Tehlikeli Madde Taşımacılığı ve Güvenliği - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
- Havayolu taşımacılığı
- Denizyolu taşımacılığı
- İç suyolu taşımacılığı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Taşımada kullanılan taşıma türlerine göre ise taşıma operasyonları; karayolu taşımacılığı,demiryolu taşımacılığı, denizyolu taşımacılığı, havayolu taşımacılığı, iç suyolu taşımacılığı ve çok türlü taşımacılık gibi çeşitli alt sınıflara ayrılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 2
18. yüzyılın ortalarından ikinci dünya savaşına kadar olan süreçte en belirgin unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Demiryolu taşımacılığı
B
Havayolu taşımacılığı
C
Denizyolu taşımacılığı
D
İçsuyolu taşımacılığı
E
Yük taşımacılığı
Açıklama:
18. yüzyılın ortalarından ikinci dünya savaşına kadar olan süreçte en belirgin unsur demiryolu taşımacılığıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 3
Tedarik zinciri yönetimini, tedarikçilerden sağlanan ürün ve bilgilerin müşterilerin gereksinimlerine ve taleplerine göre müşterilere gönderilmesine kadar olan sürecin yönetilmesi olarak tanımlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stock
B
Ellram
C
Ayers
D
Walker
E
Lambert
Açıklama:
Ayers’e göre tedarik zinciri yönetimi, tedarikçilerden sağlanan ürün ve bilgilerin müşterilerin gereksinimlerine ve taleplerine göre müşterilere gönderilmesine kadar olan sürecin yönetilmesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
".......................yersellik problemini ortadan kaldırması ve hammadde, yarı mamul ve ürünlerin elde edildikleri yerlerden talep edildikleri fabrikalar, üretim merkezleri, tüketim alanlarına sevk edilebilmeleri açısından tedarik zinciri yönetimi, lojistik, ekonomi
ve işletmeler bazında çok önemli bir yere sahip olan bir aktivitedir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
ve işletmeler bazında çok önemli bir yere sahip olan bir aktivitedir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Ulaştırma yönetimi
B
Taşımacılık yönetimi
C
Taşımacılık faaliyeti
D
Ulaştırma faaliyeti
E
Gönderme faaliyeti
Açıklama:
Taşımacılık yönetimi, yersellik problemini ortadan kaldırması ve hammadde, yarı mamul
ve ürünlerin elde edildikleri yerlerden talep edildikleri fabrikalar, üretim merkezleri, tüketim alanlarına sevk edilebilmeleri açısından tedarik zinciri yönetimi, lojistik, ekonomi
ve işletmeler bazında çok önemli bir yere sahip olan bir aktivitedir. Doğru cevap B'dir.
ve ürünlerin elde edildikleri yerlerden talep edildikleri fabrikalar, üretim merkezleri, tüketim alanlarına sevk edilebilmeleri açısından tedarik zinciri yönetimi, lojistik, ekonomi
ve işletmeler bazında çok önemli bir yere sahip olan bir aktivitedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
- Yüksek performans
- Düşük maliyet
- Esneklik
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Taşımacılık yönetimi verimlilik, etkinlik, yüksek performans, düşük maliyet, esneklik
gibi parametreler çerçevesinde ifade edilebilmektedir. Doğru cevap E'dir.
gibi parametreler çerçevesinde ifade edilebilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi tedarik zinciri yönetiminde kullanılan taşımacılık modelleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Döngüsel taşıma modeli
B
Besleme sefer taşıma modeli
C
Mekik sefer taşıma modeli
D
Ölçek bazı sefer taşıma modeli
E
Doğrusal uğraklı sefer taşıma modeli
Açıklama:
Tedarik zinciri yönetiminde Doğrudan Taşıma Modeli, Döngüsel Taşıma Modeli, Mekik Sefer Taşıma Modeli, Besleme Sefer Taşıma Modeli, Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli ve Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli şeklinde altı farklı türde taşımacılık modeli uygulanmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Doğrudan taşımacılık modeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Doğrudan taşımacılık modelinde teslim süreleri diğer modellere göre daha uzundur
B
Maliyetler hesaplanırken bir operasyon için sadece araç maliyeti hesaplanır
C
Sevk edilecek ürün miktarı fazla değilse maliyet artar
D
Dağıtım maliyeti ve mesafe sabitken dağıtımı yapılacak ürün miktarı ile dağıtım maliyeti arasında doğru orantı olur
E
Talepte bulunan her bir noktanın siparişi yüksek düzeyde ise taşıma operasyonlarının
doğrudan olma olasılığı azalmaktadır
doğrudan olma olasılığı azalmaktadır
Açıklama:
Doğrudan taşımacılık modelinde teslim süreleri diğer modellere göre daha kısadır. Maliyetler hesaplanırken bir operasyon için katlanılan tüm maliyetler hesaba katılmaktadır. Sevk edilecek ürün miktarı fazla değilse maliyet artmaktadır. Dağıtım maliyeti ve mesafe sabitken dağıtımı yapılacak ürün miktarı ile dağıtım maliyeti arasında ters orantı söz konusu olmaktadır. Talepte bulunan her bir noktanın siparişi yüksek düzeyde ise taşıma operasyonlarının doğrudan olma olasılığı yükselmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
"Layner taşımacılıkta ............... en önemli unsurken tramp taşımalarında temel faktör
............ olarak görülür."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
............ olarak görülür."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Seçenekler
A
Hizmet - Yük
B
Yük - Hizmet
C
Mesafe - Maliyet
D
Maliyet - Mesafe
E
Hizmet - Maliyet
Açıklama:
Layner taşımacılıkta hizmet en önemli unsurken tramp taşımalarında temel faktör
yüktür. Doğru cevap A'dır.
yüktür. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
"................... modelinde, birden çok çıkış noktasından hareket eden araçlar belirli bir dağıtım merkezinde yüklerini boşaltarak dönüş yüklerini almakta ve başlangıç noktalarına geri dönmektedir. Dağıtım merkezinde bıraktıkları yükler konsolide edilerek başka bir araca yüklenmekte ve üçüncü bir noktaya taşınmaktadır. Dağıtımda aktarma işlemlerinden sonra gelen yükün konsolide edilerek taşındığı aracın verimliliğinin diğer araçlara göre daha yüksek olması gerekmektedir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Döngüsel taşıma
B
Mekik sefer taşıma
C
Besleme sefer taşıma
D
Doğrudan taşıma
E
Doğrusal uğraklı sefer taşıma
Açıklama:
Besleme sefer taşıma modelinde, birden çok çıkış noktasından hareket eden araçlar belirli bir dağıtım merkezinde yüklerini boşaltarak dönüş yüklerini almakta ve başlangıç noktalarına geri dönmektedir. Dağıtım merkezinde bıraktıkları yükler konsolide edilerek başka bir araca yüklenmekte ve üçüncü bir noktaya taşınmaktadır. Dağıtımda aktarma işlemlerinden sonra gelen yükün konsolide edilerek taşındığı aracın verimliliğinin diğer araçlara göre daha yüksek olması gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
- Taşıma türlerinin neredeyse tümünde kullanılabilmektedir.
- Söz konusu dağıtım modelinde birden çok araç atanabilir.
- Özellikle çok türlü taşımacılık operasyonlarında en sık tercih edilen modeldir.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Terminal bazlı sefer dağıtım modeli; taşıma türlerinin neredeyse tümünde kullanılabilmektedir. Söz konusu dağıtım modelinde birden çok araç atanmakta, bu şekilde daha hızlı bir operasyon yönetimi gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır. Özellikle çok türlü taşımacılık operasyonlarında en sık tercih edilen taşımacılık modelidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Taşımacılık ile ilgili olarak aşağıdaki tanımlardan hangisinin kapsamı diğerlerinden farklıdır?
Seçenekler
A
Bir maddenin bir yerden bir başka yere taşınmasına olanak sağlayan unsurların tümüdür
B
Taşımaya konu olan yükün bir noktadan bir başka noktaya fiziksel olarak hareket ettirilmesidir
C
Yükün planlı ve sistematik bir şekilde beraberinde bilgi akışlarını da kapsayacak biçimde hareket ettirilmesidir
D
İnsanların belli bir yerden başka bir yere giderek yer değiştirmesini sağlayan faaliyettir
E
Herhangi bir materyalin yer değiştirmesine olanak sağlayan süreçlerinin tümüne verilen addır
Açıklama:
D seçeneği dışındaki seçeneklerde maddelerin taşınmasından bahsedilmekte iken D seçeneğinde insanların ulaşımıyla ilgili bir tanımlama yapılmıştır.
Soru 12
Taşımacılığın tarihiyle ilgili elde edilen bulguların en eskisi aşağıdaki tarihlerden hangisine uzanmaktadır?
Seçenekler
A
M.Ö. 3000
B
M.Ö. 4000
C
M.Ö. 4500
D
M.Ö. 6000
E
M.Ö. 7500
Açıklama:
Kuzey Fransa’da yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkan buluntular ve taşımacılığın o dönemlerde yapıldığının en eski kanıtı olan tahta kızak parçasının ortaya çıkmasıyla taşımacılığını tarihi MÖ 7500’e kadar inebilmektedir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Lambert, Stock ve Ellram'ın tedarik zinciri tanımlamasıdır?
Seçenekler
A
Küresel düzeyde müşterilerine daha iyi hizmet sunabilmek için ürün, bilgi ve nakit akışlarının mühendislik temelinde organize edilmesidir
B
Daha düşük maliyetle daha yüksek katma değer sağlayabilmek için tedarikçiler ile müşteriler arasındaki süreçlerin yönetilmesidir
C
Pazara ürün ve hizmet arz eden işletmeler arasındaki uyumdur
D
Malzeme tedarik fonksiyonları ile müşterilere tamamlanmış ürün arzının gerçekleştiği bir şebekedir
E
Müşteri taleplerini karşılamak üzere, sadece üretici ve tedarikçiden oluşmayan, aynı zamanda taşımacılar, depolama hizmeti verenler, perakendeciler, müşteriler ve diğer tüm aktörleri içeren bir zincirdir
Açıklama:
Walker, tedarik zinciri yöntemini, küresel düzeyde müşterilerine daha iyi hizmet sunabilmek için ürün, bilgi ve nakit akışlarının mühendislik temelinde organize edilmesi ve yönetilmesi olarak tanımlamıştır. Tedarik zinciri ile ilgili olarak Martin Chiristopher daha düşük maliyetle daha yüksek katma değer sağlayabilmek için tedarikçiler ile müşteriler arasındaki süreçlerin yönetilmesidir şeklinde tanım getirmiştir. Lambert, Stock ve Ellram “Tedarik zinciri, pazara ürün ve hizmet arz eden işletmeler arasındaki uyumdur” derken Ganeshan ve Harrison tedarik zincirini; malzeme tedarik fonksiyonları ile müşterilere tamamlanmış ürün arzının gerçekleştiği bir şebeke olarak tanımlamıştır. Meindl ve Chopra’ya göre tedarik zinciri doğrudan ve dolaylı müşteri taleplerini karşılamak üzere, sadece üretici ve tedarikçiden oluşmayan, aynı zamanda taşımacılar, depolama hizmeti verenler, perakendeciler, müşteriler ve diğer tüm aktörleri içeren bir zincir olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi taşıma operasyonlarında karar alınırken operatörler tarafından dikkate alınması gereken değişkenlerdendir?
- İklim
- Topoğrafya
- Lojistik altyapı
- Lojisitk üstyapı
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I,II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İklim ve coğrafi koşullar, operasyonun yapılacağı coğrafi alanın topoğrafik özellikleri, güzergâh üzerinde yer alan ülkelerin lojistik altyapı ve üstyapılarının var olup olmadığı ya da gelişmişlik düzeyi gibi etkenler de karar alma süreçlerinde operatörler tarafından dikkate alınan değişkenler olarak değerlendirilebilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi insanların taşınmasını motive eden etkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışma
B
Yüksek katma değer
C
Gezme
D
Tüketim
E
Eğlence
Açıklama:
Yüksek katma değer malların taşınmasında etkili olan bir faktördür. Doğru cevap B'dir.
Soru 16
18. yüzyılın ortalarından ikinci dünya savaşına kadar olan süreçte en belirgin taşımacılık unsuru aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Karayolu
B
Denizyolu
C
Demiryolu
D
Havayolu
E
At arabası
Açıklama:
Özellikle demiryolu taşımacılığı göz önüne alındığında buhar gücünün keşfi ve bunun makinelerde kullanılmaya başlanması kara üzerinde gerçekleştirilen taşımacılık türlerinin gelişme süreçlerini etkilemiş, taşıma türleri arasındaki denge kara üzerinde yapılan taşımalar lehine değişmiş, denizyolu taşımacılığı daha önceki stratejik üstünlüğünü demiryolu taşımacılığı karşısında önemli ölçüde kaybetmiştir. İkinci dünya savaşına kadar olan süreçte demiryolu taşımacılığında göz kamaştıran gelişmeler kaydedilmiş, dünyanın uzak coğrafyalarında bile demiryolu hatları inşa edilmeye başlanmıştır. Dolayısıyla 18. yüzyılın ortalarından ikinci dünya savaşına kadar olan süreçte en belirgin unsur demiryolu taşımacılığıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
Tedarik zinciri süreçlerinin son halkasını aşağıdakilerden hangisi oluşturur?
Seçenekler
A
Müşteri
B
Perakende satış
C
Dağıtım
D
Tedarikçi
E
Hammadde deposu
Açıklama:
Resim 1.3'e göre doğru cevap A'dır.
Soru 18
Döngüsel taşıma modelinde " i " aşağıdakilerden hangisini temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Taşıma Operasyonunda Manipülasyon Miktarı
B
Araca İlk Seferde Yüklenen Miktar
C
Araçtan Teslim Edilen Miktar
D
Toplam Dağıtım Noktası
E
Teslim Alınan Miktar
Açıklama:
Mm = Taşıma Operasyonunda Manipülasyon Miktarı
Ym = Araca İlk Seferde Yüklenen Miktar
Dm = Araçtan Teslim Edilen Miktar
Tm = Teslim Alınan Miktar
i = Toplam Dağıtım Noktası
Doğru cevap D'dir.
Ym = Araca İlk Seferde Yüklenen Miktar
Dm = Araçtan Teslim Edilen Miktar
Tm = Teslim Alınan Miktar
i = Toplam Dağıtım Noktası
Doğru cevap D'dir.
Soru 19
Bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan Taşıma Modeli
B
Döngüsel Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
21
Döngüsel taşıma (Milk Run) yöntemi, bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir. Doğrudan taşıma yönteminden farklı olarak, taşıma yapılan noktalar aynı zamanda teslim alma noktaları da olabilmektedir.
Döngüsel taşıma (Milk Run) yöntemi, bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir. Doğrudan taşıma yönteminden farklı olarak, taşıma yapılan noktalar aynı zamanda teslim alma noktaları da olabilmektedir.
Soru 20
Birden çok çıkış noktasından hareket eden araçların belirli bir dağıtım merkezinde yüklerini boşaltarak dönüş yüklerini aldığı ve başlangıç
noktalarına geri döndükleri model aşağıdakilerden hangisidir?
noktalarına geri döndükleri model aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Döngüsel Taşıma Modeli
B
Mekik Sefer Taşıma Modeli
C
Besleme Sefer Taşıma Modeli
D
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
E
Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Besleme sefer dağıtım modelinde, birden çok çıkış noktasından hareket eden araçlar belirli bir dağıtım merkezinde yüklerini boşaltarak dönüş yüklerini almakta ve başlangıç noktalarına geri dönmektedir. Dağıtım merkezinde bıraktıkları yükler konsolide edilerek başka bir araca yüklenmekte ve üçüncü bir noktaya taşınmaktadır. Dağıtımda aktarma işlemlerinden sonra gelen yükün konsolide edilerek taşındığı aracın verimliliğinin diğer araçlara göre daha yüksek olması gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisinde küreselleşmenin üç temel bileşeninin gelişme unsurları birlikte verilmiştir ?
Seçenekler
A
ulaştırma, teknoloji ve ticaret
B
ulaştırma, teknoloji ve iletişim
C
teknoloji, ticaret ve iktisat
D
ulaştırma, teknoloji ve iktisat
E
iletişim, ticaret ve iktisat
Açıklama:
Küreselleşmenin üç temel bileşeni; ulaştırma, teknoloji ve iletişim unsurlarındaki gelişmelerdir.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 22
I- Operasyon yönetimi
II- Trafik yönetimi
III- Planlama
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri taşımacılık kavramının içerisinde barındırdığı yönetsel yaklaşımlardandır ?
II- Trafik yönetimi
III- Planlama
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri taşımacılık kavramının içerisinde barındırdığı yönetsel yaklaşımlardandır ?
Seçenekler
A
I-III
B
I
C
I-II-III
D
II
E
II-III
Açıklama:
TAŞIMACILIK VE ULAŞTIRMA KAVRAMLARI
Ulaştırma ve taşımacılık fonksiyonlarının ekonomik, sosyal etkileri göz önüne alındığında, bu kavramların toplumsal yaşamın vazgeçilmez unsurları arasında öncelikli bir yere
sahip oldukları görülebilmektedir. Taşımacılık, herhangi bir materyalin bir noktadan bir
başka noktaya nakledilmesi olarak tanımlanabilmektedir. Bu tanım son derece genel bir
niteliğe sahip olsa da taşımacılık kavramını önemli ölçüde özetlemektedir. Buna karşılık
daha geniş bir perspektifte taşımacılık ve ulaştırma kavramları değerlendirildiğinde, taşımacılık etkin bir planlama ve organizasyon süreci çerçevesinde gerçekleştirilen sistematik
faaliyetler olarak değerlendirilebilmektedir. Bu çerçevede taşımacılık kavramı; profesyonel nitelikte gerçekleştirilen, operasyon yönetimi, trafik yönetimi, planlama vb. gibi unsurları içerisinde barındıran yönetsel bir yaklaşımdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Ulaştırma ve taşımacılık fonksiyonlarının ekonomik, sosyal etkileri göz önüne alındığında, bu kavramların toplumsal yaşamın vazgeçilmez unsurları arasında öncelikli bir yere
sahip oldukları görülebilmektedir. Taşımacılık, herhangi bir materyalin bir noktadan bir
başka noktaya nakledilmesi olarak tanımlanabilmektedir. Bu tanım son derece genel bir
niteliğe sahip olsa da taşımacılık kavramını önemli ölçüde özetlemektedir. Buna karşılık
daha geniş bir perspektifte taşımacılık ve ulaştırma kavramları değerlendirildiğinde, taşımacılık etkin bir planlama ve organizasyon süreci çerçevesinde gerçekleştirilen sistematik
faaliyetler olarak değerlendirilebilmektedir. Bu çerçevede taşımacılık kavramı; profesyonel nitelikte gerçekleştirilen, operasyon yönetimi, trafik yönetimi, planlama vb. gibi unsurları içerisinde barındıran yönetsel bir yaklaşımdır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi insanların taşınmasını motive eden etkenlerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Çalışma
B
Gezme
C
Eğlence
D
Daha yüksek katma değer
E
Tüketim
Açıklama:
ULAŞTIRMANIN İŞLEVİ
Ulaştırmanın fonksiyonu ya da diğer ismi ile işlevi insanların bir yerden bir başka yere
taşınması veya bir materyalin bir noktadan bir başka nokta/noktalara sevk edilmesi şeklinde ifade edilebilmektedir. Bu unsurlar neden bir başka noktaya hareket etmek ya da
ettirilmek istenir? Bu sorunun cevabı ulaşım gereksinimleri ile açıklanabilmektedir. İnsanlar çeşitli nedenler ile seyahat ederlerken, ürün, hammadde ya da yarı mamullerin bir
yerden diğerine akışına neden olan faktör materyalin varış noktasında gördüğü değerin
çıkış noktasına oranla daha yüksek olmasıdır. Bu değer kıtlık yaklaşımı ya da gereksinimlerin düzeyi çerçevesinde açıklanabilmektedir.
• İnsanların taşınmasını motive eden etkenler; çalışma, gezme, eğlence, tüketim vb.
amaçlar iken,
• Yüklerin taşınması; ürün, hammadde ya da yarı mamullerin müşteriler ile buluşturulması, pazarların entegrasyonu, daha yüksek katma değer vb. ihtiyaçlar çerçevesinde söz konusu olabilmektedir.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Ulaştırmanın fonksiyonu ya da diğer ismi ile işlevi insanların bir yerden bir başka yere
taşınması veya bir materyalin bir noktadan bir başka nokta/noktalara sevk edilmesi şeklinde ifade edilebilmektedir. Bu unsurlar neden bir başka noktaya hareket etmek ya da
ettirilmek istenir? Bu sorunun cevabı ulaşım gereksinimleri ile açıklanabilmektedir. İnsanlar çeşitli nedenler ile seyahat ederlerken, ürün, hammadde ya da yarı mamullerin bir
yerden diğerine akışına neden olan faktör materyalin varış noktasında gördüğü değerin
çıkış noktasına oranla daha yüksek olmasıdır. Bu değer kıtlık yaklaşımı ya da gereksinimlerin düzeyi çerçevesinde açıklanabilmektedir.
• İnsanların taşınmasını motive eden etkenler; çalışma, gezme, eğlence, tüketim vb.
amaçlar iken,
• Yüklerin taşınması; ürün, hammadde ya da yarı mamullerin müşteriler ile buluşturulması, pazarların entegrasyonu, daha yüksek katma değer vb. ihtiyaçlar çerçevesinde söz konusu olabilmektedir.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 24
Tedarik zinciri yöntemini, küresel düzeyde müşterilerine daha iyi hizmet sunabilmek için ürün, bilgi ve nakit akışlarının mühendislik temelinde organize edilmesi ve yönetilmesi olarak tanımlayan bilim insanı kimdir ?
Seçenekler
A
Ayers
B
Lambert
C
Meindl
D
Walker
E
Stock
Açıklama:
Walker, tedarik zinciri yöntemini, küresel düzeyde müşterilerine daha iyi
hizmet sunabilmek için ürün, bilgi ve nakit akışlarının mühendislik temelinde organize
edilmesi ve yönetilmesi olarak tanımlamıştır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
hizmet sunabilmek için ürün, bilgi ve nakit akışlarının mühendislik temelinde organize
edilmesi ve yönetilmesi olarak tanımlamıştır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 25
I-Toplam etkinlik
II- Verimlilik
III- Performans
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tedarik zinciri yönetimi süreçlerinde elde edilecek faydanın en yüksek düzeyde sağlanabilmesi ve buna karşılık kaynak kullanımının mümkün olduğunca azaltılarak tasarrufun yapılabilmesi tedarik zincirinin olumlu yönde etkilenmesini sağlar ?
II- Verimlilik
III- Performans
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri tedarik zinciri yönetimi süreçlerinde elde edilecek faydanın en yüksek düzeyde sağlanabilmesi ve buna karşılık kaynak kullanımının mümkün olduğunca azaltılarak tasarrufun yapılabilmesi tedarik zincirinin olumlu yönde etkilenmesini sağlar ?
Seçenekler
A
I-III
B
III
C
II-III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Tedarik zinciri yönetimi süreçlerinde elde edilecek faydanın en yüksek düzeyde sağlanabilmesi buna karşılık kaynak kullanımının mümkün olduğunca azaltılarak tasarrufun yapılabilmesi tedarik zincirinin toplam etkinlik, verimlilik ve performansını olumlu
yönde etkilemektedir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
yönde etkilemektedir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisinde taşımanın performansını belirleyen faktörler birlikte verilmiştir ?
Seçenekler
A
Taşımanın Maliyeti, Taşımanın Hızı, Taşımanın Sıklığı
B
Taşımanın Planlanması,Taşımanın Hızı, Taşımanın Maliyeti
C
Taşımanın Maliyeti, Taşımanın Yönetilmesi, Taşımanın Sıklığı
D
Taşımanın Hızı, Taşımanın Yönetilmesi, Taşımanın Planlanması
E
Taşımanın Maliyeti, Taşımanın Sıklığı, Taşımanın Planlanması
Açıklama:
Belirli bir süreçte tercih edilen alternatifler çeşitli nedenlerle bir sonraki süreçte kullanılmayabilmektedir. Bu nedenle karar verme problemlerinin çözümü her taşıma süreci
için ayrı bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Bunun nedenlerinin başında taşımanın verimliliğini, etkinliğini ve performansını etkileyen faktörler süreç içerisinde hızlı bir biçimde
değişebilmektedir. Taşımanın performansını belirleyen faktörler aşağıda gösterilmektedir.
• Taşımanın Maliyeti
• Taşımanın Hızı
• Taşımanın Sıklığı
Doğru cevap A şıkkıdır.
için ayrı bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Bunun nedenlerinin başında taşımanın verimliliğini, etkinliğini ve performansını etkileyen faktörler süreç içerisinde hızlı bir biçimde
değişebilmektedir. Taşımanın performansını belirleyen faktörler aşağıda gösterilmektedir.
• Taşımanın Maliyeti
• Taşımanın Hızı
• Taşımanın Sıklığı
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 27
Koşullar değiştiğinde ya da faklı alternatif çözümler söz konusu olduğunda taşıma türünün bu değişikliklere uyum sağlama ve daha kısa sürede cevap verilebilme kabiliyetine ne denir ?
Seçenekler
A
Lokasyon
B
Nitelik
C
Tedarik
D
Faaliyet
E
Esneklik
Açıklama:
Karşılaştırılmalı olarak taşıma türleri analiz edildiğinde tüm taşıma türleri için dikkate
alınacak öncelikli unsur esnekliktir. Esneklik koşullar değiştiğinde ya da faklı alternatif
çözümler söz konusu olduğunda taşıma türünün bu değişikliklere uyum sağlama ve daha
kısa sürede cevap verilebilme kabiliyetidir. Bu yönüyle taşıma türleri arasında karayolu
taşımacılığı diğer taşıma türlerine oranla daha esnek bir taşıma türüdür.
Doğru cevap E şıkkıdır.
alınacak öncelikli unsur esnekliktir. Esneklik koşullar değiştiğinde ya da faklı alternatif
çözümler söz konusu olduğunda taşıma türünün bu değişikliklere uyum sağlama ve daha
kısa sürede cevap verilebilme kabiliyetidir. Bu yönüyle taşıma türleri arasında karayolu
taşımacılığı diğer taşıma türlerine oranla daha esnek bir taşıma türüdür.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 28
A ve B gibi iki nokta arasında yapılan, bu iki nokta dışında başka herhangi bir noktaya uğranması söz konusu olmayan model aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Doğrudan Taşıma Modeli
B
Döngüsel Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Doğrudan Taşıma Modeli
Doğrudan taşıma, “A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen
ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir. Talepte bulunan her bir noktanın siparişi yüksek düzeyde ise taşıma operasyonlarının doğrudan olma olasılığı yükselmektedir. Diğer taraftan çıkış ve varış noktalarının
birbirinden çok uzak olmaları doğrudan taşımacılık modelinin uygulanmasını zorunlu
hale getirebilmektedir. Doğrudan taşımacılık modelinde sevk edilecek ürün miktarı fazla değilse maliyet artmaktadır. Dolayısıyla dağıtım maliyeti ve mesafe sabitken dağıtımı
yapılacak ürün miktarı ile dağıtım maliyeti arasında ters orantı söz konusu olmaktadır.
Doğrudan taşımacılık modeli, A ve B gibi iki nokta arasında yapılan, bu iki nokta dışında başka herhangi bir noktaya uğranması söz konusu olmayan bir modeldir. Araç tam
dolu olsun ya da olmasın her bir taşıma için bir araç atanmaktadır. Operasyon maliyeti,
toplam maliyete etki eden tüm maliyet parametrelerinin belirli bir birime indirgenmesini
zorunlu kılmaktadır. Maliyetler hesaplanırken bir operasyon için katlanılan tüm maliyetler hesaba katılmaktadır. Bulunan toplam maliyet ton, kilometre, metreküp ya da bir
başka birim maliyet çerçevesinden değerlendirilmektedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Doğrudan taşıma, “A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen
ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir. Talepte bulunan her bir noktanın siparişi yüksek düzeyde ise taşıma operasyonlarının doğrudan olma olasılığı yükselmektedir. Diğer taraftan çıkış ve varış noktalarının
birbirinden çok uzak olmaları doğrudan taşımacılık modelinin uygulanmasını zorunlu
hale getirebilmektedir. Doğrudan taşımacılık modelinde sevk edilecek ürün miktarı fazla değilse maliyet artmaktadır. Dolayısıyla dağıtım maliyeti ve mesafe sabitken dağıtımı
yapılacak ürün miktarı ile dağıtım maliyeti arasında ters orantı söz konusu olmaktadır.
Doğrudan taşımacılık modeli, A ve B gibi iki nokta arasında yapılan, bu iki nokta dışında başka herhangi bir noktaya uğranması söz konusu olmayan bir modeldir. Araç tam
dolu olsun ya da olmasın her bir taşıma için bir araç atanmaktadır. Operasyon maliyeti,
toplam maliyete etki eden tüm maliyet parametrelerinin belirli bir birime indirgenmesini
zorunlu kılmaktadır. Maliyetler hesaplanırken bir operasyon için katlanılan tüm maliyetler hesaba katılmaktadır. Bulunan toplam maliyet ton, kilometre, metreküp ya da bir
başka birim maliyet çerçevesinden değerlendirilmektedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 29
Belirlenmiş iki nokta (a,b) arasında düzenli olarak yapılan döngüsel taşımacılık süreçlerini ifade eden taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Döngüsel Taşıma Modeli
B
Mekik Sefer Taşıma Modeli
C
Besleme Sefer Taşıma Modeli
D
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
E
Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Mekik Sefer Taşıma Modeli
Mekik sefer modeli; belirlenmiş iki nokta (a,b) arasında düzenli olarak yapılan döngüsel
taşımacılık süreçlerini ifade etmektedir. Her bir taşıma operasyonu için bir araç ataması
yapılmakta, araç her iki nokta arasında sürekli olarak faaliyet göstermektedir. Mekik sefer
modeli ile yapılacak dağıtımın birim maliyeti ve verimliliği, doğrudan yapılacak dağıtımda sefer maliyeti ve verimliliğinden daha küçük ya da eşit olmalıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Mekik sefer modeli; belirlenmiş iki nokta (a,b) arasında düzenli olarak yapılan döngüsel
taşımacılık süreçlerini ifade etmektedir. Her bir taşıma operasyonu için bir araç ataması
yapılmakta, araç her iki nokta arasında sürekli olarak faaliyet göstermektedir. Mekik sefer
modeli ile yapılacak dağıtımın birim maliyeti ve verimliliği, doğrudan yapılacak dağıtımda sefer maliyeti ve verimliliğinden daha küçük ya da eşit olmalıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli ile ilgili yanlış bir bilgidir ?
Seçenekler
A
Doğrusal uğraklı sefer modeli, milk run dağıtım sistemine bir ölçüde benzemektedir.
B
Hemen hemen bütün taşımacılık türlerinde uygulanabilen bir işletim modelidir.
C
Doğrusal uğraklı sefer modeli bir başlangıç ve bitiş noktasına sahip değildir.
D
Aradaki dağıtım noktaları uğrak noktaları (node) olarak tanımlanabilmektedir.
E
Denizyolunda bu tür operasyon şekli çoğunlukla layner (lineer) taşımacılık olarak adlandırılmaktadır.
Açıklama:
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Doğrusal uğraklı sefer modelinde, sefer için atanmış olan bir araç doğrusal bir düzlemde
güzergâh üzerinde bulunan noktalara uğrayarak sefer yapmaktadır. Araç her noktaya yük
bırakmakta, her noktadan da bir başka noktaya götürmek üzere yük almaktadır. Doğrusal
uğraklı sefer modeli, milk run dağıtım sistemine bir ölçüde benzemektedir. Aralarındaki
temel fark milk run dağıtım modelinde araçların belirsiz bir döngü sistemi ile işletiliyor
olmasıdır. Döngünün belirsizliği dağıtım maliyetinin ve noktalara olan dağıtım miktarının değişmesi sonucunda söz konusu olmaktadır. Doğrusal uğraklı sefer modeli bir başlangıç ve bitiş noktasına sahiptir. Aradaki dağıtım noktaları uğrak noktaları (node) olarak tanımlanabilmektedir. Hemen hemen bütün
taşımacılık türlerinde uygulanabilen bir işletim modelidir.
Denizyolunda bu tür operasyon şekli çoğunlukla layner (lineer) taşımacılık olarak adlandırılmaktadır. Layner taşımacılığı düzenli, sürekli ve “tarifeye dayalı” biçimde hizmet
veren taşımacılık türüdür.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Doğrusal uğraklı sefer modelinde, sefer için atanmış olan bir araç doğrusal bir düzlemde
güzergâh üzerinde bulunan noktalara uğrayarak sefer yapmaktadır. Araç her noktaya yük
bırakmakta, her noktadan da bir başka noktaya götürmek üzere yük almaktadır. Doğrusal
uğraklı sefer modeli, milk run dağıtım sistemine bir ölçüde benzemektedir. Aralarındaki
temel fark milk run dağıtım modelinde araçların belirsiz bir döngü sistemi ile işletiliyor
olmasıdır. Döngünün belirsizliği dağıtım maliyetinin ve noktalara olan dağıtım miktarının değişmesi sonucunda söz konusu olmaktadır. Doğrusal uğraklı sefer modeli bir başlangıç ve bitiş noktasına sahiptir. Aradaki dağıtım noktaları uğrak noktaları (node) olarak tanımlanabilmektedir. Hemen hemen bütün
taşımacılık türlerinde uygulanabilen bir işletim modelidir.
Denizyolunda bu tür operasyon şekli çoğunlukla layner (lineer) taşımacılık olarak adlandırılmaktadır. Layner taşımacılığı düzenli, sürekli ve “tarifeye dayalı” biçimde hizmet
veren taşımacılık türüdür.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 31
I- Ulaştırma hem insan hem de yüklerin hareketini sağlayan bir enstrüman niteliğindedir.
II-İnsanların taşınması (yolcu) yük taşımacılığı farklı değildir.
III- Yük ve kargolara ilişkin süreçler lojistik ve taşımacılık olarak nitelendirilebilmektedir.
Ulaştırma ile verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II-İnsanların taşınması (yolcu) yük taşımacılığı farklı değildir.
III- Yük ve kargolara ilişkin süreçler lojistik ve taşımacılık olarak nitelendirilebilmektedir.
Ulaştırma ile verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I
B
I-II
C
II-III
D
I-III
E
III
Açıklama:
İnsanların taşınmasının (yolcu) yük taşımacılığından en temel farkı, bu süreçlerin depolama, etiketleme vb. türde lojistik aktiviteler içermemesinden dolayı lojistik olarak nitelendirilememesi, yolcu taşımacılığının lojistik olarak tanımlanamamasıdır. Dolayısıyla günümüzde insanların taşınması yolcu taşımacılığı ya da ulaşım olarak adlandırılırken, yük ve kargolara ilişkin süreçler lojistik ve taşımacılık olarak nitelendirilebilmektedir. Doğru cevap D.
Soru 32
"......; ürün, hammadde, yarı mamul, üretim araçları ve insanlar ile diğer faktörlerin uluslararası düzeyde serbest ve sınırsızca dolaşımını ifade etmektedir." cümlesinde noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Uluslararası taşımacılık
B
Küresel taşımacılık sistemi
C
Mobilizasyon
D
İthalat ve ihracat
E
Lokalizasyon
Açıklama:
Mobilizasyon; ürün, hammadde, yarı mamul, üretim araçları ve insanlar ile diğer faktörlerin uluslararası düzeyde serbest ve sınırsızca dolaşımını ifade etmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 33
Taşımacılık perspektiflerinden biri olan "geniş anlamda taşımacılık" için aşağıdakilerden hangisi uygun bir açıklamadır?
Seçenekler
A
Taşımaya konu olan yükün bir noktadan bir başka noktaya fiziksel olarak hareket ettirilmesidir.
B
Sadece fiziksel hareketin varlığı önemsenmiştir.
C
Üretim ve tüketim arasındaki yersellik problemini belirli ölçülerde ortadan kaldırmaktadır.
D
Planlı ve sistemli bir şekilde beraberinde bilgi akışlarını da kapsayacak biçimde bir yerden bir başka yere hareket ettirilmesidir.
E
Ulaştırma faaliyetlerinin teknolojik açıdan gelişimini sürdürmesini sağlayan bir perspektiftir.
Açıklama:
Geniş anlamda taşımacılık ise materyalin planlı ve sistemli bir şekilde beraberinde bilgi akışlarını da kapsayacak biçimde bir yerden bir başka yere hareket ettirilmesi olarak ifade edilebilmektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi insanların taşınması (yolcu) ile yük taşımacılığının en temel farkları olarak düşünülebilir?
Seçenekler
A
Yük taşımacılığında hareket zamanı ve ortalama ulaştırma süreleri talebe göre belirlenir.
B
Yolcu taşımacılığı depolama, etiketleme vb. türde lojistik aktiviteler içermez.
C
Ulaşım ve iletişim araçları farklıdır.
D
Yolcu beraberindeki yüklerin ticari amacı olmaması gerekir.
E
Yolcu ve yük taşımacılığı kombine edilebilir.
Açıklama:
İnsanların taşınmasının (yolcu) yük taşımacılığından en temel farkı, bu süreçlerin depolama, etiketleme vb. türde lojistik aktiviteler içermemesinden dolayı lojistik olarak nitelendirilememesi, yolcu taşımacılığının lojistik olarak tanımlanamamasıdır. Doğru cevap 'B dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi ilk çağlarda ticari yollar üzerinde bulunan konaklama ve dinlenme amaçlı olarak kullanılan tesistir?
Seçenekler
A
Riyat
B
Kervansaray
C
İn
D
Sarnıç
E
Konak
Açıklama:
Aynı süreçte bu ticaret yollarının üzerine kervansaraylar vb. adlarla ilkel düzeyde de olsa depolar, aktarma merkezleri, dinlenme alanları ve diğer tesisler yapılmaya başlanmış, taşıma faaliyetinde bulunanların bu unsurlardan yararlanmaları sağlanmıştır.
Soru 36
Küreselleşme ile ilgili olarak aşağıdaki yargılardan hangisi veya hangileri doğrudur?
I. Küreselleşmenin itici güçleri arasında teknoloji, ulaşım ve iletişim gibi kavramlar yer almaktadır.
II. Küresel ticaretin gelişimini etkilemiştir.
III. Ulaştırma faaliyetleri hızlı, etkin, düşük maliyetli ve erişilebilir bir nitelik kazanmıştır.
I. Küreselleşmenin itici güçleri arasında teknoloji, ulaşım ve iletişim gibi kavramlar yer almaktadır.
II. Küresel ticaretin gelişimini etkilemiştir.
III. Ulaştırma faaliyetleri hızlı, etkin, düşük maliyetli ve erişilebilir bir nitelik kazanmıştır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Küreselleşmenin itici güçleri arasında teknoloji, ulaşım ve iletişim gibi kavramlar yer almaktadır.Küreselleşmenin üç temel bileşeni; ulaştırma, teknoloji ve iletişim unsurlarındaki gelişmelerdir. Küreselleşmenin ve dolayısıyla küresel ticarette meydana gelen dönüşümlerin sonucunda büyük ölçüde önem kazanan ve kayda değer gelişmelerin en fazla etkilediği alanlardan birisi de ulaştırmadır. Geçmişe kıyasla ulaştırma alanında tam anlamıyla bir devrim meydana gelmiş ve ulaştırma faaliyetleri geçmiş ile kıyaslanmayacak biçimde daha hızlı, etkin, düşük maliyetli ve erişilebilir bir nitelik kazanmıştır. Ulaştırma faaliyetlerinin günümüzde teknolojik açıdan gelişimini sürdürmesi ve öneminin giderek artması daha uzun mesafelere daha düşük maliyetlerle ulaşılabilmesine imkân sağlamış, uluslararası ticaretin daha geniş alanlara yayılmasının önünü açmıştır. Ulaştırmanın çerçevesi ve işlevinin daha iyi anlaşılması için ulaştırma ve taşımacılık kavramlarının net bir biçimde tanımlanması gerekmektedir.
Soru 37
Aşağıdakilerden ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ulaştırma kavramı esas itibarıyla hammadde, yarı mamul, ürün vb. türde bir materyal ya da insanın bir yerden bir başka yere taşınmasına olanak sağlayan unsurların tümü olarak tanımlanabilmektedir.
B
Ulaştırma hem insan hem de yüklerin hareketini sağlayan bir enstrüman niteliğindedir.
C
Ulaştırma farklı boyutlarından dolayı yolcu taşımacılığı ve yük (kargo) taşımacılığı olarak iki ana grupta sınıflandırılabilmektedir.
D
Taşımacılık dar anlamıyla, materyalin planlı ve sistemli bir şekilde beraberinde bilgi akışlarını da kapsayacak biçimde bir yerden bir başka yere hareket ettirilmesi olarak ifade edilebilmektedir.
E
Taşımacılık, dar ve geniş olarak iki perspektifle tanımlanabilir.
Açıklama:
Taşımacılık dar anlamıyla taşımaya konu olan yükün bir noktadan bir başka noktaya fiziksel olarak hareket ettirilmesi olarak tanımlanabilmektedir. Bu yönüyle taşımacılık, sürecin en önemli parçası olarak materyalin belirli veya belirsiz bir süre fiziksel olarak hareket etmesi olarak görülmektedir. Geniş anlamda taşımacılık ise materyalin planlı ve sistemli bir şekilde beraberinde bilgi akışlarını da kapsayacak biçimde bir yerden bir başka yere hareket ettirilmesi olarak ifade edilebilmektedir. Dolayısıyla taşımacılığın dar ve geniş anlamları arasındaki fark, dar tanımın sadece fiziksel hareketin varlığını önemsemesi, buna karşılık geniş tanımın fiziksel hareketin yanı sıra bunun organize ve sistemli bir biçimde olması gerekliliğine odaklanıyor olmasıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri ulaştırmanın işlevleri arasında yer alır?
I. İnsanların bir yerden diğerine taşınması
II. Yüklerin belirli bir güzergahta taşınması
III. Tedarik süreçlerinin planlanması
I. İnsanların bir yerden diğerine taşınması
II. Yüklerin belirli bir güzergahta taşınması
III. Tedarik süreçlerinin planlanması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ulaştırmanın fonksiyonu ya da diğer ismi ile işlevi insanların bir yerden bir başka yere taşınması veya bir materyalin bir noktadan bir başka nokta/noktalara sevk edilmesi şeklinde ifade edilebilmektedir. Bu unsurlar neden bir başka noktaya hareket etmek ya da ettirilmek istenir? Bu sorunun cevabı ulaşım gereksinimleri ile açıklanabilmektedir. İnsanlar çeşitli nedenler ile seyahat ederlerken, ürün, hammadde ya da yarı mamullerin bir yerden diğerine akışına neden olan faktör materyalin varış noktasında gördüğü değerin çıkış noktasına oranla daha yüksek olmasıdır. Bu değer kıtlık yaklaşımı ya da gereksinimlerin düzeyi çerçevesinde açıklanabilmektedir.
- İnsanların taşınmasını motive eden etkenler; çalışma, gezme, eğlence, tüketim vb. amaçlar iken,
- Yüklerin taşınması; ürün, hammadde ya da yarı mamullerin müşteriler ile buluşturulması, pazarların entegrasyonu, daha yüksek katma değer vb. ihtiyaçlar çerçevesinde söz konusu olabilmektedir
Soru 39
Ulaştırmanın tarihsel kökleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Deniz araçları ilk olarak MÖ 3500 yıllarında kullanılmaya başlanmıştır.
B
Başlangıcı insan gücüne dayanır.
C
Ulaştırmanın kökleri M.Ö 4500’lü yıllara kadar uzanır.
D
12. yüzyılda buhar gücüne dayalı gemiler kullanılmaktadır.
E
18. yüzyılın ortalarından ikinci dünya savaşına kadar olan süreçte en belirgin unsur demiryolu taşımacılığıdır.
Açıklama:
Endüstri devrimi ile birlikte buhar gücünün makinelerde kullanılmaya başlaması neticesinde buhar gücünün taşıma araçlarında da kullanılması daha uzun mesafelerin daha kısa sürelerde kat edilebilmesine imkân sağlamıştır. Endüstri devriminin en temel unsuru buharlı gemiler ve demiryolu araçlarıdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi taşımacılığın ekonomiye olan etkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonominin yapısal karmaşıklığını arttırır.
B
Ulaşım ve taşımacılık faaliyetleri ülkelerin kendi içerisinde ekonomik entegrasyonuna katkı sağlar.
C
Küresel düzeyde ülkelerin ekonomik ilişkilerinin artmasına ve daha da gelişmesine imkan tanır.
D
Ulaştırma hizmetleri aynı zamanda üretilen bir ürünün gerçek fiyatının belirlenmesinde de yardımcı olur.
E
Ürün ve hizmetlere erişimi kolaylaştırır.
Açıklama:
Ulaştırma ve taşımacılık türü aktiviteler ekonomik dünyanın karmaşık yapısını daha düzenli ve planlanabilir hale getirebilmektedir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi taşıma türüne etki eden faktörler arasında yer alır?
I. Taşınan yükün özellikleri
II. Taşımacının sahip olduğu araç filosu
III. Hava ve iklim koşulları
IV. Taşıma maliyeti
I. Taşınan yükün özellikleri
II. Taşımacının sahip olduğu araç filosu
III. Hava ve iklim koşulları
IV. Taşıma maliyeti
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve IV
C
I, III ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Taşıma türünün seçimi gerçekleştirilecek operasyonlar açısından en hayati düzeyde öneme sahip olan karar alma süreçlerinin başında gelmektedir. Taşıma sistemleri, sahip olduğu çok sayıda alternatif çözüm olanakları ile taşıma hizmeti talep eden kullanıcılara çok sayıda çözüm sunarken alternatiflerin bu kadar çok olması sistemi bir o kadar karmaşıklaştırmaktadır. Buna karşılık tedarik zincirinin mümkün olan en fazla sayıda taşımacılık alternatifine ve kaynağına sahip olması gerekmektedir.
Taşıma sisteminin karmaşıklığının başında taşıma türü seçimi gelmektedir. Operatörler ve kullanıcılar karayolu, denizyolu, havayolu, demiryolu gibi tek türlü taşıma sistemlerinin yanı sıra, bu taşıma türlerini kombine olarak kullanabildikleri çok modlu taşıma olanaklarına da sahiplerdir. Taşıma türü seçerken dikkate alınması gereken temel faktörler arasında; taşıma türünün maliyeti, hızı, güvenilirliği ve emniyeti gibi unsur- lar sayılabilmektedir. Kullanıcı ve operatörler bu faktörlerden bazılarını işin ve yükün özelliklerine göre daha öncelikle değerlendirebilmektedir. Buna karşılık taşıma türünün maliyeti yükseldikçe daha az tercih edilmektedir. Örnek olarak, acil olarak yetişmesi gereken bir yük diğerlerine göre daha hızlı bir niteliğe sahip olan karayolu veya havayolu ile taşınabilmektedir.
Karşılaştırılmalı olarak taşıma türleri analiz edildiğinde tüm taşıma türleri için dikkate alınacak öncelikli unsur esnekliktir. Esneklik koşullar değiştiğinde ya da faklı alternatif çözümler söz konusu olduğunda taşıma türünün bu değişikliklere uyum sağlama ve daha kısa sürede cevap verilebilme kabiliyetidir. Bu yönüyle taşıma türleri arasında karayolu taşımacılığı diğer taşıma türlerine oranla daha esnek bir taşıma türüdür. Taşımanın ya- pılmasından vazgeçilmesi, ya da farklı lokasyonlardan yük alınması gerektiğinde taşıma operasyonu başladıktan sonra denizyolu, havayolu ve demiryolu taşımacılığı ile bu tür uygulamaların yapılabilmesi mümkün olmamaktadır. Buna karşılık karayolu taşımacılığının esnek bir taşıma türü olması neticesinde bu tür durumlara ilişkin daha etkin çözümler ortaya konulabilmektedir.
Taşıma sisteminin karmaşıklığının başında taşıma türü seçimi gelmektedir. Operatörler ve kullanıcılar karayolu, denizyolu, havayolu, demiryolu gibi tek türlü taşıma sistemlerinin yanı sıra, bu taşıma türlerini kombine olarak kullanabildikleri çok modlu taşıma olanaklarına da sahiplerdir. Taşıma türü seçerken dikkate alınması gereken temel faktörler arasında; taşıma türünün maliyeti, hızı, güvenilirliği ve emniyeti gibi unsur- lar sayılabilmektedir. Kullanıcı ve operatörler bu faktörlerden bazılarını işin ve yükün özelliklerine göre daha öncelikle değerlendirebilmektedir. Buna karşılık taşıma türünün maliyeti yükseldikçe daha az tercih edilmektedir. Örnek olarak, acil olarak yetişmesi gereken bir yük diğerlerine göre daha hızlı bir niteliğe sahip olan karayolu veya havayolu ile taşınabilmektedir.
Karşılaştırılmalı olarak taşıma türleri analiz edildiğinde tüm taşıma türleri için dikkate alınacak öncelikli unsur esnekliktir. Esneklik koşullar değiştiğinde ya da faklı alternatif çözümler söz konusu olduğunda taşıma türünün bu değişikliklere uyum sağlama ve daha kısa sürede cevap verilebilme kabiliyetidir. Bu yönüyle taşıma türleri arasında karayolu taşımacılığı diğer taşıma türlerine oranla daha esnek bir taşıma türüdür. Taşımanın ya- pılmasından vazgeçilmesi, ya da farklı lokasyonlardan yük alınması gerektiğinde taşıma operasyonu başladıktan sonra denizyolu, havayolu ve demiryolu taşımacılığı ile bu tür uygulamaların yapılabilmesi mümkün olmamaktadır. Buna karşılık karayolu taşımacılığının esnek bir taşıma türü olması neticesinde bu tür durumlara ilişkin daha etkin çözümler ortaya konulabilmektedir.
Soru 42
“A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği taşımacılık modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan taşıma modeli
B
Döngüsel taşıma modeli
C
Mekik sefer taşıma modeli
D
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Model
E
Besleme Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Doğrudan Taşıma Modeli
Doğrudan taşıma, “A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir.
Doğrudan taşıma, “A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir.
Soru 43
Tüm dağıtım yapılacak noktalardan gelen ve bu noktalara gönderilecek olan yüklerin bir terminal sahasında ayrıştırılarak ve konsolide edilerek dağıtımın yapılmasını ifade eden taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
B
Terminal bazlı sefer dağıtım modeli
C
Döngüsel taşıma modeli
D
Mekik sefer taşıma modeli
E
Besleme Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Terminal bazlı sefer dağıtım modeli tüm dağıtım yapılacak noktalardan gelen ve bu noktalara gönderilecek olan yüklerin bir terminal sahasında ayrıştırılarak ve konsolide edilerek dağıtımın yapılmasını ifade etmektedir.
Soru 44
Belirlenmiş iki nokta (a,b) arasında düzenli olarak yapılan döngüsel taşımacılık süreçlerini ifade eden taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Döngüsel Taşıma Modeli
B
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
C
Mekik sefer modeli
D
Doğrudan Taşıma Modeli
E
Besleme Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Mekik sefer modeli; belirlenmiş iki nokta (a,b) arasında düzenli olarak yapılan döngüsel taşımacılık süreçlerini ifade etmektedir.
Soru 45
Sefer için atanmış olan bir araç doğrusal bir düzlemde güzergâh üzerinde bulunan noktalara uğrayarak sefer yapmasına dayalı taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Besleme Sefer Taşıma Modeli
B
Mekik sefer taşıma modeli
C
Döngüsel taşıma modeli
D
Doğrudan taşıma modeli
E
Doğrusal uğraklı sefer modeli
Açıklama:
Doğrusal uğraklı sefer modelinde, sefer için atanmış olan bir araç doğrusal bir düzlemde güzergâh üzerinde bulunan noktalara uğrayarak sefer yapmaktadır.
Soru 46
- Endüstri devrimi ile birlikte içten yanmalı motorlar taşıma araçlarında kullanılmaya başlanmıştır.
- Daha uzun mesafeler daha kısa sürelerde kat edilebilmiştir.
- Buhar gücünün makinelerde kullanılmaya başlanması kara üzerinde gerçekleştirilen taşımacılık türlerinin gelişme süreçlerini etkilemiştir
- Demiryolu taşımacılığı stratejik üstünlüğünü denizyolu taşımacılığı karşısında önemli ölçüde kaybetmiştir.
- İkinci dünya savaşına kadar olan süreçte demiryolu taşımacılığında göz kamaştıran gelişmeler kaydedilmiştir.
Seçenekler
A
I,II ve V
B
I,III ve IV
C
II,III ve V
D
I,III ve V
E
II,V ve IV
Açıklama:
Endüstri devrimi ile ilgili iki ifadenin düzeltilmesi gerekmektedir. Buna göre;
- Endüstri devrimi ile birlikte buhar gücü taşıma araçlarında kullanılmaya başlanmıştır
- Denizyolu taşımacılığı stratejik üstünlüğünü demiryolu taşımacılığı karşısında önemli ölçüde kaybetmiştir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi tedarik zincirinin tanımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Daha düşük maliyetle daha yüksek katma değer sağlayabilmek için tedarikçiler ile müşteriler arasındaki süreçlerin yönetilmesidir.
B
Tedarikçilerden sağlanan ürün ve bilgilerin müşterilerin gereksinimlerine ve taleplerine göre fonksiyonel iş süreçleri içerisinde dağıtımıdır.
C
Pazara ürün ve hizmet arz eden işletmeler arasındaki uyumdur.
D
Malzeme tedarik fonksiyonları ile müşterilere tamamlanmış ürün arzının gerçekleştiği bir şebekedir.
E
Tedarik zinciri doğrudan ve dolaylı müşteri taleplerini karşılamak üzere, sadece üretici ve tedarikçiden oluşmayan, aynı zamanda taşımacılar, depolama hizmeti verenler, perakendeciler, müşteriler ve diğer tüm aktörleri içeren bir zincirdir.
Açıklama:
Tedarikçilerden sağlanan ürün ve bilgilerin müşterilerin gereksinimlerine ve taleplerine göre fonksiyonel iş süreçleri içerisinde dağıtımı ilişkisi yoktur. Doğru cevap B'dir.
Soru 48
Tramp taşımacılık olarak tanımlanan operasyonlar aşağıda verilen hangi taşıma sistemleri içerisinde yer alırlar?
Seçenekler
A
Deniz yolu taşımacılığı
B
Karayolu taşımacılığı
C
Demiryolu taşımacılığı
D
Boru hattı
E
Çoklu taşıma sistemleri taşımacılığı
Açıklama:
Denizyolu taşımacılığında tramp taşımacılık olarak tanımlanan operasyonlar büyük bir oranda doğrudan taşımacılık operasyonlarına örnek olarak verilebilmektedir. Tramp taşımacılığı, yük olan limanlar arasında hizmetin yapılması biçiminde gözükür. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
"Tramp taşımacılığı, yük olan limanlar arasında hizmetin yapılması biçiminde gözükür. Layner taşımacılıkta hizmet en önemli unsurken tramp taşımalarında temel faktör .......... dır." cümlesinde aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Zaman yönetimi
B
Maliyet
C
Yük
D
Münferit olması
E
Sıklığı
Açıklama:
Tramp taşımacılığı, yük olan limanlar arasında hizmetin yapılması biçiminde gözükür. Layner taşımacılıkta hizmet en önemli unsurken tramp taşımalarında temel faktör yüktür. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
"Maliyetlerin yüksek olduğu bir taşımacılık modeli olmasına karşılık, taşıma operasyonunun basitliği ve aktörler arasındaki koordinasyonun kolaylıkla sağlanıyor olması bu taşımacılık yönteminin avantajları olarak sıralanabilmektedir. Sistem belirli bir başlangıç ve bitiş noktası temelinde oluşturulduğundan kontrol edilmesi ve denetlenmesi de nispeten kolay olmaktadır." cümlesinde tanımı verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan taşıma modeli
B
Döngüsel taşıma modeli
C
Mekik sefer taşıma modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Doğrudan taşıma maliyetlerin yüksek olduğu bir taşımacılık modeli olmasına karşılık, taşıma operasyonunun basitliği ve aktörler arasındaki koordinasyonun kolaylıkla sağlanıyor olması bu taşımacılık yönteminin avantajları olarak sıralanabilmektedir. Sistem belirli bir başlangıç ve bitiş noktası temelinde oluşturulduğundan kontrol edilmesi ve denetlenmesi de nispeten kolay olmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 51
Milk Run taşıma modelinin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan taşıma modeli
B
Döngüsel taşıma modeli
C
Mekik sefer taşıma modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Döngüsel taşıma (Milk Run) yöntemi, bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yüklerin taşınma amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tüketim
B
Ürünün müşteri ile buluşması
C
Pazar entegrasyonu
D
Daha yüksek katma değer ihtiyaçları
E
hammadde ya da yarı mamullerin müşteriler ile buluşturulması
Açıklama:
İnsanların taşınmasını motive eden etkenler; çalışma, gezme, eğlence, tüketim vb. amaçlar iken, • Yüklerin taşınması; ürün, hammadde ya da yarı mamullerin müşteriler ile buluşturulması, pazarların entegrasyonu, daha yüksek katma değer vb. ihtiyaçlar çerçevesinde söz konusu olabilmektedir. Doğru cevap A.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi MÖ 3500 yıllarında kullanılmaya başlayan deniz araçlarının iç su yolları ve göllerde kullanılmasına sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Yeterince mürettabat bulunmaması
B
Taşıma maliyetinin fazla olması
C
Araçların deniz risklerine cevap verememesi
D
Yeterince araç olmaması
E
Yük miktarının sınırlı olması
Açıklama:
Taşımacılık alanında hayvanların kullanılmasından sonraki bir başka devrim ise deniz araçlarının yapılması ve kullanılmaya başlanmasıdır. MÖ 3500 yıllarında ilk olarak deniz araçları kullanılmaya başlanmış, ilkel nitelikli bu araçlar deniz risklerine cevap veremedikleri için iç suyollarında ve göllerde ve kıyıya yakın alanlarda bunlarla taşıma yapılmıştır. İlerleyen süreçte denizcilik ile ilgili bilgi ve birikimin artması sonucunda açık denizlerde de taşımacılık yapılmaya başlanmıştır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi tedarik zincirini "Tedarik zinciri, pazara ürün ve hizmet arz eden işletmeler arasındaki uyumdur” olarak tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Martin Chiristopher
B
Ganeshan ve HarrisonMeindl Meindl
C
Meindl
D
Chopra
E
Lambert, Stock ve Ellram
Açıklama:
Tedarik zinciri ile ilgili olarak Martin Chiristopher daha düşük maliyetle daha yüksek katma değer sağlayabilmek için tedarikçiler ile müşteriler arasındaki süreçlerin yönetilmesidir şeklinde tanım getirmiştir. Lambert, Stock ve Ellram “Tedarik zinciri, pazara ürün ve hizmet arz eden işletmeler arasındaki uyumdur” derken Ganeshan ve Harrison tedarik zincirini; malzeme tedarik fonksiyonları ile müşterilere tamamlanmış ürün arzının gerçekleştiği bir şebeke olarak tanımlamıştır. Meindl ve Chopra’ya göre tedarik zinciri doğrudan ve dolaylı müşteri taleplerini karşılamak üzere, sadece üretici ve tedarikçiden oluşmayan, aynı zamanda taşımacılar, depolama hizmeti verenler, perakendeciler, müşteriler ve diğer tüm aktörleri içeren bir zincir olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap E.
Soru 55
Lojistik ile tedarik zinciri yönetimi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Lojistik yönetimi sadece bir firmanın verimliliği ile ilgilidir.
B
Tedarik zinciri yönetimi sadece finans, ürün geliştirme ve pazarlama gibi alanları kapsamaktadır.
C
Tedarik zinciri yönetimi firmaların oluşturduğu devasa bir sistemin etkinliğine odaklanmaktadır.
D
Lojistik yönetimi sadece tedarik, dağıtım depolama ve taşıma gibi fonksiyonları içerir.
E
Tedarik zincirinin iyi işletilmesi sonucunda işletmelerin fazladan kaynak kullanımı azalır.
Açıklama:
Tedarik zincirinin iyi işletilmesi sonucunda işletmelerin fazladan kaynak kullanımı azalarak, gerçekleştirilen kaynak tasarrufu daha fazla verim elde edilecek alanlara yatırım olarak yönlendirilebilmektedir. Lojistik ile tedarik zinciri yönetimi bu kapsamda bazı farklı özelliklere sahiptirler. Lojistik yönetimi sadece bir firmanın verimliliği, performansı ve etkinliği ile ilgili iken tedarik zinciri yönetimi firmaların oluşturduğu devasa bir sistemin etkinliğine odaklanmaktadır. Lojistik yönetimi sadece tedarik, dağıtım depolama ve taşıma gibi fonksiyonları içerirken tedarik zinciri yönetimi lojistik yönetiminin fonksiyonlarına ek olarak finans, ürün geliştirme ve pazarlama gibi alanları da kapsamaktadır. Tedarik zinciri yönetiminin etkinliğini azaltacak her türlü olumsuz etkenin ortadan kaldırılması tedarik zinciri yönetiminin alanı içerisinde yer almaktadır. Doğru cevap B.
Soru 56
Aşağıdaki parametrelerden hangisinin taşıma sürecinde yer alması; taşıma yönetiminin başarısının göstergesi değildir?
Seçenekler
A
Etkinlik
B
Yüksek performans
C
Esneklik
D
Yüksek maliyet
E
Verimlilik
Açıklama:
Taşımacılık yönetimi verimlilik, etkinlik, yüksek performans, düşük maliyet, esneklik gibi parametreler çerçevesinde ifade edilebilmektedir. Bu parametrelerin taşımacılık süreçlerinde yer alması taşıma yönetiminin başarısı için gösterge olabilmektedir. Doğru cevap D.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi taşıma türü seçerken dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Maliyet
B
Hız
C
Ağırlık
D
Emniyet
E
Güvenilirlik
Açıklama:
Taşıma türü seçerken dikkate alınması gereken temel faktörler arasında; taşıma türünün maliyeti, hızı, güvenilirliği ve emniyeti gibi unsurlar sayılabilmektedir.Doğru cevap C.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi “A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir?
Seçenekler
A
Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli
B
Besleme Sefer Taşıma Modeli
C
Döngüsel Taşıma Modeli
D
Mekik Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrudan taşıma modeli
Açıklama:
Doğrudan taşıma, “A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir. Doğru cevap E.
Soru 59
Hangi taşıma yöntemi taşıma sisteminin daha etkin kullanılması sonucunda daha az sayıda seferin yapılması, birim sefer içerisinde daha fazla sayıda çözümün sağlanması olanağını doğurur?
Seçenekler
A
Döngüsel taşıma yöntemi
B
Doğrusal uğraklı taşıma modeli
C
Besleme sefer taşıma modeli
D
Mekik sefer taşıma modeli
E
Doğrudan taşıma modeli
Açıklama:
Döngüsel taşıma yöntemi, taşıma sisteminin daha etkin kullanılması sonucunda daha az sayıda seferin yapılması, birim sefer içerisinde daha fazla sayıda çözümün sağlanması olanağını doğurmaktadır. Doğru cevap A.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi birden çok çıkış noktasından hareket eden araçların belirli bir dağıtım merkezinde yüklerini boşaltarak dönüş yüklerini almakta ve başlangıç noktalarına geri döndüğü taşıma modelidir?
Seçenekler
A
Doğrudan taşıma modeli
B
Besleme sefer taşıma modeli
C
Döngüsel taşıma modeli
D
Terminal bazlı sefer taşıma modeli
E
Mekik sefer taşıma modeli
Açıklama:
Besleme sefer dağıtım modelinde, birden çok çıkış noktasından hareket eden araçlar belirli bir dağıtım merkezinde yüklerini boşaltarak dönüş yüklerini almakta ve başlangıç noktalarına geri dönmektedir. Dağıtım merkezinde bıraktıkları yükler konsolide edilerek başka bir araca yüklenmekte ve üçüncü bir noktaya taşınmaktadır. Dağıtımda aktarma işlemlerinden sonra gelen yükün konsolide edilerek taşındığı aracın verimliliğinin diğer araçlara göre daha yüksek olması gerekmektedir. Doğru cevap B.
Soru 61
Küreselleşme sürecinin en önemli kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim araçları
B
İnsanlar
C
Mobilizasyon
D
Ürün
E
Hammadde
Açıklama:
Küreselleşme sürecinin en önemli kavramı “mobilizasyon” kavramıdır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmenin temel bileşenlerden birisidir?
Seçenekler
A
Ekonomi
B
Eğitim
C
Sağlık
D
Nüfüs
E
İletişim
Açıklama:
Küreselleşmenin üç temel bileşeni; ulaştırma, teknoloji ve iletişim unsurlarındaki gelişmelerdir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi yüklerin taşınmasını motive eden etkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tüketim
B
Ürün
C
Hammadde
D
Pazarların entegrasyonu
E
Yüksek katma değer
Açıklama:
Yüklerin taşınması; ürün, hammadde ya da yarı mamullerin müşteriler ile buluşturulması, pazarların entegrasyonu, daha yüksek katma değer vb. ihtiyaçlar çerçevesinde söz konusu olabilmektedir.
İnsanların taşınmasını motive eden etkenler; çalışma, gezme, eğlence, tüketim vb.
İnsanların taşınmasını motive eden etkenler; çalışma, gezme, eğlence, tüketim vb.
Soru 64
Tedarik zinciri ile ilgili olarak daha düşük maliyetle daha yüksek katma değer sağlayabilmek için tedarikçiler ile müşteriler arasındaki süreçlerin yönetilmesidir şeklindeki tanımı kim getirmiştir?
Seçenekler
A
Lambert
B
M. Chiristopher
C
Stock
D
Harrison
E
Chopra
Açıklama:
Tedarik zinciri ile ilgili olarak Martin Chiristopher daha düşük maliyetle daha yüksek katma değer sağlayabilmek için tedarikçiler ile müşteriler arasındaki süreçlerin yönetilmesidir şeklinde tanım getirmiştir.
Soru 65
Taşıma faaliyetlerinin organize, planlı ve sistemli bir biçimde gerçekleştirilmesine yönelik alınan önlem ve uygulamaların bütünü olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tedarik zinciri
B
Küresel ticaret
C
Lojistik
D
Taşımacılık faaliyetleri
E
Taşımacılık yönetimi
Açıklama:
Taşımacılık yönetimi, taşıma faaliyetlerinin organize, planlı ve sistemli bir biçimde gerçekleştirilmesine yönelik alınan önlem ve uygulamaların bütünü olarak ifade edilebilmektedir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi taşımanın performansını belirleyen faktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Taşıma operatörleri
B
Taşıma mesafesi
C
Taşımanın maliyeti
D
Kullanılan güzergahlar
E
Coğrafi koşullar
Açıklama:
Taşımanın performansını belirleyen faktörler aşağıda gösterilmektedir.
• Taşımanın Maliyeti
• Taşımanın Hızı
• Taşımanın Sıklığı
• Taşımanın Maliyeti
• Taşımanın Hızı
• Taşımanın Sıklığı
Soru 67
Hammadde, yarı mamul, ürün vb. türde bir materyal ya da insanın bir yerden bir başka yere taşınmasına olanak sağlayan unsurların tümü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulaştırma
B
İletişim
C
Paylaşım
D
Telekonferans
E
Turizm
Açıklama:
Ulaştırma kavramı esas itibarıyla hammadde, yarı mamul, ürün vb. türde bir materyal ya da insanın bir yerden bir başka yere taşınmasına olanak sağlayan unsurların tümü olarak tanımlanabilmektedir.
Soru 68
Materyalin planlı ve sistemli bir şekilde beraberinde bilgi akışlarını da kapsayacak biçimde bir yerden bir başka yere hareket ettirilmesi olarak ifade edilebilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dar anlamda taşımacılık
B
Geniş anlamda taşımacılık
C
Ulaştırma
D
Turizm
E
Gezi
Açıklama:
Geniş anlamda taşımacılık ise materyalin planlı ve sistemli bir şekilde beraberinde bilgi akışlarını da kapsayacak biçimde bir yerden bir başka yere hareket ettirilmesi olarak ifade edilebilmektedir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Tedarik zinciri yönetiminde kullanılan taşımacılık modellerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Doğrudan Taşıma Modeli
B
Aktarmalı Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Döngüsel Taşıma Modeli
E
Besleme Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Tedarik zinciri yönetiminde Doğrudan Taşıma Modeli, Döngüsel Taşıma Modeli, Mekik Sefer Taşıma Modeli, Besleme Sefer Taşıma Modeli, Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli ve Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli şeklinde altı farklı türde taşımacılık modeli uygulanmaktadır.
Soru 70
Taşıma sürecinde bir veya daha fazla sınır geçilmesi halinde taşıma aşağıdakilerden hangisi ile nitelendirilir?
Seçenekler
A
Yurtiçi taşıma
B
Kısa taşıma
C
Uluslararası taşıma
D
Yatay taşıma
E
Dikey taşıma
Açıklama:
Taşıma sürecinde bir veya daha fazla sınır geçilmesi halinde taşıma uluslararası; ülke sınırları içerisinde yapılması halinde yurtiçi taşıma olarak tanımlanmaktadır. Bu ayrım taşımanın niteliğini ve özelliğini değiştirdiği gibi taşımaya uygulanacak yasal düzenlemeleri de farklılaştırmaktadır.
Soru 71
Uygulamada blok tren uzunlukları en fazla kaç metreye kadar çıkabilmektedir?
Seçenekler
A
400
B
700
C
800
D
1000
E
1100
Açıklama:
Blok trenlerin uzunlukları normalde 400 ila 700 metredir. Uygulamada blok tren uzunlukları 1000 metreye kadar çıkabilmektedir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi taşımada kullanılan taşıma türlerine göre taşıma operasyonları türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Karayolu taşımacılığı
B
Demiryolu taşımacılığı
C
Denizyolu taşımacılığı
D
Dış su yolu taşımacılığı
E
Havayolu taşımacılığı
Açıklama:
Taşımada kullanılan taşıma türlerine göre ise taşıma operasyonları; karayolu taşımacılığı, demiryolu taşımacılığı, denizyolu taşımacılığı, havayolu taşımacılığı, iç suyolu taşımacılığı ve çok türlü taşımacılık gibi çeşitli alt sınıflara ayrılmaktadır. Bu süreçte taşımacılık, kullanılan taşıma türüne göre adlandırılmakta ve sınıflandırılmaktadır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi insanların taşınmasını motive eden etkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışma
B
Gezme
C
Eğlence
D
Tüketim
E
Pazarların entegrasyonu
Açıklama:
İnsanların taşınmasını motive eden etkenler; çalışma, gezme, eğlence, tüketim vb.
amaçlar iken,
Yüklerin taşınması; ürün, hammadde ya da yarı mamullerin müşteriler ile buluşturulması, pazarların entegrasyonu, daha yüksek katma değer vb. ihtiyaçlar çerçevesinde söz konusu olabilmektedir.
amaçlar iken,
Yüklerin taşınması; ürün, hammadde ya da yarı mamullerin müşteriler ile buluşturulması, pazarların entegrasyonu, daha yüksek katma değer vb. ihtiyaçlar çerçevesinde söz konusu olabilmektedir.
Soru 74
Layner taşımacılık olarak adlandırılan taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mekik sefer taşıma modeli
B
Doğrudan taşıma modeli
C
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
D
Döngüsel taşıma modeli
E
Besleme Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli, Layner (Lineer) taşımacılık olarak adlandırılan taşıma modelidir.
