanında ilkel kalmakta, haremde cariyeler ile zaman geçiren ve çalışmayan erkek figürleri, sürekli çalışan ve üreten bir Avrupalı erkeğin ahlaksal üstünlüğüne gönderme yapmaktaydı.
Sosyal yaşam içinde at yarışlarının önem kazanması bir çok Avrupalı zengini at yetiştirmeye yönlendirdi. Dolayısıyla oryantalist resmin diğer yaygın konusunu ise Arap atları oluşturdu.
Sanayi üretimi daha çok Batı uygarlığının üretim şeklini temsil etmektedir. Oryantalist akım ise Doğu kültürünün ilkel üretim ve pazarlama yöntemlerini konu edinmektedir. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Oryantalist yaklaşıma göre aşağıdaki belirtilen ressam-eser eşleştirmelerinden doğru olan hangisidir?

Jean - Léon Gérôme - Haremde Bir Güzel

Eugène Delacroix - Çölü Geçen Araplar

Francesco Ballesio - Güneş Doğarken Piramidler

Jean - Léon Gérôme - Harem'den

Osman Hamdi Bey - Silah Taciri

Açıklama:

Oryantalist dönemin doğru ressam-eser eşleştirmeleri şu şekildedir;

Francesco Ballesio - İtalyan Oryantalist Ressam (1869-1923) Haremde Bir Güzel,
Eugène Delacroix - Cezayirli Kadınlar, Louvre Müzesi,
Jean - Léon Gérôme - Güneş Doğarken Piramidler,
Jean - Léon Gérôme - Çölü Geçen Araplar,
Osman Hamdi Bey - Harem’den,
Osman Hamdi Bey - Silah Taciri. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Ekonomi ve teknolojiye bağlı değişen yeni dünya düzeni deneyselliği ön plana çıkarıp geçmişi red etmesiyle_______ anlamına gelen modern sözcüğü ile tanımlanmaya başlamıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangi şık uygun düşer?

sonra

geçmiş

şimdi

sonsuz

kültür

Açıklama:

Ekonomi ve teknolojiye bağlı değişen yeni dünya düzeni deneyselliği ön plana çıkarıp geçmişi red etmesiyle şimdi anlamına gelen modern sözcüğü ile tanımlanmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 50

Avrupa ülkelerinin vatandaşı olup Osmanlı İmparatorluğu’nun değişik bölgelerinde yerleşip kuşaklar boyu buralarda çalışan Avrupalılara doğulu anlamında______ denildi.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangi şık tamamlar?

Levanten

oryantalist

göçmen

mülteci

gezgin

Açıklama:

Avrupa ülkelerinin vatandaşı olup Osmanlı İmparatorluğu’nun değişik bölgelerinde yerleşip kuşaklar boyu buralarda çalışan Avrupalılara doğulu anlamında Levanten denildi.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdaki isimlerden hangisi Oryantalist bir ressam degildir?

Francesco Ballesio

Jean Auguste Dominique Ingres

Eugène Delacroix

Jean-Léon Gérôme

Owen Jones

Açıklama:

Owen Jones ingiliz mimar ve tasarımcıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

İzlenimcilik adı dönemin resim eleştirmenlerinden Louis Leroy’un, Claude Monet'in İzlenim, _____ isimli tablosunu gördükten sonra bunun bitmemiş bir tablo gibi göründüğünü söylemesi üzerine ortaya çıkmıştır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangi şık tamamlar?

Rouen Katedrali

Paris- Boulevard des Capucines

şafak

St.Lazare Garı

Günaydın Bay Courbet

Açıklama:

İzlenimcilik adı dönemin resim eleştirmenlerinden Louis Leroy’un, Claude Monet'in İzlenim, Şafak isimli tablosunu gördükten sonra bunun bitmemiş bir tablo gibi göründüğünü söylemesi üzerine ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdaki ressamlardan hangisi izlenimci bir ressam değildir?

Renoir

Monet

Degas

Manet

Louis David

Açıklama:

Jacques -Louis David akademik resmin en önemli temsilcisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Tanzimat Fermanı ve Islahat Fermanı hangi padişah döneminde yapılmıştır?

Sultan III.Selim

Sultan II.Mahmut

Sultan Abdülhamit

Sultan Abdülmecid

Sultan Abdülaziz

Açıklama:

Sultan Abdülmecid (d.1823-ö.1861) zamanında ise ilan edilen Tanzimat Fermanı(1839) ve Islahat Fermanı(1856) ,Osmanlı İmparatorluğu’nun yapısında idari ve sosyal yenileşmelerin kaynağını oluşturmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Akademik resim geleneğinin aksine geçmiş üslupları reddeden gerçek gözlemler üzerinden kurgulanmış sahneleri yansıtan sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

İzlenimcilik

Kübizm

Gerçeküstücülük

Dadaizm

Fütürizm

Açıklama:

Akademik resim geleneğini ve geçmiş üslûpları reddeden bu ressamlar içinde yaşadıkları dönemi gösterdikleri, tablolarında yeni konulara ve görsel ifade biçimlerine başvurdukları için yaptıkları resim türüne modern resim ve modern sanat denildi. Bu ressamların kullandıkları üslûp ise izlenimcilik olarak tanımlandı ve Modern Resmin başlangıcını İzlenimci resim okulu oluşturdu. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Resim eleştirmenlerinden Louis Leroy’un "bitmemiş bir tablo gibi" göründüğünü belirttiği ve döneme adını veren eser aşağıdakilerden hangisidir?

Edgar Degas'ın "Fernando Sirkinde Bayan Lala" isimli tablosu

Claude Monet'in "Şafak" isimli tablosu

Renoir'in "Sandal Gezisinde Öğle Yemeği" isimli tablosu

Edourd Manet'in "Folie Berger" isimli tablosu

Joaqin Sorolla Bastilda'ın "Kumsalda Yürüyüş" isimli tablosu

Açıklama:

İzlenimcilik adı dönemin resim eleştirmenlerinden Louis Leroy’un, Claude Monet'in İzlenim, Şafak isimli tablosunu gördükten sonra bunun bitmemiş bir tablo gibi göründüğünü söylemesi üzerine ortaya çıkmıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Paris’e resim eğitimi almak üzere gönderilen ve 1914 Kuşağı Sanatçıları olarak anılan ressamlar arasında yer almaz?

İbrahim Çallı

Hikmet Onat

Cemal Tollu

Avni Lifij

Ruhi Arel

Açıklama:

Eğitim aldıkları Paris’te artık bu üslûbun yerine konstruktif kubizm gibi çok farklı üslûpta eserler verilse de, 1914 Kuşağı Paris’ten İstanbul’a bu üslûbu taşımış ve kendine göre bu üslûbu akademik bir yaklaşımla uygulamışlardır. Nazmi Ziya Güran, Avni Lifij, İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Ruhi Arel, Hikmet Onat, Namık İsmail, Ali Sami Boyar bu grubu oluşturuyordu ve İstanbul’da Galatasaray Lisesinde 1916 yılından sonra düzenli olarak sergi açtılar. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

İstanbul’da ve Beyrut’ta açılan Askeri Mühendislik okularında resim dalında yetenekli olan kimi öğrenciler Paris’e eğitim için gönderildiler. Paris’e başka alanlarda da eğitim için gönderilen öğrencilerin toplu olarak eğitim almaları için Mekteb-i Osmanî isimli bir okul kuruldu. Bu okul hangi tarihler arasında açık kalmıştır?

