Yöneticinin Yetkileri
Kurmay yetki, kendi uzmanlık konularında yardım, öneri ve danışmanlık yapan yöneticilerin sahip olduğu yetki türüdür. Danışma yetkisi olarak da adlandırılır. Bu yetki türü, aynı düzeyde çalışanlara birbirine direk emir verme ya da denetim hakkı vermez. Organigramda danışmanlık yetkisi yatay çizgiyle gösterilmiştir. Kurmay yetki yöneticilerin koordinasyonu sağlamalarına katkıda bulunur. Yöneticiler birbirlerinin bilgi ve deneyiminden yararlanırlar. Ayrıca, empati sağlamaya ve ortak akıl oluşturmaya katkıda bulunur.

Yönetici
Üst düzey yöneticiler daha önce beşeri ve teknik yetkinliklerin ön plana çıktığı alt ve orta düzey yöneticilik pozisyonlarından geçtikleri için bu yetkinliklere de sahiptirler. Bu bağlamda, yönetim düzeyleri ile yetkinlikler arasında doğrusal bir ilişki vardır.
- Beşeri yetkinliklere sahip yöneticiler, insanlarla verimli çalışabilme, iletişim kurabilme, onları motive edebilme ve yöneltebilme yeteneğine sahiptirler. Yöneticilerin motive etme, koordine etme, çatışmalara çözüm getirme becerileri ve insanlarla iletişim kurmadaki başarıları sahip oldukları beşeri yetkinlik düzeyine bağlıdır.

Değişik Bakış Açılarına Göre Yönetimin Tanımlanması
Yukarıdaki değişik bakış açılarına göre yapılmış olan tanımlardan yola çıkarak yönetimi “belirlenmiş amaçlara ulaşmak için işbirliğini sağlayarak insanların ve eşyaların birlikte verimli, etkili, iktisadi kullanımı doğrultusunda karar verme ve uygulama süreci” olarak tanımlayabiliriz.

Girişimci ve Yönetici Arasındaki Fark
İşletme biliminde sermaye kavramıyla üretimde kullanılan bütün maddi ve maddi olmayan değerler belirtilmektedir. Bu bağlamda; nakit para, alacaklar, makinalar, binalar, hammaddeler, malzemeler maddi (somut) sermaye unsurları olarak adlandırılır. Markalar, patentler, ihtira beratları, lisanslar, iştirakler ise maddi olmayan (soyut) sermaye unsurları olarak adlandırılır.

Girişimci ve Yönetici Arasındaki Fark
İşletme biliminde sermaye kavramıyla üretimde kullanılan bütün maddi ve maddi olmayan değerler belirtilmektedir. Bu bağlamda; nakit para, alacaklar, makinalar, binalar, hammaddeler, malzemeler maddi (somut) sermaye unsurları olarak adlandırılır. Markalar, patentler, ihtira beratları, lisanslar, iştirakler ise maddi olmayan (soyut) sermaye unsurları olarak adlandırılır.

Yönetimin Özellikleri
Yönetimin bir başka özelliği etkinliktir. Etkinlik, müşteri tatmini sağlayabilmek için kaynakların en uygun şekilde düzenlenerek mal ve/veya hizmetin en kısa zamanda sağlanmasıdır.

PROFESYONEL YÖNETİCİ VE GİRİŞİMCİ
Profesyonel yöneticiler yüksek katma değer yaratan ve kurumsal performansla doğrudan ilişkili kararlar verirler: Günümüzde profesyonel yönetici kavramının yerini “iç girişimci” kavramı almaktadır. İç girişimci, işletmede girişimci gibi davranan ya da girişimci rolü üstlenen profesyonel yöneticidir. Halk dilinde “patronun adamı” olarak adlandırılan iç girişimcinin girişimciden farkı, girişimcinin kaynakları (üretim faktörlerini) bir araya getirerek yoktan var etmesi, iç girişimcinin ise halihazır kaynakları yüksek katma değer yaratacak ve kurumsal performansı yükseltecek şekilde değerlendirmesidir. Bu bağlamda iç girişimciyi “işletmede bir düşünceyi risk alma ve yenilik yapma yoluyla katma değeri yüksek talep gören nihai bir ürün ve/veya hizmete dönüştürme sorumluluğunu üstlenerek risk alan profesyonel yönetici” olarak tanımlayabiliriz.