Soru 75
''Özellikle demiryolu taşımacılığı göz önüne alındığında buhar gücünün keşfi ve bunun makinelerde kullanılmaya başlanması kara üzerinde gerçekleştirilen taşımacılık türlerinin gelişme süreçlerini etkilemiş, taşıma türleri arasındaki denge kara üzerinde yapılan taşımalar lehine değişmiş, denizyolu taşımacılığı daha önceki stratejik üstünlüğünü demiryolu taşımacılığı karşısında önemli ölçüde kaybetmiştir.'' Bu olayı tetikleyen temel sebep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Endüstri devrimi
B
Rönesans
C
Feodalite
D
İnternetin keşfi
E
Elektriğin keşfi
Açıklama:
Endüstri devrimi ile birlikte buhar gücünün makinelerde kullanılmaya başlaması neticesinde buhar gücünün taşıma araçlarında da kullanılması daha uzun mesafelerin daha kısa sürelerde kat edilebilmesine imkân sağlamıştır. Endüstri devriminin en temel unsuru buharlı gemiler ve demiryolu araçlarıdır. Özellikle demiryolu taşımacılığı göz önüne alındığında buhar gücünün keşfi ve bunun makinelerde kullanılmaya başlanması kara üzerinde gerçekleştirilen taşımacılık türlerinin gelişme süreçlerini etkilemiş, taşıma türleri arasındaki denge kara üzerinde yapılan taşımalar lehine değişmiş, denizyolu taşımacılığı daha önceki stratejik üstünlüğünü demiryolu taşımacılığı karşısında önemli ölçüde kaybetmiştir. İkinci dünya savaşına kadar olan süreçte demiryolu taşımacılığında göz kamaştıran gelişmeler kaydedilmiş, dünyanın uzak coğrafyalarında bile demiryolu hatları inşa edilmeye başlanmıştır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir.
Seçenekler
A
Besleme Sefer Taşıma Modeli
B
Döngüsel Taşıma Modeli
C
Doğrudan Taşıma Modeli
D
Mekik Sefer Taşıma Modeli
E
Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Döngüsel taşıma (Milk Run) yöntemi, bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir.
Soru 77
Ayers’e göre tedarikçilerden sağlanan ürün ve bilgilerin müşterilerin gereksinimlerine ve taleplerine göre müşterilere gönderilmesine kadar olan sürecin yönetilmesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Ulaşım
B
Tedarik zinciri yönetimi
C
Soğuk zincir yönetimi
D
Turizm
E
İletişim
Açıklama:
Ayers’e göre tedarik zinciri yönetimi, tedarikçilerden sağlanan ürün ve bilgilerin müşterilerin gereksinimlerine ve taleplerine göre müşterilere gönderilmesine kadar olan sürecin yönetilmesidir. Bu çerçevede tedarik zinciri nakit, ürün ve bilgi akışlarının koordine edilmesidir.
Soru 78
Taşıma faaliyetlerinin organize, planlı ve sistemli bir biçimde gerçekleştirilmesine yönelik alınan önlem ve uygulamaların bütünü olarak ifade edilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ulaştırma yönetimi
B
Tedarik yönetimi
C
Taşımacılık yönetimi
D
Turizm yönetimi
E
Karayolu yönetimi
Açıklama:
Taşımacılık yönetimi, taşıma faaliyetlerinin organize, planlı ve sistemli bir biçimde
gerçekleştirilmesine yönelik alınan önlem ve uygulamaların bütünü olarak ifade edilebilmektedir. Bu açıdan bakıldığında taşımacılık yönetimi, fiziksel akışın bilinçli ve sonuçları öngörülmeye çalışılacak şekilde sistemli bir yaklaşımla gerçekleştirilmesi gereken bir faaliyet olarak nitelendirilebilmektedir.
gerçekleştirilmesine yönelik alınan önlem ve uygulamaların bütünü olarak ifade edilebilmektedir. Bu açıdan bakıldığında taşımacılık yönetimi, fiziksel akışın bilinçli ve sonuçları öngörülmeye çalışılacak şekilde sistemli bir yaklaşımla gerçekleştirilmesi gereken bir faaliyet olarak nitelendirilebilmektedir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi taşımacılık yönetimi parametrelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Verimlilik
B
Etkinlik
C
Düşük maliyet
D
Düşük performans
E
Esneklik
Açıklama:
Taşımacılık yönetimi verimlilik, etkinlik, yüksek performans, düşük maliyet, esneklik
gibi parametreler çerçevesinde ifade edilebilmektedir. Bu parametrelerin taşımacılık süreçlerinde yer alması taşıma yönetiminin başarısı için gösterge olabilmektedir.
gibi parametreler çerçevesinde ifade edilebilmektedir. Bu parametrelerin taşımacılık süreçlerinde yer alması taşıma yönetiminin başarısı için gösterge olabilmektedir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi taşımanın performansını belirleyen faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Taşımanın gücü
B
Taşımanın yüzeyselliği
C
Taşımanın niteliği
D
Taşımanın zamanı
E
Taşımanın maliyeti
Açıklama:
Belirli bir süreçte tercih edilen alternatifler çeşitli nedenlerle bir sonraki süreçte kullanılmayabilmektedir. Bu nedenle karar verme problemlerinin çözümü her taşıma süreci için ayrı bir şekilde gerçekleştirilmektedir. Bunun nedenlerinin başında taşımanın verimliliğini, etkinliğini ve performansını etkileyen faktörler süreç içerisinde hızlı bir biçimde değişebilmektedir. Taşımanın performansını belirleyen faktörler aşağıda gösterilmektedir.
• Taşımanın Maliyeti
• Taşımanın Hızı
• Taşımanın Sıklığı
• Taşımanın Maliyeti
• Taşımanın Hızı
• Taşımanın Sıklığı
Soru 81
- Ticaret
- Lojistik
- Tedarik zinciri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kavramsal boyutlarıyla ulaştırma ve taşımacılık faaliyetleri; ticaret, lojistik, tedarik zinciri gibi süreçlerin ayrılmaz parçası olarak da ifade edilebilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 82
Taşımacılık faaliyetleri .................. içerisinde karar alma süreçleri olarak da tanımlanabilmektedir. Bunun en temel nedeni, taşıma ve dağıtım operasyonlarında alternatiflerin son derece fazla olması ve sisteme eklenen her bir değişkenin bu alternatifleri büyük ölçüde artırmasıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Tedarik zinciri
B
Lojistik
C
Ulaştırma
D
Sevkiyat
E
Parakende
Açıklama:
Taşımacılık faaliyetleri tedarik zinciri içerisinde karar alma süreçleri olarak da tanımlanabilmektedir. Bunun en temel nedeni, taşıma ve dağıtım operasyonlarında alternatiflerin son derece fazla olması ve sisteme eklenen her bir değişkenin bu alternatifleri büyük ölçüde artırmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 83
- Taşımanın maliyeti
- Taşımanın hızı
- Taşımanın sıklığı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Taşımanın maliyeti, hızı ve sıklığı taşımanın performansını belirleyen faktörler arasında yer alır. Doğru cevap E'dir.
Soru 84
- Boru hattı
- Demir yolu
- İç suyolu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Boru hattı ve demiryolu yük taşıma sistemlerinden biri olan kara taşımacılığına aittir. Doğru cevap B'dir.
Soru 85
Tramp taşımacılığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tramp taşımalarında temel faktör hizmettir
B
Zorunlu olarak uyulması gereken bir sefer tarifesi söz konusudur
C
Aynı limanda sürekli olarak taşıma hizmeti verilebilmektedir
D
Tramp taşımacılık ekonomik değeri düşük olan yükleri kapsamaktadır.
E
Taşıtan için tramp türü taşıma hizmetleri istikrarlı bir modeldir
Açıklama:
Tramp taşımalarında temel faktör yüktür. Zorunlu olarak uyulması gereken bir sefer tarifesi söz konusu değildir. Aynı limanda sürekli olarak taşıma hizmeti verilmemektedir. Ekonomik değeri düşük olan yükleri kapsamaktadır. Taşıtan için tramp türü taşıma hizmetleri istikrarlı bir model değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 86
".................., bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Döngüsel Taşıma Modeli
B
Doğrudan Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Döngüsel taşıma modeli, bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 87
Doğrudan Taşıma Modeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Araç tam dolu olsun ya da olmasın her bir taşıma için birden fazla araç atanabilir
B
Doğrudan taşıma maliyetlerin düşük olduğu bir taşımacılık modelidir
C
Demiryolu taşımacılığında doğrudan taşımacılık operasyonu, blok tren uygulamaları şeklinde yapılabilir
D
Havayolu taşımacılığında aktarma ya da bir başka havalimanına uğrama durumu söz konusu olabilir
E
Demiryolu taşımacılığında doğrudan taşıma operasyonu karayolu ve denizyolu taşımacılığındaki modellerden farklıdır
Açıklama:
Doğrudan taşıma modelinde araç tam dolu olsun ya da olmasın her bir taşıma için bir araç atanmaktadır. Doğrudan taşıma maliyetlerin yüksek olduğu bir taşımacılık modelidir. Demiryolu taşımacılığında doğrudan taşımacılık operasyonları, blok tren uygulamaları şeklinde yapılabilmektedir. Havayolu taşımacılığında aktarma ya da bir başka havalimanına uğrama söz konusu olmamaktadır. Demiryolu taşımacılığında uygulanan doğrudan taşıma operasyonu karayolu ve denizyolu taşımacılığında bahsedilen modeller ile benzerlik göstermektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 88
Mekik Sefer Modeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Her bir taşıma operasyonu için bir araç ataması yapılmakta, araç her iki nokta arasında sürekli olarak faaliyet göstermektedir
B
A noktasından B noktasına yükün taşınması yapıldıktan sonra B noktasından A noktasına taşınması gereken yükler farklı araca yüklenerek taşınmaktadır
C
Kısa veya uzun mesafeler fark etmeksizin tüm taşımacılık türlerinde benzer biçimde uygulanabilmektedir
D
Sefer birden fazla günde tamamlanacaksa sabit maliyetlere ilişkin birim maliyetler sefer gün sayısı ile çarpılmaktadır.
E
Sefer aynı gün içinde tamamlanacaksa sadece değişken maliyetler iki ile çarpılmakta, diğerleri sabit kalmaktadır
Açıklama:
Mekik Sefer Modeli'nde her bir taşıma operasyonu için bir araç ataması yapılmakta, araç her iki nokta arasında sürekli olarak faaliyet göstermektedir. A noktasından B noktasına yükün taşınması yapıldıktan sonra B noktasından A noktasına taşınması gereken yükler aynı araca yüklenerek taşınmaktadır. Kısa veya uzun mesafeler fark etmeksizin tüm taşımacılık türlerinde benzer biçimde uygulanabilmektedir. Sefer birden fazla günde tamamlanacaksa sabit maliyetlere ilişkin birim maliyetler sefer gün sayısı ile çarpılmaktadır. Sefer aynı gün içinde tamamlanacaksa sadece değişken maliyetler iki ile çarpılmakta, diğerleri sabit kalmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 89
Doğrusal uğraklı sefer modeli ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Araç her noktaya yük bırakıp, her noktadan da bir başka noktaya götürmek üzere yük alır
B
Doğrusal uğraklı sefer modeli bir başlangıç ve bitiş noktasına sahiptir.
C
Doğrusal uğraklı sefer modeli, milk run dağıtım sistemine bir ölçüde benzemektedir
D
Havayolu taşımacı özelinde doğrusal uğraklı model pek tercih edilen bir taşıma modeli
değildir
değildir
E
Denizyolunda bu tür operasyon şekli çoğunlukla tramp taşımacılık olarak adlandırılmaktadır.
Açıklama:
Araç her noktaya yük bırakıp, her noktadan da bir başka noktaya götürmek üzere yük alır. Doğrusal uğraklı sefer modeli bir başlangıç ve bitiş noktasına sahiptir. Doğrusal
uğraklı sefer modeli, milk run dağıtım sistemine bir ölçüde benzemektedir. Havayolu taşımacı özelinde doğrusal uğraklı model pek tercih edilen bir taşıma modeli değildir. Denizyolunda bu tür operasyon şekli çoğunlukla layner (lineer) taşımacılık olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
uğraklı sefer modeli, milk run dağıtım sistemine bir ölçüde benzemektedir. Havayolu taşımacı özelinde doğrusal uğraklı model pek tercih edilen bir taşıma modeli değildir. Denizyolunda bu tür operasyon şekli çoğunlukla layner (lineer) taşımacılık olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 90
"..................... taşıma modeli tüm dağıtım yapılacak noktalardan gelen ve bu noktalara gönderilecek olan yüklerin bir terminal sahasında ayrıştırılarak ve konsolide edilerek dağıtımın yapılmasını ifade etmektedir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Tramp
B
Layner
C
Doğrudan
D
Terminal Bazlı Sefer
E
Besleme Sefer
Açıklama:
Terminal bazlı sefer taşıma modeli tüm dağıtım yapılacak noktalardan gelen ve bu noktalara gönderilecek olan yüklerin bir terminal sahasında ayrıştırılarak ve konsolide edilerek dağıtımın yapılmasını ifade etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 91
- Taşımanın Maliyeti
- Taşımanın Hızı
- Taşımanın Sıklığı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-II-III
E
II-III
Açıklama:
Taşımanın performansını belirleyen faktörler aşağıda gösterilmektedir.
• Taşımanın Maliyeti
• Taşımanın Hızı
• Taşımanın Sıklığı
Doğru cevap D'dir.
• Taşımanın Maliyeti
• Taşımanın Hızı
• Taşımanın Sıklığı
Doğru cevap D'dir.
Soru 92
““A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir.”
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan Taşıma Modeli
B
Döngüsel Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Doğrudan Taşıma Modeli: Doğrudan taşıma, “A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir. Talepte bulunan her bir noktanın siparişi yüksek düzeyde ise taşıma operasyonlarının doğrudan olma olasılığı yükselmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 93
“Bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir. Taşıma yapılan noktalar aynı zamanda teslim alma noktaları da olabilmektedir. Örneğin bir taşıma noktasına ürünler sevk edilirken, aynı taşıma noktasından farklı ürünler teslim alınabilmektedir.”
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan Taşıma Modeli
B
Döngüsel Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Döngüsel Taşıma Modeli: Döngüsel taşıma (Milk Run) yöntemi, bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir. Doğrudan taşıma yönteminden farklı olarak, taşıma yapılan noktalar aynı zamanda teslim alma noktaları da olabilmektedir. Örneğin bir taşıma noktasına ürünler sevk edilirken, aynı taşıma noktasından farklı ürünler teslim alınabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 94
“Belirlenmiş iki nokta (a,b) arasında düzenli olarak yapılan döngüsel taşımacılık süreçlerini ifade etmektedir. Her bir taşıma operasyonu için bir araç ataması yapılmakta, araç her iki nokta arasında sürekli olarak faaliyet göstermektedir.”
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan Taşıma Modeli
B
Döngüsel Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Mekik Sefer Taşıma Modeli: Mekik sefer modeli; belirlenmiş iki nokta (a,b) arasında düzenli olarak yapılan döngüsel taşımacılık süreçlerini ifade etmektedir. Her bir taşıma operasyonu için bir araç ataması yapılmakta, araç her iki nokta arasında sürekli olarak faaliyet göstermektedir. Mekik sefer modeli ile yapılacak dağıtımın birim maliyeti ve verimliliği, doğrudan yapılacak dağıtımda sefer maliyeti ve verimliliğinden daha küçük ya da eşit olmalıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 95
“Birden çok çıkış noktasından hareket eden araçlar belirli bir dağıtım merkezinde yüklerini boşaltarak dönüş yüklerini almakta ve başlangıç noktalarına geri dönmektedir. Dağıtım merkezinde bıraktıkları yükler konsolide edilerek başka bir araca yüklenmekte ve üçüncü bir noktaya taşınmaktadır.”
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan Taşıma Modeli
B
Döngüsel Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Besleme Sefer Taşıma Modeli: Besleme sefer dağıtım modelinde, birden çok çıkış noktasından hareket eden araçlar belirli bir dağıtım merkezinde yüklerini boşaltarak dönüş yüklerini almakta ve başlangıç noktalarına geri dönmektedir. Dağıtım merkezinde bıraktıkları yükler konsolide edilerek başka bir araca yüklenmekte ve üçüncü bir noktaya taşınmaktadır. Dağıtımda aktarma işlemlerinden sonra gelen yükün konsolide edilerek taşındığı aracın verimliliğinin diğer araçlara göre daha yüksek olması gerekmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 96
“Sefer için atanmış olan bir araç doğrusal bir düzlemde güzergâh üzerinde bulunan noktalara uğrayarak sefer yapmaktadır. Araç her noktaya yük bırakmakta, her noktadan da bir başka noktaya götürmek üzere yük almaktadır.”
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan Taşıma Modeli
B
Döngüsel Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli: Doğrusal uğraklı sefer modelinde, sefer için atanmış olan bir araç doğrusal bir düzlemde güzergâh üzerinde bulunan noktalara uğrayarak sefer yapmaktadır. Araç her noktaya yük bırakmakta, her noktadan da bir başka noktaya götürmek üzere yük almaktadır. Doğrusal uğraklı sefer modeli, milk run dağıtım sistemine bir ölçüde benzemektedir. Aralarındaki temel fark milk run dağıtım modelinde araçların belirsiz bir döngü sistemi ile işletiliyor olmasıdır. Döngünün belirsizliği dağıtım maliyetinin ve noktalara olan dağıtım miktarının değişmesi sonucunda söz konusu olmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 97
“Tüm dağıtım yapılacak noktalardan gelen ve bu noktalara gönderilecek olan yüklerin bir sahasında ayrıştırılarak ve konsolide edilerek dağıtımın yapılmasını ifade etmektedir. Söz konusu dağıtım modelinde birden çok araç atanmakta, bu şekilde daha hızlı bir operasyon yönetimi gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır.”
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen taşıma modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Döngüsel Taşıma Modeli
B
Mekik Sefer Taşıma Modeli
C
Besleme Sefer Taşıma Modeli
D
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
E
Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli: Terminal bazlı sefer dağıtım modeli tüm dağıtım yapılacak noktalardan gelen ve bu noktalara gönderilecek olan yüklerin bir terminal sahasında ayrıştırılarak ve konsolide edilerek dağıtımın yapılmasını ifade etmektedir. Söz konusu dağıtım modelinde birden çok araç atanmakta, bu şekilde daha hızlı bir operasyon yönetimi gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır. Terminal sahasında her bir noktaya gidecek yük o noktaya giden araca aktarılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 98
- Doğrudan Taşıma Modeli
- Döngüsel Taşıma Modeli
- Mekik Sefer Taşıma Modeli
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II
C
II-III
D
I-III
E
Yalnız II
Açıklama:
Taşıma modelleri: Doğrudan taşıma modeli, döngüsel taşıma modeli, mekik sefer taşıma modeli, besleme sefer taşıma modeli, doğrusal uğraklı sefer taşıma modeli, terminal bazlı sefer taşıma modeli. Doğru cevap A’dır.
Soru 99
- Besleme Sefer Taşıma Modeli
- Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
- Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II-III
D
I-II
E
II-III
Açıklama:
Taşıma modelleri: Doğrudan taşıma modeli, döngüsel taşıma modeli, mekik sefer taşıma modeli, besleme sefer taşıma modeli, doğrusal uğraklı sefer taşıma modeli, terminal bazlı sefer taşıma modeli. Doğru cevap C’dir.
Soru 100
- Hava taşımacılığı
- Kara taşımacılığı
- Deniz taşımacılığı
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II-III
C
II-III
D
I-III
E
I-II
Açıklama:
Yük taşıma sistemleri: Hava taşımacılığı, Kara taşımacılığı, Deniz taşımacılığı. Doğru cevap B'dir.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri küreselleşmenin itici güçleri arasında yer alır?
I. Teknoloji
II. Ulaşım
III. İletişim
I. Teknoloji
II. Ulaşım
III. İletişim
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Küreselleşmenin itici güçleri arasında teknoloji, ulaşım ve iletişim gibi kavramlar yer almaktadır. Küreselleşmenin üç temel bileşeni; ulaştırma, teknoloji ve iletişim unsurlarındaki gelişmelerdir.
Soru 102
Hammadde, yarı mamul, ürün vb. türde bir materyal ya da insanın bir yerden bir başka yere taşınmasına olanak sağlayan unsurların aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Ulaştırma
C
Mobilizasyon
D
İletişim
E
Teknoloji
Açıklama:
Ulaştırma kavramı esas itibarıyla hammadde, yarı mamul, ürün vb. türde bir materyal ya da insanın bir yerden bir başka yere taşınmasına olanak sağlayan unsurların tümü olarak tanımlanabilmektedir.
Soru 103
Ulaştırma kavramı ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ulaştırma hem insan hem de yüklerin hareketini sağlayan bir enstrüman niteliğindedir.
B
Ulaştırma farklı boyutlarından dolayı yolcu taşımacılığı ve yük (kargo) taşımacılığı olarak iki ana grupta sınıflandırılabilmektedir.
C
Yolcu taşımacılığı lojistik olarak tanımlanır.
D
İnsanların taşınmasının (yolcu) yük taşımacılığından en temel farkı, bu süreçlerin depolama, etiketleme vb. türde lojistik aktiviteler içermemesidir.
E
Kargolara ilişkin süreçler lojistik ve taşımacılık olarak nitelendirilebilmektedir.
Açıklama:
Ulaştırma kavramı esas itibarıyla hammadde, yarı mamul, ürün vb. türde bir materyal ya da insanın bir yerden bir başka yere taşınmasına olanak sağlayan unsurların tümü olarak tanımlanabilmektedir. Bu kapsamda ulaştırma hem insan hem de yüklerin hareketini sağlayan bir enstrüman niteliğindedir. Dolayısıyla ulaştırma farklı boyutlarından dolayı yolcu taşımacılığı ve yük (kargo) taşımacılığı olarak iki ana grupta sınıflandırılabilmektedir.
İnsanların taşınmasının (yolcu) yük taşımacılığından en temel farkı, bu süreçlerin depolama, etiketleme vb. türde lojistik aktiviteler içermemesinden dolayı lojistik olarak nitelendirilememesi, yolcu taşımacılığının lojistik olarak tanımlanamamasıdır. Dolayısıyla günümüzde insanların taşınması yolcu taşımacılığı ya da ulaşım olarak adlandırılırken, yük ve kargolara ilişkin süreçler lojistik ve taşımacılık olarak nitelendirilebilmektedir.
İnsanların taşınmasının (yolcu) yük taşımacılığından en temel farkı, bu süreçlerin depolama, etiketleme vb. türde lojistik aktiviteler içermemesinden dolayı lojistik olarak nitelendirilememesi, yolcu taşımacılığının lojistik olarak tanımlanamamasıdır. Dolayısıyla günümüzde insanların taşınması yolcu taşımacılığı ya da ulaşım olarak adlandırılırken, yük ve kargolara ilişkin süreçler lojistik ve taşımacılık olarak nitelendirilebilmektedir.
Soru 104
Aşağıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri ulaştırmanın işlevleri arasında yer alır?
I. İnsanların bir yerden diğerine nakledilmesi
II. Yüklerin belirli bir güzergâhta taşınması
III. Eğlence amacıyla seyahat
I. İnsanların bir yerden diğerine nakledilmesi
II. Yüklerin belirli bir güzergâhta taşınması
III. Eğlence amacıyla seyahat
Seçenekler
A
I ve II
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ulaştırmanın fonksiyonu ya da diğer ismi ile işlevi insanların bir yerden bir başka yere taşınması veya bir materyalin bir noktadan bir başka nokta/noktalara sevk edilmesi şeklinde ifade edilebilmektedir. Bu unsurlar neden bir başka noktaya hareket etmek ya da ettirilmek istenir? Bu sorunun cevabı ulaşım gereksinimleri ile açıklanabilmektedir. İnsanlar çeşitli nedenler ile seyahat ederlerken, ürün, hammadde ya da yarı mamullerin bir yerden diğerine akışına neden olan faktör materyalin varış noktasında gördüğü değerin çıkış noktasına oranla daha yüksek olmasıdır. Bu değer kıtlık yaklaşımı ya da gereksinimlerin düzeyi çerçevesinde açıklanabilmektedir.
Taşımacılık faaliyetinin kendisi doğrudan katma değer yaratmamakla birlikte, dolaylı olarak üretilen ya da elde edilen hammadde, yarı mamul ve ürün gibi unsurların katma değerlerini göreli bir biçimde artırabilmektedir. Örnek olarak tarlada üretilen bir ürün üretildiği lokasyonda belirli ve göreli olarak düşük bir değere sahipken bir fabrika ya da tüketicilerin bulunduğu lokasyonlarda daha yüksek değere sahip olabilmektedir.
- İnsanların taşınmasını motive eden etkenler; çalışma, gezme, eğlence, tüketim vb. amaçlar iken,
- Yüklerin taşınması; ürün, hammadde ya da yarı mamullerin müşteriler ile buluşturulması, pazarların entegrasyonu, daha yüksek katma değer vb. ihtiyaçlar çerçevesinde söz konusu olabilmektedir.
Taşımacılık faaliyetinin kendisi doğrudan katma değer yaratmamakla birlikte, dolaylı olarak üretilen ya da elde edilen hammadde, yarı mamul ve ürün gibi unsurların katma değerlerini göreli bir biçimde artırabilmektedir. Örnek olarak tarlada üretilen bir ürün üretildiği lokasyonda belirli ve göreli olarak düşük bir değere sahipken bir fabrika ya da tüketicilerin bulunduğu lokasyonlarda daha yüksek değere sahip olabilmektedir.
Soru 105
Ulaştırmanın tarihi ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi ve hangileri doğrudur?
I. MÖ 4500 yıllarına kadar uzanır.
II. Deniz araçları ilk olarak MÖ 3500 yıllarında kullanılmaya başlanmıştır.
III. 12. yüzyılda buhar makinaları kullanılmaya başlamıştır.
I. MÖ 4500 yıllarına kadar uzanır.
II. Deniz araçları ilk olarak MÖ 3500 yıllarında kullanılmaya başlanmıştır.
III. 12. yüzyılda buhar makinaları kullanılmaya başlamıştır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Taşımacılık ve ulaştırma faaliyetlerinin kökleri insanlık tarihi kadar eskiye uzanmaktadır. İnsanlar ilkçağlarda sürekli olarak yer değiştirdikleri için beraberlerinde yaşamalarına yetecek kadar, buna karşılık taşıyabilecekleri miktarlarda gereksinim duydukları materyaller ile seyahat ediyorlardı. Bu tür bir taşıma faaliyeti insan gücüne dayalı ve son derece sınırlı bir coğrafi alan içerisinde gerçekleşmekteydi.
MÖ 4500 yıllarında Mezopotamya, Asya ve iç suların geçtiği ovalarda taşımacılık faaliyetlerinin yapıldığına ilişkin kanıtlar elde edilmiştir. Aynı zamanda Kuzey Fransa’da yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkan buluntular ve taşımacılığın o dönemlerde yapıldığının en eski kanıtı olan tahta kızak parçasının ortaya çıkmasıyla taşımacılığını tarihi MÖ 7500’e kadar inebilmektedir.
Taşımacılık alanında hayvanların kullanılmasından sonraki bir başka devrim ise deniz araçlarının yapılması ve kullanılmaya başlanmasıdır. MÖ 3500 yıllarında ilk olarak deniz araçları kullanılmaya başlanmış, ilkel nitelikli bu araçlar deniz risklerine cevap veremedikleri için iç suyollarında ve göllerde ve kıyıya yakın alanlarda bunlarla taşıma yapılmıştır.
12. yüzyılda demiryolu taşımacılığının ilk örnekleri olarak sayılabilecek ilkel demiryolu araçları ve ekipmanları kısa mesafelerde taşımacılık amaçlı kullanılmaya başlanmıştır. Endüstri devrimine kadar olan süreçte denizcilik ve diğer ulaşım araçlarında ciddi gelişmeler kaydedilmiş, rüzgâr gücü de kullanılarak bu süreçte kıtalar arası taşımalar yapılabilir hale gelmiştir.
Endüstri devrimi ile birlikte buhar gücünün makinelerde kullanılmaya başlaması neticesinde buhar gücünün taşıma araçlarında da kullanılması daha uzun mesafelerin daha kısa sürelerde kat edilebilmesine imkân sağlamıştır. Endüstri devriminin en temel unsuru buharlı gemiler ve demiryolu araçlarıdır.
MÖ 4500 yıllarında Mezopotamya, Asya ve iç suların geçtiği ovalarda taşımacılık faaliyetlerinin yapıldığına ilişkin kanıtlar elde edilmiştir. Aynı zamanda Kuzey Fransa’da yapılan kazılar sonucunda ortaya çıkan buluntular ve taşımacılığın o dönemlerde yapıldığının en eski kanıtı olan tahta kızak parçasının ortaya çıkmasıyla taşımacılığını tarihi MÖ 7500’e kadar inebilmektedir.
Taşımacılık alanında hayvanların kullanılmasından sonraki bir başka devrim ise deniz araçlarının yapılması ve kullanılmaya başlanmasıdır. MÖ 3500 yıllarında ilk olarak deniz araçları kullanılmaya başlanmış, ilkel nitelikli bu araçlar deniz risklerine cevap veremedikleri için iç suyollarında ve göllerde ve kıyıya yakın alanlarda bunlarla taşıma yapılmıştır.
12. yüzyılda demiryolu taşımacılığının ilk örnekleri olarak sayılabilecek ilkel demiryolu araçları ve ekipmanları kısa mesafelerde taşımacılık amaçlı kullanılmaya başlanmıştır. Endüstri devrimine kadar olan süreçte denizcilik ve diğer ulaşım araçlarında ciddi gelişmeler kaydedilmiş, rüzgâr gücü de kullanılarak bu süreçte kıtalar arası taşımalar yapılabilir hale gelmiştir.
Endüstri devrimi ile birlikte buhar gücünün makinelerde kullanılmaya başlaması neticesinde buhar gücünün taşıma araçlarında da kullanılması daha uzun mesafelerin daha kısa sürelerde kat edilebilmesine imkân sağlamıştır. Endüstri devriminin en temel unsuru buharlı gemiler ve demiryolu araçlarıdır.
Soru 106
Taşımacılığın ekonomiye olan etkileri ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ulaştırma ve taşımacılık türü aktiviteler ekonomik dünyanın karmaşık yapısını daha düzensiz hale getirir.
B
Ürünlere erişimi kolaylaştırır.
C
Küresel düzeyde ülkelerin ekonomik ilişkilerinin artmasına olanak verir.
D
Ulaştırma hizmetleri aynı zamanda üretilen bir ürünün gerçek fiyatının belirlenme sinde de yardımcı olur.
E
Ulaşım ve taşımacılık hizmetlerinin bir ülkede gelişmiş olması iş olanaklarını artırmasına katkı sağlar.
Açıklama:
Ulaştırma ve taşımacılık türü aktiviteler ekonomik dünyanın karmaşık yapısını daha düzenli ve planlanabilir hale getirebilmektedir. Ekonomik aktiviteler özü itibarıyla karmaşık ekonomik ve endüstriyel ilişkilerin içerisinde yer aldığı son derece kaotik bir niteliğe sahip faaliyetlerdir. Ulaşım ve taşımacılık faaliyetleri aktörler arasındaki bu ilişkilerin daha kontrol edilebilir olmasına ve belirgin bir nitelik kazanmasına olanak sağlayabilmektedir.
Soru 107
Taşıma türü ve performansına etki eden faktörler ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Taşıma türünün maliyeti, taşıma türü seçerken dikkate alınması gereken temel faktörler arasındadır.
B
Taşıma türünün hızı, taşıma türü seçerken dikkate alınması gereken önemli bir etkendir.
C
Taşımanın sıklığı, taşımanın performansını belirleyen faktörler arasında yer alır.
D
Taşımanın yapılacağı yerdeki iklim ve coğrafi koşullar, taşıma türü ile ilgili alınacak kararı etkilemez.
E
Taşınan yüklerin özellikleri, taşıma türüne etki eder.
Açıklama:
Aynı zamanda iklim ve coğrafi koşullar, operasyonun yapılacağı coğrafi alanın topoğrafik özellikleri, güzergâh üzerinde yer alan ülkelerin lojistik altyapı ve üstyapılarının var olup olmadığı ya da gelişmişlik düzeyi gibi etkenler de karar alma süreçlerinde operatörler tarafından dikkate alınan değişkenler olarak değerlendirilebilmektedir.
Soru 108
“A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Döngüsel taşıma modeli
B
Mekik sefer taşıma modeli
C
Doğrudan Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Doğrudan Taşıma Modeli
Doğrudan taşıma, “A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir.
Doğrudan taşıma, “A” olarak tanımlayabildiğimiz bir başlangıç noktasından yüklenen ürünlerin sadece “B” olarak tanımlanan bir başka noktaya sevk edildiği bir taşımacılık sistemidir.
Soru 109
Bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği operasyon yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Döngüsel Taşıma Modeli
B
Doğrusal Taşıma Modeli
C
Mekik Sefer Taşıma Modeli
D
Besleme Sefer Taşıma Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Döngüsel Taşıma Modeli
Döngüsel taşıma (Milk Run) yöntemi, bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir.
Döngüsel taşıma (Milk Run) yöntemi, bir taşıma operasyonunda birden fazla çıkış ve bitiş noktasının söz konusu olduğu, aynı süreçte çok sayıda bütünleşik taşıma operasyonunun gerçekleştirildiği bir operasyon yöntemidir.
Soru 110
Tüm dağıtım yapılacak noktalardan gelen ve bu noktalara gönderilecek olan yüklerin bir terminal sahasında ayrıştırılarak ve konsolide edilerek dağıtımın yapılmasını ifade eden dağıtım modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mekik Sefer Taşıma Modeli
B
Döngüsel taşıma modeli
C
Doğrudan Taşıma Modeli
D
Terminal Bazlı Sefer Dağıtım Modeli
E
Doğrusal Uğraklı Sefer Taşıma Modeli
Açıklama:
Terminal Bazlı Sefer Taşıma Modeli
Terminal bazlı sefer dağıtım modeli tüm dağıtım yapılacak noktalardan gelen ve bu noktalara gönderilecek olan yüklerin bir terminal sahasında ayrıştırılarak ve konsolide edilerek dağıtımın yapılmasını ifade etmektedir.
Terminal bazlı sefer dağıtım modeli tüm dağıtım yapılacak noktalardan gelen ve bu noktalara gönderilecek olan yüklerin bir terminal sahasında ayrıştırılarak ve konsolide edilerek dağıtımın yapılmasını ifade etmektedir.
Ünite 2
Soru 1
"Paketli yükler büyük oranda ...................... araçlar ile taşınırken, dökme yükler ............................ tipi araçlar ile taşınabilmektedir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Seçenekler
A
Konvansiyonel - Tanker/Silobas
B
Tanker/Silobas - Konvansiyonel
C
Konsanviyonel - Frigorifik
D
Frigorifik - Tanker/Silobas
E
Tanker/Silobas - Suezmax Tanker
Açıklama:
Paketli yükler büyük oranda konvansiyonel araçlar ile taşınırken, dökme yükler tanker ve silobas tipi araçlar ile taşınabilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Parlama derecesi düşük olan ve sınıf 3 yanıcı sıvı maddeler içerisinde tanımlanmış tehlikeli maddeler, kendi kendine yanabilen katı maddeler, ısıl ortamda reaksiyon başlatabilen maddeler hangi tür araçlarla taşınmaktadır?
Seçenekler
A
Brandalı araçlar
B
Isı kontrollü (frigorifik) araçlar
C
Tanker araçlar
D
Kimyasal madde tankerleri
E
Gaz tankerleri
Açıklama:
Parlama derecesi düşük olan ve sınıf 3 yanıcı sıvı maddeler içerisinde tanımlanmış
tehlikeli maddeler, kendi kendine yanabilen katı maddeler, ısıl ortamda reaksiyon
başlatabilen maddeler ısı kontrollü (frigorifik) araçlarla taşınmaktadır. Doğru cevap B'dir.
tehlikeli maddeler, kendi kendine yanabilen katı maddeler, ısıl ortamda reaksiyon
başlatabilen maddeler ısı kontrollü (frigorifik) araçlarla taşınmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
"...................benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Basınçlı gaz tankerleri
B
Kimyasal madde tankerleri
C
Yanıcı sıvı tankerleri
D
Organik peroksit tankerleri
E
Dökme katı madde tankerleri
Açıklama:
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Radyoaktif maddelerin karayolu ile taşınması aşağıdaki araçların hangisi ile yapılabilir?
Seçenekler
A
Kimyasal madde tankeri
B
Yanıcı sıvı tankeri
C
Tank konteyner
D
Gaz konteyneri
E
Katı dökme yük aracı
Açıklama:
Radyoaktif maddeler sadece brandalı ve katı yük dökme araçları ile taşınabilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 5
Patlayıcı maddelerin taşınmasının mümkün olduğu araç tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Brandalı araçlar
B
Katı dökme yük araçları
C
Tank konteynerleri
D
Yanıcı sıvı tankerleri
E
Kimyasal madde tankerleri
Açıklama:
Şekil 2.17'ye göre patlayıcı maddeler sadece brandalı araçlarla taşınabilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 6
Tank konteynerlar aşağıdaki maddelerin hangisinin taşınmasında kullanılamaz?
Seçenekler
A
Zehir
B
Bulaşıcı madde
C
Oksitleyici madde
D
Radyoaktif madde
E
Aşındırıcı madde
Açıklama:
Radyoaktif maddeler tank konteynerlarla taşınamamaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi tanker gemilerin kapasite bakımından en büyüğüdür?
Seçenekler
A
VLCC
B
ULCC
C
Suezmax tankerler
D
Aframax tankerler
E
Hiçbiri
Açıklama:
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC); tanker gemiler içerisinde en yüksek taşıma kapasitesine sahip gemilerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Kimyasal madde tankerleri sadece paslanmaz çelikten imal edilmekte olup en az kaç bar basınca dayanıklı olmalıdır?
Seçenekler
A
1,25
B
1,50
C
1,75
D
1,80
E
1,85
Açıklama:
Kimyasal madde tankerleri sadece paslanmaz çelikten imal edilmekte olup en az 1,75
bar basınca dayanıklı olmalıdır. Doğru cevap C'dir.
bar basınca dayanıklı olmalıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Basınçlı/basınçsız tankerler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Basınçı tankerler genel olarak LPG ve LNG gibi basınç altında sıkıştırılmış gazlar ile kimyasallar taşır
B
Emmeli basınçlı tankerlerde, taşıma kabı içerisinde alçak basınç yaratacak tertibatlar bulunur
C
Basınçlı tankerler; basınçsız tankerlere oranla daha zayıf ve hassastır
D
Dış darbe ve etkilere karşı direnci düşüktür
E
Basınçsız gaz tankerleri; propan, bütan vb. gazların dökme olarak taşındıkları tanker tipidir
Açıklama:
Genel olarak LPG ve LNG gibi basınç altında sıkıştırılmış gazlar ile kimyasallar taşınabilmektedir. Emmeli basınçlı tankerlerde, taşıma kabı içerisinde yüksek basınç yaratacak tertibatlar bulunur. Basınçsız tankerler; basınçlı tankerlere oranla daha zayıf ve hassas tankerlerdir. Dış darbe ve etkilere de dirençli olarak imal edilmelidir. Basınçlı gaz tankerleri; LPG, LNG, propan, bütan vb. gazların dökme olarak taşındıkları tanker tipidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
Parlayıcı olmayan sıvıların taşınmasında kullanılabilen gemi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ham Petrol Tanker Gemileri
B
Kimyasal Madde Tanker Gemileri
C
Gaz Tanker Gemileri
D
OBO Gemileri
E
RoRo Gemileri
Açıklama:
Şekil 2.27'ye göre doğru cevap C'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi ham petrol tanker gemileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
B
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
C
Suezmax Tankerler
D
Aframax Tankerler
E
Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Ham petrol tanker gemileri, Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC), Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC), Suezmax Tankerler, Aframax Tankerler olarak saınıflandırılır. Doğru cevap E'dir.
Soru 12
"120.000 ila 200.000 arası taşıma kapasitesine sahip olan ...................... gemileri ölçüleri ve özellikleri çerçevesinde Süveyş Kanalı’ndan transit olarak geçiş yapabilme imkânına sahip olan gemilerdir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Ultra büyük ham
B
Çok büyük ham
C
Dökme katı madde
D
Suezmax
E
Aframax
Açıklama:
Ham petrol tankerleri grubunda yer alan bir diğer gemi türü 120.000 ila 200.000 arası
taşıma kapasitesine sahip olan Suezmax tipi tanker gemilerdir. Bu tür tankerler ölçüleri ve özellikleri çerçevesinde Süveyş Kanalı’ndan transit olarak geçiş yapabilme imkânına sahip olan gemilerdir. Doğru cevap D'dir.
taşıma kapasitesine sahip olan Suezmax tipi tanker gemilerdir. Bu tür tankerler ölçüleri ve özellikleri çerçevesinde Süveyş Kanalı’ndan transit olarak geçiş yapabilme imkânına sahip olan gemilerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 13
- Ürün Vagonları
- Gaz Vagonları
- Ham Petrol Vagonları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin taşındığı vagonlar şu şekilde sınıflandırılabilmektedir: Ham Petrol Vagonları, Ürün Vagonları, Kimyasal Madde Vagonları, Gaz Vagonları ve Katı Tehlikeli Madde Vagonları. Doğru cevap E'dir.
Soru 14
"...................... ile ömür, maden, kum, çakıl, demir ve pancar vb. malzemelerin taşıması yapılabilmektedir. Bu tür vagonlarda taşınacak yükler genel olarak iklim koşullarından yüksek oranda etkilenmeyen dayanıklı ürünlerdir."
Seçenekler
A
F Tipi Yüksek Kenarlı Yük Vagonları
B
E Tipi Yüksek Duvarlı Vagonlar
C
C Tipi Yüksek Duvarlı Vagonlar
D
H Tipi Yüksek Duvarlı Vagonlar
E
G Tipi Yüksek Duvarlı Vagonlar
Açıklama:
E tipi yüksek duvarlı yük vagonlarıyla kömür, maden, kum, çakıl, demir ve pancar vb.
malzemelerin taşıması yapılabilmektedir. Bu tür vagonlarda taşınacak yükler genel olarak
iklim koşullarından yüksek oranda etkilenmeyen dayanıklı ürünlerdir. Doğru cevap B'dir.
malzemelerin taşıması yapılabilmektedir. Bu tür vagonlarda taşınacak yükler genel olarak
iklim koşullarından yüksek oranda etkilenmeyen dayanıklı ürünlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 15
"MEGC olarak adlandırılan ....................... içerisinde sınıf 2 içerisinde yer alan gazlar taşınmaktadır ve en fazla 450 litre kapasiteye sahip olabilmektedir. MEGC’ler birden fazla bölüme sahip oldukları için farklı tipte gazların taşınmasına da elverişlidir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Gaz konteynerleri
B
Tank konteynerleri
C
Dökme katı madde konteynerleri
D
Kimyasal madde konteynerleri
E
Suezmax konteynerleri
Açıklama:
MEGC olarak adlandırılan gaz konteynerleri içerisinde sınıf 2 içerisinde yer alan gazlar
taşınmaktadır. MEGC gaz konteynerler en fazla 450 litre kapasiteye sahip olabilmektedir.
MEGC’ler birden fazla bölüme sahip oldukları için farklı tipte gazların taşınmasına da
elverişlidir. Doğru cevap A'dır.
taşınmaktadır. MEGC gaz konteynerler en fazla 450 litre kapasiteye sahip olabilmektedir.
MEGC’ler birden fazla bölüme sahip oldukları için farklı tipte gazların taşınmasına da
elverişlidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
Kimyasal madde tank vagonlarında aşağıdakilerden hangisi taşınamaz?
Seçenekler
A
Radyoaktif maddeler
B
Parlayıcı katı maddeler
C
Oksitlenebilen maddeler
D
Islandığında tehlikeli olan maddeler
E
Kendiliğinden tutuşabien maddeler
Açıklama:
Şekil 2.35'e göre radyoaktif maddeler demiryoluyla taşınamamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 17
Patlayıcı maddeler aşağıdaki vagon türlerinden hangisiyle taşınabilmektedir?
Seçenekler
A
Ham Petrol Tank Vagonları
B
Kimyasal Madde Tank Vagonları
C
Gaz Vagonları
D
Katı dökme yük vagonları
E
Yüksek kenarlı yük vagonları
Açıklama:
Şekil 2.35'e göre doğru cevap D'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi dökme yüklerin taşınmasında kullanılan vagon türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ham Petrol Vagonları
B
Kimyasal Madde Vagonları
C
Hbs Tipi Vagon
D
Gaz Vagonları
E
Katı Tehlikeli Madde Vagonları
Açıklama:
Hbs tipi vagon, paketli yüklerin taşınmasında kullanılan vagonlara örnektir. Doğru cevap C'dir.
Soru 19
Aşağıdaki konteynerların hangisi ya da hangileri dökme yüklerin taşınmasında kullanılabilir?
- Tank Konteynerleri
- Gaz Konteynerleri (MEGC)
- Dökme Katı Madde Konteynerleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I veII
C
Yalnız II
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Listedeki konteynerların tamamı dökme yüklerin taşınmasında kullanılabilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 20
MEGC gaz konteynerler en fazla kaç litre kapasiteye sahip olabilmektedirler?
Seçenekler
A
400
B
450
C
500
D
550
E
600
Açıklama:
MEGC gaz konteynerler en fazla 450 litre kapasiteye sahip olabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 21
I- Tanker
II- Silobas
III- Frigorifik
Yukarıdaki araç tiplerinden hangisi veya hangileri sıvı, gaz ve katı formlarda tehlikeli maddeleri dökme olarak taşıyan araç tiplerindendir ?
II- Silobas
III- Frigorifik
Yukarıdaki araç tiplerinden hangisi veya hangileri sıvı, gaz ve katı formlarda tehlikeli maddeleri dökme olarak taşıyan araç tiplerindendir ?
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
II-III
D
I-II-III
E
III
Açıklama:
Genel olarak kara yolu araçlarında; kapalı ya da diğer ismiyle brandalı araçlar, frigorifik (ısı kontrolü) araçlar ile açık kara yolu araçları ile paketli ve ambalajlı yüklerin taşınması söz konusu olurken sıvı, gaz ve katı formlarda tehlikeli maddeler dökme olarak tanker ve silobas adı verilen tipte araçlar ile taşınmaktadır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 22
Hangi tür araçlar ısının artmasıyla reaksiyon başlatabilecek tehlikeli maddelerin kontrol altında tutulabilmesi için ortam sıcaklığının da kontrol altına alınmasını sağlar ?
Seçenekler
A
Aframax Tankerler
B
Frigorifik
C
Ham petrol vagonları
D
Silobas
E
Suezmax Tankerler
Açıklama:
Bu noktadan hareketle ısının artmasıyla
reaksiyon başlatabilecek tehlikeli maddelerin
kontrol altında tutulabilmesi için ortam sıcaklığının da kontrol altına alınması gerekmektedir. Bunu sağlayabilmek için bu türde tehlikeli maddeler ısı kontrollü (frigorifik) araçlarla taşınabilmektedir.
Doğru cevap B şıkkıdır.
reaksiyon başlatabilecek tehlikeli maddelerin
kontrol altında tutulabilmesi için ortam sıcaklığının da kontrol altına alınması gerekmektedir. Bunu sağlayabilmek için bu türde tehlikeli maddeler ısı kontrollü (frigorifik) araçlarla taşınabilmektedir.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi benzin, tiner, dizel gibi maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdendir ?
Seçenekler
A
Organik Peroksit Tankerleri
B
Kimyasal Madde Tankerleri
C
Yanıcı Sıvı Tankerleri
D
Basınçlı Gaz Tankerleri
E
Dökme Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Yanıcı Sıvı Tankerleri
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve
bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır. Sıvı
yanıcı maddelerin taşındıkları tankerler; bir seferde taşıyacakları madde türlerine göre
aşağıdaki gibi sınıflara ayrılmaktadır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve
bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır. Sıvı
yanıcı maddelerin taşındıkları tankerler; bir seferde taşıyacakları madde türlerine göre
aşağıdaki gibi sınıflara ayrılmaktadır.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi tanker gemiler içerisinde en yüksek taşıma kapasitesine sahip gemidir ?
Seçenekler
A
Suezmax Tankerler
B
Aframax Tankerler
C
VLCC
D
ULCC
E
Silobas tankerler
Açıklama:
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC)
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC); tanker gemiler içerisinde en yüksek taşıma kapasitesine sahip gemilerdir. Özellikle tehlikeli maddelerin açık denizler ve uzun mesafelerde
taşınmasında tercih edilen deniz araçlarıdır. Dünya üzerinde uzun mesafeli deniz taşımacılığı ile ilgili olarak ham petrollerin taşınmasında yoğun olarak kullanılmaktadır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC); tanker gemiler içerisinde en yüksek taşıma kapasitesine sahip gemilerdir. Özellikle tehlikeli maddelerin açık denizler ve uzun mesafelerde
taşınmasında tercih edilen deniz araçlarıdır. Dünya üzerinde uzun mesafeli deniz taşımacılığı ile ilgili olarak ham petrollerin taşınmasında yoğun olarak kullanılmaktadır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi kapalı yük vagonlarına örnek türde bir vagon değildir ?
Seçenekler
A
Gbs-1510 tipi
B
Habis tipi
C
G tipi
D
Gbs 3501 tipi
E
Z tipi
Açıklama:
Kapalı yük vagonları G, Gbs-1510, Gbs 3501, Ga, H ve Habis olarak adlandırılan tiplerde altı değişik türde üretilmekte ve kullanılmaktadır. G ve H tiplerindeki vagonlar 26
ton taşıma kapasitesine sahipken, Habis tip vagonlar 53 ton taşıyabilmektedirler. Kapalı
yük vagonları 50,7 m3
’ten 137 m3
kadar yükleme hacmine sahiptir.
Demiryolunda dökme olarak taşınan tehlikeli maddeler ise sıvı, katı ya da gaz formlarına göre farklı tipte tank vagonlar ile taşınabilmektedir. Tank tipi vagonlar uluslararası
standartlar çerçevesinde Z tipi vagon olarak tanımlanmaktadır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
ton taşıma kapasitesine sahipken, Habis tip vagonlar 53 ton taşıyabilmektedirler. Kapalı
yük vagonları 50,7 m3
’ten 137 m3
kadar yükleme hacmine sahiptir.
Demiryolunda dökme olarak taşınan tehlikeli maddeler ise sıvı, katı ya da gaz formlarına göre farklı tipte tank vagonlar ile taşınabilmektedir. Tank tipi vagonlar uluslararası
standartlar çerçevesinde Z tipi vagon olarak tanımlanmaktadır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi vagonların fiziksel etkenlere karşı korunabilmeleri için belirli standartlara sahip olmasını sağlayan sözleşmedir ?
Seçenekler
A
RID
B
IMGD
C
SOLAS
D
ISO
E
RIV
Açıklama:
Ham petrol tank vagonlar; içerisinde taşıdıkları tehlikeli maddeleri güneş ışığı, ısı vb.
dışsal etkenlerden koruyabilmek için çoğunlukla izolasyonlu türde vagonlar olarak üretilmekte ve kullanılmaktadır. Aynı zamanda vagonların fiziksel etkenlere karşı korunabilmeleri için Uluslararası Demir yolu ile Tehlikeli Maddelerin Taşınması Sözleşmesi (RID)
uyarınca belirli standartlara sahip olması gerekmektedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
dışsal etkenlerden koruyabilmek için çoğunlukla izolasyonlu türde vagonlar olarak üretilmekte ve kullanılmaktadır. Aynı zamanda vagonların fiziksel etkenlere karşı korunabilmeleri için Uluslararası Demir yolu ile Tehlikeli Maddelerin Taşınması Sözleşmesi (RID)
uyarınca belirli standartlara sahip olması gerekmektedir.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 27
I- Boeing
II- ILYUSHIN IL
III- Antonov
Yukarıdaki uçak tiplerinden hangisi veya hangileri hem kargo hem de yolcu uçağı olarak kullanılır ?
II- ILYUSHIN IL
III- Antonov
Yukarıdaki uçak tiplerinden hangisi veya hangileri hem kargo hem de yolcu uçağı olarak kullanılır ?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
I
E
I-III
Açıklama:
Hava yolu taşımacılığında kullanılan araçlardan bir diğeri de Boeing tipi uçaklardır.
Boeing tipi uçaklar hem kargo hem de yolcu uçağı olarak kullanılan geniş gövdeli uçaklardır. Aynı zamanda sadece yolcu ya da sadece kargo uçağı olarak kullanılabilmekte, gereksinim duyulduğunda diğerine dönüştürülebilmektedir. Bu uçaklarda ortalama olarak
100 ton kargo taşınabilmektedir.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Boeing tipi uçaklar hem kargo hem de yolcu uçağı olarak kullanılan geniş gövdeli uçaklardır. Aynı zamanda sadece yolcu ya da sadece kargo uçağı olarak kullanılabilmekte, gereksinim duyulduğunda diğerine dönüştürülebilmektedir. Bu uçaklarda ortalama olarak
100 ton kargo taşınabilmektedir.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi tank konteynerleri ile ilgili yanlış bir bilgidir ?
Seçenekler
A
Tank konteynerler içerisinde gaz ya da sıvı forma sahip tehlikeli maddeler taşınabilmektedir.
B
Sıvı yüklerin taşınmasında tank konteynerler intermodal taşımaya olanak vermektedir.
C
Kara yolu, demir yolu ve hava yolu taşımacılığında kullanılabilmektedir.
D
Yoğuşma oranı dikkate alınarak konteyner tümüyle doldurulmamalıdır.
E
Tank konteynerler çoğunlukla alttan dolum ve boşaltım yapılan konteynerlerdir.
Açıklama:
Tank Konteynerler
Tank konteynerler taşıma aracına sabit taşıma kabı olmadığından, kara yolu, demir yolu ve
deniz yolu taşımacılığında kullanılabilmektedir. Sıvı yüklerin taşınmasında tank konteynerler intermodal taşımaya olanak vermektedir. Tank konteynerler içerisinde gaz ya da sıvı
forma sahip tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. Taşıma sırasında konteyner içerisindeki
yükün hareketinin engellenebilmesi için konteynerin olabildiğince dolu olması gerekmektedir. Ancak yoğuşma oranı dikkate alınarak konteyner tümüyle doldurulmamalıdır.
Tank konteynerler çoğunlukla alttan dolum ve boşaltım yapılan konteynerlerdir. Çeşitli düzeyde risk ve tehlikeleri çerçevesinde üstten dolum yapılan konteynerler kullanılmamaktadır. Özellikle elleçleme sırasında meydana gelebilecek takılma, kopma vb. olumsuz
durumlar dikkate alınarak üstten dolum kapakları bu tür konteynerlerde bulunmamaktadır. Sınırlı bir düzeyde olsa da tank konteynerlerin içerisinde gaz formunda olan tehlikeli
maddeler de taşınabilmektedir. Bu durumda kullanılan tank konteynerin özellikleri sıvı
tehlikeli madde taşınmasında kullanılan standart tank konteynerlerden farklılaşabilmektedir. Tank konteynerlerde gaz taşınması söz konusu olduğunda bu tip konteynerlerin
basınçlı ve soğutma tertibatlarına ve donanımlara sahip olması gerekmektedir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Tank konteynerler taşıma aracına sabit taşıma kabı olmadığından, kara yolu, demir yolu ve
deniz yolu taşımacılığında kullanılabilmektedir. Sıvı yüklerin taşınmasında tank konteynerler intermodal taşımaya olanak vermektedir. Tank konteynerler içerisinde gaz ya da sıvı
forma sahip tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. Taşıma sırasında konteyner içerisindeki
yükün hareketinin engellenebilmesi için konteynerin olabildiğince dolu olması gerekmektedir. Ancak yoğuşma oranı dikkate alınarak konteyner tümüyle doldurulmamalıdır.
Tank konteynerler çoğunlukla alttan dolum ve boşaltım yapılan konteynerlerdir. Çeşitli düzeyde risk ve tehlikeleri çerçevesinde üstten dolum yapılan konteynerler kullanılmamaktadır. Özellikle elleçleme sırasında meydana gelebilecek takılma, kopma vb. olumsuz
durumlar dikkate alınarak üstten dolum kapakları bu tür konteynerlerde bulunmamaktadır. Sınırlı bir düzeyde olsa da tank konteynerlerin içerisinde gaz formunda olan tehlikeli
maddeler de taşınabilmektedir. Bu durumda kullanılan tank konteynerin özellikleri sıvı
tehlikeli madde taşınmasında kullanılan standart tank konteynerlerden farklılaşabilmektedir. Tank konteynerlerde gaz taşınması söz konusu olduğunda bu tip konteynerlerin
basınçlı ve soğutma tertibatlarına ve donanımlara sahip olması gerekmektedir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 29
Uluslararası standartlar çerçevesinde “OX” tipi tankerler olarak tanımlanan tanker tipi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Yanıcı Sıvı Tankerleri
B
Organik Peroksit Tankerleri
C
Kimyasal Madde Tankerleri
D
Basınçlı Gaz Tankerleri
E
Dökme Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Organik peroksitler ısının artması ile birlikte yüksek basınç meydana getirebilmektedirler. Basıncın araç içerisinde artmasını engellemek üzere organik peroksit tankerlerinde
en az iki adet emniyet valfi yer almakta, bu valfler içeride oluşan basıncın dışarı atılmasını
sağlamaktadır. Bu türde tankerler uluslararası standartlar çerçevesinde “OX” tipi tankerler
olarak tanımlanmakta ve bu kod ile tescil edilmekte ve kullanılmaktadırlar.
Doğru cevap B şıkkıdır.
en az iki adet emniyet valfi yer almakta, bu valfler içeride oluşan basıncın dışarı atılmasını
sağlamaktadır. Bu türde tankerler uluslararası standartlar çerçevesinde “OX” tipi tankerler
olarak tanımlanmakta ve bu kod ile tescil edilmekte ve kullanılmaktadırlar.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 30
Frigorifik araç ne demektir?
Seçenekler
A
Isı kontrollü araç
B
Basınç kontrollü araç
C
Paketli ürün taşıma aracı
D
Açık ürün taşıma aracı
E
Hava teması olmayan araç
Açıklama:
Bu noktadan hareketle ısının artmasıyla reaksiyon başlatabilecek tehlikeli maddelerin kontrol altında tutulabilmesi için ortam sıcaklığının da kontrol altına alınması gerekmektedir. Bunu sağlayabilmek için bu türde tehlikeli maddeler ısı kontrollü (frigorifik) araçlarla taşınabilmektedir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi aşındırıcı zehirli ve benzeri türde maddelerin taşındıkları vagon türlerindendir ?
Seçenekler
A
Ham Petrol Vagonları
B
Ürün Vagonları
C
Katı Tehlikeli Madde Vagonları
D
Gaz Vagonları
E
Kimyasal Madde Vagonları
Açıklama:
Kimyasal Madde Tank Vagonları
Kimyasal madde vagonları ise aşındırıcı zehirli ve benzeri türde maddelerin taşındıkları
vagon türleridir. Çevresel risklerinin yüksek olması nedeniyle kimyasal madde vagonları
daha yüksek düzeyde güvenlik önlemlerine sahip vagonlardır. Bu tür vagonların üretildikleri malzemeler ürün ve ham petrol tank vagonlarına göre daha kalın materyallerdir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Kimyasal madde vagonları ise aşındırıcı zehirli ve benzeri türde maddelerin taşındıkları
vagon türleridir. Çevresel risklerinin yüksek olması nedeniyle kimyasal madde vagonları
daha yüksek düzeyde güvenlik önlemlerine sahip vagonlardır. Bu tür vagonların üretildikleri malzemeler ürün ve ham petrol tank vagonlarına göre daha kalın materyallerdir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 32
Yanıcı sıvı madde tankerleri olarak bilinen FL tankerler kaç derecenin altında parlama derecesine sahip olan maddeleri taşınmaktadırlar?
Seçenekler
A
24 °C’nin altında
B
35 °C’nin altında
C
42 °C’nin altında
D
61 °C’nin altında
E
100 °C’nin altında
Açıklama:
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır.
Soru 33
Günümüzde çok bölmeli tankerlerin en fazla kaç bölmesi vardır?
Seçenekler
A
3
B
5
C
9
D
12
E
15
Açıklama:
Çok bölmeli tankerler; iki veya daha fazla sayıda yükleme bölümüne sahip olan dolayısıyla farklı türde yanıcı sıvı maddelerin yüklenebildiği tankerlerdir. Günümüzde en fazla dokuz bölmeye sahip tankerler bulunabilmektedir.
Soru 34
Organik peroksit tankerlerinde, organik peroksitlerin hava ile temasını kesebilmek üzere aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Maddenin üzeri en az 12 cm boş bırakılarak hava alması sağlanmalıdır
B
Maddenin üzeri en az 12 cm su tabakası ile kaplanarak taşınmalıdır
C
Tanker hiç boşluk kalmayacak şekilde madde ile doldurulmalıdır
D
Tanker yarı yarıya boş bırakılarak maddenin rahat hareket etmesi sağlanmalı
E
Maddenin üzeri sıcak bir branda ile kapatılmalı
Açıklama:
Organik peroksit tankerleri; yüksek düzeyde reaksiyon ve basınçla patlama riskine sahip, Sınıf 5.2 Organik peroksitler içerisinde tanımlanmış maddelerin taşınmasında kullanılan araçlardır. Söz konusu maddeler hava ya da ısıl ortamlarda reaksiyona girebilme riskini taşıdıklarından, bu tür araçlarda organik peroksitlerin hava ile temasını kesebilmek üzere bu maddenin üzeri en az 12 cm su tabakası ile kaplanarak taşınmaktadır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi ham petrol tanker gemilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Suezmax Tankerler
B
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
C
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
D
Aframax Tankerler
E
Carlmax Tankerler
Açıklama:
Petrol taşıyan bu türde tankerler taşıma kapasiteleri açısından aşağıdaki gibi gruplandırılabilmektedir.
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC)
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC)
Suezmax Tankerler
Aframax Tankerler
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC)
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC)
Suezmax Tankerler
Aframax Tankerler
Soru 36
İçerisinde tehlikeli maddelerin yanı sıra diğer türde yükler ve kargolar da taşınabilen gemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gaz tanker gemileri
B
Kimyasal madde tankerleri
C
Aframax tankerler
D
OBO gemileri
E
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin dökme olarak taşındığı tanker gemilerden bir diğeri de OBO gemileridir. OBO ifadesi Oil Bulk Ore (dökme petrol / cevher) kısaltması şeklinde kullanılmaktadır. Bu tür gemilerde sıvı tehlikeli maddeler taşınabileceği gibi katı formda ve fiziksel açıdan granül ya da toz şeklinde tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. OBO gemileri bu özellikleri çerçevesinde kuru yük gemilerine de benzemektedir. Bu tür gemilerde tehlikeli maddelerin yanı sıra diğer türde yükler ve kargolar da taşınabilmektedir.
Soru 37
Habis tip vagonlar kaç ton taşıyabilmektedirler?
Seçenekler
A
53
B
65
C
72
D
78
E
83
Açıklama:
G ve H tiplerindeki vagonlar 26 ton taşıma kapasitesine sahipken, Habis tip vagonlar 53 ton taşıyabilmektedirler.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi frigorifik özelliklerine ek olarak basınçlı tank kategorisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ham petrol tank vagonları
B
Kimyasal madde vagonları
C
Gaz vagonları
D
Katı tehlikeli madde vagonları
E
E Tipi Yüksek Duvarlı Vagonlar
Açıklama:
Gaz vagonları ise gaz formuna sahip tehlikeli maddelerin taşındığı tank tipi vagonlardır. Aynı zamanda bu türde tehlikeli maddeler yüksek basınç ve soğutulmuş biçimde taşındıkları için gaz vagonları da frigorifik özelliklerine ek olarak basınçlı tank kategorisinde tanımlanabilmektedir.
Soru 39
Hava yolunda kullanılan araçlardan hangisi hem yolcu hem de kargo taşıma amacıyla kullanılabilmektedir?
Seçenekler
A
Antonov tipi uçaklar
B
ILYUSHIN IL tipi uçaklar
C
Küçük tip uçaklar
D
Boeing tipi uçaklar
E
McDonnell Douglas tipi uçaklar
Açıklama:
Hava yolu taşımacılığında kullanılan araçlardan bir diğeri de Boeing tipi uçaklardır. Boeing tipi uçaklar hem kargo hem de yolcu uçağı olarak kullanılan geniş gövdeli uçaklardır. Aynı zamanda sadece yolcu ya da sadece kargo uçağı olarak kullanılabilmekte, gereksinim duyulduğunda diğerine dönüştürülebilmektedir. Bu uçaklarda ortalama olarak 100 ton kargo taşınabilmektedir.
Soru 40
MEGC gaz konteynerler en fazla kaç litre kapasiteye sahip olabilmektedir?
Seçenekler
A
250 Litre
B
450 Litre
C
650 Litre
D
750 Litre
E
950 litre
Açıklama:
MEGC olarak adlandırılan gaz konteynerleri içerisinde sınıf 2 içerisinde yer alan gazlar taşınmaktadır. MEGC gaz konteynerler en fazla 450 litre kapasiteye sahip olabilmektedir. MEGC’ler birden fazla bölüme sahip oldukları için farklı tipte gazların taşınmasına da elverişlidir.
Soru 41
Silobas tankerlerin diğer tanker türlerinden temel farkı hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Sadece katı forma sahip toz ya da granül maddelerin taşınması
B
Sadece sıvı maddelerin taşınması
C
Gövdelerinin eğimli bir yapıya sahip olması
D
Doldurma ve boşaltma işleminin üstten yapılması
E
Sirkülasyon pompasına ihtiyaç duymaması
Açıklama:
Silobas tankerler; yapısal olarak standart tankerlerden bir takım farklılıklara sahiptir. Bu farklılıkların başında söz konusu araçların fiziksel özellikleri yer almaktadır. Bu tür araçların gövdeleri öne ve arka kısımlarından başlayarak orta kısımlarına doğru eğimli bir özelliğe sahiptir. Bunun en temel nedeni taşınan tehlikeli maddenin boşaltma sürecinde doğal eğimle birlikte orta kısımda toplanması ve aracın tümüyle boşaltılabilmesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 42
Dünya üzerindeki hemen hemen bütün liman ve deniz alanlarında kullanılabilen, özellikle kısa mesafe petrol taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilen gemi türü hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
VLCC
B
ULCC
C
OBO
D
Suezmax Tanker Gemiler
E
Aframax Tanker Gemiler
Açıklama:
Aframax tankerler ölçüleri ve özelliklerinin sağladığı avantaj neticesinde Dünya üzerindeki hemen hemen bütün liman ve deniz alanlarında kullanılabilmektedir. Özellikle kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilmektedir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 43
Tehlikeli maddelerin paketli olarak taşındığı durumlarda hangi vagon türü kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Z tipi
B
Hbs tipi
C
E Tipi
D
Uadgs-ws Tipi
E
F Tipi
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin paketli olarak taşınması durumunda genellikle Hbs tipi vagonlar kullanılmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 44
Yüksek düzeyde reaksiyon ve basınçla patlama riskine sahip olduğu için üzeri su tabakası ile kaplanarak taşınan tehlikeli madde hangi seçenekte yer almaktadır?
Seçenekler
A
Organik peroksit
B
Ham petrol
C
LPG
D
LNG
E
Cevher
Açıklama:
Organik peroksitler; yüksek düzeyde reaksiyon ve basınçla patlama riskine sahip maddeler olup hava ya da ısıl ortamlarda reaksiyona girebilme riskini taşıdıklarından, organik peroksitlerin hava ile temasını kesebilmek üzere bu maddenin üzeri en az 12 cm su tabakası ile kaplanarak taşınırlar. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 45
- Aşındırıcı maddeler
- Propan
- Tiner
- Yanıcı katılar
Seçenekler
A
Yanıcı Sıvı Tankerleri-Kimyasal Madde Tankerleri-Basınçlı Gaz Tankerleri- Dökme Katı Madde Tankerleri
B
Kimyasal Madde Tankerleri-Basınçlı Gaz Tankerleri-Yanıcı Sıvı Tankerleri-Dökme Katı Madde Tankerleri
C
Organik Peroksit Tankeri-Dökme Katı Madde Tankerleri-Kimyasal Madde Tankerleri-Yanıcı Sıvı Tankerleri
D
Dökme Katı Madde Tankerleri-Basınçlı Gaz Tankerleri- Yanıcı Sıvı Tankerleri-Kimyasal Madde Tankerleri
E
Organik Peroksit Tankeri- Basınçlı Gaz Tankerleri-Yanıcı Sıvı Tankerleri-Kimyasal Madde Tankerleri
Açıklama:
Kimyasal madde tankerleri; aşındırıcı, zehirli vb. türde kimyasal nitelikte tehlikeli maddelerin taşındığı tanker araçlardır. Gaz tankerleri gaz formunda olan tehlikeli maddelerin taşınması için kullanılan tanker araçlardır. LPG, LNG, propan, bütan vb. gazların dökme olarak taşındıkları tanker tipi araçlardır. Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Katı forma sahip tehlikeli maddeler dökme katı madde tankerleri ile taşınmaktadırlar. Yanıcı katı maddeler bu tip tankerler ile taşınmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 46
Sıvı kimyasal maddelerin taşındığı durumlarda yükleme ve boşaltmanın tam olarak gerçekleştirilebilmesi için hangi araç kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Bavul Tanker
B
Basınçlı Tank
C
Pnomatik vanalar
D
Sirkülasyon pompası
E
Soğutma Sistemi
Açıklama:
Kimyasal madde tankerleri ile sıvı kimyasal maddelerin taşınması halinde yükleme ve boşaltma işlemlerinin valfler ile yapılması, taşma ve sızma riski dikkate alındığında üstten dolumun söz konusu olmaması gerekmektedir. Dolayısıyla kimyasal madde tankerleri yükleme ve boşaltmanın tam olarak gerçekleştirilebilmesi için sirkülasyon pompası ile donatılmış olması gerekmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 47
- Üretildikleri materyalin en fazla iki parça metal plakadan oluşur
- Aracın üretiminde mümkün olduğunca az kaynak kullanılır
- Araçta topraklama sistemi bulunur
Seçenekler
A
Yanıcı Sıvı Tankerleri
B
Organik Peroksit Tankerleri
C
Kimyasal Madde Tankerleri
D
Basınçlı Gaz Tankerleri
E
Dökme Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Kimyasal madde tankerlerinin en önemli özelliklerinden birisi; üretildikleri materyalin en fazla iki parça metal plakadan oluşması ve bu parçaların birleştirilmesinde ve aracın üretiminde mümkün olduğunca az kaynak kullanılmasıdır. Kimyasal madde tankerleri sadece paslanmaz çelikten imal edilmekte olup en az 1,75 bar basınca dayanıklı olmalıdır. Tankerin dış yüzeyi içerisinde kimyasal maddenin taşındığını gösterebilir nitelikte olması, aynı zamanda araçta uygun bir topraklama sisteminin bulunması gerekmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 48
Hangi gemi türü ile hem katı hem de sıvı maddelerin taşıması gerçekleştirilebilmektedir?