1860-1874

1883-1914

1874-1914

1914-1916

1916-1918

Açıklama:

İstanbul’da ve Beyrut’ta açılan Askeri Mühendislik okularında resim dalında yetenekli olan
kimi öğrenciler Paris’e eğitim için gönderildiler. Paris’e başka alanlarda da eğitim için gönderilen öğrencilerin toplu olarak eğitim almaları için Mekteb-i Osmanî isimli bir okul kuruldu. 1860-1874 tarihleri arasında açık olan bu okulda ilk Türk ressamları olarak bilinen Şeker Ahmet Paşa ve Süleyman Seyit Efendi bulundular.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Akdeniz coğrafyası ve bu coğrafya da ki uygarlıkların yaratığı efsanevi imgelem dünyası her dönemde olduğu gibi modern sanatçıya da esin kaynağı olmaya devam etmiştir. Bu sanatçılardan biri de Katalan doğumlu mimar ve tasarımcıdır. Alışılmışın dışında mimari eserler yapmış bu sanatçının işleri Barcelona kentini çılgın bir biçim ve renk cümbüşüne çevirmiştir. Yukarıdaki tanımlama aşağıdakilerden kime aittir?

Paul Cezane

Gustave Courbet

Antoni Gaudi

Henri Matisse

André Derain

Açıklama:

Akdeniz coğrafyası ve bu coğrafya da ki uygarlıkların yaratığı efsanevi imgelem dünyası her dönemde olduğu gibi modern sanatçıya da esin kaynağı olmaya devam etmiştir. Bu sanatçılardan biri de Katalan doğumlu mimar ve tasarımcı Antoni Gaudi‘dir (1850-1926). Alışılmışın dışında mimari eserler yapmış bu sanatçının işleri Barcelona kentini çılgın bir biçim ve renk cümbüşüne çevirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Füturizmle başlayan akımlar sanatla yaşam arasında bir bağlantı kurmaya çalışmakta aynı zamanda da sanatın kuramsallaşmasına karşı çıkmaktaydı.Bu etkinliklerini özellikle İtalya’da yapmak istediklerini söyleyen______“ İtalyayı profesörlerden, arkeologlardan, turist rehberlerinden ve antikacılardan temizleyeceğiz ve ikinci planda kalan bu ülkeye canlılık getireceğiz” demektedir. Bu sanatçı kimdir?

Umberto Boccioni

Carlo Carrà

Gino Severini

Giacomo Balla

Marinetti

Açıklama:

Füturizmle başlayan akımlar sanatla yaşam arasında bir bağlantı kurmaya çalışmakta aynı zamanda da sanatın kuramsallaşmasına karşı çıkmaktaydı.Bu etkinliklerini özellikle İtalya’da yapmak istediklerini söyleyen Marinetti “ İtalyayı profesörlerden, arkeologlardan, turist rehberlerinden ve antikacılardan temizleyeceğiz ve ikinci planda kalan bu ülkeye canlılık getireceğiz” demektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Modern dünyada yeni bilim alanları ortaya çıkmıştı. Bireyle toplum arasındaki ilişkileri sosyoloji bilimi incelemekteydi. İnsan cinsinin araştırılması antropoloji alanını geliştirdi. Bu arada insanın birey olarak kendi iç dünyası ve bu iç dünyayı oluşturan farklı bilinç katmanları da özellikle __________ tarafından ortaya kondu. Bu kişi Aşağıdakilerden hangisidir?

André Breton

Sigmound Freud

Salvador Dali

François Picabia

Juan Miro

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi on dokuzuncu yüzyıldan yirminci yüzyıl sanat akımlarına geçişi sağlayan ve tabloları ile 20. yüzyıl başında Kübist sanatın oluşumunu etkileyen sanatçıdır?

Gaugin

Cezanne

Gaudi

Van Gogh

Giotto

Açıklama:

Cezanne on dokuzuncu yüzyıldan yirminci yüzyıl sanat akımlarına geçişi sağlayan önemli bir ressamdır. Rönesans döneminden beri klasikleşen resme bakıştaki görme biçimleri Cezanne’ın tabloları ile değişmeye başlar ve 20. yüzyıl başında Kübist sanatın oluşumunu etkiler. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Kübizm akımıyla ilgili eserler vermiştir?

Van Gogh

Pablo Picasso

Gustave Courbet

Jean- François Millet

Antoni Gaudi

Açıklama:

Cezanne’ın nesnelerin kütlelerini kırmaya başlaması yirminci yüzyıl başında İspanyol asıllı Pablo Picasso ve Fransız George Braque’ı da etkilemiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 64

ilk kez bir sanat eleştirmeninin tanımlaması ile değil, edebiyat ve güzel sanatlar alanında bir grubun sanatsal etkinlikleri ile yapmak istediklerini herkese ilan etmesiyle bir akım tanımlanmıştır. Bu sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm (Gelecekçilik)

Dadaizm

Gerçeküstücülük

Kübizm

İzlenimcilik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi alışılagelmiş resim yöntemlerini red ederek ve onlarla alay ederek kendi içinde klasik hale dönüşmeye başlayan modern resmi eleştiren, resim sanatının tablonun dışında bir eylem olduğunu vurgulayan sanatçıdır?

George Braque

Pablo Picasso

Umberto Boccioni

Fernand Léger

Marcel Duchamp

Açıklama:

Modern sanatın oluşumunda önemli bir yeri olan ve çağdaş sanatın öncülüğünü yapan diğer bir Fransız sanatçı ise Marcel Duchamp(marsel duşan) dır. 1913‘lerden sonra kendi görüşlerini dile getiren sanatçı resim yapmanın sadece boyayı düzenlemek olmadığını, resmin özünde görsel değil entelektüel bir eylem olması gerektiğini söyleyerek döneminin ressamlarını eleştirmiştir. Alışılagelmiş resim yöntemlerini red ederek ve onlarla alay ederek kendi içinde klasik hale dönüşmeye başlayan modern resmi eleştirmiş, resim sanatının tablonun dışında bir eylem olduğunu vurgulamıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Akdeniz ülkeleri arasında Sanayi Devrimi'ni başlatan ilk ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Fransa

İtalya

İspanya

Portekiz

Almanya

Açıklama:

Sanayi Devrimi, Akdeniz ülkeleri arasında ilk olarak Fransa'da başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

19. yüzyılın ortalarında başlayan modernizm hangi önemli olaya kadar devam etmiştir?

I. Dünya Savaşı

II. Dünya Savaşı

Fransa İhtilali

Gelibolu Savaşı

Bolşevik Devrimi

Açıklama:

II. Dünya Savaşı ile birlikte, dünya yeni bir düzene girerek modernizmin tarihsel geçerliliği kalmamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

"Eriyen Zaman" adlı çalışma aşağıdakilerden hangi sanat akımına ve sanatçıya aittir?