Yönetimin Öğeleri (İşlevleri)
Planlama: Geleceğe yönelik faaliyetler doğrultusunda öngörüde bulunma işidir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen alternatif planlar arasından en uygun olanını seçme şeklinde tanımlanabilir. Planlama aşamasında ne, nerede, ne zaman, nasıl ve niçin sorularına cevap verilmeye çalışılmaktadır. Bu sorulara cevap bulunduğunda işletmenin planları ortaya çıkmaktadır.
Örgütleme: İşlerin kimler tarafından yapılacağının, ne kadar yetkiyle ve hangi fiziksel ortamda gerçekleştirileceğinin belirlenmesidir.
Yöneltme: Sistemi faaliyete geçirmekle ilgilidir. Ast’lara verilen işlerin istek ve işbirliğiyle yaptırılması önemlidir. Ast’lara emir verme ve görevlerini verimli, etkili, iktisadi olarak yerine getirmelerini sağlayacak motivasyonu yaratabilme vb. gibi konular yöneltme ile gerçekleşmektedir.
Koordinasyon: İşletmede gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin birbirini takip edecek, tamamlayacak ve bütünleyecek şekilde olmasını sağlayan unsurdur.

Yönetimin Öğeleri (İşlevleri)
Planlama: Geleceğe yönelik faaliyetler doğrultusunda öngörüde bulunma işidir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen alternatif planlar arasından en uygun olanını seçme şeklinde tanımlanabilir. Planlama aşamasında ne, nerede, ne zaman, nasıl ve niçin sorularına cevap verilmeye çalışılmaktadır. Bu sorulara cevap bulunduğunda işletmenin planları ortaya çıkmaktadır.
Örgütleme: İşlerin kimler tarafından yapılacağının, ne kadar yetkiyle ve hangi fiziksel ortamda gerçekleştirileceğinin belirlenmesidir.

Kurmay yetki, kendi uzmanlık konularında yardım, öneri ve danışmanlık yapan yöneticilerin sahip olduğu yetki türüdür. Danışma yetkisi olarak da adlandırılır. Bu yetki türü, aynı düzeyde çalışanlara birbirine direk emir verme ya da denetim hakkı vermez. Kurmay yetki yöneticilerin koordinasyonu sağlamalarına katkıda bulunur.

Yöneticilerin bireylerarası rolleri; temsilcilik, liderlik ve ilişki rolü olmak üzere üç farklı türdedir.

Gözlemci (monitor) rolü; Yönetici, işletmenin gerçek kurumsal performansını değerlendirebilmek için farklı kaynaklardan bilgiye ulaşmaya çalışır ve bilgi toplar. Faaliyet raporları ve dış çevreyle ilgili analizler yöneticilerin verecekleri kararlar ve işletmenin kurumsal performansının değerlendirilmesi açısından çok değerlidir.

İşletmelerde; üretim kapasitesi, satış miktarı, yatırım miktarı, kullanılan hammadde ve enerji miktarı, çalışan sayısı gibi çeşitli faktörlerde meydana gelen artışlar, büyüme olarak algılanır. İşletmeler genelde maliyetlerini düşürmek, üretimlerini artırmak, üretim faktörlerinin temininde avantajlar elde etmek için büyürler.

Birinci Çevre (Yakın Çevre): İşletmenin birinci çevresini işletmeyle çok yakın etkileşimde bulunan kamuoyu(tüketiciler), finansal kurumlar (bankalar, sigorta şirketleri, leasing ve factoring şirketleri), sendikalar, rakipler, satıcılar (tedarikçiler), alıcılar (müşteriler), devlet (vergi daireleri, çeşitli bakanlık ve kamu kurumları) oluşturmaktadır.

Üretim ve pazarlama işletmenin temel; yönetim genel; insan kaynakları, muhasebe, finansman, araştırma ve geliştirme, halkla ilişkiler destekleyici fonksiyonlarıdır.

Planlamaya ayrılan zaman açısından konuyu ele aldığımızda, üst düzey yöneticilerinin planlamaya daha fazla zaman ayırırken, orta ve alt düzey yöneticilerinin planlamaya ayırdıkları zamanın giderek azaldığı görülmektedir. Buna göre, planlamaya ayrılan zamanla profesyonelleşme düzeyi arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır.

Yetkinlik, üstün bir performans elde edebilmek için bilgi, beceri ve tutumları kapsayan gözlemlenebilir davranışlar bütünüdür.

İşletmeden işletmeye değişse de alt düzey yöneticiler başlıca; vardiya mühendisi, kalite kontrol şefi, müşteri şefi, depo şefi ve ustabaşıdır.

Örgütleme, işlerin kimler tarafından yapılacağının, ne kadar yetkiyle ve hangi fiziksel ortamda gerçekleştirileceğinin belirlenmesidir.

Yönetimin fonksiyonları planlama, örgütleme, yöneltme ve denetimdir. Bununla birlikte koordinasyonda yönetimin işlevleri arasında ifade edilmektedir. Finans ise işletme fonksiyonudur. Doğru cevap D'dir.

Koordinasyon: İşletmede gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin birbirini takip edecek, tamamlayacak ve bütünleyecek şekilde olmasını sağlayan unsurdur. Doğru cevap E'dir.

Verimlilik, amaçların gerçekleşmesi için kaynakların doğru kullanılması anlamına gelmektedir. Bir işin doğru yapılması sonucunda belli bir dönemde oluşan artı değeri göstermektedir. Doğru cevap C'dir.