Seçenekler
A
VLCC
B
OBO
C
LPG Tankerleri
D
Suezmax Tanker Gemiler
E
Kimyasal Madde Tanker Gemileri
Açıklama:
OBO ifadesi Oil Bulk Ore (dökme petrol-cevher) kısaltması şeklinde kullanılmaktadır. Bu tür gemilerde sıvı tehlikeli maddeler taşınabileceği gibi katı formda ve fiziksel açıdan granül ya da toz şeklinde tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. OBO gemileri bu özellikleri çerçevesinde kuru yük gemilerine de benzemektedir. Bu tür gemilerde tehlikeli maddelerin yanı sıra diğer türde yükler ve kargolar da taşınabilmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 49
- Uadgs-ws
- E Tipi Yüksek Duvarlı Vagonlar
- F Tipi Yüksek Kenarlı Yük Vagonları
Seçenekler
A
Düşük riskli maddelerin taşınması
B
Sıvı maddelerin taşınması
C
Petrol taşınması
D
Kimyasal madde taşınması
E
Standart tip konteyner taşıması
Açıklama:
Bu vagonların ortak özelliği düşük risk grubunda yer alan kömür vb. materyalleri taşımalarıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 50
Aşağıda yer alan seçeneklerden hangisinde ısı kontrollü araçların temel amacı yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tankerdeki aşınmayı azaltma
B
Kimyasal maddelerin saflığını koruma
C
Farklı türdeki kimyasalların birlikte taşınmasına olanak sağlama
D
Basıncı düşürme
E
Parlama ve yangınları engelleme
Açıklama:
Isı kontrollü araçlar ile tehlikeli maddelerin taşınması temel olarak, reaksiyon başlatabilecek ya da ani parlama ve yangınla sonuçlanabilecek risklerin denetim ve kontrol altına alınması amaçlamaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 51
Benzin, tiner, dizel vb. türde maddelerin taşınmasında kullanılan tankerler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yanıcı Sıvı Tankerleri
B
Organik Peroksit Tankerleri
C
Kimyasal Madde Tankerleri
D
Basınçlı Gaz Tankerleri
E
Dökme Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır. Sıvı yanıcı maddelerin taşındıkları tankerler; bir seferde taşıyacakları madde türlerine göre aşağıdaki gibi sınıflara ayrılmaktadır.
• Tek Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
• Çok Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
• Tek Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
• Çok Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
Soru 52
Yüksek düzeyde reaksiyon ve basınçla patlama riskine sahip maddelerin taşınmasında kullanılan tanker türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yanıcı Sıvı Tankerleri
B
Organik Peroksit Tankerleri
C
Kimyasal Madde Tankerleri
D
Basınçlı Gaz Tankerleri
E
Dökme Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Organik peroksit tankerleri; yüksek düzeyde reaksiyon ve basınçla patlama riskine sahip, Sınıf 5.2 Organik peroksitler içerisinde tanımlanmış maddelerin taşınmasında kullanılan araçlardır. Söz konusu maddeler hava ya da ısıl ortamlarda reaksiyona girebilme riskini taşıdıklarından, bu tür araçlarda organik peroksitlerin hava ile temasını kesebilmek üzere bu maddenin üzeri en az 12 cm su tabakası ile kaplanarak taşınmaktadır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi aşındırıcı (korosif), zehirli vb. türde tehlikeli maddelerin taşındığı tankerlerdir?
Seçenekler
A
Yanıcı Sıvı Tankerleri
B
Organik Peroksit Tankerleri
C
Kimyasal Madde Tankerleri
D
Basınçlı Gaz Tankerleri
E
Dökme Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Kimyasal madde tankerleri; aşındırıcı (korosif), zehirli vb. türde kimyasal nitelikte tehlikeli maddelerin taşındığı tanker araçlardır. Bu tür maddelerin çevresel riskleri yüksek olduğu için taşındıkları araçların kimyasal maddenin sızıntı yapmasını önleyecek biçimde izolasyonlu ve mukavemetli malzemeden üretilmiş olması gerekmektedir.
Soru 54
120.000 ila 200.000 DWT arası taşıma kapasitesine sahip olan gemiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC)
B
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC)
C
Panamax Tankerler
D
Suezmax Tankerler
E
Aframax Tankerler
Açıklama:
Ham petrol tankerleri grubunda yer alan bir diğer gemi türü 120.000 ila 200.000 arası taşıma kapasitesine sahip olan Suezmax tipi tanker gemilerdir. Bu tür tankerler ölçüleri ve özellikleri çerçevesinde Süveyş Kanalı’ndan transit olarak geçiş yapabilme imkânına sahip olan gemilerdir.
Soru 55
Aşağıdaki tanker gemilerinin hangisinin taşıma kapasitesi 80.000 ila 120.000 DWT arasındadır?
Seçenekler
A
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC)
B
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC)
C
Suezmax Tankerler
D
Panamax Tankerler
E
Aframax Tankerler
Açıklama:
Aframax tankerler en küçük kapasiteye sahip tankerlerdir. Bunların kapasiteler 80.000 DWT’den başlamakta, 120.000 DWT’ye kadar ulaşmaktadır. Ultra Büyük Ham Taşıyıcı (ULCC) ve Çok Büyük Ham Taşıyıcı (VLCC) gemilerinden kısmen daha küçük olan tanker 70,000 ila 100,000 metrik ton arası değişen yük taşıma kapasitesine sahiptir.
Aframax gemilerinin ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varildir. Aframax tankerler ölçüleri ve özelliklerinin sağladığı avantaj neticesinde Dünya üzerindeki hemen hemen bütün liman ve deniz alanlarında kullanılabilmektedir. Özellikle kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilmektedir.
Aframax gemilerinin ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varildir. Aframax tankerler ölçüleri ve özelliklerinin sağladığı avantaj neticesinde Dünya üzerindeki hemen hemen bütün liman ve deniz alanlarında kullanılabilmektedir. Özellikle kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilmektedir.
Soru 56
LPG ve LNG gibi tehlikeli maddelerin taşındığı gemiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gaz Tanker Gemileri
B
Kimyasal Madde Tanker Gemileri
C
OBO Gemileri
D
Frigofirik Gemiler
E
Roll-On Gemileri
Açıklama:
Gaz tanker gemileri ise gaz formunda tehlikeli maddelerin taşınmasından kullanılan gemilerdir. Özellikle LPG ve LNG gibi tehlikeli maddeler bu türde tankerler ile taşınmaktadır. Bu tür tankerler ile taşınan LPG ve LNG gibi gazlar çok yüksek basınçlar altında sıvılaştırılarak taşınmaktadır. Buna karşılık söz konusu gazlar normal sıcaklık ortamında çok hızlı biçimde eksi formuna dönüşme eğilimi taşımaktadır. Bu nedenle gaz tankerlerinde taşınan gazlar yüksek basınç altında ve soğutularak taşınmaktadır.
Soru 57
Tehlikeli madde olarak hem sıvı hem de granül şeklinde katı formda olan ürünleri taşıyabilen gemiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gaz Tanker Gemileri
B
OBO Gemileri
C
Kimyasal Madde Tanker Gemileri
D
Frigofirik Gemiler
E
Roll-On Gemileri
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin dökme olarak taşındığı tanker gemilerden bir diğeri de OBO gemileridir. OBO ifadesi Oil Bulk Ore (dökme petrol / cevher) kısaltması şeklinde kullanılmaktadır. Bu tür gemilerde sıvı tehlikeli maddeler taşınabileceği gibi katı formda ve fiziksel açıdan granül ya da toz şeklinde tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. OBO gemileri bu özellikleri çerçevesinde kuru yük gemilerine de benzemektedir. Bu tür gemilerde tehlikeli maddelerin yanı sıra diğer türde yükler ve kargolar da taşınabilmektedir.
Soru 58
Aşağıdaki vagon türlerinden hangisinde benzin, tiner, dizel vb. türde işlenmiş maddeler taşınabilmektedir?
Seçenekler
A
Ham Petrol Vagonları
B
Kimyasal Madde Vagonları
C
Gaz Vagonları
D
Ürün Vagonları
E
Katı Tehlikeli Madde Vagonları
Açıklama:
Ürün tankerlerinde petrol türevleri olan benzin, tiner, dizel vb. türde işlenmiş ürünler taşınmaktadır. Bu ürünlerin riskleri dikkate alındığında parlama dereceleri ve akışkanlıkları dikkate alınarak, kullanılacak ürün vagonunun özellikleri de değişebilmektedir. Taşınacak tehlikeli maddenin riskleri arttıkça daha güvenli ve mukavemetli vagonlarda taşıma yapılmaktadır. Ürün tankerlerinde organik peroksit türü ürünler de taşınabilmektedir. Bu tür durumlarda taşınan ürünün metal ile reaksiyona girebilme riskine sahip bir ürün olması durumunda vagonun iç kısmı izolasyonlu ve metal kısımdan yalıtılmış olması gerekmektedir
Soru 59
Kömür, maden, kum vb. malzemelerin taşındığı, RIV standartlarına göre üretimi yapılan 6 farklı türü olan vagon tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
F Tipi Yüksek Kenarlı Yük Vagonları
B
Ürün Tanker Vagonları
C
Uadgs-ws Tipi İnce Taneli Maden Ürünü Vagonu
D
Kimyasal Madde Vagonları
E
E Tipi Yüksek Duvarlı Vagonlar
Açıklama:
E tipi yüksek duvarlı yük vagonlarıyla kömür, maden, kum, çakıl, demir ve pancar vb. malzemelerin taşıması yapılabilmektedir. Bu tür vagonlarda taşınacak yükler genel olarak iklim koşullarından yüksek oranda etkilenmeyen dayanıklı ürünlerdir. Bu grupta yer alan ve RIV standartlarına uygun şekilde üretilen altı farklı türde vagon bulunmaktadır.
Soru 60
Bir tehlikeli maddenin ısı kontrollü araçlarla taşınabilmesi için ambalaj ve evraklar üzerinde olması gereken işaret aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
T3
B
R2
C
P1
D
P2
E
L1
Açıklama:
Bir tehlikeli maddenin ısı kontrollü araçlarla taşınabilmesi için ambalaj ve evraklar üzerinde P2 “ısı kontrollü taşınması gerekir” işaretinin bulunması gerekmektedir.
Soru 61
FL tankerler olarak adlandırılan ve 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınan tanker sınıfı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yanıcı Sıvı Tankerleri
B
Organik Peroksit Tankerleri
C
Kimyasal Madde Tankerleri
D
Basınçlı Gaz Tankerleri
E
Dökme Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır.
Soru 62
Yüksek düzeyde reaksiyon ve basınçla patlama riskine sahip, Sınıf 5.2 Organik peroksitler içerisinde tanımlanmış maddelerin taşınmasında kullanılan araçlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dökme Katı Madde Tankerleri
B
Basınçlı Gaz Tankerleri
C
Organik Peroksit Tankerleri
D
Kimyasal Madde Tankerleri
E
Yanıcı Sıvı Tankerleri
Açıklama:
Organik peroksit tankerleri; yüksek düzeyde reaksiyon ve basınçla patlama riskine sahip, Sınıf 5.2 Organik peroksitler içerisinde tanımlanmış maddelerin taşınmasında kullanılan araçlardır.
Soru 63
Dünya üzerindeki hemen hemen bütün liman ve deniz alanlarında kullanılabilen, özellikle kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilen tanker tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
B
Aframax Tanker Gemiler
C
Suezmax Tanker Gemiler
D
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
E
Dökme Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Aframax gemilerinin ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varildir. Aframax tankerler ölçüleri ve özelliklerinin sağladığı avantaj neticesinde Dünya üzerindeki hemen hemen bütün liman ve deniz alanlarında kullanılabilmektedir. Özellikle kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilmektedir.
Soru 64
"Yüksek düzeyde risklere sahip olan gemilerdir. Meydana gelebilecek olumsuz bir durumda canlıların yanı sıra çevre de büyük oranda zarar görebilmektedir. Bu nedenle bu tankerlerde güvenlik ve emniyete ilişkin önlemler en yüksek seviyededir. Bu gemiler herhangi bir sızıntı ihtimaline karşı çift gövdeli (cidar) olarak üretilmektedir."
Yukarıda bahsi geçen tanker türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsi geçen tanker türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suezmax Tanker Gemiler
B
OBO Gemileri
C
Kimyasal Madde Tanker Gemileri
D
Ham Petrol Tanker Gemileri
E
Gaz Tanker Gemileri
Açıklama:
Kimyasal Madde Tanker Gemileri: Bir diğer sıvı yük gemi türü de kimyasal tankerlerdir. Kimyasal madde tankerleri yüksek düzeyde risklere sahip olan gemilerdir. Meydana gelebilecek olumsuz bir durumda canlıların yanı sıra çevre de büyük oranda zarar görebilmektedir. Bu nedenle kimyasal madde tankerlerinde güvenlik ve emniyete ilişkin önlemler en yüksek seviyededir. Bu gemiler herhangi bir sızıntı ihtimaline karşı çift gövdeli (cidar) olarak üretilmektedir. Dış gövde zarar görse bile iç gövde kimyasal maddenin çevreye salınmasını önleyebilmektedir.
Soru 65
"Bu tür gemilerde sıvı tehlikeli maddeler taşınabileceği gibi katı formda ve fiziksel açıdan granül ya da toz şeklinde tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. Bu özellikleri çerçevesinde kuru yük gemilerine de benzemektedir. Bu tür gemilerde tehlikeli maddelerin yanı sıra diğer türde yükler ve kargolar da taşınabilmektedir."
Yukarıda bahsi geçen gemi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda bahsi geçen gemi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gaz Tanker Gemileri
B
Kimyasal Madde Tanker Gemileri
C
Ham Petrol Tanker Gemileri
D
Aframax Tanker Gemiler
E
OBO Gemileri
Açıklama:
OBO Gemileri: Tehlikeli maddelerin dökme olarak taşındığı tanker gemilerden bir diğeri de OBO gemileridir. OBO ifadesi Oil Bulk Ore (dökme petrol / cevher) kısaltması şeklinde kullanılmaktadır. Bu tür gemilerde sıvı tehlikeli maddeler taşınabileceği gibi katı formda ve fiziksel açıdan granül ya da toz şeklinde tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. OBO gemileri bu özellikleri çerçevesinde kuru yük gemilerine de benzemektedir. Bu tür gemilerde tehlikeli maddelerin yanı sıra diğer türde yükler ve kargolar da taşınabilmektedir.
Soru 66
Tank tipi vagonların uluslararası standartlar çerçevesinde tanımlanması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
G tipi vagon
B
H tipi vagon
C
Z tipi vagon
D
Ga tipi vagon
E
Gbs 3501 tipi vagon
Açıklama:
Demiryolunda dökme olarak taşınan tehlikeli maddeler ise sıvı, katı ya da gaz formlarına göre farklı tipte tank vagonlar ile taşınabilmektedir. Tank tipi vagonlar uluslararası standartlar çerçevesinde Z tipi vagon olarak tanımlanmaktadır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddelerin taşındığı vagonlar sınıfında yer almaz?
Seçenekler
A
Ham Petrol Vagonları
B
Ürün Vagonları
C
Kimyasal Madde Vagonları
D
Gaz Vagonları
E
Uçucu Madde Vagonları
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin taşındığı vagonlar aşağıda gösterildiği şekilde sınıflandırılabilmektedir.
• Ham Petrol Vagonları
• Ürün Vagonları
• Kimyasal Madde Vagonları
• Gaz Vagonları
• Katı Tehlikeli Madde Vagonları
• Ham Petrol Vagonları
• Ürün Vagonları
• Kimyasal Madde Vagonları
• Gaz Vagonları
• Katı Tehlikeli Madde Vagonları
Soru 68
Aşındırıcı zehirli ve benzeri türde maddelerin taşındıkları vagon türleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kimyasal Madde Tank Vagonları
B
Ham Petrol Tank Vagonları
C
Gaz Vagonları
D
Ürün Vagonları
E
Katı Tehlikeli Madde Vagonları
Açıklama:
Kimyasal Madde Tank Vagonları: Kimyasal madde vagonları aşındırıcı zehirli ve benzeri türde maddelerin taşındıkları vagon türleridir. Çevresel risklerinin yüksek olması nedeniyle kimyasal madde vagonları daha yüksek düzeyde güvenlik önlemlerine sahip vagonlardır. Bu tür vagonların üretildikleri malzemeler ürün ve ham petrol tank vagonlarına göre daha kalın materyallerdir.
Soru 69
"Toplam kalkış ağırlıkları 174 ton olup 43 ton kargo taşıyabilmektedir. Kabin uzunluğu 20 metreden 24 metreye uzayabilirken genişliği 3,4, yüksekliği ise 3,46 metredir. 6,5 kilometre mesafede uçabilmektedir. Yaklaşık olarak 200 m3 kargo bu tür uçaklarla taşınabilmektedir."
Yukarıda anlatılan kargo uçağı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda anlatılan kargo uçağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Airbus
B
McDonnell Douglas
C
Boeing
D
ILYUSHIN IL
E
Antonov
Açıklama:
ILYUSHIN IL tipi uçaklar: Bunların toplam kalkış ağırlıkları 174 ton olup 43 ton kargo taşıyabilmektedir. Kabin uzunluğu 20 metreden 24
metreye uzayabilirken genişliği 3,4, yüksekliği ise 3,46 metredir. 6,5 kilometre mesafede uçabilmektedir. Yaklaşık olarak 200 m3
kargo bu tür uçaklarla taşınabilmektedir.
metreye uzayabilirken genişliği 3,4, yüksekliği ise 3,46 metredir. 6,5 kilometre mesafede uçabilmektedir. Yaklaşık olarak 200 m3
kargo bu tür uçaklarla taşınabilmektedir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan deniz taşıtları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Isı Kontrollü (Frigorifik) Araçlar
B
Brandalı Araçlar
C
Basınçlı Gaz Tankerleri
D
Dökme Katı Madde Tankerleri
E
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
Açıklama:
Ultra büyük ham taşıyıcılar petrol tanker gemileri için kullanılan bir sınıflamadır ve dolayısıyla deniz taşıtlarına bir örnektir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi kara yollarında kullanılan tankerlerin sınıflandırması için kullanılan bir terimdir?
Seçenekler
A
Dökme katı madde tankerleri
B
Yapay kimyasal tankerleri
C
Kapasitif taşıyıcı tankerler
D
Basınçlı sıvı tankerleri
E
Yanıcı gaz tankerleri
Açıklama:
Taşımada kullanılacak olan tankerler taşıdıkları ürün grupları çerçevesinde aşağıdaki gibi sınıflandırılır.
• Yanıcı Sıvı Tankerleri
• Organik Peroksit Tankerleri
• Kimyasal Madde Tankerleri
• Basınçlı Gaz Tankerleri
• Dökme Katı Madde Tankerleri
• Yanıcı Sıvı Tankerleri
• Organik Peroksit Tankerleri
• Kimyasal Madde Tankerleri
• Basınçlı Gaz Tankerleri
• Dökme Katı Madde Tankerleri
Soru 72
FL tankerleri olarak da adlandırılan tankerler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik Peroksit Tankerleri
B
Kimyasal Madde Tankerleri
C
Yanıcı Sıvı Tankerleri
D
Basınçlı Gaz Tankerleri
E
Dökme Katı Madde Tankerleri
Açıklama:
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Aynı zamanda FL tankerleri olarak da adlandırılırlar.
Soru 73
Frigrofik, aşağıdaki araçlardan hangisi için kullanılan bir terimdir?
Seçenekler
A
Dökme katı madde tankerleri
B
Basınçlı gaz tankerleri
C
Yanıcı sıvı tankerleri
D
Brandalı araçlar
E
Isı kontrollü araçlar
Açıklama:
Isının artmasıyla reaksiyon başlatabilecek tehlikeli maddelerin kontrol altında tutulabilmesi için ortam sıcaklığının da kontrol altına alınması gerekmektedir. Bunu sağlayabilmek için bu türde tehlikeli maddeler ısı kontrollü (frigorifik) araçlarla taşınabilmektedir.
Soru 74
Yanıcı sıvı tankerleri ile taşınan sıvıların parlama derecesi üst sınırı kaç °C'dir?
Seçenekler
A
57
B
58
C
59
D
60
E
61
Açıklama:
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel görünüş ve tasarımlarına göre tankerler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Bagaj tankerler
B
Çanta tankerler
C
Bavul tankerler
D
Valiz tankerler
E
Torba tankerler
Açıklama:
Fiziksel görünüş ve tasarımlarına göre tankerler aşağıdaki gibi kategorize edilebilmektedir.
• Silindir Tankerler
• Elips Tankerler
• Bavul Tankerler
• Silindir Tankerler
• Elips Tankerler
• Bavul Tankerler
Soru 76
Çok bölmeli tankerler aynı anda birden fazla tehlikeli madde taşınmasına olanak sağlamaktadır. Günümüzde en fazla kaç bölmeli tankerler mevcuttur?
Seçenekler
A
7
B
8
C
9
D
10
E
11
Açıklama:
Çok bölmeli tankerler; iki veya daha fazla sayıda yükleme bölümüne sahip olan dolayısıyla farklı türde yanıcı sıvı maddelerin yüklenebildiği tankerlerdir. Günümüzde en fazla dokuz bölmeye sahip tankerler bulunabilmektedir.
Soru 77
Sabit tankerlerin kapasitesi en az kaç litredir?
Seçenekler
A
500
B
750
C
1000
D
1250
E
1500
Açıklama:
Kullanım açısından tankerler; sabit ve ayrılabilir tankerler olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Sabit tankerler en az 1000 litre kapasiteye sahip olan ve taşıma kabı araca sabit olan tankerlerdir.
Soru 78
Organik peroksit tankerlerinde organik peroksitlerin hava ile temasını kesebilmek üzere bu maddenin üzeri en az kaç cm suyla kaplanmalıdır?
Seçenekler
A
9
B
10
C
11
D
12
E
13
Açıklama:
Söz konusu maddeler hava ya da ısıl ortamlarda reaksiyona girebilme riskini taşıdıklarından, bu tür araçlarda organik peroksitlerin hava ile temasını kesebilmek üzere bu maddenin üzeri en az 12 cm su tabakası ile kaplanarak taşınmaktadır.
Soru 79
VLCC olarak bilinen taşıyıcılar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
B
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
C
Suezmax Tankerler
D
Aframax Tankerler
E
OBO Gemileri
Açıklama:
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC); ULCC tipi tanker gemilere kıyasla daha düşük taşıma kapasitesine sahip gemilerdir. Bu tür tankerler ile ham petrol, petrol türevi olan benzin, tiner, dizel vb. tehlikeli maddeler taşınabilmektedir.
Soru 80
1. Kimyasal madde tankerlerinin üretildikleri materyal en fazla üç parça metal plakadan oluşmaktadır.
2. Bu tür tankerlerde sıvı kimyasallar taşınabileceği gibi granül ya da toz hâlinde kimasal maddeler de dökme olarak taşınabilmektedir.
3. Kimyasal madde tankerlerinin uluslararası standartlara uygun olması ve ADR Sözleşmesi ile belirlenmiş olan test kriterleri ile uyumlu olması gerekmektedir.
Yukarıda kimyasal madde tankerleriyle ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Bu tür tankerlerde sıvı kimyasallar taşınabileceği gibi granül ya da toz hâlinde kimasal maddeler de dökme olarak taşınabilmektedir.
3. Kimyasal madde tankerlerinin uluslararası standartlara uygun olması ve ADR Sözleşmesi ile belirlenmiş olan test kriterleri ile uyumlu olması gerekmektedir.
Yukarıda kimyasal madde tankerleriyle ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Kimyasal madde tankerlerinin en önemli özelliklerinden birisi; üretildikleri materyalin en fazla iki parça metal plakadan oluşması ve bu parçaların birleştirilmesinde ve aracın üretiminde mümkün olduğunca az kaynak kullanılmasıdır. Bu tür tankerlerde sıvı kimyasallar taşınabileceği gibi granül ya da toz hâlinde kimyasal maddeler de dökme olarak taşınabilmektedir. Kimyasal madde tankerlerinin uluslararası standartlara uygun olması ve ADR Sözleşmesi ile belirlenmiş olan test kriterleri ile uyumlu olması gerekmektedir.
Soru 81
Kimyasal madde tankerleri en az kaç bar basınca dayanıklı olmalıdır?
Seçenekler
A
1.25
B
1.50
C
1.75
D
2.25
E
2.50
Açıklama:
Kimyasal madde tankerleri sadece paslanmaz çelikten imal edilmekte olup en az 1,75 bar basınca dayanıklı olmalıdır.
Soru 82
1. ULCC tipi tanker gemilere kıyasla daha fazla taşıma kapasitesine sahip gemilerdir.
2. Bu tür tankerler ile ham petrol, petrol türevi olan benzin, tiner, dizel vb. tehlikeli maddeler taşınabilmektedir.
3. ULCC tipi tankerlerin kullanılamadığı deniz alanlarında tercih edilmektedir.
Yukarıda çok büyük ham taşıyıcılar (VLCC) ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Bu tür tankerler ile ham petrol, petrol türevi olan benzin, tiner, dizel vb. tehlikeli maddeler taşınabilmektedir.
3. ULCC tipi tankerlerin kullanılamadığı deniz alanlarında tercih edilmektedir.
Yukarıda çok büyük ham taşıyıcılar (VLCC) ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC); ULCC tipi tanker gemilere kıyasla daha düşük taşıma kapasitesine sahip gemilerdir. Bu tür tankerler ile ham petrol, petrol türevi olan benzin, tiner, dizel vb. tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. Nispeten daha dar ve düşük su çekimi (draught) seviyesi nedeniyle ULCC tipi tankerlerin kullanılamadığı deniz alanlarında tercih edilmektedir.
Soru 83
Habis tip vagonlar kaç ton yük taşıyabilmektedir?
Seçenekler
A
26
B
35
C
46
D
53
E
63
Açıklama:
Kapalı yük vagonları G, Gbs-1510, Gbs 3501, Ga, H ve Habis olarak adlandırılan tiplerde altı değişik türde üretilmekte ve kullanılmaktadır. G ve H tiplerindeki vagonlar 26 ton taşıma kapasitesine sahipken, Habis tip vagonlar 53 ton taşıyabilmektedirler.
Soru 84
1. Aframax tankerler en büyük kapasiteye sahip tankerlerdir.
2. Aframax gemilerinin ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varildir.
3. Özellikle kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilmektedir.
Aframax tanker gemileriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Aframax gemilerinin ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varildir.
3. Özellikle kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilmektedir.
Aframax tanker gemileriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Aframax tankerler en küçük kapasiteye sahip tankerlerdir. Bunların kapasiteler 80.000 DWT’den başlamakta, 120.000 DWT’ye kadar ulaşmaktadır. Ultra Büyük Ham Taşıyıcı (ULCC) ve Çok Büyük Ham Taşıyıcı (VLCC) gemilerinden kısmen daha küçük olan tanker 70,000 ila 100,000 metrik ton arası değişen yük taşıma kapasitesine sahiptir. Aframax gemilerinin ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varildir. Aframax tankerler ölçüleri ve özelliklerinin sağladığı avantaj neticesinde Dünya üzerindeki hemen hemen bütün liman ve deniz alanlarında kullanılabilmektedir. Özellikle kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilmektedir.
Soru 85
1. Brandalı ya da diğer ismiyle tenteli araçlar paketli ve koli hâlinde tehlikeli maddelerin taşındıkları araçlardır.
2. Taşımanın güvenli ve emniyetli biçimde gerçekleştirilebilmesi için taşıma kabının dış etkenlere karşı korunaklı olması, yağmur, nem vb. faktörleri aracın iç ortamına geçirmeyecek özellikte olması gerekmektedir.
3. İçerisinde bulundukları ambalajlar nedeniyle iklim ve hava koşullarında hiçbir suretle etkilenmeyecek olan tehlikeli maddeler brandalı bütün araç türleri ile taşınabilmektedir.
Yukarıda brandalı araçlar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Taşımanın güvenli ve emniyetli biçimde gerçekleştirilebilmesi için taşıma kabının dış etkenlere karşı korunaklı olması, yağmur, nem vb. faktörleri aracın iç ortamına geçirmeyecek özellikte olması gerekmektedir.
3. İçerisinde bulundukları ambalajlar nedeniyle iklim ve hava koşullarında hiçbir suretle etkilenmeyecek olan tehlikeli maddeler brandalı bütün araç türleri ile taşınabilmektedir.
Yukarıda brandalı araçlar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Brandalı ya da diğer ismiyle tenteli araçlar paketli ve koli hâlinde tehlikeli maddelerin taşındıkları araçlardır. Taşımanın güvenli ve emniyetli biçimde gerçekleştirilebilmesi için taşıma kabının dış etkenlere karşı korunaklı olması, yağmur, nem vb. faktörleri aracın iç ortamına geçirmeyecek özellikte olması gerekmektedir. Aynı zamanda aracın iç kısmında olası bir sızıntı veya akıntı durumunda tehlikeli maddelerin dışarıya sızmasını engelleyecek şekilde dış ortamdan izole olması gereklidir. İçerisinde bulundukları ambalajlar nedeniyle iklim ve hava koşullarında hiçbir suretle etkilenmeyecek olan tehlikeli maddeler brandalı bütün araç türleri ile taşınabilmektedir
Soru 86
1. Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir.
2. Yanıcı sıvı tankerlerinde 71 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır.
3. Sıvı yanıcı maddelerin taşındıkları tankerler; bir seferde taşıyacakları madde türlerine göre tek bölmeli sıvı yanıcı madde tankerleri ve çok bölmeli sıvı yanıcı madde tankerleri olarak ikiye ayrılır.
Yukarıda yanıcı sıvı tankerleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Yanıcı sıvı tankerlerinde 71 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır.
3. Sıvı yanıcı maddelerin taşındıkları tankerler; bir seferde taşıyacakları madde türlerine göre tek bölmeli sıvı yanıcı madde tankerleri ve çok bölmeli sıvı yanıcı madde tankerleri olarak ikiye ayrılır.
Yukarıda yanıcı sıvı tankerleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır. Sıvı yanıcı maddelerin taşındıkları tankerler; bir seferde taşıyacakları madde türlerine göre aşağıdaki gibi sınıflara ayrılmaktadır.
• Tek Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
• Çok Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
• Tek Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
• Çok Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
Soru 87
1. Basınçlı tankerlerde genel olarak LPG ve LNG gibi basınç altında sıkıştırılmış gazlar ile kimyasallar taşınabilmektedir.
2. Basınçlı tankerler; basınçsız tankerlere oranla daha zayıf ve hassas tankerlerdir.
3. Basınçlı tankerlerde kaza sırasında ürünün akmasını engellemek için darbe ile birlikte kapanan pnomatik vanalar kullanılmalıdır.
Yukarıda basınçlı tankerlerle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Basınçlı tankerler; basınçsız tankerlere oranla daha zayıf ve hassas tankerlerdir.
3. Basınçlı tankerlerde kaza sırasında ürünün akmasını engellemek için darbe ile birlikte kapanan pnomatik vanalar kullanılmalıdır.
Yukarıda basınçlı tankerlerle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Basınçlı tankerler; içerisinde oluşabilecek yüksek basınca dayanıklı olarak üretilen tankerlerdir. Bu tür araçlarda genel olarak LPG ve LNG gibi basınç altında sıkıştırılmış gazlar ile kimyasallar taşınabilmektedir. Bu tür tankerler yüksek riske sahip materyaller taşıdığı için dış darbe ve etkilere de dirençli olarak imal edilmelidir. Emmeli basınçlı tankerlerde, taşıma kabı içerisinde yüksek basınç yaratacak tertibatlar bulunmaktadır. Bu tertibatları sayesinde taşıma kabı içerisinde yüksek basınç oluşturularak materyalin araç içerisine dolumu gerçekleştirilir. Boşaltım sırasında tersi durum yaratılarak boşaltım sağlanmaktadır. Basınçsız tankerler; basınçlı tankerlere oranla daha zayıf ve hassas tankerlerdir. Bu tür araçlarda yüksek riske sahip olan tehlikeli maddeler taşınmamaktadır. Genel olarak basınçsız tankerlerde kaza sırasında ürünün akmasını engellemek için darbe ile birlikte kapanan pnomatik vanalar kullanılmalıdır.
Soru 88
1. Dökme katı madde tankerleri, sadece tek bölmeden oluşmaktadır, bölümlendirilmiş olamaz.
2. Bu tankerler özellikle toz ve granül halde tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılabilmektedir.
3. Bu tür araçlarda dolum çoğunlukla üstten yapılırken boşaltım alt kısımlardan yapılabilmektedir.
Yukarıda dökme katı madde tankerleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Bu tankerler özellikle toz ve granül halde tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılabilmektedir.
3. Bu tür araçlarda dolum çoğunlukla üstten yapılırken boşaltım alt kısımlardan yapılabilmektedir.
Yukarıda dökme katı madde tankerleriyle ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
Katı forma sahip tehlikeli maddeler dökme katı madde tankerleri ile taşınmaktadırlar. Bu tankerler özellikle toz ve granül halde tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılabilmektedir. Bu tür araçlarda dolum çoğunlukla üstten yapılırken boşaltım alt kısımlardan yapılabilmektedir. Dökme katı madde tankerler genellikle reaktif özellik göstermeyen metallerden üretilmektedir. Dökme katı madde tankerleri bölümlendirilmiş de olabilmektedir. Bu durumda bu tür tankerlerde farklı türde materyaller taşınabilmektedir.
Soru 89
1. McDonnell Douglas tipi uçaklar hava yolu kargo taşımacılığında en çok kullanılan araçlardan biridir.
2. Genel olarak küçük ebatlı ve paletli yüklerin taşınması için kullanılır.
3. McDonnell Douglas tipi uçaklarda yüklemeler burun kısmından yapılır.
Yukarıda McDonnell Douglas tipi uçaklar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
2. Genel olarak küçük ebatlı ve paletli yüklerin taşınması için kullanılır.
3. McDonnell Douglas tipi uçaklarda yüklemeler burun kısmından yapılır.
Yukarıda McDonnell Douglas tipi uçaklar ile ilgili verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
1 ve 3
D
2 ve 3
E
1, 2 ve 3
Açıklama:
McDonnell Douglas tipi uçaklar hava yolu taşımacılığında kullanılan araçlardan bir diğeridir. Kargo taşımacılığında Boeing ile birlikte en çok kullanılan uçak tipidir. Ortalama olarak 93 ton taşıma kapasitesine sahiptir. Genel olarak küçük ebatlı ve paletli yüklerin taşınması için kullanılırken diğer uçaklardan farklı olarak yüklemeler burun kısmından değil, yan kapılardan yapılmaktadır.
Soru 90
Paketli ve koli halinde tehlikeli maddelerin taşındıkları araçlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dökme Katı Madde Tankerleri
B
Organik Peroksit Tankerleri
C
Yanıcı Sıvı Tankerleri
D
Frigorifik Araçlar
E
Brandalı Araçlar
Açıklama:
Brandalı ya da diğer ismiyle tenteli araçlar paketli ve koli halinde tehlikeli maddelerin taşındıkları araçlardır. Taşımanın güvenli ve emniyetli biçimde gerçekleştirilebilmesi için taşıma kabının dış etkenlere karşı korunaklı olması, yağmur, nem vb. faktörleri aracın iç ortamına geçirmeyecek özellikte olması gerekmektedir. Aynı zamanda aracın iç kısmında olası bir sızıntı veya akıntı durumunda tehlikeli maddelerin dışarıya sızmasını engelleyecek şekilde dış ortamdan izole olması gereklidir.
Soru 91
Benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı maddelerin taşınmasında kullanılan FL tankerler olarak da adlandırılan tankerler hangileridir?
Seçenekler
A
Dökme Katı Madde Tankerleri
B
Basınçlı Gaz Tankerleri
C
Yanıcı Sıvı Tankerleri
D
Kimyasal Madde Tankerleri
E
Organik Peroksit Tankerleri
Açıklama:
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır. Sıvı yanıcı maddelerin taşındıkları tankerler; bir seferde taşıyacakları madde türlerine göre aşağıdaki gibi sınıflara ayrılmaktadır.
• Tek Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
• Çok Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
• Tek Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
• Çok Bölmeli Sıvı Yanıcı Madde Tankerleri
Soru 92
Aşındırıcı (korosif), zehirli vb. türde tehlikeli maddelerin taşındığı tankerler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elips Tankerler
B
Kimyasal Madde Tankerleri
C
Bavul Tankerler
D
Yanıcı Sıvı Tankerleri
E
Organik Peroksit Tankerleri
Açıklama:
Kimyasal madde tankerleri; aşındırıcı (korosif), zehirli vb. türde kimyasal nitelikte tehlikeli maddelerin taşındığı tanker araçlardır. Bu tür maddelerin çevresel riskleri yüksek olduğu için taşındıkları araçların kimyasal maddenin sızıntı yapmasını önleyecek biçimde izolasyonlu ve mukavemetli malzemeden üretilmiş olması gerekmektedir.
Soru 93
Hangi tür araçların gövdeleri öne ve arka kısımlarından başlayarak orta kısımlarına doğru eğimli bir özelliğe sahiptir?
Seçenekler
A
OX tipi tankerler
B
Bavul Tankerler
C
Elips Tankerler
D
Silobas Tankerler
E
Silindir Tankerler
Açıklama:
Silobas tankerler; yapısal olarak standart tankerlerden bir takım farklılıklara sahiptir. Bu farklılıkların başında söz konusu araçların fiziksel özellikleri yer almaktadır. Bu tür araçların gövdeleri öne ve arka kısımlarından başlayarak orta kısımlarına doğru eğimli bir özelliğe sahiptir. Bunun en temel nedeni taşınan tehlikeli maddenin boşaltma sürecinde doğal eğimle birlikte orta kısımda toplanması ve aracın tümüyle boşaltılabilmesidir. Bu tür araçlarda katı forma sahip toz ya da granül şeklinde tehlikeli kimyasal maddeler de taşınabilmektedir.
Soru 94
Özellikle tehlikeli maddelerin açık denizler ve uzun mesafelerde taşınmasında tercih edilen ve tanker gemiler içerisinde en yüksek taşıma kapasitesine sahip gemiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kimyasal Madde Tanker Gemileri
B
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
C
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
D
Suezmax Tankerler
E
Aframax Tankerler
Açıklama:
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC); tanker gemiler içerisinde en yüksek taşıma kapasitesine sahip gemilerdir. Özellikle tehlikeli maddelerin açık denizler ve uzun mesafelerde taşınmasında tercih edilen deniz araçlarıdır. Dünya üzerinde uzun mesafeli deniz taşımacılığı ile ilgili olarak ham petrollerin taşınmasında yoğun olarak kullanılmaktadır.
Soru 95
Ölçüleri ve özellikleri çerçevesinde Süveyş Kanalı’ndan transit olarak geçiş yapabilme imkanına sahip olan gemiler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Suezmax Tanker Gemiler
B
Aframax Tankerler
C
Gaz Tanker Gemileri
D
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
E
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
Açıklama:
Ham petrol tankerleri grubunda yer alan bir diğer gemi türü 120.000 ila 200.000 arası taşıma kapasitesine sahip olan Suezmax tipi tanker gemilerdir. Bu tür tankerler ölçüleri ve özellikleri çerçevesinde Süveyş Kanalı’ndan transit olarak geçiş yapabilme imkânına sahip olan gemilerdir.
Soru 96
Genellikle alüminyum ya da paslanmaz çelik materyallerden imal edilen ve işlenmemiş petrollerin taşındığı vagon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katı Tehlikeli Madde Vagonları
B
Gaz Vagonları
C
Kimyasal Madde Vagonları
D
Ürün Vagonları
E
Ham Petrol Vagonları
Açıklama:
Ham petrol tank vagonları işlenmemiş petrollerin taşındığı vagon türüdür. Bu tür vagonlar genellikle alüminyum ya da paslanmaz çelik materyallerden imal edilmektedir. Ham petrol tankerleri üstten dolum ve alttan dolum şeklinde iki farklı türde üretilmektedir. Alttan dolum tank vagonlar; vagonun alt kısmında vanalar ile petrolün vagon içerisine basılması şeklinde söz konusu olurken, üstten dolum tank vagonlar ise yüklemenin vagon üst kapağı üzerinden gerçekleştirildiği vagonlardır.
Soru 97
İçerisinde aşındırıcı zehirli ve benzeri türde maddelerin taşındıkları vagon türleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kimyasal Madde Tank Vagonları
B
Katı Tehlikeli Madde Vagonları
C
Gaz Vagonları
D
Ürün Vagonları
E
Ham Petrol Tank Vagonları
Açıklama:
Kimyasal madde vagonları ise aşındırıcı zehirli ve benzeri türde maddelerin taşındıkları vagon türleridir. Çevresel risklerinin yüksek olması nedeniyle kimyasal madde vagonları daha yüksek düzeyde güvenlik önlemlerine sahip vagonlardır. Bu tür vagonların üretildikleri malzemeler ürün ve ham petrol tank vagonlarına göre daha kalın materyallerdir.
Soru 98
Toplam kalkış ağırlıkları 174 ton olup 43 ton kargo taşıyabilen, kabin uzunluğu 20 metreden 24 metreye uzayabilirken genişliği 3,4, yüksekliği ise 3,46 metre olan kargo uçağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Airbus
B
McDonnell Douglas
C
Boeing
D
ILYUSHIN IL
E
Antonov
Açıklama:
ILYUSHIN IL tipi uçakların toplam kalkış ağırlıkları 174 ton olup 43 ton kargo taşıyabilmektedir. Kabin uzunluğu 20 metreden 24
metreye uzayabilirken genişliği 3,4, yüksekliği ise 3,46 metredir. 6,5 kilometre mesafede uçabilmektedir. Yaklaşık olarak 200 m3
kargo bu tür uçaklarla taşınabilmektedir.
metreye uzayabilirken genişliği 3,4, yüksekliği ise 3,46 metredir. 6,5 kilometre mesafede uçabilmektedir. Yaklaşık olarak 200 m3
kargo bu tür uçaklarla taşınabilmektedir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi tank konteynerler için yanlıştır?
Seçenekler
A
kara yolu taşımacılığında kullanılabilmektedir.
B
Demir yolu taşımacılığında kullanılabilmektedir.
C
Deniz yolu taşımacılığında kullanılabilmektedir.
D
Hava yolu taşımacılığında kullanılabilmektedir.
E
İçerisinde gaz ya da sıvı forma sahip tehlikeli maddeler taşınabilmektedir.
Açıklama:
Tank konteynerler taşıma aracına sabit taşıma kabı olmadığından, kara yolu, demir yolu ve deniz yolu taşımacılığında kullanılabilmektedir. Sıvı yüklerin taşınmasında tank konteynerler intermodal taşımaya olanak vermektedir. Tank konteynerler içerisinde gaz ya da sıvı forma sahip tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. Hava yolu taşımacılığında tehlikeli maddeler dökme olarak taşınmamakta, sadece ambalajlı ve paketli yükler hava yolu konteynerleri içerisinde taşınabilmektedir. Hava yolu taşımacılığında kullanılmamaktadır.
Soru 100
Yanıcı sıvı tankerleri ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yanıcı sıvı tankerleri ile 41 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınır
B
Sıvı yanıcı maddelerin taşındıkları tankerler sadece tek bölmeli olarak sınıflandırılır
C
Sıvı yanıcı maddelerin taşındığı tankerler fiziksel görünüşlerine göre sadece silindir şeklindedir
D
Tek bölmeli sıvı yanıcı tankerlere yükleme yapıldığında hava sıcaklığı ile ürünün yoğuşma derecesi dikkate alınarak yükleme yapılmalıdır
E
Sıvı yanıcı maddenin taşındığı silindir tankerler taşınan tehlikeli sıvı maddenin araç üzerinde homojen dağılmasına olanak sağlamaz
Açıklama:
Yanıcı sıvı tankerleri ile 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır. Sıvı yanıcı maddelerin taşındıkları tankerler; bir seferde taşıyacakları madde türlerine göre tek bölmeli ve çok bölmeli olarak sınıflandırılır. Sıvı yanıcı maddelerin taşındığı tankerler fiziksel görünüşlerine göre silindir, elips ve bavul olarak kategorize edilir. Tek bölmeli sıvı yanıcı tankerlere yükleme yapıldığında hava sıcaklığı ile ürünün yoğuşma derecesi dikkate alınarak yükleme yapılmalıdır. Silindir tankerler geometrik biçiminin yarattığı avantaj ile taşınan tehlikeli sıvı maddenin araç üzerinde homojen dağılmasına olanak verebilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 101
Kimyasal madde tankerleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kimyasal madde tankerlerinin üretildikleri materyalin en fazla dört parça metal plakadan oluşması gerekmektedir
B
Kimyasal madde tankerleri ile sadece sıvı kimyasalların taşınmasına izin vardır
C
Kimyasal madde tankerleri yükleme ve boşaltmanın tam olarak gerçekleştirilmesi için sirkülasyon pompası ile donatılmalıdır
D
Kimyasal madde tankerleri en az 0,75 bar basınca dayanıklı olmalıdır.
E
Kimyasal madde tankerlerinde yüklemenin üstten dolum ile yapılması gereklidir
Açıklama:
Kimyasal madde tankerlerinin üretildikleri materyalin en fazla iki parça metal plakadan oluşması ve bu parçaların birleştirilmesinde ve aracın üretiminde mümkün olduğunca az kaynak kullanılması gerekmektedir. Bu tür tankerlerde sıvı kimyasallar taşınabileceği gibi granül ya da toz hâlinde kimyasal maddeler de dökme olarak taşınabilmektedir. Kimyasal madde tankerleri yükleme ve boşaltmanın tam olarak gerçekleştirilmesi için sirkülasyon pompası ile donatılmalıdır. En az 1,75 bar basınca dayanıklı olmalıdır. Yüklemenin ise alttan dolum ve valfler ile yapılması boşaltmanın ise bu kapaklar vasıtasıyla gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 102
- Dolum çoğunlukla üstten yapılırken boşaltım alt kısımlardan yapılabilmektedir
- Çoğunlukla Sınıf 4 içerisinde tanımlanmış yanıcı ya da kendiliğinden yanabilen katı maddeler ile su ile temas ettiğinde yanıcı gaz çıkartan maddeler taşınabilmektedir
- Dökme katı madde tankerleri bölümlendirilmiş de olabilmektedir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dökme katı madde tankerlerinde dolum çoğunlukla üstten yapılırken boşaltım alt kısımlardan yapılabilmektedir. Çoğunlukla Sınıf 4 içerisinde tanımlanmış yanıcı ya da kendiliğinden yanabilen katı maddeler ile su ile temas ettiğinde yanıcı gaz çıkartan maddeler taşınabilmektedir. Dökme katı madde tankerleri bölümlendirilmiş de olabilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi ham petrol tanker gemilerinin taşıma kapasitelerine göre sınıflandırıldığı gruplar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
B
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
C
Frigorifik Tankerler
D
Suezmax Tankerler
E
Aframax Tankerler
Açıklama:
Ham Petrol Tanker Gemileri; Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC), Çok Büyük Ham Taşıyıcılar (VLCC), Suezmax Tankerler ve Aframax Tankerler olarak sınıflandırılabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 104
- 120,000 ila 200,000 metrik ton arası değişen yük taşıma kapasitesine sahiptir
- Ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varildir
- Kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilmektedir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Aframax tanker gemiler 70,000 ila 100,000 metrik ton arası değişen yük taşıma kapasitesine sahiptir. Ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varildir. Kısa mesafe deniz taşımacılığında büyük avantajlar sağlayabilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 105
- OBO gemilerde tehlikeli maddelerin yanı sıra diğer türde yükler ve kargolar da taşınabilmektedir
- Sıvı tehlikeli maddeler taşınabileceği gibi katı formda ve fiziksel açıdan granül ya da toz şeklinde tehlikeli maddeler taşınabilmektedir
- OBO gemilerde farklı tür ve özelliklerde tehlikeli maddeler birlikte taşınamaz
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
OBO gemilerde tehlikeli maddelerin yanı sıra diğer türde yükler ve kargolar da taşınabilmektedir. OBO gemilerde sıvı tehlikeli maddeler taşınabileceği gibi katı formda ve fiziksel açıdan granül ya da toz şeklinde tehlikeli maddeler taşınabilmektedir. OBO gemileri bölümlendirilmiş ambarlara sahipse farklı tür ve özelliklerde tehlikeli maddeler birlikte taşınabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 106
- Paketli tehlikeli maddeler Sınıf 5 ya da Sınıf 4 içerisinde tanımlanmış ise HBS tipi vagonlar tercih edilmelidir
- Torbalı çimento, gübre, paketlenmiş kimyasal maddeler vb. eşyaların taşınması kapalı vagonla yapılabilmektedir
- G ve H tiplerindeki vagonlar 26 ton taşıma kapasitesine sahipken, Habis tip vagonlar 53 ton taşıyabilmektedir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Paketli tehlikeli maddeler Sınıf 5 ya da Sınıf 4 içerisinde tanımlanmış ise HBS tipi vagon yerine G tipi ahşap vagonlar tercih edilmelidir. Torbalı çimento, gübre, paketlenmiş kimyasal maddeler vb. eşyaların taşınması kapalı vagonla yapılabilmektedir. G ve H tiplerindeki vagonlar 26 ton taşıma kapasitesine sahipken, Habis tip vagonlar 53 ton taşıyabilmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 107
"....................... işlenmemiş petrollerin taşındığı vagon türüdür. Bu tür vagonlar genellikle alüminyum ya da paslanmaz çelik materyallerden imal edilmektedir. Bu tankerler üstten dolum ve alttan dolum şeklinde iki farklı türde üretilmektedir."
Seçenekler
A
Ham Petrol Vagonları
B
Kimyasal Madde Vagonları
C
Gaz Vagonları
D
Ürün Vagonları
E
Katı Tehlikeli Madde Vagonları
Açıklama:
Ham petrol tank vagonları, işlenmemiş petrollerin taşındığı vagon türüdür. Bu tür vagonlar genellikle alüminyum ya da paslanmaz çelik materyallerden imal edilmektedir. Bu tankerler üstten dolum ve alttan dolum şeklinde iki farklı türde üretilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 108
- E Tipi Yüksek Duvarlı Vagonlar
- F Tipi Yüksek Kenarlı Yük Vagonları
- Uadgs-ws Tipi İnce Taneli Maden Ürünü Vagonu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
E Tipi Yüksek Duvarlı Vagonlar, F Tipi Yüksek Kenarlı Yük Vagonları ve Uadgs-ws Tipi İnce Taneli Maden Ürünü Vagonu katı tehlikeli madde vagonu olarak kullanılabilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 109
- Tank Konteynerleri
- Gaz Konteynerleri (MEGC)
- Dökme Katı Madde Konteynerleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tank Konteynerleri, Gaz Konteynerleri (MEGC) ve Dökme Katı Madde Konteynerleri dökme yüklerin taşınmasında kullanılan konteynerler arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddeleri taşımada kullanılacak araç ve ekipmanların belirlenmesinde önem arz eden faktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Taşınacak tehlikeli maddelerin sınıfları
B
Taşınacak tehlikeli maddelerin tehlike alt kategorileri
C
Taşınacak tehlikeli maddenin yoğunluğu
D
Taşınacak tehlikeli maddelerin taşıdıkları riskler ve tehlikeler
E
Taşınacak tehlikeli maddenin formu (katı, sıvı ya da gaz)
Açıklama:
Tehlikeli maddeler spesifik ve hassas materyaller olduğu için bunların taşınmasında kullanılacak araçlar da özel nitelikte araçlardır. Taşınacak tehlikeli maddelerin sınıfları, tehlike alt kategorileri, söz konusu tehlikeli maddelerin taşıdıkları riskler ve tehlikeler taşımada kullanılacak araç ve ekipmanların belirlenmesinde önem arz eden faktörlerdir. Aynı zamanda taşınacak tehlikeli maddenin katı, sıvı ya da gaz şeklinde formları da taşıma türü ve araçların seçiminde dikkate alınan unsurlardan birisidir. Buna göre cevap “C” seçeneğidir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi tehlike maddelerin kara yolu ile taşınmasında kullanılan araçlardan değildir?
Seçenekler
A
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
B
Frigorifik (ısı kontrolü) araçlar
C
Açık kara yolu araçları
D
Tankerler
E
Silobaslar
Açıklama:
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC); tanker gemiler içerisinde en yüksek taşıma kapasitesine sahip gemilerdir. Özellikle tehlikeli maddelerin açık denizler ve uzun mesafelerde taşınmasında tercih edilen deniz araçlarıdır. Buna göre cevap “A” seçeneğidir.
Soru 112
Su ya da bir başka madde ile etkileşime girebilecek ve reaksiyon gösterebilecek sınıf 5 içerisinde tanımlanmış maddeler karayolunda aşağıdakilerden hangisi ile taşınmalıdır?
Seçenekler
A
Isı Kontrollü (Frigorifik) Araçlar
B
Kapalı kasa olarak tarif edilen araçlar
C
Açık kara yolu araçları
D
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
E
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
Açıklama:
Su ya da bir başka madde ile etkileşime girebilecek ve reaksiyon gösterebilecek sınıf 5 içerisinde tanımlanmış maddeler kapalı kasa olarak tarif edilen araçlar ile taşınabilmektedir. Buna göre cevap “B” seçeneğidir.
Soru 113
Hava ya da havada bulunan bir bileşik ile belirli ısı ve sıcaklık koşullarında etkileşime girebilen tehlikeli maddelerin kara yolu ile taşınmasında aşağıdakilerden hangisi tercih edilmelidir?
Seçenekler
A
Kapalı kasa olarak tarif edilen araçlar
B
Açık kara yolu araçları
C
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
D
Isı Kontrollü (Frigorifik) Araçlar
E
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
Açıklama:
Isının artmasıyla reaksiyon başlatabilecek tehlikeli maddelerin kontrol altında tutulabilmesi için ortam sıcaklığının da kontrol altına alınması gerekmektedir. Bunu sağlayabilmek için bu türde tehlikeli maddeler ısı kontrollü (frigorifik) araçlarla taşınabilmektedir. Buna göre cevap “D” seçeneğidir.
Soru 114
61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan sıvı tehlikeli maddelerin taşınmasında aşağıdakilerden hangisi tercih edilmelidir?
Seçenekler
A
Organik Peroksit Tankerleri
B
Kimyasal Madde Tankerleri
C
Basınçlı Gaz Tankerleri
D
Basınçlı Gaz Tankerleri
E
Yanıcı Sıvı Tankerleri
Açıklama:
Yanıcı sıvı madde tankerleri; benzin, tiner, dizel vb. türde sıvı yanıcı maddelerin taşınmasında kullanılan tankerlerdir. Bu tür tankerler FL tankerler olarak adlandırılmakta ve bunlarda 61 °C’nin altında parlama derecesine sahip olan maddeler taşınmaktadır. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.
Soru 115
I-Karayolu
II-Denizyolu
III-Demiryolu
Tehlikeli maddeler yukarıda verilen ulaşım türlerinden hangisi ya da hangileri ile taşınabilmektedir?
II-Denizyolu
III-Demiryolu
Tehlikeli maddeler yukarıda verilen ulaşım türlerinden hangisi ya da hangileri ile taşınabilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan araçlar kendi içerisinde çok sayıda türe ve sınıfa sahiptir. Buna karşılık araçlar kullanılan taşıma türüne göre sınıflandırılabilmektedir. Karayolu, denizyolu, demiryolu, havayolu ve çok türlü taşımacılık türlerinde farklı tüp ve özelliklerde araçlar kullanılabilmektedir. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.
Soru 116
Tanker gemiler içerisinde en yüksek taşıma kapasitesine sahip olan ve özellikle tehlikeli maddelerin açık denizler ve uzun mesafelerde taşınmasında tercih edilen deniz aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Frigorifik (ısı kontrolü) araçlar
B
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
C
Tankerler
D
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
E
Silobaslar
Açıklama:
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar (ULCC); tanker gemiler içerisinde en yüksek taşıma kapasitesine sahip gemilerdir. Özellikle tehlikeli maddelerin açık denizler ve uzun mesafelerde taşınmasında tercih edilen deniz araçlarıdır. Buna göre cevap “D” seçeneğidir.
Soru 117
Kapasiteleri 80.000 DWT’den 120.000 DWT’ye kadar olan, ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varil olan ve Dünya üzerindeki hemen hemen bütün liman ve deniz alanlarında kullanılabilen araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ultra Büyük Ham Taşıyıcılar
B
Çok Büyük Ham Taşıyıcılar
C
Aframax
D
Suezmax
E
Panamax
Açıklama:
Aframax tankerler en küçük kapasiteye sahip tankerlerdir. Bunların kapasiteler 80.000 DWT’den başlamakta, 120.000 DWT’ye kadar ulaşmaktadır. Ultra Büyük Ham Taşıyıcı (ULCC) ve Çok Büyük Ham Taşıyıcı (VLCC) gemilerinden kısmen daha küçük olan tanker 70,000 ila 100,000 metrik ton arası değişen yük taşıma kapasitesine sahiptir. Aframax gemilerinin ortalama yük taşıma kapasitesi yaklaşık 750,000 varildir. Aframax tankerler ölçüleri ve özelliklerinin sağladığı avantaj neticesinde Dünya üzerindeki hemen hemen bütün liman ve deniz alanlarında kullanılabilmektedir. Buna göre cevap “C” seçeneğidir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddelerin taşındığı vagonlardan değildir?
Seçenekler
A
Ham Petrol Vagonları
B
Silobas Vagonlar
C
Kimyasal Madde Vagonları
D
Gaz Vagonları
E
Katı Tehlikeli Madde Vagonları
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin taşındığı vagonlar aşağıda gösterildiği şekilde sınıflandırılabilmektedir. • Ham Petrol Vagonları • Ürün Vagonları • Kimyasal Madde Vagonları • Gaz Vagonları • Katı Tehlikeli Madde Vagonları. Buna göre cevap “B” seçeneğidir.
Soru 119
Havayolu ile tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan, toplam kalkış ağırlıkları 174 ton olup 43 ton kargo taşıyabilen uçak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antonov
B
Boeing 737-800
C
Airbus A340
D
Boeing 737-900 ER
E
ILYUSHIN IL
Açıklama:
Kullanılan bir başka uçak türü ILYUSHIN IL tipi uçaklardır. Bunların toplam kalkış ağırlıkları 174 ton olup 43 ton kargo taşıyabilmektedir. Kabin uzunluğu 20 metreden 24 metreye uzayabilirken genişliği 3,4, yüksekliği ise 3,46 metredir. 6,5 kilometre mesafede uçabilmektedir. Yaklaşık olarak 200 m3 kargo bu tür uçaklarla taşınabilmektedir. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.
Ünite 3
Soru 1
Tehlikeli madde taşımacılığı denilince ülkemizde ilk akla gelen ve bu taşımacılığın kara yolu boyutunu oluşturan konvansiyon aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ADR
B
IMDG
C
DGR
D
RID
E
ADNR
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılığı denilince ülkemizde ilk akla gelen ve bu taşımacılığın kara yolu boyutunu oluşturan ADR (UN Economic Commission for Europe (ECE)-WP-15-Bern) dışında, deniz yolu için IMDG (International Maritime Organization (IMO)- Londra- IMDG-Code), hava yolu için DGR (International Air Transport Association- Cenevre- IATA-DGR), demir yolu için RID (Office Central Transport Internationaux (OCTI)- Bern-RID), ve iç su yolları/kanal taşımacılığı içinse ADNR (Commission Central pour la Navigation du Rhin- Strasburg- ADNR/ADN) konvansiyonları vardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla kaç km hızla gidebilirler?
Seçenekler
A
20
B
30
C
40
D
50
E
60
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler. Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla ve taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle yükümlü olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yükleyen
B
Ambalajlayan
C
Gönderen
D
Dolduran
E
Taşıyan
Açıklama:
Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla ve taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle yükümlü olan kişi gönderendir. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ambalajlama
B
İşaretleme
C
Etiketleme
D
Kısıtlama
E
Elleçleme
Açıklama:
Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlere elleçleme adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde kapsamında taşımacının sorumlulukları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tehlikeli maddeleri, ancak ADR hükümlerine uygun şartların sağlanmış olması
halinde taşıta yüklemek
halinde taşıta yüklemek
B
Tankerlerin ADR’de tanımlanmış olan amaçların dışında kullanılmasını önlemek
C
Ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamak
D
İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermek
E
Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamak
Açıklama:
Tankerlerin ADR’de tanımlanmış olan amaçların dışında kullanılmasını önlemek, taşımacının sorumlulukları arasında yer almaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
"....................... bir taşıtın veya aracın güvenle taşıyabileceği ve imalat standardında belirtilen en çok yük ağırlığı ve hizmetli sayısı anlamında kullanılır."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Elleçleme
B
İstiap haddi
C
Sevkiyat
D
Etiketleme
E
İşaretleme
Açıklama:
İstiap haddi, bir taşıtın veya aracın güvenle taşıyabileceği ve imalat standardında belirtilen en çok yük ağırlığı ve hizmetli sayısı anlamında kullanılır. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
- Araç sürücüsü için yazılı talimatlarda belirtilmiş olan teçhizatların araçta bulunmasını sağlamak
- Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamak
- Tanker, mobil tank, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyneri, hareketli tank ve
tank konteynerlerin test, muayene ve kontrol sürelerinin dolup dolmadığını kontrol etmek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Araç sürücüsü için yazılı talimatlarda belirtilmiş olan teçhizatların araçta bulunmasını sağlamak, taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamak, tanker, mobil tank, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyneri, hareketli tank ve tank konteynerlerin test, muayene ve kontrol sürelerinin dolup dolmadığını kontrol etmek taşımacının sorumlulukları arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 8
"Sürücülerin eğitimleri “Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi” kapsamında yapılmakta ve sürücüler yönergede belirtilen zorunlu eğitimleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan yetki almış olan eğitim merkezlerinden alarak daha sonra Ulaştırma, ve Altyapı Bakanlığı’nın sınavına girip, sınavda başarılı olanlar, geçerlilik süresi ..................... olan SRC5 - Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Belgesine sahip olabilmektedirler."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
2 yıl
B
3 yıl
C
4 yıl
D
5 yıl
E
6 yıl
Açıklama:
Sürücülerin eğitimleri “Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi” kapsamında yapılmakta ve sürücüler yönergede belirtilen zorunlu eğitimleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan yetki almış olan eğitim merkezlerinden alarak daha sonra Ulaştırma, ve Altyapı Bakanlığı’nın sınavına girip, sınavda başarılı olanlar, geçerlilik süresi 5 yıl olan SRC5 - Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Belgesine sahip olabilmektedirler. Doğru cevap D'dir.
Soru 9
"Uzmanlık eğitimleri çerçevesinde SRC5 Belgesi sahibi olan sürücülerden tank kullanacaklar için ADR Tank Eğitimini almak da zorunlu dur. Bu eğitimler dışında patlayıcı maddeler için geçerli olan ................. ve radyoaktif maddeler için geçerli olan .............. eğitimlerinin de bu maddeleri taşıyan sürücüler tarafından alınması gerekmektedir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
ADR Sınıf 1 - ADR Sınıf 7
B
ADR Sınıf 1 - ADR Sınıf 6
C
ADR Sınıf 1 - ADR Sınıf 5
D
ADR Sınıf 1 - ADR Sınıf 4
E
ADR Sınıf 1 - ADR Sınıf 3
Açıklama:
Uzmanlık eğitimleri çerçevesinde SRC5 Belgesi sahibi olan sürücülerden tank kullanacaklar için ADR Tank Eğitimini almak da zorunlu dur. Bu eğitimler dışında patlayıcı maddeler için geçerli olan ADR Sınıf 1 ve radyoaktif maddeler için geçerli olan ADR Sınıf 7 eğitimlerinin de bu maddeleri taşıyan sürücüler tarafından alınması gerekmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
- Konteyner kullanılması durumunda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, ihlal durumu düzeltilmeden konteyneri taşıyıcıya teslim etmemek
- Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamakla ve
boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmek - Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Konteyner kullanılması durumunda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, ihlal durumu düzeltilmeden konteyneri taşıyıcıya teslim etmemek, boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamakla ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmek ve yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememek, alıcının sorumlulukları arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Türkiye kaç yılında Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne (ADR) taraf olmuştur?
Seçenekler
A
2008
B
2009
C
2010
D
2012
E
2015
Açıklama:
Türkiye 2010 yılında Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne (ADR) taraf olduktan sonra, Türk taşımacılık sektörüne ulusal ve uluslararası taşımacılığın güvenli olarak yapılabilmesi açısından zorunlu olan birçok yükümlülük
gelmiştir.
gelmiştir.
Soru 12
Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla kim görevlidir?
Seçenekler
A
Gönderen
B
Ambalajlayan
C
Yükleyen
D
Dolduran
E
Taşımacı
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla gönderen görevlidir.
Soru 13
Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle kim görevlidir?
Seçenekler
A
Taşıyıcı
B
Yükleyen
C
Dolduran
D
Taşımacı
E
Gönderen
Açıklama:
Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle yükleyen görevlidir.
Soru 14
Tehlikeli madde Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle kim görevlidir?
Seçenekler
A
Ambalajlayan
B
Yükleyen
C
Dolduran
D
Taşımacı
E
Alıcı
Açıklama:
Alıcı yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle görevlidir.
Soru 15
Ambalajı hasar görmüş olan tehlikeli madde ambalajlarını taşımamakla kim görevlidir?
Seçenekler
A
Alıcı
B
Sürücü
C
Yükleyen
D
Dolduran
E
Taşımacı
Açıklama:
Ambalajı hasar görmüş olan tehlikeli madde ambalajlarını taşımamakla SÜRÜCÜ görevlidir.
Soru 16
Taşınan madde ile ilgili varsa miktar sınırlamalarına uymakla kim sorumludur?
Seçenekler
A
Taşımacı
B
Ambalajlayan
C
Yükleyen
D
Dolduran
E
Alıcı
Açıklama:
Taşınan madde ile ilgili varsa miktar sınırlamalarına uymakla TAŞIMACI sorumludur.
Soru 17
Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmekle kim sorumludur?
Seçenekler
A
Ambalajlayan
B
Yükleyen
C
Taşımacı
D
Dolduran
E
Alıcı
Açıklama:
Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmekle Dolduran sorumludur.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılığı denilince ülkemizde ilk akla gelen ve bu taşımacılığın karayolu boyutunu oluşturan mevzuattır?
Seçenekler
A
IMDG
B
ADR
C
DGR
D
ADNR
E
RID
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılığı denilince ülkemizde ilk akla gelen ve bu taşımacılığın kara yolu boyutunu oluşturan ADR (UN Economic Commission for Europe (ECE)-WP-15-Bern) dışında, deniz yolu için IMDG (International Maritime Organization (IMO)- Londra- IMDG-Code), hava yolu için DGR (International Air Transport Association- Cenevre- IATA-DGR), demir yolu için RID (Office Central Transport Internationaux (OCTI)- Bern-RID), ve iç su yolları/kanal taşımacılığı içinse ADNR (Commission Central pour la Navigation du Rhin- Strasburg- ADNR/ADN) konvansiyonları vardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
I. Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamalıdır.
II. Yük güvenliğini sağlamak, yükleme tonajlarına uymak zorundadır.
III. Yükleme/boşaltma yerinde sigara içmemelidir.
Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine yukarıda belirtilen kurallardan hangisi/hangilerine uymalıdır?
II. Yük güvenliğini sağlamak, yükleme tonajlarına uymak zorundadır.
III. Yükleme/boşaltma yerinde sigara içmemelidir.
Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine yukarıda belirtilen kurallardan hangisi/hangilerine uymalıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Tüm ifadelere uymak zorundadır.
Soru 20
I. Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az 20 metre mesafeden takip etmek zorundadır.
II. Tehlikeli madde taşıyan araç park etmesi gerektiğinde önündeki araçla arasında en az 50 metre mesafe bırakmalıdır.
III. Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/ hangileri doğrudur?
II. Tehlikeli madde taşıyan araç park etmesi gerektiğinde önündeki araçla arasında en az 50 metre mesafe bırakmalıdır.
III. Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/ hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır. Aynı zamanda park etmesi gerektiğinde ise önündeki araçla arasında en az 20 metre mesafe bırakmalıdır.
Soru 21
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı'nın adı hangi tarihte Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak değiştirilmiştir?
Seçenekler
A
2010
B
2013
C
2015
D
2018
E
2019
Açıklama:
Bakanlığın ismi 11 Temmuz 2018 itibariyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak değiştirilmiştir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddelerin havayoluyla taşınmasında başvurulan mevzuattır?
Seçenekler
A
ADR
B
IMDG
C
DGR
D
RID
E
ADNR
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin havayoluyla taşınmasında DGR (International Air Transport Association- Cenevre- IATA-DGR) kitabına başvurulur. Doğru cevap C'dir.
Soru 23
Turuncu kitap olarak da bilinen “Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations” adlı yayın, aşağıdakilerden hangisine bağlı bir komite tarafından düzenlenmektedir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler
B
Avrupa Birliği
C
Dünya Ticaret Örgütü
D
Avrupa Komisyonu
E
Uluslararası Toplu Taşımacılar Birliği
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin gösterdiği davranışlar, çevreleri ile olan ilişkileri ve olağan dışı bir durumda gösterecekleri tepkiler, yıllar boyunca edinilen deneyimler ve deneylerle belirlenmiş ve bunlara karşı alınacak önlemler belirlenerek “Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations” isimli bir yayında toplanmıştır. 2017 yılında 20. kez revize edilmiş nüshası yayınlanan bu yayın, uzman kişilerden oluşan Birleşmiş Milletler Teknik Komitesi tarafından düzenlenmektedir. Kısa adı “Turuncu Kitap (Orange Book)” olan bu doküman, temel olarak tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi ve belgelenmesi hakkında tavsiyeler içermektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla kaç km/sa hızla gidebilirler?
Seçenekler
A
20
B
25
C
30
D
35
E
40
Açıklama:
Yasal düzenlemeler tehlikeli madde taşıyan bir aracın zorunluluk haricinde meskûn
mahallerde park edemeyeceklerini ve yine zorunluluk söz konusu olmadığı hâllerde doldurma veya boşaltma yapamayacaklarını ifade etmektedir. Ek olarak tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler. Doğru cevap C'dir.
mahallerde park edemeyeceklerini ve yine zorunluluk söz konusu olmadığı hâllerde doldurma veya boşaltma yapamayacaklarını ifade etmektedir. Ek olarak tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler. Doğru cevap C'dir.
Soru 25
BM Turuncu Kitabı'na göre tehlikeli madde taşıma evrakını imzalayan kişiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Alıcı
B
Taşıyıcı
C
Yükleyen
D
Gönderen
E
Dolduran
Açıklama:
Eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi “Gönderen” olarak tanımlanır ve taşınmak üzere sevk edilen malı ADR Hükümleri’ne uygun bir biçimde teslim etmelidir. Doğru cevap D'dir.
Soru 26
I. Tehlikeli madde taşıtı sürücüleri ADR Belgesi’ne sahip olmalıdır. II. Tehlikeli madde taşıyan araç, yerleşim yeri içinde 30 km hızla yol alabilmektedirler. III. Tehlikeli madde taşıyan araç, önündeki araçla arasına 30 metre mesafe bırakarak yol alabilir. Karayollarında tehlikeli maddelerin taşınmasına yönelik kuralları içeren BM Turuncu Kitabı'na göre yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır. Diğer ifadeler doğrudur. Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Yayını, Tehlikeli Madde Taşımacılığı ve Güvenliği kitabının üçüncü ünitesinde gerekli açıklamalar bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 27
Ülkemizde tehlikeli maddelerin taşıma faaliyetlerinde kişilerin yetki ve sorumlulukları hangi yönetmelikte verilmiştir?