Dadaizm-Marcel Duchamp

Fütürizm-Umberto Boccioni

Gerçeküstücülük-Salvador Dali

Kübizm-George Braque

Kübizm-Alexander Archipenko

Açıklama:

Eriyen Zaman adlı eser Salvador Dali'ye aittir. Gerçeküstücülük: Bilinç, bilinçaltı ayırımı belirlenirken insanın benlik yapısını oluşturan üst benlik ve alt benlik gibi tanımlarda ortaya çıktı. Böylece rüyaların insanın bilinçaltını yansıttığı varsayıldı. Rüyalarda gerçekte olamayacak her türlü eylem yapılabilmekte, duygular hissedilmekteydi. İnsanlar uçabiliyor, nesneler biçim değiştirebiliyor, gerçek yaşamda mantıklı olan her şey gerçek üstü düzeyde tamamen alt üst olabiliyordu. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdaki kavamlardan hangisi Aydınlanma düşüncesi ile gelişerek toplumsal yaşamın güncel değerlerinde yeniliklere yol açmıştır?

Matematik

Modernite

Modernizm

Akılcılık

Felsefe

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 70

17. ve 18. yüzyılda aşağıdaki ülkelerden hangisi Akdeniz'de etkin olmuştur?

İtalya

Osmanlı

Mısır

Fransa

İspanya

Açıklama:

İngilizlerin Hindistan’dan sonra Akdeniz bölgesiyle ilgilenmeleri Fransa’da Napolyon Bonapart’ı tedirgin etmişti. Napolyon, İtalya ve Dalmaçya seferlerinin ardından Malta adası üzerinden Mısır’a giderek Osmanlı toprakları olan İskenderiye ve Kahire’yi işgal etti. Daha sonra Suriye bölgesine yönelerek Yafa ve Akka’yı ele geçirdi. Napolyon, 1789 -1801 yılları arasında, Akdeniz bölgesinde Fransız askeri ve siyasi gücünü hâkim kılmak istedi. Fransa 1830’lardan sonra Kuzey Afrika’da yani Akdeniz’in güney kıyılarında Cezayir, Tunus ve Fas bölgesinde sömürgelerini oluşturdu.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Osmanlı Dönemi Oryantalist ressamı aşağıdakilerden hangisidir?

Osman Faik Bey

Ragıp Kamil

Ahmet Hamdi

Hüseyin Avni

Osman Hamdi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 72

Mısır Enstitüsü kim tarafından kurulmuştur?

Napolyon

Sanchez

Di Maggio

Enver Paşa

İskender

Açıklama:

Napolyon Bonapart’ın Mısır’ı işgali sırasında yanında götürdüğü bilim insanlarının çalışmalarından oluşmaktaydı. Mühendisler, mimarlar, ressamlar, biyologlar dil bilimcileri vb., alanlardaki 167 kişiden oluşan uzmanları yanında götüren Bonaparte, onlara Mısır’ı inceleme emrini verdi. Bölgede yetişen bitkiler, yaşayan hayvanlar, topografik yapı, iklim, mimari, kıyafet, dil gibi her türlü bilgiyi toplayan bu uzmanlar, ileride yapılacak olan Suez kanalının da yeri konusunda araştırmalarda bulundu. Mısır Enstitüsü adı ile Kahire de kurulan araştırma merkezinde dört grup halinde (matematik, fizik, ekonomi, edebiyat ve sanat) on iki kişi çalışıyordu

Doğru Cevap: A

Soru 73

Fransa'da Akademi hangi yılda yeniden kurulmuştur?

1815

1816

1817

1818

1819

Açıklama:

Modern sanatın başlangıcını izlenimci ressamlar oluşturur. Fransa’da o döneme kadar hâkim olan sanat anlayışı 1816 tarihinde yeniden kurulmuş olan ve sanatsal etkinlikleri yönlendiren Akademinin tekelindeydi. Akademik resim geleneği de Rönesanstan beri devam eden tek çizgi üzerinde gelişen perspektif anlayışına dayalı, ana hikâyenin tablonun merkezine alındığı, konuların mitolojiden veya tragedyalardan seçildiği geleneksel bir resim anlayışını savunmaktaydı.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Louis Leray, Monet'in hangi tablosunu gördükten sonra İzlenimcilik akımı başlamıştır?

Manolya

Yaşam bahçesi

İzlenim, Şafak

Eiffel

Güller

Açıklama:

İzlenimcilik adı dönemin resim eleştirmenlerinden Louis Leroy’un, Claude Monet'in İzlenim, Şafak isimli tablosunu gördükten sonra bunun bitmemiş bir tablo gibi göründüğünü söylemesi üzerine ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdaki şehirlerden hangisi modern sanatın merkezi olmuştur?

İstanbul

Floransa

Madrid

Paris

Berlin

Açıklama:

Paris, modern sanatın merkezi haline gelmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Kubizm'in ortaya çıkmasında önemli yer tutan görecelik kavramını kim ortaya atmıştır?

Einstein

Tesla

Bell

Edison

Hawkins

Açıklama:

Yiminci yüzyıl başında Rönesans resim geleneğini kökünden değiştiren akım ise Kübizm olmuştur. Gerçekliğin yaşanılan durumlara, günün saatlerine, mevsimlere, bakış açısına göre farklı algılanması yirminci yüzyıl başında görecelik kavramının Albert Einstein tarafından geliştirilmesi ile de örtüşmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Teknoloji, bilim
Demokrasi
Feodalite
Ulus devletler
Kapitalist üretim

Aşağıdakilerden hangisi Modernleşme ile özdeştir.

I-III-IV-V

I-II-IV-V

II-III-IV-V

III-IV-V

I-II-III-IV

Açıklama:

Ekonomi ve teknolojiye bağlı değişen yeni dünya düzeni deneyselliği ön plana çıkarıp geçmişi red etmesiyle şimdi anlamına gelen modern sözcüğü ile tanımlanmaya başlamıştır. Böylece modernleşme Avrupa ve Amerika’da teknoloji, bilim, demokrasi, ulus devletler ve kapitalist üretim sisteminin ortaya çıkışı ile özdeştir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Modernleşmenin genel olarak hangi yüzyıllarda devam ettiği varsayılır?

16-17

16-18

18-19

18-20

19-20

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 79

İtalya’da siyaset ve sömürgecilik alanında hangi değişiklikler yaşanmıştır?

Hindistan’dan sonra Akdeniz bölgesiyle ilgilenmiştir.

İtalya ve Dalmaçya seferlerinin ardından Malta adası üzerinden Mısır’a giderek Osmanlı toprakları olan İskenderiye ve Kahire’yi işgal etmiştir.

1830’lardan sonra Kuzey Afrika’da yani Akdeniz’in güney kıyılarında Cezayir, Tunus ve Fas bölgesinde sömürgelerini oluşturmuştur.

Bir çok şehir devletinin varlığı sona ermiş ve 1861 yılında ilk kez birleşik bir devlet haline gelmiştir.

İskenderiye ve Kahire’yi işgal etmiştir.

Açıklama:

İtalya’da Napolyon’un seferlerinden sonra Venedik gibi Akdeniz ticaretine yüzyıllardır hakim olan bir çok şehir devletin varlığı sona ermiş ve İtalya 1861 yılında ilk kez birleşik bir devlet haline gelmişti. İngilizlerin Hindistan’dan sonra Akdeniz bölgesiyle ilgilenmeleri Fransa’da Napolyon Bonapart’ı tedirgin etmişti. Napolyon, İtalya ve Dalmaçya seferlerinin ardından Malta adası üzerinden Mısır’a giderek Osmanlı toprakları olan İskenderiye ve Kahire’yi işgal etti. Daha sonra Suriye bölgesine yönelerek Yafa ve Akka’yı ele geçirdi. Napolyon, 1789 -1801 yılları arasında, Akdeniz bölgesinde Fransız askeri ve siyasi gücünü hâkim kılmak istedi. Fransa 1830’lardan sonra Kuzey Afrika’da yani Akdeniz’in güney kıyılarında Cezayir, Tunus ve Fas bölgesinde sömürgelerini oluşturdu.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Üslûpları birbirinden farklı olan Jean Auguste Dominique Ingres, Eugène Delacroix ve Jean-Léon Gérôme gibi sanatçılar işledikleri konular ile aşağıdakilerden hanginde birleşmişlerdir?