Sorumlulukları açısından yöneticileri; genel yönetici, fonksiyonel yönetici, proje yöneticisi olarak sınıflandırabiliriz. Doğru cevap A'dır.

Nitelikleri açısından yöneticileri; hümanist nitekliklere sahip yöneticiler, vicdan sahibi yöneticiler ve ambisyon sahibi yöneticiler olarak sınıflandırılmaktadır.
Hümanist nitekliklere sahip yöneticiler, insanın doğuştan gelen olumsuz özelliklerinden yani bencillik, çıkarcılık ve fevrilikten sıyrılmış, çağdaş, entellektüel özelliklere sahip yöneticilerdir. Doru cevap C'dir.

Profesyonel yönetici, yöneticilik işini kazanç sağlamak amacıyla yapan, yöneticilik alanında ustalaşmış ve uzmanlaşmış kimse anlamına gelmektedir. Bu kimse, yöneticilik konusunda mesleki eğitim almış ve deneyim kazanmış, işin tüm inceliklerini veya açıklarını çalışarak kavramış ve işletmede farklılık yaratabilecek bir düzeye ulaşmıştır. Profesyonel yöneticileri diğer yöneticilerden ayıran önemli özellikler vardır. Şöyle ki;

• Profesyonel yöneticiler planlamaya daha çok zaman ayırırlar.
• Profesyonel yöneticiler yüksek katma değer yaratan ve kurumsal preformansla doğrudan ilişkili kararlar verirler.
• Profesyonel yöneticiler işletmenin kurumsal stratejilerinin ve rekabet stratejilerinin oluşturulmasında söz sahibidirler.
• Profesyonel yöneticiler yüksek katma değer yaratan işlerle uğraşırlar.

Doğru cevap E'dir.

Üretim ve pazarlama işletmenin temel; yönetim genel; insan kaynakları, muhasebe, finansman, araştırma ve geliştirme, halkla ilişkiler destekleyici fonksiyonlarıdır. Doğru cevap A'dır.

Birinci Çevre (Yakın Çevre): İşletmenin birinci çevresini işletmeyle çok yakın etkileşimde bulunan kamuoyu(tüketiciler), finansal kurumlar (bankalar, sigorta şirketleri, leasing ve factoring şirketleri), sendikalar, rakipler satıcılar (tedarikçiler), alıcılar (müşteriler), devlet (vergi daireleri, çeşitli bakanlık ve kamu kurumları) oluşturmaktadır. Doğru cevap B'dir.

İlişki (liaison) rolü: Bu rolde yönetici kendi çalışma arkadaşları ve örgüt dışındaki kişiler arasında yer alarak bilgi kaynakları oluşturmakta ve iletişim merkezi görevini üstlenmektedir. Başka değişle, iç ve dış temasları doğrultusunda bilgi sağlayabileceği bir ağ oluşturmakta; üst düzey yöneticiler bu rolü bilgi elde etmek için kullanırken, orta düzey yöneticiler günlük iş akışının sağlanmasında kullanmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Fonksiyonel yetki; yöneticilerin, başka bölümlerdeki çalışanlar tarafından gerçekleştirilen, ancak kendi bölümlerinin uzmanlık alanına giren özel çalışma konuları hakkında, başka bir bölüm çalışanına emir verip iş istemelerine olanak tanıyan yetki türüdür. Yukarıdaki örgüt şemasında çapraz bir çizgiyle gösterilmiştir. Örneğin, satış müdürünün muhasebe müdürünün altındaki maliyet muhasebesi elemanından bir ürünün birim maliyetine dair bilgi isteyebilmesini sağlayan yetki fonksiyonel yetkidir. Fonksiyonel yetki amaca yönelik bir işin yerine getirilmesinden sonra ortadan kalkmaktadır. Fonksiyonel yetkinin temelinde belli bir konuda bilgi ve deneyim sahibi olan uzmanlara olan güven duygusu bulunmaktadır. İşletmede işlerin daha hızlı yapılmasını sağlayarak zamandan tasarruf sağlar ve işletmeye esneklik kazandırır. Doğru cevap D'dir.

Değişik bakış açılarına göre yapılan tanımlar yönetimin anlamına “boyut ya da
derinlik” kazandırdıkları için önemlidir. Ancak her bakış açısında üç temel özellik öne çıkmaktadır. Bunlardan birincisi “amaçlara ulaşmak”, ikincisi “verimlilik,
etkinlik ve iktisadilik”, üçüncüsü ise “işbirliğinin sağlanması”dır

Yukarıdaki değişik bakış açılarına göre yapılmış olan tanımlardan yola çıkarak yönetimi “belirlenmiş amaçlara ulaşmak için işbirliğini sağlayarak insanların ve eşyaların birlikte verimli, etkili, iktisadi kullanımı doğrultusunda karar verme ve uygulama süreci” olarak tanımlayabiliriz.