Seçenekler
A
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik
B
Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği
C
Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları
D
Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışılan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük
E
Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik
Açıklama:
GİRİŞ
Ülkemizde 24.10.2013 tarih ve 28801 no’lu Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMKTHY)” hükümlerine göre, taşıma faaliyetlerinde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boşaltanların, ambalajlayanların, taşımacıların ve tehlikeli maddeleri taşıyan her türlü taşıt sürücülerinin veya operatörlerinin sorumluluk ve yükümlülükleri iyi bilinmelidir.
Ülkemizde 24.10.2013 tarih ve 28801 no’lu Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMKTHY)” hükümlerine göre, taşıma faaliyetlerinde yer alan gönderenlerin, alıcıların, dolduranların, yükleyenlerin, boşaltanların, ambalajlayanların, taşımacıların ve tehlikeli maddeleri taşıyan her türlü taşıt sürücülerinin veya operatörlerinin sorumluluk ve yükümlülükleri iyi bilinmelidir.
Soru 28
TMKTHY’ne göre “Eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi” olarak tanımlanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alıcı
B
Gönderen
C
Aracı
D
Paketleyen
E
Taşıyıcı
Açıklama:
GÖNDERENİN SORUMLULUKLARI
Eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi TMKTHY’nde, “Gönderen” olarak tanımlanır ve taşınmak üzere sevk edilen malı ADR Hükümleri’ne uygun bir biçimde teslim etmelidir.
Eşyayı taşımacıya teslim eden, alıcıyı belirleyen ve taşıma evrakını imzalayan kişi TMKTHY’nde, “Gönderen” olarak tanımlanır ve taşınmak üzere sevk edilen malı ADR Hükümleri’ne uygun bir biçimde teslim etmelidir.
Soru 29
- Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamalı.
- Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmeli.
- Ambalajlama ve birlikte ambalajlama ile ilgili mevzuata ve kurallara uymalı.
- Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını sağlamalı.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
GÖNDERENİN SORUMLULUKLARI
Gönderen; a. Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla, b. Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla, c. Taşımacıya ADR Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde hazırlanmış yazılı talimatı ve taşıma için gerekli olan; taşıma evrakı, izinler, onaylar, bildiriler, sertifikalar ve diğer belgeleri vermekle, d. Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamakla, e. Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle, f. Boş durumdaki temizlenmemiş ve dezenfekte edilmemiş tankerler, mobil tanklar, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyner, tank konteynerler ve taşınabilir tanklar gibi araçlar ile büyük veya küçük konteynerlerin de uygun olarak işaretlenmiş, etiketlenmiş olmasını ve boş durumdaki temizlenmemiş tankerlerin doluları kadar sızdırmaz olmasını sağlamakla, g. İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermekle, h. ADR Bölüm 1.4.2.1’de yer alan diğer yükümlülükleri yerine getirmekle yükümlüdür.
Gönderen; a. Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla, b. Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla, c. Taşımacıya ADR Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde hazırlanmış yazılı talimatı ve taşıma için gerekli olan; taşıma evrakı, izinler, onaylar, bildiriler, sertifikalar ve diğer belgeleri vermekle, d. Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamakla, e. Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle, f. Boş durumdaki temizlenmemiş ve dezenfekte edilmemiş tankerler, mobil tanklar, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyner, tank konteynerler ve taşınabilir tanklar gibi araçlar ile büyük veya küçük konteynerlerin de uygun olarak işaretlenmiş, etiketlenmiş olmasını ve boş durumdaki temizlenmemiş tankerlerin doluları kadar sızdırmaz olmasını sağlamakla, g. İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermekle, h. ADR Bölüm 1.4.2.1’de yer alan diğer yükümlülükleri yerine getirmekle yükümlüdür.
Soru 30
“Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle, tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymakla, tehlikeli maddeleri, ancak ADR Hükümleri’ne uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklemekle, hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde ambalajını hasar giderilene kadar yüklememekle yükümlüdür.” şeklinde tanımlanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ambalajlayan
B
Gönderen
C
Yükleyen
D
Taşımacı
E
Alıcı
Açıklama:
YÜKLEYENİN SORUMLULUKLARI
Yükleyen; ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle, tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymakla, tehlikeli maddeleri, ancak ADR Hükümleri’ne uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklemekle, hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde ambalajını hasar giderilene kadar yüklememekle yükümlüdür.
Yükleyen; ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle, tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymakla, tehlikeli maddeleri, ancak ADR Hükümleri’ne uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklemekle, hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde ambalajını hasar giderilene kadar yüklememekle yükümlüdür.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi yükleyenin sorumluluklarından biridir?
Seçenekler
A
Tankların ve gerekli ekipmanın teknik olarak eksiksiz ve taşımaya uygun olmasını sağlamak.
B
Tehlikeli madde taşınmasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test, muayene ve kontrol sürelerinin geçerliliğini kontrol etmek.
C
Dolumu yapılacak tehlikeli maddelere uygun olan ve bu hususta uygunluk belgesi bulunan tanklara dolum yapmak.
D
Ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamak.
E
Dolum esnasında birlikte yükleme kurallarına uygun hareket etmek.
Açıklama:
YÜKLEYENİN SORUMLULUKLARI
Yükleyen; a. Tehlikeli maddeleri, ancak ADR hükümlerine uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklemekle, b. Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle, Hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde ambalajını hasar giderilene kadar yüklememekle, d. Tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymakla, e. Ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamakla, f. Tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin gerekli tehlike işaretleri ile işaretlenmesini ve etiketlendirilmesini sağlamakla, g. Ambalajları yüklerken, araç içinde var olan diğer yükleri de göz önüne alarak, birlikte yükleme yasaklarına ve ayrıca besin ve gıda maddelerinin ya da hayvan yemlerinin ayrı tutulması kurallarına uymakla sorumludur.
Yükleyen; a. Tehlikeli maddeleri, ancak ADR hükümlerine uygun şartların sağlanmış olması halinde taşıta yüklemekle, b. Ambalajlanmış tehlikeli maddeleri ya da temizlenmemiş boş ambalajları taşımacıya verirken ambalajların zarar görüp görmediğini kontrol etmekle, Hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde ambalajını hasar giderilene kadar yüklememekle, d. Tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymakla, e. Ambalajlar ve ekipman üzerinde bulunması gereken tehlike işaretlerin ve etiketlerin bulunmasını ve bulundurulmasını sağlamakla, f. Tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin gerekli tehlike işaretleri ile işaretlenmesini ve etiketlendirilmesini sağlamakla, g. Ambalajları yüklerken, araç içinde var olan diğer yükleri de göz önüne alarak, birlikte yükleme yasaklarına ve ayrıca besin ve gıda maddelerinin ya da hayvan yemlerinin ayrı tutulması kurallarına uymakla sorumludur.
Soru 32
Uygunluk belgesi olmadan bir tanka tehlikeli madde dolumu yapılmışsa bu durumda sorumluluk kime aittir?
Seçenekler
A
Ambalajlayan
B
Gönderen
C
Yükleyen
D
Dolduran
E
Alıcı
Açıklama:
DOLDURANIN SORUMLULUKLARI
Dolum öncesinde, tankların ve gerekli ekipmanın (tankerler, mobil tanklar ya da tank konteynerler, tüplü gaz tankerleri, çok bölmeli gaz konteyneri vb.), tehlikeli madde taşımasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test, muayene ve kontrol sürelerinin dolup dolmadığını kontrol etmek ve dolumu yapılacak tehlikeli maddelere uygun olan ve bu hususta uygunluk belgesi bulunan tanklara dolum yapmaktan dolduran sorumludur.
Dolum öncesinde, tankların ve gerekli ekipmanın (tankerler, mobil tanklar ya da tank konteynerler, tüplü gaz tankerleri, çok bölmeli gaz konteyneri vb.), tehlikeli madde taşımasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test, muayene ve kontrol sürelerinin dolup dolmadığını kontrol etmek ve dolumu yapılacak tehlikeli maddelere uygun olan ve bu hususta uygunluk belgesi bulunan tanklara dolum yapmaktan dolduran sorumludur.
Soru 33
Gönderenin taşınması için taşımacıya vermiş olduğu tehlikeli maddenin uluslararası ve ulusal mevzuata uygun olup olmadığını kontrol etmek kimin sorumluluğudur?
Seçenekler
A
Ambalajlayan
B
Gönderen
C
Taşımacı
D
Dolduran
E
Alıcı
Açıklama:
TAŞIMACININ SORUMLULUKLARI
Gönderenin taşınması için taşımacıya vermiş olduğu tehlikeli maddenin uluslararası ve ulusal mevzuata uygun olup olmadığı, taşımacı tarafından kontrol edilmelidir. Güzergah Tespit Belgesi, CMR (Convention Merchandise Routier, Kara Yolu Taşıma Senedi) Belgesi, Talimatname vb. gerekli dokümanları taşıma başlamadan önce temin etmek taşımacının sorumluluğu altındadır.
Gönderenin taşınması için taşımacıya vermiş olduğu tehlikeli maddenin uluslararası ve ulusal mevzuata uygun olup olmadığı, taşımacı tarafından kontrol edilmelidir. Güzergah Tespit Belgesi, CMR (Convention Merchandise Routier, Kara Yolu Taşıma Senedi) Belgesi, Talimatname vb. gerekli dokümanları taşıma başlamadan önce temin etmek taşımacının sorumluluğu altındadır.
Soru 34
Tehlikeli madde taşımacılığı yapmak isteyen kişi aşağıdaki belgelerden hangisine sahip olmalıdır?
Seçenekler
A
SRC 1
B
SRC 2
C
SRC 3
D
SRC 4
E
SRC 5
Açıklama:
TAŞIMACININ SORUMLULUKLARI
Taşınan tehlikeli maddenin özelliğine uygun ve geçerli Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5)/ADR Şoför Eğitim Sertifikasına sahip sürücüleri istihdam etmelidir?
Taşınan tehlikeli maddenin özelliğine uygun ve geçerli Tehlikeli Mal Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5)/ADR Şoför Eğitim Sertifikasına sahip sürücüleri istihdam etmelidir?
Soru 35
- Yükleme/boşaltma sırasında motor kapatılmalıdır.
- Yükleme alanının yüklemeden önceden temizlenmesi gerekmektedir.
- Birlikte yükleme/ayrı yükleme kuralları uygulanmalıdır.
- Taşımanın herhangi bir aşamasında ambalajların açılması kesinlikle yasaktır.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
TAŞIT SÜRÜCÜSÜNÜN VE ARAÇTA BULUNAN DİĞER GÖREVLİLERİN SORUMLULUKLARI
Sürücü yükleme boşaltma sırasında aşağıda belirtilen kurallara da uygun hareket etmelidir. • Yükleme/boşaltma sırasında motor kapatılmalıdır. • Yükleme alanının yüklemeden önceden temizlenmesi gerekmektedir. • Birlikte yükleme/ayrı yükleme kuralları uygulanmalıdır. • Taşımanın herhangi bir aşamasında ambalajların açılması kesinlikle yasaktır. • Hasarlı olan hiçbir ambalajın yüklenmesi söz konusu olmamalıdır. • Tehlikeli maddenin ambalajın dışında olması halinde yüklememelidir. • Boş ambalajların etiketli ve işaretli olmasına dikkat edilmelidir. • Yükleme alanına açık ateşle girilmemelidir. • Yükleme/boşaltma yerinde sigara içilmesi yasaktır. • Yük güvenliğini sağlamak, yükleme tonajlarına uymak zorundadır. • Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamalıdır.
Sürücü yükleme boşaltma sırasında aşağıda belirtilen kurallara da uygun hareket etmelidir. • Yükleme/boşaltma sırasında motor kapatılmalıdır. • Yükleme alanının yüklemeden önceden temizlenmesi gerekmektedir. • Birlikte yükleme/ayrı yükleme kuralları uygulanmalıdır. • Taşımanın herhangi bir aşamasında ambalajların açılması kesinlikle yasaktır. • Hasarlı olan hiçbir ambalajın yüklenmesi söz konusu olmamalıdır. • Tehlikeli maddenin ambalajın dışında olması halinde yüklememelidir. • Boş ambalajların etiketli ve işaretli olmasına dikkat edilmelidir. • Yükleme alanına açık ateşle girilmemelidir. • Yükleme/boşaltma yerinde sigara içilmesi yasaktır. • Yük güvenliğini sağlamak, yükleme tonajlarına uymak zorundadır. • Maksimum yükleme kapasitesi aşılmamalıdır.
Soru 36
Taşımacı boşaltma yerine gelmesine rağmen alıcı gerekçesiz olarak teslim almaya gelmiyorsa sorumluluk kime aittir?
Seçenekler
A
Ambalajlayan
B
Gönderen
C
Taşımacı
D
Dolduran
E
Alıcı
Açıklama:
ALICININ SORUMLULUKLARI
Taşıma evrakı, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi veya taşıma senedinde belirtilen eşyanın teslim edildiği alıcı, herhangi bir haklı sebep olmaksızın yükün teslim alınmasından kaçınamamaktadır. Taşımacı boşaltma yerine gelmesine rağmen alıcı gerekçesiz olarak teslim almaya gelmiyorsa; taşımacı tutanakla meydana gelebilecek tüm sorumluluğu alıcıya devredebilmektedir
Taşıma evrakı, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi veya taşıma senedinde belirtilen eşyanın teslim edildiği alıcı, herhangi bir haklı sebep olmaksızın yükün teslim alınmasından kaçınamamaktadır. Taşımacı boşaltma yerine gelmesine rağmen alıcı gerekçesiz olarak teslim almaya gelmiyorsa; taşımacı tutanakla meydana gelebilecek tüm sorumluluğu alıcıya devredebilmektedir
Soru 37
Aşağıdaki mevzuatlardan hangisi denizyolu için tehlikeli madde taşımacılığına yöneliktir?
Seçenekler
A
DGR
B
ADR
C
ADNR
D
IMDG
E
RID
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılığı denilince ülkemizde ilk akla gelen ve bu taşımacılığın kara yolu boyutunu oluşturan ADR (UN Economic Commission for Europe (ECE)-WP-15 Bern) dışında, deniz yolu için IMDG (International Maritime Organization (IMO)- Londra- IMDG-Code), hava yolu için DGR (International Air Transport Association- Cenevre- IATA-DGR), demir yolu için RID (Office Central Transport Internationaux (OCTI)- Bern-RID), ve iç su yolları/kanal taşımacılığı içinse ADNR (Commission Central pour la Navigation du Rhin- Strasburg- ADNR/ADN) konvansiyonları vardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla yükümlüdür?
Seçenekler
A
Taşıyıcı
B
Gönderen
C
Alıcı
D
Yükleyen
E
Dolduran
Açıklama:
Gönderen, taşınmak üzere sevk edilen malı ADR hükümlerine uygun bir biçimde teslim
etmek zorundadır. Ayrıca gönderen;
a. Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca
yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla sorumludur. Doğru cevap B'dir.
etmek zorundadır. Ayrıca gönderen;
a. Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca
yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla sorumludur. Doğru cevap B'dir.
Soru 39
Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Taşıma
B
Gönderme
C
Ambalajlama
D
Yükleme
E
Elleçleme
Açıklama:
Elleçleme, tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlerdir. Doğru cevap E'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde yükleme boşaltma sırasında uyulması gereken kurallardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yükleme/boşaltma sırasında motorun kapalı olması
B
Taşımanın herhangi bir aşamasında ambalajların açılmaması
C
Ambalajsız tehlikeli maddeleri en son yüklemek
D
Maksimum yükleme kapasitesini aşmama
E
Boş ambalajların etiketli ve işaretli olmasına dikkat etmek
Açıklama:
Tehlikeli madde ambalajın dışında olması halinde yüklememelidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 41
Türkiye, Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne (ADR) kaç yılında taraf olmuştur?
Seçenekler
A
1990
B
1997
C
2001
D
2007
E
2010
Açıklama:
Türkiye 2010 yılında Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne (ADR) taraf olduktan sonra, Türk taşımacılık sektörüne ulusal ve uluslararası taşımacılığın güvenli olarak yapılabilmesi açısından zorunlu olan birçok yükümlülük gelmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
Tehlikeli madde taşıyan araçlar otobanlarda en fazla kaç km hızla gidebilirler?
Seçenekler
A
30 km
B
50 km
C
60 km
D
70 km
E
80 km
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler. Bu kuralın haricinde söz konusu araçlar şehirlerarası yollarda 50 km hızla, otobanlarda ise 60 km hızla yol alabilmektedirler (Haastrup, 1994). Doğru cevap C'dir.
Soru 43
- Havalandırılması
- Yük taşıma ambalajlarının yenilenmesi
- Satışı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Elleçleme; tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlerdir. Doğru cevap D'dir.
Soru 44
- Tehlikeli maddelerin yüklenmesi ve elleçlenmesi ile ilgili mevzuata ve özel kurallara uymak
- Tehlikeli maddeleri konteynere yükledikten sonra konteynerin gerekli tehlike işaretleri ile işaretlenmesini sağlamak
- Tehlikeli madde taşınmasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test, muayene ve kontrol sürelerinin geçerliliğini kontrol etmek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
I. ve II. madde yükleyenin sorumluluğundayken III. madde dolduranın sorumluluklarındandır. Doğru cevap C'dir.
Soru 45
- Taşıtların istiap hadlerine uygun olarak yüklenmesini sağlamakla
- Taşınan madde ile ilgili varsa miktar sınırlamalarına uymakla
- Yüke uygun olan tank veya konteynerlerin kullanılmasını sağlamakla
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilen üç madde de taşımacının sorumluluklarındandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
- Taşımacı
- Dolduran
- Yükleyen
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sürücülerin fiziksel ve ruhsal açıdan sağlıklı olduklarının takibi de taşımacıya verilmiş bir yükümlülüktür. Sürücünün ruhsal veya fiziksel açıdan bir rahatsızlığa sahip olmasına rağmen, taşımacı sürücüye sefer yaptırıyorsa meydana gelebilecek her türlü olumsuz durumdan taşımacı sorumludur. Doğru cevap A'dır.
Soru 47
- Meskun mahallerde park etmemeli
- Kaza veya arıza gibi durumlarda aracı terketmemeli
- Temizlenmeyen araca yükleme yaptırmamalı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilen üç madde de taşıt sürücüsünün ve araçta bulunan diğer görevlilerin sorumluluklarındandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 48
Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az kaç metre mesafeden takip etmek zorundadır?
Seçenekler
A
20
B
30
C
40
D
50
E
60
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan araçlar önlerindeki aracı en az 50 metre mesafeden takip etmek zorundadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 49
Tehlikeli madde taşıyan araçlar park etmesi gerektiğinde önündeki araçla arasında en az kaç metre mesafe bırakmalıdır?
Seçenekler
A
20
B
30
C
40
D
50
E
60
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan araçlar park etmesi gerektiğinde önündeki araçla arasında en az 20 metre mesafe bırakmalıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 50
Ülkemizde 24.10.2013 tarih ve 28801 no’lu Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik”in kısaltması nedir?
Seçenekler
A
TKMTHY
B
TKYTYH
C
TMKTHY
D
TMKHYT
E
TMKYHT
Açıklama:
Kısaltması TMKTHY ‘dir. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Ülkemizde tehlikeli madde taşımacılığının kara yolu boyutunu oluşturan konvansiyon aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ADNR
B
ADR
C
DGR
D
IMDG
E
RID
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılığı denilince ülkemizde ilk akla gelen ve bu taşımacılığın kara yolu boyutunu oluşturan ADR (UN Economic Commission for Europe (ECE)-WP-15-Bern) dışında, deniz yolu için IMDG (International Maritime Organization (IMO)- Londra- IMDG-Code), hava yolu için DGR (International Air Transport Association- Cenevre- IATA-DGR), demir yolu için RID (Office Central Transport Internationaux (OCTI)- Bern-RID), ve iç su yolları/kanal taşımacılığı içinse ADNR (Commission Central pour la Navigation du Rhin- Strasburg- ADNR/ADN) konvansiyonları vardır. Doğru cevap B’dir.
Soru 52
Temel olarak tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi ve belgelenmesi hakkında tavsiyeler içeren “Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations” isimli yayının kısa adı nedir?
Seçenekler
A
Kahverengi Kitap
B
Kara Kitap
C
Kırmızı Kitap
D
Mavi Kitap
E
Turuncu Kitap
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin gösterdiği davranışlar, çevreleri ile olan ilişkileri ve olağan dışı bir durumda gösterecekleri tepkiler, yıllar boyunca edinilen deneyimler ve deneylerle belirlenmiş ve bunlara karşı alınacak önlemler belirlenerek “Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations” isimli bir yayında toplanmıştır. 2017yılında 20. kez revize edilmiş nüshası yayınlanan bu yayın, uzman kişilerden oluşan Birleşmiş Milletler Teknik Komitesi tarafından düzenlenmektedir. Kısa adı “Turuncu Kitap (Orange Book)” olan bu doküman, temel olarak tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi ve belgelenmesi hakkında tavsiyeler içermektedir. Doğru cevap E’dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi demir yolu taşımacılığı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
IMDG
B
ADR
C
DGR
D
ADNR
E
RID
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılığı denilince ülkemizde ilk akla gelen ve bu taşımacılığın kara yolu boyutunu oluşturan ADR (UN Economic Commission for Europe (ECE)-WP-15-Bern) dışında, deniz yolu için IMDG (International Maritime Organization (IMO)- Londra- IMDG-Code), hava yolu için DGR (International Air Transport Association- Cenevre- IATA-DGR), ve iç su yolları/kanal taşımacılığı içinse ADNR (Commission Central pour la Navigation du Rhin- Strasburg- ADNR/ADN) konvansiyonları vardır. RID (Office Central Transport Internationaux (OCTI)- Bern-RID) demir yolu konvansiyonudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 54
Türkiye, Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne hangi yıl taraf olmuştur?
Seçenekler
A
2010 yılında
B
2011 yılında
C
2013 yılında
D
2016 yılında
E
2017 yılında
Açıklama:
Türkiye 2010 yılında Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne (ADR) taraf olmuştur. Doğru cevap A’dır.
Soru 55
Türkiye’de ADR Anlaşması’nın gereği olarak hangi yönerge ile sürücülerin eğitim alma zorunluluğu yasalaştırılmıştır?
Seçenekler
A
Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Emniyet Eğitimi Yönergesi
B
Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Göreve Yönelik Eğitim Yönergesi
C
Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi
D
Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Sürücü Yeterlilik Eğitimi Yönergesi
E
Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Şoför Yeterlilik Eğitimi Yönergesi
Açıklama:
Türkiye’de ADR Anlaşması’nın gereği olarak Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi ile sürücülerin eğitim alma zorunluluğu yasalaştırılmıştır. Doğru cevap C’dir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi gönderenin sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermek.
B
Tehlikeli maddeleri yükleyecek personelin bu konuda eğitim almış olmasını sağlamak ve gerektiğinde bu eğitim belgelerini ibraz etmek.
C
Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamak.
D
Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamak.
E
Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamak.
Açıklama:
“Tehlikeli maddeleri yükleyecek personelin bu konuda eğitim almış olmasını sağlamak ve gerektiğinde bu eğitim belgelerini ibraz etmek” yükleyenin sorumluluklarından biridir. Doğru cevap B’dir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi elleçleme işlemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması
B
Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden depoda saklanması
C
Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden havalandırılması
D
Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden kalburlanması
E
Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden yerinin değiştirilmesi
Açıklama:
Elleçleme; tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlerdir. Doğru cevap B’dir
Soru 58
Taşıtlara yükleme yaptığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle sorumlu kişi kimdir?
Seçenekler
A
Ambalajlayan
B
Dolduran
C
Gönderen
D
Taşıyan
E
Yükleyen
Açıklama:
Taşıtlara yükleme yaptığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmamak ve izlenecek güzergahlar ile ilgili gerekli bilgileri almak yükleyiciye yönelik sorumluluklar arasında yer almaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 59
SRC5 Belgesi sahibi tank kullanan ve ADR Sınıf 7 eğitimi alan bir sürücü ne tür tehlikeli maddeler için geçerli eğitimi almıştır?
Seçenekler
A
Organik peroksitler
B
Patlayıcı maddeler
C
Radyoaktif maddeler
D
Yakıcı maddeler
E
Yanıcı maddeler
Açıklama:
Uzmanlık eğitimleri çerçevesinde SRC5 Belgesi sahibi olan sürücülerden tank kullanacaklar için ADR Tank Eğitimini almak da zorunludur. Bu eğitimler dışında radyoaktif maddeler için geçerli olan ADR Sınıf 7 eğitimlerinin de bu maddeleri taşıyan sürücüler tarafından alınması gerekmektedir. Doğru cevap C’dir.
Soru 60
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi alıcının sorumluluklarını yerine getirmediği bir durumdur?
Seçenekler
A
Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamamak.
B
Kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliklere sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemek.
C
Konteyner kullanılması durumunda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, ihlal durumu düzeltilmeden konteyneri taşıyıcıya teslim etmemek.
D
Taşıtlardan boşaltma yapıldığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemek.
E
Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememek.
Açıklama:
Boşaltma yerinin güvenliğinin ve emniyetinin sağlanmasından alıcı sorumludur. Buna göre boşaltma yerinde ateş yakılmaması, sigara içilmemesi ve elektriklenmeye olanak verecek ekipmanların kullanılmaması alıcının sorumlulukları arasındadır. Aynı zamanda boşaltma yeri meskun mahal içerisinde kalıyorsa, yetkililer gözetiminde boşaltmanın yapılmasını da alıcı sağlamalıdır.
Alıcı, boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamakla ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmekle sorumludur. Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamamakla yükümlülüğünü yerine getirmemiş olmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Alıcı, boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamakla ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmekle sorumludur. Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamamakla yükümlülüğünü yerine getirmemiş olmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 61
Türkiye ........ yılında Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne (ADR) taraf olduktan sonra, Türk taşımacılık sektörüne ulusal ve uluslararası taşımacılığın güvenli olarak yapılabilmesi açısından zorunlu olan birçok yükümlülük gelmiştir.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
2009
B
2010
C
2011
D
2012
E
2013
Açıklama:
Türkiye 2010 yılında Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınmasına Dair Avrupa Sözleşmesi’ne (ADR) taraf olduktan sonra, Türk taşımacılık sektörüne ulusal ve uluslararası taşımacılığın güvenli olarak yapılabilmesi açısından zorunlu olan birçok yükümlülük gelmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 62
Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla kaç km hızla gidebilirler?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan araçlar meskûn mahaller içerisinde en fazla 30 km hızla gidebilirler. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 63
- Tehlikeli maddelerin sınıflandırılması
- Tehlikeli maddelerin ambalajlanması
- Tehlikeli maddelerin işaretlenmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin gösterdiği davranışlar, çevreleri ile olan ilişkileri ve olağan dışı bir durumda gösterecekleri tepkiler, yıllar boyunca edinilen deneyimler ve deneylerle belirlenmiş ve bunlara karşı alınacak önlemler belirlenerek “Recommendations on the Transport of Dangerous Goods - Model Regulations” isimli bir yayında toplanmıştır. 2017yılında 20. kez revize edilmiş nüshası yayınlanan bu yayın, uzman kişilerden oluşan Birleşmiş Milletler Teknik Komitesi tarafından düzenlenmektedir. Kısa adı “Turuncu Kitap (Orange Book)” olan bu doküman, temel olarak tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, ambalajlanması, işaretlenmesi, etiketlenmesi ve belgelenmesi hakkında tavsiyeler içermektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 64
Gönderen ile taşıyıcı, tehlikeli mal ile ilgili taşıma belgesinin bir nüshası ile ADR’de açıklanan ilave bilgileri ve evrakları en az kaç aylık bir süre boyunca saklamak zorundadır?
Seçenekler
A
bir
B
iki
C
üç
D
dört
E
beş
Açıklama:
Gönderen ile taşıyıcı, tehlikeli mal ile ilgili taşıma belgesinin bir nüshası ile ADR’de açıklanan ilave bilgileri ve evrakları en az üç aylık bir süre boyunca saklamak zorundadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 65
Tehlikeli madde taşımacılığında yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamak kimin sorumluluğudur?
Seçenekler
A
Gönderenin
B
Ambalajlayanın
C
Taşıyıcının
D
Yükleyenin
E
Alıcının
Açıklama:
Gönderen, taşınmak üzere sevk edilen malı ADR hükümlerine uygun bir biçimde teslim etmek zorundadır. Ayrıca gönderen;
a. Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca
yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla,
b. Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla,
c. Taşımacıya ADR Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde hazırlanmış yazılı talimatı ve taşıma için gerekli olan; taşıma evrakı, izinler, onaylar, bildiriler, sertifikalar ve diğer belgeleri vermekle,
d. Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamakla,
e. Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle,
f. Boş durumdaki temizlenmemiş ve dezenfekte edilmemiş tankerler, mobil tanklar, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyner, tank konteynerler ve taşınabilir tanklar gibi araçlar ile büyük veya küçük konteynerlerin de uygun olarak işaretlenmiş, etiketlenmiş olmasını ve boş durumdaki temizlenmemiş tankerlerin doluları kadar sızdırmaz olmasını sağlamakla,
g. İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermekle,
h. ADR Bölüm 1.4.2.1’de yer alan diğer yükümlülükleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).
Doğru cevap A şıkkıdır.
a. Tehlikeli maddelerin taşınmasının, Bakanlıktan uygun yetki belgesi almış olanlarca
yapılmasını ve özel izin gereken durumlarda bu iznin alınmış olmasını sağlamakla,
b. Tehlikeli malların ADR hükümlerine uygun olarak sınıflandırılmış bir şekilde taşınmasını sağlamakla,
c. Taşımacıya ADR Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde hazırlanmış yazılı talimatı ve taşıma için gerekli olan; taşıma evrakı, izinler, onaylar, bildiriler, sertifikalar ve diğer belgeleri vermekle,
d. Yükün yapısına ve özelliklerine uygun araç kullanılmasını sağlamakla,
e. Taşıma şekli ve taşıma kısıtlamalarına uygun hareket etmekle,
f. Boş durumdaki temizlenmemiş ve dezenfekte edilmemiş tankerler, mobil tanklar, tüplü gaz tankeri, çok bölmeli gaz konteyner, tank konteynerler ve taşınabilir tanklar gibi araçlar ile büyük veya küçük konteynerlerin de uygun olarak işaretlenmiş, etiketlenmiş olmasını ve boş durumdaki temizlenmemiş tankerlerin doluları kadar sızdırmaz olmasını sağlamakla,
g. İzlenecek güzergâhlar ile ilgili gerekli bilgileri vermekle,
h. ADR Bölüm 1.4.2.1’de yer alan diğer yükümlülükleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 66
Taşımacı, taşıma sırasında kaza vb. olumsuz bir durum söz konusu olduğunda vakit kaybetmeden durumu yetkililere bildirmekle yükümlüdür. Aynı zamanda bu tür durumları meydana gelmelerinden itibaren en geç kaç gün içerisinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bildirmek zorundadır?
Seçenekler
A
beş
B
on
C
yirmi
D
otuz
E
kırk
Açıklama:
Taşımacı, taşıma sırasında kaza vb. olumsuz bir durum söz konusu olduğunda vakit kaybetmeden durumu yetkililere bildirmekle yükümlüdür. Aynı zamanda bu tür durumları meydana gelmelerinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bildirmek zorundadır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 67
SRC5 - Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Belgesinin geçerliliği kaç yıldır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılığında kritik öneme sahip sürücülerin mutlaka eğitime tabi tutulmaları gereklidir. Bu bağlamda, sürücülerin eğitimleri “Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi” kapsamında yapılmakta ve sürücüler yönergede belirtilen zorunlu eğitimleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan yetki almış olan eğitim merkezlerinden alarak daha sonra Ulaştırma, ve Altyapı Bakanlığı’nın sınavına girip, sınavda başarılı olanlar, geçerlilik süresi 5 yıl olan SRC5 - Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Belgesine sahip olabilmektedirler. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 68
Uzmanlık eğitimleri çerçevesinde SRC5 Belgesi sahibi olan sürücülerden tank kullanacaklar için ADR Tank Eğitimini almak da zorunludur. Bu eğitimler dışında patlayıcı maddeler için geçerli olan ADR Sınıf 1 ve radyoaktif maddeler için geçerli olan ADR Sınıf .... eğitimlerinin de bu maddeleri taşıyan sürücüler tarafından alınması gerekmektedir.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Uzmanlık eğitimleri çerçevesinde SRC5 Belgesi sahibi olan sürücülerden tank kullanacaklar için ADR Tank Eğitimini almak da zorunludur. Bu eğitimler dışında patlayıcı maddeler için geçerli olan ADR Sınıf 1 ve radyoaktif maddeler için geçerli olan ADR Sınıf 7 eğitimlerinin de bu maddeleri taşıyan sürücüler tarafından alınması gerekmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 69
- Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememek
- Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamakla ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmekle
- Konteyner kullanılması durumunda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, ihlal durumu düzeltilmeden konteyneri taşıyıcıya teslim etmemekle
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Alıcı;
a. Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle,
b. Kullanılan taşıt ve konteynerlerin boşaltıldıktan sonra öngörülen fiziksel ve kimyasal temizlik işlemlerinin ADR hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini, bu işlemlerden sonra aracın üzerindeki tehlike işaretlerinin çıkartılmasını ve boşaltma, temizleme, zehirden arındırma gibi işlerde diğer kişilerin hizmetlerinden yararlanıyorsa, ADR hükümlerine uygun tedbirlerin alınmasını sağlamakla,
c. Konteyner kullanılması durumunda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, ihlal durumu düzeltilmeden konteyneri taşıyıcıya teslim etmemekle,
d. Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamakla ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmekle,
e. Taşıtlardan boşaltma yapıldığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliklere sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle,
f. ADR Bölüm 1.4.2.3’te yer alan diğer hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).
Doğru cevap E şıkkıdır.
a. Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle,
b. Kullanılan taşıt ve konteynerlerin boşaltıldıktan sonra öngörülen fiziksel ve kimyasal temizlik işlemlerinin ADR hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini, bu işlemlerden sonra aracın üzerindeki tehlike işaretlerinin çıkartılmasını ve boşaltma, temizleme, zehirden arındırma gibi işlerde diğer kişilerin hizmetlerinden yararlanıyorsa, ADR hükümlerine uygun tedbirlerin alınmasını sağlamakla,
c. Konteyner kullanılması durumunda, ADR hükümlerinin ihlal edildiğinin tespit edilmesi halinde, ihlal durumu düzeltilmeden konteyneri taşıyıcıya teslim etmemekle,
d. Boşaltım alanında güvenlik önlemlerinin tam olarak alınmış olmasını sağlamakla ve boşaltma işleminde kullanılan donanımın düzgün olarak çalıştığını kontrol etmekle,
e. Taşıtlardan boşaltma yapıldığı sırada taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliklere sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle,
f. ADR Bölüm 1.4.2.3’te yer alan diğer hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 70
- Dolum öncesinde, tankların ve gerekli ekipmanın teknik olarak eksiksiz ve taşımaya uygun olmasını sağlamakla
- Doldurulan madde için izin verilen azami doldurma oranını (doldurma derecesi)
ve azami dolum hacim oranını geçmemekle - Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmekle
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dolduran;
a. Dolum öncesinde, tankların ve gerekli ekipmanın teknik olarak eksiksiz ve taşımaya uygun olmasını sağlamakla,
b. Tehlikeli madde taşınmasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test, muayene ve kontrol sürelerinin geçerliliğini kontrol etmekle,
c. Dolumu yapılacak tehlikeli maddelere uygun olan ve bu hususta uygunluk belgesi bulunan tanklara dolum yapmakla,
d. Dolum esnasında birlikte yükleme kurallarına uygun hareket etmekle,
e. Doldurulan madde için izin verilen azami doldurma oranını (doldurma derecesi) ve azami dolum hacim oranını geçmemekle,
f. Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmekle,
g. Doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığını kontrol etmekle,
h. Tehlikeli maddeleri taşınması için hazırlarken, turuncu ikaz levhalarının, plakaların ya da etiketlerin tank, taşıt, tank konteyner, büyük ve küçük konteynerlerin yanı sıra tehlikeli madde ambalajlarının da üzerine kurallara uygun bir biçimde takılmasını sağlamakla,
i. Taşıtlara dolum yaptığı sırada, taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle,
j. ADR Bölüm 1.4.3.3’te yer alan diğer hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).
Doğru cevap E şıkkıdır.
a. Dolum öncesinde, tankların ve gerekli ekipmanın teknik olarak eksiksiz ve taşımaya uygun olmasını sağlamakla,
b. Tehlikeli madde taşınmasında kullanılan taşıtların, tankların ve ekipmanın test, muayene ve kontrol sürelerinin geçerliliğini kontrol etmekle,
c. Dolumu yapılacak tehlikeli maddelere uygun olan ve bu hususta uygunluk belgesi bulunan tanklara dolum yapmakla,
d. Dolum esnasında birlikte yükleme kurallarına uygun hareket etmekle,
e. Doldurulan madde için izin verilen azami doldurma oranını (doldurma derecesi) ve azami dolum hacim oranını geçmemekle,
f. Dolumu yaptıktan sonra tankın kapak bölümlerinin sızdırmazlığını kontrol etmekle,
g. Doldurulan tehlikeli maddelerin tankın dış yüzeyine bulaşmadığını kontrol etmekle,
h. Tehlikeli maddeleri taşınması için hazırlarken, turuncu ikaz levhalarının, plakaların ya da etiketlerin tank, taşıt, tank konteyner, büyük ve küçük konteynerlerin yanı sıra tehlikeli madde ambalajlarının da üzerine kurallara uygun bir biçimde takılmasını sağlamakla,
i. Taşıtlara dolum yaptığı sırada, taşıtların yakın çevresinde ateş yakılmasına, açık ışıklandırma yapılmasına ve sigara içilmesine izin vermemekle, kıvılcım çıkma özelliğine sahip cisimler bulundurmamakla ve bu özelliğe sahip giysiler ile çalışmaya müsaade etmemekle,
j. ADR Bölüm 1.4.3.3’te yer alan diğer hükümleri yerine getirmekle yükümlüdür (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2013).
Doğru cevap E şıkkıdır.
Ünite 4
Soru 1
I. İşlemi yapacak personelin yaşı
II. Tehlikeli maddenin özellikleri
III. Taşınma biçimleri
Hangisi tehlikeli maddelerin yükleme ve boşaltma operasyonlarına ilişkin uygulamaları etkileyen faktörlerdendir?
II. Tehlikeli maddenin özellikleri
III. Taşınma biçimleri
Hangisi tehlikeli maddelerin yükleme ve boşaltma operasyonlarına ilişkin uygulamaları etkileyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yükleme ve boşaltma operasyonlarına ilişkin uygulamalar taşıma operasyonu için tercih edilecek taşıma türüne, taşınacak tehlikeli maddenin özelliklerine, risklerine, formlarına ve dökme ya da paketli olarak taşınma biçimlerine göre farklılaşabilmektedir. İşlemi yapacak personelin yaşı, bu faktörler arasında yer almaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 2
Bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumuna verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rijid yükleme
B
Kompakt yükleme
C
Paketli yükleme
D
Paletli yükleme
E
Eş zamanlı yükleme
Açıklama:
Bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumuna rijid yükleme adı verilir. Doğru cevap A'dir.
Soru 3
"Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez nokta olarak tarif edilen ............................. noktasının belirlenmesi gerekmektedir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Yük kaydırma
B
Yük istifleme
C
Yük basma
D
Yük itme
E
Yük reaksiyon
Açıklama:
Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez nokta olarak tarif edilen “yük basma noktasının” belirlenmesi gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Karayolu taşımacılığında yük ağırlığının homojen dağılımı aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?
Seçenekler
A
Aks başına yapılacak eşit kuvvet dağılımı
B
Yüke ilişkin merkez noktanın eşleştirilmesi
C
Yük araç stabilitesinin sağlanabilmesi
D
Çerçeveleme işleminin gerçekleştirilmesi
E
Yükün reaksiyon başlatması
Açıklama:
Karayolu taşımacılığında yük ağırlığının homojen dağılımı aks başına yapılacak eşit kuvvet dağılımına bağlıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 5
- Üstten Bağlama (Top-over lashing)
- Çapraz Bağlama (Loop lashing)
- Yay Bağlama (Spring lashing)
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Üstten Bağlama (Top-over lashing), çapraz bağlama (loop lashing), yay bağlama (spring lashing) genel olarak kullanılan bağlama (lashing) türleri arasında sıralandırılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
"Taşınacak yük üzerinde bağlama gözleri mevcut ise spanzetin bir ucu araç zeminine ya da aracın bir bölümüne bağlanırken diğer ucu ise doğrudan taşına yükün üzerinde yer alan bağlama gözlerine düğümlenmektedir."
Yukarıdaki bağlama çeşidinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki bağlama çeşidinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üstten bağlama
B
Çapraz bağlama
C
Yay bağlama
D
Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması
E
Doğrudan bağlama
Açıklama:
Taşınacak yük üzerinde bağlama gözleri mevcut ise spanzetin bir ucu araç zeminine ya da aracın bir bölümüne bağlanırken diğer ucu ise doğrudan taşına yükün üzerinde yer alan bağlama gözlerine düğümlenmektedir. Buna doğrudan bağlama adı verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 7
Yükün ileri ya da geriye veya yanal düzlemde hareket etmesini engelleyen, genellikle paletleri ahşap malzemeden yapılmakta olan ve yükün ölçüleri dikkate alınarak yük ile araç duvarı arasında çapraz engelleme blokları oluşturan paletlere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Kaydırma paletleri
B
Sabitleme paletleri
C
Takozlama paletleri
D
Dolgu paletleri
E
Blokaj paletleri
Açıklama:
Sabitleme paletleri yük ile araç duvarı arasında oluşabilecek boşlukların ölçülerinde hazırlanarak yükün ileri ya da geriye veya yanal düzlemde hareket etmesi engellenebil mektedir. Genellikle sabitleme paletleri ahşap malzemeden yapılmakta, yükün ölçüleri dikkate alınarak yük ile araç duvarı arasında çapraz engelleme blokları oluşturulmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
- Taşıma aracının boyu doğrultusunda araç içerisinde konumlandırılmıştır
- Bitiş noktalarında çapraz bağlar ile araç duvarına monte edilmiş sabitleme unsurlarından oluşmaktadır.
- Doğrudan yükün bloke edilmesini sağlamakta ve hareket edebilirliğini önemli ölçüde azaltmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Sabitleme paletlerine benzer bir yaklaşımla kullanılan yöntemlerden birisi de çapraz blokaj takozlarıdır. Bu unsurlar taşıma aracının boyu doğrultusunda araç içerisinde konumlandırılmış, bitiş noktalarında çapraz bağlar ile araç duvarına monte edilmiş sabitleme unsurlarından oluşmaktadır. Bu yöntem doğrudan yükün bloke edilmesini sağlamak ta ve hareket edebilirliğini önemli ölçüde azaltmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 9
Taşınan tehlikeli maddenin silindirik bir ambalaja sahip olması ve bu tarz yüklerin hareketlerinin engellenebilmesi için kullanılan en temel sabitleme unsurlarının başında hangi takozlar yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kare takozlar
B
Dikdörtgen takozlar
C
Üçgen takozlar
D
Silindir takozlar
E
Piramit takozlar
Açıklama:
Taşınan tehlikeli maddenin silindirik bir ambalaja sahip olması ve bu tarz yüklerin hareketlerinin engellenebilmesi için kullanılan en temel sabitleme unsurlarının başında üçgen (kama) takozlar yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 10
Aracın ön duvarına yaslanan silindirik yükün sabitlenmesi ve hareket edebilirliğinin kısıtlanması için kullanılacak üçgen takozların en az kaç derece açıya sahip olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
10°
B
15°
C
20°
D
25°
E
30°
Açıklama:
Aracın ön duvarına yaslanan silindirik yükün sabitlenmesi ve hareket edebilirliğinin kısıtlanması için kullanılacak üçgen takozların en az 15° açıya sahip olması gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 11
"Tehlikeli bir yükün taşınması durumunda tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin uluslararası yasal düzenlemeler dikkate alınarak özellikle 7.500 kg’ın üzerinde kapasiteye sahip araçların ........... üzerinde doluluk düzeyinde taşıma yapması ağırlık merkezinin sürekli değişimi sonucu meydana gelebilecek riskleri azaltabilecek bir uygulamadır."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
%50 (yüzde elli)
B
%60 (yüzde altmış)
C
%70 (yüzde yetmiş)
D
%80 (yüzde seksen)
E
%90 (yüzde doksan)
Açıklama:
Tehlikeli bir yükün taşınması durumunda tehlikeli madde taşımacılığına ilişkin uluslararası yasal düzenlemeler dikkate alınarak özellikle 7.500 kg’ın üzerinde kapasiteye sahip araçların %80 (yüzde seksen) üzerinde doluluk düzeyinde taşıma yapması ağırlık merkezinin sürekli değişimi sonucu meydana gelebilecek riskleri azaltabilecek bir uygulamadır.
Soru 12
Taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemleri hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Nakliye
B
Saklama
C
Elleçleme
D
Arıtma
E
Damıtma
Açıklama:
Elleçleme en kısa tanımı ile taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir. Buna ek olarak sabit olmayan bir taşıma kabı ile taşıma yapılacak ise bunların taşıma aracının üzerine konması ya da aracın üzerinden indirilmesi de elleçleme olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 13
Tehlikeli maddelerin taşınması sırasında yüke etki eden kuvvetler yanal düzlemde ve aracın hareket yönü veya hareket yönünün aksine doğrultularda gerçekleşebilmektedir. Bu kuvvetlerin meydana gelmesinde birinci etken nedir?
Seçenekler
A
Aracın hızı
B
Yük miktarı
C
Aracın büyüklüğü
D
Yükün özelliği
E
Aracın hareket etmesi
Açıklama:
Yüke etki eden kuvvetler yanal düzlemde ve aracın hareket yönü veya hareket yönünün aksine doğrultularda gerçekleşebilmektedir. Bu kuvvetlerin meydana gelmesinde birinci etken aracın hareket etmesidir. Taşıma aracı hareket ederken ya da hareketine neden olan ivme azalırken, taşınan yük bu etkiye belirli bir süre gecikme ile cevap verebilmektedir. Bu etki fizikte eylemsizlik olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 14
I. Dikey yükleme
II. Rijid yükleme
III. Kompakt yükleme
Hangisi taşınan tehlikeli maddenin riskinin azaltılabilmesi için kullanılan yöntemler arasında yer alır?
II. Rijid yükleme
III. Kompakt yükleme
Hangisi taşınan tehlikeli maddenin riskinin azaltılabilmesi için kullanılan yöntemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Taşınan tehlikeli maddenin riskinin azaltılabilmesi için en temel kural yükün araç üzerindeki hareket edebilme kabiliyetinin kısıtlanabilmesidir. Yükün fiziksel özellikleri çerçevesinde farklı sabitleme uygulamaları söz konusu olabilmektedir. Taşımaya konu olan yükler rijid yükleme ve kompakt yükleme şeklinde iki farklı biçimde yüklenebilmekte ve taşınabilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 15
Hangisi tehlikeli maddelerin yüklenmesi sonrasında oluşabilecek risklerdendir?
Seçenekler
A
Yükün reaksiyon başlatması
B
Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
C
Yükün araçtan düşmesi
D
Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
E
Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
Açıklama:
A) Yükleme sırasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün başka yüklere çarpması
• Yükün araçtan düşmesi
• Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
• Yükün reaksiyon başlatması
• Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
B) Yükleme sonrasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün araçta başka yükleri ezmesi
• Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
• Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
Doğru cevap B'dir.
• Yükün araçtan kayması
• Yükün başka yüklere çarpması
• Yükün araçtan düşmesi
• Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
• Yükün reaksiyon başlatması
• Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
B) Yükleme sonrasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün araçta başka yükleri ezmesi
• Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
• Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
Doğru cevap B'dir.
Soru 16
Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez nokta olarak tarif edilen bölgenin adı nedir?
Seçenekler
A
Yük basma noktası
B
Yük tutunma yüzeyi
C
Yük sabitleme noktası
D
Yük kuvvet yüzeyi
E
Yük ağırlık merkezi
Açıklama:
Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez nokta olarak tarif edilen “yük basma noktasının” belirlenmesi gerekmektedir. Bu nokta yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta olarak ifade edilebilmektedir. Dolayısıyla yüke ilişkin bu nokta yükün üzerinde yer aldığı zemin üzerinde hareket etmesine de etki eden bir faktördür. Doğru cevap A'dır.
Soru 17
I. Karayolu taşımacılığında yük ağırlığının homojen dağılımı aks başına yapılacak eşit kuvvet dağılımına bağlıdır.
II. Yükün ağırlığı sabit kalmakla birlikte taşımada kullanılan aracın aks sayısı artırıldığında aks başına düşen ağırlık artmaktadır.
III. Aks başına yapılacak eşit kuvvet dağılımında söz konusu kuvvet değeri ton olarak ifade edilir.
Paketli ya da paletli taşınan tehlikeli maddelerin araç içerisinde ağırlık yönünden homojen dağılımının sağlanmasıyla ilişkili ifadelerden hangisi yanlıştır?
II. Yükün ağırlığı sabit kalmakla birlikte taşımada kullanılan aracın aks sayısı artırıldığında aks başına düşen ağırlık artmaktadır.
III. Aks başına yapılacak eşit kuvvet dağılımında söz konusu kuvvet değeri ton olarak ifade edilir.
Paketli ya da paletli taşınan tehlikeli maddelerin araç içerisinde ağırlık yönünden homojen dağılımının sağlanmasıyla ilişkili ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Paketli ya da paletli taşınan tehlikeli maddelerin araç içerisinde ağırlık yönünden homojen dağılımının sağlanması, yükün zemine uygulayacağı kuvvetin dengelenmesi açısından fayda yaratan, dolayısıyla birtakım riskleri azaltan bir uygulamadır. Taşıma operasyonlarında yükün ağırlık açısından dağılımı yükün üzerinde yer aldığı zemine uygulamış olduğu birim kuvvet değerini ifade etmektedir. Karayolu taşımacılığında yük ağırlığının homojen dağılımı aks başına yapılacak eşit kuvvet dağılımına bağlıdır. Söz konusu kuvvet değeri ton olarak ifade edilmekte ve her bir aks başına düşen ton cinsinden ağırlık değerinin belirli bir sınır değerin altında kalması hedeflenmektedir. Bu çerçevede yükün ağırlığı sabit kalmakla birlikte taşımada kullanılan aracın aks sayısı artırıldığında aks başına düşen ağırlık azaltılabilmekte, yükün araç üzerinde dengeli dağılımı söz konusu olabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 18
Yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz
spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metottur. Bu yöntem ile kullanılan paletlin frenleyici bir etki yaratması amaçlanmaktadır. Paletlerin zemine ya da araç duvarına bağlanması için kullanılacak spanzetler en fazla 45°
lik bir açıyla bağlanmaktadır.
Bu tanım hangi bağlama yöntemiyle ilişkilidir?
spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metottur. Bu yöntem ile kullanılan paletlin frenleyici bir etki yaratması amaçlanmaktadır. Paletlerin zemine ya da araç duvarına bağlanması için kullanılacak spanzetler en fazla 45°
lik bir açıyla bağlanmaktadır.
Bu tanım hangi bağlama yöntemiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Üstten Bağlama
B
Çapraz Bağlama
C
Yay Bağlama
D
Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması
E
Doğrudan Bağlama
Açıklama:
Yay bağlama yöntemi; yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metottur. Bu yöntem ile kullanılan paletlin frenleyici bir etki yaratması amaçlanmaktadır. Paletlerin zemine ya da araç duvarına bağlanması için kullanılacak spanzetler en fazla 45° lik bir açıyla bağlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 19
Hangisi yükün bloke edilmesinde kullanılabilecek araçlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Takoz
B
Hava yastığı
C
Köpük
D
Çelik halat
E
Yumuşak plastik
Açıklama:
Yükün bloke edilmesi, taşınan yükün araç üzerinde hareketinin engellenmesi için bir takım unsurlar kullanılarak dolaylı biçimde yükün stabilitesinin sağlanması işlemidir. Yükün araç içerisinde bloke edilmesi; yükün taşındığı bölümdeki sabit unsurlar ile (araç duvarı, zemin vb.) taşınan diğer yüklere dayandırılması ve hareket sayesinde oluşan kuvvetlerin bu unsurlar tarafından absorbe edilmesi ilkesine dayanan bir yöntemdir. Bu çerçevede amaç yükün hareket edebileceği araç içi boşlukların ortadan kaldırılmasıdır. Dolayısıyla yükün araç içerisinde hareket eğilimi gösterecek bir boşluğun bulunmaması durumunda buna ilişkin riskler de ortadan kaldırılabilmektedir. Bu amaçla kullanılabilecek araçlar, takozlar, hava yastığı, köpük ve yumuşak plastik gibi materyallerdir. Çelik halatlar bunlar arasında yer almaz. Doğru cevap D'dir.
Soru 20
I. Tüplerin kafa kısımları, aracın hareket yönüne bakacak şekilde yatay yerleştirilmelidir.
II. Tüpler, mümkün olduğunda yan düzlemde ya da dikey olarak konumlandırılmalıdır.
III. Birden çok tüpün yüklenmesi halinde bu yüklerin birbirine gerdirme kayışları ile bağlanması gerekir.
Tüplerin taşınmasıyla ilgili olarak hangisi doğrudur?
II. Tüpler, mümkün olduğunda yan düzlemde ya da dikey olarak konumlandırılmalıdır.
III. Birden çok tüpün yüklenmesi halinde bu yüklerin birbirine gerdirme kayışları ile bağlanması gerekir.
Tüplerin taşınmasıyla ilgili olarak hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Tüplerin kafa kısımlarının aracın hareket yönüne bakacak şekilde yatay yerleştirilmemesi, mümkün olduğunda yan düzlemde ya da dikey olarak
konumlandırılması gerekir. Bunun yanı sıra birden çok tüpün yüklenmesi hâlinde
bu yüklerin birbirine gerdirme kayışları (spanzet) ile bağlanması önem arz etmektedir. Aynı şekilde tüplerin dikey konumlandırılması halinde araç duvarına en yakın olan tüplerin araca sabitlenmesi gerekmektedir. Doğru cevap E'dir.
konumlandırılması gerekir. Bunun yanı sıra birden çok tüpün yüklenmesi hâlinde
bu yüklerin birbirine gerdirme kayışları (spanzet) ile bağlanması önem arz etmektedir. Aynı şekilde tüplerin dikey konumlandırılması halinde araç duvarına en yakın olan tüplerin araca sabitlenmesi gerekmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 21
"Taşıma aracı hareket ederken ya da hareketine neden olan ivme azalırken, taşınan yük bu etkiye belirli bir süre gecikme ile cevap verebilmektedir." Bu etki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuvvet
B
Güç
C
Hareket Kabiliyetini Kısıtlama Etkisi
D
Kaldıraç Etkisi
E
Eylemsizlik
Açıklama:
Yüke etki eden kuvvetler yanal düzlemde ve aracın hareket yönü veya hareket yönünün aksine doğrultularda gerçekleşebilmektedir. Bu kuvvetlerin meydana gelmesinde birinci etken aracın hareket etmesidir. Taşıma aracı hareket ederken ya da hareketine neden olan ivme azalırken, taşınan yük bu etkiye belirli bir süre gecikme ile cevap verebilmektedir. Bu
etki fizikte eylemsizlik olarak adlandırılmaktadır. Araç hareket ettiğinde araç üzerindeki yük aracın hareketine bağlı olarak ivme kazanmakta, araç yavaşladığında ya da durduğunda yükün hareketi araçla eş zamanlı sona ermemektedir. Doğru Cevap E'dir.
etki fizikte eylemsizlik olarak adlandırılmaktadır. Araç hareket ettiğinde araç üzerindeki yük aracın hareketine bağlı olarak ivme kazanmakta, araç yavaşladığında ya da durduğunda yükün hareketi araçla eş zamanlı sona ermemektedir. Doğru Cevap E'dir.
Soru 22
Bir kamyonda taşınacak olan paletli tehlikeli maddelere ilişkin bilgiler şu şekildedir:
Paletin toplam ağırlığı 7 ton,
Aracın ağırlığı: 10 ton
Paletin ağırlık merkezinin arka aks arasındaki mesafe 4 metre iken, iki aks arası mesafe ise 6 metredir. Yükün homojen dağılıp dağılmadığına ilişkin hesaplama sonucu ve taşınıp taşınamayacağı kararı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Paletin toplam ağırlığı 7 ton,
Aracın ağırlığı: 10 ton
Paletin ağırlık merkezinin arka aks arasındaki mesafe 4 metre iken, iki aks arası mesafe ise 6 metredir. Yükün homojen dağılıp dağılmadığına ilişkin hesaplama sonucu ve taşınıp taşınamayacağı kararı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
3.35 taşınabilir
B
1.31 taşınabilir
C
2.54 taşınabilir
D
1.56 taşınamaz
E
4.7 taşınamaz
Açıklama:
Doğru Cevap B'dir.

a1= (7x4/6)+ 10/2=9.66
a2 = (7+10)- 9.66= 7.34
9.66/7.34=1.31<2 olduğundan bu tehlikeli madde taşınabilir. Doğru Cevap B'dir.

a1= (7x4/6)+ 10/2=9.66
a2 = (7+10)- 9.66= 7.34
9.66/7.34=1.31<2 olduğundan bu tehlikeli madde taşınabilir. Doğru Cevap B'dir.
Soru 23
Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Taşınan yükler ister tehlikeli madde olsun isterse olmasın araç üzerinde hareket etme eğilimi gösterir
B
Takozlama, yük sabitleme uygulamalarından biridir
C
paketli ve paletli yüklerin araçlara yüklenmesi sırasında farklı biçimlerde sabitleme uygulamaları kullanılır.
D
Kompakt yüklemelerde yük nispeten daha yüksek ağırlığa ve hacme sahip olduğundan, sabitleme uygulamaları daha detaylı ve titiz bir biçimde gerçekleştirilmelidir.
E
taşıma sırasında oluşabilecek farklı türlerdeki risklerin azaltılabilmesi için yükler araca sabitlenir
Açıklama:
D şıkkı haricinde diğer şıklardaki ifadelerin hepsi doğrudur. Kompakt yükleme değil rijid yüklemelerde yük nispeten daha yüksek ağırlığa ve hacme sahip olduğundan, sabitleme uygulamaları daha detaylı ve titiz bir biçimde gerçekleştirilmelidir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır ve doğru Cevap D'dir.
Soru 24
I. Top-over lashing
II. Loop lashing
III. De-icing lashing
IV. Round trip lashing
Yukarıda numaralandırılmış terimlerden hangisi/hangileri bağlama(lashing) türlerinden biridir?
II. Loop lashing
III. De-icing lashing
IV. Round trip lashing
Yukarıda numaralandırılmış terimlerden hangisi/hangileri bağlama(lashing) türlerinden biridir?
Seçenekler
A
I ve III.
B
I. ve II.
C
II. ve IV.
D
Yalnız III.
E
Yalnız I
Açıklama:
Genel olarak kullanılan lashing türleri aşağıdaki gibi sıralandırılabilmektedir.
• Üstten Bağlama (Top-over lashing)
• Çapraz Bağlama (Loop lashing)
• Yay Bağlama (Spring lashing)
• Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
• Doğrudan Bağlama (Direct lashing)
Numaralı ifadelerden I top over lashing ve II loop lashing doğrudur. Doğru Cevap B'dir.
• Üstten Bağlama (Top-over lashing)
• Çapraz Bağlama (Loop lashing)
• Yay Bağlama (Spring lashing)
• Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
• Doğrudan Bağlama (Direct lashing)
Numaralı ifadelerden I top over lashing ve II loop lashing doğrudur. Doğru Cevap B'dir.
Soru 25
I. Sabitleme açısı normal koşullarda 65 ila 100 derece arasında olmalıdır.
II. Bağlama ekipmanlarının (spanzet) yükün üst kısmından dolaşarak, her iki yönde zemine yükün sabitlenmesi şeklinde gerçekleştirilen bir sabitleme uygulaması top over lashing'dir.
III. Üstten bağlama uygulamasında bir spanzet ilk düğüm noktasından bir sonrakinde yükün aksi yönünde bulunan bağlama noktasına düğümlenirken, çapraz bağlamada aynı spanzet tek bir noktaya beş kez düğümlenmektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Bağlama ekipmanlarının (spanzet) yükün üst kısmından dolaşarak, her iki yönde zemine yükün sabitlenmesi şeklinde gerçekleştirilen bir sabitleme uygulaması top over lashing'dir.
III. Üstten bağlama uygulamasında bir spanzet ilk düğüm noktasından bir sonrakinde yükün aksi yönünde bulunan bağlama noktasına düğümlenirken, çapraz bağlamada aynı spanzet tek bir noktaya beş kez düğümlenmektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
Yalnız II
E
I ve II
Açıklama:
Sabitleme açısı normal koşullarda 75 İLE 90 derece arasında olmalıdır. Bağlama ekipmanlarının (spanzet) yükün üst kısmından dolaşarak, her iki yönde zemine yükün sabitlenmesi şeklinde gerçekleştirilen bir sabitleme uygulaması top over lashing'dir. Üstten bağlama uygulamasında bir spanzet ilk düğüm noktasından bir sonrakinde yükün aksi yönünde bulunan bağlama noktasına düğümlenirken, çapraz bağlamada aynı spanzet tek bir noktaya beş kez değil iki kez düğümlenmektedir. Bu nedenle Doğru Cevap Yalnız II yani D şıkkıdır.
Soru 26
I. Dökme yükler haricinde ambalajlı olmayan yükler ya da ambalajı dışında kalan tehlikeli maddeler taşınamaz.
II. Yasal düzenlemelerde gösterilen usul ve kurallar tehlikleli maddeleri elleçlemede dikkate alınmaz.
III. Yükleme sırasında sorumluların yüklemeye nezaret etmesi ve olumsuz bir durum söz konusu olduğunda müdahale etmeleri gerekir
Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Yasal düzenlemelerde gösterilen usul ve kurallar tehlikleli maddeleri elleçlemede dikkate alınmaz.
III. Yükleme sırasında sorumluların yüklemeye nezaret etmesi ve olumsuz bir durum söz konusu olduğunda müdahale etmeleri gerekir
Yukarıdaki ifadelerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
Yalnız III
E
Yalnız II
Açıklama:
Dökme yükler haricinde ambalajlı olmayan yükler ya da ambalajı dışında kalan tehlikeli maddeler taşınamaz doğru bir ifadedir. Yasal düzenlemelerde gösterilen usul ve kurallar tehlikleli maddeleri elleçlemede dikkate alınması gerekmektedir. Yükleme sırasında sorumluların yüklemeye nezaret etmesi ve olumsuz bir durum söz konusu olduğunda müdahale etmeleri gerekmektedir. Bu nedenle I ve III ifadeler doğrudur ve Doğru Cevap C'dir.
Soru 27
Bir kamyonda 6 adet basınçlı gaz tüpü taşınması gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu gaz tüplerinin taşınmasında dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tüplerin kafa kısımlarının aracın hareket yönüne bakacak şekilde yatay yerleştirilmemelidir.
B
6 adet tüp birbirine gerdirme kayışları (spanzet) ile bağlanmalıdır.
C
Tüplerin dikey konumlandırılması halinde araç duvarına en yakın olan tüpler araca sabitlenmeli
D
Kendi ambalajları dışsal etkenlerden doğal olarak bir koruma sağlarken, diğer türde yüklerden farklı yükleme,
boşaltma ve istifleme uygulamaları söz konusudur.
boşaltma ve istifleme uygulamaları söz konusudur.
E
6 adet basınçlı gaz tüpü dökme yüklere bir örnek teşkil etmektedir
Açıklama:
Kendi ambalajları dışsal etkenlerden doğal olarak bir koruma sağlarken, diğer türde yüklerden farklı yükleme,
boşaltma ve istifleme uygulamaları söz konusudur. Tüplerin kafa kısımlarının aracın hareket yönüne bakacak şekilde yatay yerleştirilmemeli ve gerdirme kayışları ile bağlanmalıdır. 6 adet basınçlı gaz tüpü dökme yüklere değil kendi koruyucu ambalaj ve unsurlarına sahip yüklere bir örnek teşkil etmektedir. Bu nedenle Doğru Cevap E'dir.
boşaltma ve istifleme uygulamaları söz konusudur. Tüplerin kafa kısımlarının aracın hareket yönüne bakacak şekilde yatay yerleştirilmemeli ve gerdirme kayışları ile bağlanmalıdır. 6 adet basınçlı gaz tüpü dökme yüklere değil kendi koruyucu ambalaj ve unsurlarına sahip yüklere bir örnek teşkil etmektedir. Bu nedenle Doğru Cevap E'dir.
Soru 28
Taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan bir ifadeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Elleçleme
B
Palet
C
Rijid
D
Lashing
E
Blokaj
Açıklama:
Elleçleme en kısa tanımı ile taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir.
Soru 29
Taşınan tehlikeli maddenin riskinin azaltılabilmesi için en temel kural nedir?
Seçenekler
A
Az yük taşımak
B
Çok yük taşımak
C
Yükleri sol tarafa doğru koymak
D
Yükün araç üzerindeki hareket edebilme kabiliyetini kısıtlamak
E
Yükü sağ tarafa doğru koymak
Açıklama:
Taşınan tehlikeli maddenin riskinin azaltılabilmesi için en temel kural yükün araç üzerindeki hareket edebilme kabiliyetinin kısıtlanabilmesidir.
Soru 30
I. Taşınan tehlikeli maddenin riskinin azaltılabilmesi için en temel kural yükün araç üzerindeki hareket edebilme kabiliyetinin kısıtlanabilmesidir.
II. Rijid yükleme; bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumudur.
III. Kompakt yükleme, taşıma kabının tümünü doldurabilecek miktarda paketli veya paletli yüklerin kara yolu aracına istiflenmesi şeklinde gerçekleştiren yükleme şeklidir
Yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?
II. Rijid yükleme; bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumudur.
III. Kompakt yükleme, taşıma kabının tümünü doldurabilecek miktarda paketli veya paletli yüklerin kara yolu aracına istiflenmesi şeklinde gerçekleştiren yükleme şeklidir
Yukarıdaki ifadelerden hangi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tüm ifadeler doğrudur.
Soru 31
I. Yükün araçtan kayması
II. Yükün başka yüklere çarpması
III. Yükün araçtan düşmesi
Yukarıdakilerden hangi/hangileri yükleme sırasında oluşabilecek risklerden biridir?
II. Yükün başka yüklere çarpması
III. Yükün araçtan düşmesi
Yukarıdakilerden hangi/hangileri yükleme sırasında oluşabilecek risklerden biridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yükleme sırasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün başka yüklere çarpması
• Yükün araçtan düşmesi
• Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
• Yükün reaksiyon başlatması
• Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
• Yükün araçtan kayması
• Yükün araçta başka yükleri ezmesi
• Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
• Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
• Yükün araçtan kayması
• Yükün başka yüklere çarpması
• Yükün araçtan düşmesi
• Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
• Yükün reaksiyon başlatması
• Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
• Yükün araçtan kayması
• Yükün araçta başka yükleri ezmesi
• Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
• Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
Soru 32
I. Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez noktasına kabin denge noktası denilmektedir.
II. Bu nokta yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta olarak ifade edilebilmektedir.
III. Yük araç stabilitesinin sağlanabilmesi ve taşınan yükün araç üzerindeki hareketinin sınırlandırılabilmesi için araca ilişkin merkez nokta ile yüke ilişkin merkez noktanın eşleştirilmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangi hangileri doğrudur?
II. Bu nokta yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta olarak ifade edilebilmektedir.
III. Yük araç stabilitesinin sağlanabilmesi ve taşınan yükün araç üzerindeki hareketinin sınırlandırılabilmesi için araca ilişkin merkez nokta ile yüke ilişkin merkez noktanın eşleştirilmesi gerekmektedir.
Yukarıdaki ifadelerden hangi hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez noktasına yük basma noktası denilmektedir.
Bu nokta yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta olarak ifade edilebilmektedir.
Yük araç stabilitesinin sağlanabilmesi ve taşınan yükün araç üzerindeki hareketinin sınırlandırılabilmesi için araca ilişkin merkez nokta ile yüke ilişkin merkez noktanın eşleştirilmesi gerekmektedir.
Bu nokta yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta olarak ifade edilebilmektedir.
Yük araç stabilitesinin sağlanabilmesi ve taşınan yükün araç üzerindeki hareketinin sınırlandırılabilmesi için araca ilişkin merkez nokta ile yüke ilişkin merkez noktanın eşleştirilmesi gerekmektedir.
Soru 33
I. Yükün araçtan kayması
II. Yükün araçtan düşmesi
III. Yükün reaksiyon başlatması
IV. Hırsızlık
Yukarıdaki numaralandırılmış ifadelerden hangisi/hangileri yanlış yüklemeler ve istiflemeye ilişkin hatalardan kaynaklanan risklerdendir?
II. Yükün araçtan düşmesi
III. Yükün reaksiyon başlatması
IV. Hırsızlık
Yukarıdaki numaralandırılmış ifadelerden hangisi/hangileri yanlış yüklemeler ve istiflemeye ilişkin hatalardan kaynaklanan risklerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
Yalnız IV
E
III ve IV
Açıklama:
Kazalar ve hırsızlık gasp vb. dışsal faktörler dışarıda bırakıldığında, karayolu ile tehlikeli maddelerin taşınmasında meydana gelen bütün zarar doğurucu olumsuz durumlar
yanlış yüklemeler ve istiflemeye ilişkin hatalardan kaynaklanmaktadır. Bu riskler göz önüne alındığında oluşabilecek riskler aşağıdaki gibi sıralandırılabilmektedir.
• Yükleme sırasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün başka yüklere çarpması
• Yükün araçtan düşmesi
• Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
• Yükün reaksiyon başlatması
• Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
• Yükleme sonrasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün araçta başka yükleri ezmesi
• Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
• Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
Bu nedenle Doğru Cevap C'dir.
yanlış yüklemeler ve istiflemeye ilişkin hatalardan kaynaklanmaktadır. Bu riskler göz önüne alındığında oluşabilecek riskler aşağıdaki gibi sıralandırılabilmektedir.
• Yükleme sırasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün başka yüklere çarpması
• Yükün araçtan düşmesi
• Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
• Yükün reaksiyon başlatması
• Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
• Yükleme sonrasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün araçta başka yükleri ezmesi
• Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
• Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
Bu nedenle Doğru Cevap C'dir.
Soru 34
Sabitlemede kullanılan spanzetlerin taşınan yükün bir tur döndükten sonra tekrar aynı noktaya bağlandığı sabitleme uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çapraz Bağlama (Loop lashing)
B
Üstten Bağlama (Top-over lashing)
C
Yay Bağlama (Spring lashing)
D
Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
E
Doğrudan Bağlama (Direct lashing)
Açıklama:
Çapraz bağlama (loop lashing); sabitlemede kullanılan spanzetlerin taşınan yükün bir tur döndükten sonra tekrar aynı noktaya bağlandığı sabitleme uygulamasıdır. Üstten bağlama uygulamasında bir spanzet ilk düğüm noktasından bir sonrakinde yükün aksi yönünde bulunan bağlama noktasına düğümlenirken, çapraz bağlamada aynı spanzet tek bir noktaya iki kez düğümlenmektedir. Bununla birlikte çapraz bağlamada aynı yönde iki kez bağlama yapılmakta farklı yönlerde bulunan bağlama noktalarına spanzetler münferiden bağlanmaktadır. Bu tür bağlama yükün herhangi bir yönde gerçekleştireceği hareket etme eğilimine karşılık diğer yönde sabitleme sağlayan bir spanzet ile karşıt kuvvet uygulanması sonucunda bu hareketin sönümlenmesi ve sınırlandırılması ilkesine dayandırılmaktadır. Yük hangi yöne hareket etse diğer yöndeki spanzet hareketi engellemektedir.