Realizm

Empresyonizm

Oryantalizm

Sürrealizm

Neoklasizm

Açıklama:

Oryantalist resim geleneğinde Doğu olarak tanımlanan bölgeler Kuzey Afrika, Orta-Doğu ve İstanbul’du. Doğu’ya duyulan bu ilginin görselleştirilmesinde ise belli konular ön plana çıkmaktaydı. Jean Auguste Dominique Ingres (1780-1867), Eugène Delacroix (1798-1863) Jean-Léon Gérôme (1824-1904), gibi oryantalist ressamların üslûpları birbirinden farklıydı, dolayısıyla bu tür resimleri birleştiren özellikler üslûp değil ele aldıkları konulardır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Osmanlı Dönemi Oryantalist ressamı Osman Hamdi Bey aşağıdaki hangi sanatçının atölyesinde yetişmiştir?

Jean-Léon Gérôme

Jean Auguste Dominique Ingres

Eugène Delacroix

Juan Miro

Gustave Courbet

Açıklama:

Jean Léon Gérôme‘un Paris’teki atölyesinde yetişmiş bir Osmanlı Dönemi Oryantalist ressamı ise Osman Hamdi Bey’dir (1842-1919). Ustasından oldukça etkilendiği anlaşılan Osman Hamdi Bey, İstanbul’da Sanayi- Nefise-i Şahane’nin ( Güzel Sanatlar Akademisi) kuruluşunda öncü olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi eski eserlerin serbestçe yurt dışına çıkarılması engelleyen yasaklamadır?

Müze-i Hümayun

Ebniye Nizamnamesi

Ebniye Kanunu

Asar-ı Atika Nizamnamesi

Sanayi- Nefise-i Şahane

Açıklama:

Osmanlı İmparatorluğu tarihi coğrafyasında bulunan bölgeler Avupa müzelerine en çok malzeme sağlayan bölgelerdi. Bu nedenle 1873 yılında çıkarılan Asar-ı Atika Nizamnamesi ile eski eserlerin serbestçe yurt dışına çıkarılması engellendi.

Doğru Cevap: D

Soru 83

Modern sanatın başlangıcı aşağıdakilerden hangisi oluşturmuştur?

Doğalcılık

İzlenimcilik

Fütürizm

Gerçeküstücülük

Gerçekçilik

Açıklama:

Modern sanatın başlangıcını izlenimci ressamlar oluşturur. Akademik resim geleneğini ve geçmiş üslûpları reddeden bu ressamlar içinde yaşadıkları dönemi gösterdikleri, tablolarında yeni konulara ve görsel ifade biçimlerine başvurdukları için yaptıkları resim türüne modern resim ve modern sanat denildi. Bu ressamların kullandıkları üslûp ise izlenimcilik olarak tanımlandı ve Modern Resmin başlangıcını İzlenimci resim okulu oluşturdu.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdaki sanat akımlarının hangisinde sanatçılar gördüklerini üslûplaştırmadan ve şematize etmeden tablolarına yansıtmışlardır?

İzlenimcilik

Gerçeküstücülük

Doğalcılık

Gerçekçilik

Fütürizm

Açıklama:

Jean- François Millet gibi doğalcı ressamlar gördüklerini üslûplaştırmadan ve şematize etmeden hissettimeğe çalıştılar. Böylece anın yaşanması sırasındaki gerçeklik duygusunu vermek istediler.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Boyaları tüpten çıktığı gibi saf renkleriyle kullanan Matisse ve André Derain’in tabloları aşağıdakilerden hangisiyle tanımlamıştır?

Vahşi

Gerçekçi

Doğalcı

Gerçeküstücü

İzlenimci

Açıklama:

Parlak ışık gün içinde gölge ve tonların oluşumunu nerdeyse engeller. Bu nedenle boyaları tüpten çıktığı gibi saf renkleriyle kullanan Matisse ve André Derain’in tabloları 1905 yılında Paris’te sergilendiğinde, sanat eleştirmeni Louis Vauxcelles tarafından Fauve ( Vahşi) olarak nitelendirildi. Bu isim daha sonra avangard(öncü) bir akım olarak ressamların üslûbunu da tanımladı.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdaki hangi sanat akımında müzik aleti, sandalya gibi nesneler birçok parçaya bölünüp sonra tekrar bir araya getirilerek yeniden kurgulanmıştır?

Empresyonizm

Sürrealizm

Realizm

Fovizm

Kübizm

Açıklama:

Kübizm kendi içinde Analitik Kübizm (1910-1912) ve Sentetik Kübizm olmak üzere iki döneme ayrılır. İlkinde müzik aleti, sandalya gibi nesneler kendi içinde birçok parçaya bölünüp sonra bu parçalar tekrar bir araya getirilerek yeni bir kurgulamayla nesne yeniden oluşturulurdu. Senteik kübizmde ise gazete, kumaş, kum, ahşap gibi değişik malzemeler, tabloya belirli biçimleri yansıtmak için eklenmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Sanayileşme Akdeniz ülkeleri içinde ilk kez hangi ülkede başlamıştır?

İtalya

Yunanistan

Fransa

İspanya

Slovenya

Açıklama:

Sanayileşme Akdeniz ülkeleri içinde ilk kez Fransa'da başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Modern sözcüğünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Güncel

Aktif

Çağdaş

Şimdi

Gelecek

Açıklama:

"Modern" sözcüğü "şimdi" anlamına gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Oryantalist resim geleneğinde Doğu olarak tanımlanan bölgeler arasındadır?

Paris

İstanbul

Roma

Barselona

Nice

Açıklama:

Oryantalist resim geleneğinde Doğu olarak tanımlanan bölgeler Kuzey Afrika, Orta-Doğu ve İstanbul’dur.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa ülkelerinin vatandaşı olup Osmanlı İmparatorluğu’nun değişik bölgelerinde yerleşip kuşaklar boyu buralarda çalışan Avrupalılara verilen tanımdır?

Batılı

Yerli

Avrupalı

Levanten

Devşirme

Açıklama:

Avrupa ülkelerinin vatandaşı olup Osmanlı İmparatorluğu’nun değişik
bölgelerinde yerleşip kuşaklar boyu buralarda çalışan Avrupalılara doğulu anlamında Levanten denildi.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Jean Léon Gérôme‘un Paris’teki atölyesinde yetişen ve ünlü Kaplumbağa Terbiyecisi tablosunu yapan Osmanlı Dönemi Oryantalist ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Şeker Ahmet Paşa

Halil Paşa

Hoca Ali Rıza

Hüseyin Zekai Paşa

Osman Hamdi Bey

Açıklama:

Osman Hamdi Bey Jean Léon Gérôme‘un Paris’teki atölyesinde yetişen ve ünlü Kaplumbağa Terbiyecisi tablosunu yapan Osmanlı Dönemi Oryantalist ressamıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 92

Arap-İslâm mimari özelliklerinin tanıtılması ve yaygınlık kazanması hangi önemli isim sayesinde olmuştur?