Şekil 1.1 Yönetim süreci

Planlama: Geleceğe yönelik faaliyetler doğrultusunda öngörüde bulunma işidir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen alternatif planlar arasından en uygun olanını seçme şeklinde tanımlanabilir. Planlama aşamasında ne, nerede, ne zaman, nasıl ve niçin sorularına cevap verilmeye çalışılmaktadır. Bu sorulara cevap bulunduğunda işletmenin planları ortaya çıkmaktadır.

Paradigma, üzerinde çalışılan konuya ve olaylara bakarken kullanılan gözlük metaforuyla tanımlanabilir. Yönetimin paradigması “gelir maksimizasyonu ve gider minimizasyonu” üzerine kurulmuştur ve doğal olarak
“kurumsal performans” odaklıdır.

Şekil 1.3 Yöneticilerin sınıflandırılması

Girişimciyi yöneticiden ayıran üç önemli unsur bulunmaktadır. Şöyle ki;
• Girişimci kâr ve/veya zarar etme riskini yüklenen kişidir,
• Girişimci üretim faktörlerini bulan kişidir,
• Girişimci bulduğu üretim faktörlerini birleştirerek tüketicilerin belirli bir
mal ve/veya hizmet ihtiyacını karşılamayı düşünen kişidir

Profesyonel yöneticiler işletmenin kurumsal stratejilerinin ve rekabet stratejilerinin oluşturulmasında söz sahibidirler:

3. Karar Verme Rolü
• Girişimci rolü
• Sorun çözen rolü
• Kaynak bulan rolü
• Müzakereci rolü

Şekil 1.9 Örgütlerde yetki türleri

Değişik bakış açılarına göre yapılan tanımlar yönetimin anlamına “boyut ya da
derinlik” kazandırdıkları için önemlidir. Ancak her bakış açısında üç temel özellik öne çıkmaktadır. Bunlardan birincisi “amaçlara ulaşmak”, ikincisi “verimlilik,
etkinlik ve iktisadilik”, üçüncüsü ise “işbirliğinin sağlanması”dır. Yönetimin bu üç
temel özelliği “rasyonellik (akılcılık) ölçütleri” olarak adlandırılmakta ve yönetimin akıl ve bilime dayanan bir eylem olmasının önemini vurgulamaktadır.

Yönetimin Öğeleri (İşlevleri)
Planlama: Geleceğe yönelik faaliyetler doğrultusunda öngörüde bulunma işidir.
Bu doğrultuda gerçekleştirilen alternatif planlar arasından en uygun olanını seçme şeklinde tanımlanabilir. Planlama aşamasında ne, nerede, ne zaman, nasıl ve niçin sorularına cevap verilmeye çalışılmaktadır. Bu sorulara cevap bulunduğunda işletmenin planları ortaya çıkmaktadır.
Örgütleme: İşlerin kimler tarafından yapılacağının, ne kadar yetkiyle ve hangi
fiziksel ortamda gerçekleştirileceğinin belirlenmesidir.
Yöneltme: Sistemi faaliyete geçirmekle ilgilidir. Ast’lara verilen işlerin istek
ve işbirliğiyle yaptırılması önemlidir. Ast’lara emir verme ve görevlerini verimli,
etkili, iktisadi olarak yerine getirmelerini sağlayacak motivasyonu yaratabilme vb. gibi konular yöneltme ile gerçekleşmektedir.
Koordinasyon: İşletmede gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin birbirini takip
edecek, tamamlayacak ve bütünleyecek şekilde olmasını sağlayan unsurdur.
Kontrol (Denetim): İşletmede elde edilen sonuçlarla planlanmış ve elde edilmesi beklenen sonuçlar karşılaştırıldığında olumlu ya da olumsuz bir sapmanın
söz konusu olup olmadığının belirlenmesidir. Olumlu sapma var ise, planlanandan daha fazla ürün/hizmet üretilmesi söz konusudur. Bu durumun planlama hatasından kaynaklandığı düşünülebilir. Olumsuz sapma planlanandan daha az üretildiğini gösterir ki bu durumda verimli, etkin ve iktisadi bir faaliyet gerçekleştirilmediği sonucuna ulaşılabilir. Elde edilen sonuçlar (mevcut durum) ile planlanan sonuçlar (beklenen durum) arasında olumsuz sapma varsa, düzeltici önlemlerin alınmasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Yönetimin bir diğer özelliği verimliliktir. Verimlilik, amaçların gerçekleşmesi
için kaynakların doğru kullanılması anlamına gelmektedir. Bir işin doğru yapılması sonucunda belli bir dönemde oluşan artı değeri göstermektedir. Matematiksel olarak aşağıdaki formülle bulunabilir:
Verimlilik=Çıktı / Girdi>1
Tüm girdilerin (hammadde, malzeme, enerji, işgücü vb.) parasal değerlerinin üretim süreci sonunda oluşan çıktının (ürün ve/veya hizmet) parasal değerine oranı verimliliği belirlemektedir. Verimliliğin yüksek olması, belli miktarda kaynakla fazla üretebilmek veya belli girdiyle daha fazla çıktı elde etmektir.