Soru 35
Bir taşıma operasyonunda taşınacak tehlikeli maddenin yerden yüksekliği 160 cm’ dir buna göre kullanılacak takozun yüksekliği ne olmalıdır?
Seçenekler
A
40
B
20
C
30
D
15
E
10
Açıklama:
τ değeri yükün yüksekliğine bağlı olarak kullanılacak takozun boyunu ifade ederken, r değeri taşınan yükün palet dâhil zeminden yüksekliğini, e ise hesaplamada kullanılacak sabit katsayıyı ifade etmektedir. Taşıma operasyonlarında genel olarak sabit katsayı “8” olarak alınmaktadır.
r= τ/8= 160/8= 20 Bu nedenle Doğru Cevap B'dir.
r= τ/8= 160/8= 20 Bu nedenle Doğru Cevap B'dir.
Soru 36
Bağlama ekipmanlarının (spanzet) yükün üst kısmından dolaşarak, her iki yönde zemine yükün sabitlenmesi şeklinde gerçekleştirilen bir sabitleme uygulaması hangi çeşit bağlamadır?
Seçenekler
A
Üstten bağlama
B
Çapraz bağlama
C
Yay bağlama
D
Doğrudan Bağlama
E
Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması
Açıklama:
Üstten bağlama (top-over lashing); bağlama ekipmanlarının (spanzet) yükün üst kısmından dolaşarak, her iki yönde zemine yükün sabitlenmesi şeklinde gerçekleştirilen bir
sabitleme uygulamasıdır.
sabitleme uygulamasıdır.
Soru 37
Sabitlemede kullanılan spanzetlerin taşınan yükün
bir tur döndükten sonra tekrar aynı noktaya bağlandığı sabitleme uygulamasına ne ad verilir?
bir tur döndükten sonra tekrar aynı noktaya bağlandığı sabitleme uygulamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üstten Bağlama (Top-over lashing)
B
Çapraz Bağlama (Loop lashing)
C
Yay Bağlama (Spring lashing)
D
Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
E
Doğrudan Bağlama (Direct lashing)
Açıklama:
Çapraz bağlama (loop lashing); sabitlemede kullanılan spanzetlerin taşınan yükün bir tur döndükten sonra tekrar aynı noktaya bağlandığı sabitleme uygulamasıdır.
Soru 38
Yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini
engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metoda ne ad verilir?
engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metoda ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üstten Bağlama (Top-over lashing)
B
Çapraz Bağlama (Loop lashing)
C
Yay Bağlama (Spring lashing)
D
Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
E
Doğrudan Bağlama (Direct lashing)
Açıklama:
Yay bağlama yöntemi; yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz
spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metottur.
spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metottur.
Soru 39
Taşınacak yük üzerinde bağlama gözleri mevcut ise spanzetin bir ucu araç zeminine ya da aracın bir bölümüne bağlanırken diğer ucunun ise doğrudan taşına yükün üzerinde yer alan bağlama gözlerine düğümlenmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Üstten Bağlama (Top-over lashing)
B
Çapraz Bağlama (Loop lashing)
C
Yay Bağlama (Spring lashing)
D
Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
E
Doğrudan Bağlama (Direct lashing)
Açıklama:
Taşınacak yük üzerinde bağlama gözleri mevcut ise spanzetin bir ucu araç zeminine ya da aracın bir bölümüne bağlanırken diğer ucu ise doğrudan taşına yükün üzerinde yer alan bağlama gözlerine düğümlenmektedir.
Soru 40
Araç içerisinde yükün konmadığı ya da yük yetersizliğinden dolayı boş kalan kısımlara aşağıdaki malzemlerden hangisi konulmaz?
Seçenekler
A
köpük
B
yumuşak plastik
C
hava yastıkları
D
paletler
E
Demir
Açıklama:
Dolgu malzemeleri olarak köpük, yumuşak plastik vb. unsurlar kullanılabileceği gibi, hava yastıkları ve paletler kullanılabilmektedir. Aralardaki boşlukların paletler ile doldurulması halinde genellikle EURO Palet adı verilen paletler kullanılmalı ve iki yük bloğu arasında konumlandırılmalıdır.
Soru 41
Taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Paketleme
B
Dökme
C
Elleçleme
D
Kaldırma
E
Yükleme operasyonu
Açıklama:
Elleçleme en kısa tanımı ile taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir. Buna göre doğru Cevap C’dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi yükleme sonrasında oluşabilecek risklerden değildir?
Seçenekler
A
Yükün araçtan kayması
B
Yükün araçta başka yükleri ezmesi
C
Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
D
Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
E
Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
Açıklama:
Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi yükleme sırasında oluşabilecek risklerdendir. Buna göre doğru Cevap C’dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi lashing türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Üstten Bağlama
B
Doğrudan Bağlama
C
Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması
D
Çapraz Bağlama
E
Zincir Bağlama
Açıklama:
Genel olarak kullanılan lashing türleri aşağıdaki gibi sıralandırılabilmektedir.•
Üstten bağlama, çapraz bağlama, yay bağlama, paket ve paletlerin birbirine bağlanması ve doğrudan bağlamadır. Buna göre doğru Cevap E’dir.
Üstten bağlama, çapraz bağlama, yay bağlama, paket ve paletlerin birbirine bağlanması ve doğrudan bağlamadır. Buna göre doğru Cevap E’dir.
Soru 44
Yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üstten Bağlama
B
Çapraz Bağlama
C
Doğrudan Bağlama
D
Yay Bağlama
E
Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması
Açıklama:
Yay bağlama yöntemi; yükün devrilmesi ya da herhangi bir yöne hareket etmesini engellemek üzere dikey düzlemde paletlerin kullanılması ve bu paletlerin zemine çapraz spanzetler ile bağlanması şeklinde uygulanan bir metottur. Buna göre doğru Cevap D’dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi yüklerin araç içerisinde sıkıştırılmaları ve hareket edebilirliklerinin sınırlandırılması için kullanılan malzemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dolgu malzemeleri
B
Takozlama
C
Hava yastıkları
D
Sabitleme paletleri
E
Sürtündüğünde ısı açığa çıkaracak malzemeler
Açıklama:
Sürtündüğünde ısı açığa çıkaracak malzemeler eğer taşınan yük kimyasal ve sızıntı yapıyorsa tehlike unsuru yaratacağından daha çok sürtünmesi düşük ahşap, takoz gibi malzemeler tercih edilmektedir. Buna göre doğru Cevap E’dir.
Soru 46
A taşıma operasyonunda taşınacak tehlikeli maddenin yerden yüksekliği 240 cm’ dir buna göre kullanılacak takozun yüksekliği ne olmalıdır?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Taşıma operasyonlarında genel olarak sabit katsayı “8” olarak alınmaktadır. 240/8= 30 cm’dir. Buna göre doğru Cevap C’dir.
Soru 47
I.Taşınan yükün özelliklerine
II.Taşınan yükün formuna
III.Taşınma biçimine
Yukardakilerden hangisi yada hangileri elleçleme operasyonlarının özelliklerini belirleyen faktörlerdendir?
II.Taşınan yükün formuna
III.Taşınma biçimine
Yukardakilerden hangisi yada hangileri elleçleme operasyonlarının özelliklerini belirleyen faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I
B
I - II
C
II - III
D
I - II - III
E
III
Açıklama:
Elleçleme operasyonlarının özellikleri taşınan yükün özelliklerine, formuna ve taşınma biçimine göre değişebilmektedir. Buna göre doğru Cevap D’dir.
Soru 48
Aşağıdakiler hangisi tehlikeli maddeleri elleçleme operasyonlarından biridir?
Seçenekler
A
Ayıklama
B
Boşaltma
C
Depolama
D
İnceleme
E
Eşleştirme
Açıklama:
Elleçleme en kısa tanımı ile taşınan ya da taşınacak bir materyalin taşıma kabına yüklenmesi ve taşıma kabından boşaltılması işlemlerini tanımlamak için kullanılan bir ifadedir. Buna ek olarak sabit olmayan bir taşıma kabı ile taşıma yapılacak ise bunların taşıma aracının üzerine konması ya da aracın üzerinden indirilmesi de elleçleme olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap B’dir.
Soru 49
“Paketli şekilde taşınmayan sıvı ve gaz formlarında dökme nitelikte taşınan tehlikeli maddeler için yükleme yerine ………. ifadesi kullanılmakta, süreçler farklı biçimde yapılandırılmaktadır.”
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktarım
B
Boşaltma
C
Dolum
D
Döküm
E
Yığma
Açıklama:
Paketli şekilde taşınmayan sıvı ve gaz formlarında dökme nitelikte taşınan tehlikeli maddeler için yükleme yerine dolum ifadesi kullanılmakta, süreçler farklı biçimde yapılandırılmaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 50
“Tehlikeli madde taşımacılığında karışık yükleme …………… kurallara bağlanmış, birlikte taşınması mümkün olan veya olmayan tehlikeli maddeler detaylı bir biçimde belirtilmiştir.”
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
alışılagelmiş ve bilindik
B
gelişigüzel ve rastgele
C
katı ve net
D
özensiz ve üstünkörü
E
sıradan ve esnek
Açıklama:
Genel kargo ya da yüklerde yükleme işlemleri açısından birlikte (karışık) yükleme uygulamaları birkaç istisna durum haricinde genel olarak uygulanabilen bir durum iken, tehlikeli madde taşımacılığında karışık yükleme katı ve net kurallara bağlanmış, birlikte taşınması mümkün olan veya olmayan tehlikeli maddeler detaylı bir biçimde belirtilmiştir. Doğru cevap C’dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi yükleme sonrasında oluşabilecek risklerden biridir?
Seçenekler
A
Yükün araçtan düşmesi
B
Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
C
Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
D
Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
E
Yükün reaksiyon başlatması
Açıklama:
Yükün araç içerisinde sızıntı yapması yükleme sonrasında oluşabilecek risklerdendir. Diğer seçenekler yükleme sırasında oluşabilecek risklerdendir. Doğru cevap B’dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi yükleme sırasında ve yükleme sonrasında oluşabilecek ortak risklerden biridir?
Seçenekler
A
Yükün araçtan düşmesi
B
Yükün araçtan kayması
C
Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
D
Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
E
Yükün reaksiyon başlatması
Açıklama:
Yükün araçtan kayması seçeneği yükleme sırasında ve yükleme sonrasında oluşabilecek ortak risklerdendir. Diğer seçenekler yükleme sırasında oluşabilecek riskler içinde yer alır. Döğru cevap B’dir.
Soru 53
Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin ağırlık merkezi olarak da tanımlanan merkez noktası hangi isimle tarif edilir?
Seçenekler
A
Yük basma noktası
B
Yük dengeleme noktası
C
Yük kaldırma noktası
D
Yük orta noktası
E
Yük taşıma noktası
Açıklama:
Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez nokta olarak tarif edilen “yük basma noktasının” belirlenmesi gerekmektedir. Bu nokta yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta olarak ifade edilebilmektedir. Dolayısıyla yüke ilişkin bu nokta yükün üzerinde yer aldığı zemin üzerinde hareket etmesine de etki eden bir faktördür. Bu nokta ağırlık merkezi olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 54
Varil gibi, aracın ön duvarına yaslanan silindirik yükün sabitlenmesi ve hareket edebilirliğinin kısıtlanması için kullanılacak üçgen takozların açısı en az kaç derece olmalıdır?
Seçenekler
A
10
B
15
C
30
D
45
E
60
Açıklama:
Varil gibi, aracın ön duvarına yaslanan silindirik yükün sabitlenmesi ve hareket edebilirliğinin kısıtlanması için kullanılacak üçgen takozların en az 15° açıya sahip olması gerekmektedir. Doğru cevap B’dir.
Soru 55
Spanzet nedir?
Seçenekler
A
Çapraz takoz
B
Dolgu malzemesi
C
Gerdirme kayışı
D
Hava yastığı
E
Palet
Açıklama:
Spanzet; gerdirme kayışı anlamında kulanılmaktadır. Doğru cevap C’dir.
Soru 56
Tehlikeli maddelerin araçlara uygun bir biçimde istiflenmesinden sonra araçlara yüklenen tehlikeli maddelere uygun yazı, işaret ve etiketler ile donatıldığından sorumlu son kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emniyet görevlileri
B
Gönderici
C
Güvenlik görevlileri
D
Taşıma operatörleri
E
Yükleme operatörleri
Açıklama:
Uygun biçimde paketlenmiş yüklerin araçlara veya taşıma kaplarına düzgün ve kurallara uygun biçimde yüklenmesinin ardından taşıma operatörlerinin araçları araca yüklenen tehlikeli maddelere uygun yazı, işaret ve etiketler ile donatmaları gerekmektedir. Yüklemeden sorumlu operatör son kontrollerinde yüklenecek her bir paket ya da paletin tehlikeli maddelerin taşınmasına ilişkin yasal düzenlemeler çerçevesinde etiket, yazı ve işaretler ile donatılmış olduğundan emin olmalıdır. Doğru cevap E’dir.
Soru 57
Hangisi/leri taşıma operasyonlarındaki mevcut risklerin elleçleme süreçlerinde taşıma ve depolama operasyonları ile kıyaslandığı zaman büyük ölçüde artış göstermesinin sebeplerinden biridir?
I- Yükleme sırasında meydana gelebilen düşme, devrilme vb. olumsuz durumların olasılıklarının yüksek olması
II- Boşaltma sırasında meydana gelebilen düşme, devrilme vb. olumsuz durumların olasılıklarının yüksek olması
III- Taşınan madde türlerinin farklı olması
I- Yükleme sırasında meydana gelebilen düşme, devrilme vb. olumsuz durumların olasılıklarının yüksek olması
II- Boşaltma sırasında meydana gelebilen düşme, devrilme vb. olumsuz durumların olasılıklarının yüksek olması
III- Taşınan madde türlerinin farklı olması
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız I
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlikeli maddeler özellikleri gereği yüksek düzeyde risk ve tehlikelere sahip materyaller oldukları için taşıma ve depolama gibi operasyonların yanı sıra yüklem ve boşaltma gibi elleçleme operasyonlarında da yüksek düzeyde özen ve detaylı bir biçimde planlamaya ge- reksinim duyulmaktadır. Diğer yandan taşıma operasyonlarında mevcut riskler elleçleme süreçlerinde taşıma ve depolama operasyonları ile kıyaslandığı zaman büyük ölçüde artış göstermektedir. Bunun en temel nedeni yükleme ve boşaltma sırasında meydana gelebilen düşme, devrilme vb. olumsuz durumların olasılıklarının yükselmesidir. Bu nedenle elleç- leme operasyonlarının son derece detaylı bir biçimde ve risk olasılıkları dikkate alınarak planlanması ve organize edilmesi büyük bir öneme sahiptir.
Soru 58
Yükleme ve boşaltma operasyonlarına ilişkin uygulamalar hangisi/lerine göre değişiklik gösterebilir?
I- taşıma operasyonu için tercih edilecek taşıma türüne
II- taşınacak tehlikeli maddenin özelliklerine
III- taşınacak tehlikeli maddenin formlarına
I- taşıma operasyonu için tercih edilecek taşıma türüne
II- taşınacak tehlikeli maddenin özelliklerine
III- taşınacak tehlikeli maddenin formlarına
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız I
E
I, II ve III
Açıklama:
Yükleme ve boşaltma operasyonlarına ilişkin uygulamalar taşıma operasyonu için tercih edilecek taşıma türüne, taşınacak tehlikeli maddenin özelliklerine, risklerine, formlarına ve dökme ya da paketli olarak taşınma biçimlerine göre farklılaşabilmektedir.
Soru 59
Rijid yüklemede taşınacak yük taşıma kabını ya da konteyneri tam olarak doldurmadığı için yükün sabitlenmesi için hangisi/leri kullanılır?
I- Takozlar
II- Gerdirme kayışları
III- Yumuşatıcı süngerler
I- Takozlar
II- Gerdirme kayışları
III- Yumuşatıcı süngerler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Rijid yükleme; bir ya da daha fazla paket ya da paletli yükün aracın veya taşıma kabının tamamını kaplamayacak biçimde yüklenmesi durumudur. Rijid yüklemede taşınacak yük taşıma kabını ya da konteyneri tam olarak doldurmadığı için yükün sabitlenmesi için gerdirme kayışları ile birlikte takozlar kullanılmaktadır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi yükleme sırasında oluşabilecek risklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yükün başka yüklere çarpması
B
Yükün araca sığmaması
C
Yükün araçtan kayması
D
Yükün araçtan düşmesi
E
Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
Açıklama:
Yükleme sırasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün başka yüklere çarpması
• Yükün araçtan düşmesi
• Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
• Yükün reaksiyon başlatması
• Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
• Yükün araçtan kayması
• Yükün başka yüklere çarpması
• Yükün araçtan düşmesi
• Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
• Yükün reaksiyon başlatması
• Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi yükleme sonrasında oluşabilecek risklerdendir?
Seçenekler
A
Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
B
Yükün istifleme aracı ile birlikte devrilmesi
C
Yükün reaksiyon başlatması
D
Yükün bir ateş kaynağı ile birleşmesi
E
Yükün araçtan düşmesi
Açıklama:
Yükleme sonrasında oluşabilecek riskler
• Yükün araçtan kayması
• Yükün araçta başka yükleri ezmesi
• Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
• Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
• Yükün araçtan kayması
• Yükün araçta başka yükleri ezmesi
• Yükün araç içerisinde sızıntı yapması
• Yükün başka yüklere çarparak zarar vermesi ve zarar görmesi
Soru 62
Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez noktasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yük noktası
B
Yük bozma noktası
C
Yük basma noktası
D
Yük taşım noktası
E
Yük bağlama noktası
Açıklama:
Dökme olarak taşınmayan paketli ya da paletli yüklerin her birisi için merkez nokta olarak tarif edilen “yük basma noktasının” belirlenmesi gerekmektedir. Bu nokta yükün bulunduğu zemine kuvvet uyguladığı nokta olarak ifade edilebilmektedir.
Soru 63
Hangisi/leri bir bağlama uygulaması türüdür?
I- Üstten Bağlama
II- Alttan bağlama
III- Yay Bağlama
I- Üstten Bağlama
II- Alttan bağlama
III- Yay Bağlama
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
I, II ve III
Açıklama:
Genel olarak kullanılan lashing türleri aşağıdaki gibi sıralandırılabilmektedir.
• Üstten Bağlama (Top-over lashing)
• Çapraz Bağlama (Loop lashing)
• Yay Bağlama (Spring lashing)
• Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
• Doğrudan Bağlama (Direct lashing)
• Üstten Bağlama (Top-over lashing)
• Çapraz Bağlama (Loop lashing)
• Yay Bağlama (Spring lashing)
• Paket ve Paletlerin Birbirine Bağlanması (Round turn lashing)
• Doğrudan Bağlama (Direct lashing)
Soru 64
Hangisi/leri üstten bağlama türünde dikkat edilmesi gerekenlerden biridir?
I- Yük üzerinde ve yüke spanzetlerin temas ettiği kısımlarda bu kuvveti sönümleyecek nitelikte yumuşak bir materyal kullanılmalıdır
II- Yükün kayması ve spanzetten kurtulmasının engellenebilmesi için sabitleme açısının da dikkate alınması gerekmektedir
III- Yükün hareketlerinin kontrol altına alınabilmesi ve sınırlandırılabilmesi için aynı yönde fakat iki farklı bağlama noktasına bağlanan en az iki spanzetin kullanılması gerekmektedir
I- Yük üzerinde ve yüke spanzetlerin temas ettiği kısımlarda bu kuvveti sönümleyecek nitelikte yumuşak bir materyal kullanılmalıdır
II- Yükün kayması ve spanzetten kurtulmasının engellenebilmesi için sabitleme açısının da dikkate alınması gerekmektedir
III- Yükün hareketlerinin kontrol altına alınabilmesi ve sınırlandırılabilmesi için aynı yönde fakat iki farklı bağlama noktasına bağlanan en az iki spanzetin kullanılması gerekmektedir
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Üstten bağlama (top-over lashing); bağlama ekipmanlarının (spanzet) yükün üst kısmından dolaşarak, her iki yönde zemine yükün sabitlenmesi şeklinde gerçekleştirilen bir sabitleme uygulamasıdır. Bu sayede yükün devrilmesi ya da kayması engellenebilmektedir. Yükün ağırlığı üst kısımdan spanzetler yardımı ile zemine itilmesi biçiminde sabitleme söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla yükün sabitlenmesi için kendi ağırlığından faydalanılmaktadır. Bununla birlikte yükün üst kısımlarından aşınmaması için gerekli önlemler alınmalı, yaratılacak aksi yönlü kuvvet yüksek bir değere sahipse yük üzerinde ve yüke spanzetlerin temas ettiği kısımlarda bu kuvveti sönümleyecek nitelikte yumuşak bir materyal kullanılmalıdır.
Yükün kayması ve spanzetten kurtulmasının engellenebilmesi için sabitleme açısının da dikkate alınması gerekmektedir. Sabitleme açısı normal koşullarda 75 ila 90 derece arasında olmalıdır. Bu açıların üzerinde ya da altında bir sabitleme açısı söz konusu olduğunda yükün kayma riski söz konusu olabilmektedir.
Yükün kayması ve spanzetten kurtulmasının engellenebilmesi için sabitleme açısının da dikkate alınması gerekmektedir. Sabitleme açısı normal koşullarda 75 ila 90 derece arasında olmalıdır. Bu açıların üzerinde ya da altında bir sabitleme açısı söz konusu olduğunda yükün kayma riski söz konusu olabilmektedir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi yük blokajında kullanılan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sabitleme paleti kullanımı
B
Hava yastığı kullanımı
C
Panel blokaj
D
Basamaklandırma
E
Paletlerin birbirine bağlanması
Açıklama:
Paletlerin birbirine bağlanması yük blokajında kullanılan yöntemlerden biri değildir. Buna göre doğru Cevap E’dir.
Soru 66
A taşıma operasyonunda kullanılacak takozun yüksekliği 20 ise taşınacak tehlikeli maddenin yerden yüksekliği ne olmalıdır?
Seçenekler
A
80
B
90
C
120
D
160
E
200
Açıklama:
Taşıma operasyonlarında genel olarak sabit katsayı é8éolarak alınmaktadır. 20x8=160 cm dir. Buna göre doğru Cevap D’dir.
Soru 67
Kontroller sırasında paket ya da paletler zarar görmüş ise hangisi/leri yapılmalıdır?
I- Araca konulmasına izin verilmemelidir
II- Zarar gören yer onarıldıktan sonra araca yüklenmelidir
III- Daha tedbirli bir şekilde araca yüklenmelidir
I- Araca konulmasına izin verilmemelidir
II- Zarar gören yer onarıldıktan sonra araca yüklenmelidir
III- Daha tedbirli bir şekilde araca yüklenmelidir
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Kontroller sırasında paket ya da paletler zarar görmüş ise bunlarında araca yüklenmesine, paket içerisinde olması gereken bir ürünün paket dışında kalması durumunda araca konulmasına izin verilmemelidir.
Soru 68
Aşağıdakilerin hangisi yükün araca dengeli dağılımını sağlayan en önemli faktördür?
Seçenekler
A
Yük ağırlık merkezi
B
Yükün sabitlenmesi
C
Kamyonun ağırlığı
D
Palet sayısı
E
Spanzet kullanımı
Açıklama:
yükün araca dengeli dağılımını sağlayan en önemli faktör yükün ağırlık merkezidir. Buna göre doğru Cevap A’dır.
Ünite 5
Soru 1
Kara Yolu Taşıma Yönetmeliğine göre aşağıda verilen yetki belgelerinden hangisi tehlikeli madde taşımacılığında kullanılamaz?
Seçenekler
A
D1
B
M2
C
L2
D
C1
E
R1
Açıklama:
Ülkemizde, Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği’ne (08.01.2018 tarih ve 30295 sayılı) göre, taşımacılık faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan çalışma izni alarak yetki belgesi alması zorunludur. (Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik Bakanlığı’nın ismi 11 Temmuz 2018 itibariyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak değiştirilmiştir). Bu kapsamda, tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin öncelikle söz konusu Yönetmeliğin madde 6’sında verilen C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1, R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur.
D1 Yetki belgesi ise, otobüsle tarifeli olarak şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel vergi mükelleflerine verilen belge türüdür.
Doğru cevap A'dır.
D1 Yetki belgesi ise, otobüsle tarifeli olarak şehirlerarası ticari yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel vergi mükelleflerine verilen belge türüdür.
Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çok modlu tehlikeli mal taşıma formu
B
A.TR belgesi
C
Taşıt uygunluk belgesi
D
Taşıma evrakı
E
Tehlikeli madde faaliyet belgesi
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;
A.TR Dolaşım Belgesi ise; Türkiye ve Avrupa Topluluğu arasında imzalanan Gümrük Birliği anlaşmasınca serbest dolaşım halinde bulunan malların ihracında gümrük muafiyetinden yararlanmak amacıyla ihracatçı tarafından düzenlenen belgedir.
Doğru cevap B'dir.
- Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
- Taşıt Uygunluk Belgesi,
- Taşıma Evrakı,
- Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
- Yazılı Talimat,
- Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
- Güzergâh Tespit Belgesi.
A.TR Dolaşım Belgesi ise; Türkiye ve Avrupa Topluluğu arasında imzalanan Gümrük Birliği anlaşmasınca serbest dolaşım halinde bulunan malların ihracında gümrük muafiyetinden yararlanmak amacıyla ihracatçı tarafından düzenlenen belgedir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 3
Parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler hangi tip araçlarla taşınabilir?
Seçenekler
A
AT
B
OX
C
FL
D
EX-II
E
EX-III
Açıklama:
Patlayıcı maddeler EX-II ve EX-III tipi araçlarla taşınabilirken; parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler, FL tipi araçlarda; oksijen peroksitler OX tipi taşıma araçlarında taşınırken; bunların dışında kalan maddeler AT tipi araçlarda taşınabilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisinde “HOT” (SICAK) kelimesi uygun sevkiyat adının hemen önünde yer alması gerektirdiği şartları tam olarak karşılamaktadır?
Seçenekler
A
240 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta katı hâlinde ise ve taşımaya sunulan veya taşınan bir maddenin tam sevkiyat adı, yüksek sıcaklık durumunu yansıtmıyor ise.
B
100 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta sıvı hâlinde ise ya da 240 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta katı hâlinde ise ve taşımaya sunulan veya taşınan bir maddenin tam sevkiyat adı, yüksek sıcaklık durumunu yansıtmıyor ise.
C
100 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta sıvı hâlinde ya da 240 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta katı hâlinde ise.
D
100 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta sıvı hâlinde ise ya da 200 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta katı hâlinde ise ve taşımaya sunulan veya taşınan bir maddenin tam sevkiyat adı, yüksek sıcaklık durumunu yansıtmıyor ise.
E
Taşımaya sunulan veya taşınan bir maddenin tam sevkiyat adı, yüksek sıcaklık durumunu yansıtmıyor ise
Açıklama:
100 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta sıvı hâlinde ya da 240 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta katı hâlinde taşımaya sunulan veya taşınan bir maddenin tam sevkiyat adı, yüksek sıcaklık durumunu yansıtmıyorsa “HOT” (SICAK) kelimesi uygun sevkiyat adının hemen önünde yer almalıdır. Stabilizasyon sıcaklık kontrolü ile sağlandığında ise, “STABILIZED” (STABİLİZE) kelimesi tam sevkiyat adının bir parçasını oluşturuyorsa, kontrol ve acil durum sıcaklıkları taşıma belgesinde gösterilmelidir. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Tehlikeli madde taşımacılığında hangi sürücü eğitim sertifikası gereklidir?
Seçenekler
A
SRC1
B
SRC2
C
SRC3
D
SRC4
E
SRC5
Açıklama:
ADR Anlaşması; tehlikeli madde taşıyan sürücülerin yetkilendirilmiş eğitim kurumları tarafından verilen eğitimlere katılarak, eğitim sonrasında yapılacak sınavda başarılı olmaları durumunda bir sertifika almaları gerektiğini belirtmektedir.
Türkiye’de buna ilişkin Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi ile eğitim ve sınav süreci tanımlanmıştır.
Bu kapsamda, öncelikle eğitim verecek kurumların Bakanlıktan “Tehlikeli Madde Taşımacılığı Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi (TMTMYB)” almaları zorunludur. Eğitim kurumlarının özellikleri ve eğitimlerde görev alacak eğitmenlerin asgari özellikleri yönergede tanımlanmış durumdadır.
Bu kapsamda verilen eğitimler sonrasında sürücüler SRC5 belgesi almaya hak kazanırlar. SRC5 belgesinin geçerlilik süresi 5 yıl olup, 07.03.2018 tarihli SRC-5 Belgesi Yenileme Eğitimleri Hakkındaki Genelge ile yenileme işlemleri için süre dolmadan 1 yıl önce süre uzatım başvurusunun yapılması gereklidir.
Doğru cevap E'dir.
Türkiye’de buna ilişkin Karayoluyla Tehlikeli Madde Taşıyan Araç Şoförlerine Yönelik Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönergesi ile eğitim ve sınav süreci tanımlanmıştır.
Bu kapsamda, öncelikle eğitim verecek kurumların Bakanlıktan “Tehlikeli Madde Taşımacılığı Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yetki Belgesi (TMTMYB)” almaları zorunludur. Eğitim kurumlarının özellikleri ve eğitimlerde görev alacak eğitmenlerin asgari özellikleri yönergede tanımlanmış durumdadır.
Bu kapsamda verilen eğitimler sonrasında sürücüler SRC5 belgesi almaya hak kazanırlar. SRC5 belgesinin geçerlilik süresi 5 yıl olup, 07.03.2018 tarihli SRC-5 Belgesi Yenileme Eğitimleri Hakkındaki Genelge ile yenileme işlemleri için süre dolmadan 1 yıl önce süre uzatım başvurusunun yapılması gereklidir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 6
Bir firmanın Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) çalıştırması için bir takvim yılı içersinde en az kaç ton tehlikeli madde işlemi yapması gerekmektedir?
Seçenekler
A
30
B
50
C
75
D
100
E
150
Açıklama:
Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ (22.05.2014 tarih ve 29007 sayılı; Tebliğ No: TMKTDGM-01) ve Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanlığı Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: TMKTDGM-01)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (19 Nisan 2017 tarih ve 30043 sayılı) hükümlerine göre, bir takvim yılı içerisinde net elli ton ve üstü miktarlarda işlem yapan, gönderen, ambalajlayan, yükleyen, dolduran ve boşaltan olarak faaliyette bulunan ve 6 ncı maddenin üçüncü fıkrası kapsamında Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi sahibi olan işletmeler ile toplam araç taşıma kapasitesi elli ton ve üzerinde olan taşımacılık işletmeleri Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı (TMGD) çalıştırmak zorundadır. Söz konusu danışmanlar, yetkili kuruluşlardan eğitim alarak, Bakanlık tarafından yapılan sınavda başarılı olmaları halinde sertifika almaya hak kazanmaktadırlar (Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, 2014b ve 2017).
Doğru cevap B'dir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 7
TMGD eğitimi verecek gerçek veya tüzel kişiler, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğünden yetki belgesi (TMGDEYB) almalıdır. Eğitim verebilecek kurum/kuruluşların yetki belgesinin geçerlilik süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
1
B
3
C
5
D
8
E
10
Açıklama:
TMGD eğitimi verecek gerçek veya tüzel kişiler, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme Genel Müdürlüğünden yetki belgesi (TMGDEYB) almalıdır. Eğitim verebilecek kurum/kuruluşların nitelikleri Tebliğ’de tanımlanmış olup uygun olması durumunda verilecek yetki belgesinin geçerlilik süresi 5 yıldır. Doğru cevap C'dir.
Soru 8
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu tarafından yayınlanan Teknik Talimatların kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
CIM
B
CICT
C
RID
D
SHT-18
E
ICAO-TI
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır. Ülkemizde de Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı tarafından yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Havayolu İle Emniyetli Taşınması Talimatı (SHT-18) dokümanı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından Türkçeye çevrilmiş ve havayoluyla tehlikeli maddelerin taşınması tariflenmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 9
MARPOL 73/78 aşağıdakilerden hangisinin kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşme
B
International Convention for the Safety of Life at Sea
C
Tehlikeli Maddelerin Denizyolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik
D
Malların Demiryolu İle Taşınmasına İlişkin Uluslararası Anlaşma
E
Deniz Yolu Konşimentosu Tebliği
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınmasında “Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi” (International Convention for the Safety of Life at Sea, SOLAS, 1974) kapsamında Tehlikeli Maddelerin Denizyolu ile Taşınması Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır (http 3, 2015). Ülkemizde, SOLAS ile Denizlerin Gemiler Tarafından Kirletilmesinin Önlenmesine Ait Uluslararası Sözleşme (MARPOL 73/78) hükümlerine paralel olarak Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.
Doğru cevap A'dır.
Doğru cevap A'dır.
Soru 10
I- Her personel için resimli kimlik belgesi
II- Taşıma izin belgesinin fotokopisi
III- Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kara yolunda tehlikeli maddeleri taşıyan araçlarda ve araç personelinde bulunması gereken belgelerdendir ?
II- Taşıma izin belgesinin fotokopisi
III- Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri kara yolunda tehlikeli maddeleri taşıyan araçlarda ve araç personelinde bulunması gereken belgelerdendir ?
Seçenekler
A
II-III
B
I-II-III
C
II
D
I-II
E
I-III
Açıklama:
KARA YOLUNDA TEHLİKELİ MADDELERİN TAŞINMASINDA
KULLANILAN BELGELER
Ülkemizde, Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği’ne (08.01.2018 tarih ve 30295 sayılı) göre, taşımacılık faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan
çalışma izni alarak yetki belgesi alması zorunludur. (Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik
Bakanlığı’nın ismi 11 Temmuz 2018 itibariyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak değiştirilmiştir). Bu kapsamda, tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin öncelikle söz
konusu Yönetmeliğin madde 6’sında verilen C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1,
R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur. Ancak kendi faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar söz konusu belgelerden muaftır. Bunun dışında
tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;
• Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
• Taşıt Uygunluk Belgesi,
• Taşıma Evrakı,
• Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
• Yazılı Talimat,
• Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
• Güzergâh Tespit Belgesi,
şeklindedir.
Bunların yanı sıra araçta görevli her personel için resimli kimlik belgesi (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport), ADR’de tanımlanan Sınıf 1, Sınıf 6 ve Sınıf 7 kapsamındaki tehlikeli yüklerin taşınması için taşıma izin belgesinin fotokopisi, tehlikeli madde
taşımacılığı yapan taşıtlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin araçta bulundurulması zorunludur.
Doğru cevap B şıkkıdır.
KULLANILAN BELGELER
Ülkemizde, Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği’ne (08.01.2018 tarih ve 30295 sayılı) göre, taşımacılık faaliyetinde bulunan gerçek ve tüzel kişilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan
çalışma izni alarak yetki belgesi alması zorunludur. (Ulaştırma, Haberleşme ve Denizcilik
Bakanlığı’nın ismi 11 Temmuz 2018 itibariyle Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı olarak değiştirilmiştir). Bu kapsamda, tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin öncelikle söz
konusu Yönetmeliğin madde 6’sında verilen C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1,
R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur. Ancak kendi faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar söz konusu belgelerden muaftır. Bunun dışında
tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;
• Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
• Taşıt Uygunluk Belgesi,
• Taşıma Evrakı,
• Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
• Yazılı Talimat,
• Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
• Güzergâh Tespit Belgesi,
şeklindedir.
Bunların yanı sıra araçta görevli her personel için resimli kimlik belgesi (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi veya pasaport), ADR’de tanımlanan Sınıf 1, Sınıf 6 ve Sınıf 7 kapsamındaki tehlikeli yüklerin taşınması için taşıma izin belgesinin fotokopisi, tehlikeli madde
taşımacılığı yapan taşıtlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin araçta bulundurulması zorunludur.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 11
Taşınan bir maddenin tam sevkiyat adı, yüksek sıcaklık durumunu yansıtmıyorsa hangi kelime sevkiyat adının hemen önünde yer almalıdır ?
Seçenekler
A
WASTE
B
STABILIZED
C
BOŞ KAP
D
HOT
E
BOŞ, TEMİZLENMEMİŞ
Açıklama:
100 °C’ye eşit veya daha yüksek bir sıcaklıkta sıvı hâlinde ya da 240 °C’ye eşit veya
daha yüksek bir sıcaklıkta katı hâlinde taşımaya sunulan veya taşınan bir maddenin tam
sevkiyat adı, yüksek sıcaklık durumunu yansıtmıyorsa “HOT” (SICAK) kelimesi uygun
sevkiyat adının hemen önünde yer almalıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
daha yüksek bir sıcaklıkta katı hâlinde taşımaya sunulan veya taşınan bir maddenin tam
sevkiyat adı, yüksek sıcaklık durumunu yansıtmıyorsa “HOT” (SICAK) kelimesi uygun
sevkiyat adının hemen önünde yer almalıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 12
Birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenen belge aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Taşıt Uygunluk Belgesi
B
Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu
C
Kara Yolu Taşıma Senedi
D
Güzergâh Tespit Belgesi
E
Taşıma Evrakı
Açıklama:
Kara Yolu Taşıma Senedi (CMR Belgesi)
CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR
(Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç
nüsha hâlinde düzenlenir. Bu belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı
devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en az birisinin CMR’ye taraf olması
gerekir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR
(Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç
nüsha hâlinde düzenlenir. Bu belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı
devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en az birisinin CMR’ye taraf olması
gerekir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 13
Tehlikeli madde taşıma sırasında oluşabilecek herhangi bir kaza/acil durum sırasında yapılacakları tanımlamak üzere hazırlanan belge aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Taşıma Evrakı
B
Taşıt Uygunluk Belgesi
C
Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
D
Güzergâh Tespit Belgesi
E
Yazılı Talimat
Açıklama:
Yazılı Talimatlar
Tehlikeli madde taşıma sırasında oluşabilecek herhangi bir kaza/acil durum sırasında
yapılacakları tanımlamak üzere yazılı talimatlar hazırlanmalıdır. Bu talimatlar, özellikle
sürücünün anlayabileceği nitelikte olmalı ve taşıma sırasında araçta bulundurulmalıdır.
Mümkünse taşıma işleminden önce sürücüye talimatlar açıklanmalı ve sürücünün talimatı sağlıklı bir şekilde uygulayabileceğinden emin olunmalıdır. Talimatlar hem iş sağlığı
ve güvenliğini hem de çevre sağlığını güvenceye alacak şekilde hazırlanmalıdır. Yazılı talimatlarla ilgili ADR dokümanı Bölüm 5.4.3’de Şekil 5.5 ve 5.6’da görüldüğü üzere örnek
dokümanlar verilmiş olup bu dokümanların taşımanın niteliğine göre düzenlenmesi gerekmektedir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Tehlikeli madde taşıma sırasında oluşabilecek herhangi bir kaza/acil durum sırasında
yapılacakları tanımlamak üzere yazılı talimatlar hazırlanmalıdır. Bu talimatlar, özellikle
sürücünün anlayabileceği nitelikte olmalı ve taşıma sırasında araçta bulundurulmalıdır.
Mümkünse taşıma işleminden önce sürücüye talimatlar açıklanmalı ve sürücünün talimatı sağlıklı bir şekilde uygulayabileceğinden emin olunmalıdır. Talimatlar hem iş sağlığı
ve güvenliğini hem de çevre sağlığını güvenceye alacak şekilde hazırlanmalıdır. Yazılı talimatlarla ilgili ADR dokümanı Bölüm 5.4.3’de Şekil 5.5 ve 5.6’da görüldüğü üzere örnek
dokümanlar verilmiş olup bu dokümanların taşımanın niteliğine göre düzenlenmesi gerekmektedir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi hava yolunda tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan belgeler ile ilgili yanlış bir bilgidir ?
Seçenekler
A
Daha uygun bir ifade şekli geliştirilip benimseninceye dek, tehlikeli mallarla ilgili işaretlerde Fransızca kullanılması önerilmektedir.
B
Belge üzerinde alıcı ve göndericinin açık adres ve bilgileri de bulunmalıdır.
C
Operatör, uçuş mürettebatının tehlikeli mallarının taşınmasıyla ilgili sorumluluklarını yerine getirmesini sağlayacak bilgileri İşletme El Kitabında vermeli.
D
Uçağın kalkış ve iniş havalimanları, taşımanın yolu veya kargo uçağıyla taşınma durumu mutlaka belirtilmelidir.
E
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Teknik Talimatlar (ICAO-TI) Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından yayımlanmıştır.
Açıklama:
HAVA YOLUNDA TEHLİKELİ MADDELERİN TAŞINMASINDA
KULLANILAN BELGELER
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır. Ülkemizde de
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı tarafından yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Havayolu
İle Emniyetli Taşınması Talimatı (SHT-18) dokümanı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
tarafından Türkçeye çevrilmiş ve havayoluyla tehlikeli maddelerin taşınması tariflenmiştir.
Bu açıdan, ICAO Konseyi prosedürüne uygun olarak onaylanmış ve belirli aralıklarla yayınlanmış tehlikeli malların havayolu ile güvenli taşınmasına dair Teknik Talimatlar
esas alınarak taşıma işlemi yapılmalıdır. Menşe Devletin istediği dillere ek olarak ve evrensel kullanım için daha uygun bir ifade şekli geliştirilip benimseninceye dek, tehlikeli
mallarla ilgili işaretlerde İngilizce kullanılması önerilmektedir.
Teknik Talimatlarda aksi belirtilmediği sürece, havayolu ile tehlikeli madde taşıtacak biri, Talimatlarda istenen bilgileri içeren bir tehlikeli mallar nakliye belgesi doldurup
imzalayacak ve operatöre teslim edecektir. Nakliye belgesi, nakliye için tehlikeli malları
sunan kişi tarafından imzalanan ve tehlikeli malların doğru sevkiyat isimleri ile tam ve
doğru olarak tanımlandığını ve ilgili düzenlemelere göre sınıflandırıldığını, ambalajlandığını, işaretlendiğini, etiketlendiğini ve nakliye için elverişli durumda olduğunu belirten
bir beyan içerecektir (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, 2008). Uçağın kalkış ve iniş havalimanları, taşımanın yolu veya kargo uçağıyla taşınma durumu mutlaka belirtilmelidir.
Özellikle yolcu uçaklarıyla taşıma söz konusu ise taşınan tehlikeli maddelerin yolculara
zarar vermemesi için azami dikkat gösterilmelidir. Bu belge, yolculuk süresince tehlikeli
maddeler ile birlikte taşınmaktadır. Belge üzerinde alıcı ve göndericinin açık adres ve bilgileri de bulunmalıdır (Şekil 3.1).
Doğru cevap A şıkkıdır.
KULLANILAN BELGELER
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır. Ülkemizde de
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı tarafından yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Havayolu
İle Emniyetli Taşınması Talimatı (SHT-18) dokümanı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
tarafından Türkçeye çevrilmiş ve havayoluyla tehlikeli maddelerin taşınması tariflenmiştir.
Bu açıdan, ICAO Konseyi prosedürüne uygun olarak onaylanmış ve belirli aralıklarla yayınlanmış tehlikeli malların havayolu ile güvenli taşınmasına dair Teknik Talimatlar
esas alınarak taşıma işlemi yapılmalıdır. Menşe Devletin istediği dillere ek olarak ve evrensel kullanım için daha uygun bir ifade şekli geliştirilip benimseninceye dek, tehlikeli
mallarla ilgili işaretlerde İngilizce kullanılması önerilmektedir.
Teknik Talimatlarda aksi belirtilmediği sürece, havayolu ile tehlikeli madde taşıtacak biri, Talimatlarda istenen bilgileri içeren bir tehlikeli mallar nakliye belgesi doldurup
imzalayacak ve operatöre teslim edecektir. Nakliye belgesi, nakliye için tehlikeli malları
sunan kişi tarafından imzalanan ve tehlikeli malların doğru sevkiyat isimleri ile tam ve
doğru olarak tanımlandığını ve ilgili düzenlemelere göre sınıflandırıldığını, ambalajlandığını, işaretlendiğini, etiketlendiğini ve nakliye için elverişli durumda olduğunu belirten
bir beyan içerecektir (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, 2008). Uçağın kalkış ve iniş havalimanları, taşımanın yolu veya kargo uçağıyla taşınma durumu mutlaka belirtilmelidir.
Özellikle yolcu uçaklarıyla taşıma söz konusu ise taşınan tehlikeli maddelerin yolculara
zarar vermemesi için azami dikkat gösterilmelidir. Bu belge, yolculuk süresince tehlikeli
maddeler ile birlikte taşınmaktadır. Belge üzerinde alıcı ve göndericinin açık adres ve bilgileri de bulunmalıdır (Şekil 3.1).
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 15
ICAO-TI hangi ulaşım yolu ile ilgili talimatları içerir ?
Seçenekler
A
Hava yolu
B
Deniz Yolu
C
Kara Yolu
D
İç Su Yolu
E
Demir Yolu
Açıklama:
HAVA YOLUNDA TEHLİKELİ MADDELERİN TAŞINMASINDA
KULLANILAN BELGELER
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
KULLANILAN BELGELER
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 16
Demir yolunda tehlikeli maddelerin taşınmasında aşağıdakilerden hangisinin bakanlığa başvurarak Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi alması zorunlu değildir ?
Seçenekler
A
Sarnıç vagon sahibi/işletmecisi
B
Demir yolu altyapı işletmecisi
C
Portatif tank işletmecisi
D
Gönderen
E
Tren kondüktörü
Açıklama:
DEMİR YOLUNDA TEHLİKELİ MADDELERİN TAŞINMASINDA
KULLANILAN BELGELER
Demir yolu ile taşıma işlemlerinde, “Malların Demiryolu İle Taşınmasına İlişkin Uluslararası Anlaşma” (Convention Internationale Concernantle Transports Des Marchandises
Par Chemins De Fer, CIM) anlaşmasına istinaden, Demir Yolu Hamule Senedi düzenlenmelidir. Ülkemizde, Uluslararası Demir Yolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF)
C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğe (RID) paralel olarak 16 Temmuz 2015 tarihinde Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu
İle Taşınması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanmıştır. Bu Yönetmelik ve RID kapsamına giren tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınması alanında
faaliyet gösteren; dolduran, ambalajlayan, yükleyen, taşımacı, gönderen, alıcı, boşaltan
ve tank-konteyner/portatif tank işletmecisi, sarnıç vagon sahibi/işletmecisi, demir yolu altyapı işletmecisi, bu faaliyet alanlarından biri veya birden fazlası için faaliyette bulunanların Bakanlığa başvurarak Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi almaları zorunludur. Bu
Yönetmelik kapsamında RID’da yer alan Sınıf 1 (patlayıcılar) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler İçişleri Bakanlığından; Sınıf 7 (radyoaktif madde) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Atom Enerjisi
Kurumundan izin almak zorundadırlar. İzinler, izin alma tarihinden itibaren en fazla bir
yıl geçerli olacak şekilde düzenlenir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
KULLANILAN BELGELER
Demir yolu ile taşıma işlemlerinde, “Malların Demiryolu İle Taşınmasına İlişkin Uluslararası Anlaşma” (Convention Internationale Concernantle Transports Des Marchandises
Par Chemins De Fer, CIM) anlaşmasına istinaden, Demir Yolu Hamule Senedi düzenlenmelidir. Ülkemizde, Uluslararası Demir Yolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF)
C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğe (RID) paralel olarak 16 Temmuz 2015 tarihinde Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu
İle Taşınması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanmıştır. Bu Yönetmelik ve RID kapsamına giren tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınması alanında
faaliyet gösteren; dolduran, ambalajlayan, yükleyen, taşımacı, gönderen, alıcı, boşaltan
ve tank-konteyner/portatif tank işletmecisi, sarnıç vagon sahibi/işletmecisi, demir yolu altyapı işletmecisi, bu faaliyet alanlarından biri veya birden fazlası için faaliyette bulunanların Bakanlığa başvurarak Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi almaları zorunludur. Bu
Yönetmelik kapsamında RID’da yer alan Sınıf 1 (patlayıcılar) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler İçişleri Bakanlığından; Sınıf 7 (radyoaktif madde) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Atom Enerjisi
Kurumundan izin almak zorundadırlar. İzinler, izin alma tarihinden itibaren en fazla bir
yıl geçerli olacak şekilde düzenlenir.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 17
Taşıt Uygunluk Belgesi (ADR Uygunluk Belgesi) 'nin son geçerlilik tarihi, düzenleme tarihinden itibaren kaç yıldır ?
Seçenekler
A
5
B
2
C
3
D
1
E
6
Açıklama:
Taşıt Uygunluk Belgesi (ADR Uygunluk Belgesi)
Tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan taşıtlar için (EX/II, EX/III, FL, OX, AT ve
MEMU) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum/kuruluş
(Türk Standartları Enstitüsü) tarafından verilen Taşıt Uygunluk Belgesi’nin alınması zorunludur. Uygunluk Belgesi’nin formatı her ülkeye göre değişebilmekte olup, ADR Bölüm
9.1.3’te belgenin temel özellikleri verilmiştir. Buna göre, belgenin boyutları A4 olmalı ve
Şekil 5.2’de verilen formata benzer olmalıdır. Belgenin hem arka hem de ön yüzü kullanılmalı ve beyaz renkte olmalıdır. Belge, düzenleyen ülkenin resmi dilinde olmalı ve bu dil
İngilizce, Fransızca veya Almanca değilse en azından açıklamalar İngilizce, Fransızca veya
Almanca olarak yazılmalıdır.
Belge temel olarak araç ile ilgili bilgileri (araç sahibi bilgileri, araç kodu, fren özellikleri vb.), tank/tanker bilgilerini (üretici bilgileri, üretim yılı vb.), tehlikeli maddelerle ilgili
bilgileri (tehlikeli madde sınıfları, maddelerin birbiriyle uyumu vb.) içermeli ve düzenleyen tarafından tarih verilerek kaşelenip imzalanmalıdır. Son geçerlilik tarihi, düzenleme
tarihinden itibaren bir yıldır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan taşıtlar için (EX/II, EX/III, FL, OX, AT ve
MEMU) Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı veya Bakanlığın yetkilendirdiği kurum/kuruluş
(Türk Standartları Enstitüsü) tarafından verilen Taşıt Uygunluk Belgesi’nin alınması zorunludur. Uygunluk Belgesi’nin formatı her ülkeye göre değişebilmekte olup, ADR Bölüm
9.1.3’te belgenin temel özellikleri verilmiştir. Buna göre, belgenin boyutları A4 olmalı ve
Şekil 5.2’de verilen formata benzer olmalıdır. Belgenin hem arka hem de ön yüzü kullanılmalı ve beyaz renkte olmalıdır. Belge, düzenleyen ülkenin resmi dilinde olmalı ve bu dil
İngilizce, Fransızca veya Almanca değilse en azından açıklamalar İngilizce, Fransızca veya
Almanca olarak yazılmalıdır.
Belge temel olarak araç ile ilgili bilgileri (araç sahibi bilgileri, araç kodu, fren özellikleri vb.), tank/tanker bilgilerini (üretici bilgileri, üretim yılı vb.), tehlikeli maddelerle ilgili
bilgileri (tehlikeli madde sınıfları, maddelerin birbiriyle uyumu vb.) içermeli ve düzenleyen tarafından tarih verilerek kaşelenip imzalanmalıdır. Son geçerlilik tarihi, düzenleme
tarihinden itibaren bir yıldır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 18
CMR Belgesi ile ilgili bilgilerden hangisi yanlıştır ?
Seçenekler
A
Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını gösterir.
B
Taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösterir.
C
CMR Belgesi, gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir.
D
Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda olmak üzere iki nüsha hâlinde düzenlenir.
E
Alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu gösterir.
Açıklama:
Kara Yolu Taşıma Senedi (CMR Belgesi)
CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR
(Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç
nüsha hâlinde düzenlenir. Bu belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı
devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en az birisinin CMR’ye taraf olması
gerekir.
CMR Belgesi, gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir.
Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında
maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki
bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir. Dolayısıyla teslimat tamamlandıktan sonra belgenin bir nüshasının göndericiye iletilmesi
gerekir.
CMR Taşıma Belgesi için özel bir format yoktur ancak genellikle çeşitli kaynaklardan alınan ve satışa ilişkin bağlantılı bir not kullanılmaktadır. CMR Sözleşmesi, notun
kim tarafından düzenleneceğini net olarak belirtmemekte; uygulamada genellikle kara
nakliyecisi tarafından düzenlenmektedir. Ancak bilgilerin çoğu ihracatçı ile ilgili olup bu
bilgilerin doğruluğundan söz konusu ihracatçı sorumludur. Nakliyecinin bilgileri girmediği durumlarda nakliyeci, gösterilen bilgilerin doğruluğundan sorumlu olacak gönderici
adına kendi acentesi olarak yapar (Görçün ve Erdal, 2010) (Şekil 5.3).
Doğru cevap D şıkkıdır.
CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR
(Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç
nüsha hâlinde düzenlenir. Bu belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı
devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en az birisinin CMR’ye taraf olması
gerekir.
CMR Belgesi, gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir.
Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında
maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki
bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir. Dolayısıyla teslimat tamamlandıktan sonra belgenin bir nüshasının göndericiye iletilmesi
gerekir.
CMR Taşıma Belgesi için özel bir format yoktur ancak genellikle çeşitli kaynaklardan alınan ve satışa ilişkin bağlantılı bir not kullanılmaktadır. CMR Sözleşmesi, notun
kim tarafından düzenleneceğini net olarak belirtmemekte; uygulamada genellikle kara
nakliyecisi tarafından düzenlenmektedir. Ancak bilgilerin çoğu ihracatçı ile ilgili olup bu
bilgilerin doğruluğundan söz konusu ihracatçı sorumludur. Nakliyecinin bilgileri girmediği durumlarda nakliyeci, gösterilen bilgilerin doğruluğundan sorumlu olacak gönderici
adına kendi acentesi olarak yapar (Görçün ve Erdal, 2010) (Şekil 5.3).
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 19
I- UN numarası
II- Taşınan tehlikeli maddenin sınıfı
III- Alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Güzergâh tespit belgesi üzerinde yer alması gereken bilgilerdendir ?
II- Taşınan tehlikeli maddenin sınıfı
III- Alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri Güzergâh tespit belgesi üzerinde yer alması gereken bilgilerdendir ?
Seçenekler
A
I-II
B
II
C
I-II-III
D
II-III
E
I-III
Açıklama:
Güzergah Tespit Belgesi
Tehlikeli maddelerin taşınabileceği güzergâhları gösteren bir belgedir. Taşımacı tarafından hazırlanarak sürücüye verilmekte, sürücü güzergâh tespit belgesinde gösterilen
güzergâhların dışarısına çıkamamaktadır. Araç otoyolların dışında kalan yollarda gidecekse güzergâh tespit belgesinin bulundurulması gerekmektedir. Güzergâh tespit belgesi
üzerinde; taşınan tehlikeli maddenin sınıfı, UN numarası, tehlikelilik özellikleri gibi bilgilerin yanı sıra alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Belge üzerinde
katedilecek karayoluna ait bilgiler, yol numarası, mesafesi vb. bilgiler de bulunmaktadır
(Görçün ve Erdal, 2010). Uluslararası yapılan taşıma işlemlerinde güzergâh üzerindeki
ülkelerin yetkili mercilerinden izin alınmalı ve güzergah hakkında bilgi verilmelidir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Tehlikeli maddelerin taşınabileceği güzergâhları gösteren bir belgedir. Taşımacı tarafından hazırlanarak sürücüye verilmekte, sürücü güzergâh tespit belgesinde gösterilen
güzergâhların dışarısına çıkamamaktadır. Araç otoyolların dışında kalan yollarda gidecekse güzergâh tespit belgesinin bulundurulması gerekmektedir. Güzergâh tespit belgesi
üzerinde; taşınan tehlikeli maddenin sınıfı, UN numarası, tehlikelilik özellikleri gibi bilgilerin yanı sıra alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Belge üzerinde
katedilecek karayoluna ait bilgiler, yol numarası, mesafesi vb. bilgiler de bulunmaktadır
(Görçün ve Erdal, 2010). Uluslararası yapılan taşıma işlemlerinde güzergâh üzerindeki
ülkelerin yetkili mercilerinden izin alınmalı ve güzergah hakkında bilgi verilmelidir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 20
Tehlikeli mal ve Kombine taşımacıık düzenleme genel müdürlüğünün uygun görmesi halinde Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi kaç yıl süreyle düzenlenir?
Seçenekler
A
2 yıllığına
B
3 yıllığına
C
4 yıllığına
D
5 yıllığına
E
7 yıllığına
Açıklama:
Müdürlüğün uygun görmesi halinde 5 yıl süreyle Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi düzenlenir. Doğru cevap D'dir.
Soru 21
Patlayıcı maddeler aşağıda verilen hangi tip araçlarla taşınabilinmektedir?
Seçenekler
A
EX-II ve EX-III tipi araçlarla
B
FL tipi araçlarla
C
AT tipi araçlarla
D
OX tipi araçlarla
E
MEMU tipi araçlarla
Açıklama:
Patlayıcı maddeler EX-II ve EX-III tipi araçlarla taşınabilirken; parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler, FL tipi araçlarda; oksijen peroksitler OX tipi taşıma araçlarında taşınırken; bunların dışında kalan maddeler AT tipi araçlarda taşınabilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
CMR Belgesi, gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir. Dolayısıyla teslimat tamamlandıktan sonra belgenin kaç nüshasının göndericiye iletilmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
CMR Belgesi, gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir.
Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir. Dolayısıyla teslimat tamamlandıktan sonra belgenin bir nüshasının göndericiye iletilmesi gerekir. Doğru cevap E'dir.
Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir. Dolayısıyla teslimat tamamlandıktan sonra belgenin bir nüshasının göndericiye iletilmesi gerekir. Doğru cevap E'dir.
Soru 23
SRC5 belgesinin geçerlilik süresi 5 yıl olup, 07.03.2018 tarihli SRC-5 Belgesi Yenileme Eğitimleri Hakkındaki Genelge ile yenileme işlemleri için süre dolmadan kaç yıl önce süre uzatım başvurusunun yapılması gerekmektedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
SRC5 belgesinin geçerlilik süresi 5 yıl olup, 07.03.2018 tarihli SRC-5 Belgesi Yenileme Eğitimleri Hakkındaki Genelge ile yenileme işlemleri için süre dolmadan 1 yıl önce süre uzatım başvurusunun yapılması gereklidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Çok modlu taşıma işlemleri, tehlikeli maddelerin taşınmasında karayolu, deniz yolu, hava yolu veya demir yolu ulaşımlarından en az kaçının kullanıldığı entegre sistemlerdir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Çok modlu taşıma işlemleri, tehlikeli maddelerin taşınmasında karayolu, deniz yolu, hava yolu veya demir yolu ulaşımlarındanen az ikisinin kullanıldığı entegre sistemlerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 25
ADR tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yangın eğitimi hariç olmak üzere asgari kaç ders saati olarak uygulanır?
Seçenekler
A
95
B
83
C
72
D
64
E
51
Açıklama:
ADR tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yangın eğitimi hariç olmak üzere asgari 64 ders saati olarak uygulanır. Doğru cevap D'dir.
Soru 26
RID veya IMDG Kod kapsamındaki faaliyetlere ilişkin olarak tehlikeli madde güvenlik danışmanı yetkisini de isteyen adaylar, ayrıca her bir mod için kaç ders saati ilaveten eğitim almaları gerekir?
Seçenekler
A
45
B
32
C
21
D
18
E
10
Açıklama:
RID veya IMDG Kod kapsamındaki faaliyetlere ilişkin olarak tehlikeli madde güvenlik danışmanı yetkisini de isteyen adaylar, ayrıca her bir mod için 21 ders saati ilaveten eğitim almaları gerekir. Doğru cevap C'dir.
Soru 27
Sınıf 7 (radyoaktif madde) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler aşağıda verilen hangi kurumdan izin almak zorundadırlar?
Seçenekler
A
İç Denetim Birim Başkanlığından
B
Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan
C
Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Başkanlığından
D
Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığından
E
Yüksek Planlama Kurulundan
Açıklama:
Sınıf 7 (radyoaktif madde) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan izin almak zorundadırlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 28
Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az kaç saat önce yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı Bildirim Belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunar?
Seçenekler
A
36
B
30
C
24
D
18
E
12
Açıklama:
Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az yirmib dört saat önce; liman sahasına girmesine kadar ki seyir süresi yirmi dört saatten az olan gemi ve deniz araçları ise kıyı tesisinden kalkışından hemen sonra, yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı Bildirim Belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunar. Doğru cevap C'dir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yük Kodudur?
Seçenekler
A
RID
B
COTIF
C
SOLAS
D
ISPS
E
IMDG
Açıklama:
Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Yük Kodu IMDG'dir. Doğru cevap E'dir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi karayolunda tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan belgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
B
Ferdi Kaza Sigortası Poliçesi
C
Taşıt Uygunluk Belgesi
D
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası
E
Güzergâh Tespit Belgesi
Açıklama:
Ferdi kaza sigortası poliçesi karayolunda tehlikeli maddelerin taşınmasında kullanılan belgelerden biri değildir. Ancak tehlikeli madde taşımacılığı yapan taşıtlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin araçta bulundurulması zorunludur. Doğru cevap B'dir.
Soru 31
Taşıt Uygunluk Belgesinin geçerlilik süresi tanzim tarihinden itibaren ne kadardır?
Seçenekler
A
3 ay
B
6 ay
C
1 yıl
D
18 ay
E
2 yıl
Açıklama:
Belgenin son geçerlilik tarihi, düzenleme tarihinden itibaren bir yıldır. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
“HOT” (SICAK) ve/veya “STABILIZED” (STABİLİZE) ifadeleri aşağıdaki belgelerden hangisinde yer alır?
Seçenekler
A
Taşıt Uygunluk Belgesi
B
Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
C
Yazılı Talimat
D
Taşıma Evrakı
E
Güzergâh Tespit Belgesi
Açıklama:
Söz konusu bilgiler taşıma evrakında yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 33
CMR Belgesi nedir?
Seçenekler
A
Kara Yolu Taşıma Senedi
B
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası
C
Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu
D
Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı Sertifikası
E
Güzergah Tespit Belgesi
Açıklama:
CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR (Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Diğer adıyla kara yolu taşıma senedidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 34
SRC5 belgesinin geçerlilik süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
SRC5 belgesinin geçerlilik süresi 5 yıl olup, 07.03.2018 tarihli SRC-5 Belgesi Yenileme Eğitimleri Hakkındaki Genelge ile yenileme işlemleri için süre dolmadan 1 yıl önce süre uzatım başvurusunun yapılması gereklidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 35
ADR Sınıf 7 Eğitimi aaşağıdaki maddelerden hangisinin taşınması için gereklidir?
Seçenekler
A
Dökme veya ambalajlı tehlikeli madde taşıma
B
Tank içinde taşıma
C
Patlayıcı maddeleri taşıma
D
Radyoaktif maddeleri taşıma
E
Hiçbiri
Açıklama:
Tablo 5.1'e göre doğru cevap D'dir.
Soru 36
Tehlikeli bir madde önce karayolu sonra da havayolu ile taşınacaksa diğer taşıma evraklarına ek olarak aşağıdaki belgelerden hangisi gereklidir?
Seçenekler
A
Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası
B
Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu
C
Kara Yolu Taşıma Senedi
D
Taşıma Evrakı
E
Taşıt Uygunluk Belgesi
Açıklama:
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik’e göre, birden fazla modla taşınan tehlikeli yükler için ADR Bölüm 5.4.5’teki Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu’nun kullanılması zorunludur. Doğru cevap B'dir.
Soru 37
Havayolu taşımacılığında kullanılan belgelerde menşe devletin istediği dillere ek olarak ve evrensel kullanım için hangi dilin kullanılması önerilmektedir?
Seçenekler
A
Almanca
B
Fransızca
C
İngilizce
D
Latince
E
İspanyolca
Açıklama:
ICAO Konseyi prosedürüne uygun olarak onaylanmış ve belirli aralıklarla yayınlanmış tehlikeli malların havayolu ile güvenli taşınmasına dair Teknik Talimatlar esas alınarak taşıma işlemi yapılmalıdır. Menşe Devletin istediği dillere ek olarak ve evrensel kullanım için daha uygun bir ifade şekli geliştirilip benimseninceye dek, tehlikeli mallarla ilgili işaretlerde İngilizce kullanılması önerilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 38
Sınıf 7 maddelerin demiryoluyla taşınabilmesi için aşağıdakilerden hangisinden izin alınması zorunludur?
Seçenekler
A
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu
B
Milli Savunma bakanlığı
C
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
D
Valilik
E
TCDD Genel Müdürlüğü
Açıklama:
RID’da yer alan Sınıf 1 (patlayıcılar) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler İçişleri Bakanlığından; Sınıf 7 (radyoaktif madde) taşımacılığı faaliyetinde bulunacak işletmeler ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Türkiye Atom Enerjisi Kurumundan izin almak zorundadırlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 39
Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az kaç saat önce yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı Bildirim Belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunmak zorundadır?
Seçenekler
A
6
B
9
C
12
D
18
E
24
Açıklama:
Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az yirmi dört saat önce; liman sahasına girmesine kadar ki seyir süresi yirmi dört saatten az olan gemi ve deniz araçları ise kıyı tesisinden kalkışından hemen sonra, yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı Bildirim Belgesini ilgilileri vasıtasıyla yazılı olarak liman başkanlığına sunar. Doğru cevap E'dir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin sahip olması gereken yetki belgelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
C1
B
C2
C
C3
D
K1
E
M1
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin öncelikle Karayolları Taşıma Yönetmeliği'nin madde 6’sında verilen C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1, R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur. Doğru cevap C'dir.
Soru 41
I. Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
II. Taşıt Uygunluk Belgesi
III. Güzergah Tespit Belgesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgelerdendir?
II. Taşıt Uygunluk Belgesi
III. Güzergah Tespit Belgesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgelerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II ve III
D
I ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan özel ve tüzel kişilerin öncelikle ilgili Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin madde 6’sında verilen C1, C2, K1, K2, L1, L2, M1, M2, N1, N2, R1, R2 yetki belgelerinden herhangi birisine sahip olmaları zorunludur. Ancak kendi faaliyetlerinde kendi araçlarıyla taşıma yapanlar söz konusu belgelerden muaftır. Bunun dışında tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;
• Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
• Taşıt Uygunluk Belgesi,
• Taşıma Evrakı,
• Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
• Yazılı Talimat,
• Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
• Güzergâh Tespit Belgesi,
şeklindedir.
Doğru cevap B'dir.
• Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
• Taşıt Uygunluk Belgesi,
• Taşıma Evrakı,
• Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
• Yazılı Talimat,
• Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
• Güzergâh Tespit Belgesi,
şeklindedir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 42
I. Gönderici
II. Alıcı
III. Taşıyıcı
IV. Yükleyen
Karayolu Taşıma Senedi (CMR) belgesi yukarıdakilerden hangilerinde bulunmalıdır?
II. Alıcı
III. Taşıyıcı
IV. Yükleyen
Karayolu Taşıma Senedi (CMR) belgesi yukarıdakilerden hangilerinde bulunmalıdır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR (Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenir. Doğru cevap D'dir.
Soru 43
I. Tehlikeli maddenin sınıfı
II. Tehlikeli maddenin UN numarası
III. Tehlikelilik özellikleri
IV. Katedilecek karayolu numarası
V. Katedilecek karayolu mesafesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Güzergah Tespit Belgesi'nde yer almaktadır?
II. Tehlikeli maddenin UN numarası
III. Tehlikelilik özellikleri
IV. Katedilecek karayolu numarası
V. Katedilecek karayolu mesafesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Güzergah Tespit Belgesi'nde yer almaktadır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II, IV ve V
C
III, IV ve V
D
I, II, III, IV ve V
E
I, III ve V
Açıklama:
Güzergâh tespit belgesi üzerinde; taşınan tehlikeli maddenin sınıfı, UN numarası, tehlikelilik özellikleri gibi bilgilerin yanı sıra alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Belge üzerinde katedilecek karayoluna ait bilgiler, yol numarası, mesafesi vb. bilgiler de bulunmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 44
SRC5 belgesinin geçerlilik süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
SRC5 belgesinin geçerlilik süresi 5 yıl olup, 07.03.2018 tarihli SRC-5 Belgesi Yenileme Eğitimleri Hakkındaki Genelge ile yenileme işlemleri için süre dolmadan 1 yıl önce süre uzatım başvurusunun yapılması gereklidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Taşıt uygunluk belgesinin son geçerlilik tarihi, düzenleme tarihinden itibaren itibaren kaç yıldır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Taşıt uygunluk belgesinin son geçerlilik tarihi, düzenleme tarihinden itibaren bir yıldır. Doğru cevap A'dır.
Soru 46
I. Çok modlu taşıma işlemleri, tehlikeli maddelerin taşınmasında karayolu, deniz yolu, hava yolu veya demir yolu ulaşımlarından en az ikisinin kullanıldığı entegre sistemlerdir.
II. CMR belgesinin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en ikisinin CMR’ye taraf olması gerekir.
III. Taşıma işleminin, tehlikeli maddelerin taşınmasında geçerli olan kısıtlamalara tabi bir tünelden geçmeyeceği en başından biliniyorsa taşıma evrakına tünel kısıtlama kodunun eklenmesine gerek yoktur.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. CMR belgesinin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en ikisinin CMR’ye taraf olması gerekir.
III. Taşıma işleminin, tehlikeli maddelerin taşınmasında geçerli olan kısıtlamalara tabi bir tünelden geçmeyeceği en başından biliniyorsa taşıma evrakına tünel kısıtlama kodunun eklenmesine gerek yoktur.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR
(Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenir. Bu belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en az birisinin CMR’ye taraf olması gerekir. Doğru cevap B'dir.
(Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenir. Bu belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en az birisinin CMR’ye taraf olması gerekir. Doğru cevap B'dir.
Soru 47
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Teknik Talimatlar hangisi tarafından yayımlanır?
Seçenekler
A
IATA
B
SHGM
C
ICAO
D
DGR
E
EASA
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 48
Ülkemizde Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı tarafından yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Havayolu ile taşınması talimatı, çevrilerek hangi isimle düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
ICAO-TI
B
SHT-18
C
DGR
D
SHGM
E
DHMİ
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin havayolu ile taşınmasına ilişkin Uluslararası Sivil Havacılık Organizasyonu (ICAO) tarafından Teknik Talimatlar (ICAO-TI) yayımlanmıştır. Ülkemizde de Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı tarafından yayımlanan Tehlikeli Maddelerin Havayolu İle Emniyetli Taşınması Talimatı (SHT-18) dokümanı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından Türkçeye çevrilmiş ve havayoluyla tehlikeli maddelerin taşınması tariflenmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 49
Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmelik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ADR
B
DGR
C
RID
D
IMDG
E
ADNR
Açıklama:
Ülkemizde, Uluslararası Demir Yolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF)
C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğe (RID) paralel olarak 16 Temmuz 2015 tarihinde Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanmıştır. Doğru cevap C'dir.
C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğe (RID) paralel olarak 16 Temmuz 2015 tarihinde Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
'ADR Temel Eğitimi' süresi kaç saat sürmektedir?
Seçenekler
A
10 saat
B
12 saat
C
13 saat
D
14 saat
E
19 saat
Açıklama:
'ADR Temel Eğitimi' süresi 19 saat sürmektedir.
Soru 51
'ADR Tank Eğitimi' kaç saat sürmektedir?
Seçenekler
A
13 saat
B
19 saat
C
10 saat
D
5 saat
E
24 saat
Açıklama:
'ADR Tank Eğitimi' 13 saat sürmektedir.