Owen Jones

Fausto Zonaro

Rudolf Ernst

Carl Haag

Théodore Chassériau

Açıklama:

Arap-İslâm mimari özelliklerinin tanıtılması ve yaygınlık kazanması İngiliz mimar ve tasarımcı Owen Jones (1809 -1874)’un araştırmaları ve yayınları ile olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Osmanlı İmparatorluğu'nda 1873 tarihli hangi kararla eski eserlerin serbestçe yurt dışına çıkarılması engellenmiştir?

Ebniye Nizamnamesi

Asar-ı Atika Nizamnamesi

Turuk ve Ebniye Nizamnamesi

Ebniye Kanunu

Turuk Nizamnamesi

Açıklama:

1873 yılında çıkarılan Asar-ı Atika Nizamnamesi ile eski eserlerin serbestçe yurt dışına çıkarılması engellenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Aiağıdakilerden hangisi akademik resim geleneğini ve geçmiş üslûpları reddeden izlenimci ressamlardan değildir?

Claude Monet

Edgar Degas

Camille Pissaro

Paul Gauguin

Louis Leroy

Açıklama:

Louis Leroy dönemin resim eleştirmenlerindendir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Modernleşme ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Modernleşme, geçmişe karşı çıkma ve geleneksel olanı reddetme anlamına gelir.

Modernleşme, Avrupa sömürgeciliğin yayılmasıyla tüm dünyada batılılaşma kavramıyla örtüşmüştür.

Modernleşme, genel olarak on altıncı yüzyıl ortasında başlayıp on yedinci yüzyılın ortalarına kadar devam ettiği varsayılır.

Modernleşmeyle beraber deneysel düşünce, akılcılık, deneycilik, geleceğin
programlanması ortaya çıkmıştır.

Toplumların kendi tarihsel geçmişleri ve kültürel farklılıklarından dolayı modernleşme süreçlerinde farklılıklar görülür.

Açıklama:

Modernleşmenin genel olarak on dokuzuncu yüzyıl ortasında başlayıp, dünya düzeninin yeniden
değiştiği II. Dünya Savaş’ına kadar (1945) devam ettiği varsayılır. Bundan dolayı C şıkkı yanlıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Yiminci yüzyıl başında Rönesans resim geleneğini kökünden değiştiren akım aşağıdakilerden hangisidir?

Fütürizm

Dadaizm

Kübizm

Realizm

Naturalizm

Açıklama:

Yiminci yüzyıl başında Rönesans resim geleneğini kökünden değiştiren akım Kübizm'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Kübist ressamlar arasına girmez?

Filippo Tommaso Marinetti

Fernand Léger

Juan Gris

Roger de La Fresnay

Marcel Duchamp

Açıklama:

Filippo Tommaso Marinetti Fütürizm akımının temsilcisi şairdir.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Sanayileşme ilk kez hangi Akdeniz ülkesinde başlamıştır?

İspanya

Fransa

İtalya

Yunanistan

Portekiz

Açıklama:

Akdeniz ülkeleri içinde ilk kez sanayileşme Fransa’da başlamıştır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 99

Modern dönemde ( on dokuzuncu yüzyıl ortalarından II. Dünya Savaş’ına kadar) aşağıdaki şehirlerden hangisi sanatsal açıdan merkez olmuştur?

Paris

Roma

Venedik

Barselona

Lizbon

Açıklama:

Modern dönem içerisinde zengin bir kültürel ortamın ve sanatsal etkinliklerin gerçekleştiği ve sadece Akdeniz bölgesinin değil tüm dünya sanat tarihini etkileyecek yer, Fransa’nın başkenti Paris olmuştur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 100

İkinci Dünya Savaşı’yla beraber aşağıdaki şehirlerden hangisi sanatsal açıdan öncü olmuştur?

Venedik

Paris

New York

Roma

Barselona

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleri’nde modern sanata duyulan ilgi yirminci yüzyıl başından itibaren gelişmiş ve Paris, sanatsal öncülüğünü İkinci Dünya Savaşı’yla beraber kesin olarak New York’a kaptırmıştır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi oryantalist bir ressamdır?

Edourd Manet

Edgar Degas

Claude Monet

Joaqin Sorolla Bastilda

Jean Auguste Dominique Ingres

Açıklama:

Şıklarda bahsedilen ressamlardan sadece Jean Auguste Dominique Ingres (1780-1867) oryantalist bir ressamdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 102

Osman Hamdi Bey ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İzlenimci bir ressamdır.

Jean Léon Gérôme‘un Paris’teki atölyesinde yetişmiştir.

İstanbul’da Sanayi- Nefise-i Şahane’nin ( Güzel Sanatlar Akademisi) kuruluşunda öncü olmuştur.

İstanbul Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü yapmıştır.

Osmanlı resim sanatında tablolarında büyük boy insan figürünü başarıyla kullanan
ilk ressamdır.

Açıklama:

Osman Hamdi Bey oryantalist bir ressamdır. Bundan dolayı doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 103

Oryantalizmle birlikte Kuzey Afrika ve Orta-Doğu ülkelerinde görülen Arap-İslâm mimari özellikleri Avrupa mimarisinin içine seçmeci bir biçimde katılmıştır. Bu mimari özellikler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Çift renkli taş işçiliği

At nalı kemerler

Yüzeyde boş yer bırakmadan kullanılan bezemeler

Osmanlı mimari özellikleri

İslâm sanatında çok görülen geometrik kompozisyonlar ve şematize edilmiş bitkisel motifler

Açıklama:

Oryantalizm, mimari yapıtlarda da kullanılan bir özellik oluşturmaktadır. Kuzey Afrika ve Orta-Doğu ülkelerinde görülen Arap-İslâm mimari özellikleri tıpkı oryantalist tablolardaki günlük yaşam sahneleri gibi Avrupa mimarisinin içine seçmeci bir biçimde katılmıştır. Bu mimari özellikler arasında Osmanlı mimari özellikleri ise yer almaz. Bundan dolayı doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi en önemli temsilcileri arasında Eugene Delacroix, J.A.D. Ingres ve Jean-Leon Gerome'un sayılabileceği ve doğu toplumlarını konu edinen sanat akımıdır?