Yönetici kavramının tanımlanmasındaki güçlük, bu kavramı bazı sınıflandırmalar yaparak açıklamayı zorunlu kılmaktadır. Şöyle ki;
• Sorumlulukları açısından yöneticileri; genel yönetici, fonksiyonel yönetici, proje yöneticisi olarak sınıflandırabiliriz. Buna göre;
- Genel yönetici işletmenin bütün fonksiyonlarından sorumludur. Örneğin; bir fabrikanın, mağazanın, deponun yöneticisi fabrikaya, mağazaya,
depoya dair her şeyden sorumludur.
- Fonksiyonel yönetici işletmenin bir fonksiyonundan (bölümünden)
sorumludur. Çalışma alanı, yetki ve sorumlulukları ilgili olduğu fonksiyonla sınırlıdır. Örneğin; satış yöneticisi, satınalma yöneticisi, insan
kaynakları yöneticisi gibi.
- Proje yöneticisi bir projenin gerçekleşmesinden ve proje ekibinde yer
alan kişilerden sorumludur. Proje amaçları doğrultusunda proje ekibini
uyum ve işbirliği içinde çalıştıran kişidir. Örneğin; iş analizi projesi yöneticisi, iş değerlemesi projesi yöneticisi, müşteri memnuniyeti projesi
yöneticisi gibi.

Beşeri yetkinliklere sahip yöneticiler, insanlarla verimli çalışabilme,
iletişim kurabilme, onları motive edebilme ve yöneltebilme yeteneğine
sahiptirler. Yöneticilerin motive etme, koordine etme, çatışmalara çözüm getirme becerileri ve insanlarla iletişim kurmadaki başarıları sahip
oldukları beşeri yetkinlik düzeyine bağlıdır.

Profesyonel yöneticiler planlamaya daha çok zaman ayırırlar: Planlamaya ayrılan zaman açısından konuyu ele aldığımızda, üst düzey yöneticilerinin planlamaya daha fazla zaman ayırırken, orta ve alt düzey yöneticilerinin planlamaya ayırdıkları zamanın giderek azaldığı görülmektedir.
Buna göre, planlamaya ayrılan zamanla profesyonelleşme düzeyi arasında
doğrudan bir ilişki bulunmaktadır.
Profesyönel yöneticilerin çalışanlarının açıklarını kapatması beklenmez aksine yöneticiler katma değer yaratan çalışanlar tercih ederler.

Verimliliği
artırmak dört şekilde olabilir. Şöyle ki;
i. Aynı girdi miktarıyla daha çok çıktı yaratarak,
ii. Aynı çıktıyı daha az girdiyle yaratarak,
iii. Girdi miktarında yaşanan artışın daha fazlasını çıktı miktarında yaratarak,
iv. Çıktı miktarının azalma oranını girdi miktarındaki azalmadan daha düşük miktarda tutarak.

Açık sistemler olan işletmelerin çevresi, karşılıklı etkileşimde bulundukları
herşey olarak tanımlanabilir. Şekil 1.7’de üç çevre boyutu bulunmaktadır:
• Birinci Çevre (Yakın Çevre): İşletmenin birinci çevresini işletmeyle çok
yakın etkileşimde bulunan kamuoyu(tüketiciler), finansal kurumlar (bankalar, sigorta şirketleri, leasing ve factoring şirketleri), sendikalar, rakipler, satıcılar (tedarikçiler), alıcılar (müşteriler), devlet (vergi daireleri, çeşitli bakanlık ve kamu kurumları) oluşturmaktadır.

Karar verme rolünde yönetici; girişimci, sorun çözen, kaynak bulan ve müzakereci alt rollerini yerine getirmektedir. Bu rol, yöneticinin örgüt içi ve dışı değişkenleri göz önünde bulundurarak düşünmesi, seçenekleri değerlendirmesi, karar
vermesi ve kararın uygulanmasını sağlayacak kişileri görevlendirmesiyle ilgilidir.
• Girişimci (entrepreneur) rolü: Bu rolde yönetici, örgüt içinde bir değişimi
başlatma, yeni bir iş kurma kararı verme, kurumsal performansı yükseltecek faaliyetleri tanımlama görevini üstlenmektedir. Yönetici bu rolü insiyatifini kullanarak oynar ve ortaya çıkabilecek başarısızlık riskini de üstlenir.
Bu rol yöneticinin sorunların farkında olması ve iyileştirme gereksinimi
hissetmesiyle ilgilidir. Bu rolü üstlenen yönetici girişimci gibi davranır.
• Sorun çözen (disturbance handler) rolü: Bu rolde yönetici, ortaya çıkan
beklenmedik çatışmalara ve anlaşmazlıklara çözüm getirmek zorundadır.
Sorun; çalışanların hatasından, mevcut kaynakların yanlış dağılımından,
rakiplerden, teknolojideki değişmelerden, yaşanan ekonomik krizlerden
kaynaklanıyor olabilir. Bu rol; sakin kalarak duruma el koymayı, çevresel
krizlerle uyum sağlayabilmek amacıyla kaynakları yeniden dağıtmayı, çatışma ve anlaşmazlıklara çözüm getirmeyi kapsar.
• Kaynak bulan (resource allocator) rolü: Yönetici, amaçlar doğrultusunda
kaynakların nerede ve nasıl kullanılacağına karar verir. Çalışanların, zamanın, araç ve gereçlerin, paranın ve diğer kaynakların bulunması ve dağıtılması konusunda sorumluluk üstlenir ve bu rolü doğrultusunda bütçenin
önceliklerini belirleyerek katkıda bulunur.
• Müzakereci (negotiator) rolü: Yönetici, işletme adına üçüncü şahıslar ve
kurumlarla satın alma, satış, toplu sözleşmenin bağıtlanması gibi konularda müzakere masasına oturur. Görüş ayrılığı olan ortamlarda, örgüt çıkarlarından ödün vermemek için gerekli dikkat ve özeni gösterir, pazarlık
yapar.