Soru 52
TMGDEYB sahibi eğitim kuruluşlarının eğitici ihtiyacını karşılayabilmek için yine Bakanlık tarafından açılan sınavda 100 üzerinden en az kaç alan adaylara da Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı Eğitim Belgesi (TMGDEB) düzenlenir?
Seçenekler
A
90
B
85
C
70
D
80
E
65
Açıklama:
TMGDEYB sahibi eğitim kuruluşlarının eğitici ihtiyacını karşılayabilmek için yine Bakanlık tarafından açılan sınavda 100 üzerinden en az 80 alan adaylara da Tehlikeli Madde Güvenlik Danışmanı Eğitim Belgesi (TMGDEB) düzenlenir.
Soru 53
Ülkemizde, Uluslararası Demir Yolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğe (RID) paralel olarak hangi tarihte Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
19 Temmuz 2018
B
16 Temmuz 2015
C
21 Ocak 2009
D
16 Şubat 2007
E
16 Mart 2008
Açıklama:
Ülkemizde, Uluslararası Demir Yolu Taşımalarına İlişkin Sözleşmenin (COTIF) C ana eki olan Tehlikeli Eşyanın Demiryolu İle Uluslararası Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğe (RID) paralel olarak 16 Temmuz 2015tarihinde Tehlikeli Maddelerin Demir Yolu İle Taşınması Hakkında Yönetmelik yayımlanmıştır.
Soru 54
Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme (TMGD) olmak için ADR tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yangın eğitimi hariç olmak üzere asgari kaç ders saati olarak uygulanır?
Seçenekler
A
64 ders saati
B
15 ders saati
C
20 ders saati
D
60 ders saati
E
50 ders saati
Açıklama:
Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme (TMGD) olmak için ADR tehlikeli madde güvenlik danışmanı eğitimi yangın eğitimi hariç olmak üzere asgari 64 ders saati olarak uygulanır.
Soru 55
TMGD sertifikası geçerlilik süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
6 yıl
B
2 yıl
C
5 yıl
D
8 yıl
E
10 yıl
Açıklama:
TMGD sertifikası geçerlilik süresi 5 yıldır.
Soru 56
ADR Sınıf 7 Eğitimi kaç saat sürmektedir?
Seçenekler
A
5 saat
B
8 saat
C
10 saat
D
20 saat
E
17 saat
Açıklama:
ADR Sınıf 7 Eğitimi 8 saat sürmektedir.
Soru 57
SRC5 belgesinin geçerlilik süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
3 yıl
B
5 yıl
C
6 yıl
D
8 yıl
E
10 yıl
Açıklama:
SRC5 belgesinin geçerlilik süresi 5 yıldır.
Soru 58
Patlayıcı maddeler hangi tip araçlar ile taşınmaktadır?
Seçenekler
A
EX-II ve EX-III tipi
B
EX-I ve EX-III tipi
C
EX-II tipi
D
EX-III tipi
E
EX-I tip
Açıklama:
Parlayıcı maddeler EX-II ve EX-III tip araçlar ile taşınmaktadır.
Soru 59
Parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler, hangi tip araçlarda taşınmaktadır?
Seçenekler
A
EX-I tipi
B
OX tipi
C
EX-III tipi
D
EX-II tipi
E
FL tipi
Açıklama:
Parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler, FL tipi araçlarda taşınmaktadır.
Soru 60
- Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
- Taşıt Uygunluk Belgesi
- Taşıma Evrakı
- Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5)
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;
- Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
- Taşıt Uygunluk Belgesi
- Taşıma Evrakı
- Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5)
- Yazılı Talimat
- Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu
- Güzergâh Tespit Belgesi
Soru 61
- Yazılı Talimat
- Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu
- Güzergâh Tespit Belgesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II-III
E
I-III
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;
- Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi
- Taşıt Uygunluk Belgesi
- Taşıma Evrakı
- Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5)
- Yazılı Talimat
- Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu
- Güzergâh Tespit Belgesi
Soru 62
Aşağıda verilenlerden hangisi taşıt uygunluk belgesinin (ADR uygunluk belgesi) özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Belge temel olarak araç ile ilgili bilgileri (araç sahibi bilgileri, araç kodu, fren özellikleri vb.) içerir.
B
Belge temel olarak tank/tanker bilgilerini (üretici bilgileri, üretim yılı vb.) içerir.
C
Son geçerlilik tarihi, düzenleme tarihinden itibaren beş yıldır.
D
Belge temel olarak tehlikeli maddelerle ilgili bilgileri (tehlikeli madde sınıfları, maddelerin birbiriyle uyumu vb.) içerir.
E
Belge düzenleyen tarafından tarih verilerek kaşelenip imzalanmalıdır.
Açıklama:
ADR belgesi temel olarak araç ile ilgili bilgileri (araç sahibi bilgileri, araç kodu, fren özellikleri vb.), tank/tanker bilgilerini (üretici bilgileri, üretim yılı vb.), tehlikeli maddelerle ilgili bilgileri (tehlikeli madde sınıfları, maddelerin birbiriyle uyumu vb.) içermeli ve düzenleyen tarafından tarih verilerek kaşelenip imzalanmalıdır. Son geçerlilik tarihi, düzenleme tarihinden itibaren bir yıldır. Doğru cevap C'dir.
Soru 63
- CMR belgesi, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenir.
- Belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı devletin sınırları içinde bulunması gerekir.
- CMR Belgesi, gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir.
- Teslimat tamamlandıktan sonra belgenin bir nüshasının göndericiye iletilmesi gerekir.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-III-IV
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR (Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenir. Bu belgenin kullanılabilmesi için gönderen ve alıcının iki ayrı devletin sınırları içinde bulunması ve bu iki devletten en az birisinin CMR’ye taraf olması gerekir. CMR Belgesi, gönderen ve alıcı arasındaki sorumlulukları düzenleyen bir belgedir. Bu belge, tehlikeli maddelerin taşıyıcı tarafından teslim alındığını, alıcıya teslim sırasında maddelerin ve ambalajların iyi durumda olduğunu, taşıma belgesi ile teslimat sırasındaki bilgilerin (ambalaj sayısı, marka vb.) tutarlı olduğunu gösteren en önemli belgedir. Dolayısıyla teslimat tamamlandıktan sonra belgenin bir nüshasının göndericiye iletilmesi gerekir. Doğru cevap B'dir.
Soru 64
ADR temel eğitim süresi nedir?
Seçenekler
A
19 saat
B
13 saat
C
8 saat
D
10 saat
E
15 saat
Açıklama:
ADR temel eğitimi 19 saattir. Doğru cevap A'dır.
Soru 65
ADR sınıf 1 eğitim süresi nedir?
Seçenekler
A
19 saat
B
13 saat
C
8 saat
D
10 saat
E
15 saat
Açıklama:
ADR sınıf 1 eğitim süresi 8 saattir. Doğru cevap C'dir.
Soru 66
- Taşıma evrakı
- Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
- Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
- RID’da tanımlanan Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında, ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
Seçenekler
A
I-II-IV
B
I-III-IV
C
I-II-III-IV
D
I-II-III
E
II-III-IV
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur:
- Taşıma evrakı
- Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
- Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
- RID’da tanımlanan Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında, ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
- Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi
Soru 67
ADR tank eğitim süresi nedir?
Seçenekler
A
19 saat
B
13 saat
C
8 saat
D
10 saat
E
15 saat
Açıklama:
ADR tank eğitim süresi 13 saattir. Doğru cevap B'dir.
Soru 68
- Sürücü güzergâh tespit belgesinde gösterilen güzergâhların dışarısına çıkamamaktadır.
- Araç otoyolların dışında kalan yollarda gidecekse güzergâh tespit belgesinin bulundurulması gerekmektedir.
- Güzergâh tespit belgesi üzerinde; taşınan tehlikeli maddenin sınıfı, UN numarası, tehlikelilik özellikleri gibi bilgilerin yanı sıra alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler yer almaktadır.
- Belge üzerinde katedilecek karayoluna ait bilgiler, yol numarası, mesafesi vb. bilgiler de bulunmaktadır.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin taşınabileceği güzergâhları gösteren bir belgedir. Taşımacı tarafından hazırlanarak sürücüye verilmekte, sürücü güzergâh tespit belgesinde gösterilen güzergâhların dışarısına çıkamamaktadır. Araç otoyolların dışında kalan yollarda gidecekse güzergâh tespit belgesinin bulundurulması gerekmektedir. Güzergâh tespit belgesi üzerinde; taşınan tehlikeli maddenin sınıfı, UN numarası, tehlikelilik özellikleri gibi bilgilerin yanı sıra alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Belge üzerinde katedilecek karayoluna ait bilgiler, yol numarası, mesafesi vb. bilgiler de bulunmaktadır. Uluslararası yapılan taşıma işlemlerinde güzergâh üzerindeki ülkelerin yetkili mercilerinden izin alınmalı ve güzergah hakkında bilgi verilmelidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 69
ADR sınıf 7 eğitim süresi nedir?
Seçenekler
A
8 saat
B
10 saat
C
13 saat
D
15 saat
E
19 saat
Açıklama:
ADR sınıf 7 eğitimi 8 saattir. Doğru cevap A'dır.
Soru 70
- İngilizce
- Almanca
- Rusça
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılığında kullanılan belgelerin temel amacı; tehlikeli maddelerden kaynaklanan herhangi bir kaza vb. durumunda ilgili kişilere (sürücü, acil durum ekipleri vb.) detaylı ve güvenilir bilgiyi sağlamaktır. Bu nedenle özellikle uluslararası taşımalarda ülkenin resmî dili İngilizce, Almanca veya Fransızca dillerinden değilse bu dillerden birisinde ikinci bir taşıma evrağı düzenlenmeli ve olabildiğince daha çok kişinin anlayabileceği bir doküman bulundurulmalıdır.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulundurulması gereken belgeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tehlikeli madde faaliyet belgesi
B
Taşıt uygunluk belgesi
C
Yazılı talimat
D
Posta belgesi
E
Güzergah tespit belgesi
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılık faaliyetlerinde bulunması gereken belgeler;
• Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
• Taşıt Uygunluk Belgesi,
• Taşıma Evrakı,
• Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
• Yazılı Talimat,
• Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
• Güzergâh Tespit Belgesi,
şeklindedir
• Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi,
• Taşıt Uygunluk Belgesi,
• Taşıma Evrakı,
• Tehlikeli Madde Taşımacılığı Sürücü Eğitim Sertifikası (SRC5),
• Yazılı Talimat,
• Çok Modlu Tehlikeli Mal Taşıma Formu,
• Güzergâh Tespit Belgesi,
şeklindedir
Soru 72
- Taşınabilir tank işletmecileri
- Tehlikeli madde ambalajlayan
- Tehlikeli madde yükleyen
ve 28801 sayılı) ve ADR’ye göre Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi almak zorundadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik’e (24.10.2013 tarih ve 28801 sayılı) ve ADR’ye göre tehlikeli maddelerin karayoluyla taşımacılığı alanında faaliyet gösteren; dolduran, ambalajlayan, yükleyen, gönderen, alıcı, boşaltan ve tankkonteyner/taşınabilir tank işletmecileri, bu faaliyet alanlarından biri veya birden fazlası için Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi almak zorundadır.
Soru 73
Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi kaç süreyle düzenlenmektedir?
Seçenekler
A
3 yıl
B
5 yıl
C
7 yıl
D
9 yıl
E
10 yıl
Açıklama:
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Tehlikeli Mal ve Kombine Taşımacılık Düzenleme genel müdürlüğü'nün uygun görmesi halinde 5 yıl süreyle Tehlikeli Madde Faaliyet Belgesi düzenlenir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddelerin taşınabildiği araç tipidir?
Seçenekler
A
EX-II
B
EX-III
C
AT
D
FL
E
OX
Açıklama:
Patlayıcı maddeler EX-II ve EX-III tipi araçlarla taşınabilirken; parlama derecesi 60 °C ve altı olan yanıcı maddeler, FL tipi araçlarda; oksijen peroksitler OX tipi taşıma araçlarında taşınırken; bunların dışında kalan maddeler AT tipi araçlarda taşınabilmektedir.
Soru 75
- Araç ile ilgili bilgiler
- Tehlikeli maddelerle ilgili bilgiler
- Tank/tanker bilgileri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Taşıt Uygunluk Belgesi temel olarak araç ile ilgili bilgileri (araç sahibi bilgileri, araç kodu, fren özellikleri vb.), tank/tanker bilgilerini (üretici bilgileri, üretim yılı vb.), tehlikeli maddelerle ilgili bilgileri (tehlikeli madde sınıfları, maddelerin birbiriyle uyumu vb.) içermeli ve düzenleyen tarafından tarih verilerek kaşelenip imzalanmalıdır.
Soru 76
karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR (Convention Merchandise Routier) Belgesi kaç nüsha halinde düzenlenmektedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
CMR Belgesi, karayolunda yapılan tehlikeli madde taşıma işlemlerinde uluslararası CMR (Convention Merchandise Routier) Anlaşması gereğince düzenlenen bir taşıma belgesidir. Bu belge, birisi göndericide, birisi alıcıda ve diğeri de taşıyıcıda olmak üzere üç nüsha hâlinde düzenlenir.
Soru 77
SRC-5 belgesinin geçerlik süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
7
Açıklama:
SRC-5 belgesinin geçerlilik süresi 5 yıl olup, 07.03.2018 tarihli SRC-5 Belgesi Yenileme Eğitimleri Hakkındaki Genelge ile yenileme işlemleri için süre dolmadan 1 yıl önce süre uzatım başvurusunun yapılması gereklidir.
Soru 78
- Taşınan tehlikeli maddenin sınıfı
- UN numarası
- Tehlikelilik özellikleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Güzergâh tespit belgesi üzerinde; taşınan tehlikeli maddenin sınıfı, UN numarası, tehlikelilik özellikleri gibi bilgilerin yanı sıra alıcı, gönderen ve taşımacıya ilişkin bilgiler yer almaktadır. Belge üzerinde katedilecek karayoluna ait bilgiler, yol numarası, mesafesi vb. bilgiler de bulunmaktadır.
Soru 79
- Taşımacı tarafından hazırlanan makiniste/tren görevlisine verilmek üzere yazılı talimat
- Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modun kullanılacağı durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
- Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında, ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur:
- Taşıma evrakı,
- RID Bölüm 5.4.3’te belirtildiği şekilde, taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat,
Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı durumlarda RID Bölüm 5.4.5 te belirtilen Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu, - RID’da tanımlanan Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında, ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi,
- Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi
Soru 80
Radyoaktif maddeleri taşıma yetkisi veren eğitim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ADR Sınıf 7 Eğitimi
B
ADR Sınıf 1 Eğitimi
C
ADR Tank Eğitimi
D
ADR Temel Eğitimi
E
ADR Advenced Eğitimi
Açıklama:
ADR eğitimlerinin süresi ve verdiği yetkiler aşağıdaki gibidir;
Eğitim adı Süresi Taşıma yetkisi
ADR Temel Eğitimi 19 saat Dökme veya ambalajlı tehlikeli madde taşıma
ADR Tank Eğitimi 13 saat Tank içinde taşıma
ADR Sınıf 1 Eğitimi 8 saat Patlayıcı maddeleri taşıma
ADR Sınıf 7 Eğitimi 8 saat Radyoaktif maddeleri taşıma
Eğitim adı Süresi Taşıma yetkisi
ADR Temel Eğitimi 19 saat Dökme veya ambalajlı tehlikeli madde taşıma
ADR Tank Eğitimi 13 saat Tank içinde taşıma
ADR Sınıf 1 Eğitimi 8 saat Patlayıcı maddeleri taşıma
ADR Sınıf 7 Eğitimi 8 saat Radyoaktif maddeleri taşıma
Ünite 6
Soru 1
Tehlikeli maddelerin gemilerde taşınmaları hakkındaki bazı genel hükümlerin kabul edildiği SOLAS Konferansı kaç tarihinde yapılmıştır?
Seçenekler
A
1910
B
1920
C
1945
D
1948
E
1960
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin gemilerde taşınmaları hakkındaki bazı genel hükümler ve bu maddelerin sınıflandırılmaları hususu, 1948 tarihli SOLAS Konferansı’nda kabul edilmiştir.
Soru 2
Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik hangi tarihte yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2010
B
2011
C
2012
D
2013
E
2015
Açıklama:
Ülkemizde tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınması ise 3 Mart 2015 tarihinde (Resmi Gazete No: 29284) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDzYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi IMDG kodlarındaki Patlayıcılar sınıfındaki tehlikeli maddelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kütlesel patlama tehlikesi olan madde ve nesneler
B
Alevlenmeyen, zehirsiz gazlar
C
Kütlesel patlama tehlikesi olmayıp saçılma/fırlama tehlikesi olan maddeler ve nesneler
D
Yangın tehlikesi veya hafif bir patlama ya da hafif bir fırlama tehlikesi veya her ikisi birden olan, ancak kitlesel patlama tehlikesi olmayan madde ve nesneler.
E
Belirgin bir tehlike içermeyen maddeler ve nesneler
Açıklama:
Sınıf 1: Patlayıcılar
• 1.1: Kütlesel patlama tehlikesi olan madde ve nesneler
• 1.2: Kütlesel patlama tehlikesi olmayıp saçılma/fırlama tehlikesi olan maddeler ve nesneler
• 1.3: Yangın tehlikesi veya hafif bir patlama ya da hafif bir fırlama tehlikesi veya her ikisi birden olan, ancak kitlesel patlama tehlikesi olmayan madde ve nesneler.
• 1.4: Belirgin bir tehlike içermeyen maddeler ve nesneler
• 1.5: Kütlesel patlama tehlikesi olan ancak hassasiyeti çok az olan maddeler
• 1.6: Kütlesel patlama tehlikesi olmayan, aşırı derecede düşük hassaslık düzeyindeki nesneler
• 1.1: Kütlesel patlama tehlikesi olan madde ve nesneler
• 1.2: Kütlesel patlama tehlikesi olmayıp saçılma/fırlama tehlikesi olan maddeler ve nesneler
• 1.3: Yangın tehlikesi veya hafif bir patlama ya da hafif bir fırlama tehlikesi veya her ikisi birden olan, ancak kitlesel patlama tehlikesi olmayan madde ve nesneler.
• 1.4: Belirgin bir tehlike içermeyen maddeler ve nesneler
• 1.5: Kütlesel patlama tehlikesi olan ancak hassasiyeti çok az olan maddeler
• 1.6: Kütlesel patlama tehlikesi olmayan, aşırı derecede düşük hassaslık düzeyindeki nesneler
Soru 4
Yukarıdaki IMDG kodu neyi ifade etmektedir?Seçenekler
A
Alevlenebilir gazlar
B
Alevlenmeyen, zehirsiz gazlar
C
Zehirli gazlar
D
Alevlenebilir katılar, kendiliğinden tepkimeye giren maddeler, duyarlılığı
giderilmiş katı patlayıcılar ve polimerleştirici maddeler
giderilmiş katı patlayıcılar ve polimerleştirici maddeler
E
Oksitleyici maddeler
Açıklama:
Şekil, alevlenebilir katılar, kendiliğinden tepkimeye giren maddeler, duyarlılığı
giderilmiş katı patlayıcılar ve polimerleştirici maddeleri ifade etmektedir.
giderilmiş katı patlayıcılar ve polimerleştirici maddeleri ifade etmektedir.
Soru 5
I. Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
II. Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlar.
III. Tehlikeli yüklerin onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini, sağlama alınmasını, taşınmasını ve boşaltılmasını sağlar.
Yukarıdakilerden hangi/hangileri Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğe göre yük ilgilisinin sorumluluklarından biridir?
II. Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlar.
III. Tehlikeli yüklerin onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini, sağlama alınmasını, taşınmasını ve boşaltılmasını sağlar.
Yukarıdakilerden hangi/hangileri Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmeliğe göre yük ilgilisinin sorumluluklarından biridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yük ilgilisinin sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
- Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlar.
Tehlikeli yüklerin onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini, sağlama alınmasını, taşınmasını ve boşaltılmasını sağlar.
Tüm ilgili personelin, denizyolunda taşınan tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri, emniyetli çalışma, acil durum önlemleri, güvenlik ve benzer konularda eğitilmesini sağlar, eğitim kayıtlarını tutar.
Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirinin alınmasını sağlar.
Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar.
Sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını idareye bildirir.
Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi “Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik" e göre Gemi Kaptanının Yükümlülüklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gemilerin uygun, korunaklı, emniyetli şekilde yanaşma ve bağlanmasını sağlar
B
Geminin, ekipman ve cihazlarının tehlikeli yük taşımacılığına uygun durumda olmasını sağlar.
C
• Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri kıyı tesisinden ve yük ilgilisinden talep eder, tehlikeli yüke eşlik etmelerini sağlar.
D
Gemisindeki tehlikeli yüklerin yüklenmesi, istifi, ayrımı, elleçlenmesi, taşınması ve boşaltılması ile ilgili emniyet tedbirlerinin eksiksiz uygulanmasını ve devam ettirilmesini sağlar, gerekli denetim ve kontrolleri yapar.
E
Liman başkanlığının izni olmadan kendisine tahsis edilen saha dışına çıkamaz, demirleyemez, iskele ve rıhtıma yanaşamaz.
Açıklama:
Gemilerin uygun, korunaklı, emniyetli şekilde yanaşma ve bağlanmasını sağlamak Kıyı tesisi işleticisinin sorumluluklarındandır.
Soru 7
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 5 km/h hızla yapılmalıdır.
B
Manevralar lokomotife bağlı olarak yapılmalı ve kesinlikle atma ve kaydırma manevrası yapılmamalıdır.
C
Yükleme ve boşaltma tesisleri içerisinde vagonlara ve diğer taşıma araçlarına yükleme/boşaltma yapılırken kesinlikle manevra yapılmamalıdır.
D
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları gündüz saatleri içerisinde yapılmalıdır.
E
Tehlikeli madde yüklü vagonu bulunan trenler, yeterli emniyet ve aydınlatma teşkilatı olmayan istasyonlarda bekletilmemelidir.
Açıklama:
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır.
Soru 8
Demir yolu ile Tehlikeli Maddelerin Taşınmasına İlişkin aşağıdakilerden hangisi gönderenin yükümlülüklerinden biridir?
Seçenekler
A
Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle ve boşaltma işlemi tamamlandıktan sonra kendisiyle ilgili RID’da öngörülen şartları yerine getirmekle yükümlüdür.
B
Tehlikeli maddelerin taşınmasının, yetki belgesi/taşıma lisansı almış ve özel izin gereken durumlarda bu izni almış olanlarca yapılmasını sağlamakla yükümlüdür.
C
Taşınacak tehlikeli maddelerin taşınması açısından söz konusu yönetmelik ve RID hükümlerine uygun olduğunu kontrol etmekle yükümlüdür.
D
Vagonlarda ve yüklerde görsel olarak belirgin bozukluk, sızıntı veya çatlak, eksik teçhizat olup olmadığını kontrol etmekle yükümlüdür.
E
Taşımada görev alan personel için yazılı talimatta belirtilmiş olan kişisel korunma teçhizatının makinist kabininde bulunmasını sağlamakla yükümlüdür.
Açıklama:
Gönderen, tehlikeli maddelerin taşınmasının, yetki belgesi/taşıma lisansı almış ve özel izin gereken durumlarda bu izni almış olanlarca yapılmasını sağlamakla yükümlüdür.
Soru 9
Demiryoluyla tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili, Tehlikeli maddeleri vagona, büyük ya da orta boy dökme yük konteynere yüklerken, yükleme ve elleçlemeye ilişkin özel koşullara uygun hareket etmekle kim yükümlüdür?
Seçenekler
A
Taşımacı
B
Alıcı
C
Yükleyen
D
Ambalajlayan
E
Dolduran
Açıklama:
Demiryoluyla tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili, Tehlikeli maddeleri vagona, büyük ya da orta boy dökme yük konteynere yüklerken, yükleme ve elleçlemeye ilişkin özel koşullara uygun hareket etmekle yükleyici yükümlüdür.
Soru 10
Demiryoluyla tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili olarak gövde veya gövde ekipmanı emniyetinin tamir, tadilat veya bir kaza sonucunda azalma eğilimi gösterip göstermediğini ayrıca kontrol etmekle, kim yükümlüdür?
Seçenekler
A
Alıcı
B
Yükleyen
C
Boşaltan
D
Tank-konteyner/portatif tank sahibi veya işletmecisi
E
Taşımacı
Açıklama:
Demiryoluyla tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili olarak gövde veya gövde ekipmanı emniyetinin tamir, tadilat veya bir kaza sonucunda azalma eğilimi gösterip göstermediğini ayrıca kontrol etmekle, Tank-konteyner/portatif tank sahibi veya işletmecisi yükümlüdür.
Soru 11
Tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınmasına ilişkin uluslararası sözleşme IMDG (International Maritime of Dangerous Goods) kodları olarak tanımlanmaktadır. IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır. Radyoaktif malzemelerin yer aldığı sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sınıf 1
B
Sınıf 3
C
Sınıf 5
D
Sınıf 7
E
Sınıf 9
Açıklama:
IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır. Bunlar:
• Sınıf 1: Patlayıcılar
• Sınıf 2: Gazlar
• Sınıf 3: Yanıcı sıvılar
• Sınıf 4: Alevlenir katılar; kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler
• Sınıf 5: Oksitlenmeye neden olan maddeler ve organik peroksitler
• Sınıf 6: Zehirli ve bulaşıcı maddeler
• Sınıf 7: Radyoaktif malzeme
• Sınıf 8: Aşındırıcı maddeler
• Sınıf 9: Muhtelif tehlikeli mallar ve nesneler
Doğru cevap D seçeneğidir.
• Sınıf 1: Patlayıcılar
• Sınıf 2: Gazlar
• Sınıf 3: Yanıcı sıvılar
• Sınıf 4: Alevlenir katılar; kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler
• Sınıf 5: Oksitlenmeye neden olan maddeler ve organik peroksitler
• Sınıf 6: Zehirli ve bulaşıcı maddeler
• Sınıf 7: Radyoaktif malzeme
• Sınıf 8: Aşındırıcı maddeler
• Sınıf 9: Muhtelif tehlikeli mallar ve nesneler
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 12
Tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken, bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemek amacıyla kullanılan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
IMDG kodu
B
IGC kodu
C
ISM kodu
D
IMSBC kodu
E
IBC kodu
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin gemilerde taşınmaları hakkındaki bazı genel hükümler ve bu maddelerin sınıflandırılmaları hususu, 1948 tarihli SOLAS Konferansı’nda kabul edilmiştir. IMDG Kodu da ilk defa 1965 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanarak hükûmetlere tavsiye edilmiştir. IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken, bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 13
Deniz yoluyla taşımacılıkta yük ilgilisi, kara yolu ve demir yoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az kaç saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır?
Seçenekler
A
1
B
3
C
8
D
12
E
24
Açıklama:
Yük ilgilisi, kara yolu ve demir yoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az 3 saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi deniz yoluyla taşımacılıkta yük ilgilisinin yükümlülüklerinden biridir?
Seçenekler
A
Tehlikeli yüklerin yüklenmesi ve boşaltılması faaliyetlerinde görev alan kişilerin eğitim almasını sağlamak
B
İşletme sahasındaki tüm tehlikeli yüklerin güncel listesini tutmak
C
Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlamak
D
Tehlikeli maddeler ile ilgili faaliyetleri bu işlere uygun olarak tesis edilmiş rıhtım, iskele, depo ve antrepolarda yapmak
E
Gemi ve deniz araçlarının acil durumlarda kıyı tesislerinden tahliye edilmesine yönelik acil tahliye planı hazırlamak
Açıklama:
Yük ilgilisinin sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
• Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini, sağlama alınmasını, taşınmasını ve boşaltılmasını sağlar.
• Tüm ilgili personelin, deniz yolunda taşınan tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri, emniyetli çalışma, acil durum önlemleri, güvenlik ve benzer konularda
eğitilmesini sağlar, eğitim kayıtlarını tutar.
• Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirinin alınmasını sağlar.
• Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar.
• Sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını idareye bildirir.
• Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar.
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini, sağlama alınmasını, taşınmasını ve boşaltılmasını sağlar.
• Tüm ilgili personelin, deniz yolunda taşınan tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri, emniyetli çalışma, acil durum önlemleri, güvenlik ve benzer konularda
eğitilmesini sağlar, eğitim kayıtlarını tutar.
• Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirinin alınmasını sağlar.
• Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar.
• Sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını idareye bildirir.
• Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 15
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla kaç km/h hızla yapılmalıdır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
25
D
30
E
50
Açıklama:
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 16
Uluslararası Güvenlik Yönetimi kodu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ISM
B
SMI
C
SOS
D
ICF
E
ADR
Açıklama:
ISM; Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu (International Safety Management)’dur ve deniz yolu taşımacılığında çalışan gemiler için kullanılır.
Soru 17
Uluslararası denizcilik katı dökme yükler kodu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
IGC Kod
B
IBC Kod
C
MARPOL
D
IMSBC Kod
E
IMDG Kod
Açıklama:
Uluslararası Denizcilik Katı Dökme Yükler Kodu (IMSBC Kod)
Soru 18
Dökme hâlde tehlikeli kimyasalları taşıyan gemilerin inşa ve teçhizatı hakkında uluslararası kod aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
IMSBC Kod
B
IMO Kod
C
IMDG Kod
D
IGC Kod
E
IBC Kod
Açıklama:
Dökme Hâlde Tehlikeli Kimyasalları Taşıyan Gemilerin İnşa ve Teçhizatı Hakkında Uluslararası Kod; IBC Kod
Soru 19
IMDG aşağıdaki konulardan hangisini içermez?
Seçenekler
A
Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
B
Sınıflandırma
C
Tanımlama ve eğitim
D
Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler
E
Denizde güvenlik özel önlemleri
Açıklama:
IMDG, aşağıda belirtilen konuları içermektedir:
• Tanımlama ve eğitim
• Sınıflandırma
• Tehlikeli maddeler listesi
• Ambalajlama ve tank hükümleri
• Gönderim prosedürleri
• Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
• Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler
• Tanımlama ve eğitim
• Sınıflandırma
• Tehlikeli maddeler listesi
• Ambalajlama ve tank hükümleri
• Gönderim prosedürleri
• Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
• Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler
Soru 20
Eşyanın, Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
RID
B
CIM
C
SOLAS
D
SOA
E
SOS
Açıklama:
CIM; eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır.
Soru 21
Tehlikeli Eşyaların Demir yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmeliğine taraf kaç ülke bulunmaktadır?
Seçenekler
A
35
B
37
C
40
D
44
E
48
Açıklama:
Tehlikeli Eşyaların Demir yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID) COTIF’ın EK-C’sinde verilmiştir. 1 Ağustos 2016 verilerine göre, RID’ye taraf 44 ülke bulunmaktadır.
Soru 22
RID’ın son güncellemesi kaç yılında yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2013
B
2015
C
2017
D
2018
E
2019
Açıklama:
RID’ın son güncellemesi 1 Ocak 2017’de yürürlüğe girmiştir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi gemi kaptanının sorumlulukları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Geminin, ekipman ve cihazlarının tehlikeli yük taşımacılığına uygun durumda olmasını sağlar.
B
Taşımacıya taşıma için gerekli sevk belgeleri ile gerekli bilgi ve verileri verme.
C
Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri kıyı tesisinden ve
yük ilgilisinden talep eder, tehlikeli yüke eşlik etmelerini sağlar.
yük ilgilisinden talep eder, tehlikeli yüke eşlik etmelerini sağlar.
D
Gemisindeki tehlikeli yüklerin yüklenmesi, istifi, ayrımı, elleçlenmesi, taşınması ve boşaltılması ile ilgili emniyet tedbirlerinin eksiksiz uygulanmasını ve devam ettirilmesini sağlar, gerekli denetim ve kontrolleri yapar.
E
Gemisine giren tehlikeli yüklerin usule uygun şekilde tanımlandığını, sınıflandığını, sertifikalandırıldığını, ambalajlandığını, işaretlendiğini, etiketlendiğini, beyan edildiğini, onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklendiğini ve taşındığını kontrol eder.
Açıklama:
Gemi kaptanının sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
• Geminin, ekipman ve cihazlarının tehlikeli yük taşımacılığına uygun durumda olmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri kıyı tesisinden ve
yük ilgilisinden talep eder, tehlikeli yüke eşlik etmelerini sağlar.
• Gemisindeki tehlikeli yüklerin yüklenmesi, istifi, ayrımı, elleçlenmesi, taşınması
ve boşaltılması ile ilgili emniyet tedbirlerinin eksiksiz uygulanmasını ve devam ettirilmesini sağlar, gerekli denetim ve kontrolleri yapar.
• Gemisine giren tehlikeli yüklerin usule uygun şekilde tanımlandığını, sınıflandığını, sertifikalandırıldığını, ambalajlandığını, işaretlendiğini, etiketlendiğini, beyan
edildiğini, onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli
bir biçimde yüklendiğini ve taşındığını kontrol eder.
• Geminin, ekipman ve cihazlarının tehlikeli yük taşımacılığına uygun durumda olmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri kıyı tesisinden ve
yük ilgilisinden talep eder, tehlikeli yüke eşlik etmelerini sağlar.
• Gemisindeki tehlikeli yüklerin yüklenmesi, istifi, ayrımı, elleçlenmesi, taşınması
ve boşaltılması ile ilgili emniyet tedbirlerinin eksiksiz uygulanmasını ve devam ettirilmesini sağlar, gerekli denetim ve kontrolleri yapar.
• Gemisine giren tehlikeli yüklerin usule uygun şekilde tanımlandığını, sınıflandığını, sertifikalandırıldığını, ambalajlandığını, işaretlendiğini, etiketlendiğini, beyan
edildiğini, onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli
bir biçimde yüklendiğini ve taşındığını kontrol eder.
Soru 24
Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlere ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Elleçleme
B
Ambalajlama
C
Dökme
D
Yükleme
E
Fumigasyon
Açıklama:
“Tehlikeli yükün, asli niteliklerini değiştirmeden, yerinin değiştirilmesi, büyük kaplardan küçük kaplara aktarılması, havalandırılması, ayrıştırılması, kalburlanması, karıştırılması, yük taşıma birimlerinin ve ambalajlarının yenilenmesi, değiştirilmesi veya tamiri ile taşımaya yönelik benzer işlemlerine elleçleme denir.
Soru 25
Yük ilgilisi, kara yolu ve demiryoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az kaç saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Yük ilgilisi, kara yolu ve demiryoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az 3 saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır.
Soru 26
Tehlikeli yüklerin denizyoluyla taşınmasına ilişkin uluslararası kod aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
IMDG-CODE
B
IMDI-CODE
C
IMDK-CODE
D
IMDS-CODE
E
IMDT-CODE
Açıklama:
Tehlikeli Yüklerin Denizyoluyla Taşınmasına İlişkin Uluslararası Kod (IMDG-CODE) olarak geçmektedir. Doğru cevap A’dır.
Soru 27
Uluslararası Denizcilik Teşkilatı tarafından hazırlanan ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen ilk sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
SOLAS-74
B
SOLAS-75
C
SOLAS-76
D
SOLAS-77
E
SOLAS-78
Açıklama:
Uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 28
Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi ilk olarak hangi yılda düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
1914
B
1924
C
1948
D
1956
E
1965
Açıklama:
Uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 29
“……… Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir” cümlesinde boş bırakılan yere uygun gelen seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
IBC
B
IGC
C
IMSBC
D
IMDG
E
MARPOL
Açıklama:
IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir”. Doğru cevap D’dir.
Soru 30
Tehlikeli Eşyaların Demir yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik COTIF’ın hangi ek bilgisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
EK-A
B
EK-B
C
EK-C
D
EK-D
E
EK-E
Açıklama:
Tehlikeli Eşyaların Demir yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID) COTIF’ın EK-C’sinde verilmiştir. Doğru cevap C’dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi IMDG Kodu’nun içerdiği hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Deniz çevre güvenliği ve buna yönelik zararların önlenmesi
B
Gemi ve kargolara yönelik tehlikeli madde kaynaklı zararların engellenmesi
C
Tehlikeli maddelerin güvenli taşınmaları için gereken önlemlerin alınması
D
Tehlikeli maddelerin taşınıp taşınmayacaklarının belirlenmesi
E
Tehlikeli maddelerin taşınmasında elde edilecek gelirin belirlenmesi
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınmasına ilişkin uluslararası sözleşme IMDG kodları olarak tanımlanmaktadır. Bu sözleşmede deniz yolu ile tehlikeli maddelerin ne şekilde taşınacağı, tehlikeli madde sınıfları, etiketleme, ambalajlama ve görevli personelin eğitimi ile ilgili hükümler bulunmaktadır. Bu doğrultuda önlemlerin alınması ya da engellenmesi gibi hususlar IMDG kodu’nun hususlarındandır. Elde edilecek gelirin belirlenmesi bu hususların dışındadır.
Soru 32
Polimerleştirici maddeler IMDG kodlarında tehlikeli madde sınıflarından hangisine girer?
Seçenekler
A
Alevlenir katılar
B
Gazlar
C
Organik peroksitler
D
Patlayıcılar
E
Yanıcı sıvılar
Açıklama:
Polimerleştirici maddeler; alevlenir katılar; kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler sınıfında yer alır. Doğru cevap A’dır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli yük taşımacılığı yapan gemi kaptanının yükümlülükleri içerisinde hatalı bir davranıştır?
Seçenekler
A
Gemide oluşan tehlikeli yük kazalarını liman başkanlığına bildirir.
B
Gemideki tüm tehlikeli yüklerin güncel listelerini bulundurur ve ilgililere beyan eder.
C
Gemisini kendisine tahsis edilen saha dışında daha güvenli bir bölgede demirler.
D
Gemisinin tehlikeli yükü emniyetli şekilde taşıması için seyir, manevra, demirleme, yanaşma ve ayrılmalar sırasında tüm kural ve tedbirleri uygular.
E
Gemisindeki tehlikeli maddelerle ilgili uygulamalar, güvenlik prosedürleri, acil durum önlemleri ve müdahale yöntemleri konusunda personelini bilgilendirir.
Açıklama:
Gemi kaptanı, liman başkanlığının izni olmadan kendisine tahsis edilen saha dışına çıkamaz, demirleyemez, iskele ve rıhtıma yanaşamaz. Doğru cevap C’dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi “Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik” in kısaltılmış harflerini oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
TCCDnYHTY
B
TCDDrTHY
C
TCDyYHTY
D
TMDmYTHY
E
TMDzYTHY
Açıklama:
Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik, (TMDmYTHY) olarak geçmektedir. Doğru cevap D’dir.
Soru 35
Demir yoluyla taşımacılıkta taşımacıya taşıma için gerekli sevk belgeleri ile gerekli bilgi ve verileri vermekle yükümlü olan paydaş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taşımacı
B
Gönderen
C
Alıcı
D
Yükleyen
E
Ambalajlayan
Açıklama:
Gönderen, taşınmak üzere sevk edilen tehlikeli yükü RID hükümlerine uygun bir biçimde taşımacıya teslim etmelidir. Bunun yanında;
• Tehlikeli maddelerin taşınmasının, yetki belgesi/taşıma lisansı almış ve özel izin gereken durumlarda bu izni almış olanlarca yapılmasını sağlamakla,
• Tehlikeli maddelerin RID hükümlerine uygun sınıflandırılmış şekilde yüklenmesi ve taşınması konusunda gerekli önlemleri almakla,
• Taşımacıya taşıma için gerekli sevk belgeleri ile gerekli bilgi ve verileri vermekle,
• RID Kısım 4’te tanımlanmış ve RID Kısım 6’ya göre imal edilmiş, onaylanmış ve sertifikalandırılmış ambalaj ve kapları kullanmakla,
• Sevkiyata yönelik şartlara ve gönderme kısıtlamalarına uygun hareket etmekle,
• Temizlenmemiş ve gazdan arındırılmamış boş tankların (sarnıç vagonlar, sökülebilir tanklar, tüplü gaz tankerleri, ÇEGK’ler, portatif tanklar ve tank konteynerler) veya vagonların, büyük ve küçük dökme yük konteynerlerin uygun şekilde işaretlenmiş, etiketlenmiş ve kapalı olduklarından, sızdırmazlığından emin olmakla,
• Diğer tarafların (ambalajlayan, yükleyen, dolduran ve benzeri) yükümlülüklerini üstlenerek yürütmesi halinde sevkiyatın RID şartlarına uygunluğunu sağlamak
için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Doğru cevap B seçeneğidir.
• Tehlikeli maddelerin taşınmasının, yetki belgesi/taşıma lisansı almış ve özel izin gereken durumlarda bu izni almış olanlarca yapılmasını sağlamakla,
• Tehlikeli maddelerin RID hükümlerine uygun sınıflandırılmış şekilde yüklenmesi ve taşınması konusunda gerekli önlemleri almakla,
• Taşımacıya taşıma için gerekli sevk belgeleri ile gerekli bilgi ve verileri vermekle,
• RID Kısım 4’te tanımlanmış ve RID Kısım 6’ya göre imal edilmiş, onaylanmış ve sertifikalandırılmış ambalaj ve kapları kullanmakla,
• Sevkiyata yönelik şartlara ve gönderme kısıtlamalarına uygun hareket etmekle,
• Temizlenmemiş ve gazdan arındırılmamış boş tankların (sarnıç vagonlar, sökülebilir tanklar, tüplü gaz tankerleri, ÇEGK’ler, portatif tanklar ve tank konteynerler) veya vagonların, büyük ve küçük dökme yük konteynerlerin uygun şekilde işaretlenmiş, etiketlenmiş ve kapalı olduklarından, sızdırmazlığından emin olmakla,
• Diğer tarafların (ambalajlayan, yükleyen, dolduran ve benzeri) yükümlülüklerini üstlenerek yürütmesi halinde sevkiyatın RID şartlarına uygunluğunu sağlamak
için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 36
Demir yoluyla taşımacılıkta manevra sırasında lokomotif ile dolu vagon arasına TEN/RIV ve RID’a uygun en az kaç adet emniyet vagonu bağlanmalıdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Manevra sırasında lokomotif ile dolu vagon arasına TEN/RIV ve RID’a uygun en az bir adet emniyet vagonu bağlanmalıdır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 37
Demir yoluyla taşımacılıkta taşımacı yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç kaç gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermekle yükümlüdür?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
30
Açıklama:
Taşımacı, yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermekle yükümlüdür.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 38
Tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınmasına ilişkin uluslararası sözleşme IMDG (International Maritime of Dangerous Goods) kodları olarak tanımlanmaktadır. IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır. Patlayıcı malzemelerin yer aldığı sınıf aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sınıf 1
B
Sınıf 3
C
Sınıf 4
D
Sınıf 8
E
Sınıf 9
Açıklama:
IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır. Bunlar:
• Sınıf 1: Patlayıcılar
• Sınıf 2: Gazlar
• Sınıf 3: Yanıcı sıvılar
• Sınıf 4: Alevlenir katılar; kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler
• Sınıf 5: Oksitlenmeye neden olan maddeler ve organik peroksitler
• Sınıf 6: Zehirli ve bulaşıcı maddeler
• Sınıf 7: Radyoaktif malzeme
• Sınıf 8: Aşındırıcı maddeler
• Sınıf 9: Muhtelif tehlikeli mallar ve nesneler
Doğru cevap A seçeneğidir.
• Sınıf 1: Patlayıcılar
• Sınıf 2: Gazlar
• Sınıf 3: Yanıcı sıvılar
• Sınıf 4: Alevlenir katılar; kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler
• Sınıf 5: Oksitlenmeye neden olan maddeler ve organik peroksitler
• Sınıf 6: Zehirli ve bulaşıcı maddeler
• Sınıf 7: Radyoaktif malzeme
• Sınıf 8: Aşındırıcı maddeler
• Sınıf 9: Muhtelif tehlikeli mallar ve nesneler
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 39
Tehlikeli madde taşıyan trenlerde hangi sınıf tehlikeli maddelerin taşınmasında, söz konusu yönetmelik kapsamında belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisinin bulundurulması zorunludur?
Seçenekler
A
Sınıf 1 ve 3
B
Sınıf 3 ve 5
C
Sınıf 1 ve 7
D
Sınıf 2 ve 6
E
Sınıf 3 ve 9
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur:
• Taşıma evrakı
• Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
• Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
• Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında,söz konusu yönetmelik kapsamında belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
• Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Taşıma evrakı
• Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
• Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
• Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında,söz konusu yönetmelik kapsamında belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
• Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi demir yolu ile tehlikeli maddelerin taşınmasında taşımacının yükümlülüklerindendir?
Seçenekler
A
Hasarlı veya sızdırma riski taşıyan ya da boş temizlenmemiş tehlikeli madde ambalajlarını hasar giderilene kadar yüklememek
B
Tehlikeli maddeler vagonlara yüklenirken el frenlerinin sıkılı olduğunu kontrol etmekle ve gerektiğinde vagonların takozlanmasını sağlamak
C
Tehlikeli madde taşımasına tahsis edilen açık vagonların üzerlerinin, yükleme yapıldıktan sonra muşamba/branda ile örtülmesini sağlamak
D
Vagonlarda ve yüklerde görsel olarak belirgin bozukluk, sızıntı veya çatlak, eksik teçhizat olup olmadığını kontrol etmek
E
Yüklenen tehlikeli yüklerin, vagon içindeki yükleme emniyetinin ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat hükümlerine uygun olmasını sağlamak
Açıklama:
“Vagonlarda ve yüklerde görsel olarak belirgin bozukluk, sızıntı veya çatlak, eksik teçhizat olup olmadığını kontrol etmek” taşımacının yükümlülüklerindendir. Diğerleri yükleyicinin yükümlülükleri içerisinde yer alır. Doğru cevap D’dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün kısaltılmış adıdır?
Seçenekler
A
IMO
B
OTIF
C
SOLAS
D
PSC
E
IMDG
Açıklama:
International Maritime Organization, IMO'dur. Doğru cevap A'dır.
Soru 42
Uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi ilk olarak kaç yılında hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
1914
B
1923
C
1939
D
1944
E
1950
Açıklama:
İlk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 43
- Seyir güvenliği
- ISM
- Telsiz Haberleşmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilen üç madde de SOLAS'ta yer alan konulardandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 44
IMDG aşağıdaki konulardan hangisini içermez?
Seçenekler
A
Sınıflandırma
B
Ambalajlama ve tank hükümleri
C
Nükleer gemiler
D
Tehlikeli maddeler listesi
E
Gönderim prosedürleri
Açıklama:
Nükleer gemiler SOLAS'ta yer alan konulardan biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 45
- Patlayıcılar
- Yanıcı sıvılar
- Gazlar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri IMDG kodlarında yer alan 9 tehlikeli madde sınıfına girer?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız II
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilen tüm maddeler tehlikeli madde sınıfına girer. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
Yük ilgilisi, kara yolu ve demiryoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az kaç saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır?
Seçenekler
A
3 saat
B
5 saat
C
12 saat
D
15 saat
E
24 saat
Açıklama:
Yük ilgilisi, kara yolu ve demiryoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az 3 saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 47
Ülkemizde tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınması kaç yılında Resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
1945
B
1961
C
1981
D
1999
E
2015
Açıklama:
Ülkemizde tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınması ise 16 Temmuz 2015 tarihinde (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDmYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 48
- Taşıma evrakı
- Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
- Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilen üç belge de tehlikeli madde taşıyan trenlerde bulundurulması zorunlu olan belgelerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 49
- Temizlenmemiş ve gazdan arındırılmamış boş tankların sızdırmazlığından emin olmakla
- Taşımacıya taşıma için gerekli sevk belgeleri ile gerekli bilgi ve verileri vermekle
- Sanıç-vagonların test, muayene ve kontrol sürelerinin geçip geçmediğini kontrol etmekle
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
I. ve II. madde gönderenin yükümlüklerindendir. III. madde ise taşımacının yükümlülükleri arasındadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
- Boşaltma sırasında vagon, tank veya konteynerin dışına bulaşan tehlikeli artıkları temizlemekle
- Taşımayı gerçekleştiren vagonların veya konteynerlerin ürün değişikliği halinde öngörülen temizlemesi
- Boşaltma yapıldığı sırada yakın çevrede ateş yakılmasına izin vermemekle
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Verilen tüm maddeler boşaltanın yükümlülükleri arasındadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 51
ilk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış olan ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
IMDG
B
IMO
C
SOLAS-74
D
RID
E
COTIF
Açıklama:
uluslararası alanda en önemli sözleşmelerden birisi olan Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS) kapsamında değildir?
Seçenekler
A
Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik donanımları
B
Yangın önleme, yangın ihbar ve söndürme
C
Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri
D
Ambalajlama ve tank hükümleri
E
Telsiz haberleşmesi
Açıklama:
SOLAS, aşağıda belirtilen konuları içermektedir: • Genel hükümler • Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik donanımları • Yangın önleme, yangın ihbar ve söndürme • Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri • Telsiz haberleşmesi • Seyir güvenliği • Yüklerin taşınması • Tehlikeli yük taşınması • Nükleer gemiler • ISM • Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi • Denizde emniyet özel önlemleri • Denizde güvenlik özel önlemleri • Dökme yük taşıyıcılarda ilave güvenlik önlemleri • Belgeler. Doğru cevap D'dir.
Soru 53
Ülkemizde tehlikeli maddelerin demiryolu ile taşınması "Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDmYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir. Bu yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
16 Temmuz 2015
B
20 Mart 1966
C
13 Şubat 2010
D
4 Aralık 2015
E
14 Mart 1980
Açıklama:
Ülkemizde tehlikeli maddelerin demiryolu ile taşınması , 16 Temmuz 2015 tarihinde (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDmYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır.Buna göre"Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler"hangi sınıfa aittir?
Seçenekler
A
Sınıf 1
B
Sınıf 4
C
Sınıf 2
D
Sınıf 9
E
Sınıf 3
Açıklama:
IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır (Şekil 2.1). Bunlar: • Sınıf 1: Patlayıcılar • 1.1: Kütlesel patlama tehlikesi olan madde ve nesneler • 1.2: Kütlesel patlama tehlikesi olmayıp saçılma/fırlama tehlikesi olan maddeler ve nesneler • 1.3: Yangın tehlikesi veya hafif bir patlama ya da hafif bir fırlama tehlikesi veya her ikisi birden olan, ancak kitlesel patlama tehlikesi olmayan madde ve nesneler. • 1.4: Belirgin bir tehlike içermeyen maddeler ve nesneler • 1.5: Kütlesel patlama tehlikesi olan ancak hassasiyeti çok az olan maddeler • 1.6: Kütlesel patlama tehlikesi olmayan, aşırı derecede düşük hassaslık düzeyindeki nesneler. • Sınıf 2: Gazlar • 2.1: Alevlenebilir gazlar • 2.2: Alevlenmeyen, zehirsiz gazlar • 2.3: Zehirli gazlar • Sınıf 3: Yanıcı sıvılar • Sınıf 4: Alevlenir katılar; kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler • 4.1: Alevlenebilir katılar, kendiliğinden tepkimeye giren maddeler, duyarlılığı giderilmiş katı patlayıcılar ve polimerleştirici maddeler • 4.2: Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler • 4.3: Su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler • Sınıf 5: Oksitlenmeye neden olan maddeler ve organik peroksitler • 5.1: Oksitleyici maddeler • 5.2: Organik peroksitler • Sınıf 6: Zehirli ve bulaşıcı maddeler • 6.1: Zehirli maddeler • 6.2: Bulaşıcı maddeler • Sınıf 7: Radyoaktif malzeme • Sınıf 8: Aşındırıcı maddeler • Sınıf 9: Muhtelif tehlikeli mallar ve nesneler. Doğru cevap B'dir.
Soru 55
Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlamakla yükümlü olan yetkili kimdir?
Seçenekler
A
Kıyı Tesisi İşleticisi
B
Yük İlgilisi
C
Gemi Kaptanı
D
Sahil Güvenlik
E
Liman Başkanlığı
Açıklama:
Yük ilgilisinin sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir: • Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar. • Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlar. • Tehlikeli yüklerin onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini, sağlama alınmasını, taşınmasını ve boşaltılmasını sağlar. • Tüm ilgili personelin, denizyolunda taşınan tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri, emniyetli çalışma, acil durum önlemleri, güvenlik ve benzer konularda eğitilmesini sağlar, eğitim kayıtlarını tutar. • Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirinin alınmasını sağlar. • Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar. • Sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını idareye bildirir. • Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 56
Yükün fiziksel ve kimyasal özelliklerine uygun koruyucu elbise giymesi gereken kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kıyı Tesisi personeli
B
Gemi kaptanı
C
Yük ilgilisi
D
Liman Başkanı
E
Sahil güvenlik personeli
Açıklama:
Tehlikeli madde elleçlenmesinde görevli kıyı tesisi personeli, gemi adamları ve yüke ilişkin diğer yetkili kişilerin, yükleme, boşaltma ve depolama esnasında yükün fiziksel ve kimyasal özelliklerine uygun koruyucu elbise giyer. Doğru cevap A'dır.
Soru 57
“Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDmYTHY)"ve RID'ye göre madde yüklü vagonların manevraları en fazla kaç km/s hızla yapılmalıdır?
Seçenekler
A
20
B
10
C
25
D
15
E
30
Açıklama:
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşıyan trenlerde bulundurulması gereken belgelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Taşıma evrakı
B
Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
C
Yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
D
Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi
E
Yetkili Mercilerce imzalanmış Kontrol Belgesi
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur: • Taşıma evrakı • Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat • Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu • Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında,sözkonusu yönetmelik kapsamında belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi • Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi. Doğru cevap E'dir.
Soru 59
Temizlenmemiş ve gazdan arındırılmamış boş tankların veya vagonların, büyük ve küçük dökme yük konteynerlerin uygun şekilde işaretlenmiş, etiketlenmiş ve kapalı olduklarından, sızdırmazlığından emin olmakla yükümlü kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taşımacı
B
Alıcı
C
Gönderen
D
Yükleyen
E
Ambalajlayan
Açıklama:
Gönderen, taşınmak üzere sevk edilen tehlikeli yükü RID hükümlerine uygun bir biçimde taşımacıya teslim etmelidir. Bunun yanında; • Tehlikeli maddelerin taşınmasının, yetki belgesi/taşıma lisansı almış ve özel izin gereken durumlarda bu izni almış olanlarca yapılmasını sağlamakla, • Tehlikeli maddelerin RID hükümlerine uygun sınıflandırılmış şekilde yüklenmesi ve taşınması konusunda gerekli önlemleri almakla, • Taşımacıya taşıma için gerekli sevk belgeleri ile gerekli bilgi ve verileri vermekle, • RID Kısım 4’te tanımlanmış ve RID Kısım 6’ya göre imal edilmiş, onaylanmış ve sertifikalandırılmış ambalaj ve kapları kullanmakla, • Sevkiyata yönelik şartlara ve gönderme kısıtlamalarına uygun hareket etmekle, • Temizlenmemiş ve gazdan arındırılmamış boş tankların (sarnıç vagonlar, sökülebilir tanklar, tüplü gaz tankerleri, ÇEGK’ler, portatif tanklar ve tank-konteynerler) veya vagonların, büyük ve küçük dökme yük konteynerlerin uygun şekilde işaretlenmiş, etiketlenmiş ve kapalı olduklarından, sızdırmazlığından emin olmakla, • Diğer tarafların (ambalajlayan, yükleyen, dolduran ve benzeri) yükümlülüklerini üstlenerek yürütmesi halinde sevkiyatın RID şartlarına uygunluğunu sağlamak için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür. Doğru cevap C'dir.
Soru 60
Bir demiryolu taşımacısı, yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç kaç gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermekle yükümlüdür?
Seçenekler
A
10
B
15
C
7
D
30
E
3
Açıklama:
Taşımacı yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermekle yükümlüdür. Doğru cevap D'dir.
Soru 61
Son 60 yıl içinde sadece İstanbul boğazında kaç adetten fazla fazla gemi kazası olmuş; çoğu gemilerin taşıdığı tehlikeli maddeler sebebiyle bu kazalar, Boğaz ve deniz çevresinin kirlenmesine yol açmış; çevrede yaşayan insanların da can ve mal güvenliğini tehdit etmiştir?
Seçenekler
A
500’den fazla
B
600’den fazla
C
700’den fazla
D
800’den fazla
E
1000’den fazla
Açıklama:
Son 60 yıl içinde sadece İstanbul boğazında 500’den fazla gemi kazası olmuş; çoğu gemilerin taşıdığı tehlikeli maddeler sebebiyle bu kazalar, Boğaz ve deniz çevresinin kirlenmesine yol açmış; çevrede yaşayan insanların da can ve mal güvenliğini tehdit etmiştir.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.
Soru 62
Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak hangi yılda Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
1900 yılında
B
1910 yılında
C
1914 yılında
D
1915 yılında
E
1923 yılında
Açıklama:
Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74), ilk olarak 1914 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanmış ve ticari gemilerde can emniyeti konularını düzenleyen sözleşmelerden birisidir.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 63
Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu (International Safety Management) aşağıdaki hangi şıkta doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
ISM
B
AFAD
C
PSC
D
SOLAS
E
IMO
Açıklama:
ISM; Uluslararası Güvenlik Yönetimi Kodu (International Safety Management)’dur ve deniz yolu taşımacılığında çalışan gemiler için kullanılır.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.
Soru 64
Tehlikeli maddelerin gemilerde taşınmaları hakkındaki bazı genel hükümler ve bu maddelerin sınıflandırılmaları hususu, hangi tarihli SOLAS Konferansı’nda kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1900
B
1914
C
1923
D
1948
E
1960
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin gemilerde taşınmaları hakkındaki bazı genel hükümler ve bu maddelerin sınıflandırılmaları hususu, 1948 tarihli SOLAS Konferansı’nda kabul edilmiştir.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.
Soru 65
Eşyanın Demir yoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltma aşağıdaki hangi şıkta doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
AFAD
B
SOLAS
C
CIM
D
COTIF
E
TMD
Açıklama:
CIM; eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır.Doğru cevap ''C'' şıkkıdır.
Soru 66
1 Ağustos 2016 verilerine göre, RID’ye taraf kaç ülke bulunmaktadır?
Seçenekler
A
10 ülke
B
23 ülke
C
33 ülke
D
40 ülke
E
44 ülke
Açıklama:
1 Ağustos 2016 verilerine göre, RID’ye taraf 44 ülke bulunmaktadır.
Ağustos 2016 verilerine göre, RID’ye taraf 44 ülke bulunmaktadır.Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Ağustos 2016 verilerine göre, RID’ye taraf 44 ülke bulunmaktadır.Doğru cevap ''E'' şıkkıdır.
Soru 67
Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az kaç saat önce liman başkanlığına sunmalıdır?
Seçenekler
A
4
B
12
C
18
D
24
E
48
Açıklama:
Tehlikeli yük taşıyan gemi ve deniz aracı, liman idari sahasına girmeden en az yirmi dört saat önce; liman sahasına girmesine kadar ki seyir süresi yirmi dört saatten az olan gemi ve deniz araçları ise kıyı tesisinden kalkışından hemen sonra, yüklerine ilişkin detaylı bilgilerin yer aldığı bildirim belgesini ilgilileri vasıtasıyla 24 saat önce yazılı olarak liman başkanlığına sunmalıdır.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.
Soru 68
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla kaç km/h hızla yapılmalıdır?
Seçenekler
A
5 km/h
B
15 km/h
C
20 km/h
D
25 km/h
E
40 km/h
Açıklama:
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır.Doğru cevap ''B'' şıkkıdır.
Soru 69
Sıvı, gazlı, toz ya da granüllü maddelerin nakliyesi için kullanılan, bir ya da birden çok sarnıçtan oluşan bir üst yapı ile hareketli aksam, süspansiyon, tampon, çekme, fren ve benzeri gibi ekipmanların monte edildiği bir şasisi bulunan vagona ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sarnıç Vagon
B
Çok Modlu Vagon
C
Tehlikeli madde Vagonu
D
Tank-konteyner vagon
E
Portatif Vagon
Açıklama:
Sıvı, gazlı, toz ya da granüllü maddelerin nakliyesi için kullanılan, bir ya da birden çok sarnıçtan oluşan bir üst yapı ile hareketli aksam, süspansiyon, tampon, çekme, fren ve benzeri gibi ekipmanların monte edildiği bir şasisi bulunan vagona sarnıç vagon denir.Doğru cevap ''A'' şıkkıdır.
Soru 70
Yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç kaç gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermelidir?
Seçenekler
A
5 gün
B
10 gün
C
20 gün
D
30 gün
E
60 gün
Açıklama:
Yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermelidir.Doğru cevap ''D'' şıkkıdır.
Soru 71
Tehlikeli Eşyaların Demir Yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik aşağıdaki kuruluşlardan hangisinin sorumluluğundadır?
Seçenekler
A
OTİZ
B
OTİF
C
IMOO
D
UNICO
E
OVERSEAS
Açıklama:
Tehlikeli Eşyaların Demir Yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik, Uluslararası Demir Yolu Taşımacılığı Hükümetler arası Örgütü (OTIF)tarafından takip edilmektedir.
Soru 72
Hangisi, Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi adıyla uluslararası alanda yapılan en önemli sözleşmelerden birisidir?
Seçenekler
A
MOROF-10
B
MOTİF
C
OTİS
D
SOLAS-74
E
MARİNE-46
Açıklama:
Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi (SOLAS-74)
Soru 73
Ülkemizde tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınması ise 3 Mart .......... tarihinde (Resmi Gazete No: 29284) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDzYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir.' ifadesindeki boşluğu doğru biçimde tamamlayacak şekilde doldurunuz?
Seçenekler
A
1990
B
1976
C
2015
D
2003
E
1919
Açıklama:
Ülkemizde tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınması ise 3 Mart 2015 tarihinde
(Resmi Gazete No: 29284) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDzYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir.
(Resmi Gazete No: 29284) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDzYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir.
Soru 74
Her geminin, yapımının gerçekleştiği yıl içerisindeki sözleşme hükümlerine uyması gerekmektedir. Gemilerin, kontrolleri kimin tarafından yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Belediyeler
B
Liman Devlet Kontrolü (PSC)
C
Yerel idareler
D
Muhtarlıklar
E
Belde sahil güvenliği
Açıklama:
Her geminin, yapımının gerçekleştiği yıl içerisindeki sözleşme hükümlerine uyması gerekmektedir. Gemilerin, Liman Devlet Kontrolü (PSC) ile kontrolleri yapılmaktadır.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi SOLAS içeriklerinden biridir?
Seçenekler
A
Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik donanımları
B
Yangın önleme, yangın ihbar ve söndürme
C
Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri
D
Telsiz haberleşmesi
E
Hepsi
Açıklama:
SOLAS, aşağıda belirtilen konuları içermektedir:
• Genel hükümler
• Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik donanımları
• Yangın önleme, yangın ihbar ve söndürme
• Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri
• Telsiz haberleşmesi
• Seyir güvenliği
• Yüklerin taşınması
• Tehlikeli yük taşınması
• Nükleer gemiler
• ISM
• Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi
• Denizde emniyet özel önlemleri
• Denizde güvenlik özel önlemleri
• Dökme yük taşıyıcılarda ilave güvenlik önlemleri
• Belgeler
• Genel hükümler
• Yapı, bölmeleme, stabilite, makine ve elektrik donanımları
• Yangın önleme, yangın ihbar ve söndürme
• Can kurtarma araçları ve düzenlemeleri
• Telsiz haberleşmesi
• Seyir güvenliği
• Yüklerin taşınması
• Tehlikeli yük taşınması
• Nükleer gemiler
• ISM
• Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi
• Denizde emniyet özel önlemleri
• Denizde güvenlik özel önlemleri
• Dökme yük taşıyıcılarda ilave güvenlik önlemleri
• Belgeler
Soru 76
Aşağıdakilerin hangisi SOLAS kapsamı içinde bulunmaz?
Seçenekler
A
Tehlikeli yük taşınması
B
Nükleer gemiler
C
Yüksek süratli teknelerin güvenlik yönetimi
D
Sahil kantin, kafe ve otel nizamnamesi
E
Denizde güvenlik özel önlemleri
Açıklama:
• Yüklerin taşınması
• Tehlikeli yük taşınması
• Nükleer gemiler
• ISM
• Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi
• Denizde emniyet özel önlemleri
• Denizde güvenlik özel önlemleri
• Dökme yük taşıyıcılarda ilave güvenlik önlemleri SOLAS içeriklerindendir.
• Tehlikeli yük taşınması
• Nükleer gemiler
• ISM
• Yüksek süratli teknelerin güvenli yönetimi
• Denizde emniyet özel önlemleri
• Denizde güvenlik özel önlemleri
• Dökme yük taşıyıcılarda ilave güvenlik önlemleri SOLAS içeriklerindendir.
Soru 77
IMDG Kodu’nun amacı aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Tehlikeli yüklerin serbest hareketlerine kolaylık yaratmak,
B
Tehlikeli yüklerin kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırmak,
C
Tehlikeli yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak,
D
Çevre kirliliğini önlemek,
E
Deniz turizmini özendirmek
Açıklama:
IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken, bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir
Soru 78
IMDG, aşağıda belirtilen konuların hangisini içermemektedir?
Seçenekler
A
Tur gemileri yönetmeliği
B
Tanımlama ve eğitim
C
Tehlikeli maddeler listesi
D
Ambalajlama ve tank hükümleri
E
Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler
Açıklama:
IMDG, aşağıda belirtilen konuları içermektedir:
• Tanımlama ve eğitim
• Sınıflandırma
• Tehlikeli maddeler listesi
• Ambalajlama ve tank hükümleri
• Gönderim prosedürleri
• Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
• Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler
• Tanımlama ve eğitim
• Sınıflandırma
• Tehlikeli maddeler listesi
• Ambalajlama ve tank hükümleri
• Gönderim prosedürleri
• Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
• Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler
Soru 79
Ülkemizde tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınması konusunda 2015 tarihde yayımlanarak yürürlüğe giren aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
SOLAS
B
TMDzYTHY
C
SAS
D
İTS
E
Hiçbiri
Açıklama:
Ülkemizde tehlikeli maddelerin deniz yolu ile taşınması ise 3 Mart 2015 tarihinde
(Resmi Gazete No: 29284) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDzYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir.
(Resmi Gazete No: 29284) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Denizyoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDzYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır?
Seçenekler
A
SUBA
B
IBC
C
CIM
D
IMSBC Kod
E
CCB
Açıklama:
CIM; eşyanın Demiryoluyla Uluslararası Taşıma Sözleşmesine İlişkin Tek Tip Kuralları için kullanılan kısaltmadır.
Soru 81
- Ekonomik olması
- Çevreye olumsuz etkilerinin en az olması
- Diğer taşımacılık faaliyetleri ile uyumlu yapılması
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Tehlikeli madde taşımacılığı faaliyetlerinin ekonomik, seri, güvenli, kaliteli, çevreye olumsuz etkisi en az ve diğer taşımacılık faaliyetleri ile uyumlu şekilde yapılması sağlanmalıdır.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddelerin deniz yolu ve demir yoluyla taşınmasından sorumlu uluslararası kuruluşlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
IATA
B
FIATA
C
IMO
D
WCO
E
DTO
Açıklama:
Tehlikeli maddelerin deniz yolu ve demir yolu ile taşımacılığından sorumlu bu kuruluşlar şunlardır:
- Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO)
- Uluslararası Demir Yolu Taşımacılığı Hükümetlerarası Örgütü (OTIF)
Soru 83
Tehlikeli madde taşıyan gemiler hangi yıldaki uluslararası taşımacılık hükümlerine uymakla yükümlüdürler?
Seçenekler
A
Yapıldıkları yıl içerisindeki yükümlülüklere
B
Yapıldıktan sonraki ilk üç yıl içerisindeki yükümlülüklere
C
Yapıldıktan sonraki ilk beş yıl içerisindeki yükümlülüklere
D
Yapıldıktan sonraki ilk yedi yıl içerisindeki yükümlülüklere
E
Yapıldıktan sonraki ilk 10 yıl içerisindeki yükümlülüklere
Açıklama:
Her geminin, yapımının gerçekleştiği yıl içerisindeki sözleşme hükümlerine uyması gerekmektedir.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi IMDG Kodu’nun amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tehlikeli yüklerin serbest hareketliliğini kolaylaştırmak
B
Tehlikeli yüklerin kısıtsız hareketliliğini kolaylaştırma
C
Tehlikeli yüklerin güvenli bir şekilde taşınmalarını sağlamak
D
Çevre kirliliğini önlemek
E
Tehlikeli yüklerin güzergahlarını belirlemek
Açıklama:
IMDG Kodu da ilk defa 1965 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanarak hükûmetlere tavsiye edilmiştir. IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken, bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir.
Soru 85
- Demir yolu ile Yolcu Taşımalarına İlişkin Uluslararası Sözleşme (COTIF EK A-CIV)
- Demir yolu ile Eşya Taşımalarına İlişkin Uluslararası Sözleşme (COTIF EKB-CIM)
- Tehlikeli Eşyaların Demir yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (COTIF EK C -RID)
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Demir yolu ile yapılacak tehlikeli madde taşımacılığı ile ilgili uluslararası mevzuat ise Uluslararası Demir yolu Taşımalarına İlişkin Anlaşmaya (COTIF) göre yürütülmektedir. Bu anlaşma, aşağıda yer alan mevzuatla düzenlenmiştir:
- Demir yolu ile Yolcu Taşımalarına İlişkin Uluslararası Sözleşme (COTIF EK A-CIV)
- Demir yolu ile Eşya Taşımalarına İlişkin Uluslararası Sözleşme (COTIF EKB-CIM)
- Tehlikeli Eşyaların Demir yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (COTIF EK C -RID)
Soru 86
- Yüklerin sınıflandırması
- Tehlikeli yüklerin listeleri, özel hükümler ve de istisnalar
- Sevkiyat prosedürleri
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Tehlikeli Eşyaların Demir yolu ile Uluslararasında Taşınmasına İlişkin Yönetmelik (RID) COTIF’ın EK-C’sinde verilmiştir. RID’ın son güncellemesi 1 Ocak 2017’de yürürlüğe girmiştir. 1 Ağustos 2016 verilerine göre, RID’ye taraf 44 ülke bulunmaktadır. RID, aşağıda belirtilen konuları içermektedir (RID, 2017):
• Yüklerin sınıflandırması
• Tehlikeli yüklerin listeleri, özel hükümler ve de istisnalar
• Ambalajların, depoların, sarnıçların kullanımı, denenmesi ve onaylanması
• Sevkiyat prosedürleri
• Nakliye, yükleme, boşaltma, tanzim etme şartları ile ilgili hükümler
• Yüklerin sınıflandırması
• Tehlikeli yüklerin listeleri, özel hükümler ve de istisnalar
• Ambalajların, depoların, sarnıçların kullanımı, denenmesi ve onaylanması
• Sevkiyat prosedürleri
• Nakliye, yükleme, boşaltma, tanzim etme şartları ile ilgili hükümler
Soru 87
- Gemilerin ve yüklerin zarar görmesini engellemek
- Deniz çevresine gelecek zararları önlemek
- Maliyetleri en aza indirmek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Denizyoluyla tehlikeli yüklerin taşınması, kişilerin yaralanmalarını veya gemilerin ve yüklerinin hasar görmelerini özellikle de deniz çevresine gelecek zararları önlemek amacıyla bazı kurallara bağlanmıştır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi IMDG kodlarının içerdiği hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Gemi ve kargolara yönelik tehlikeli madde kaynaklı zararların engellenmesi
B
Tehlikeli maddelerin güvenli taşınmaları için gereken önlemlerin alınması
C
Hangi ürünlerin taşınıp taşınmayacaklarının belirlenmesi
D
Gemide yer alanlara yönelik zararların önlenmesi
E
Deniz çevre güvenliği ve buna yönelik zararların önlenmesi
Açıklama:
IMDG kodları aşağıdaki hususları içermektedir:
• Gemi ve kargolara yönelik tehlikeli madde kaynaklı zararların engellenmesi
• Deniz çevre güvenliği ve buna yönelik zararların önlenmesi
• Tehlikeli maddelerin güvenli taşınmaları için gereken önlemlerin alınması
• Bu tür ürünlerin taşınıp taşınmayacaklarının belirlenmesi
• Gemi ve kargolara yönelik tehlikeli madde kaynaklı zararların engellenmesi
• Deniz çevre güvenliği ve buna yönelik zararların önlenmesi
• Tehlikeli maddelerin güvenli taşınmaları için gereken önlemlerin alınması
• Bu tür ürünlerin taşınıp taşınmayacaklarının belirlenmesi
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde yüklü vagonlarla ilgili önemli hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Manevralar lokomotife bağlı olarak yapılmalı ve kesinlikle atma ve kaydırma manevrası yapılmamalıdır.