İzlenimcilik

Oryantalizm

Gerçeküstücülük

Dadaizm

Kübizm

Açıklama:

En önemli temsilcileri arasında Eugene Delacroix, J.A.D. Ingres ve Jean-Leon Gerome'un sayılabileceği ve doğu toplumlarını konu edinen sanat akımı Oryantalizm'dir. Oryantalistler daha çok Kuzey Afrika, Orta-Doğu ve İstanbul'u konu edinmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Osmanlı'da arkeolojinin gelişmesinde en önemli figür olan ve Fransız ressam Jean-Leon Gerome'un atölyesinde yetişmiş Türk ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Nuri İyem

Hoca Ali Rıza

Osman Hamdi Bey

Bedri Rahmi Eyüboğlu

Abidin Dino

Açıklama:

Fransız ressam Jean-Leon Gerome'un atölyesinde resim eğitimi alan ve Osmanlı'da müzeciliğin gelişmesinde en önemli oyanayan isim Osman Hamdi Bey'dir. Osman Hamdi Bey, eserlerinde Oryantalist ressamlarda olduğu gibi doğu unsurları kullanmıştır. Aynı zamanda Güzel Sanatlar Akademisi'nin kuruluşunda da öncü olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Sahneleri gerçek gözlemler olan ve izleyene bitmemişlik hissi veren eserlerin üretildiği sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçeküstücülük

Oryantalizm

Dadaizm

Kübizm

İzlenimcilik

Açıklama:

Sahneleri gerçek gözlemler olan ve izleyene bitmemişlik hissi veren eserlerin üretildiği sanat akımı İzlenimcilik'tir. İzlenimcilik'te fırça darbeleri biçim oluşturmazlar. Kısa sürede yapılan İzlenimci resimlerde konular arasında orta sınıfın yeni yaşam biçimi de vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 107

İzlenimci resim sanatını da etkileyen ve mucidinin ismiyle anılan ilk fotoğraf oluşturma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Daguerreotype

Cyanotype

Gum Bichromate

Collodion

Albumen

Açıklama:

İzlenimci ressamları da etkileyen ve ilk fotoğraf kaydetme yöntemi olan Daguerreotype mucidi Louis Daguerre'in adıyla anılır. Kısa sürede yaygınlaşan yöntemle çoğaltılamayan tekil fotoğraflar elde edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Aşağıdaki isimlerden hangisi Paris'te aldıkları eğitimden sonra yurda dönen 1914 Kuşağı Sanatçıları arasında değildir?

Feyhaman Duran

Avni Lifij

Hikmet Onat

Abidin Dino

Ali Sami Boyar

Açıklama:

Abidin Dino 1914 kuşağı ressamlarından birisi değildir. Paris'te aldıkları resim eğitiminden sonra yurda döndükleri yıl ile anılan 1914 Kuşağı Sanatçıları, Nazmi Ziya Güran, Avni Lifij, İbrahim Çallı, Feyhaman Duran, Ruhi Arel, Hikmet Onat, Namık İsmail ve Ali Sami Boyar'dır.

Doğru Cevap: D

Soru 109

İzlenimci Sonrası ressamlar arasında yer alan ve üç boyutluluğu iki boyuta çevirip önceki akımda sık görülen küçük fırça darbeleri yerine parçalı yüzeyler oluşturan Fransız ressam aşağıdakilerden hangisidir?

Van Gogh

Gaugin

Pablo Picasso

George Braque

Paul Cezanne

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 110

Nesne ve figürlerin goemetrik bir yaklaşımla resmedildiği ve resme dürdüncü boyut olarak zamanın da katılmaya başlandığı sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kübizm

Dadaizm

Fütürizm

Gerçeküstücülük

İzlenimcilik

Açıklama:

Kübizm, nesne ve figürlerin goemetrik bir yaklaşımla resmedildiği ve resme dürdüncü boyut olarak zamanın da katılmaya başlandığı sanat akımıdır. Bu akımın en önemli temsilcileri Pablo Picasso ve George Braque'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 111

Alışılagelmiş resim üretme biçimlerini tümden red eden ve en önemli temsilcileri arasında Marcel Duchamp ve Picabia gibi sanatçıların sayılabileceği sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçeküstücülük

Dadaizm

İzlenimcilik

Kübizm

Fütürizm

Açıklama:

Alışılagelmiş resim üretme biçimlerini tümden red eden ve en önemli temsilcileri arasında Marcel Duchamp ve Picabia gibi sanatçıların sayılabileceği sanat akımı Dadaizm'dir. Gruba ismini veren Dada sözcüğü de sözlükten rastlantısal olarak seçilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 112

Aşağıdaki isimlerden hangisi teknolojik gelişmeleri yücelten ve kendi manifestosuyla ortaya çıkan Fütürist akıma bağlı sanatçılardan birisi değildir?

Carlo Carra

Gino Severini

Umberto Boccioni

George Braque

Antonio Sant'Elia

Açıklama:

George Braque Kübizm'in öncüsü bir ressamdır. Teknolojik gelişmeleri öven ve ilk kez kendi manifestosuyla var olan sanatsal akım olan Fütrizm'in önde gelen sanatçıları arasında Carlo Carra, Gino Severini, Giacomo Balla ve Antonio Sant'Elia sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 113

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi konu edindikleri nesneleri gerçek bağlamlarından kopararak kullanan Gerçeküstücü akıma bağlı sanatçılardan birisi değildir?

Salvador Dali

Juan Miro

Rene Magritte

Max Ernst

Paul Cezanne

Açıklama:

Paul Cezanne İzlenimcilik Sonrası akımın öncüsüdür. Gerçeküstücü akımın en önemli isimleri arasında Juan Miro, Salvador Dali, Giorgio de Chirico, Yves Tanguy, Rene Magritte ve Max Ernst sayılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 114

Modern sanatın başlangıcını aşağıdaki sanat akımlarından hangisi oluşturur?

Gerçeküstücülük

İzlenimcilik

Kübizm

Fütürizm

Dadaizm

Açıklama:

Modern sanatın başlangıcını izlenimci ressamlar oluşturur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 115

Aynı konuyu günün farklı saatlerinde gözlemleyerek nesneler üzerindeki ışık etkilerini resmetmeye çalışan sanat akımı aşağıdakilerden hangisidir?

Kübizm

Oryantalizm

İzlenimcilik

Gerçeküstücülük

Dadaizm

Açıklama:

Aynı konuyu günün farklı saatlerinde gözlemleyerek nesneler üzerindeki ışık etkilerini resmetmeye çalışan sanat akımı İzlenimciliktir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Aşağıdaki sanatçılardan hangisi Kübizm akımının öncülerindendir?

Matisse

Van Gogh

Gaugin

Manet

Picasso

Açıklama:

Picasso, Kübizm akımının öncülerindendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 117

"Rönesans döneminden sonra Aydınlanma düşüncesi ile gelişerek on dokuzuncu yüzyılda düşünce ve zihniyet dünyasına hakim olan ................ anlayışı sadece sanatta ve edebiyatta değil, ekonomi ve siyasetin yanı sıra bilim dünyasında, sosyal yaşamda ve güncel değerlerde de yenilikler getirmişti." cümlesindeki boşluklu yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Oryantalizm

müzecilik

yenicilik (modernite)

retro

akım

Açıklama:

Rönesans döneminden sonra Aydınlanma düşüncesi ile gelişerek on dokuzuncu yüzyılda düşünce ve zihniyet dünyasına hakim olan yenicilik (modernite) anlayışı sadece sanatta ve edebiyatta değil, ekonomi ve siyasetin yanı sıra bilim dünyasında, sosyal yaşamda ve güncel değerlerde de yenilikler getirmişti. Bu kapsamda insanlar, teknolojinin getirdiği olanaklardan yararlanarak dünyayı, çevrelerini ve dolayısıyla kendilerini keşfetme ve bulduklarını da farklı bir anlayışla ayıklama, belgeleme ve sınıflandırma yolculuğuna çıktılar.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Avrupa ülkelerinin vatandaşı olup Osmanlı İmparatorluğu’nun değişik bölgelerinde yerleşip kuşaklar boyu buralarda çalışan Avrupalılara ne ad verildi?