Kurmay yetki, kendi uzmanlık konularında yardım, öneri ve danışmanlık yapan yöneticilerin sahip olduğu yetki türüdür. Danışma yetkisi olarak da adlandırılır. Bu yetki türü, aynı düzeyde çalışanlara birbirine direk emir verme ya da
denetim hakkı vermez. Organigramda danışmanlık yetkisi yatay çizgiyle gösterilmiştir. Kurmay yetki yöneticilerin koordinasyonu sağlamalarına katkıda bulunur. Yöneticiler birbirlerinin bilgi ve deneyiminden yararlanırlar. Ayrıca, empati sağlamaya ve ortak akıl oluşturmaya katkıda bulunur. Eğer ücreti karşılığında işletme dışından bir uzmandan danışmanlık hizmeti alınacaksa, bu uzmanın belli bir konuda işletmede çalışanlarda bulunmayan bilgi ve deneyim birikimine sahip olması söz konusudur. Örneğin, işletmelerin çoğu hukuk danışmanları ve yatırım danışmanları çalıştırmaktadır. Ancak bu danışmanlar yöneticilerin işlerine ve ast’larıyla olan ilişkilerine karışmazlar. Ayrıca bazı işler için, yöneticinin fazla zamanını aldıkları ve işin teknik kapsamının geniş olması nedeniyle, danışmandan yararlanılır. Bazı işleri de, uygulamadan sorumlu olan ast’lara bırakmak sakıncalı olabilir. Buna örnek olarak denetim (audit) işini verebiliriz. Günümüzde IT teknolojileri kullanımı (SAP), insan kaynakları, bağımsız laboratuvar incelemeleri, sosyal güvenlik mevzuatı gibi pek çok konuda danışmanlık hizmeti satın alan işletmeler önemli maliyet kazançları sağlamaktadırlar.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Yönetimin üç temel özelliği olan “amacın belirlenmesi”, “verimlilik, etkinlik, iktisadilik” “işbirliğinin sağlanması” yönetimin akıl ve bilime dayanan bir eylem olduğunu göstermektedir. Değişik bakış açılarına göre yapılan tanımlar yönetimin anlamına “boyut ya da derinlik” kazandırdıkları için önemlidir. Ancak her bakış açısında üç temel özellik öne çıkmaktadır. Bunlardan birincisi “amaçlara ulaşmak”, ikincisi “verimlilik, etkinlik ve iktisadilik”, üçüncüsü ise “işbirliğinin sağlanması”dır.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Yönetim “planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetim unsurları yardımıyla eldeki kaynakları verimli, etkili ve iktisadi bir şekilde kullanarak belirlenmiş amaçlara ulaşma süreci” olarak tanımladığında öne çıkan bakış açısı, yönetimin planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon, denetim unsurlarının gerçekleştirilerek yerine getirilmesi ve bu unsurların birbirini izlemesinin “yönetim süreci” olarak adlandırılmasıdır. Yönetimin Öğeleri (İşlevleri)
Planlama: Geleceğe yönelik faaliyetler doğrultusunda öngörüde bulunma işidir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen alternatif planlar arasından en uygun olanını seçme şeklinde tanımlanabilir. Planlama aşamasında ne, nerede, ne zaman, nasıl ve niçin sorularına cevap verilmeye çalışılmaktadır. Bu sorulara cevap bulunduğunda işletmenin planları ortaya çıkmaktadır.
Örgütleme: İşlerin kimler tarafından yapılacağının, ne kadar yetkiyle ve hangi fiziksel ortamda gerçekleştirileceğinin belirlenmesidir.
Yöneltme: Sistemi faaliyete geçirmekle ilgilidir. Ast’lara verilen işlerin istek ve işbirliğiyle yaptırılması önemlidir. Ast’lara emir verme ve görevlerini verimli, etkili, iktisadi olarak yerine getirmelerini sağlayacak motivasyonu yaratabilme vb. gibi konular yöneltme ile gerçekleşmektedir.