B
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 10 km/h hızla yapılmalıdır
C
Manevra sırasında lokomotif ile dolu vagon arasına TEN/RIV ve RID’a uygun en az bir adet emniyet vagonu bağlanmalıdır
D
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları gündüz saatleri içerisinde yapılmalıdır
E
Tehlikeli madde yüklü vagonlar, yük trenleri ile gönderilmelidir
Açıklama:
Tehlikeli madde yüklü vagonlarla ilgili önemli hususlar şunlardır:
- Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır.
- Manevralar lokomotife bağlı olarak yapılmalı ve kesinlikle atma ve kaydırma manevrası yapılmamalıdır.
- Yükleme ve boşaltma tesisleri içerisinde vagonlara ve diğer taşıma araçlarına yükleme/boşaltma yapılırken kesinlikle manevra yapılmamalıdır.
- Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları gündüz saatleri içerisinde yapılmalıdır.
- Tehlikeli madde yüklü vagonu bulunan trenler, yeterli emniyet ve aydınlatma teşkilatı olmayan istasyonlarda bekletilmemelidir.
- Manevrayı yapan ve manevra sahasında bulunan demir yolu işletme görevlilerinin üzerinde parlayıcı, yanıcı, yakıcı, yanmayı ve patlamayı kolaylaştırıcı madde bulunmamalıdır.
- Manevra sırasında lokomotif ile dolu vagon arasına TEN/RIV ve RID’a uygun en az bir adet emniyet vagonu bağlanmalıdır.
- Tehlikeli madde yüklü vagonlar, yük trenleri ile gönderilmelidir.
- Trende tehlikeli madde yüklü vagonlar gruplar hâlinde bulundurulmalı ve bu vagonlarla lokomotif arasına tehlikeli madde yüklü olmayan en az bir vagon bağlanmalıdır. Dizinin tamamının tehlikeli madde yüklü vagonlardan oluşması hâlinde ise lokomotifin arkasına ek bir emniyet vagonu bağlanmalıdır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli yük taşıyan demiryolu işletmelerinde taşımacının yükümlülükleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Tehlikeli maddelerin RID hükümlerine uygun sınıflandırılmış şekilde yüklenmesi ve taşınması konusunda gerekli önlemleri almak
B
Vagon veya konteynerlerin, RID’ın boşaltmaya ilişkin şartlarının yerine getirilmesi hâlinde boşaltılmasını sağlamak
C
Vagonlarda ve yüklerde görsel olarak belirgin bozukluk, sızıntı veya çatlak, eksik teçhizat olup olmadığını kontrol etmek
D
Taşımacıya taşıma için gerekli sevk belgeleri ile gerekli bilgi ve verileri vermek
E
Sevkiyata yönelik şartlara ve gönderme kısıtlamalarına uygun hareket etmek
Açıklama:
Taşımacı;
- Taşınacak tehlikeli maddelerin taşınması açısından söz konusu yönetmelik ve RID hükümlerine uygun olduğunu kontrol etmekle,
- Tehlikeli maddelerin taşınması ile ilgili RID’da ve yönetmelikte öngörülen tüm bilgi ve belgelerin trende eksiksiz ve doğru olarak bulundurulmasını sağlamakla,
- Vagonlarda ve yüklerde görsel olarak belirgin bozukluk, sızıntı veya çatlak, eksik teçhizat olup olmadığını kontrol etmekle,
- Sarnıç-vagonların, tüplü gaz tankerlerinin, sökülebilir tanka sahip vagonların, portatif tankların, tank-konteynerlerin ve ÇEGK’lerin test, muayene ve kontrol sürelerinin geçip geçmediğini kontrol etmekle,
- Vagonlar için RID’da tanımlanmış olan tehlike ikaz levhaları ve işaretlerin vagonlara takılmasını sağlamakla,
- RID Bölüm 5.4.3’te tarif edilen yazılı talimatı makiniste/tren görevlisine vermekle,
- Taşımada görev alan personelin yazılı talimatları okumasını, anlamasını ve gerektiği şekilde uygulayabilmesini sağlamakla,
- Taşımada görev alan personel için yazılı talimatta belirtilmiş olan kişisel korunma teçhizatının makinist kabininde bulunmasını sağlamakla,
- Yönetmelikte belirtilen şartlardan herhangi birinin ihlal edilmiş olduğunu tespit ederse taşımayı söz konusu ihlal giderilinceye kadar başlatmamakla,
- Taşıma sırasında, taşımanın güvenliğini tehlikeye sokacak bir ihlal oluşursa trafik güvenliği, gönderilen maddenin güvenliği ve kamu güvenliği bakımından, taşımayı söz konusu ihlal ortadan kaldırılıncaya kadar beklemeye uygun en yakın alanda durdurmakla, taşımayı ancak gerekli şartlar yerine getirildiği takdirde devam ettirmekle,
- Demir yolu altyapı işletmecisinin, yönetmelikte ve RID’da belirtilen yükümlüklerini yerine getirebilmesi için gerekli bilgileri vermekle,
- Taşımada görev alan personelin, RID hükümlerine uygun eğitim almasını sağlamakla,
- Yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermekle,
- Taşıma sırasında görev alan personele yangın söndürme cihazlarının kullanımı konusunda eğitim vermek ve yangın söndürücülerinin görev mahallinde bulunmasını sağlamakla,
- Sadece taşıması yapılacak olan maddeye uygun olan sarnıç vagon ve vagonları kullanmakla yükümlüdür
Soru 91
- Tanımlama ve eğitim
- Tehlikeli maddeler listesi
- Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
IMDG Kodu da ilk defa 1965 yılında Uluslararası Denizcilik Teşkilatı (IMO) tarafından hazırlanarak hükûmetlere tavsiye edilmiştir. IMDG Kodu’nun amacı, tehlikeli yüklerin serbest, kısıtsız hareketliliklerini kolaylaştırırken, bu yüklerin emniyetli bir şekilde taşınmalarını sağlamak ve çevre kirliliğini önlemektir. IMDG, aşağıda belirtilen konuları içermektedir:
• Tanımlama ve eğitim
• Sınıflandırma
• Tehlikeli maddeler listesi
• Ambalajlama ve tank hükümleri
• Gönderim prosedürleri
• Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
• Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler
Doğru cevap E şıkkıdır.
• Tanımlama ve eğitim
• Sınıflandırma
• Tehlikeli maddeler listesi
• Ambalajlama ve tank hükümleri
• Gönderim prosedürleri
• Ambalaj ve tank hükümleri ve testleri
• Nakliye operasyonlarına ilişkin hükümler
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 92
Ülkemizde tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınması ise, 16 Temmuz ......... tarihinde (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDmYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
2014
B
2015
C
2016
D
2017
E
2018
Açıklama:
Ülkemizde tehlikeli maddelerin demir yolu ile taşınması ise, 16 Temmuz 2015 tarihinde (Resmî Gazete No: 29418) yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Maddelerin Demiryoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik (TMDmYTHY)” kapsamında düzenlenmektedir. Doğru cevap B şıkkkıdır.
Soru 93
Yukarıda verilen IMDG kodu hangi anlama gelmektedir?Seçenekler
A
Alevlenebilir gazlar
B
Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler
C
Oksitleyici maddeler
D
Organik peroksitler
E
Su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler
Açıklama:
IMDG kodlarında 9 tehlikeli madde sınıfı vardır (Şekil 2.1). Bunlar:
• Sınıf 1: Patlayıcılar
• 1.1: Kütlesel patlama tehlikesi olan madde ve nesneler
• 1.2: Kütlesel patlama tehlikesi olmayıp saçılma/fırlama tehlikesi olan maddeler ve nesneler
• 1.3: Yangın tehlikesi veya hafif bir patlama ya da hafif bir fırlama tehlikesi veya her ikisi birden olan, ancak kitlesel patlama tehlikesi olmayan madde ve nesneler.
• 1.4: Belirgin bir tehlike içermeyen maddeler ve nesneler
• 1.5: Kütlesel patlama tehlikesi olan ancak hassasiyeti çok az olan maddeler
• 1.6: Kütlesel patlama tehlikesi olmayan, aşırı derecede düşük hassaslık düzeyindeki nesneler.
• Sınıf 2: Gazlar
• 2.1: Alevlenebilir gazlar
• 2.2: Alevlenmeyen, zehirsiz gazlar
• 2.3: Zehirli gazlar
• Sınıf 3: Yanıcı sıvılar
• Sınıf 4: Alevlenir katılar; kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlaraçığa çıkaran maddeler
• 4.1: Alevlenebilir katılar, kendiliğinden tepkimeye giren maddeler, duyarlılığı giderilmiş katı patlayıcılar ve polimerleştirici maddeler
• 4.2: Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler
• 4.3: Su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler
• Sınıf 5: Oksitlenmeye neden olan maddeler ve organik peroksitler
• 5.1: Oksitleyici maddeler
• 5.2: Organik peroksitler
• Sınıf 6: Zehirli ve bulaşıcı maddeler
• 6.1: Zehirli maddeler
• 6.2: Bulaşıcı maddeler
• Sınıf 7: Radyoaktif malzeme
• Sınıf 8: Aşındırıcı maddeler
• Sınıf 9: Muhtelif tehlikeli mallar ve nesneler
IMDG 5.1 kodu oksitleyici maddelere aittir. Doğru cevap C şıkkıdır.
• Sınıf 1: Patlayıcılar
• 1.1: Kütlesel patlama tehlikesi olan madde ve nesneler
• 1.2: Kütlesel patlama tehlikesi olmayıp saçılma/fırlama tehlikesi olan maddeler ve nesneler
• 1.3: Yangın tehlikesi veya hafif bir patlama ya da hafif bir fırlama tehlikesi veya her ikisi birden olan, ancak kitlesel patlama tehlikesi olmayan madde ve nesneler.
• 1.4: Belirgin bir tehlike içermeyen maddeler ve nesneler
• 1.5: Kütlesel patlama tehlikesi olan ancak hassasiyeti çok az olan maddeler
• 1.6: Kütlesel patlama tehlikesi olmayan, aşırı derecede düşük hassaslık düzeyindeki nesneler.
• Sınıf 2: Gazlar
• 2.1: Alevlenebilir gazlar
• 2.2: Alevlenmeyen, zehirsiz gazlar
• 2.3: Zehirli gazlar
• Sınıf 3: Yanıcı sıvılar
• Sınıf 4: Alevlenir katılar; kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler, su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlaraçığa çıkaran maddeler
• 4.1: Alevlenebilir katılar, kendiliğinden tepkimeye giren maddeler, duyarlılığı giderilmiş katı patlayıcılar ve polimerleştirici maddeler
• 4.2: Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler
• 4.3: Su ile temas ettiğinde alevlenebilir gazlar açığa çıkaran maddeler
• Sınıf 5: Oksitlenmeye neden olan maddeler ve organik peroksitler
• 5.1: Oksitleyici maddeler
• 5.2: Organik peroksitler
• Sınıf 6: Zehirli ve bulaşıcı maddeler
• 6.1: Zehirli maddeler
• 6.2: Bulaşıcı maddeler
• Sınıf 7: Radyoaktif malzeme
• Sınıf 8: Aşındırıcı maddeler
• Sınıf 9: Muhtelif tehlikeli mallar ve nesneler
IMDG 5.1 kodu oksitleyici maddelere aittir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 94
Yük ilgilisi, kara yolu ve demiryoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az kaç saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Yük ilgilisi, kara yolu ve demiryoluyla gelen tehlikeli yükler ile ilgili olarak kıyı tesisine girmeden en az 3 saat önce kıyı tesisine bildirim yapmak zorundadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 95
- Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
- Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar
- Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yük ilgilisinin sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
• Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini, sağlama alınmasını, taşınmasını ve boşaltılmasını sağlar.
• Tüm ilgili personelin, denizyolunda taşınan tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri, emniyetli çalışma, acil durum önlemleri, güvenlik ve benzer konularda eğitilmesini sağlar, eğitim kayıtlarını tutar.
• Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirinin alınmasını sağlar.
• Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar.
• Sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını idareye bildirir.
• Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar.
Doğru cevap E şıkkıdır.
• Tehlikeli yüklerle ilgili tüm zorunlu doküman, bilgi ve belgeleri hazırlar, hazırlatır ve bu belgelerin taşıma faaliyeti süresinde yükle birlikte bulunmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin mevzuata uygun şekilde sınıflanmasını, tanımlanmasını, ambalajlanmasını, işaretlenmesini, etiketlenmesini, plakalanmasını sağlar.
• Tehlikeli yüklerin onaylı ve kurallara uygun ambalaj, kap ve yük taşıma birimine emniyetli bir biçimde yüklenmesini, istif edilmesini, sağlama alınmasını, taşınmasını ve boşaltılmasını sağlar.
• Tüm ilgili personelin, denizyolunda taşınan tehlikeli yüklerin riskleri, emniyet önlemleri, emniyetli çalışma, acil durum önlemleri, güvenlik ve benzer konularda eğitilmesini sağlar, eğitim kayıtlarını tutar.
• Kurallara uygun olmayan, emniyetsiz, kişilere veya çevreye risk oluşturan tehlikeli maddeler için gerekli emniyet tedbirinin alınmasını sağlar.
• Acil durum veya kaza durumlarında ilgililere gerekli bilgi ve desteği sağlar.
• Sorumluluk alanında oluşan tehlikeli yük kazalarını idareye bildirir.
• Resmî makamlar tarafından yapılan kontrollerde istenen bilgi ve belgeleri sunar, gerekli iş birliğini sağlar.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 96
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla kaç km/h hızla yapılmalıdır?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
Tehlikeli madde yüklü vagonların manevraları en fazla 15 km/h hızla yapılmalıdır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 97
Manevra sırasında lokomotif ile dolu vagon arasına TEN/RIV ve RID’a uygun en az kaç adet emniyet vagonu bağlanmalıdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Manevra sırasında lokomotif ile dolu vagon arasına TEN/RIV ve RID’a uygun en az bir adet emniyet vagonu bağlanmalıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 98
- Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
- Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi
- Taşıma evrakı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlikeli madde taşıyan trenlerde aşağıdaki belgelerin bulundurulması zorunludur:
• Taşıma evrakı
• Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
• Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
• Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında,sözkonusu yönetmelik kapsamında belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
• Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi
Doğru cevap E şıkkıdır.
• Taşıma evrakı
• Taşımacı tarafından makiniste/tren görevlisine verilmek üzere hazırlanan yazılı talimat
• Taşımacılık zincirinde demiryolunun yanı sıra başka bir modunda kullanılacağı durumlarda Çok Modlu Tehlikeli Mal Formu
• Sınıf 1 ve Sınıf 7 tehlikeli maddelerin taşınmasında,sözkonusu yönetmelik kapsamında belirlenen ilgili/yetkili mercilerden alınmış özel taşıma izin belgesinin fotokopisi
• Tehlikeli madde taşımacılığı yapan trenlere/vagonlara ait Tehlikeli Maddeler ve Tehlikeli Atık Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 99
Ulusal mevzuata göre taşıma sırasında görev alan personele yangın söndürme cihazlarının kullanımı konusunda eğitim vermek ve yangın söndürücülerinin görev mahallinde bulunmasını sağlamak kimin yükümlülüğüdür?
Seçenekler
A
Gönderenin
B
Taşımacının
C
Alıcının
D
Yükleyenin
E
Ambalajlayan ve Dolduranın
Açıklama:
Taşımacının Yükümlülükleri
Taşımacı;
• Taşınacak tehlikeli maddelerin taşınması açısından söz konusu yönetmelik ve RID hükümlerine uygun olduğunu kontrol etmekle,
• Tehlikeli maddelerin taşınması ile ilgili RID’da ve yönetmelikte öngörülen tüm bilgi ve belgelerin trende eksiksiz ve doğru olarak bulundurulmasını sağlamakla,
• Vagonlarda ve yüklerde görsel olarak belirgin bozukluk, sızıntı veya çatlak, eksik teçhizat olup olmadığını kontrol etmekle,
• Sarnıç-vagonların, tüplü gaz tankerlerinin, sökülebilir tanka sahip vagonların, portatif tankların, tank-konteynerlerin ve ÇEGK’lerin test, muayene ve kontrol sürelerinin geçip geçmediğini kontrol etmekle,
• Vagonlar için RID’da tanımlanmış olan tehlike ikaz levhaları ve işaretlerin vagonlara takılmasını sağlamakla,
• RID Bölüm 5.4.3’te tarif edilen yazılı talimatı makiniste/tren görevlisine vermekle,
• Taşımada görev alan personelin yazılı talimatları okumasını, anlamasını ve gerektiği şekilde uygulayabilmesini sağlamakla,
• Taşımada görev alan personel için yazılı talimatta belirtilmiş olan kişisel korunma teçhizatının makinist kabininde bulunmasını sağlamakla,
• Yönetmelikte belirtilen şartlardan herhangi birinin ihlal edilmiş olduğunu tespit ederse taşımayı söz konusu ihlal giderilinceye kadar başlatmamakla,
• Taşıma sırasında, taşımanın güvenliğini tehlikeye sokacak bir ihlal oluşursa trafik güvenliği, gönderilen maddenin güvenliği ve kamu güvenliği bakımından, taşımayı söz konusu ihlal ortadan kaldırılıncaya kadar beklemeye uygun en yakın alanda durdurmakla, taşımayı ancak gerekli şartlar yerine getirildiği takdirde devam ettirmekle,
• Demir yolu altyapı işletmecisinin, yönetmelikte ve RID’da belirtilen yükümlüklerini yerine getirebilmesi için gerekli bilgileri vermekle,
• Taşımada görev alan personelin, RID hükümlerine uygun eğitim almasınısağlamakla,
• Yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermekle,
• Taşıma sırasında görev alan personele yangın söndürme cihazlarının kullanımı konusunda eğitim vermek ve yangın söndürücülerinin görev mahallinde bulunmasını sağlamakla,
• Sadece taşıması yapılacak olan maddeye uygun olan sarnıç vagon ve vagonları kullanmakla yükümlüdür.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Taşımacı;
• Taşınacak tehlikeli maddelerin taşınması açısından söz konusu yönetmelik ve RID hükümlerine uygun olduğunu kontrol etmekle,
• Tehlikeli maddelerin taşınması ile ilgili RID’da ve yönetmelikte öngörülen tüm bilgi ve belgelerin trende eksiksiz ve doğru olarak bulundurulmasını sağlamakla,
• Vagonlarda ve yüklerde görsel olarak belirgin bozukluk, sızıntı veya çatlak, eksik teçhizat olup olmadığını kontrol etmekle,
• Sarnıç-vagonların, tüplü gaz tankerlerinin, sökülebilir tanka sahip vagonların, portatif tankların, tank-konteynerlerin ve ÇEGK’lerin test, muayene ve kontrol sürelerinin geçip geçmediğini kontrol etmekle,
• Vagonlar için RID’da tanımlanmış olan tehlike ikaz levhaları ve işaretlerin vagonlara takılmasını sağlamakla,
• RID Bölüm 5.4.3’te tarif edilen yazılı talimatı makiniste/tren görevlisine vermekle,
• Taşımada görev alan personelin yazılı talimatları okumasını, anlamasını ve gerektiği şekilde uygulayabilmesini sağlamakla,
• Taşımada görev alan personel için yazılı talimatta belirtilmiş olan kişisel korunma teçhizatının makinist kabininde bulunmasını sağlamakla,
• Yönetmelikte belirtilen şartlardan herhangi birinin ihlal edilmiş olduğunu tespit ederse taşımayı söz konusu ihlal giderilinceye kadar başlatmamakla,
• Taşıma sırasında, taşımanın güvenliğini tehlikeye sokacak bir ihlal oluşursa trafik güvenliği, gönderilen maddenin güvenliği ve kamu güvenliği bakımından, taşımayı söz konusu ihlal ortadan kaldırılıncaya kadar beklemeye uygun en yakın alanda durdurmakla, taşımayı ancak gerekli şartlar yerine getirildiği takdirde devam ettirmekle,
• Demir yolu altyapı işletmecisinin, yönetmelikte ve RID’da belirtilen yükümlüklerini yerine getirebilmesi için gerekli bilgileri vermekle,
• Taşımada görev alan personelin, RID hükümlerine uygun eğitim almasınısağlamakla,
• Yaptığı taşımalarda meydana gelen kazalarla ilgili olarak RID hükümlerine göre hazırlanmış bir raporu kaza tarihinden itibaren en geç otuz gün içerisinde Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığına vermekle,
• Taşıma sırasında görev alan personele yangın söndürme cihazlarının kullanımı konusunda eğitim vermek ve yangın söndürücülerinin görev mahallinde bulunmasını sağlamakla,
• Sadece taşıması yapılacak olan maddeye uygun olan sarnıç vagon ve vagonları kullanmakla yükümlüdür.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 100
Ulusal mevzuata göre vagon veya konteynerlerin, RID’ın boşaltmaya ilişkin şartlarının yerine getirilmesi hâlinde boşaltılmasını, bu hükümlerin yerine getirilmemesi durumunda ise iade edilmesini sağlamak kimin yükümlülüğüdür?
Seçenekler
A
Gönderenin
B
Taşımacının
C
Alıcının
D
Yükleyenin
E
Boşaltanın
Açıklama:
Alıcının Yükümlülükleri
Alıcı;
• Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle ve boşaltma işlemi tamamlandıktan sonra kendisiyle ilgili RID’da öngörülen şartları yerine getirmekle,
• Vagon veya konteynerlerin, RID’ın boşaltmaya ilişkin şartlarının yerine getirilmesi hâlinde boşaltılmasını, bu hükümlerin yerine getirilmemesi durumunda ise iade edilmesini sağlamakla,
• Diğer tarafların (boşaltan, temizleyici, dezenfekte hizmeti ve benzeri) yükümlülüklerinin üstlenilerek yürütülmesi hâlinde ilgili RID hükümlerine uymak için uygun tedbirleri almakla,
• Boşaltmak üzere emrine verilen vagon ve diğer yük taşıma birimlerini süresi içinde emniyetle boşaltma yapılmasını sağlayacak ekipmana sahip olmakla veya temin etmekle yükümlüdür.
Alıcı;
• Yükün teslim alınmasına engel bir durum olmadıkça yükün kabulünü ertelememekle ve boşaltma işlemi tamamlandıktan sonra kendisiyle ilgili RID’da öngörülen şartları yerine getirmekle,
• Vagon veya konteynerlerin, RID’ın boşaltmaya ilişkin şartlarının yerine getirilmesi hâlinde boşaltılmasını, bu hükümlerin yerine getirilmemesi durumunda ise iade edilmesini sağlamakla,
• Diğer tarafların (boşaltan, temizleyici, dezenfekte hizmeti ve benzeri) yükümlülüklerinin üstlenilerek yürütülmesi hâlinde ilgili RID hükümlerine uymak için uygun tedbirleri almakla,
• Boşaltmak üzere emrine verilen vagon ve diğer yük taşıma birimlerini süresi içinde emniyetle boşaltma yapılmasını sağlayacak ekipmana sahip olmakla veya temin etmekle yükümlüdür.
Ünite 7
Soru 1
Uluslararası atık taşınması konulu ilk çok taraflı anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Paris Sözleşmesi
B
Basel Sözleşmesi
C
Münih Sözleşmesi
D
İstanbul Sözleşmesi
E
Barcelona Sözleşmesi
Açıklama:
Uluslararası atık taşınması konulu ilk çok taraflı anlaşma Mayıs 1992’de yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Sınırlar Ötesi Taşınımının ve Bertarafının Kontrolüne İlişkin Basel Sözleşmesi’dir. Bu nedenle cevap “B” seçeneğidir.
Soru 2
I-Parlayıcılık
II-Reaktivite
III-Korozivite
IV-Akışkanlık
V-Toksisite
Yukarıda verilen özelliklerden hangisi ya da hangileri bir atığı tehlikeli atık olarak nitelendirmek için gereken özelliklerden değildir?
II-Reaktivite
III-Korozivite
IV-Akışkanlık
V-Toksisite
Yukarıda verilen özelliklerden hangisi ya da hangileri bir atığı tehlikeli atık olarak nitelendirmek için gereken özelliklerden değildir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Bir atığı tehlikeli atık olarak nitelendirmek için gereken özellikler Parlayıcılık, Reaktivite, Korozivite ve Toksisite’dir. Bu nedenle cevap “D” seçeneğidir.
Soru 3
Patlayıcı ve Oksitleyici tehlikeli atıkların tehlike kodu aşağıdakilerden hangisinde bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
H3-H4
B
H5-H6
C
H1-H2
D
H7-H8
E
H2-H9
Açıklama:
Patlayıcı tehlikeli atıkların tehlike kodu H1 ve Oksitleyici tehlikeli atıkların tehlike kodu H2’dir. Buna göre cevap “C” seçeneğidir.
Soru 4
Solunduğunda veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde, kansere yol açan veya etkisinin artmasına neden olan tehlikeli atık içeren madde ve karışımların tehlike kodu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
H3
B
H4
C
H5
D
H6
E
H7
Açıklama:
Solunduğunda veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde, kansere yol açan veya etkisinin artmasına neden olan tehlikeli atık içeren madde ve karışımların tehlike kodu H7’dir. Bu nedenle cevap “E” seçeneğidir.
Soru 5
Aşağıda verilen reaktivite kodları ve açıklamalarından hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
H (Yanmayan Gaz Oluşumu)
B
F (Yangın)
C
GT(Toksik Gaz Oluşumu)
D
E (Patlama)
E
P (Şiddetli Polimertzasyon)
Açıklama:
H reaktivite kodu ısı oluşumunu ifade etmektedir. Bu nedenle “A” seçeneği yanlıştır.
Soru 6
Aşağıda tehlikeli atıkların toplanması ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tehlikeli atıkla ilgili çalışan personelin eğitimi çok önemlidir.
B
Tehlikeli atıklar diğer atıklarla birlikte toplanabilir.
C
Özellikle tehlikeli atıkların birbirleriyle uyumlarına dikkat etmelidir.
D
Depolama hususunda atığın miktarı, niceliği ve türü dikkate alınmalıdır.
E
Atıklar, uluslararası kabul görmüş standartlara uygun ambalajlar ile toplanmalıdır.
Açıklama:
Tehlikeli atıklar her zaman diğer atıklardan ayrı olarak toplanmalıdır. Eğer bir atık üreticisi, tehlikeli atıkları diğer atıklarla karıştırırsa bu karışık atığın tümü tehlikeli atık olarak nitelendirilir ve tehlikeli atık olarak taşınır, depolanır, arıtılır veya bertaraf edilir. Bu nedenle “B” seçeneği yanlıştır.
Soru 7
Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari olarak ne kadar süre geçici olarak depolanabilir?
Seçenekler
A
1 ay
B
3 ay
C
4 ay
D
6 ay
E
9 ay
Açıklama:
Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari 6 ay süreyle geçici depolanabilir. Buna göre doğru cevap “D” seçeneğidir.
Soru 8
I-A atığı: Metal kaplayıcıdan çıkan kadmiyumlu çamur
II-B atığı: Siyanür banyosundan çıkan metal kaplama yıkama suyu
III- C atığı: Iskartaya çıkmış sodyum ürünü
Yukarıda verilen atıklar ve kodları ile ilgili eşleştirmelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
II-B atığı: Siyanür banyosundan çıkan metal kaplama yıkama suyu
III- C atığı: Iskartaya çıkmış sodyum ürünü
Yukarıda verilen atıklar ve kodları ile ilgili eşleştirmelerden hangisi ya da hangileri yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
C atığı: Fenol üretiminden çıkan distilasyon alt akım ürünüdür. Bu nedenle “III” numaralı madde yanlış olduğundan cevap “C” seçeneğidir.
Soru 9
I-Olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse
II-Ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse
III- Ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntılar varsa
Yukarıda verilen durumların hangisi ya da hangilerinde tehlikeli atıkların taşınması için gerekli ambalajlama doğru yapılmış kabul edilir?
II-Ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse
III- Ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntılar varsa
Yukarıda verilen durumların hangisi ya da hangilerinde tehlikeli atıkların taşınması için gerekli ambalajlama doğru yapılmış kabul edilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Doğru ambalajlama yapılmış olması için ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları olmaması gerekir. Bu nedenle III numaralı madde yanlıştır. Doğru cevap “C” seçeneğidir.
Soru 10
I-İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak,
II-Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,
III-Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri atık taşıma firmalarının yükümlülükleri arasındadır?
II-Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,
III-Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,
Yukarıda verilen maddelerden hangisi ya da hangileri atık taşıma firmalarının yükümlülükleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Atık taşıma firmalarının yükümlülükleri şu şekildedir: İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak, Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak, Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak, Mali sorumluluk sigortası yaptırmak. Buna göre cevap “E” seçeneğidir.
Soru 11
- Parlayıcılık (ignitability)
- Korozivite (corrosivity)
- Reaktivite (reactivity)
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Amerika Çevre Koruma Ajansı (EPA)’na göre atığın tehlikeli atık olabilmesi iki koşula bağlıdır (La Grega ve ark., 2001):
1. EPA’nın listelediği üç sınıftan birisine ait olması
• Kaynağına göre
• Üretime göre
• Ticari kimyasal ürünler
2. Belirli testlere göre aşağıdaki özelliklerden bir veya daha fazlasına sahip olması
• Parlayıcılık (ignitability)
• Korozivite (corrosivity)
• Reaktivite (reactivity)
• Toksisite (toxicity)
Doğru cevap E şıkkıdır.
1. EPA’nın listelediği üç sınıftan birisine ait olması
• Kaynağına göre
• Üretime göre
• Ticari kimyasal ürünler
2. Belirli testlere göre aşağıdaki özelliklerden bir veya daha fazlasına sahip olması
• Parlayıcılık (ignitability)
• Korozivite (corrosivity)
• Reaktivite (reactivity)
• Toksisite (toxicity)
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlar?
Seçenekler
A
Patlayıcı
B
Oksitleyici
C
Alevlenir
D
Tahriş edici
E
Zararlı
Açıklama:
Patlayıcı: Alev etkisi altında patlayabilen ya da dinitrobenzenden daha fazla şekilde şoklara ve sürtünmeye hassas olan maddeler ve müstahzarlar, kendi başına kimyasal reaksiyon yolu ile belli bir sıcaklık ve basınçta hızla gaz oluşmasına neden olabilecek madde veya atıklar.
Oksitleyici: Diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlar.
Alevlenir: 21 °C ye eşit veya daha yüksek ya da 55 °C’ye eşit ya da daha düşük parlama noktasına sahip olan sıvı maddeler ve karışımlar.
Tahriş edici: Deri ile ya da balgam membranı ile ani, uzun süreli ya da tekrar eden temaslar hâlinde yanığa sebebiyet verebilen aşındırıcı olmayan maddeler ve karışımlar.
Zararlı: Solunduğu veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde belirli bir sağlık riski içeren maddeler ve karışımlar.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Oksitleyici: Diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlar.
Alevlenir: 21 °C ye eşit veya daha yüksek ya da 55 °C’ye eşit ya da daha düşük parlama noktasına sahip olan sıvı maddeler ve karışımlar.
Tahriş edici: Deri ile ya da balgam membranı ile ani, uzun süreli ya da tekrar eden temaslar hâlinde yanığa sebebiyet verebilen aşındırıcı olmayan maddeler ve karışımlar.
Zararlı: Solunduğu veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde belirli bir sağlık riski içeren maddeler ve karışımlar.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Solunduğunda veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde,sağlık yönünden ciddi, akut veya kronik risk oluşturan ve hatta ölüme neden olan madde ve karışımlardır?
Seçenekler
A
Tahriş edici
B
Zararlı
C
Toksik
D
Kanserojen
E
Mutajenik
Açıklama:
Tahriş edici: Deri ile ya da balgam membranı ile ani, uzun süreli ya da tekrar eden temaslar hâlinde yanığa sebebiyet verebilen aşındırıcı olmayan maddeler ve karışımlar.
Zararlı: Solunduğu veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde belirli bir sağlık riski içeren maddeler ve karışımlar.
Toksik: Solunduğunda veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde,sağlık yönünden ciddi, akut veya kronik risk oluşturan ve hatta ölüme neden olan madde ve karışımlar.
Kanserojen: Solunduğunda veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde, kansere yol açan veya etkisinin artmasına neden olan madde ve karışımlar.
Mutajenik: Solunduğunda, yendiğinde veya deriye nüfuz ettiğinde, kalıtsal genetik bozukluklara yol açan veya yol açma riskini artıran madde ve karışımlar.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Zararlı: Solunduğu veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde belirli bir sağlık riski içeren maddeler ve karışımlar.
Toksik: Solunduğunda veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde,sağlık yönünden ciddi, akut veya kronik risk oluşturan ve hatta ölüme neden olan madde ve karışımlar.
Kanserojen: Solunduğunda veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde, kansere yol açan veya etkisinin artmasına neden olan madde ve karışımlar.
Mutajenik: Solunduğunda, yendiğinde veya deriye nüfuz ettiğinde, kalıtsal genetik bozukluklara yol açan veya yol açma riskini artıran madde ve karışımlar.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 14
Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari kaç ay süreyle geçici depolanabilir?
Seçenekler
A
1
B
3
C
6
D
9
E
12
Açıklama:
Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari 6 ay süreyle geçici depolanabilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 15
- Kimyasal ismin tamamı
- Konsantrasyon ve birimi
- Ulusal atık kodu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında çok önem arz etmektedir. Etiketin üzerinde; kimyasal ismin tamamı (kimyasal formül de ilave edilebilir), konsantrasyon ve birimi, ulusal atık kodu, biriktirilmeye başlandığı tarih, tehlike sembolleri ve iş yeri adı ve adresi mutlaka bulunmalıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi alkali temizleyiciler atığıdır?
Seçenekler
A
A atığı
B
B Atığı
C
C Atığı
D
D Atığı
E
E Atığı
Açıklama:
A atığı: Metal kaplayıcıdan çıkan kadmiyumlu çamur
B atığı: Siyanür banyosundan çıkan metal kaplama yıkama suyu
C atığı: Fenol üretiminden çıkan distilasyon alt akım ürünü
D atığı: Alkali temizleyiciler
E atığı: Iskartaya çıkmış sodyum ürünü
Doğru cevap D şıkkıdır.
B atığı: Siyanür banyosundan çıkan metal kaplama yıkama suyu
C atığı: Fenol üretiminden çıkan distilasyon alt akım ürünü
D atığı: Alkali temizleyiciler
E atığı: Iskartaya çıkmış sodyum ürünü
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 17
Varil ve benzer plastik (genellikle polietilen) ambalajlama için, uygulama süresi imalat tarihinden kaç yıl sonrası ile sınırlıdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Varil ve benzer plastik (genellikle polietilen) ambalajlama için, uygulama süresi imalat tarihinden 5 yıl sonrası ile sınırlıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 18
- İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak
- Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak
- Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Atık Taşıma Firmalarının Yükümlülükleri
Atık taşıma firmalarının yükümlülükleri şu şekildedir:
• İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak,
• Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,
• Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,
• Mali sorumluluk sigortası yaptırmak.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Atık taşıma firmalarının yükümlülükleri şu şekildedir:
• İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak,
• Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,
• Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,
• Mali sorumluluk sigortası yaptırmak.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 19
- Taşıma firması lisansı
- Çalıştırılacak güvenlik danışmanı için sertifika
- Acil durumlarda uygulanmak üzere alınacak tedbirlere ilişkin talimatname
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlikeli Atıkların Taşınması ile İlgili Belgelendirme
Tehlikeli atık taşıma işlemlerinde Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik hükümleri geçerlidir. Ancak, tehlikeli atıklarla ilgili lisanslandırma işlemleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve bağlı Müdürlükler tarafından yapılır. Tehlikeli atıklarla ilgili belgeler şu şekildedir:
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak verilmiş yetki belgesi (C1/C2/K1/K2/L1/L2/N1/N2)
• Taşıma firması lisansı,
• Taşıma aracı lisansı,
• Çalıştırılacak güvenlik danışmanı için sertifika,
• Aracın, Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak verilmiş geçerli yetki belgesi,
• Acil durumlarda uygulanmak üzere alınacak tedbirlere ilişkin talimatname,
• Atık taşıyan sürücüler için SRC5 türü mesleki yeterlilik belgesi,
• Sürücüler için atık taşımacılığı yapmak için eğitim sertifikası,
• Sürücüler için mobil cihazın kullanımı konusunda eğitim belgesi,
• Mali sorumluluk sigortası.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Tehlikeli atık taşıma işlemlerinde Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkında Yönetmelik hükümleri geçerlidir. Ancak, tehlikeli atıklarla ilgili lisanslandırma işlemleri Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve bağlı Müdürlükler tarafından yapılır. Tehlikeli atıklarla ilgili belgeler şu şekildedir:
• Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak verilmiş yetki belgesi (C1/C2/K1/K2/L1/L2/N1/N2)
• Taşıma firması lisansı,
• Taşıma aracı lisansı,
• Çalıştırılacak güvenlik danışmanı için sertifika,
• Aracın, Karayolu Taşıma Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak verilmiş geçerli yetki belgesi,
• Acil durumlarda uygulanmak üzere alınacak tedbirlere ilişkin talimatname,
• Atık taşıyan sürücüler için SRC5 türü mesleki yeterlilik belgesi,
• Sürücüler için atık taşımacılığı yapmak için eğitim sertifikası,
• Sürücüler için mobil cihazın kullanımı konusunda eğitim belgesi,
• Mali sorumluluk sigortası.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 20
Tehlikeli atıkların taşınması ile ilgili bakanlığın öncelikli görevi, atık üreticilerini ve ilgili diğer tarafları yönlendirmek amacıyla, atık taşıma esaslarını belirlemek aşağıdakilerden hangisinin görevidir?
Seçenekler
A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın
B
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün
C
Atık İşleme Tesislerinin
D
Atık Üreticisinin
E
Atık Taşıma Firmalarının
Açıklama:
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın Görev ve Yetkileri:
Bakanlığın öncelikli görevi, atık üreticilerini ve ilgili diğer tarafları yönlendirmek amacıyla, atık taşıma esaslarını belirlemektir. Ayrıca, işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, iletişim protokolünü oluşturmak, denetim yapmak ve gerekli idari tedbirleri almak da Bakanlık tarafından yapılmalıdır. Tehlikeli atıklarla ilgili yapılan Mobil Atık Takip Sistemini
oluşturmak ve ATSS’lerin yetkilendirilmesi de Bakanlık tarafından yapılmalıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Bakanlığın öncelikli görevi, atık üreticilerini ve ilgili diğer tarafları yönlendirmek amacıyla, atık taşıma esaslarını belirlemektir. Ayrıca, işbirliği ve koordinasyonu sağlamak, iletişim protokolünü oluşturmak, denetim yapmak ve gerekli idari tedbirleri almak da Bakanlık tarafından yapılmalıdır. Tehlikeli atıklarla ilgili yapılan Mobil Atık Takip Sistemini
oluşturmak ve ATSS’lerin yetkilendirilmesi de Bakanlık tarafından yapılmalıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 21
Deri ile ya da balgam membranı ile ani, uzun süreli ya da tekrar eden temaslar hâlinde yanığa sebebiyet verebilen aşındırıcı olmayan maddeler ve karışımlara ait tehlike kodu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
H1
B
H3
C
H4
D
H7
E
H9
Açıklama:
H4-Tahriş edici: Deri ile ya da balgam membranı ile ani, uzun süreli ya da tekrar eden temaslar hâlinde yanığa sebebiyet verebilen aşındırıcı olmayan maddeler ve karışımlar
Doğru cevap C seçeneğidir.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 22
Yüksek seviyede zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddenin tehlikeli atık kapsamında değerlendirilmesi için eşik konsantrasyon değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
≥ % 0,1
B
≥ % 1
C
≥ % 3
D
≥ % 5
E
≥ % 10
Açıklama:
Tehlikeli atık eşik konsantrasyon değerleri aşağıda verilmiştir. Aşağıda geçen R kodları (Risk durumu) 26/12/2008 tarihli ve 27092 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik’te verilmektedir.
• Parlama noktası ≤ 55 °C,
• Yüksek seviyede zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %0,1 olması,
• Zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam
konsantrasyonun ≥ %3 olması,
• Zararlı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %25 olması,
• R35’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %1 olması,
• R34’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %5 olması,
• R41’e göre tahriş edici olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %10 olması,
• R36, R37 ve R38’e göre tahriş edici olarak sınıflandırılan bir veya daha fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %20 olması,
• Kategori 1 ya da 2’de kanserojen etkisinin olduğu bilinen bir maddedeki toplam
konsantrasyonun ≥ %0,1 olması,
• Kategori 3’te kanserojen etkisinin olduğu bilinen bir maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %1 olması,
• R60 ya da R61’e göre üreme yetisini azaltıcı olarak sınıflandırılan Kategori 1 ya da 2 maddesindeki konsantrasyonun ≥%0,5 olması,
• R62 ya da R63’e göre üreme yetisini azaltıcı özelliği ile sınıflandırılan kategori 3
maddesindeki konsantrasyonun ≥ %5 olması
• R46’ya göre kalıtımsal değişikliklere yol açıcı olarak sınıflandırılan Kategori 1 ya da 2 maddesindeki konsantrasyonun ≥ %0,1 olması,
• R40’a göre kalıtımsal değişikliklere yol açıcı olarak sınıflandırılan Kategori 3 maddesindeki konsantrasyonun ≥ %1 de olması.
Doğru cevap A seçeneğidir.
• Parlama noktası ≤ 55 °C,
• Yüksek seviyede zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %0,1 olması,
• Zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam
konsantrasyonun ≥ %3 olması,
• Zararlı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %25 olması,
• R35’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %1 olması,
• R34’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %5 olması,
• R41’e göre tahriş edici olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %10 olması,
• R36, R37 ve R38’e göre tahriş edici olarak sınıflandırılan bir veya daha fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %20 olması,
• Kategori 1 ya da 2’de kanserojen etkisinin olduğu bilinen bir maddedeki toplam
konsantrasyonun ≥ %0,1 olması,
• Kategori 3’te kanserojen etkisinin olduğu bilinen bir maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %1 olması,
• R60 ya da R61’e göre üreme yetisini azaltıcı olarak sınıflandırılan Kategori 1 ya da 2 maddesindeki konsantrasyonun ≥%0,5 olması,
• R62 ya da R63’e göre üreme yetisini azaltıcı özelliği ile sınıflandırılan kategori 3
maddesindeki konsantrasyonun ≥ %5 olması
• R46’ya göre kalıtımsal değişikliklere yol açıcı olarak sınıflandırılan Kategori 1 ya da 2 maddesindeki konsantrasyonun ≥ %0,1 olması,
• R40’a göre kalıtımsal değişikliklere yol açıcı olarak sınıflandırılan Kategori 3 maddesindeki konsantrasyonun ≥ %1 de olması.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 23
Bazı tehlikeli atıkların ambalajlanmasında kullanılan varil ve benzer plastik (genellikle polietilen) materyallerinin kullanım süresi imalat tarihinden sonra en fazla kaç yıl olmalıdır?
Seçenekler
A
6 ay
B
1 yıl
C
2 yıl
D
3 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
ADR 1,3,6.1,8 ve 9 sınıflarında bulunan tehlikeli atıkların ambalajlarında Birleşmiş Milletler’in kimlik belirleme işaretleri bulunmalıdır. Bu kimlik, ambalajlamanın Birleşmiş Milletler tarafından öngörülen standartlara uygun olarak test edilip onaylandığını gösterir. Varil ve benzer plastik (genellikle polietilen) ambalajlama için, uygulama süresi imalat tarihinden 5 yıl sonrası ile sınırlıdır. Plastik ambalajlama için Birleşmiş Milletler kimlik belirleme işaretinin üzerinde imalat yılının yanı sıra imalat ayının da bildirilmesi mecburiyeti vardır.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli atık etiketlerinde bulunması gereken bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kimyasalın ismi
B
Atık ambalajının cinsi
C
Tehlike sembolleri
D
Ulusal atık kodu
E
Kimyasalın konsantrasyonu ve birimi
Açıklama:
Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında çok önem arz etmektedir. Etiketin üzerinde; kimyasal ismin tamamı (kimyasal formül de ilave edilebilir), konsantrasyon ve birimi, ulusal atık kodu, biriktirilmeye başlandığı tarih, tehlike sembolleri ve iş yeri adı ve adresi mutlaka bulunmalıdır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 25
Tehlikeli atıkları taşımada konteyner kullanılması halinde konteynerlerin zemini sızıntılara karşı yüksekliği en az kaç cm olan ızgara sistemi ile donatılmalıdır?
Seçenekler
A
5 cm
B
10 cm
C
25 cm
D
40 cm
E
100 cm
Açıklama:
Taşımada konteyner kullanılması halinde konteynerlerin zemini sızıntılara karşı yüksekliği en az 10 cm olan ızgara sistemi ile donatılır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 26
Çevrenin bir veya daha fazla kesimi üzerinde ani veya gecikmeli zararlı etkiler gösteren veya gösterme riski taşıyan tehlikeli atıkların adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kanserojen
B
Toksik
C
Mutajenik
D
Ekotoksik
E
Oksitleyici
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TANIMLANMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Ekotoksik atıklar, çevrenin bir veya daha fazla kesimi üzerinde ani veya gecikmeli zararlı etkiler gösteren veya gösterme riski taşıyan atıklardır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Ekotoksik atıklar, çevrenin bir veya daha fazla kesimi üzerinde ani veya gecikmeli zararlı etkiler gösteren veya gösterme riski taşıyan atıklardır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 27
Oksitleyici atıklar aşağıdakilerden hangisi şeklinde tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Havayla, suyla veya bir asitle temas etmesi sonucu zehirli veya çok zehirli gazları serbest bırakan atıklar.
B
Diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlar.
C
Deri ile ya da balgam membranı ile ani, uzun süreli ya da tekrar eden temaslar hâlinde yanığa sebebiyet verebilen aşındırıcı olmayan maddeler ve karışımlar.
D
Solunduğu veya yenildiğinde ya da deriye nüfuz ettiğinde belirli bir sağlık riski içeren maddeler ve karışımlar.
E
Temas hâlinde canlı dokuları tahrip eden madde ve karışımlar.
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TANIMLANMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Oksitleyici atıklar, diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Oksitleyici atıklar, diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 28
Aşağıdaki seçeneklerde verilen tehlikeli atıkların toplanmasına ilişkin bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tehlikeli atıklar olası bir reaksiyon yoksa diğer atıklarla birlikte toplanabilir.
B
Tehlikeli atıkla ilgili çalışan personel mutlaka eğitilmelidir.
C
Çalışanlar, tehlikeli atıkların birbirleriyle uyumlarına dikkat etmelidir.
D
Birbiri ile uyuşmayan atıklar, olası kimyasal tepkimeleri önlemek için ayrı tutulmalıdır.
E
Atıklar, uluslararası kabul görmüş standartlara uygun ambalajlar ile toplanmalıdır.
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TOPLANMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Tehlikeli atıklar her zaman diğer atıklardan ayrı olarak toplanmalıdır. Eğer bir atık üreticisi, tehlikeli atıkları diğer atıklarla karıştırırsa bu karışık atığın tümü tehlikeli atık olarak nitelendirilir ve tehlikeli atık olarak taşınır, depolanır, arıtılır veya bertaraf edilir. Dolayısıyla, atık bertaraf maliyetleri de artacaktır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Tehlikeli atıklar her zaman diğer atıklardan ayrı olarak toplanmalıdır. Eğer bir atık üreticisi, tehlikeli atıkları diğer atıklarla karıştırırsa bu karışık atığın tümü tehlikeli atık olarak nitelendirilir ve tehlikeli atık olarak taşınır, depolanır, arıtılır veya bertaraf edilir. Dolayısıyla, atık bertaraf maliyetleri de artacaktır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinin tehlikeli atık etiketinde yer alması zorunlu değildir?
Seçenekler
A
Kimyasal isim
B
Ulusal atık kodu
C
Biriktirilmeye başlandığı tarih
D
Tehlike sembolleri
E
Toplayan kişinin adı
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TOPLANMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında çok önem arz etmektedir. Etiketin üzerinde; kimyasal ismin tamamı (kimyasal formül de ilave edilebilir), konsantrasyon ve birimi, ulusal atık kodu, biriktirilmeye başlandığı tarih, tehlike sembolleri ve iş yeri adı ve adresi mutlaka bulunmalıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında çok önem arz etmektedir. Etiketin üzerinde; kimyasal ismin tamamı (kimyasal formül de ilave edilebilir), konsantrasyon ve birimi, ulusal atık kodu, biriktirilmeye başlandığı tarih, tehlike sembolleri ve iş yeri adı ve adresi mutlaka bulunmalıdır. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 30
Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde ne kadar süre depolanabilmektedir?
Seçenekler
A
1 ay
B
3 ay
C
6 ay
D
9 ay
E
12 ay
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TOPLANMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari 6 ay süreyle geçici depolanabilir. Geçici depolama süresi dolan atıklar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığından lisans almış bir taşıma firmasıyla lisanslı bir tesise gönderilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari 6 ay süreyle geçici depolanabilir. Geçici depolama süresi dolan atıklar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığından lisans almış bir taşıma firmasıyla lisanslı bir tesise gönderilir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 31
I. Ambalaj olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse
II. Atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa
III. Ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse
IV. Ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
V. Ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa
Tehlikeli atıkların taşınması sırasında yukarıdakilerden hangileri yapılmışsa ambalajlama doğru kabul edilmektedir?
II. Atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa
III. Ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse
IV. Ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
V. Ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa
Tehlikeli atıkların taşınması sırasında yukarıdakilerden hangileri yapılmışsa ambalajlama doğru kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I-II-III
C
IV ve V
D
II-III-IV
E
Hepsi
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TAŞINMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Tehlikeli atık taşımada kullanılan varil ve diğer ambalajlar da atıklarla uyumlu olmalıdır. Lisanlı taşıma firmaları; tehlikeli atıkların güvenli bir şekilde araçlara yüklenmesi, bunların nakliyesi ve yük boşaltılması işlemlerinden sorumludur. Bu işlemler sırasında ambalajların zarar görmemesi çok önemlidir.
Ambalajlama;
• olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse,
• atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa,
• ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse,
• ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
• ve ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa
doğru yapılmış kabul edilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Tehlikeli atık taşımada kullanılan varil ve diğer ambalajlar da atıklarla uyumlu olmalıdır. Lisanlı taşıma firmaları; tehlikeli atıkların güvenli bir şekilde araçlara yüklenmesi, bunların nakliyesi ve yük boşaltılması işlemlerinden sorumludur. Bu işlemler sırasında ambalajların zarar görmemesi çok önemlidir.
Ambalajlama;
• olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse,
• atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa,
• ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse,
• ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
• ve ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa
doğru yapılmış kabul edilir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 32
Tehlikeli atıkların ambalajlarına yerleştirilen yukarıdaki etiketin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?Seçenekler
A
Paket tehlikeli madde içermektedir.
B
Paket kırılabilir.
C
Paket yırtılabilir.
D
Paket su ile temas ettirilmelidir.
E
Paket oklar yukarı bakacak şekilde konulmalıdır
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TAŞINMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Tehlikeli atık taşıması için kullanılan ambalajlar ADR’ye uygun olarak etiketlenmelidir. Her ADR sınıfı için o sınıftaki atıkların özel tehlikelerini simgeleyen değişik etiket vardır. Eğer bir tehlikeli atık sınıfının birden fazla tehlikeli özelliği varsa bu tehlikeleri belirten etiketler ambalajların üzerlerine konulmalıdır. Her atık sınıfı için bu etiketlerin yanında ambalajın herhangi bir zarar görmesini önlemek amacıyla özel taşıma etiketleri de ADR’de anlatılmıştır. Görseldeki etiket paket kırılabilir anlamına gelmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Tehlikeli atık taşıması için kullanılan ambalajlar ADR’ye uygun olarak etiketlenmelidir. Her ADR sınıfı için o sınıftaki atıkların özel tehlikelerini simgeleyen değişik etiket vardır. Eğer bir tehlikeli atık sınıfının birden fazla tehlikeli özelliği varsa bu tehlikeleri belirten etiketler ambalajların üzerlerine konulmalıdır. Her atık sınıfı için bu etiketlerin yanında ambalajın herhangi bir zarar görmesini önlemek amacıyla özel taşıma etiketleri de ADR’de anlatılmıştır. Görseldeki etiket paket kırılabilir anlamına gelmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi atık taşıma firmalarının yükümlülükleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak
B
Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak
C
Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak
D
Atıklarla ilgili tutarlılık kontrolünü yapmak
E
Mali sorumluluk sigortası yaptırmak
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TAŞINMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Atık taşıma firmalarının yükümlülükleri şu şekildedir:
• İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak,
• Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,
• Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,
• Mali sorumluluk sigortası yaptırmak.
Atıklarla ilgili tutarlılık kontrolünü yapmak, atık işleme tesislerinin yükümlülükleri arasındadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Atık taşıma firmalarının yükümlülükleri şu şekildedir:
• İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak,
• Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,
• Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,
• Mali sorumluluk sigortası yaptırmak.
Atıklarla ilgili tutarlılık kontrolünü yapmak, atık işleme tesislerinin yükümlülükleri arasındadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 34
Solunduğunda, yenildiğinde veya deriye nüfuz ettiğinde, doğuştan gelen kalıtımsal olmayan sakatlıklara yol açan veya yol açma riskini artıran madde ve karışımlara ait tehlike kodu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
H3
B
H5
C
H7
D
H10
E
H14
Açıklama:
H10-Üreme sistemine toksik: Solunduğunda, yenildiğinde veya deriye nüfuz ettiğinde, doğuştan gelen kalıtımsal olmayan sakatlıklara yol açan veya yol açma riskini artıran madde ve karışımlar.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 35
Atıklar taşınırken atıklarla ilgili tutarlılık kontrolünü yapmak hangi kurumun yükümlülüğüdür?
Seçenekler
A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
B
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
C
Atık İşleme Tesisleri
D
Atık Üreticisi
E
Atık Taşıma Firmaları
Açıklama:
Atık İşleme Tesislerinin Yükümlülükleri
Söz konusu tesislerin en önemli görevi, mobil sistem kaydı olmayan atıkları tesise kabul etmemektir. Atıklarla ilgili tutarlılık kontrolünü yapmak ve herhangi bir problem olması durumunda İl Müdürlüklerine bildirmek de atık işleme tesislerinin yükümlülüğüdür.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Söz konusu tesislerin en önemli görevi, mobil sistem kaydı olmayan atıkları tesise kabul etmemektir. Atıklarla ilgili tutarlılık kontrolünü yapmak ve herhangi bir problem olması durumunda İl Müdürlüklerine bildirmek de atık işleme tesislerinin yükümlülüğüdür.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 36
Atık taşıyan araç sürücülerinin hangi tür mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gereklidir?
Seçenekler
A
SRC 1
B
SRC 2
C
SRC 3
D
SRC 4
E
SRC 5
Açıklama:
Atık taşıyan sürücüler için SRC 5 türü mesleki yeterlilik belgesine sahip olması istenmektedir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli atıkların taşınması ile ilgili genel ilkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Araç park halinde iken araçta atık bulunmaması gereklidir.
B
Atık taşıyan araçlar herhangi bir yere park edilebilir.
C
Mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.
D
Tehlikeli atıkların taşınması sırasında herhangi bir kaza durumunda atıkların toprağa dökülmesi söz konusu olursa kirlenmiş saha tespiti ve risk değerlendirmesi ile ilgili prosedür işletilir.
E
Atık taşıma faaliyetinde bulunan firmaların en az bir çevre görevlisi istihdam etmesi zorunludur.
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TAŞINMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Tehlikeli atık taşıyan araç park halinde iken araçta atık bulunmaması gereklidir. Ancak, aracın atık yüklüyken parkının zorunlu olması hâlinde, gerekli tedbirler alınarak park edilebilir. Atık taşıyan araçlar belirlenmiş olan park yerleri dışındaki alanlara ve meskûn mahallere uygunsuz şekilde park edilemez. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Tehlikeli atık taşıyan araç park halinde iken araçta atık bulunmaması gereklidir. Ancak, aracın atık yüklüyken parkının zorunlu olması hâlinde, gerekli tedbirler alınarak park edilebilir. Atık taşıyan araçlar belirlenmiş olan park yerleri dışındaki alanlara ve meskûn mahallere uygunsuz şekilde park edilemez. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 38
Tehlikeli atıkların taşınması işlemlerinde kullanılacak sistemin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
MSDS
B
UOB
C
MoTAT
D
IBC
E
ADR
Açıklama:
TEHLİKELİ ATIKLARIN TAŞINMASI başlıklı bölümden alınmıştır.
Tehlikeli atıkların taşınması işlemlerinde kullanılacak MoTAT sistemi, her bir taşıma işlemine ilişkin bilgilerin kaynağında kayıt altına alınmasını, atık taşıyan araçların seyir halindeyken takip edilmesini ve atık taşıma işlemlerinin etkin bir şekilde izlenmesi ve
denetlenmesini hedeflemektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Tehlikeli atıkların taşınması işlemlerinde kullanılacak MoTAT sistemi, her bir taşıma işlemine ilişkin bilgilerin kaynağında kayıt altına alınmasını, atık taşıyan araçların seyir halindeyken takip edilmesini ve atık taşıma işlemlerinin etkin bir şekilde izlenmesi ve
denetlenmesini hedeflemektedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 39
I. Kaynak
II. Üretim
III. Ticari kimyasal ürünler
Yukarıdakilerden hangileri Amerika Çevre Koruma Ajansı (EPA)’na göre atığın tehlikeli atık olabilmesi için ait olması gereken sınıflardandır?
II. Üretim
III. Ticari kimyasal ürünler
Yukarıdakilerden hangileri Amerika Çevre Koruma Ajansı (EPA)’na göre atığın tehlikeli atık olabilmesi için ait olması gereken sınıflardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Amerika Çevre Koruma Ajansı (EPA)’na göre atığın tehlikeli atık olabilmesi iki koşula bağlıdır :
1. EPA’nın listelediği üç sınıftan birisine ait olması
• Kaynağına göre
• Üretime göre
• Ticari kimyasal ürünler
2. Belirli testlere göre aşağıdaki özelliklerden bir veya daha fazlasına sahip olması
• Parlayıcılık (ignitability)
• Korozivite (corrosivity)
• Reaktivite (reactivity)
• Toksisite (toxicity)
1. EPA’nın listelediği üç sınıftan birisine ait olması
• Kaynağına göre
• Üretime göre
• Ticari kimyasal ürünler
2. Belirli testlere göre aşağıdaki özelliklerden bir veya daha fazlasına sahip olması
• Parlayıcılık (ignitability)
• Korozivite (corrosivity)
• Reaktivite (reactivity)
• Toksisite (toxicity)
Soru 40
Aşındırıcılık anlamına gelen, kuvvetli asidik ve kuvvetli bazik bileşiklerin sahip olduğu, bir atığın tehlikeli olarak nitelendirilmesinde belirleyici özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toksisite
B
Viskozite
C
Reaktivite
D
Korozivite
E
Parlayıcılık
Açıklama:
Korozivite, aşındırıcılık anlamına gelmekte olup kuvvetli asidik
ve kuvvetli bazik bileşikler bu özelliğe sahiptir.
ve kuvvetli bazik bileşikler bu özelliğe sahiptir.
Soru 41
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın 2015 tarihli "Tehlikeli kabul edilen atıkların özellikleri" tablosunda tehlike kodu H2, açıklaması "diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlar" olan atığın adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patlayıcı
B
Ekotoksik
C
Oksitleyici
D
Alevlenir
E
Toksik
Açıklama:
Tehlike kodu Adı Açıklama
H2 Oksitleyici Diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlar.
H2 Oksitleyici Diğer maddelerle, özellikle de yanıcı maddelerle temas halinde iken yüksek oranda ekzotermik reaksiyonlar gösteren maddeler ve karışımlar.
Soru 42
Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında çok önem arz etmektedir. Etiketin üzerinde aşağıdakilerden hangisinin bulunması zorunlu değildir?
Seçenekler
A
ulusal atık kodu
B
kimyasal formül
C
konsantrasyon ve birimi
D
kimyasal ismin tamamı
E
biriktirilmeye başlandığı tarih
Açıklama:
Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında çok önem arz etmektedir. Etiketin üzerinde; kimyasal ismin tamamı (kimyasal formül de ilave edilebilir), konsantrasyon ve birimi, ulusal atık kodu, biriktirilmeye başlandığı tarih, tehlike sembolleri ve iş yeri adı ve adresi mutlaka bulunmalıdır.
Soru 43
Geçici depolama süresi dolan atıklar lisanslı bir tesise gönderilirken kullanılan taşıma firmasının aşağıdakilerden hangisinden lisans almış olması gerekir?
Seçenekler
A
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
B
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
C
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü
D
Atık İşleme Tesisi
E
Valilik
Açıklama:
Geçici depolama süresi dolan atıklar, Çevre ve Şehircilik Bakanlığından lisans almış bir taşıma firmasıyla lisanslı bir tesise gönderilir.
Soru 44
Tehlikeli Atıkların Depolanması için Uyumluluk Tablosu'na göre açıklaması "şiddetli polimerizasyon" olan tehlikeli atğın reaktivite kodu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
G
B
E
C
F
D
P
E
H
Açıklama:
Reaktivite kodu Açıklama
P Şiddetli polimerizasyon(Violent polymerization)
P Şiddetli polimerizasyon(Violent polymerization)
Soru 45
Atık taşıyan araçların model yaşı en fazla kaç olmalıdır?
Seçenekler
A
3
B
5
C
8
D
10
E
15
Açıklama:
Atık taşıyacak araçların model yaşı 10’dan büyük olamaz.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 46
I. ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa
II. ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse
III. olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse
IV. atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa
V. ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
Yukarıda verilen koşullardan hangileri sağlanırsa ambalajlama doğru yapılmış kabul edilir?
II. ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse
III. olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse
IV. atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa
V. ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
Yukarıda verilen koşullardan hangileri sağlanırsa ambalajlama doğru yapılmış kabul edilir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
II, III ve V
D
I, II, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Ambalajlama;
• olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse,
• atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa,
• ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse,
• ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
• ve ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa
doğru yapılmış kabul edilir.
• olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse,
• atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa,
• ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse,
• ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
• ve ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa
doğru yapılmış kabul edilir.
Soru 47
Varil ve benzer plastik (genellikle polietilen) ambalajlama için, uygulama süresi imalat tarihinden kaç yıl sonrası ile sınırlıdır?
Seçenekler
A
1
B
3
C
5
D
7
E
9
Açıklama:
Varil ve benzer plastik (genellikle polietilen) ambalajlama için, uygulama süresi imalat tarihinden 5 yıl sonrası ile sınırlıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli atıkların taşınmasını sağlayan atık taşıma firmalarının yükümlülüklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak
B
Tehlikeli atıklarla ilgili yapılan Mobil Atık Takip Sistemini oluşturmak
C
Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak
D
Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak
E
Mali sorumluluk sigortası yaptırmak
Açıklama:
Atık taşıma firmalarının yükümlülükleri şu şekildedir:
• İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak,
• Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,
• Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,
• Mali sorumluluk sigortası yaptırmak.
Doğru cevap B seçeneğidir.
• İl müdürlüklerinden atık taşıma firma/araç lisansı almak,
• Araçlara mobil cihaz taktırmak ve kullanmak,
• Bakanlıktan yeterlik almış bir ATSS ile çalışmak,
• Mali sorumluluk sigortası yaptırmak.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 49
I. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
II. İl Çevre ve Şehircilik Müdürlükleri
III. Atık İşleme Tesisleri
IV. Atık Takip Servis Sağlayıcıları
Yukarıdakilerden hangileri tehlikeli atıkların taşınması ile ilgili yetkili kurumlardır?
II. İl Çevre ve Şehircilik Müdürlükleri
III. Atık İşleme Tesisleri
IV. Atık Takip Servis Sağlayıcıları
Yukarıdakilerden hangileri tehlikeli atıkların taşınması ile ilgili yetkili kurumlardır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Tehlikeli atıkların taşınması ile ilgili yetkili kurum, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve Bakanlığa bağlı İl Çevre ve Şehircilik Müdürlükleridir.
Soru 50
Atık taşıyacak araçların model yaşı en fazla kaç olabilir?
Seçenekler
A
10
B
9
C
8
D
7
E
6
Açıklama:
Atık taşıyacak araçların model yaşı 10’dan büyük olamaz.
Soru 51
- Parlayıcılık
- Korozivite
- Reaktivite
- Toksisite
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
I, III, IV
D
III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Amerika Çevre Koruma Ajansı (EPA)’na göre atığın tehlikeli atık olabilmesi iki koşula bağlıdır (La Grega ve ark., 2001):
- EPA’nın listelediği üç sınıftan birisine ait olması
- Kaynağına göre
- Üretime göre
- Ticari kimyasal ürünler
- Belirli testlere göre aşağıdaki özelliklerden bir veya daha fazlasına sahip olması
- Parlayıcılık (ignitability)
- Korozivite (corrosivity)
- Reaktivite (reactivity)
- Toksisite (toxicity)
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli maddelerin; özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgileri, bulunduğu işyerlerinde tehlikelilik özelliklerine göre alınacak güvenlik önlemlerini, insan sağlığı ve çevreyi tehlikeli maddelerin olumsuz etkilerinden korumaya yönelik gerekli bilgileri içeren belgedir?
Seçenekler
A
EPA
B
MSDS
C
ADR
D
MoTAT
E
ATSSS
Açıklama:
MSDS (MALZEME GÜVENLİK BİLGİ FORMU), tehlikeli maddelerin; özelliklerine ilişkin ayrıntılı bilgileri, bulunduğu işyerlerinde tehlikelilik özelliklerine göre alınacak güvenlik önlemlerini, insan sağlığı ve çevreyi tehlikeli maddelerin olumsuz etkilerinden korumaya yönelik gerekli bilgileri içeren belgedir.
Soru 53
Aşağıdailerden hangisi alev etkisi altında patlayabilen, şoklara ve sürtünmeye hassas olan maddeler ve müstahzarlar, kendi başına kimyasal reaksiyon yolu ile belli bir sıcaklık ve basınçta hızla gaz oluşmasına neden olabilecek madde veya atıklar için kullanılan tehlike kodudur?
Seçenekler
A
H3-A
B
H5
C
H1
D
H6
E
H7
Açıklama:
H3-A, yüksek oranda alevlenir; H5, zararlı; H6, toksik; H7, kanserojen; H1 patlayıcı özelikte maddeler için tehlike kodudur.
Soru 54
Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari ne kadar süre ile depolanabilir?
Seçenekler
A
6 ay
B
3 ay
C
12 ay
D
9 ay
E
5 ay
Açıklama:
Bir endüstride oluşan tehlikeli atıklar, bir ara depolama, geri kazanım/bertaraf tesisine gönderilmeden önce tesis içinde asgari 6 ay süre ile depolanabilir.
Soru 55
R kodları (Risk durumu) hakkında yayınlanan Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik’te verilen değerlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yüksek seviyede zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla madedeki toplam konsantrasyonun ≥ %0,1 olması,
B
Zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %3 olması
C
Zararlı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %25 olması
D
R35’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %1 olması,
E
Parlama noktası ≤ 70 °C,
Açıklama:
Tehlikeli atık eşik konsantrasyon değerleri aşağıda verilmiştir. Aşağıda geçen R kodları (Risk durumu) 26/12/2008 tarihli ve 27092 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tehlikeli Maddelerin ve Müstahzarların Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve Etiketlenmesi Hak- kında Yönetmelik’te verilmektedir.
- Parlama noktası ≤ 55 °C,
- Yüksek seviyede zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %0,1 olması,
- Zehirli (toksik) olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %3 olması,
- Zararlı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %25 olması,
- R35’e göre aşındırıcı olarak sınıflandırılan bir ya da birden fazla maddedeki toplam konsantrasyonun ≥ %1 olması,
Soru 56
Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında etiketin üzerinde aşağıdaki bilgilerden hangisinin mutlaka bulunma zorunluluğu yoktur?
Seçenekler
A
Kimyasal ismin tamamı
B
Konsantrasyon ve birimi
C
Taşıyıcı araç özellikleri
D
İş yeri adı ve adresi
E
Ulusal atık kodu
Açıklama:
Tehlikeli atıkların doğru bir şekilde etiketlenmesi, tanımlama ve toplama/taşıma esnasında çok önem arz etmektedir. Etiketin üzerinde; kimyasal ismin tamamı (kimyasal formül de ilave edilebilir), konsantrasyon ve birimi, ulusal atık kodu, biriktirilmeye başlandığı tarih, tehlike sembolleri ve iş yeri adı ve adresi mutlaka bulunmalıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli atıkların taşınması için gerekli ambalajlama işleminde doğru yapılmış kabul edilmez?
Seçenekler
A
Olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse
B
Atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa
C
Ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse
D
Ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları varsa
E
Ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
Açıklama:
Tehlikeli atık taşımada kullanılan varil ve diğer ambalajlar da atıklarla uyumlu olmalıdır. Lisanlı taşıma firmaları; tehlikeli atıkların güvenli bir şekilde araçlara yüklenmesi, bunların nakliyesi ve yük boşaltılması işlemlerinden sorumludur. Bu işlemler sırasında ambalajların zarar görmemesi çok önemlidir (DHV Consultants, 2005).
Ambalajlama;
Ambalajlama;
- olağan taşıma işlemlerine dayanabilecekse,
- atık, ambalaj dışına sızmayacak bir şekilde kapatılmışsa,
- ambalaj içerdiği tehlikeli atıktan etkilenmeyecekse,
- ambalaj tehlikeli atık ile temasa geçtiğinde zararlı ve tehlikeli maddeler oluşturmayacaksa
- ve ambalajın dışında tehlikeli atık kalıntıları yoksa doğru yapılmış kabul edilir.
Soru 58
ADR 1,3,6.1,8 ve 9 sınıflarında bulunan tehlikeli atıkların ambalajlarında aşağıdakilerden hangisinin kimlik belirleme işaretleri bulunmalıdır?
Seçenekler
A
Birleşmiş milletler
B
Avrupa birliği
C
Ulusal güvenlik
D
Avrupa işbirliği teşkilatı
E
Opec
Açıklama:
ADR 1,3,6.1,8 ve 9 sınıflarında bulunan tehlikeli atıkların ambalajlarında Birleşmiş Milletler’in kimlik belirleme işaretleri bulunmalıdır.
Soru 59
Tehlikeli atıkların taşınması işlemlerinde kullanılacak ,her bir taşıma işlemine ilişkin bilgilerin kaynağında kayıt altına alınmasını, atık taşıyan araçların seyir halindeyken takip edilmesini ve atık taşıma işlemlerinin etkin bir şekilde izlenmesi ve denetlenmesini sağlayan sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ADR
B
ATSS
C
- MoTAT
D
AİT
E
MSDS
Açıklama:
Tehlikeli atıkların taşınması işlemlerinde kullanılacak MoTAT sistemi, her bir taşıma işlemine ilişkin bilgilerin kaynağında kayıt altına alınmasını, atık taşıyan araçların seyir halindeyken takip edilmesini ve atık taşıma işlemlerinin etkin bir şekilde izlenmesi ve denetlenmesini hedeflemektedir.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli madde taşınması ile ilgili Çevre ve Şehircilik Bakanlığının görev ve yetkileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
atık taşıma esaslarını belirlemek
B
denetim yapmak
C
MoTAT sistemi kullanarak lisanslandırma işlemi yapmak
D
işbirliği ve koordinasyon sağlamak
E
iletişim protokolünü oluşturmak
Açıklama:
MoTAT sistemi kullanarak lisanslandırma işlemi yapmak, çevre ve şehircilik il müdürlüğünün görevleri arasındadır.
Ünite 8
Soru 1
İş kazaları, gerçekte olması gereken koşulların sağlanamamış olmasından ya da yeterli düzeyde sağlanmamış olmasından kaynaklanabilmektedir. Bu yetersiz ya da var olmayan koşullar; iş güvenliği yaklaşımı çerçevesinde “tehdit” olarak adlandırılabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bir tehdit çeşidi değildir?
Seçenekler
A
Biyolojik tehditler
B
Fiziksel tehditler
C
Kimyasal tehditler
D
Psikolojik tehditler
E
İş ergonomisi ve tasarımına ilişkin tehditler
Açıklama:
İş kazaları gerçekte olması gereken koşulların sağlanamamış olmasından ya da yeterli düzeyde sağlanmamış olmasından kaynaklanabilmektedir. Bu yetersiz ya da var olmayan koşullar; iş güvenliği yaklaşımı çerçevesinde “tehdit” olarak adlandırılabilmektedir. Söz konusu tehditler iş kazalarının meydana gelmesinde birincil nitelikte etkilere sahip faktörlerdir.
Bu tehditler tanımlı ya da tanımsız olabilmekte ve aşağıdaki gibi sınıflandırılabilmektedir.
• Biyolojik Tehditler
• Fiziksel Tehditler
• Kimyasal Tehditler
• İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler. Doğru cevap D'dir.
Bu tehditler tanımlı ya da tanımsız olabilmekte ve aşağıdaki gibi sınıflandırılabilmektedir.
• Biyolojik Tehditler
• Fiziksel Tehditler
• Kimyasal Tehditler
• İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler. Doğru cevap D'dir.
Soru 2
Çalışanların sağlıklarına olumsuz yönde etki eden ve enfeksiyonların yanı sıra salgın hastalıklara da yol açabilen canlılar aşağıdaki tehdit türlerinden hangisine örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Fiziksel tehdit
B
Kimyasal tehdit
C
Biyolojik tehdit
D
İş ergonomisine ilişkin tehdit
E
Tıbbi tehdit
Açıklama:
Biyolojik Tehditler
Faaliyet gösterilen sektöre bağlı olarak, üretim tesislerinde, depolarda ve diğertesis alanlarında mikroorganizmalar ve zararlı canlılar üreyebilecekleri gibi bu canlıların bir bölümü Sınıf 6.2 Bulaşıcı Maddeler içerisinde tanımlanan tehlikeli bir madde olabilmektedir. Bu tür mikroorganizma ya da canlılar çalışanların sağlıklarına olumsuz yönde etki edebilmekte, enfeksiyonların yanı sıra salgın hastalıklara da yol açabilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Faaliyet gösterilen sektöre bağlı olarak, üretim tesislerinde, depolarda ve diğertesis alanlarında mikroorganizmalar ve zararlı canlılar üreyebilecekleri gibi bu canlıların bir bölümü Sınıf 6.2 Bulaşıcı Maddeler içerisinde tanımlanan tehlikeli bir madde olabilmektedir. Bu tür mikroorganizma ya da canlılar çalışanların sağlıklarına olumsuz yönde etki edebilmekte, enfeksiyonların yanı sıra salgın hastalıklara da yol açabilmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 3
İş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiğini ileri süren kaza oluşum teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel Unsur Teorisi
B
Kaza Etken Teorisi
C
Bütünsellik Yaklaşımı
D
Etkileşim Teorisi
E
Zincir Etken Teorisi
Açıklama:
Kişisel Unsur Teorisi:
Kişisel unsur teorisine göre iş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiği görüş ve yaklaşımına dayanmaktadır. Dolayısıyla bu yaklaşıma göre; iş kazaları çalışanların yanlış davranışları söz konusu olmaksızın meydana gelmemektedir. Doğru cevap A'dır.
Kişisel unsur teorisine göre iş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiği görüş ve yaklaşımına dayanmaktadır. Dolayısıyla bu yaklaşıma göre; iş kazaları çalışanların yanlış davranışları söz konusu olmaksızın meydana gelmemektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi kaza oluşum teorilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kişisel Unsur Teorisi
B
Risk Analiz Teorisi
C
Kaza Etken Teorisi
D
Etkileşim Teorisi
E
Bütünsellik Yaklaşımı
Açıklama:
Kazaları ve meydana gelebilme riskiyle olasılıklarını birtakım faktörler
çerçevesinde açıklamaya çalışan kaza oluşum teorileri, kazalara ilişkin birtakım analitik yaklaşımların oluşturulabilmesine olanak sağlamaktadır. Bu teoriler aşağıda görüldüğü şekilde sıralandırılabilmektedir.
• Kişisel Unsur Teorisi
• Kaza Etken Teorisi
• Bütünsellik Yaklaşımı
• Etkileşim Teorisi
• Zincir Etken Teorisi
• Enerji Teorisi. Doğru cevap B'dir.
çerçevesinde açıklamaya çalışan kaza oluşum teorileri, kazalara ilişkin birtakım analitik yaklaşımların oluşturulabilmesine olanak sağlamaktadır. Bu teoriler aşağıda görüldüğü şekilde sıralandırılabilmektedir.
• Kişisel Unsur Teorisi
• Kaza Etken Teorisi
• Bütünsellik Yaklaşımı
• Etkileşim Teorisi
• Zincir Etken Teorisi
• Enerji Teorisi. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi etkileşim teorisi ile ilgili olarak doğru bir bilgidir?
Seçenekler
A
Bu teoriye göre, iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerekmektedir.
B
Bu teoriye göre, iş kazalarından bahsedilebilmesi için iş yerinde kazaların meydana gelmesine yol açan eksiklikler ve faktörlerin belirli bir düzeyde bir araya gelmesi gerekmektedir.
C
Bu teoriye göre, iş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana gelmektedir.
D
Bu teoriye göre, endüstriyel süreçlerde gösterilen faaliyet çerçevesinde sistem içerisinde kayda değer bir enerji akışı ve enerji birikimi söz konusu olmaktadır. Bu enerji akışı düzenli ve sistematik bir nitelikte ise iş kazalarının görülme riski azalmaktadır.
E
Bu teoriye göre, iş kazalarının meydana gelebilmesi için, tehlike yaratan ve iş kazalarının oluşumuna yol açan faktörlerin belirli bir düzende bir araya gelmelerini koşul olarak kabul etmektedir.
Açıklama:
Etkileşim Teorisi;:
İş kazalarından bahsedilebilmesi için iş yerinde kazaların meydana gelmesine yol açan eksiklikler ve faktörlerin belirli bir düzeyde bir araya gelmesi gerekmektedir. Aynı zamanda bu faktörler birbirleri ile etkileşim hâlindedir. Bu etkileşimin düzeyi gerçekleşen bir riskin şiddet düzeyini de ifade edebilmektedir. Dolayısıyla etkenler normal koşullarda pasif bir niteliğe sahipken, bir araya geldiklerinde bazıları bir etkileşimi başlatma üzere aktif bir tutum gösterebilmektedir. Doğru cevap B'dir.
İş kazalarından bahsedilebilmesi için iş yerinde kazaların meydana gelmesine yol açan eksiklikler ve faktörlerin belirli bir düzeyde bir araya gelmesi gerekmektedir. Aynı zamanda bu faktörler birbirleri ile etkileşim hâlindedir. Bu etkileşimin düzeyi gerçekleşen bir riskin şiddet düzeyini de ifade edebilmektedir. Dolayısıyla etkenler normal koşullarda pasif bir niteliğe sahipken, bir araya geldiklerinde bazıları bir etkileşimi başlatma üzere aktif bir tutum gösterebilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi 6S sistemini oluşturan aşamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sort (Düzenleme)
B
Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
C
Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
D
Selection (Seçim)
E
Standardization (Standartlaştırma)
Açıklama:
6S sistemimi oluşturan aşamalar aşağıda gösterilmektedir:
• Sort (Düzenleme)
• Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
• Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
• Standardization (Standartlaştırma)
• Safety (Güvenlik)
• Sustain (Sürdürülebilirlik) Doğru cevap D'dir.
• Sort (Düzenleme)
• Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
• Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
• Standardization (Standartlaştırma)
• Safety (Güvenlik)
• Sustain (Sürdürülebilirlik) Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Kazalara yol açabilecek tüm faktörlerin belirlenmesi ve bunların gerçekleşmesine olanak sağlayan tutum ve davranışların tanımlanması ile bu tutum ve davranışların ayıklanması süreci olarak açıklanan 6S aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
B
Sort (Düzenleme)
C
Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
D
Safety (Güvenlik)
E
Sustain (Sürdürülebilirlik)
Açıklama:
Kazalara yol açabilecek tüm faktörlerin belirlenmesi ve bunların gerçekleşmesine olanak sağlayan tutum ve davranışların tanımlanması ile bu tutum ve davranışların ayıklanması süreci “düzenleme (sort)” olarak ifade edilebilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 8
Risk analizi ve risk değerlendirme süreçlerinin birinci adımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik sistemlerine zafiyet yaratan mevcut risklerin hangi süreçlerde meydana geldiğinin ve riskin gerçekleşmesi sonucunda meydana gelen olumsuz durumların niceliksel ve niteliksel özelliklerinin belirlenmesi
B
Meydana gelmesi olası risklerin gerçekleşme sıklıkları ile meydana geldiklerinde yaratacakları sonuçların birlikte değerlendirilmesi
C
Var olan problemlerin ve güvenlik sistemlerinin tanımlanması
D
Tolere edilemez düzeyde olan risklerin tolere edilebilir ya da göz ardı edilebilir düzeylere çekilebilmesi için sisteme birtakım güvenlik önlemlerinin eklenmesi
E
Sisteme dahil edilecek güvenlik önlemlerinin faydaları ile maliyetlerinin karşılaştırılması
Açıklama:
Risk analizi ve risk değerlendirme süreçlerinin birinci adımı var olan problemlerin ve güvenlik sistemlerinin tanımlanmasıdır. Doğru cevap C'dir.
Soru 9
Geçmişte meydana gelen olaylar ve risklerin değerlendirildiği risk değerlendirme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
PHA
B
ETA
C
FTA
D
HACCP
E
FSA
Açıklama:
Tehlike Analizi (PHA) yönteminde geçmişte meydana gelen olaylar ve riskler değerlendirilmektedir. Geçmişte gerçekleşmiş olaylara ilişkin veriler analizin yapılmasında oldukça önemli bir role sahiptir. Doğru cevap A'dır.
Soru 10
FTA Hata Ağacı Yönteminde kullanılan sembollerden biri olan dikdörtgen aşağıdakilerden hangisini belirtmek için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Esas olay; sonucu etkileyen kök olay
B
Mantık bağlantısına gereksinim duyulan olay
C
Belirli faktörlerin gerçekleşmesi sonucunda meydana gelen olay
D
Nedeni tanımlanmamış olay
E
Birden fazla faktörün gerçekleşmesi sorucu meydana gelebilecek olaylar
Açıklama:
Dikdörtgen: Belirli faktörlerin gerçekleşmesi sonucunda meydana gelen olay. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi iş kazalarının sebep olduğu dolaylı maliyetler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ekipman kaybı
B
Prestij kaybı
C
Yaralanma
D
Üretim kaybı
E
Ölüm
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
İş kazaları; doğrudan ve dolaylı birçok maliyete yol açabilmektedir. Dolaylı maliyetler; doğrudan maliyetlerde olduğu gibi iş kazasına bağlı olarak birden bire gerçekleşmeyen, buna karşılık prestij kaybı, tüketicilerin olumsuz yaklaşımları, kamu otoritelerinin tutumu gibi, kazaların dolaylı etkileri çerçevesinde karşı karşıya kalınan durumlardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
İş kazaları; doğrudan ve dolaylı birçok maliyete yol açabilmektedir. Dolaylı maliyetler; doğrudan maliyetlerde olduğu gibi iş kazasına bağlı olarak birden bire gerçekleşmeyen, buna karşılık prestij kaybı, tüketicilerin olumsuz yaklaşımları, kamu otoritelerinin tutumu gibi, kazaların dolaylı etkileri çerçevesinde karşı karşıya kalınan durumlardır. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 12
İş kazalarının meydana gelebilmesi için, tehlike yaratan ve iş kazalarının oluşumuna yol açan faktörlerin belirli bir düzende bir araya gelmelerini koşul olarak kabul eden teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etkileşim Teorisi
B
Zincir Etken Teorisi
C
Enerji Teorisi
D
Kaza Etken Teorisi
E
Kişisel Unsur Teorisi
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
Zincir etken teorisi; iş kazalarının meydana gelebilmesi için, tehlike yaratan ve iş kazalarının oluşumuna yol açan faktörlerin belirli bir düzende bir araya gelmelerini koşul olarak kabul etmektedir. Bu teoriye göre iş yerinde belirli bir düzen ve sistem işlemektedir. İş kazaları ancak bu düzen ve sistem tamamen ya da kısmen ortadan kalktığında söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla iş kazalarından bahsedilebilmesi için kısmi ya da bütüncül bir biçimde iş akış sisteminin ve düzenin bozulması, proseslere ilişkin dengesizliğin görülmesi gerekmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Zincir etken teorisi; iş kazalarının meydana gelebilmesi için, tehlike yaratan ve iş kazalarının oluşumuna yol açan faktörlerin belirli bir düzende bir araya gelmelerini koşul olarak kabul etmektedir. Bu teoriye göre iş yerinde belirli bir düzen ve sistem işlemektedir. İş kazaları ancak bu düzen ve sistem tamamen ya da kısmen ortadan kalktığında söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla iş kazalarından bahsedilebilmesi için kısmi ya da bütüncül bir biçimde iş akış sisteminin ve düzenin bozulması, proseslere ilişkin dengesizliğin görülmesi gerekmektedir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 13
İş güvenliği yönetimi ve sisteminin en önemli süreci aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışanların sürece katılımlarına ilişkin performansların izlenmesi
B
Çalışanların sürece katılımına yönelik alt uygulama süreçlerinin oluşturulması
C
İşletmenin denetleme, kontrol ve izleme mekanizmalarının oluşturulması
D
Sürdürülebilir ve sistematik bir yapının tasarımlanması
E
Anlık önlem ve yaklaşımlar
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
İş güvenliği yönetimi ve sistemi; iş kazalarının önlenmesi ve iş yeri ortamında sağlıklı koşulların oluşturulmasına yönelik planlı, organize ve sistematik yaklaşımların bütünü olarak tanımlanabilmektedir. Dolayısıyla iş güvenliği yönetiminin en önemli süreci sürdürülebilir ve sistematik bir yapının tasarımlanmasıdır. Bu anlayış çerçevesinde, anlık önlem ve yaklaşımlar iş güvenliği yönetimi içerisinde görülebilen uygulamalar olmamaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
İş güvenliği yönetimi ve sistemi; iş kazalarının önlenmesi ve iş yeri ortamında sağlıklı koşulların oluşturulmasına yönelik planlı, organize ve sistematik yaklaşımların bütünü olarak tanımlanabilmektedir. Dolayısıyla iş güvenliği yönetiminin en önemli süreci sürdürülebilir ve sistematik bir yapının tasarımlanmasıdır. Bu anlayış çerçevesinde, anlık önlem ve yaklaşımlar iş güvenliği yönetimi içerisinde görülebilen uygulamalar olmamaktadır. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi iş güvenliği yönetimi sürecinin ikinci basamağında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Her bir risk faktörü için sayısal düzeyde risk değerlerinin belirlenmesi
B
İş güvenliğine olumsuz etki eden tüm faktörlerin belirlenmesi
C
Mevcut uygulamaların ne şekilde geliştirilebileceğine ilişkin yaklaşımların belirlenmesi
D
Uygulanabilir bir sistemin tasarımı
E
İşletmenin denetleme mekanizmalarını oluşturması
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
İş güvenliği yönetimi ve sisteminin ikinci aşaması işletmenin denetleme, kontrol ve izleme gibi prosesleri meydana getirmesi ve bu süreçleri işletecek mekanizmaları oluşturmasıdır. Daha uygun bir yaklaşım olarak, bu işlevlerin işletmelerin iç çevresi tarafından değil, dışsal bir aktör tarafından üstlenilmesi daha iyi ve gerçekçi sonuçlar verebilmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
İş güvenliği yönetimi ve sisteminin ikinci aşaması işletmenin denetleme, kontrol ve izleme gibi prosesleri meydana getirmesi ve bu süreçleri işletecek mekanizmaları oluşturmasıdır. Daha uygun bir yaklaşım olarak, bu işlevlerin işletmelerin iç çevresi tarafından değil, dışsal bir aktör tarafından üstlenilmesi daha iyi ve gerçekçi sonuçlar verebilmektedir. Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 15
Aşağıdaki seçeneklerde iş güvenliği yönetimi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İş güvenliğine ilişkin prosesler yalnızca bir kez iş başlamadan uygulanmaktadır.
B
İş güvenliği sisteminin oluşturulması ve yürütülmesi öncelikli olarak üst kademe yönetimin sorumluluğunda olan bir konudur.
C
İş güvenliği uygulamalarının işletmenin yapısal özelliklerine uygun olması gerekmektedir.
D
Mevcut uygulamaların ne şekilde geliştirilebileceğine ilişkin yaklaşımlar da belirlenmelidir.
E
İş güvenliği sisteminin işletme gereksinimlerine cevap verebilir düzeyde olması gerekmektedir.
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
İş güvenliği uygulamalarının ve oluşturulacak sistemin işletmenin yapısal özelliklerine uygun ve gereksinimlere cevap verebilir düzeyde olması gerekmektedir. Aynı zamanda iş güvenliğine ilişkin prosesler bir kez uygulanan ve sürekli aynı biçimde gerçekleştirilen sistemler değildir. Bu uygulamaların sürekli olarak güncellenmesi ve geliştirilmesi sistemin başarısı için büyük bir öneme sahiptir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
İş güvenliği uygulamalarının ve oluşturulacak sistemin işletmenin yapısal özelliklerine uygun ve gereksinimlere cevap verebilir düzeyde olması gerekmektedir. Aynı zamanda iş güvenliğine ilişkin prosesler bir kez uygulanan ve sürekli aynı biçimde gerçekleştirilen sistemler değildir. Bu uygulamaların sürekli olarak güncellenmesi ve geliştirilmesi sistemin başarısı için büyük bir öneme sahiptir. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 16
Kazalara yol açabilecek fiziksel faktörlerin ortadan kaldırılması süreci iyi işletilen bir iş güvenliği sisteminin oluşturulmasında kullanılan 6S yaklaşımının hangi aşamasıdır?
Seçenekler
A
Sort (Düzenleme)
B
Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
C
Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
D
Standardization (Standartlaştırma)
E
Safety (Güvenlik)
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
6S yaklaşımının üçüncü aşaması olan iş yeri bakımı ve temizliği (shine), kazalara yol açabilecek fiziksel faktörler ortadan kaldırılmaktadır. Örnek olarak; kayma ve düşme gibi durumları engellemek üzere zeminin temizlenmesi ve tozdan arındırılması, zemin kayganlığının ortadan kaldırılması, uygun aydınlatma vb. uygulamalar bu süreçte gerçekleştirilen faaliyetlerdir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
6S yaklaşımının üçüncü aşaması olan iş yeri bakımı ve temizliği (shine), kazalara yol açabilecek fiziksel faktörler ortadan kaldırılmaktadır. Örnek olarak; kayma ve düşme gibi durumları engellemek üzere zeminin temizlenmesi ve tozdan arındırılması, zemin kayganlığının ortadan kaldırılması, uygun aydınlatma vb. uygulamalar bu süreçte gerçekleştirilen faaliyetlerdir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 17
6S yaklaşımının iş güvenliği ile ilgili proses ve uygulamaların sürekli hâle getirilmesiyle ilgili basamağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
B
Sustain (Sürdürülebilirlik)
C
Sort (Düzenleme)
D
Standardization (Standartlaştırma)
E
Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
Sürdürülebilirlik (sustain), iş güvenliği ile ilgili proses ve uygulamaların sürekli hâle getirilmesi ve süreç içerisinde geliştirilmesi ile ilgili olan süreçtir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Sürdürülebilirlik (sustain), iş güvenliği ile ilgili proses ve uygulamaların sürekli hâle getirilmesi ve süreç içerisinde geliştirilmesi ile ilgili olan süreçtir. Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 18
İş güvenliği kültürünün temelini oluşturan yasal düzenleme ve standartlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
PHA
B
ETA
C
OHSAS
D
FTA
E
FMEA
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
İş güvenliği kültürü temelini birtakım uluslararası yasal düzenlemelere ve standartlara dayandırmaktadır. Bu yasal düzenlemeler ve standartların başında OHSAS 18001 Standartları yer almaktadır. OHSAS standartları iş güvenliğine ve iş yerinde oluşturulacak iş güvenliği kültürüne ilişkin zemin hazırlayan bir yasal düzenleme niteliğindedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
İş güvenliği kültürü temelini birtakım uluslararası yasal düzenlemelere ve standartlara dayandırmaktadır. Bu yasal düzenlemeler ve standartların başında OHSAS 18001 Standartları yer almaktadır. OHSAS standartları iş güvenliğine ve iş yerinde oluşturulacak iş güvenliği kültürüne ilişkin zemin hazırlayan bir yasal düzenleme niteliğindedir. Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 19
Çoğunlukla kimya endüstrisinde ve ham maddenin tedariğinden mamul mal olarak tüketiciye gidene kadar olan süreçte meydana gelebilecek tehlikeleri ve olası riskleri analiz etmekte kullanılan risk analizi yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi (HAZOP)
B
Sistemden Sapma Analizleri (FMEA)
C
Hata Ağacı Analizi (FTA)
D
Kontrol listeleri
E
Öncelikli Tehlike Analizi (PHA)
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP), çoğunlukla kimya endüstrisinde kullanılan bir risk analizi metodudur. Bu yaklaşım sistematik olarak ham maddenin tedariğinde mamul mal olarak tüketiciye gidene kadar olan süreçte meydana gelebilecek tehlikeleri ve olası riskleri analiz etmektedir. Çalışanların etkin olarak katıldığı bu analiz sistematiğinde, çalışanlara üstlendikleri faaliyetlerde nelerin olması veya olmamasının tehlikeli olaylara sebep olduğu sorulmaktadır. Bu soruların cevaplarına göre riskler belirlenmeye ve alınacak önlemler saptanmaya çalışılır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP), çoğunlukla kimya endüstrisinde kullanılan bir risk analizi metodudur. Bu yaklaşım sistematik olarak ham maddenin tedariğinde mamul mal olarak tüketiciye gidene kadar olan süreçte meydana gelebilecek tehlikeleri ve olası riskleri analiz etmektedir. Çalışanların etkin olarak katıldığı bu analiz sistematiğinde, çalışanlara üstlendikleri faaliyetlerde nelerin olması veya olmamasının tehlikeli olaylara sebep olduğu sorulmaktadır. Bu soruların cevaplarına göre riskler belirlenmeye ve alınacak önlemler saptanmaya çalışılır. Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 20
Deniz yolu taşımacılığı ile ilgili süreçlere ilişkin olarak deniz güvenlik seviyesini artırmayı amaçlayan risk değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi (HAZOP)
B
Olay Sonuç Analizi (ETA)
C
Sistemden Sapma Analizleri (FMEA)
D
Resmi Güvenlik Değerlendirmesi (FSA)
E
Hata Ağacı Analizi (FTA)
Açıklama:
TOPLAM İŞ GÜVENLİĞİ VE KAZALAR başlıklı bölümden alınmıştır.
Resmî Güvenlik Değerlendirmesi Yöntemi (FSA); deniz yolu taşımacılığı ile ilgili süreçlere ilişkin olarak deniz güvenlik seviyesini artırmayı amaçlayan sistematik bir risk değerlendirme ve önleme yaklaşımıdır. Daha net bir tanımla deniz güvenliğinin geliştirilmesi amacıyla oluşturulan sistematik bir risk değerlendirme prensibidir. FSA Metodolojisi 1990’lı yılların ortalarında deniz güvenliğini geliştirmek ve buna ilişkin çabaları teşvik etmek amacıyla Deniz Güvenliği Komitesi (MSC) ve Sahil Güvenlik Ajansı (MCA) tarafından ileri sürülmüş, IMO tarafından benimsenerek kabul edilmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Resmî Güvenlik Değerlendirmesi Yöntemi (FSA); deniz yolu taşımacılığı ile ilgili süreçlere ilişkin olarak deniz güvenlik seviyesini artırmayı amaçlayan sistematik bir risk değerlendirme ve önleme yaklaşımıdır. Daha net bir tanımla deniz güvenliğinin geliştirilmesi amacıyla oluşturulan sistematik bir risk değerlendirme prensibidir. FSA Metodolojisi 1990’lı yılların ortalarında deniz güvenliğini geliştirmek ve buna ilişkin çabaları teşvik etmek amacıyla Deniz Güvenliği Komitesi (MSC) ve Sahil Güvenlik Ajansı (MCA) tarafından ileri sürülmüş, IMO tarafından benimsenerek kabul edilmiştir. Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi iş kazaları gerçekleşmesi sonucunda oluşan görünür maliyetler arasında gösterilir?
Seçenekler
A
Üretim kayıpları
B
Üretim hataları
C
Sigorta maliyetleri
D
Personelin çalışmaz hale gelmesi
E
Siparişlerin karşılanamaması
Açıklama:
Görünür maliyeteler; sağlık masrafları, personel için ödenen tazminat, iş görmezlik ödenekleri, sigorta maliyetleri vb. sayılabilir. Görünmez maliyetler; personelin çalışmaz hale gelmesi sonucu üretim kayıpları, personelin yerine yeni personelin aktarılması ve bunun yeterince uzman olmamasından kaynaklanan üretim hataları, siparişlerin karşılanamaması olarak sıralanabilir.
Soru 22
- Prestij kaybı
- Tüketicilerin olumsuz yaklaşımları
- Çalışan ve diğer insanların ölüm ve yaralanması
- Makine ve teçhizat ve ekipman kayıpları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II, IV
C
Yalnız III
D
I, II
E
III, IV
Açıklama:
Dolaylı maliyetler ise; doğrudan maliyetlerde olduğu gibi iş kazasına bağlı olarak birden bire gerçekleşmeyen, buna karşılık prestij kaybı, tüketicilerin olumsuz yaklaşımları, kamu otoritelerinin tutumu gibi, kazaların dolaylı etkileri çerçevesinde karşı karşıya kalınan durumlardır. İş kazalarının yarattığı doğrudan maliyetler arasında; çalışan ve diğer insanların ölüm, yaralanma vb. sonuçlara maruz kalmaları, ekipman, teçhizat, makine ve üretim faktörlerinde söz konusu olan kayıplar ile bina ve tesis gibi sabit unsurlara verilen zararlar sayılabilmektedir.
Soru 23
Aşağıdaki durumlardan hangisi iş kazalarında fiziksel tehditler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Ağır materyallerin yüksekten düşmesi
B
Iş akış sürecindeki düzensizlikler
C
Aşındırıcı bileşikler bulunan maddeler ekipman, makinalar
D
Mikrooragnizmaların üretim tesislerinde, depolarda üremesi
E
Zeminin kazayı artıracak düzeyde kirli, tozlu ve kaygan oması
Açıklama:
İş yeri ortamının olması gereken düzeyin üzerinde aydınlatılması ya da yetersiz düzeyde aydınlatılması, yetersiz düzeyde havalandırma, kabul edilen değerlerin üzerinde ya da altında ısı ve gürültü seviyeleri, zeminin kaza olasılığını artıracak şekilde kirli, tozlu ve kaygan olması gibi etkenler fiziksel tehditler arasında sayılabilmektedir. A ve B iş ergonomisi ve tasarımına ilişkin tehtidlerdir. C kimyasal ve D de biyolojik tehdittir.
Soru 24
İş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerektiğini savunan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etkileşim teorisi
B
Bütünsellik teorisi
C
Zincir etken teorisi
D
Kaza etken teorisi
E
Enerji teorisi
Açıklama:
Bütünsellik yaklaşımı; iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerektiğini savunur. Etkileşim teorisi; iş kazalarından bahsedilebilmesi için iş yerinde kazaların meydana gelmesine yol açan eksiklikler ve faktörlerin belirli bir düzeyde bir araya gelmesi gerekmekte aynı zamanda bu faktörler birbirleri ile etkileşim hâlindedir. Zincir etken teorisi; iş kazalarının meydana gelebilmesi için, tehlike yaratan ve iş kazalarının oluşumuna yol açan faktörlerin belirli bir düzende bir araya gelmelerini koşul olarak kabul etmektedir.
Soru 25
Aşağıdaki teorilerin hangisi çalışanların gösterdiği yanlış tutum ve davranışlar ancak iş yerinde hatalı tasarımlanmış süreçler ve sistemsel hatalar ile bir araya geldiklerinde iş kazalarına yol açtığını savunur?
Seçenekler
A
Etkileşim teorisi
B
Bütünsellik teorisi
C
Zincir etken teorisi
D
Kaza etken teorisi
E
Kişisel unsur teorisi
Açıklama:
Bütünsellik yaklaşımı; iş kazaları tek bir etken sonucunda meydana gelmemekte, kazaları yaratan tüm faktörlerin eş zamanlı bir biçimde bir araya gelmesi gerektiğini savunur. Etkileşim teorisi; iş kazalarından bahsedilebilmesi için iş yerinde kazaların meydana gelmesine yol açan eksiklikler ve faktörlerin belirli bir düzeyde bir araya gelmesi gerekmekte aynı zamanda bu faktörler birbirleri ile etkileşim hâlindedir. Zincir etken teorisi; iş kazalarının meydana gelebilmesi için, tehlike yaratan ve iş kazalarının oluşumuna yol açan faktörlerin belirli bir düzende bir araya gelmelerini koşul olarak kabul etmektedir. Kaza etken teorisi; çalışanların gösterdiği yanlış tutum ve davranışlar ancak iş yerinde hatalı tasarımlanmış süreçler ve sistemsel hatalar ile bir araya geldiklerinde iş kazalarına yol açtığını savunur.
Soru 26
6S birtakım sistematik iş güvenliği uygulamalarının genel ifadesi olarak tanımlanmaktadır. Aşağıda verilen 6S aşamalarının hangisinde kazalara yol açabilecek fiziksel faktörler ortadan kaldırılmaktadır?
Seçenekler
A
Sort
B
Set in order
C
Shine
D
Standardization
E
Safety
Açıklama:
6S’nin üçüncü aşaması olan shine iş yeri bakımı ve temizliği aşamasında kazalara yol açabilecek fiziksel faktörler ortadan kaldırılmaktadır.
Soru 27
Aşağıda verilen iş güvenliği ve risk değerlendirme yaklaşımlarından hangisinde amaç süreçte yer alan olay ve koşulların birlikte ve münferiden oluşturabilecekleri zarar ve hasarların tanımlanmasıdır?
Seçenekler
A
PHA
B
ETA
C
FTA
D
FMEA
E
HACCP
Açıklama:
PHA, hangisinde amaç süreçte yer alan olay ve koşulların birlikte ve münferiden oluşturabilecekleri zarar ve hasarların tanımlanmasıdır. PHA Yönteminde meydana gelmesi olası risklerin ve riskleri doğuran olayların ne sıklıkla meydana geldiklerinin yanı sıra, gerçekleştiklerinde doğurdukları sonuçlar belirlenmeye çalışılmaktadır. Dolayısıyla sıklık derecesi ile birlikte ortaya çıkan sonucun zarar düzeyi birlikte arttıkça tehlike ve risk düzeyi de yükselmektedir.
Soru 28
Aşğaıdakilerden hangisi mevcut sistemde söz konusu olabilecek hatalar ile sistem ve hatalar arasındaki bağlantılar ve sakıncalı durumlar arasındaki ilişkiyi ifade eden, aynı zamanda mantıki diyagramlara dayanan bir risk analizi tekniğidir?
Seçenekler
A
PHA
B
ETA
C
FTA
D
FMEA
E
HACCP
Açıklama:
Hata ağaçı analizi; mevcut sistemde söz konusu olabilecek hatalar ile sistem ve hatalar arasındaki bağlantılar ve sakıncalı durumlar arasındaki ilişkiyi ifade eden, aynı zamanda mantıki diyagramlara dayanan bir risk analizi tekniğidir.
Soru 29
FTA yönteminde sürecin ve süreci oluşturan parçalar arasındaki ilişkilerin belirtilebilmesi için birtakım semboller kullanılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi nedeni tanımlanmamış olayı anlatan semboldür?
Seçenekler
A
Dikdörtgen
B
Daire
C
Elips
D
Karo
E
Üçgen
Açıklama:
dikdörtgen: belirli faktörlerin gerçekleşmesi sonucu meydana gelen olay
Daire: esas olay sonucu etkileyen kök olay
Elips: mantık bağlantısına gereksinim duyulan olay
Üçgen: aktarma sembolü bağlantı yapmakta kullanılır.
Karo ise nedeni tanımlanmamış olayı anlatır.
Daire: esas olay sonucu etkileyen kök olay
Elips: mantık bağlantısına gereksinim duyulan olay
Üçgen: aktarma sembolü bağlantı yapmakta kullanılır.
Karo ise nedeni tanımlanmamış olayı anlatır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi gıda endüstrisi ve gıda lojistiğinde kullanılan bir risk analiz yöntemidir?
Seçenekler
A
PHA
B
ETA
C
FTA
D
FMEA
E
HACCP
Açıklama:
HACCP; Genel olarak gıda endüstrisi ile gıda lojistiğinde kullanılan bir yöntemdir. Gıdalardan kaynaklanacak veya gıdalara etki edecek çeşitli riskler ve tehditler üzerinde durmaktadır. Bu tehditleri azaltmak ya da ortadan kaldırmak amacıyla kabul edilebilir eşikler ve sınırlar saptanmaktadır.
Soru 31
"Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır"
İş kazaları için yukarıdaki tanım hangi kuruluş tarafından yapılmıştır?
İş kazaları için yukarıdaki tanım hangi kuruluş tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Sağlık kuruluşları
B
Ticari kuruluşlar
C
İktisadi kuruluşlar
D
Devlet kurumları
E
Hukuk firmaları
Açıklama:
Soruda geçen tanım sağlık kuruluşları tarafından belirlenmiştir.
Sağlık kuruluşları iş kazalarını sadece çalışanlara yönelik etkileri çerçevesinde ele almış ve “Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır” biçiminde iş kazalarını tanımlamıştır.
Sağlık kuruluşları iş kazalarını sadece çalışanlara yönelik etkileri çerçevesinde ele almış ve “Sigortalının çalıştırıldığı işin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza halleri meslek hastalığıdır” biçiminde iş kazalarını tanımlamıştır.
Soru 32
İşletmenin makine, teçhizat kaybı ya da personelin çalışamaz hâle gelmesi sonucunda söz konusu olan üretim kayıpları hangi tür maliyet kapsamındadır?
Seçenekler
A
Doğrudan maliyet
B
Görünür maliyet
C
Kaza maliyeti
D
Dolaylı maliyet
E
Unsur maliyeti
Açıklama:
Dolaylı ya da görünmez maliyet ilk aşamada söz konusu olmayan, sonradan işletmelerin katlandıkları maliyetlerdir. İşletmenin makine, teçhizat kaybı ya da personelin çalışamaz hâle gelmesi sonucunda söz konusu olan üretim kayıpları bu tür bir maliyettir.
İşletmenin makine, teçhizat kaybı ya da personelin çalışamaz hâle gelmesi sonucunda söz konusu olan üretim kayıpları dolaylı, diğer adıyla görünmez maliyettir.
İşletmenin makine, teçhizat kaybı ya da personelin çalışamaz hâle gelmesi sonucunda söz konusu olan üretim kayıpları dolaylı, diğer adıyla görünmez maliyettir.
Soru 33
Kaza oluşum teorilerinde insan davranışlarının iş kazalarına neden olabilse de insan tutum ve davranışlarının kazalara olan etkisinin daha çok edilgen bir nitelik gösterdiğini öne süren kişi hangi teoriyi destekliyordur?
Seçenekler
A
Kişisel Unsur Teorisi
B
Kaza Etken Teorisi
C
Bütünsellik Yaklaşımı
D
Etkileşim Teorisi
E
Enerji Teorisi
Açıklama:
Kaza etken teorisinde insan davranışları iş kazalarına neden olabilse de insan tutum ve davranışlarının kazalara olan etkisi daha çok edilgen bir nitelik göstermektedir. Dolayısıyla tek başına insan
davranışı kazaların oluşumunu açıklamada yeterli olmamaktadır.
Kaza etken teorisi kişisel unsur teorisinin zayıflıklarını gidermeyi amaçlar ve insan davranışlarının iş kazalarına neden olabilse de insan tutum ve davranışlarının kazalara olan etkisinin daha çok edilgen bir nitelik gösterdiğini savunur.
davranışı kazaların oluşumunu açıklamada yeterli olmamaktadır.
Kaza etken teorisi kişisel unsur teorisinin zayıflıklarını gidermeyi amaçlar ve insan davranışlarının iş kazalarına neden olabilse de insan tutum ve davranışlarının kazalara olan etkisinin daha çok edilgen bir nitelik gösterdiğini savunur.
Soru 34
İş kazalarından bahsedilebilmesi için kısmi ya da bütüncül bir biçimde iş akış sisteminin ve düzenin bozulması, proseslere ilişkin dengesizliğin görülmesi gerektiğini öne süren kaza oluşum teorisi hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel Unsur Teorisi
B
Kaza Etken Teorisi
C
Bütünsellik Yaklaşımı
D
Etkileşim Teorisi
E
Zincir Etken Teorisi
Açıklama:
Zincir etken teorisi; iş kazalarının meydana gelebilmesi için, tehlike yaratan ve iş kazalarının oluşumuna yol açan faktörlerin belirli bir düzende bir araya gelmelerini koşul olarak kabul etmektedir.
Zincir etken teorisine göre iş yerinde belirli bir düzen ve sistem işlemektedir. İş kazaları ancak bu düzen ve sistem tamamen ya da kısmen ortadan kalktığında söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla iş kazalarından bahsedilebilmesi için kısmi ya da bütüncül bir biçimde iş akış sisteminin ve düzenin bozulması, proseslere ilişkin dengesizliğin görülmesi gerekmektedir.
Zincir etken teorisine göre iş yerinde belirli bir düzen ve sistem işlemektedir. İş kazaları ancak bu düzen ve sistem tamamen ya da kısmen ortadan kalktığında söz konusu olabilmektedir. Dolayısıyla iş kazalarından bahsedilebilmesi için kısmi ya da bütüncül bir biçimde iş akış sisteminin ve düzenin bozulması, proseslere ilişkin dengesizliğin görülmesi gerekmektedir.
Soru 35
İş güvenliği yönetimi ve sistemi işlevsellik sürecinde çalışanların sürece katılımlarındaki performansı değerlendiren yönetici, iş güvenliği yönetiminin hangi adımını uygulamaya koymaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Üçüncü önemli aşama; çalışanların sürece katılımına yönelik alt uygulama süreçlerinin oluşturulması ve geliştirilmesi ile çalışanların sürece katılımlarına ilişkin performansların izlenmesidir.
Soruda bahsi geçen aşama uygulanabilir bir sistemin tasarımı ve buna ilişkin alt uygulamaların belirlenmesi, dolayısıyla iş güvenliği çerçevesinin oluşturulması süreci ve işletmenin denetleme, kontrol ve izleme gibi prosesleri meydana getirmesi ve bu süreçleri işletecek mekanizmaları oluşturması sonrasında gelen, üçüncü aşamadır,
Soruda bahsi geçen aşama uygulanabilir bir sistemin tasarımı ve buna ilişkin alt uygulamaların belirlenmesi, dolayısıyla iş güvenliği çerçevesinin oluşturulması süreci ve işletmenin denetleme, kontrol ve izleme gibi prosesleri meydana getirmesi ve bu süreçleri işletecek mekanizmaları oluşturması sonrasında gelen, üçüncü aşamadır,
Soru 36
İş güvenliği sistemi oluşturulması kapsamında 6S yaklaşımını kabul eden işletmede kazalara yol açabilecek tüm faktörlerin belirlenmesi ve bunların gerçekleşmesine olanak sağlayan tutum ve davranışların tanımlanması hangi aşamadır?
Seçenekler
A
Sort (Düzenleme)
B
Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
C
Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
D
Standardization (Standartlaştırma)
E
Sustain (Sürdürülebilirlik)
Açıklama:
Kazalara yol açabilecek tüm faktörlerin belirlenmesi ve bunların gerçekleşmesine olanak sağlayan tutum ve davranışların tanımlanması ile bu tutum ve davranışların ayıklanması süreci “düzenleme (sort)” olarak ifade edilebilmektedir.
Soru 37
Meydana gelmesi olası risklerin ve riskleri doğuran olayların ne sıklıkla meydana geldiklerinin yanı sıra, gerçekleştiklerinde doğurdukları sonuçlar belirlenmeye çalışılmakta olan risk analiz yöntemi hangisidir?
Seçenekler
A
Öncelikli Tehlike Analizi “Priority Hazard Analysis” - (PHA)
B
Olay Sonuç Analizi “Event Tree Analysis” - (ETA)
C
Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA)
D
Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri “Failure Modes and Effects Analaysis”
-(FMEA)
-(FMEA)
E
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)
Açıklama:
Öncelikli Tehlike Analizinde amaç süreçte yer alan olay ve koşulların birlikte ve münferiden oluşturabilecekleri zarar ve hasarların tanımlanmasıdır. PHA yönteminde mevcut riskler belirli bir sınıflandırma düzeyinde gruplandırılmaktadır. Bu gruplandırma olayın gerçekleşme sıklığı ve yarattığı sonuçlar çerçevesinde yapılmaktadır.
PHA Yönteminde meydana gelmesi olası risklerin ve riskleri doğuran olayların ne sıklıkla meydana geldiklerinin yanı sıra, gerçekleştiklerinde doğurdukları sonuçlar belirlenmeye çalışılmaktadır.
PHA Yönteminde meydana gelmesi olası risklerin ve riskleri doğuran olayların ne sıklıkla meydana geldiklerinin yanı sıra, gerçekleştiklerinde doğurdukları sonuçlar belirlenmeye çalışılmaktadır.
Soru 38
Tümdengelim yönetimi uygulayan, mevcut sistemde söz konusu olabilecek hatalar ile sistem ve hatalar arasındaki bağlantılar ve sakıncalı durumlar arasındaki ilişkiyi ifade eden, aynı zamanda mantıki diyagramlara dayanan, diğer yöntemlerden farklı olarak tek tek hatalar üzerinde duran risk analizi tekniği hangisidir?
Seçenekler
A
Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri “Failure Modes and Effects Analaysis”-(FMEA)
B
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)
C
Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA)
D
Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları “Hazard Analysis and Critical Control Points” -(HACCP)
E
Biçimsel Güvenlik Değerlendirmesi “Formal Safety Assessment” - (FSA)
Açıklama:
Hata ağacı analizi, tek tek olaylar ve hatalar üzerinde durarak bunlara ilişkin önlemlerin tanımlanmasına odaklanmaktadır. Bütün durumlar tek başlarına analiz edildikten sonra nedenleri birden fazla olan hatalar için hata ve önlem kombinasyonları oluşturulmaktadır. Dolayısıyla bir hataya neden olan olayların nedenleri önem derecelerine göre sınıflandırılabilmektedir.
Hata ağacı yöntemi; mevcut sistemde söz konusu olabilecek hatalar ile sistem ve hatalar arasındaki bağlantılar ve sakıncalı durumlar arasındaki ilişkiyi ifade eden, aynı zamanda mantıki diyagramlara dayanan bir risk analizi tekniğidir. Metodoloji tümdengelim yönetimi uygulamakta, risk yaratan olay daha önce tanımlanmış olaylar ile hatalar arasındaki nedensel ilişki olarak tanımlanabilmektedir.
Hata ağacı yöntemi; mevcut sistemde söz konusu olabilecek hatalar ile sistem ve hatalar arasındaki bağlantılar ve sakıncalı durumlar arasındaki ilişkiyi ifade eden, aynı zamanda mantıki diyagramlara dayanan bir risk analizi tekniğidir. Metodoloji tümdengelim yönetimi uygulamakta, risk yaratan olay daha önce tanımlanmış olaylar ile hatalar arasındaki nedensel ilişki olarak tanımlanabilmektedir.
Soru 39
Deniz güvenliği ile ilgili ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler ile kurallara katkıda bulunmaya çalışan metodolojinin en temel özelliklerinden birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütünleşik yaklaşımdansa kısmi yaklaşımı benimsemesi
B
Yalnızca denizcilikte kullanılması
C
Tümdengelimci yaklaşım
D
Beklenmedik tehditlerin ve düşük frekansta risklerin saptanmasına olanak sağlamak
E
Aşamaların birbirinden bağımsız oluşu
Açıklama:
Özellikle deniz yolu taşıma süreçlerine ilişkin güvenlik sistemlerinin oluşturulmasında FSA yaklaşımı önemli bir kaynak olarak ortaya çıkmaktadır. FSA Yöntemi belirlenen güvenlik sisteminde olabilecek güvenlik açıklarının belirlenmesine ek olarak, beklenmedik tehditlerin ve düşük frekansta olmalarına rağmen yüksek etki derecesine sahip risklerin saptanmasına olanak sağlamaktadır. Sadece gemiler için gerçekleştirilen bir risk değerlendirme metodu olarak değerlendirilmemelidir.
Taşımacılık operasyonları sürecin tüm aşamalarında farklı fonksiyonların kullanılmasını gerektirmektedir. Bu fonksiyonlar döngüsel bir seyir izlemektedir.
Taşımacılık operasyonları sürecin tüm aşamalarında farklı fonksiyonların kullanılmasını gerektirmektedir. Bu fonksiyonlar döngüsel bir seyir izlemektedir.
Soru 40
Hata durumları, etkileri ve tehlike analizi yöntemi (FMEA) için odak noktası genel olarak hangisidir?
Seçenekler
A
Süreci oluşturan parçaların belirlenmesi
B
Hataların nedenleri
C
Kontrol listeleri
D
Sistem ve hatalar arasındaki bağlantılar
E
Parçaların, ekipmanların ve teçhizatların yaratacakları riskler
Açıklama:
Bu yöntem personel, ekipman ve fonksiyonel nitelikteki hataların olasılıklarını değerlendirmeye çalışmaktadır. FMEA metodolojisi genel olarak parçaların ve ekipmanların yaratacakları riskler üzerine odaklanmaktadır
FMEA metodolojisi hataların nedenleri ve faktörlerinin tespitinden daha çok bu nedenlerin ortadan kaldırılması ile ilgilenmektedir. Bu yöntem ile gerçekte işletme içerisinde yer alan iş prosedürlerinde tanımlanmış ekipman ve teçhizatların arızaları veya yanlış kullanımları sonucu meydana gelebilecek riskleri değerlendirmeye almaktadır.
FMEA metodolojisi hataların nedenleri ve faktörlerinin tespitinden daha çok bu nedenlerin ortadan kaldırılması ile ilgilenmektedir. Bu yöntem ile gerçekte işletme içerisinde yer alan iş prosedürlerinde tanımlanmış ekipman ve teçhizatların arızaları veya yanlış kullanımları sonucu meydana gelebilecek riskleri değerlendirmeye almaktadır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangileri İş kazalarının meydana gelmesinde birincil nitelikte etkilere sahip faktörlerdendir? I. Biyolojik Tehditler II.Fiziksel Tehditler III.Kimyasal Tehditler IV.İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler V.Beşeri Tehditler
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,IV.V
C
I,III,IV
D
I,II,III.V
E
II,III,IV
Açıklama:
İş kazalarının meydana gelmesinde birincil nitelikte etkilere sahip faktörlerdir. Bu tehditler tanımlı ya da tanımsız olabilmekte ve aşağıdaki gibi sınıflandırılabilmektedir. Biyolojik Tehditler, Fiziksel Tehditler, Kimyasal Tehditler, İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel tehditlerden değildir?
Seçenekler
A
İş yeri ortamının olması gereken düzeyin üzerinde aydınlatılması
B
zeminin kaza olasılığını artıracak şekilde kirli, tozlu ve kaygan olması
C
yakıcı gazlar ve sıvılar ile kimyasal reaksiyon gösteren materyallerin ortamda bulunması
D
yetersiz düzeyde havalandırma
E
kabul edilen değerlerin üzerinde yada altında ısı ve gürültü seviyeleri,
Açıklama:
İş yeri ortamının olması gereken düzeyin üzerinde aydınlatılması ya da yetersiz düzeyde aydınlatılması, yetersiz düzeyde havalandırma, kabul edilen değerlerin üzerinde yada altında ısı ve gürültü seviyeleri, zeminin kaza olasılığını artıracak şekilde kirli, tozlu ve kaygan olması gibi etkenler fiziksel tehditler arasında sayılabilmektedir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi iş kazası oluşum teorilerinden değildir?
Seçenekler
A
Etkileşim Teorisi
B
Kimyasal Tepkime Teorisi
C
Bütünsellik Yaklaşımı
D
Kaza Etken Teorisi
E
Kişisel Unsur Teorisi
Açıklama:
İş Kazaları ve Kaza Oluşum Teorileri;Kişisel Unsur Teorisi,Kaza Etken Teorisi,Bütünsellik Yaklaşımı,Etkileşim Teorisi,Zincir Etken Teorisi,Enerji Teorisi.
Soru 44
Uygulamada kişisel unsur teorisinin birtakım zayıflıklarını giderebilmek ve eksik yanlarını tamamlayabilmek için ortaya atılmış olan teori aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişisel Unsur Teorisi
B
Bütünsellik Yaklaşımı
C
Etkileşim Teorisi
D
Kaza etken teorisi
E
Zincir Etken Teorisi
Açıklama:
Kaza etken teorisi; uygulamada kişisel unsur teorisinin birtakım zayıflıklarını giderebilmek ve eksik yanlarını tamamlayabilmek için ortaya atılmış olan bir teoridir.
Soru 45
6S sistemimi oluşturan aşamalar ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
- Sort (Düzenleme)
- Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
- Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
- Standardization (Standartlaştırma),
- Delivery (Dağıtım Kanalları)
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
6S sistemimi oluşturan aşamalar aşağıda gösterilmektedir.Sort (Düzenleme), Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi), Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği), Standardization (Standartlaştırma),Safety (Güvenlik),Sustain (Sürdürülebilirlik)
Soru 46
İş güvenliği kültürünün bileşenleri ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur? insan çevre davranışlar toplum
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,IV
C
I,III,IV
D
II,III
E
II,III,IV
Açıklama:
İş güvenliği kültürü toplamda üç ana bileşene sahiptir. Bunlar; insan, çevre ve davranışlar olarak tanımlanabilmektedir.
Soru 47
OHSAS Standartlarına göre ikinci aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
planlama
B
elde edilen sonuçların değerlendirilmesi
C
risk faktörünün ne şekilde ortadan kaldırılacağı
D
uygulama
E
alınacak önlemlerin belirlenmesi
Açıklama:
OHSAS Standartlarına göre sürecin birinci ve başlangıç aşaması planlamadır. OHSAS prosedürlerinin ikinci ana aşaması ise uygulama aşamasıdır. Üçüncü aşamada ise; tehlike yaratan her bir risk faktörü, risk değeri çerçevesinde belirlenmiş ve sınıflandırılmış ise, bu sürecin hemen ardından her bir risk faktörünün ne şekilde ortadan kaldırılacağı ve bunun için alınacak önlemler belirlenmekte ve uygulanmaktadır. Dördüncü aşamada elde edilen sonuçlar değerlendirilmekte, buna ilişkin toplanan veriler anlaşılabilir ve kullanılabilir sayısal verilere dönüştürülmektedir.
Soru 48
Risk analizi ve risk değerlendirme aşağıdakilerden hangilerinde önemli bir araç olarak değerlendirilebilmektedir?
- risklere ilişkin bilgilerin toplanması
- güvenlik sistemlerinin geliştirilmesi
- zararların değerlendirilmesi
- kaza süreçlerinin anlaşılması
- kaza nedenlerinin değerlendirilmesi
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Risk analizi ve risk değerlendirme, risklere ilişkin bilgilerin toplanması, güvenlik sistemlerinin geliştirilmesi, zararların değerlendirilmesi ve kaza süreçlerinin anlaşılmasında önemli bir araç olarak değerlendirilebilmektedir.
Soru 49
Uluslararası düzeyde geçerliliğe sahip iş güvenliği ve risk değerlendirme yaklaşımları ile ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
- Öncelikli Tehlike Analizi “Priority Hazard Analysis” - (PHA)
- Olay Snuç Analii “Event Tree Analysis” - (ETA)
- Kontrol listeleri Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA)
- Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri “Failure Modes and Effects Analaysis”-(FMEA)
- Tehlike ve Önleme Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
I,II,III,V
E
II,III,IV,V
Açıklama:
Uluslararası düzeyde geçerliliğe sahip çok sayıda iş güvenliği ve risk değerlendirme yaklaşımı işletmeler ve organizasyonlar tarafından hayata geçirilebilmektedir. Bunlar arasında en yoğun olarak kullanılanlar aşağıda gösterilmektedir. Öncelikli Tehlike Analizi “Priority Hazard Analysis” - (PHA) Olay Snuç Analii “Event Tree Analysis” - (ETA) Kontrol listeleri Hata Ağacı Analizi “Fault Tree Analysis”-(FTA) Normal Sistemden Sapma Etki ve Analizleri “Failure Modes and Effects Analaysis”-(FMEA) Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP) Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları “Hazard Analysis and Critical Control Points” -(HACCP) Biçimsel Güvenlik Değerlendirmesi “Formal Safety Assessment” - (FSA).
Soru 50
İşletme içerisinde gerçekleştirilen olağan faaliyetlerin her bir parçasının iş parçacığı olarak tanımlandığı ve bu iş parçacıklarının yaratabilecekleri riskler belirleyerek oluşabilecek senaryoları tanımlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrol Listeleri
B
Olay Sonuç Analizi
C
Hata Ağacı Analizi
D
Hata Durumları, Etkileri ve Tehlike Analizi Yöntemi
E
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi
Açıklama:
Olay Sonuç Analizi adından da anlaşılabileceği gibi işletme içerisinde gerçekleştirilen olağan faaliyetlerin her bir parçası iş parçacığı olarak tanımlanmakta ve bu iş parçacıklarının yaratabilecekleri riskler belirlenmekte, bu risklerin gerçekleşmesi durumunda oluşabilecek senaryolar tanımlanmaktadır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi kazalar meydana geldiğinde ortaya dolaylı sonuçlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Çalışan kişilerde yaralanma
B
Prestij kaybı
C
Makine ve üretim faktörlerinde söz konusu olan kayıplar
D
Binaya verilen zararlar
E
Ekipman kaybı
Açıklama:
İş kazaları meydana geldiğinde olumsuz birçok durumun birlikte bir seferde gerçekleşmesine yol açabilmektedirler. Dolayısıyla meydana gelen sonuçlar iş kazalarının maliyetleri olarak tanımlanarak, nitelendirilebilmektedir. İş kazaları; doğrudan ve dolaylı birçok maliyete yol açabilmektedir.
İş kazalarının doğrudan maliyetleri; kaza meydana geldiği anda söz konusu olan ve doğrudan sonuçlar yaratan maliyetlerdir. İş kazalarının yarattığı doğrudan maliyetler arasında; çalışan ve diğer insanların ölüm, yaralanma vb. sonuçlara maruz kalmaları, ekipman, teçhizat, makine ve üretim faktörlerinde söz konusu olan kayıplar ile bina ve tesis gibi sabit unsurlara verilen zararlar sayılabilmektedir.
Dolaylı maliyetler ise; doğrudan maliyetlerde olduğu gibi iş kazasına bağlı olarak bir- den bire gerçekleşmeyen, buna karşılık prestij kaybı, tüketicilerin olumsuz yaklaşımları, kamu otoritelerinin tutumu gibi, kazaların dolaylı etkileri çerçevesinde karşı karşıya kalı- nan durumlardır.
İş kazalarının doğrudan maliyetleri; kaza meydana geldiği anda söz konusu olan ve doğrudan sonuçlar yaratan maliyetlerdir. İş kazalarının yarattığı doğrudan maliyetler arasında; çalışan ve diğer insanların ölüm, yaralanma vb. sonuçlara maruz kalmaları, ekipman, teçhizat, makine ve üretim faktörlerinde söz konusu olan kayıplar ile bina ve tesis gibi sabit unsurlara verilen zararlar sayılabilmektedir.
Dolaylı maliyetler ise; doğrudan maliyetlerde olduğu gibi iş kazasına bağlı olarak bir- den bire gerçekleşmeyen, buna karşılık prestij kaybı, tüketicilerin olumsuz yaklaşımları, kamu otoritelerinin tutumu gibi, kazaların dolaylı etkileri çerçevesinde karşı karşıya kalı- nan durumlardır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri iş güvenliğine ilişkin tehditler arasında yer alır?
- Biyolojik Tehditler
- Fiziksel Tehditler
- Kimyasal Tehditler
- İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İş kazaları gerçekte olması gereken koşulların sağlanamamış olmasından ya da yeterli düzeyde sağlanmamış olmasından kaynaklanabilmektedir. Bu yetersiz ya da var olmayan koşullar; iş güvenliği yaklaşımı çerçevesinde “tehdit” olarak adlandırılabilmektedir. Söz konusu tehditler iş kazalarının meydana gelmesinde birincil nitelikte etkilere sahip faktörlerdir. Bu tehditler tanımlı ya da tanımsız olabilmekte ve aşağıdaki gibi sınıflandırılabilmektedir.
• Biyolojik Tehditler
• Fiziksel Tehditler
• Kimyasal Tehditler
• İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler
• Biyolojik Tehditler
• Fiziksel Tehditler
• Kimyasal Tehditler
• İş Ergonomisi ve Tasarımına ilişkin Tehditler
Soru 53
Faaliyet gösterilen sektöre bağlı olarak, üretim tesislerinde, depolarda ve diğer tesis alanlarında mikroorganizmalar ve zararlı canlılar üremesi, iş güvenliği yaklaşımı çerçevesinde hangi tehdit sınıfına girmektedir?
Seçenekler
A
Fizyolojik tehditler
B
Fiziksel tehditler
C
Biyolojik tehditler
D
Kimyasal Tehditler
E
İş ergonomisine ilişkin tehditler
Açıklama:
Faaliyet gösterilen sektöre bağlı olarak, üretim tesislerinde, depolarda ve diğer tesis alanlarında mikroorganizmalar ve zararlı canlılar üreyebilecekleri gibi bu canlıların bir bölümü Sınıf 6.2 Bulaşıcı Maddeler içerisinde tanımlanan tehlikeli bir madde olabilmektedir. Bu tür mikroorganizma ya da canlılar çalışanların sağlıklarına olumsuz yönde etki edebilmekte, enfeksiyonların yanı sıra salgın hastalıklara da yol açabilmektedir.
Soru 54
Aşağıda verilen kaza oluşum teorilerinden hangisi çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiği görüşü kapsamında değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Kişisel Unsur Teorisi
B
Kaza Etken Teorisi
C
Bütünsellik Yaklaşımı
D
Etkileşim Teorisi
E
Zincir Etken Teorisi
Açıklama:
Kişisel unsur teorisine göre iş kazalarının çalışanların iş yeri ortamında göstermeleri gereken tutum ve davranışları göstermemeleri ya da bu davranışların olması gereken düzeyde olmaması sonucuna bağlı olarak meydana geldiği görüş ve yaklaşımına dayanmaktadır. Dolayısıyla bu yaklaşıma göre; iş kazaları çalışanların yanlış davranışları söz konusu olmaksızın meydana gelmemektedir. Benzer bir yaklaşım çerçevesinde iş kazaları ile çalışanların bireysel ve davranışsal özellikleri arasında bir korelasyonun bulunduğu söylenebilmektedir.
Bu görüş çerçevesinde; duygusal, titiz, agresif, aceleci veya sakin insanların iş kazalarına sebebiyet verme olasılıkları arasında kayda değer bir farklılık göze çarpmaktadır. Aynı zamanda personelin eğitim ve kalifikasyon düzeyi ile iş kazaları arasında da bir bağıntı bulunmaktadır. Çalışanların eğitim düzeyi arttıkça iş kazalarının görülme sıklığında ve kazaların şiddet düzeyinde bir azalım görülebilmektedir.
Bu görüş çerçevesinde; duygusal, titiz, agresif, aceleci veya sakin insanların iş kazalarına sebebiyet verme olasılıkları arasında kayda değer bir farklılık göze çarpmaktadır. Aynı zamanda personelin eğitim ve kalifikasyon düzeyi ile iş kazaları arasında da bir bağıntı bulunmaktadır. Çalışanların eğitim düzeyi arttıkça iş kazalarının görülme sıklığında ve kazaların şiddet düzeyinde bir azalım görülebilmektedir.
Soru 55
İş yerinde kazaların meydana gelmesine yol açan eksiklikler ve faktörlerin belirli bir düzeyde bir araya gelmesinin bir sonucu olarak tanımlayan kaza teorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bütünsellik Yaklaşımı
B
Zincir Etken Teorisi
C
Enerji Teorisi
D
Etkileşim Teorisi
E
Kişisel Etken Teorisi
Açıklama:
Etkileşim Teorisi
İş kazalarından bahsedilebilmesi için iş yerinde kazaların meydana gelmesine yol açan eksiklikler ve faktörlerin belirli bir düzeyde bir araya gelmesi gerekmektedir. Aynı zamanda bu faktörler birbirleri ile etkileşim hâlindedir. Bu etkileşimin düzeyi gerçekleşen bir riskin şiddet düzeyini de ifade edebilmektedir. Dolayısıyla etkenler normal koşullarda pasif bir niteliğe sahipken, bir araya geldiklerinde bazıları bir etkileşimi başlatma üzere aktif bir tutum gösterebilmektedir.
İş kazalarından bahsedilebilmesi için iş yerinde kazaların meydana gelmesine yol açan eksiklikler ve faktörlerin belirli bir düzeyde bir araya gelmesi gerekmektedir. Aynı zamanda bu faktörler birbirleri ile etkileşim hâlindedir. Bu etkileşimin düzeyi gerçekleşen bir riskin şiddet düzeyini de ifade edebilmektedir. Dolayısıyla etkenler normal koşullarda pasif bir niteliğe sahipken, bir araya geldiklerinde bazıları bir etkileşimi başlatma üzere aktif bir tutum gösterebilmektedir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri 6S kavramının içerisindeki uygulamalar arasında yer alır?
- Sort (Düzenleme)
- Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
- Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
- Standardization (Standartlaştırma)
- Safety (Güvenlik)
- Sustain (Sürdürülebilirlik)
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III, IV, V, VI
C
I, III, IV, V, VI
D
I, IV, V, VI
E
I, II, III, IV, V, VI
Açıklama:
İyi işletilen bir iş güvenliği sisteminin oluşturulması sistematik bir yapının oluşturulmasına doğrudan bağlıdır. Bu çerçevede uygulanan 6S yaklaşımı iş güvenliği sistemleri için son derece başarılı bir çerçeve niteliği taşımakta, sürecin başarısı için olanak sağlamaktadır. 6S birtakım sistematik iş güvenliği uygulamalarının genel ifadesi olarak tanımlanabilmektedir. 6S sistemimi oluşturan aşamalar aşağıda gösterilmektedir.
- Sort (Düzenleme)
- Set in order (İş yerinin Düzenlenmesi)
- Shine (İş yeri bakımı ve Temizliği)
- Standardization (Standartlaştırma)
- Safety (Güvenlik)
- Sustain (Sürdürülebilirlik)
Soru 57
İşletme içerisinde gerçekleştirilen olağan faaliyetlerin her bir parçası iş parçacığı olarak tanımlayan ve bu iş parçacıklarının yaratabilecekleri riskler belirledikten oluşabilecek senaryoları tanımlayan risk değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Öncelikli Tehlike Analizi (PHA)
B
Olay Sonuç Analizi (ETA)
C
Hata Ağacı Analizi (FTA)
D
Sistemden Sapma Analizleri (FMEA)
E
Kontrol Listeleri
Açıklama:
Olay Sonuç Analizi “Event Tree Analysis” - (ETA)
Olay Sonuç Analizi adından da anlaşılabileceği gibi işletme içerisinde gerçekleştirilen olağan faaliyetlerin her bir parçası iş parçacığı olarak tanımlanmakta ve bu iş parçacıklarının yaratabilecekleri riskler belirlenmekte, bu risklerin gerçekleşmesi durumunda oluşabilecek senaryolar tanımlanmaktadır. İşletme içerisinde gerçekleştirilen iş parçacıklarının sayısı oluşturulabilecek risk senaryolarının sayısını belirlemektedir. Dolayısıyla iş parçacıkları ve prosesler sayısal olarak arttığında işletme bünyesinde meydana gelebilecek riskler ile tehlikelerin yanı sıra oluşturulabilecek senaryolarda sayısal olarak artış gösterebilmektedir.
Olay Sonuç Analizi adından da anlaşılabileceği gibi işletme içerisinde gerçekleştirilen olağan faaliyetlerin her bir parçası iş parçacığı olarak tanımlanmakta ve bu iş parçacıklarının yaratabilecekleri riskler belirlenmekte, bu risklerin gerçekleşmesi durumunda oluşabilecek senaryolar tanımlanmaktadır. İşletme içerisinde gerçekleştirilen iş parçacıklarının sayısı oluşturulabilecek risk senaryolarının sayısını belirlemektedir. Dolayısıyla iş parçacıkları ve prosesler sayısal olarak arttığında işletme bünyesinde meydana gelebilecek riskler ile tehlikelerin yanı sıra oluşturulabilecek senaryolarda sayısal olarak artış gösterebilmektedir.
Soru 58
İşletme iş akış süreçlerinde meydana gelebilecek riskler ve tehlikeler belirlenerek, bunların her birisini kontrol altına almak üzere liste hazırlanması hangi risk değerlendirme yöntemi kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Öncelikli Tehlike Analizi (PHA)
B
Olay Sonuç Analizi (ETA)
C
Kontrol listeleri
D
Hata Ağacı Analizi (FTA)
E
Sistemden Sapma Analizleri (FMEA)
Açıklama:
Kontrol Listeleri
Bu yaklaşım çerçevesinde; işletme iş akış süreçlerinde meydana gelebilecek riskler ve tehlikeler belirlenerek, bunların her birisini kontrol altına almak üzere kontrol listeleri hazırlanmaktadır. Bu kontrol listelerinde belirtilen önlemler risklerin gerçekleşmesini önlemek ve kontrol altında tutabilmek amacıyla her iş başlangıcı öncesinde tekraren kontrol edilmekte, eksikliğin ya da yerine getirilmeyen bir uyarının bulunması hâlinde faaliyete başlanılmamaktadır. Dolayısıyla kontrol listelerinde yer alan önlemlerin her birisinin gösterildiği şekil ve sırada gerçekleştirilmesi risklerin ortadan kaldırılmasında önemli rol oynamaktadır. Bu listenin belirttiği önlemlerin eksik olması hâlinde riskin varlığından bahsedilebilmekte önlem alınarak risk ortadan kaldırılmadan işe başlanılmamaktadır.
Bu yaklaşım çerçevesinde; işletme iş akış süreçlerinde meydana gelebilecek riskler ve tehlikeler belirlenerek, bunların her birisini kontrol altına almak üzere kontrol listeleri hazırlanmaktadır. Bu kontrol listelerinde belirtilen önlemler risklerin gerçekleşmesini önlemek ve kontrol altında tutabilmek amacıyla her iş başlangıcı öncesinde tekraren kontrol edilmekte, eksikliğin ya da yerine getirilmeyen bir uyarının bulunması hâlinde faaliyete başlanılmamaktadır. Dolayısıyla kontrol listelerinde yer alan önlemlerin her birisinin gösterildiği şekil ve sırada gerçekleştirilmesi risklerin ortadan kaldırılmasında önemli rol oynamaktadır. Bu listenin belirttiği önlemlerin eksik olması hâlinde riskin varlığından bahsedilebilmekte önlem alınarak risk ortadan kaldırılmadan işe başlanılmamaktadır.
Soru 59
Çoğunlukla kimya endüstrisinde kullanılan ve sistematik olarak ham maddenin tedariğinde mamul mal olarak tüketiciye gidene kadar olan süreçte meydana gelebilecek tehlikeleri ve olası riskleri analiz eden yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi (HAZOP)
B
Öncelikli Tehlike Analizi (PHA)
C
Olay Sonuç Analizi (ETA)
D
Hata Ağacı Analizi (FTA)
E
Sistemden Sapma Analizleri (FMEA)
Açıklama:
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi “Hazard and Operability Studies”- (HAZOP)
Çoğunlukla kimya endüstrisinde kullanılan bir risk analizi metodudur. Bu yaklaşım sistematik olarak ham maddenin tedariğinde mamul mal olarak tüketiciye gidene kadar olan süreçte meydana gelebilecek tehlikeleri ve olası riskleri analiz etmektedir.
Çoğunlukla kimya endüstrisinde kullanılan bir risk analizi metodudur. Bu yaklaşım sistematik olarak ham maddenin tedariğinde mamul mal olarak tüketiciye gidene kadar olan süreçte meydana gelebilecek tehlikeleri ve olası riskleri analiz etmektedir.
Soru 60
Genel olarak gıda endüstrisi ile gıda lojistiğinde kullanılan ve gıdalardan kaynaklanacak veya gıdalara etki edecek çeşitli riskler ve tehditler üzerinde duran risk değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hata Ağacı Analizi
B
Hata Durumları, Etkileri ve Tehlike Analizi Yöntemi
C
Biçimsel Güvenlik Değerlendirmesi
D
Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları
E
Tehlike ve Çalışılabilirlik Analizi
Açıklama:
Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol Noktaları (HACCP)
Genel olarak gıda endüstrisi ile gıda lojistiğinde kullanılan bir yöntemdir. Gıdalardan kaynaklanacak veya gıdalara etki edecek çeşitli riskler ve tehditler üzerinde durmaktadır. Bu tehditleri azaltmak ya da ortadan kaldırmak amacıyla kabul edilebilir eşikler ve sınırlar saptanmaktadır.
Genel olarak gıda endüstrisi ile gıda lojistiğinde kullanılan bir yöntemdir. Gıdalardan kaynaklanacak veya gıdalara etki edecek çeşitli riskler ve tehditler üzerinde durmaktadır. Bu tehditleri azaltmak ya da ortadan kaldırmak amacıyla kabul edilebilir eşikler ve sınırlar saptanmaktadır.