Yeniçeri

Avrupai

Kozmopolit

Osmanlı Avrupalısı

Levanten

Açıklama:

Avrupa ülkelerinin vatandaşı olup Osmanlı İmparatorluğu’nun değişik bölgelerinde yerleşip kuşaklar boyu buralarda çalışan Avrupalılara doğulu anlamında Levanten denildi. Avrupa‘da başlayan modernleşme özelliklerini Osmanlı coğrafyasına taşıyan bu grup kentlerdeki modern yaşamın da öncüsü oldu. Fransa ve Paris kenti ise sosyal ve kültürel öncülüğü ile bu kozmopolit yaşam biçiminin kaynağını oluşturdu.

Doğru Cevap: E

Soru 119

Modern ifadesi aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Güzel

Gelecek

Şimdi

Kötü

Dün

Açıklama:

Ekonomi ve teknolojiye bağlı değişen yeni dünya düzeni deneyselliği ön plana çıkarıp geçmişi red etmesiyle şimdi anlamına gelen modern sözcüğü ile tanımlanmaya başlamıştır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 120

18. yüzyılda İtalya ve Dalmaçya seferlerinin ardından Malta adası üzerinden Mısır’a giderek Osmanlı toprakları olan İskenderiye ve Kahire’yi işgal eden hükümdar aşağıdakilerden hangisidir?

III. Henry

X. Charles

Oliver Cromwell

Kraliçe Anne

Napolyon Bonapart

Açıklama:

İngilizlerin Hindistan’dan sonra Akdeniz bölgesiyle ilgilenmeleri Fransa’da Napolyon Bonapart’ı tedirgin etmişti. Napolyon, İtalya ve Dalmaçya seferlerinin ardından Malta adası üzerinden Mısır’a giderek Osmanlı toprakları olan İskenderiye ve Kahire’yi işgal etti. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi Jean Léon Gérôme‘un Paris’teki atölyesinde yetişmiş bir Osmanlı Dönemi Oryantalist ressamıdır?

Buhurizade Mustafa Itri

Osman Hamdi Bey

Hamparsum Limonciyan

Gomidas Vartabed

Hacı Arif Bey

Açıklama:

Jean Léon Gérôme‘un Paris’teki atölyesinde yetişmiş bir Osmanlı Dönemi Oryantalist ressamı Osman Hamdi Bey’dir. Ustasından oldukça etkilendiği anlaşılan Osman Hamdi Bey, İstanbul’da Sanayi- Nefise-i Şahane’nin ( Güzel Sanatlar Akademisi) kuruluşunda öncü olmuştur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 122

Arap-İslâm mimari özelliklerinin tanıtılması ve yaygınlık kazanmasını aşağıdakilerden hangisi sağlamıştır?

Owen Jones

Le Corbusier

Jean Nouvel

Pierre Lescot

William Morris

Açıklama:

Arap-İslâm mimari özelliklerinin tanıtılması ve yaygınlık kazanması İngiliz mimar ve tasarımcı Owen Jones (1809 -1874)’un araştırmaları ve yayınları ile olmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 123

Arap-İslâm mimari özelliklerini inceleyen İngiliz Mimar Owen Jones incelemelerine aşağıdaki saraylardan hangisiyle başlamıştır?

Elhamra Sarayı

Pena Sarayı

Buckingham Sarayı

Versay Sarayı

Topkapı Sarayı

Açıklama:

Arap-İslâm mimari özelliklerinin tanıtılması ve yaygınlık kazanması İngiliz mimar ve tasarımcı Owen Jones (1809 -1874)’un araştırmaları ve yayınları ile olmuştur. Akdeniz dünyasındaki yolculuğuna İspanya’dan başlayan mimar, Grenada kentinde 14. yüzyılda Nasri Hanedanı’nn merkezi olan Elhamra Sarayı’ndan başlamıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 124

İmparator III. Napolyon zamanında Paris'i yeniden düzenleyen planlamacı aşağıdakilerden hangisidir?

Le Corbusier

Henry Prost

Donat Alfred Agache

Baron Hausseman

Rene Danger

Açıklama:

İmparator III. Napolyon zamanında 1853-1870 yılları arasında Paris kenti Baron
Hausseman tarafından yeniden düzenlendi. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi 1886 yılına kadr devam eden ve sergilerini "Reddedilmişler" adı altında sergileyen ressamlardan değildir?

Claude Monet

Edward Munch

Edgar Degas

Camille Pisarro

Edouard Manet

Açıklama:

Başlangıçta Claude Monet, Edgar Degas, Edouard Manet ve Camille Pissaro gibi ressamların bulunduğu bu gruba daha sonra başka ressamlar da katılmış ve sergileri Reddedilmişler adı altında 1886’ ya kadar devam etmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Osmanlı yönetimindeki yerlerde ilk meydan heykeli nerede yapılmıştır?

Mısır

İstanbul

İzmir

Konya

Bulgaristan

Açıklama:

Osmanlı yönetimindeki yerlerde ilk meydan heykeli Mısır’da yapılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Sanayileşme ilk önce hangi Akdeniz ülkesinde başlamıştır?

Fransa

İtalya

Yunanistan

İspanya

Cezayir

Açıklama:

Akdeniz ülkeleri içinde ilk kez Fransa’da başlayan sanayileşme, İngiltere ve ABD’ deki rekabet ortamı içinde gelişmekteydi.

Doğru Cevap: A

Soru 128

Modernizm dönemini psikolojik olarak hazırlayan akım hangisidir?

Realizm

Sürrealizm

Oryantalizm

Klasizm

Empresyonizm

Açıklama:

On dokuzuncu yüzyıl başında görülen Oryantalizm (doğu ilgisi) akımı daha sonra gelecek olan Modernizm dönemini psikolojik olarak hazırlayan bir süreç olduğu için bu akımla beraber değerlendirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 129

Yeni bir üslûp olarak Sultan Abdülaziz döneminde İstanbul’a da gelen oryantalist mimari özellikler ilk olarak nerede görülmüştür?

Dolmabahçe Sarayı

Beylerbeyi Sarayı

Topkapı Sarayı

Yıldız Sarayı

Eski Saray

Açıklama:

Oryantalist mimari özellikler yeni bir üslûp olarak Sultan Abdülaziz döneminde İstanbul’a da gelmiş ve ilk örneklerini Beylerbeyi Sarayı’nda vermiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 130

Napolyon Bonaparte mühendisler, mimarlar, ressamlar, biyologlar dil bilimcileri vb., alanlardaki 167 kişiden oluşan uzmanlarına nereyi inceletmiştir?

Suriye

İtalya

Rusya

Avusturya

Mısır

Açıklama:

Akdeniz bölgesinin yeniden keşfinde insan olgusu kadar modern bilimin yöntemleri de kullanılıyordu. Bunun en kapsamlı örneği Napolyon Bonapart’ın Mısır’ı işgali sırasında yanında götürdüğü bilim insanlarının çalışmalarından oluşmaktaydı. Mühendisler, mimarlar, ressamlar, biyologlar dil bilimcileri vb., alanlardaki 167 kişiden oluşan uzmanları yanında götüren Bonaparte, onlara Mısır’ı inceleme emrini verdi.

Doğru Cevap: E

Soru 131

Eski eserlerin serbestçe yurt dışına çıkarılması nasıl engellenmiştir?

Ebniye Nizamnamesi

Turuk ve Ebniye Nizamnamesi

Asar-ı Atika Nizamnamesi

Vilayet Nizamnamesi

Gayrimüslim Nizamnameleri

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 132

İmparator III. Napolyon zamanında Paris kenti hangi yıllar arasında Baron Hausseman tarafından yeniden düzenlendi?