Koordinasyon: işletmede gerçekleştirilen tüm faaliyetlerin birbirini takip edecek, tamamlayacak ve bütünleyecek şekilde olmasını sağlayan unsurdur.
Kontrol (Denetim): İşletmede elde edilen sonuçlarla planlanmış ve elde edilmesi beklenen sonuçlar karşılaştırıldığında olumlu ya da olumsuz bir sapmanın söz konusu olup olmadığının belirlenmesidir. Olumlu sapma var ise, planlanandan daha fazla ürün/hizmet üretilmesi söz konusudur. Bu durumun planlama hatasından kaynaklandığı düşünülebilir. Olumsuz sapma planlanandan daha az üretildiğini gösterir ki bu durumda verimli, etkin ve iktisadi bir faaliyet gerçekleştirilmediği sonucuna ulaşılabilir. Elde edilen sonuçlar (mevcut durum) ile planlanan sonuçlar (beklenen durum) arasında olumsuz sapma varsa, düzeltici önlemlerin alınmasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Yönetimin başta gelen özelliği amacın belirlenmesi ve bu amaç doğrultusunda çalışanların işbirliğinin sağlanmasıdır. Başka deyişle, yönetimden söz edebilmek için insanlaın belirlenmiş bir amaç doğrultusunda işbirliği sağlamaları gerekmektedir.
Ayrıca, çalışanların bireysel amaçlarının işletmenin amaçlarıyla uyumlaştırılması da önemlidir. Amaç doğrultusunda yönetim sürecinde görev alanlar; ast-üst, yönetilen-yöneten, memur-amir gibi sosyal statü (rol) farklılaşması içine girmektedirler.
Yönetim hiyerarşisi, yönetim basamaklarını ve bu basamaklara ait yetki/sorumluluk düzeylerini belirlemektedir. Bu bağlamda, yönetim hiyerarşisindeki yerine göre bazı çalışanların diğer çalışanlar üzerinde yaptırım gücü söz konusudur.
Yönetimin bir diğer özelliği verimliliktir. Verimlilik, amaçların gerçekleşmesi için kaynakların doğru kullanılması anlamına gelmektedir. Bir işin doğru yapılması sonucunda belli bir dönemde oluşan artı değeri göstermektedir. Yönetimin bir başka özelliği etkinliktir. Etkinlik, müşteri tatmini sağlayabilmek için kaynakların en uygun şekilde düzenlenerek mal ve/veya hizmetin en kısa zamanda sağlanmasıdır. Belirtilen yönetimin özellikleri kurumsal performansın artırılmasını destekleyen özelliklerdir. Bu da yöneticilerde önemli bir paradigmayı (bakış açısını) zorunlu kılmaktadır. Paradigma, üzerinde çalışılan konuya ve olaylara bakarken kullanılan gözlük metaforuyla tanımlanabilir. Yönetimin paradigması “gelir maksimizasyonu ve gider minimizasyonu” üzerine kurulmuştur ve doğal olarak “kurumsal performans” odaklıdır. Konuyu bu açıdan ele aldığımızda, iktisadilik de yönetimin önemli bir özelli¤idir. İktisadilik, belli bir dönemde birim mal ve/veya hizmetin üretilebilmesi için gerekli maliyet giderlerinin düzeyiyle ilgili bir kavramdır ve bunun en düşük maliyetle gerçekleştirilmesini temel alır.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Soru'daki şıklara bakıldığında yönetim I no'lu şıkta üretim faktörleri ön plandadır. II no'lu şıkta insancıl bir faktör olmak ön planda iken III no'lu şıkta ise fonksiyonel bir yönetim süreci ön olana çıkmaktadır. Buna göre B şıkkı en doğru şekilde denk gelmektedir.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Soruya bakıldığında yönetim süreci tanımlanmaktadır. Bu sürece göre en doğru şık D şıkkıdır.

Profesyonel yönetici kavramını tanımlayabilecek ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Profesyonel yöneticileri diğer yöneticilerden ayıran özellikler şunlardır; * Profesyonel yöneticiler planlamaya daha çok zaman ayırırlar. * Profesyonel yöneticiler yüksek katma de¤er yaratan ve kurumsal performansla doğrudan ilişkili kararlar verirler. * Profesyonel yöneticiler işletmenin kurumsal stratejilerinin ve rekabet stratejilerinin oluşturulmasında söz sahibidirler. * Profesyonel yöneticiler yüksek katma değer yaratan işlerle uğraşırlar. Bu nedenler I,III ve V no'lu şıklar doğru seçenektir.

İşletme ve işletme yönetimi kavramlarını tanımlayabileceksiniz. amaçlarını sıralayabileceksiniz.
Üretim ve pazarlama işletmenin temel; yönetim genel; insan kaynakları, muhasebe, finansman, araştırma ve geliştirme, halkla ilişkiler destekleyici fonksiyonlarıdır. Buradan hareketle A şıkkı en doğru eşleşmedir.

İşletme ve işletme yönetimi kavramlarını tanımlayabileceksiniz. amaçlarını sıralayabileceksiniz.
C şıkkı vizyon ile misyon arasındaki ilişkiyi en doğru ve tam şekilde açıklamaktadır. Diğer şıklar kısmen doğru olmakla birlikte ilişkiyi tam açıklamamaktadır.

Yöneticinin rollerini açıklayabilecek ve yetkilerini tanımlayabileceksiniz.
Örnekler incelendiğinde sırayla hat yetkisi, fonksiyonel yetki ve kurmay yetkiyle alakalı örnekler verilmektedir. Dolayısıyla boşlukları en doğru şekilde dolduran seçenek B şıkkıdır.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

İşletme ve işletme yönetimi kavramlarını tanımlayabileceksiniz. amaçlarını sıralayabileceksiniz.

Profesyonel yönetici kavramını tanımlayabilecek ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Profesyonel yönetici kavramını tanımlayabilecek ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yöneticinin rollerini açıklayabilecek ve yetkilerini tanımlayabileceksiniz.

Yöneticinin rollerini açıklayabilecek ve yetkilerini tanımlayabileceksiniz.

Yöneticinin rollerini açıklayabilecek ve yetkilerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

İşletme ve işletme yönetimi kavramlarını tanımlayabileceksiniz. amaçlarını sıralayabileceksiniz.

Profesyonel yönetici kavramını tanımlayabilecek ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Girişimci kavramını, tarihsel süreç içindeki gelişimini, yönetici ile arasındaki farkı, özelliklerini, özendirilmesinin niçin gerekli olduğunu kavrayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yöneticinin rollerini açıklayabilecek ve yetkilerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
İletişim

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Girişimci kavramını, tarihsel süreç içindeki gelişimini, yönetici ile arasındaki farkı, özelliklerini, özendirilmesinin niçin gerekli olduğunu kavrayabileceksiniz.

İşletme ve işletme yönetimi kavramlarını tanımlayabileceksiniz. amaçlarını sıralayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Profesyonel yönetici kavramını tanımlayabilecek ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Yönetim kavramını, yönetim sürecini ve yönetimin özelliklerini tanımlayabileceksiniz.

Profesyonel yönetici kavramını tanımlayabilecek ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Girişimci kavramını, tarihsel süreç içindeki gelişimini, yönetici ile arasındaki farkı, özelliklerini, özendirilmesinin niçin gerekli olduğunu kavrayabileceksiniz.

Yöneticinin rollerini açıklayabilecek ve yetkilerini tanımlayabileceksiniz.

Profesyonel yönetici kavramını tanımlayabilecek ve özelliklerini açıklayabileceksiniz.

Yöneticinin rollerini açıklayabilecek ve yetkilerini tanımlayabileceksiniz.

Örgütleme: İlerin kimler tarafından yapılacağının, ne kadar yetkiyle ve hangi fiziksel ortamda gerçekleştirileceğinin belirlenmesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Ne, nerede, ne zaman, nasıl, niçin gibi sorulara cevap aranan yönetim işlevi planlamadır. Bu sorulara cevap bulunduğunda işletmenin planları ortaya çıkar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Amaçları gerçekleştirmek için kaynakların doğru kullanılmasına, bir işin doğru yapılması sonucu belli bir dönemde artı değer oluşmasına yani çıktıların girdiye oranının 1'den büyük olmasına ne verimlilik denir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Fonksiyonel yönetici, işletmenin bir fonksiyonundan (bölümünden) sorumludur. Çalışma alanı bu bu fonksiyonla sınırlıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Üst, orta ve alt düzey yöneticiler hiyerarşik olarak sınıflandırılmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Uluslararası teknolojik çevre, işletmenin üçüncü (uluslararası) çevresini oluşturan bileşenlerden biridir. Doğru cevap E seçeneğidir.

İşletmenin varoluş nedenini açıklayan ifadeye misyon denir. Misyon vizyona ulaşmak için atılan adımlardır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Temsilcilik, liderlik ve ilişki rolleri yöneticinin bireyler arası rolleridir. Diğer seçenekler, yöneticinin karar verme rolleriyle ilgilidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Yöneticinin işletmenin faaliyetleri ve politikalarıyla ilgili dışarıdaki kişi ve kurumlara açıklamalarda bulunma rolüne sözcülük denir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Kurmay yetki, kendi uzmanlık konularında yardım, öneri ve danışmanlık yapan yöneticilerin sahip olduğu yetki türüdür. Danışma yetkisi olarak da adlandırılır. Bu yetki türü, aynı düzeyde çalışanlara birbirine direk emir verme ya da denetim hakkı vermez.Doğru cevap A seçeneğidir.