1862-1870

1858-1869

1870-1878

1843-1960

1853-1870

Açıklama:

İmparator III. Napolyon zamanında 1853-1870 yılları arasında Paris kenti Baron Hausseman tarafından yeniden düzenlendi.

Doğru Cevap: E

Soru 133

Akademik resmin en önemli temsicisi kimdir?

Jacques -Louis David

Goustave Courbet

Claude Monet

Owen Jones

Renoir

Açıklama:

Her yıl düzenlenen ve Salon denilen yıllık sergilerde bu akademik kurulun onayını alabilen sanatçıların işleri sergilenmekteydi. Ressam Jacques -Louis David akademik resmin en önemli temsicisiydi.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Hangi akımın ressamları gölgeleri renkli yaparlar?

Realizm

İzlenimcilik

Naturalizm

Sürrealizm

Kübizm

Açıklama:

İzlenimciler gölgeleri de renkli yaparlar, gölge onlar için siyah değil, gölgesini gösterdikleri nesnenin rengindedir. Kullandıkları boyalar artık modern dünyanın ürettiği sentetik boyalardır. Tablolarının üstünü eskiden olduğu gibi şeffaf vernik ile kapamazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 135

Hangisi Osman Hamdi Bey öncülüğünde 1883 yılında İstanbul’da kurulmuştur?

Nefise-i Şahane

Müze-i Hümayun

Eski Şark Eserleri Müzesi

Mekteb-i Osmanî

Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i Şâhâne

Açıklama:

Osman Hamdi Bey öncülüğünde 1883 yılında İstanbul’da Mekteb-i Sanayi-i Nefise-i
Şâhâne ( Güzel Sanatlar Akademisi ) kuruldu.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Hangi ressam D Grubu'na dahil değildir?

Nurullah Berk

Nazmi Ziya Güran

Zeki Faik İzer

Elif Naci

Abidin Dino

Açıklama:

Dadaist yaklaşım Paris’te resim eğitimi alıp Türkiye’ye dönen bir grup sanatçıyı da etkilemişti. 1933de D grubunu kuran ressam Nurullah Berk, Abidin Dino, Zeki Faik İzer, Elif Naci, Cemal Tollu ve heykeltraş Zühtü Mürüdoğlu dadaist tavırdan etkilenerek grubun adını D grubu koymuşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 137

Modernleşme Avrupa ve Amerika’da aşağıdakilerden hangi çift ile özdeştir?

teknoloji ve kapitalist üretim sistemi

gelenek ve monarşi

sanat ve teknoloji

bilim ve gelenek

ulus devlet ve siyaset

Açıklama:

modernleşme Avrupa ve Amerika’da teknoloji, bilim, demokrasi, ulus devletler ve kapitalist üretim sisteminin ortaya
çıkışı ile özdeştir.

Doğru Cevap: A

Soru 138

Oryantalis tablolarda resmedilen haremde cariyeler ile zaman geçiren erkek figürleri neyi anlatmaktadır?

Sürekli çalışan ve üreten bir Avrupalı erkeğin ahlaksal üstünlüğüne
gönderme yapmaktaydı.

Hayatın zevklerine gönderme yapar

Doğulu erkeklerin kadınlara düşkünlüğünü gösterir.

Erkeklerin kadınların üzerindeki hükümranlığına göndermedir.

Çalışmaya ihtiyacı olmayan erkekleri gösterir.

Açıklama:

Oryantalis tablolarda resmedilen kapalıçarşılardaki pazarlıklar, silah tacirleri, sanayi üretiminin yanında ve onun yeni pazarlama yöntemleri yanında ilkel kalmakta, haremde cariyeler ile zaman geçiren ve çalışmayan erkek figürleri,sürekli çalışan ve üreten bir Avrupalı erkeğin ahlaksal üstünlüğüne gönderme yapmaktaydı.

Doğru Cevap: A

Soru 139

Jean Léon Gérôme‘un Paris’teki atölyesinde yetişmiş bir Osmanlı Dönemi Oryantalist ressamı kimdir?

Eugène Delacroix

Francesco Ballesio

Jean Auguste Dominique Ingres

Osman Hamdi

Süleyman Seyyit

Açıklama:

Osman Hamdi

Doğru Cevap: D

Soru 140

Rönesanstan beri devam eden tek çizgi üzerinde gelişen
perspektif anlayışına dayalı, ana hikâyenin tablonun merkezine alındığı, konuların mitolojiden veya tragedyalardan seçildiği resim anlayışına ne denir?

Geleneksel

Klasik

Modern

Akademik

Oryantalist

Açıklama:

Modern sanatın başlangıcını izlenimci ressamlar oluşturur. Fransa’da o döneme kadar hâkim olan sanat anlayışı 1816 tarihinde yeniden kurulmuş olan ve sanatsal etkinlikleri yönlendiren Akademinin tekelindeydi. Akademik resim geleneği de Rönesanstan beri devam eden tek çizgi üzerinde gelişen perspektif anlayışına dayalı, ana hikâyenin tablonun merkezine alındığı, konuların mitolojiden veya tragedyalardan seçildiği geleneksel bir resim anlayışını savunmaktaydı.

Doğru Cevap: D

Soru 141

Louvre Müzesinde bulunan "Cezayirli Kadınlar" resmi kimin eseridir?

Francesco Ballesio

Eugène Delacroix

Léon Gérôme

Osman Hamdi Bey

Claude Monet

Açıklama:

Eugène Delacroix

Doğru Cevap: B

Soru 142

Horatio’nun Yemini adlı çalışma hangi fransız sanatçının bir eseridir?

Jacques-Louis David,

Goustave Courbet,

Claude Monet,

Edgar Degas,

Edourd Manet,

Açıklama:

Jacques-Louis David,

Doğru Cevap: A

Soru 143

Bireyin algısına göre değişebilen gerçeğin , gözle gördüklerimizin beynimizden süzülerek daha önceden biriktirmiş olduğumuz bilgilerle birleştirerek görmemizi sağlar , düşüncesi aşağıdaki akımlardan hangisine aittir?

Naturalizm

Gerçekçilik

İzlenimcilik

Klasizm

Neo-Klasizm

Açıklama:

İzlenimcilik

Doğru Cevap: C

Soru 144

Modern sanatının yeni estetik anlayışı kim tarafından tanımlanır?

Charles Baudelaire

Owen Jones

Walter Benjamin

Tristan Tzara

Sigmound Freud

Açıklama:

Charles Baudelaire

Doğru Cevap: A

Soru 145

İspanyol asıllı Pablo Picasso ve Fransız George Braque rönesans resim geleneğini kökünden değiştiren hangi akımı kurdular?

İzlenimcilik

Kübizm

Fütürizm

Dadaizm

Gerçeküstücülük

Açıklama:

Kübizm

Doğru Cevap: B

Soru 146

Resim yapmanın sadece boyayı düzenlemek olmadığını, resmin özünde görsel değil entelektüel bir eylem olması gerektiğini söyleyerek döneminin ressamlarını eleştiren kimdir?

Antoni Gaudi

Paul Cezane

Marcel Duchamp

George Braque

Pablo Picasso

Açıklama:

Marcel Duchamp

Doğru Cevap: C

Akdeniz Uygarlıkları Sanatı - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler