İş Sağlığı Yönetimi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Günümüzde kölelik hangi bildirgeye göre resmen yasaktır?
Seçenekler
A
Doğa Hakları Evrensel Bildirgesi’ne göre resmen yasaktır.
B
Topluluk Hakları Bildirgesi’ne göre resmen yasaktır.
C
Hukuk Hakları Bildirgesi’ne göre resmen yasaktır.
D
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne göre resmen yasaktır.
E
Çocuk Hakları Ulusal Bildirgesi’ne göre resmen yasaktır.
Açıklama:
Kölelik 20. yy’a kadar varlığını
sürdürmüştür. Günümüzde İnsan Hakları
Evrensel Bildirgesi’ne göre resmen yasak olmasına
rağmen dünya üzerinde eradike edilip edilmediği
tartışma konusu olabilir.
sürdürmüştür. Günümüzde İnsan Hakları
Evrensel Bildirgesi’ne göre resmen yasak olmasına
rağmen dünya üzerinde eradike edilip edilmediği
tartışma konusu olabilir.
Soru 2
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin ortaya çıkmasındaki en önemli iş kolu hangi sektördür?.
Seçenekler
A
Maden sektörü
B
Hayvancılık sektörü
C
Giyim sektörü
D
Gıda sektörü
E
Tarım sektörü
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin ortaya çıkmasındaki
en önemli iş kolu maden sektörü olmuştur.
en önemli iş kolu maden sektörü olmuştur.
Soru 3
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi işçi sınıfını tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Yaşayabilmek ya da geçinebilmek amacıyla sosyal ilişkiler kuran insanlardan oluşan toplumsal sınıftır.
B
Çoğunlukla üretimlerinin satmak zorunda olmadan yaşayan insanlardan oluşan toplumsal sınıftır.
C
Yaşayabilmek ya da geçinebilmek amacıyla çoğunlukla el emeğini satmak zorunda kalan insanlardan oluşan toplumsal sınıftır.
D
Yaşayabilmek ya da geçinebilmek amacıyla kendi tarımsal üretimini yapan insanlardan oluşan toplumsal sınıftır.
E
Yaşayabilmek ya da geçinebilmek amacıyla kendi hayvansal üretimini yapan insanlardan oluşan sınıftır.
Açıklama:
İşçi sınıfı; yaşayabilmek ya da geçinebilmek amacıyla çoğunlukla el emeğini satmak zorunda kalan insanlardan oluşan toplumsal sınıf olarak tanımlanır.
Soru 4
İç hastalıkları uzmanı olan Ramazzini'nin çalışanlar arasındaki hastalıkların sistematik bir biçimde değerlendirildiği ilk eserlerden birisinin adı nedir?
Seçenekler
A
“ Naritris Artificum Le Serbista”
B
“Le Gorbis Berirtificum Yariatriba”
C
“ Arbid De Artificum Deyrobil”
D
“De Yorbis Berficilum Diatriba”
E
“De Morbis Artificum Diatriba”
Açıklama:
İç hastalıkları uzmanı olan Ramazzini uzunca süre iş yeri hekimliği yapmıştır. 1713 yılında ünlü eseri “De Morbis Artificum Diatriba”yı yayımlamıştır. Bu eser çalışanlar arasındaki hastalıkların sistematik bir
biçimde değerlendirildiği ilk eserlerden birisidir.
biçimde değerlendirildiği ilk eserlerden birisidir.
Soru 5
Osmanlı Devleti Dönemi’nde iş sağlığı ilgili dikkat çeken iki nizamnamenin adı nedir?
Seçenekler
A
1865/1867 yılı tarihliAhmet Paşa Nizamnamesi ve 1878 yılı tarihli Mardin Nizamnamesi’dir
B
1865/1867 yılı tarihli Dilaver Paşa Nizamnamesi ve 1869 yılı tarihli Maadin Nizamnamesi’dir
C
1869/1864 yılı tarihli Mehmet Akif Paşa Nizamnamesi ve 1869 yılı tarihli Ahmedin Nizamnamesi’dir
D
1867/1878yılı tarihli Ömer Paşa Nizamnamesi ve 1847yılı tarihli Veladin Nizamnamesi’dir
E
1865/1897 yılı tarihli Hasan Arif Paşa Nizamnamesi ve 1864 yılı tarihli Maladin Nizamnamesi’dir
Açıklama:
Osmanlı Devleti Dönemi’nde iş sağlığı ilgili iki nizamname dikkati çekmektedir. Bunlardan birisi 1865/1867 yılı tarihli Dilaver Paşa Nizamnamesi diğeri 1869 yılı tarihli Maadin Nizamnamesi’dir
Soru 6
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi 1930 yılında kabul edilen ve işçilerin çalışma koşulları ile ilgili düzenlemeler yapan kanunlardan biridir?
Seçenekler
A
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’dur
B
Ereğli Havza-i fahmiye maden amelesinin hukukuna müteallik kanun ”dur.
C
Soma Maden-i Hümayun İdaresinin Nizamnamesindir.
D
1593 sayılı Kanuni-Esasi'yedir
E
1567 sayılı Umumi Hayriye Kanunu’dur
Açıklama:
İşçiler ve iş sağlığı ile ilgili düzenlemeler Cumhuriyet Dönemi’nde daha da artarak devam etmiştir. Sırasıyla 1924, 1926, 1930, 1935, 1937 yılında çıkarılan kanunlarda işçilerin çalışma koşulları ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Bunlardan birisi 1930 yılında kabul edilen 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’dur.
Soru 7
Ülkemizde ilk defa işçi sağlığı ve güvenliği ile ilgili kanun kaç yılında hayatımıza girmiştir ve bu kanunun adı nedir?
Seçenekler
A
6339 sayılı İş Güvenliği Kanunu’dur ve 2010 yılında hayatımıza girmiştir.
B
6330 sayılı İş Sosyal ve Güvenliği Kanunu’dur ve 2011 yılında hayatımıza girmiştir.
C
6331 sayılı İş Yasası Kanunu’dur ve 2013 yılında hayatımıza girmiştir.
D
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’dur ve 2012 yılında hayatımıza girmiştir.
E
6330 sayılı Hayat Güvenliği Kanunu’dur ve 2013 yılında hayatımıza girmiştir.
Açıklama:
Ülkemizde ilk defa işçi sağlığı ve güvenliği ile ilgili kanun 2012 yılında hayatımıza giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’dur.
Soru 8
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yönetim sürecinin klasik döngüsü olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
TUKO (Tasarım-uygula-kalite-önlem al)
B
PUKO (Planla-uygula-kontrol et-önlem al)
C
BTKO (başlangıç-tasarla-kontrol et-önlem al)
D
PUKÜ (Planla-uygula-kenara koy-üret)
E
PTKO (Piyasa araştırması-tasarla-kontrol et-önlem al)
Açıklama:
Burada yönetim sürecinin klasik PUKO (Planla-uygula-kontrol et-önlem al) döngüsü olarak adlandırılan süreci söz konusudur. Bu döngü içinde sistemin devamlılığı söz konusudur. Yönetim sistemi de devamlılık esastır.
Soru 9
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi sağlık hizmetlerinin genel anlamda yürütülen planlı ve sistematik çalışmalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kişi ve toplumun sağlığını korumak.
B
Çocukların spor faaliyetlerini düzenlemek.
C
Hasta olanları tedavi etmek.
D
Sakat kalanların bağımlılıklarını azaltmak amacıyla rehabilitasyonlarını yapmak.
E
Toplumun iyilik hâlinin düzeltilmesini sağlamak.
Açıklama:
Sağlık hizmetleri genel anlamda kişi ve toplumun sağlığını korumak, hasta olanları tedavi etmek, sakat kalanların bağımlılıklarını azaltmak amacıyla rehabilitasyonlarını yapmak ve toplumun iyilik hâlinin düzeltilmesi amacıyla
yürütülen planlı ve sistematik çalışmalara denilir.
yürütülen planlı ve sistematik çalışmalara denilir.
Soru 10
Temel sağlık hizmetleri (TSH) kavramı literatürümüze ne zaman ve hangi konferansla girmiştir?
Seçenekler
A
1967 yılındaki Afrika-Ala Konferansı ile girmiştir.
B
1977 yılındaki Amerika-Ata Konferansı ile girmiştir.
C
1987 yılındaki Avra-Ata Konferansı ile girmiştir.
D
1978 yılındaki Alma-Ata Konferansı ile girmiştir.
E
1967 yılındaki Gorya-Ala Konferansı ile girmiştir.
Açıklama:
Temel sağlık hizmetleri (TSH) kavramı literatürümüze 1978 yılındaki Alma-Ata Konferansı ile girmiştir.
Soru 11
İş sağlığı ve güvenliği kavramı tarihi için bir köşe taşı denebilecek bir gelişme olan ve sanayi devriminin başlangıcı olarak görülen İngiltere’de geliştirilmiş makina hangi enerji ile çalışmaktadır?
Seçenekler
A
Rüzgar
B
Petrol
C
Buhar
D
Elektrik
E
Doğal gaz
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği kavramı tarihi için bir köşe taşı belirlemeye kalksak, herhâlde en önemli olay aşağıda kısa bir anekdotunu verdiğimiz buharlı makinenin geliştirilmesi olur. İngiltere’de yaşanan bu olay insanlık tarihinin yönünü değiştirmiş köşe taşlarından birisidir. Sanayi Devrimi diye adlandırılacak olan süreci ortaya çıkaran bu buluş dünya tarihinde birçok olayın da belirleyicisi olmuş bir devrimdir.
Soru 12
Hangisi işçi kavramının tanımlarından değildir?
Seçenekler
A
Artı ürün sağlayan, bunun karşılığında kendisine hiçbir şey ödenmeyen sadece yaşamak için gerekli olan ihtiyaçları karşılanan kimse.
B
Başkasının yararına bedenini, kafa gücünü veya el becerisini kullanarak ücretle çalışan kimse.
C
Nitelikçe belli bir çalışma yaparak kullanma değeri yaratan İngilizce ‘work- man’ kelimesinin karşılığı.
D
Amele.
E
Nicelikçe ölçülebilir bir emek harcayarak değiştirme değeri yaratan kimse.
Açıklama:
İşçi kelimesi, Türk Dil Kurumu Sözlüğü’nde “Başkasının yararına bedenini, kafa gücünü veya el bece- risini kullanarak ücretle çalışan kimse” olarak ifade edilmektedir. İşçi, Arapçada “amele” sözcüğüne karşılık gelir. Felsefe Ansiklopedisi’nde “nitelikçe belli bir çalışma yaparak kullanma değeri yaratan İngilizce ‘work- man’ kelimesinin karşılığıdır.” “Nicelikçe ölçülebilir bir emek
harcayarak değiştirme değeri yaratana emekçi denir.”
Artı ürün sağlayan, bunun karşılığında kendisine hiçbir şey ödenmeyen sadece yaşamak için gerekli olan ihtiyaçları karşılanan kimse.
harcayarak değiştirme değeri yaratana emekçi denir.”
Artı ürün sağlayan, bunun karşılığında kendisine hiçbir şey ödenmeyen sadece yaşamak için gerekli olan ihtiyaçları karşılanan kimse.
Soru 13
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin ortaya çıkmasındaki en önemli iş kolu hangisidir?
Seçenekler
A
Tekstil
B
Maden
C
Gıda
D
Eğitim
E
Elektronik
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin ortaya çıkmasındaki en önemli iş kolu maden sektörü olmuştur.
Soru 14
Piramitlerin yapımı sırasında, inşaatta çalışan kölelerde bel incinmesi şeklindeki sağlık sorunlarına işaret eden, Antik Mısır’da yaşamış, mimar-mühendis de olan hekim hangisidir?
Seçenekler
A
Paracelsus
B
Galen
C
Pliny
D
Juvenal
E
İmhotep
Açıklama:
İmhotep, Antik Mısır’da yaşamış, mimar-mühendis de olan bir hekimdir. MÖ 3. bin yılda yaşadığı tahmin edilmektedir. Piramitlerin yapımı sırasında, inşaatta çalışan kölelerde bel incinmesi şeklindeki sağlık sorunlarına işaret etmiştir.
Soru 15
19. yüzyıl başlarından itibaren ölüm ve doğum kayıtlarını tutmaya ve bunları analiz etmeye başlayarak dünyada sağlık ile ilgili olayların izlenmesi ve kayıt altına alınması açısından öncü konumda olan ülke hangisidir.
Seçenekler
A
Finlandiya
B
Avusturya
C
İngiltere
D
Çin
E
Pakistan
Açıklama:
İngiltere dünyada sağlık ile ilgili olayların izlenmesi ve kayıt altına alınması açısından öncü konumda olan bir ülkedir. 19. yüzyıl başlarından itibaren ölüm ve doğum kayıtlarını tutmaya ve bunları analiz etmeye başlamıştır.
Soru 16
İngiltere’de John Kay’ın (1704-1779) geliştirdiği dokuma tezgâhı hangi malzeme üretiminin makina ile daha hızlı üretimine vesile olmuştur?
Seçenekler
A
İplik
B
Kağıt
C
Ayakkabı
D
Bitkisel yağ
E
Porselen
Açıklama:
Her şey İngiltere’de John Kay’ın (1704-1779) evindeki dokuma tezgâhında başladı. Kay’ın üretimi arttırmak için geliştirdiği tezgâh yeni dönemin de habercisi olacaktı. Kay geliştirdiği bu yeni tezgâhın bedelini tekstil kentinden çuval içinde kaçarak ödemiştir. Çünkü yeni aletin işlerini elinden alacağını düşünen dokumacılar Kay’a düşmanlık beslemişlerdir. Sorun sadece Kay’a olan düşmanlık değildi. Daha hızlı kumaş dokuyan bu makine için daha çok iplik ihtiyacı bulunmaktaydı. Bu sorunu da James Hargreaves (1720-1778) adında yoksul ve eğitimsiz bir iplikçi çözecekti. Küçük kızı Jenny’nin adını verdiği makinesi ile daha fazla iplik eğirebiliyordu
İplik
İplik
Soru 17
İnsan-çevre teorisini geliştirerek çalışanlara uygulamayı savunan ve bu düşüncelerini New Lanarck’ta hayata geçirerek burada yönettiği fabrikada işçilere lojman, eşlere okuma yazma ve meslek kursları, çocuklara kreş ve okul kurduran kişi hangisidir?
Seçenekler
A
Edwin Chadwick
B
Georgius Agricola
C
Friedrich Engels
D
Alice Hamilton
E
Robert Owen
Açıklama:
Sanayi Devrimi o güne kadar hiç görülmemiş bir zenginlik artışına da yol açmaya başlamıştı. Bu durum öncelikle fabrika sahiplerinin servetlerinin artışına yol açmıştır. Bu durum sermaye sahipleri ile işçi sınıflarının ayrışmasına, yeni sınıfların ortaya çıkmasına yol açmıştır. Yeni ortaya çıkan bu sınıflar bundan dünya tarihine yön verecek kapitalizm ya da sosyalizm gibi siyasi doktrinlerin temelini oluşturacaktır. Bu noktada Robert Owen’in (1771-1858) özel bir yeri bulunmaktadır. Owen insan-çevre teorisini geliştirerek çalışanlara uygulamayı savunmuştur. Bu düşüncelerini New Lanarck’ta hayata geçirmiştir. Burada yönettiği fabrikada işçilere lojman, eşlere okuma yazma ve meslek kursları, çocuklara kreş ve okul kurdurmuştu. Daha sonra da işçilerin örgütlenmesini kolaylaştırmak amacıyla yardımlaşma dernekleri kurulmasını sağlamıştır (Owen, 2006).
Soru 18
Hangisi ingilizce kısaltması ILO olan organizasyondur?
Seçenekler
A
Uluslararası Standartizasyon Örgütü
B
Uluslararası Çalışma Örgütü
C
Uluslararası Şeffaflık Örgütü
D
Dünya Ticaret Örgütü
E
Dünya Sağlık Örgütü
Açıklama:
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) kurma düşüncesi I. Dünya Savaşı’nın sonunda imzalanan Versay Antlaşması’nın maddeleri arasında geçmektedir.
Soru 19
Ülkemizde ilk defa işçi sağlığı ve güvenliği ile ilgili kanun olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hangi yıl yürürlüğe girdi?
Seçenekler
A
1990
B
2002
C
2012
D
1955
E
2015
Açıklama:
Ülkemizde ilk defa işçi sağlığı ve güvenliği ile ilgili kanun 2012 yılında hayatımıza giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’dur.
Soru 20
Hangisi ikincil sağlık hizmetleri kapsamındadır?
Seçenekler
A
Sağlık eğitimi
B
Olası bir sakatlık durumunda da rehabilitasyonlarının yapılması
C
Hastalık ya da kazaya bağlı şikâyetlerin ortadan kaldırılması
D
Periyodik muayeneler
E
Bağışıklama
Açıklama:
İkincil koruyucu hizmetlerde ise erken tanı faaliyetleri anlaşılmaktadır. Burada etkenle karşılaşmış, hastalık oluşmaya başlamış ancak klinik henüz ortaya çıkmamış kişilerde hastalığın erken tanınması ve gerekli müdahalelerin yapılması planlanmaktadır. İş sağlığı hizmetleri kapsamında ikincil koruyucu hizmetler içinde işe giriş muayeneleri ile periyodik muayeneler bulunmaktadır. Örneğin gürültülü işlerde çalışana, işçilere yapılacak periyodik muayeneler sayesinde işitme kaybı ilerlemeden insanların saptanması mümkün olabilmektedir
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin ortaya çıkmasındaki en önemli işkoludur?
Seçenekler
A
Maden
B
İmalat
C
Dokuma
D
Ulaşım
E
Denizcilik
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin ortaya çıkmasındaki en önemli iş kolu maden sektörü olmuştur.
Soru 22
“Hava, Su ve Toprak” isimli ünlü eserinde hastalıklarla çevresel sorunlar arasında ilk ilişki kuran hekim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İmbotep
B
Pliny
C
Juvenal
D
Galen
E
Hipokrat
Açıklama:
Hipokrat. “Hava, Su ve Toprak” isimli ünlü eserinde hastalıklarla çevresel sorunlar arasında ilk ilişki kuran hekimdir.
Soru 23
Dünyada sağlık ile ilgili olayların izlenmesi ve kayıt altına alınması açısından öncü konumda olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amerika Birleşik Devletleri
B
İngiltere
C
Almanya
D
Fransa
E
İtalya
Açıklama:
İngiltere dünyada sağlık ile ilgili olayların izlenmesi ve kayıt altına alınması açısından öncü konumda olan bir ülkedir.
Soru 24
1842 yılında hazırlamış olduğu “Büyük Britanya’da Çalışanların Çevre Sağlığı Koşulları Üzerine Bir Rapor” da insanların sağlıklarının korunması açısından çevresel ve barınma koşullarının önemine dikkat çekmiş kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lind
B
Arkwright
C
Hamilton
D
Chadwick
E
Owen
Açıklama:
Chadwick 1842 yılında “Büyük Britanya’da Çalışanların Çevre Sağlığı Koşulları Üzerine Bir Rapor” hazırlamış ve bu raporda insanların sağlıklarının korunması açısından çevresel ve barınma koşullarının önemine dikkat çekmiştir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki kömür işçilerinin çalışma koşulları ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili ilk kanundur?
Seçenekler
A
Ereğli Maden-i Hümayun İdaresinin Nizamnamesi
B
Maadin Nizamnamesi
C
Ereğli Havza-i Fahmiye Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanun
D
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
E
3008 sayılı İş Kanunu
Açıklama:
Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili daha sonraki düzenleme 1921 yılında yapılan 151 sayılı “Ereğli Havza-i fahmiye maden amelesinin hukukuna müteallik kanun”dur. Bu Kanun ülkemizdeki kömür işçilerin çalışma koşulları ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili ilk kanundur.
Soru 26
Ülkemizdeki ilk İş Kanunu olan 3008 sayılı İş Kanunu hangi yıl kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1923
B
1927
C
1932
D
1936
E
1963
Açıklama:
Ülkemizdeki ilk İş Kanunu ise 1936 yılında kabul edilen 3008 sayılı İş Kanunu’dur.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi hastalanmış ya da iş kazasına uğramış insanların tedavilerinin sağlanması ve olası bir sakatlık durumunda da rehabilitasyonlarının yapılmasının hedeflendiği koruyucu sağlık hizmetidir?
Seçenekler
A
Üçüncül koruyucu
B
Öncelikli koruyucu
C
İkincil koruyucu
D
Genel koruyucu
E
Birincil koruyucu
Açıklama:
Üçüncül koruyucu hizmetler ise hastalanmış ya da iş kazasına uğramış insanların tedavilerinin sağlanması ve olası bir sakatlık durumunda da rehabilitasyonlarının yapılması hedeflenmektedir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi birincil koruyucu sağlık hizmetidir?
Seçenekler
A
Periyodik muayeneler
B
Fiziksel rehabilitasyon
C
Acil tedavi
D
İşe giriş muayenesi
E
İşyeri çevresinin düzenlenmesi
Açıklama:
Birincil koruyucu hizmetler sağlıklı kişilerin hasta olmalarını engellemek amacıyla yürütülen kişiye ve çevreye yönelik sağlık hizmetleridir. Kişiye yönelik hizmetler kapsamında sağlık eğitimi, genel hijyen kurallarına uyum, kişisel koruyucu donanım kullanımı, bağışıklama gibi uygulamalar ön plana çıkmaktadır. Çevreye yönelik uygulamalar içinde ise iş yeri çevresinin düzenlenmesine yönelik uygulamalar görülmektedir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi temel sağlık hizmetlerinin odaklandığı sağlık hizmetleridir?
Seçenekler
A
Genel sağlık hizmetleri
B
Birincil sağlık hizmetleri
C
Acil sağlık hizmetleri
D
Üçüncül sağlık hizmetleri
E
Özel sağlık hizmetleri
Açıklama:
TSH birincil sağlık hizmetleri üzerine odaklanmıştır.
Soru 30
İş sağlığı profesyonelleri için ICOH Etik Kuralları ne zaman onaylanmıştır?
Seçenekler
A
1987
B
1975
C
1991
D
2002
E
2011
Açıklama:
İş sağlığı profesyonelleri için etik kodlar Uluslararası İş Sağlığı Komisyonu tarafından (ICOH) 1987 yılında Sydney’deki toplantıda başlatılmıştır. 1990 ve 1991 yılında gözden geçirilen İş Sağlığı Profesyonelleri için ICOH Etik Kuralları 29 Kasım 1991 tarihinde onaylanmıştır.
Soru 31
Engels, “İngiltere’de Emekçi Sınıfın Durumu” isimli eserinde proletarya olarak tanımladığı işçi sınıfının tarihinin aşağıdakilerden hangileri ile başladığını önermektedir?
I. emek kelimesinin sözlükte yer alması
II. buharlı motor ve pamuklu işleme makinelerinin icadı
III. tarihin köleci dönemi olarak ifade edilen zaman dilimi ile
I. emek kelimesinin sözlükte yer alması
II. buharlı motor ve pamuklu işleme makinelerinin icadı
III. tarihin köleci dönemi olarak ifade edilen zaman dilimi ile
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Engels, “İngiltere’de Emekçi Sınıfın Durumu” isimli eserinde proletarya olarak tanımladığı işçi sınıfının tarihini buharlı motor ve pamuklu işleme makinelerinin icadına bağlamaktadır.
II
II
Soru 32
Dünya tarihinin seyrini değiştirecek bir potansiyele sahip olan ve buhar enerjisini insanlığın hizmetine sunan ilk buhar makinesi nerede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Mısır piramitleri
B
İsviçre’de dağlık bir bölge olan Einsiedeln
C
İngiltere, Cornwall: Wheal Busy madeni
D
Danimarka’da baca temizleyiciliğinde
E
Amerika
Açıklama:
Yer İngiltere Cornwall bölgesi; tarih 1776. Wheal Busy madeninin sahipleri sorunlarını çözebilecek yeni bir tip pompadan söz edildiğini duyduklarında yıl 1776’yı gösteriyordu. Bu makine Birmingham’da bulunan Boulton&Watt isimli bir şirket tarafından üretilmiştir. Şirket sahipleri bu makineden ısmarladıklarında montaj için gelen isim James Watt’ın kendisiydi. Her ne kadar Watt’ın makinesine madenciler başta inanmasa da 1777 yılında yeni alet kendisini iş üzerinde kanıtlamıştır. Görünüşte eski pompalardan farklı görünmeyen bu makine, daha hızlı çalışıyor ve az tüketiyordu. Makine madendeki su basmış tünelleri hızlı bir şekilde boşaltıyor ve madencilerin çalışmasını kolaylaştırıyordu.
İngiltere, Cornwall: Wheal Busy madeni
İngiltere, Cornwall: Wheal Busy madeni
Soru 33
Daha kalabalık köylerde yaşamaya başlanmasıyla kent kavramını ortaya çıkaracak olan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Derebeylik sistemi
B
Sanayi Devrimi
C
Kölelik sistemi
D
Tarım Devrimi
E
Feodal sistem
Açıklama:
Tarım Devrimi’ylebirlikte daha kalabalık köylerde yaşamaya başlanması kent kavramını ortaya çıkaracaktır. Bu durum beraberinde devlet denilen, kural koyan ve bunu zorla yaptıran toplumsal bir kurumla karşı karşıya kalınmasını zorunlu hâle getirmiştir.
(Ders kitabına bağlı kalındıgından, cümle aynen yazıldıgı gibidir.)
ÇÖZÜM: Çoğunluğu kas gücü gerektiren ve toplumun temel ihtiyaçlarını karşılayacak işler en önemli paylaşım alanlarından
birisi olarak ortaya çıkmıştır. Tarım Devrimi’ylebirlikte daha kalabalık köylerde yaşamaya başlanması kent kavramını ortaya çıkaracaktır.
(Ders kitabına bağlı kalındıgından, cümle aynen yazıldıgı gibidir.)
ÇÖZÜM: Çoğunluğu kas gücü gerektiren ve toplumun temel ihtiyaçlarını karşılayacak işler en önemli paylaşım alanlarından
birisi olarak ortaya çıkmıştır. Tarım Devrimi’ylebirlikte daha kalabalık köylerde yaşamaya başlanması kent kavramını ortaya çıkaracaktır.
Soru 34
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin ortaya çıkmasındaki en önemli iş kolu hangisidir?
Seçenekler
A
tarım sektörü
B
avlanmak
C
gladyatörler
D
kimyacılar
E
maden sektörü
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin ortaya çıkmasındaki en önemli iş kolu maden sektörü olmuştur.
Soru 35
Piramitlerin yapımı sırasında, inşaatta çalışan kölelerde bel incinmesi şeklindeki sağlık sorunlarına işaret eden hekim kimdir?
Seçenekler
A
İmhotep
B
Hipokrat
C
Galen
D
Juvenal
E
Pliny
Açıklama:
İmhotep, Antik Mısır’da yaşamış, mimar-mühendis de olan bir hekimdir. MÖ 3. bin yılda yaşadığı tahmin edilmektedir. Piramitlerin yapımı sırasında, inşaatta çalışan kölelerde bel incinmesi şeklindeki sağlık sorunlarına işaret etmiştir.
Soru 36
Çalışanlar arasındaki hastalıkların sistematik bir biçimde değerlendirildiği ilk eser olan “De Morbis Artificum Diatriba” yı yazan ve bu eserde hastalıkların yapılan işle olan ilişkisini ortaya koyan ve öykü alırken mesleklerin de sorgulanması gerektiğini vurgulayan kimdir?
Seçenekler
A
Georgius Agricola
B
Dr. Bernardino Ramazzini
C
Paracelsus
D
Dr. Pervical Pott
E
Dr. Willam Farr
Açıklama:
İş sağlığı güvenliği tarihçesi içinde Dr. Bernardino Ramazzini’nin ayrı bir yeri
bulunmaktadır. İç hastalıkları uzmanı olan Ramazzini uzunca süre iş yeri hekimliği yapmıştır. 1713 yılında ünlü eseri “De Morbis Artificum Diatriba”yı yayımlamıştır. Bu eser çalışanlar arasındaki hastalıkların sistematik bir biçimde değerlendirildiği ilk eserlerden birisidir. Bu eserinde Dr. Ramazzini, hastalıkların yapılan işle olan ilişkisini ortaya koymuş ve öykü alırken mesleklerin de sorgulanması gerektiğini vurgulamıştır.
bulunmaktadır. İç hastalıkları uzmanı olan Ramazzini uzunca süre iş yeri hekimliği yapmıştır. 1713 yılında ünlü eseri “De Morbis Artificum Diatriba”yı yayımlamıştır. Bu eser çalışanlar arasındaki hastalıkların sistematik bir biçimde değerlendirildiği ilk eserlerden birisidir. Bu eserinde Dr. Ramazzini, hastalıkların yapılan işle olan ilişkisini ortaya koymuş ve öykü alırken mesleklerin de sorgulanması gerektiğini vurgulamıştır.
Soru 37
Bir yönetim süreci birbirini takip eden faaliyetler dizisidir. Amaç hedeflenen noktaya ulaşmaktır. Aşağıdakilerden hangileri bu yönetim sürecinin bileşenlerindendir?
I. Amaç ve hedeflerin belirlenmesi
II. İhtiyaç ve kaynakların belirlenmesi
III. Kaynakların yönlendirilmesi
IV. İşlerin yürütülmesi
I. Amaç ve hedeflerin belirlenmesi
II. İhtiyaç ve kaynakların belirlenmesi
III. Kaynakların yönlendirilmesi
IV. İşlerin yürütülmesi
Seçenekler
A
I-II
B
I-III-IV
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Sorunun tanımlanması
Amaç ve hedeflerin belirlenmesi
İhtiyaç ve kaynakların belirlenmesi
Kaynakların yönlendirilmesi
İşlerin yürütülmesi
Yapılan işlerin değerlendirilmesi
I-II-III-IV
Amaç ve hedeflerin belirlenmesi
İhtiyaç ve kaynakların belirlenmesi
Kaynakların yönlendirilmesi
İşlerin yürütülmesi
Yapılan işlerin değerlendirilmesi
I-II-III-IV
Soru 38
İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri hangisini içermektedir?
I. rehabilitasyon hizmetleri
II. tedavi hizmetleri
III. bireye ve çevreye yönelik koruyucu işlemleri
I. rehabilitasyon hizmetleri
II. tedavi hizmetleri
III. bireye ve çevreye yönelik koruyucu işlemleri
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I-II
E
I-III
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri, bireye ve çevreye yönelik koruyucu işlemleri içermektedir.
III
III
Soru 39
DSÖ İş Sağlığı Küresel Stratejisine göre önemli amaçlar aşağıdakilerden hangileridir?
I. iş sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi
II. kapsamının genişletilmesi
III. içerik ve faaliyetlerinin geliştirilmesi
I. iş sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi
II. kapsamının genişletilmesi
III. içerik ve faaliyetlerinin geliştirilmesi
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
DSÖ İş Sağlığı Küresel Stratejisi; iş sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesini,
kapsamının genişletilmesini, içerik ve faaliyetlerinin geliştirilmesini önemli bir
amaç olarak tanımlamaktadır.
I-II-III
kapsamının genişletilmesini, içerik ve faaliyetlerinin geliştirilmesini önemli bir
amaç olarak tanımlamaktadır.
I-II-III
Soru 40
Aşağıdakilerden hangileri iş sağlığı profesyonellerinin yükümlülükleri arasındadır?
I. işçinin sağlığını korumak
II. insan onuruna saygı göstermek
III. iş sağlığı politika ve programlarında en yüksek etik ilkeleri teşvik etmek
I. işçinin sağlığını korumak
II. insan onuruna saygı göstermek
III. iş sağlığı politika ve programlarında en yüksek etik ilkeleri teşvik etmek
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II
C
II-III
D
I-III
E
I
Açıklama:
İş sağlığı profesyonellerinin yükümlülükleri arasında, işçinin sağlığını korumak, insan onuruna saygı göstermek, iş sağlığı politika ve programlarında en yüksek etik ilkeleri teşvik etmek bulunmaktadır. Mesleki pratikte dürüstlük, tarafsızlık, sağlık verilerinin gizliliği, çalışanların mahremiyetlerinin korunması temel yükümlülüklerdir.
I-II-III
I-II-III
Ünite 2
Soru 1
Ülkemizde, hangi hastalığın meslek hastalığı sayılacağı ve meslek hastalığı tanısının konulması sırasında uygulanacak algoritma hangi kurum tarafından belirlenmektedir?
Seçenekler
A
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Uluslararası Çalışma Örgütü
D
Dünya Sağlık Örgütü
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Hangi hastalığın meslek hastalığı sayılacağı ve meslek hastalığı tanısının konulması sırasında uygulanacak algoritma Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından
belirlenmektedir.
belirlenmektedir.
Soru 2
ILO tahminlerine göre işle ilgili hastalıklar nedeni ile yaşanan ölümlerde en büyük oran aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kazalar
B
Yaralanmalar
C
Bulaşıcı hastalıklar
D
Kanser
E
Kardiyovasküler hastalıklar
Açıklama:
ILO tahminlerine göre yılda iki milyon insan işle ilgili hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bu da günlük yaklaşık 5500 ölüme karşılık gelmektedir (ILO, 2013). Bu ölümler içinde en büyük payı kanserler almaktadır (% 32),
kanserleri kardiyovasküler hastalıklar (% 23) ve bulaşıcı hastalıklar takip etmektedir (% 17), kazaların ve yaralanmaların bu tablo içindeki payı % 18’dir.
kanserleri kardiyovasküler hastalıklar (% 23) ve bulaşıcı hastalıklar takip etmektedir (% 17), kazaların ve yaralanmaların bu tablo içindeki payı % 18’dir.
Soru 3
Ülkemizde iş kazası ve meslek hastalıkları izlemini hangi kurum yapmaktadır?
Seçenekler
A
Sağlık Bakanlığı
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
E
Dünya Sağlık Örgütü
Açıklama:
Türkiye’de iş kazası ve meslek hastalıkları izlemini Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tutulmakta olup SGK İstatistik yıllıkları olarak yayımlanmaktadır.
Hangi hastalığın meslek hastalığı sayılacağı ve meslek hastalığı
tanısının konulması sırasında uygulanacak algoritma Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına
bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından belirlenmektedir.
Türkiye’de iş kazası ve meslek hastalıkları izlemini Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tutulmakta
olup SGK İstatistik yıllıkları olarak yayımlanmaktadır.
Hangi hastalığın meslek hastalığı sayılacağı ve meslek hastalığı
tanısının konulması sırasında uygulanacak algoritma Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına
bağlı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından belirlenmektedir.
Türkiye’de iş kazası ve meslek hastalıkları izlemini Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tutulmakta
olup SGK İstatistik yıllıkları olarak yayımlanmaktadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklarının saklanmaya çalışılması sebeplerinden birisidir?
Seçenekler
A
Tazminat
B
Hapis cezası
C
Çalışma ortamının geliştirilmesi için yatırım
D
İşçiye cezai sorumluluk
E
Tedavi ücreti
Açıklama:
Meslek hastalığı tanısı, beraberinde “tazminat”, “yüksek iş göremezlik ödentisi”, “çalışma ortamının geliştirilmesi için yatırım” ve “cezai sorumluluk” getireceği için, bir yanılgı ile saklanmaya çalışabilmektedir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklarını meydana getiren fiziksel nedenlerden değildir?
Seçenekler
A
Gürültü
B
Sıcaklık
C
Ağır metaller
D
Titreşim
E
Basınç farklılıkları
Açıklama:
Fiziksel nedenli meslek hastalıkları: Bu grupta iş yerinde bulunan fiziksel nedenler ön plana çıkmaktadır. Bunlar arasında gürültü, sıcak ve soğuk ortam, iyonizan ya da non-iyonizan radyasyon, basınç farklılıkları, titreşim ve tekrarlayan işler sayılabilir.
Ağır metaller
Ağır metaller
Soru 6
Ülkemizde meslek hastalığının araştırılması ve tanı konulması Ulusal Mevzuata göre kimin sorumluluğundadır?
Seçenekler
A
İş yeri hekimi
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Sağlık Bakanlığı
D
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
E
İl Sağlık Müdürlüğü
Açıklama:
Meslek hastalığının araştırılması ve tanı konulması Ulusal Mevzuata göre iş yeri hekiminin sorumluluğundadır.
İş yeri hekimi
İş yeri hekimi
Soru 7
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre iş kazaları, kazadan sonra kaç iş günü içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmelidir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İSG Kanunu madde 14, “İşveren, iş kazası ve meslek hastalıklarını aşağıdaki hallerde belirtilen sürede; iş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir.” der
3
3
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi bir meslek hastalığında işçinin tedavi ve işe gidemediği durumlardaki maaşının sigorta tarafından ödenmesidir?
Seçenekler
A
Maaş
B
Prim
C
Tazminat
D
Rapor
E
Geçici iş göremezlik ödeneği
Açıklama:
Hastalık iş yerinde birtakım önlemlerin yeterince alınmaması sonucunda ortaya çıktığından işverenin sorumluluğu bulunmaktadır. Bu süreç içinde işçinin tedavi ve işe gidemediği durumlardaki maaşını sigorta öder. Buna “geçici iş göremezlik ödeneği” adı verilir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Primordiyal Korunma içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Çocukların çalışma koşullarına yönelik düzenlemeler
B
Çocuklara aşı uygulamak
C
Tozların yoğun olduğu yerlerde maske ve gözlük kullanma
D
Periyodik muayeneler
E
Sağlık eğitimi
Açıklama:
A. PRİMORDİYAL KORUNMA: Bu korunma düzeyinde sağlık sorununun nedenselliğine yol açan ekonomik, sosyal ve çevresel koşulların kontrol edilmesi amaçlanmaktadır. Bu sayede sağlığa yönelik tehlikeleri en aza indiren koşullar ve bu koşulların devamlılığı sağlanabilecektir. Bu noktada ilgili sağlık sorununu etkileyecek makro politikalar oluşturabilecektir. Meslek hastalığı bağlamında bakıldığında primordiyal korunma düzeyinde iş ve çalışma koşullarının düzenlenmesi anlaşılmalıdır. Örneğin çocukların çalışma koşullarına yönelik düzenlemeler ve bazı yaş gruplarında yasaklamalar getirilmesi; havalandırma şartlarını sağlamayan işyerlerinin çalışma ruhsatlarının askıya alınması; iş sağlığı güvenliği hizmetlerinde yasal zorunluluklar getirerek süreklilik sağlanması; meslek hastalıklarına yönelik periyodik muayenelerin zorunlu hâle getirilmesi; meslek hastalıklarının bildirimi için yasal şartlar konulması gibi önlemler bu grupta sayılabilir
Soru 10
Zihinsel ve davranışsal bozukluklar ilk kez hangi yıl meslek hastalıkları listesine girmiştir?
Seçenekler
A
1990
B
1980
C
2020
D
2010
E
2015
Açıklama:
Meslek hastalıkları listesi en son 2010 yılında 194 sayılı sözleşme ile güncellenmiştir (ILO, 2010).
Yeni liste kimyasal, fiziksel, biyolojik ajanların neden olduğu hastalıklardan solunum ve cilt hastalıklarına, kas iskelet sistemi hastalıkları ve mesleki kanserlere kadar geniş bir listeyi içermektedir. Zihinsel ve davranışsal bozukluklar
ilk kez listeye girmiştir.
Yeni liste kimyasal, fiziksel, biyolojik ajanların neden olduğu hastalıklardan solunum ve cilt hastalıklarına, kas iskelet sistemi hastalıkları ve mesleki kanserlere kadar geniş bir listeyi içermektedir. Zihinsel ve davranışsal bozukluklar
ilk kez listeye girmiştir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi bir hastalığın meslek hastalığı sayılması için gerekli değildir?
Seçenekler
A
Hastalığın nedeni ile yapılan meslek arasında bir ilişki olması
B
Klinik ve patolojik bulguların olması
C
Mesleki bir öykünün bulunması
D
Mesleğin uygulandığı ortamlarda risk faktörlerinin olması
E
Meslek hastalığı konusunda küresel ve ulusal düzeyde veri bulunması
Açıklama:
Bir hastalığın meslek hastalığı sayılması için nedensel ilişki bulunması, klinik ve
patolojik bulguların olması, mesleki öykü ve risk faktörlerinin tanımlanması gerekir. Ancak meslek hastalığı konusunda küresel ve ulusal düzeyde veri bulunması gerekli değildir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı E seçeneğinde yer almaktadır.
patolojik bulguların olması, mesleki öykü ve risk faktörlerinin tanımlanması gerekir. Ancak meslek hastalığı konusunda küresel ve ulusal düzeyde veri bulunması gerekli değildir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı E seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklarının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Her meslek grubunda yoğun olarak karşılaşılması
B
İş sırasında yapılacak doğru uygulamalarla önlenebilmesi
C
Toplumda çok sık olarak görülmeleri
D
Bir meslek ğrubundaki herkeste ortaya çıkması
E
Çoğunlukla ağır seyretmeleri, ancak ölüme sebep olmamaları
Açıklama:
Meslek hastalığına her meslek grubunda yoğun olarak karşılaşılmaz, toplumda çok sık olarak görülmez, bir meslek ğrubundaki herkeste ortaya çıkmaz. Meslek hastalıkları çoğunlukla ağır seyrederler ve yüksek ölüme sebep olurlar. Bu nedenle söz konusu seçeneklerde yer alan özellikler yanlıştır. Meslek hastalıklarının iş sırasında yapılacak doğru uygulamalarla önlenebilmesi önemli bir özelliktir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı B seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 13
Meslek hastasının kayıplarının karşılanması için kendisine ya da ölüm durumunda yakınlarına tazminat ödenme yapılmasının gerekmesi aşağıdaki hizmetlerden hangisini zorunlu kılar?
Seçenekler
A
Sigortacılık
B
Tanı
C
Tedavi
D
Koruma
E
Hukuk
Açıklama:
Hastanın kayıplarının karşılanması için kendisine ya da ölüm durumunda yakınlarına tazminat ödenmesi gerekir. Hastalanan kişiye meslekte kazanma gücü kaybı nispetinde gelir bağlanması gerekmektedir. Bu yönüyle hastalığın sigortacılık boyutu bulunmaktadır. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı A seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 14
Dünyada işle ilgili hastalıklarından ölümler içinde en büyük payı aşağıdakilerden hangisi almaktadır?
Seçenekler
A
Bulaşıcı hastalıklar
B
Kardiyovasküler hastalıklar
C
Kanserler
D
Yaralanmalar ve kazalar
E
Ortopedik rahatsızlıklar
Açıklama:
ILO tahminlerine göre yılda iki milyon insan işle ilgili hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bu ölümler içinde en büyük payı kanserler almaktadır (% 32), kanserleri kardiyovasküler hastalıklar (% 23) ve bulaşıcı hastalıklar takip etmektedir (% 17), kazaların ve yaralanmaların bu tablo içindeki payı % 18’dir. Bulaşıcı hastalıklara bağlı ölümler yüksek gelire sahip ülkelerde çok fazla görülmemektedr. Bu nedenle sorunun doğru cevabı C seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 15
1. Ergonomik; 2. Kimyasal; 3. Fiziksel;
A. Akut zehirlenme; B. İşitme kaybı; C. Bel fıtığı
Aşağıdakilerden hangisinde kaynağı ile sebep olabileceği hastalık doğru eşleştirilmiştir?
A. Akut zehirlenme; B. İşitme kaybı; C. Bel fıtığı
Aşağıdakilerden hangisinde kaynağı ile sebep olabileceği hastalık doğru eşleştirilmiştir?
Seçenekler
A
1-A, 2-C; 3-B
B
1-C, 2-B; 3-A
C
1-A, 2-B; 3-C
D
1-C, 2-A; 3-B
E
1-B, 2-C; 3-A
Açıklama:
D seçeneğinde kaynağı ile sebep olabileceği hastalık doğru eşleştirilmiştir.
Soru 16
Meslek hastalıklarıyla ilgili korunma ve tanı koyma uygulamaları aşağıdakilerden hangisinde başlamalıdır?
Seçenekler
A
Birinci basamak salık kurumlarında
B
İş sağlığı güvenliği eğitimi verilen sağlıkla ilgili tüm okullarda
C
İşyerleri sağlık birimlerinde
D
Tıp fakültelerinde
E
Kamu hastanelerinde
Açıklama:
Meslek hastalıkları ile ilgili hem korunma hem de tanı koyma ile ilgili uygulamalar işyerleri sağlık birimlerinde başlamalıdır. Düzenli yapılan ve değerlendirilen periyodik muayeneler bu hastalıklardan korunma ve erken tanı için elimizdeki en önemli yöntemler arasında yer almaktadır. Aksi takdirde toplumda seyrek görülen ve tanı konulması için şüphelenmek ve iş süreçleri ile ilişkilendirmenin gerekli olduğu bu hastalıklar günlük hastalık bakım süreçleri içinde kaybolup gidebilmektedir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı C seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi sigortalının meslek hastalığına sebep olan işinden fiilen ayrıldığı tarih ile meslek hastalığının meydana çıktığı tarih arasında geçen en uzun süreyi ifade eder?
Seçenekler
A
Çalışma gücü
B
Yükümlülük süresi
C
Vakıa süresi
D
Kullanım süresi
E
Sözleşme koşulu
Açıklama:
Yükümlülük süresi, sigortalının meslek hastalığına sebep olan işinden fiilen ayrıldığı tarih ile meslek hastalığının meydana çıktığı tarih arasında geçen en uzun süreyi ifade eder. Bu nedenle sorunun doğru cevabı B seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 18
A Grubu; B Grubu; C Grubu; D Grubu; E Grubu
1-Pnömokonyozlar ve diğer mesleki solunum sistemi hastalıkları; 2-Mesleki deri hastalıkları; 3-Fiziki etkenlerle olan meslek hastalıkları; 4-Mesleki bulaşıcı hastalıklar; 5-Kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları
Türkiye’de Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü ile Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde yer alan Meslek Hastalıkları Listesine göre gruplar ile hastalıklar aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
1-Pnömokonyozlar ve diğer mesleki solunum sistemi hastalıkları; 2-Mesleki deri hastalıkları; 3-Fiziki etkenlerle olan meslek hastalıkları; 4-Mesleki bulaşıcı hastalıklar; 5-Kimyasal maddelerle olan meslek hastalıkları
Türkiye’de Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü ile Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Kaybı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde yer alan Meslek Hastalıkları Listesine göre gruplar ile hastalıklar aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
Seçenekler
A
A Grubu-3; B Grubu-2; C Grubu-5; D Grubu-3; E Grubu-1
B
A Grubu-5; B Grubu-4; C Grubu-3; D Grubu-2; E Grubu-1
C
A Grubu1; B Grubu-2; C Grubu-3; D Grubu-4; E Grubu-5
D
A Grubu-2; B Grubu-5; C Grubu-3; D Grubu-1; E Grubu-3
E
A Grubu-5; B Grubu-2; C Grubu-1; D Grubu-4; E Grubu-3
Açıklama:
Doğru eşleştirme A Grubu-5; B Grubu-2; C Grubu-1; D Grubu-4; E Grubu-3 şeklindedir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı E seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 19
Meslek hastalıklarından korunma stratejilerinden kaynakta korunma önlemleri aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Kimyasal uygulamalarla
B
Ergonomik önlemlerle
C
Farmakolojik takviyelerle
D
Mühendislik uygulamalarla
E
Tıbbi çözümlerle
Açıklama:
Kaynakta korunma önlemleri daha çok mühendislik uygulamalarını içermektedir. Tozlu ortamlarda ortamın uygun şekillerde havalandırılması ve zeminin ıslak tutulması toz maruziyetini azaltmaktadır. Gürültü çıkaran bir aletin ayarlarıyla gürültünün düşürülmesi mümkündür. Gürültü çıkaran cihazın kapalı devre çalıştırılması da kaynakta alınacak önlemlerden birisidir. Kaynakta kontrol önlemleri arasında farklı teknoloji ile çalışma,
havalandırma, kapatma, ayırma gibi önlemler sayılabilir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı D seçeneğinde yer almaktadır.
havalandırma, kapatma, ayırma gibi önlemler sayılabilir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı D seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklarının erken tanısı anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Primordiyal koruma
B
Yakın koruma
C
Sekonder korunma
D
Tersiyer korunma
E
Primer koruma
Açıklama:
Sekonder korunma, hastalıkların erken tanısı anlamına gelmektedir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı C seçeneğinde yer almaktadır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi mesklek hastalıklarına neden olan biyolojik faktörler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gürültü
B
Titreşim
C
Toz
D
mikroorganizmalar
E
Hızlı çalışma temposu
Açıklama:
Biyolojik faktörlere bağlı meslek hastalıkları: Bu grupta sağlık personeli, tarım ve hayvancılık işlerinde görülen
mikroorganizmaların yol açtığı hastalıklar bulunmaktadır.
mikroorganizmaların yol açtığı hastalıklar bulunmaktadır.
Soru 22
İşitme kayıpları işyerindeki hangi risklerin etkisiyle ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Fiziksel nedenler
B
Ergonomik nedenler
C
Kimyasal nedenler
D
Biyolojik nedenler
E
Psikolojik nedenler
Açıklama:
Fiziksel nedenli meslek hastalıkları: bu grupta işyerinde bulunan fiziksel nedenler ön plana çıkmaktadır. Bunlar arasında gürültü, sıcak ve soğuk ortam, iyanizasyon ya danon-iyanisazyon radyasyon, basınç farklılıkları, titreşim ve tekrarlayan işler sayılabilir. Gürültü fiziksel nedenli meslek hastalıkları içinde en fazla ön plana çıkan risklerden birisidir. Gürültülü işyerlerinde yaşanılan işitme kayıpları iş sağlığı ve güvenliği pratikleri içinde en fazla mücadele edilmesi gereken sağlık sorunları arasındadır
Soru 23
Bir hastalığın meslek hastalığı olarak tanımlanması hangi yılda başlamıştır?
Seçenekler
A
1900
B
1905
C
1910
D
1919
E
1929
Açıklama:
Bir hastalığın meslek hastalığı olarak tanımlanması 1919 yılında "antraks" hastalığı ile başlamıştır
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklarından korunma stratejileri arasında bulunan sekonder koruma önlemleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Periyodik muayeneler
B
Sağlık eğitimi
C
Kaynakta kontrol önlemleri
D
Kişisel koruyucu donanım
E
Hastanede yataklı sağlık hizmeti
Açıklama:
Sekonder korunma hastalıkların erken tanısı anlamına gelmektedir. Sekonder korunmada meslek hatalığından korunmak için periyodik muayeneler yapılmaktadır.
Soru 25
Kişisel koruyucu donanım takmak meslek hastalıklarından korunma stratejilerinden hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Primer korunma
B
Sekonder korunma
C
Tersiyer korunma
D
Bütünleşik korunma
E
Objektif korunma
Açıklama:
Meslek hastalıklarından primer korunma iki düzeydedir. Bunlar, kaynakta kontrol ve kişisel koruyucu donanımdır.
Soru 26
İşveren iş kazasını kazadan sonraki kaç işgünü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadır?
Seçenekler
A
Derhal
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İSGK m.14'de, "İşveren iş kazası ve meslek hastalıklarını aşağıdaki hallerde belirtilen sürede; iş kazalarını kazadan sonraki üç işşgünü içinde, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç işgünü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirir" hükmü yer almaktadır
Soru 27
İşveren meslek hastalıklarını öğrendiği tarihten itibaren üç işgünü içinde aşağıdakilerden hangisine bildirmek zorundadır?
Seçenekler
A
Türkiye İş Kurumu
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Valilik
D
Belediye
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
İSGK m.14'de, "İşveren iş kazası ve meslek hastalıklarını aşağıdaki hallerde belirtilen sürede; iş kazalarını kazadan sonraki üç işşgünü içinde, sağlık hizmeti sunucuları veya işyeri hekimi tarafından kendisine bildirilen meslek hastalıklarını, öğrendiği tarihten itibaren üç işgünü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirir" hükmü yer almaktadır
Soru 28
ILO tarafından ilk meslek hastalıkları listesi kaç sayılı sözleşmeyle yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
18
B
100
C
84
D
98
E
102
Açıklama:
ILO tarafından 1925 yılında 18 sayılı Çalışanların Tazmini (Meslek Hastalıkları) Sözleşme'yle ilk meslek hastalıkları listesi yayımlanmıştır
Soru 29
ILO tarafından çıkarılan Çalışanların Tazmini Sözleşmesi kaç yılında yayınlanmıştır?
Seçenekler
A
1919
B
1925
C
1930
D
1945
E
1950
Açıklama:
ILO tarafından 1925 yılında 18 sayılı Çalışanların Tazmini (Meslek Hastalıkları) Sözleşme'yle ilk meslek hastalıkları listesi yayımlanmıştır
Soru 30
Karpal tünel sendromu aşağıdaki sektörlerden hangisinde çalışma sonucu karşımıza çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Hayancılık
B
Petrokimya
C
Taşlama
D
Çiftçi
E
Kauçuk imalatı
Açıklama:
Taşlama, zımparalama, cilalama sektöründe karpal tünel sendromu karşımıza çıkmaktadır
Soru 31
Aşağıdakilerden hangileri günümüzde meslek hastalığı olarak nitelendirilmektedir?
I. pnömokonyozlar
II. psikolojik sorunlar
III. kas iskelet sistemi hastalıkları
I. pnömokonyozlar
II. psikolojik sorunlar
III. kas iskelet sistemi hastalıkları
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Meslek hastalığının klasik tanımı da günümüzde değişime yüz tutmuştur. Uzunca bir dönem meslek hastalığı kavramı denilince pnömokonyozlar hatırlanmaktaydı. Oysa günümüzde psikolojik sorunlar, kas iskelet sistemi hastalıkları gibi sorunlar ön plana çıkmaktadır.
I-II-III
I-II-III
Soru 32
Aşağıdakilerden hangileri meslek hastalığının tanımlanması için gerekli kriterlerdendir?
I. nedensel ilişki
II. klinik ve patolojik bulgular
III. bireysel koruyucu önlemler
I. nedensel ilişki
II. klinik ve patolojik bulgular
III. bireysel koruyucu önlemler
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Meslek hastalığının tanımlanması için gerekli kriterler (ILO, 2009): Nedensel ilişki, klinik ve patolojik bulgular, mesleki öykü ve risk faktörlerinin tanımlanması ile diğer risk faktörleri temelinde kurulmaktadır.
I-II
I-II
Soru 33
Aşağıdakilerden hangileri "İşle ilgili hastalık" olarak tanımlanan grupta yer almaktadır?
I. kardiyovasküler hastalıklar,
II. kronik obstruktif akciğer hastalıkları,
III. diyabetes mellitus,
IV. kas iskelet sistemi hastalıkları,
I. kardiyovasküler hastalıklar,
II. kronik obstruktif akciğer hastalıkları,
III. diyabetes mellitus,
IV. kas iskelet sistemi hastalıkları,
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II
Açıklama:
Çalışanlar arasında meslek hastalıklarından daha fazla sıklıkla görülen bir başka hastalık grubu bulunmaktadır. Bu hastalıklar toplumda da yüksek sıklıkla görülebilen hastalıklardır. İşle ilgili hastalık olarak tanımlanan bu grupta kronik hastalıklar (kardiyovasküler hastalıklar, kronik obstruktif akciğer hastalıkları, diyabetes mellitus, kas iskelet sistemi hastalıkları, ruhsal bozukluklar vb.) yer almaktadır.
I-II-III-IV
I-II-III-IV
Soru 34
Bir hastalığın nedenine karar vermek “kesin bir bilim” değil, mevcut kanıtların eleştirel bir şekilde incelenmesine dayanan bir yargı meselesidir. Bu yargıda aşağıdakilerden hangileri dikkate alınmalıdır?
I. İlişkinin gücü: Maruziyetin hastalığın oluşumu üzerindeki etkisi ne kadar güçlüyse nedensel ilişki o kadar güçlü olur.
II. Tutarlılık: Farklı çalışma sonuçlarında benzer sonuçlar olmalıdır.
III. Özgünlük: Belirli bir risk faktörüne maruz kalmak açıkça tanımlanmış bir hastalığa yol açmaktadır.
IV. Zamansallık: Maruziyetin bir hastalığı oluşturabilecek sürede daha önce gelmesidir.
I. İlişkinin gücü: Maruziyetin hastalığın oluşumu üzerindeki etkisi ne kadar güçlüyse nedensel ilişki o kadar güçlü olur.
II. Tutarlılık: Farklı çalışma sonuçlarında benzer sonuçlar olmalıdır.
III. Özgünlük: Belirli bir risk faktörüne maruz kalmak açıkça tanımlanmış bir hastalığa yol açmaktadır.
IV. Zamansallık: Maruziyetin bir hastalığı oluşturabilecek sürede daha önce gelmesidir.
Seçenekler
A
I-II
B
II-IV
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Bir hastalığın mesleki olarak tanınması, klinik karar verme veya uygulamalı klinik epidemiyolojinin spesifik bir örneğidir. Bir hastalığın nedenine karar vermek “kesin bir bilim” değil, aşağıdakilerin dikkate alınmasını gerektiren mevcut kanıtların eleştirel bir şekilde incelenmesine dayanan bir yargı meselesidir:
İlişkinin gücü: Maruziyetin hastalığın oluşumu üzerindeki etkisi ne kadar güçlüyse nedensel ilişki o kadar güçlü olur.
Tutarlılık: Farklı çalışma sonuçlarında benzer sonuçlar olmalıdır.
Özgünlük: Belirli bir risk faktörüne maruz kalmak açıkça tanımlanmış bir hastalığa yol açmaktadır.
Zamansallık: Maruziyetin bir hastalığı oluşturabilecek sürede daha önce gelmesidir.
Eldeki verilere uygunluk: Daha önce yapılmış olan, hayvan deneyi çalışmaları ile klinik ve epidemiyolojik çalışmalar mantıksal bir tutarlılık çerçevesinde maruziyet ile sonuç ilişkisini açıklayabilmelidir.
I-II-III-IV
İlişkinin gücü: Maruziyetin hastalığın oluşumu üzerindeki etkisi ne kadar güçlüyse nedensel ilişki o kadar güçlü olur.
Tutarlılık: Farklı çalışma sonuçlarında benzer sonuçlar olmalıdır.
Özgünlük: Belirli bir risk faktörüne maruz kalmak açıkça tanımlanmış bir hastalığa yol açmaktadır.
Zamansallık: Maruziyetin bir hastalığı oluşturabilecek sürede daha önce gelmesidir.
Eldeki verilere uygunluk: Daha önce yapılmış olan, hayvan deneyi çalışmaları ile klinik ve epidemiyolojik çalışmalar mantıksal bir tutarlılık çerçevesinde maruziyet ile sonuç ilişkisini açıklayabilmelidir.
I-II-III-IV
Soru 35
2018 verilerine göre, Türkiye’de görülen meslek hastalıklarının sektörlere göre dağılımında ilk sırada aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?
Seçenekler
A
Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı
B
Elektrikli teçhizat imalat
C
Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı
D
Motorlu kara taşıtı treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı
E
Tekstil ürünlerinin imalatı
Açıklama:
Metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı
Kömür ve Linyit çıkartılması
Ana metal sanayi
Motorlu kara taşıtı treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı
Makine ve teçhizat hariç fabrikasyon metal ürünlerin imalatı
Diğer ulaşım araçlarının imalatı
Elektrikli teçhizat imalatı
Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı
Tekstil ürünlerinin imalatı
Kömür ve Linyit çıkartılması
Ana metal sanayi
Motorlu kara taşıtı treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatı
Makine ve teçhizat hariç fabrikasyon metal ürünlerin imalatı
Diğer ulaşım araçlarının imalatı
Elektrikli teçhizat imalatı
Kauçuk ve plastik ürünlerin imalatı
Tekstil ürünlerinin imalatı
Soru 36
Mesleki hastalıklar içinde bir sınıflandırma yapılmak istendiğinde yerleşim yeri ile belirtiler açısından bakıldığında en fazla görülen hastalık hangisidir?
Seçenekler
A
dolaşım sistemi hastalıkları
B
deri hastalıkları
C
böbrek hastalıkları
D
göz hastalıkları
E
kulak hastalıkları
Açıklama:
Bu hastalıklar içinde bir sınıflandırma yapılmak istendiğinde yerleşim yeri ile belirtiler açısından bakıldığında en fazla görülen hastalıklar deri hastalıklarıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangileri meslek hastalıklarından korunma stratejilerindendir?
I. kaynakta kontrol
II. kişisel koruyucu donanım
III. sağlık eğitimi
I. kaynakta kontrol
II. kişisel koruyucu donanım
III. sağlık eğitimi
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Meslek hastalıklarından korunma stratejileri:
I. PRİMORDİYAL KORUNMA: sorununun nedenselliğine yol açan ekonomik, sosyal ve çevresel koşulların kontrol edilmesi
II. PRİMER KORUNMA: insanlar ya da toplumun hastalığın nedenlerinden ve risk faktörlerinden korunmaya çalışması
III. SEKONDER KORUNMA: erken tanısı
I-II-III
I. PRİMORDİYAL KORUNMA: sorununun nedenselliğine yol açan ekonomik, sosyal ve çevresel koşulların kontrol edilmesi
II. PRİMER KORUNMA: insanlar ya da toplumun hastalığın nedenlerinden ve risk faktörlerinden korunmaya çalışması
III. SEKONDER KORUNMA: erken tanısı
I-II-III
Soru 38
TC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi 2013 verilerine göre "Taşlama, zımparalama, cilalama" sektörü ile en ilişkili hastalık hangisidir?
Seçenekler
A
Solunum sistemi kanserleri
B
Cilt kanseri
C
İşitme kaybı
D
Karpal tünel sendromu
E
Bruselloz
Açıklama:
Karpal tünel sendromu
Soru 39
İş Sağlığı ve güvenliği birimlerince ve iş yeri hekimlerince meslek hastalığı
şüphesi ile çalışan "Meslek hastanesi, yetkilendirilmiş devlet hastanesi ya da üniversite hastanesi" ne sevk edilir. Hastane kaç gün içinde SGK İl Müdürlüğü'ne bildirimde bulunur?
şüphesi ile çalışan "Meslek hastanesi, yetkilendirilmiş devlet hastanesi ya da üniversite hastanesi" ne sevk edilir. Hastane kaç gün içinde SGK İl Müdürlüğü'ne bildirimde bulunur?
Seçenekler
A
15
B
10
C
7
D
5
E
3
Açıklama:
Meslek hastanesi, yetkilendirilmiş devlet hastanesi ya da üniversite hastanesi 10 gün içinde bildirimde bulunur.
Soru 40
Meslek hastalığı iş yerinde birtakım önlemlerin yeterince alınmaması sonucunda ortaya çıktığında işverenin sorumluluğu bulunmaktadır. Bu süreç içinde işçinin tedavi ve işe gidemediği durumlardaki maaşı nasıl ödenir?
Seçenekler
A
işveren tarafından
B
işçi maaş almaz
C
sigorta tarafından
D
işveren ve sigorta paylaşır
E
işveren yarım maaş öder
Açıklama:
Hastalık iş yerinde birtakım önlemlerin yeterince alınmaması sonucunda ortaya çıktığından işverenin sorumluluğu bulunmaktadır. Bu süreç içinde işçinin tedavi ve işe gidemediği durumlardaki maaşını sigorta öder. Buna “geçici iş göremezlik ödeneği” adı verilir.
Soru 41
Meslek hastalığının ortaya çıkması sürecinde, farklı çalışma sonuçlarında benzer sonuçlar olması kriterine ne ad verilir?
Seçenekler
A
İlişkinin gücü
B
Tutarlılık
C
Özgünlük
D
Zamansallık
E
Eldeki verilere uygunluk
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi, meslek hastalıklarının eksik bildirilmesi konusunda işveren kaynaklı etkenlerdendir?
Seçenekler
A
Düşük farkındalık
B
Raporlama sürecindeki sorunlar
C
Sağlık ile ilgili eğitim veren okullarda verilen yetersiz eğitim
D
Kayıt dışı çalışma
E
Ayrıntılı meslek öyküsü almama
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 43
İşyeri ortamı ile çalışma şeklinin, hastalığın nedenleri arasında önemli bir risk faktörü olduğu ve çalışma koşulları nedeniyle doğal seyri değişen hastalıklara genel olarak ne ad verilir?
Seçenekler
A
İşle ilgili hastalık
B
Meslek hastalığı
C
Kas iskelet sistemi hastalığı
D
Ruhsal bozukluklar
E
Böbrek hastalığı
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 44
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi meslek hastalıklarının özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Genellikle süreğen ( kronik ) süreli hastalıklardır
B
İşyerinde risk faktörlerine birkaç kez maruz kalmak bu hastalıklara neden olabilir
C
Hastalığın sigortacılık boyutu bulunmaktadır
D
Hasta olan kişi ömrü boyunca bu hastalıkları taşımak zorunda kalabilir
E
İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının zamanında ve uygun olarak yapılması, bu hastalıklardan korunmada oldukça etkili sonuçlar ortaya çıkarabilmektedir
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır. İş yerinde risk faktörüne birkaç kez maruz
kalmak bu hastalıklara neden olmaz.
kalmak bu hastalıklara neden olmaz.
Soru 45
Meslek hastalıklarının en az görüldüğü sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kauçuk ve plastik ürünlerinin imalatı
B
Elektrikli teçhizat imalatı
C
Tekstil ürünlerinin imalatı
D
Ulaşım araçlarının imalatı
E
Ana metal sanayii
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 46
Meslek hastalıklarına, hastalığın bünyeye yerleşim yeri ile belirtiler açısından bakıldığında en fazla görülen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Solunum sistemi hastalıkları
B
Kanserler
C
Kan ve kan yapıcı sistem hastalıkları
D
Göz ve kulak gibi duyu organı hastalıkları
E
Deri hastalıkları
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 47
İyonizan ya da non - iyonizan radyasyon ile basınç farklılıkları, gürültü ve titreşim gibi etkenlerle oluşan meslek hastalıkları hangi grup meslek hastalıklarındandır?
Seçenekler
A
Kimyasal nedenli meslek hastalıkları
B
Tozlarla meydana gelen meslek hastalıkları
C
Biyolojik faktörlere bağlı meslek hastalıkları
D
Fiziksel nedenlere bağlı meslek hastalıkları
E
Ergonomik faktörlere bağlı meslek hastalıkları
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklarında “yükümlülük süresi” ni ifade eder?
Seçenekler
A
Sigortalının meslek hastalığına yakalanmasına sebep olan işten fiilen ayrıldığı tarih ile meslek meslek hastalığının ortaya çıktığı tarih arasında geçen en uzun süre
B
Sigortalının meslek hastalığına yakalandığının belirlendiği tarihten sonra geçen bir yıllık süre
C
Sigortalının meslek hastalığına yakalandığının belirlendiği tarihten sonraki altı aylık süre
D
Sigortalının meslek hastalığına yakalandığının belirlendiği tarih ile işten fiilen ayrıldığı tarih arasında geçen süre
E
Sigortalının meslek hastalığına yakalandığının belirlendiği tarihten sonraki iki yıllık süre
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 49
Aşağıda belirtilen ülke veya bölgelerden hangisi iş yeri maruziyetlerinden kaynaklanan ölüm ve sakatlıkların büyük payına sahiptir?
Seçenekler
A
Sanayileşmiş ülkeler
B
Düşük ve orta gelirli ülkeler
C
Orta Doğu ülkeleri
D
Kuzey afrika ülkeleri
E
İngiltere
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 50
Meslek hastalıklarından korunma için kişisel koruyucu donanımın kullanımı ne tür korunma olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Primordiyal Korunma
B
Kaynakta Kontrol İle Korunma
C
Sekonder korunma
D
Tersiyer korunma
E
Primer Korunma
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisine göre bilim: İçerdiği ifadeler, gözlem raporlarını oluşturan ifadelerle yanlışlanabilecek düşünce sistemlerinin tamamına verilen addır?
Seçenekler
A
Karl R. Popper
B
Francis Bacon
C
William Thomson
D
Charles Darwin
E
Hans Reichenbach
Açıklama:
GİRİŞ
Karl R. Popper’e göre bilim: “İçerdiği ifadeler, gözlem raporlarını oluşturan ifadelerle yanlışlanabilecek düşünce sistemlerinin tamamına verilen addır.
Karl R. Popper’e göre bilim: “İçerdiği ifadeler, gözlem raporlarını oluşturan ifadelerle yanlışlanabilecek düşünce sistemlerinin tamamına verilen addır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi bilim insanının görevini; “önermeler ya da önermeler dizgesi ileri sürmek ve bunları sistemli biçimde sınamak” olarak tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Karl R. Popper
B
Francis Bacon
C
William Thomson
D
Charles Darwin
E
Hans Reichenbach
Açıklama:
GİRİŞ
Popper, Bilim insanının görevini; “önermeler ya da önermeler dizgesi ileri sürmek ve bunları sistemli biçimde sınamak” olarak tanımlamaktadır.
Popper, Bilim insanının görevini; “önermeler ya da önermeler dizgesi ileri sürmek ve bunları sistemli biçimde sınamak” olarak tanımlamaktadır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bilimi, bataklık zeminde kazıklar üzerinde duran bir binaya benzetir?
Seçenekler
A
Karl R. Popper
B
Francis Bacon
C
William Thomson
D
Charles Darwin
E
Hans Reichenbach
Açıklama:
GİRİŞ
Karl Popper bilimi, bataklık zeminde kazıklar üzerinde duran bir binaya benzetir.
Karl Popper bilimi, bataklık zeminde kazıklar üzerinde duran bir binaya benzetir.
Soru 4
Epidemiyolojinin Kullanım Alanları Epidemiyoloji insanları etkileyen sağlık sorunlarının incelenmesi amacıyla geliştirilmiş bir yöntem bilimidir. Temel amaç sağlık sorunlarının çözülmesidir. Bu görevini yerine getirmek için farklı araştırma tekniklerini farklı aşamalarda kullanır. Aşağıdakilerden hangileri bu aşamalardandır?
I-Sağlığı ve hastalıkları tanımlar.
II-Sorunun boyutunu saptar.
III-Sorunun nedenlerini inceler.
IV-Sorunların çözüm yollarını inceler.
V-Yapılan müdahalelerin etkinliği değerlendirilir ve sonuçlar izlenir
I-Sağlığı ve hastalıkları tanımlar.
II-Sorunun boyutunu saptar.
III-Sorunun nedenlerini inceler.
IV-Sorunların çözüm yollarını inceler.
V-Yapılan müdahalelerin etkinliği değerlendirilir ve sonuçlar izlenir
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
I-II-III-IV
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
TEMEL EPİDEMİYOLOJİ
İlk aşamada sağlığı ve hastalıkları tanımlar. İkinci aşama sorunun boyutunu saptar. Üçüncü aşama sorunun nedenlerini inceler. Dördüncü Aşamada sorunların çözüm yollarını inceler. Beşinci aşamada yapılan müdahalelerin etkinliği değerlendirilir ve sonuçlar izlenir.
İlk aşamada sağlığı ve hastalıkları tanımlar. İkinci aşama sorunun boyutunu saptar. Üçüncü aşama sorunun nedenlerini inceler. Dördüncü Aşamada sorunların çözüm yollarını inceler. Beşinci aşamada yapılan müdahalelerin etkinliği değerlendirilir ve sonuçlar izlenir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden Gözlemsel Araştırmalardan biridir?
Seçenekler
A
Tanımlayıcı araştırmalar
B
Randomize kontrollü çalışmalar
C
Tabakalandırılmış randomize kontrollü çalışmalar
D
Saha çalışmaları
E
Toplum çalışmaları
Açıklama:
EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ 79
Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden Gözlemsel Araştırmalar; Tanımlayıcı araştırmalar, Analitik araştırmalar ,Ekolojik, Kesitsel, Vaka-Kontrol (Olgu Kontrol), Kohortdır.
Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden Gözlemsel Araştırmalar; Tanımlayıcı araştırmalar, Analitik araştırmalar ,Ekolojik, Kesitsel, Vaka-Kontrol (Olgu Kontrol), Kohortdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden deneysel Araştırmalardan biridir?
Seçenekler
A
Randomize kontrollü çalışmalar
B
Tanımlayıcı araştırmalar
C
Analitik araştırmalar
D
Ekolojik
E
Kesitsel
Açıklama:
EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ
Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden deneysel Araştırmalar; Randomize kontrollü çalışmalar, Tabakalandırılmış randomize kontrollü çalışmalar, Saha çalışmaları,Toplum çalışmaları
Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden deneysel Araştırmalar; Randomize kontrollü çalışmalar, Tabakalandırılmış randomize kontrollü çalışmalar, Saha çalışmaları,Toplum çalışmaları
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden Metadolojik Araştırmalardan biridir?
Seçenekler
A
Yöntemin Validitesi
B
Randomize kontrollü çalışmalar
C
Tanımlayıcı araştırmalar
D
Saha çalışmaları
E
Toplum çalışmaları
Açıklama:
EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ
Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden Metadolojik Araştırmalar; Yöntemin Validitesi, Senstivite, Spesifisite, Gözlemin / ölçümün tutarlılığı, Gözlemciye bağlı varyasyon, Biyolojik varyasyondur.
Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden Metadolojik Araştırmalar; Yöntemin Validitesi, Senstivite, Spesifisite, Gözlemin / ölçümün tutarlılığı, Gözlemciye bağlı varyasyon, Biyolojik varyasyondur.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden Metadolojik Araştırmalardan biridir?
I-Randomize kontrollü çalışmalar
II-Toplum çalışmaları
III-Yöntemin Validitesi
IV-Senstivite
V- Spesifisite
VI-Gözlemin / ölçümün tutarlılığı
I-Randomize kontrollü çalışmalar
II-Toplum çalışmaları
III-Yöntemin Validitesi
IV-Senstivite
V- Spesifisite
VI-Gözlemin / ölçümün tutarlılığı
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
I-II-II-IV
D
I-IV
E
III-IV-V-VI
Açıklama:
EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ
Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden Metadolojik Araştırmalar; Yöntemin Validitesi, Senstivite, Spesifisite, Gözlemin / ölçümün tutarlılığı, Gözlemciye bağlı varyasyon, Biyolojik varyasyondur.
Epidemiyolojik Araştırma Yöntemlerinden Metadolojik Araştırmalar; Yöntemin Validitesi, Senstivite, Spesifisite, Gözlemin / ölçümün tutarlılığı, Gözlemciye bağlı varyasyon, Biyolojik varyasyondur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Prevalansı azaltır?
Seçenekler
A
Kısa hastalık süresi
B
Uzun hastalık süresi
C
Hastalığın mortalite hızının düşük olması
D
Yeni vakalarda artış(yüksek insidans)
E
Sağlıklı insanların dış göçü
Açıklama:
Kesitsel Araştırmalar (Prevelans Çalışmaları)
Kısa hastalık süresi Hastalığın mortalite hızının yüksek olması Yeni vakalarda azalma(düşük insidans) Sağlıklı insanların iç göçü Vakaların dış göçü İyileşme oranlarının yüksek olması PREVALANSI AZALTIR…
Kısa hastalık süresi Hastalığın mortalite hızının yüksek olması Yeni vakalarda azalma(düşük insidans) Sağlıklı insanların iç göçü Vakaların dış göçü İyileşme oranlarının yüksek olması PREVALANSI AZALTIR…
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Prevalansı artırır?
Seçenekler
A
Uzun hastalık süresi
B
Kısa hastalık süresi Hastalığın mortalite hızının yüksek olması
C
Sağlıklı insanların iç göçü İyileşme oranlarının yüksek olması
D
Yeni vakalarda azalma(düşük insidans)
E
Vakaların dış göçü İyileşme oranlarının yüksek olması
Açıklama:
Kesitsel Araştırmalar (Prevelans Çalışmaları)
Uzun hastalık süresi Hastalığın mortalite hızının düşük olması Yeni vakalarda artış(yüksek insidans) Sağlıklı insanların dış göçü Vakaların iç göçü İyileştirilmiş tanı olanakları Prevalansı artırır.
Uzun hastalık süresi Hastalığın mortalite hızının düşük olması Yeni vakalarda artış(yüksek insidans) Sağlıklı insanların dış göçü Vakaların iç göçü İyileştirilmiş tanı olanakları Prevalansı artırır.
Soru 11
Bilimsel yöntem ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?
Seçenekler
A
Hem eylemsel hem de zihinsel bileşenleri bulunan dinamik bir süreci ifade eder.
B
Kullanılacak araçların saptanmasını ve organizasyonunu içerir.
C
Veri elde etmek amacıyla kullanılan araçlardır.
D
Olayların ve olguların ne olduğunun yanı sıra, nerede, nasıl, ne kadar, vb. sorularında da yanıtlarını arar.
E
Teknik kavramını kapsar.
Açıklama:
Teknik, sonuç elde etmek için kullanılan yöntem yardımıyla seçilen ve organize edilen araçlardır. Yöntem kullanılacak araçların belirlenmesini ve organizasyonunu içerir. Dolayısıyla da, teknik kavramını kapsar (Bakar, 2019). Buradan bakıldığında, kullanım amacı veri elde etmek olan araştırma tekniklerini araştırma yöntemleri olarak ifade etmek ve yöntemin kendisi olarak tanımlamak doğru değildir.
Teknik, sonuç elde etmek için kullanılan yöntem yardımıyla seçilen ve organize edilen araçlardır. Buradan bakıldığında, kullanım amacı veri elde etmek olan araştırma tekniklerini araştırma yöntemleri olarak ifade etmek ve yöntemin kendisi olarak tanımlamak doğru değildir. Cevap C seçeneğidir.
Teknik, sonuç elde etmek için kullanılan yöntem yardımıyla seçilen ve organize edilen araçlardır. Buradan bakıldığında, kullanım amacı veri elde etmek olan araştırma tekniklerini araştırma yöntemleri olarak ifade etmek ve yöntemin kendisi olarak tanımlamak doğru değildir. Cevap C seçeneğidir.
Soru 12
Hastalıkların nedenlerine yönelik olan analitik çalışmalar ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
II. Dünya Savaşı’ndan sonra, 1945-1950 yıllarından itibaren
B
I. Dünya Savaşı’ndan sonra
C
Panum’un kızamık salgınını incelemede yaptığı uygulamalardan itibaren
D
Goldberger’in pellegra hastalığını incelemede yaptığı uygulamalardan itibaren
E
Snow’un kolera salgınını incelemede yaptığı uygulamalardan itibaren
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan sonra 1945-1950 yıllarından itibaren hastalıkların nedenlerine yönelik olan analitik çalışmalar başlamıştır (Bakar 2019).
Soru 13
Olayın ne olduğunun, kimlerde görüldüğünün, nerede görüldüğünün, ne zaman görüldüğünün anlaşılmasına yönelik epidemiyoloji aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sağlığı ve hastalıkları tanımlayan ilk aşama
B
Sorunun boyutunu saptayan ikinci aşama
C
Sorunun nedenlerini inceleyen üçüncü aşama
D
Sorunların çözüm yollarını inceleyen dördüncü aşama
E
Aşamada yapılan müdahalelerin etkinliğinin değerlendirildiği ve sonuçların izlediği beşinci aşama
Açıklama:
Olayın ne olduğunun, kimlerde görüldüğünün, nerede görüldüğünün, ne zaman görüldüğünün anlaşılmaya çalışıldığı aşama sağlığı ve hastalıkları tanımlayan ilk aşamadır.
Cevap sağlığı ve hastalıkları tanımlayan ilk aşamadır.
Cevap sağlığı ve hastalıkları tanımlayan ilk aşamadır.
Soru 14
Aşağıdaki aşamalardan hangisi veya hangileri deneysel epidemiyoloji yöntemlerini kullanır?
I- Sağlığı ve hastalığı tanımlayan ilk aşama
II-Sorunun boyutunu saptayan ikinci aşama
III- Sorunların çözüm yollarını inceleyen dördüncü aşama
IV- Müdahalelerin etkinliğinin değerlendirildiği ve sonuçların izlediği beşinci aşama
I- Sağlığı ve hastalığı tanımlayan ilk aşama
II-Sorunun boyutunu saptayan ikinci aşama
III- Sorunların çözüm yollarını inceleyen dördüncü aşama
IV- Müdahalelerin etkinliğinin değerlendirildiği ve sonuçların izlediği beşinci aşama
Seçenekler
A
Sadece I
B
I ve II
C
Sadece II
D
Sadece IV
E
III ve IV
Açıklama:
Sorunun nedenlerinin incelendiği üçüncü aşamaya kadar epidemiyolojinin gözlemsel epidemiyoloji yöntemleri kullanılırken, bundan sonraki aşamalarda ise deneysel epidemiyoloji yöntemlerine geçilir.
Sorunların çözüm yollarını inceleyen dördüncü aşama ve müdahalelerin etkinliğinin değerlendirildiği ve sonuçların izlediği beşinci aşama deneysel epidemiyoloji yöntemlerini kullanır. Cevap E seçeneğidir.
Sorunların çözüm yollarını inceleyen dördüncü aşama ve müdahalelerin etkinliğinin değerlendirildiği ve sonuçların izlediği beşinci aşama deneysel epidemiyoloji yöntemlerini kullanır. Cevap E seçeneğidir.
Soru 15
Morris (1955)'e göre, aşağıdaki verilen epidemiyolojinin kullanımına yönelik başlıklardan hangisinin temel kullanım alanlarından biri toplum sağlığının izlenmesi değildir?
Seçenekler
A
Sağlık sorunlarının tarihsel değişiminin izlenmesi
B
Toplumsal sağlık sorunlarına tanı konulması
C
Hastalıkların klinik tablolarının belirlenmesi
D
Bireylerin sağlık risklerinin saptanması
E
Nedensellik araştırılması
Açıklama:
Morris'e göre ( 1955) verilen seçeneklerden "Hastalıkların klinik tablolarının belirlenmesi" ne yönelik başlığın temel kullanım alanlarından biri, Toplum Sağlığının İzlenmesi değildir. (Sayfa 78, Şekil 3.4).
Soru 16
Aşağıdaki araştırma türlerinden hangisinde araştırma birimi toplumdur?
Seçenekler
A
Kesitsel
B
Ekolojik
C
Kohort
D
Vaka-Kontrol (Olgu-Kontrol)
E
Randomize kontrollü çalışmalar
Açıklama:
Ekolojik araştırma türünün araştırma birimi toplumdur (Sayfa 79, Tablo 3.1)
Soru 17
Referans popülasyonundan uygun yöntemlerle seçilmiş araştırmanın uygulanacağı örnekleme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Randomizasyon
B
Deney ve kontrol grupları
C
Referans popülasyonu
D
Deney popülasyonu
E
Rölatif etkinlik
Açıklama:
Referans popülasyonundan uygun yöntemlerle seçilmiş araştırmanın uygulanacağı örnekleme deney popülasyonu denir.
Soru 18
Primer, sekonder ve tersiyer korunma yöntemlerinin etkinliğini ölçmek için yapılan çalışmalara verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Sağlık hizmet araştırmaları
B
Klinik deneyler araştırmaları
C
Randomizasyon araştırmaları
D
Rölatif etkinlik araştırmaları
E
Primer korunma önlemlerine yönelik müdahale araştırmaları
Açıklama:
Primer, sekonder ve tersiyer korunma yöntemlerinin etkinliğini ölçmek için yapılan çalışmalara verilen ad Primer korunma önlemlerine yönelik müdahale araştırmalarıdır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi prevelansı artıran unsurlardan birisidir?
Seçenekler
A
Kısa hastalık süresi
B
Hastalığın Mortalite hızının yüksek olması
C
Sağlıklı insanların iç göçü
D
İyileşme oranlarının yüksek olması
E
Yeni vakalarda artış
Açıklama:
Sayfa 82'de Şekil 3.6'da verilen Prevelansı etkileyen faktörlerde de görüldüğü üzere Prevelansı artıran unsurlardan birisi yeni vakalarda artıştır.
Prevelansı artıran unsurlardan bir tanesi de Yeni vakalarda artış; yani yüksek insidans'tır.
Prevelansı artıran unsurlardan bir tanesi de Yeni vakalarda artış; yani yüksek insidans'tır.
Soru 20
Deneysel Araştırmalar için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Araştırmada incelenen faktörler araştırmacının kontrolü altında değildir; araştırmacı tarafından müdahale edilemez ve değiştirilemez.
B
İncelenen faktör dışındaki değişkenler sabit tutulamaz ve randomizasyon sınırlı olarak kullanılabilir.
C
Neden sonuç ilişkisi tam olarak saptanmayabilir ya da araştırma yöntemine göre farklı düzeylerde olabilir.
D
Gerçek hayata daha fazla oranda uyarlar.
E
Deneysel koşullar laboratuvar ortamlarında istenildiği kadar tekrar edilebilir.
Açıklama:
Sayfa 80'de de Tablo 3.2'de Gözlemsel Araştırmalar ile deneysel araştırmalar arasında farklar belirtilmiştir. Deneysel araştırmalardaki deneysel koşullar laboratuvar ortamlarında
istenildiği kadar tekrar edilebilir. Doğal koşullarda bu mümkün değildir.
Deneysel koşullar laboratuvar ortamlarında istenildiği kadar tekrar edilebilir. Cevap E seçeneğidir.
istenildiği kadar tekrar edilebilir. Doğal koşullarda bu mümkün değildir.
Deneysel koşullar laboratuvar ortamlarında istenildiği kadar tekrar edilebilir. Cevap E seçeneğidir.
Soru 21
Epidemiyoloji iş sağlığı uygulamalarında aşağıda belirtilen amaçlardan hangisi için kullanılmaz?
Seçenekler
A
Çalışanların genel sağlık sorunlarının değerlendirilmesi
B
Normal değerlerin saptanması
C
Neden-sonuç ilişkileri konusunda hipotez geliştirilmesi ve araştırılması
D
Sağlığı geliştirici faktörlerin tanımlanması
E
Çalışanların çalışmalarının değerlendirilmesi
Açıklama:
Çalışanların çalışmalarının değerlendirilmesi epidemiyoloji iş sağlığı uygulamalarında ki amaçlardan birisi değildir. İş yeri sağlık biriminin çalışmalarının değerlendirilmesi amaçlardan birisidir.
Soru 22
Sağlık alanında araştırma bilimine verilen isim aşağıdaki hangi seçenekte belirtilmiştir ?
Seçenekler
A
Epidemiyoloji
B
Sensitivite
C
Kohort
D
Spesifisite
E
Validite
Açıklama:
Epidemiyoloji sağlık alanında araştırma bilimidir. Dolayısıyla cevap A şıkkıdır.
Soru 23
Epidemiyolojide temel amaç sağlık sorunlarının çözülmesidir. Bu görevini yerine getirmek için farklı araştırma tekniklerini farklı aşamalarda kullanır. Belirtilen süreç kapsamında kaç aşama bulunmaktadır ?
Seçenekler
A
2
B
5
C
3
D
6
E
4
Açıklama:
Epidemiyolojinin kullanım alanlarında 5 aşama bulunmaktadır. Dolayısıyla cevap B şıkkıdır.
Soru 24
Epidemiyolojide temel amaç sağlık sorunlarının çözülmesidir. Bu görevini yerine getirmek için farklı araştırma tekniklerini farklı aşamalarda kullanır. Belirtilen süreç kapsamında olan üçüncü aşama aşağıdaki hangi şıkta belirtilmiştir ?
Seçenekler
A
Sağlığı ve hastalıkları tanımlar
B
Müdahalelerin etkinliği değerlendirilir ve sonuçlar izlenir
C
Sorunun nedenlerini inceler
D
Sorunun boyutunu saptar
E
Sorunların çözüm yollarını inceler
Açıklama:
Epidemiyolojinin kullanım alanlarının aşamaları aşağıdaki gibidir:
1. İlk aşamada sağlığı ve hastalıkları tanımlar
2. İkinci aşama sorunun boyutunu saptar
3. Üçüncü aşama sorunun nedenlerini inceler
4. Aşamada sorunların çözüm yollarını inceler
5. Aşamada yapılan müdahalelerin etkinliği değerlendirilir ve sonuçlar izlenir.
Dolayısıyla cevap C şıkkıdır.
1. İlk aşamada sağlığı ve hastalıkları tanımlar
2. İkinci aşama sorunun boyutunu saptar
3. Üçüncü aşama sorunun nedenlerini inceler
4. Aşamada sorunların çözüm yollarını inceler
5. Aşamada yapılan müdahalelerin etkinliği değerlendirilir ve sonuçlar izlenir.
Dolayısıyla cevap C şıkkıdır.
Soru 25
Epidemiyolojinin hangi alanlarda kullanıldığı ile ilgili en açık tanımlama 1954 yılında Morris tarafından British Medical Journal’da yayımlanan makalesinde yapılmıştır. Morris burada epidemiyolojinin kullanım alanlarını kaç başlık altında toplamıştır ?
Seçenekler
A
5
B
2
C
4
D
7
E
3
Açıklama:
Epidemiyolojinin hangi alanlarda kullanıldığı ile ilgili en açık tanımlama 1954 yılında Morris tarafından British Medical Journal’da yayımlanan makalesinde yapılmıştır. Morris burada epidemiyolojinin kullanım alanlarını yedi başlık altında toplamıştır. Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.
Soru 26
Epidemiyolojik araştırma yöntemleri içinde olan "doğanın kendi akışı içinde izlenmesine dayanır. Araştırmacı olayları izler, ölçüm yapar ancak müdahalede bulunmaz" şeklinde tanımı olan araştırma yöntemi aşağıdaki hangi şıkta belirtilmiştir ?
Seçenekler
A
Ekolojik araştırma
B
Tanımlayıcı araştırma
C
Kesitsel araştırma
D
Vaka kontrol araştırması
E
Gözlemsel araştırma
Açıklama:
Gözlemsel çalışmalar, doğanın kendi akışı içinde izlenmesine dayanır. Araştırmacı olayları izler, ölçüm yapar ancak müdahalede bulunmaz. Dolayısıyla cevap E şıkkıdır.
Soru 27
Bir epidemiyolojik araştırmanın ilk adımı olan araştırma yöntemi aşağıdaki hangi şıkta belirtilmiştir ?
Seçenekler
A
Tanımlayıcı araştırma
B
Ekolojik araştırma
C
Gözlemsel araştırma
D
Vaka kontrol araştırması
E
Kesitsel araştırma
Açıklama:
Tanımlayıcı araştırmalar (Deskriptif Epidemiyoloji), bir epidemiyolojik araştırmanın ilk adımıdır. Temel amacı tanımlamaktır. Dolayısıyla cevap A şıkkıdır.
Soru 28
Hipotez oluşturulmasında yarar sağlayan, analiz üniteleri daha çok insan grupları olan araştırma yöntemi aşağıdaki hangi şıkta belirtilmiştir ?
Seçenekler
A
Kesitsel araştırma
B
Ekolojik araştırma
C
Gözlemsel araştırma
D
Tanımlayıcı araştırma
E
Vaka kontrol araştırması
Açıklama:
Ekolojik (korelasyon) araştırmalar hipotez oluşturulmasında yarar sağlamaktadır. Analiz üniteleri daha çok insan gruplarıdır. Dolayısıyla cevap B şıkkıdır.
Soru 29
Farklı gruplar arasında karşılaştırmalar yapan, risk grubu yönünden pozitif olan ya da olmayan gruplardaki hastalık dağılımlarını karşılaştırdığı gibi, hastalık olan ya da olmayan gruplarda risk faktörlerinin karşılaştırmalarını da yapan ve buradan çıkarak hastalıklara ya da sağlık sorunlarına neden olan olayları açıklamaya çalışan araştırma yöntemi aşağıdaki hangi şıkta belirtilmiştir ?
Seçenekler
A
Kesitsel araştırma
B
Ekolojik araştırma
C
Vaka kontrol araştırması
D
Tanımlayıcı araştırma
E
Gözlemsel araştırma
Açıklama:
Vaka kontrol araştırmalarında, farklı gruplar arasında karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca risk grubu yönünden pozitif olan ya da olmayan gruplardaki hastalık dağılımlarını karşılaştırdığı gibi, hastalık olan ya da olmayan gruplarda risk faktörlerinin
karşılaştırmalarını da yapılır. Buradan çıkarak hastalıklara ya da sağlık sorunlarına neden olan olayları açıklamaya çalışılır. Dolayısıyla cevap C şıkkıdır.
karşılaştırmalarını da yapılır. Buradan çıkarak hastalıklara ya da sağlık sorunlarına neden olan olayları açıklamaya çalışılır. Dolayısıyla cevap C şıkkıdır.
Soru 30
Analitik araştırmalarının elde ettiği sonuçları açısından en değerli araştırma yöntemi aşağıdaki hangi seçenekte belirtilmiştir ?
Seçenekler
A
Müdahale araştırması
B
Vaka kontrol araştırması
C
Ekolojik araştırma
D
Kohort araştırması
E
Kesitsel araştırma
Açıklama:
Analitik araştırmalarının elde ettiği sonuçları açısından en değerlisi kohort araştırmalarıdır. Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.
Soru 31
Meslek hastalığı epidemiyolojisi açısından ilk tipik örnek aşağıda şıklarda belirtilen hangi deniz cerrahının denizcilere yaptığı skorbüt çalışması olarak değerlendirilebilir ?
Seçenekler
A
Ramazzini
B
Agricola
C
Pott
D
Pliniy
E
Lind
Açıklama:
Meslek hastalığı epidemiyolojisi açısından ilk tipik örnek Lind’in denizcilere yaptığı skorbüt çalışması olarak değerlendirilebilir. Dolayısıyla cevap E şıkkıdır.
Soru 32
Karl Popper'e göre............. “İçerdiği ifadeler, gözlem raporlarını oluşturan ifadelerle yanlışlanabilecek düşünce sistemlerinin tamamına verilen addır.”
Yukarıdaki boşlukta aşağıdakilerden hangisi yer almalıdır?
Yukarıdaki boşlukta aşağıdakilerden hangisi yer almalıdır?
Seçenekler
A
Bilim
B
Davranış
C
Epidemiyoloji
D
Yöneylem
E
Araştırma
Açıklama:
Karl R. Popper’e göre bilim: “İçerdiği ifadeler, gözlem raporlarını oluşturan ifadelerle yanlışlanabilecek düşünce sistemlerinin tamamına verilen addır.
Soru 33
Aşağıdaki araştırma türlerinin hangisinde araştırma birimi "toplum" dur?
Seçenekler
A
Kesitsel
B
Kohort
C
Vaka-kontrol
D
Ekolojik
E
Randomize kontrollü çalışmalar
Açıklama:

Soru 34
Bir epidemiyolojik araştırmanın ilk adımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gözlemsel Araştırmalar
B
Tanımlayıcı Araştırmalar
C
Ekolojik Araştırmalar
D
Kesitsel Araştırmalar
E
Vaka Kontrol Araştırmaları
Açıklama:
Tanımlayıcı Araştırmalar (Deskriptif Epidemiyoloji) Bir epidemiyolojik araştırmanın ilk adımıdır. Temel amacı tanımlamaktır.
Soru 35
I. Sağlıklı insanların iç göçü
II. Hastalığın mortalite hızının düşük olması
III. İyileşme oranlarının yüksek olması
IV. Uzun hastalık süresi
Yukarıdakilerden hangileri Prevalansı arttıran faktörlerdendir?
II. Hastalığın mortalite hızının düşük olması
III. İyileşme oranlarının yüksek olması
IV. Uzun hastalık süresi
Yukarıdakilerden hangileri Prevalansı arttıran faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
II-IV
D
III-IV
E
I-III
Açıklama:

Soru 36
Epidemiyolojik araştırma tekniklerinin en önemli işlevi nedir?
Seçenekler
A
Sağlık sorunlarına yönelik korunma ve tedavi yöntemleri geliştirme
B
Tanı koymak amacıyla kullandığı yöntemlerin geçerliliğini araştırma
C
ağlık, hastalık ya da bunlara ilgili sorunları belirleme
D
Geliştirilen yöntemlerin etkinliklerini belirleme
E
Nedensellik işlevi
Açıklama:
Vaka Kontrol Araştırmaları Epidemiyolojik araştırma tekniklerinin en önemli işlevi nedensel ilişkilerin saptanmasıdır. Bunun için de farklı gruplar arasında karşılaştırmalar yapar.
Soru 37
Belirli bir özelliğe (aynı yıl doğma, aynı işte çalışma, aynı bölgede oturma, aynı etnik gruba mensup olma gibi) sahibi olan insanların oluşturduğu gruplara ne isim verilir?
Seçenekler
A
Toplum
B
Örneklem
C
Kohort
D
Kesitsel
E
Kontrol
Açıklama:
Analitik araştırmalarının elde ettiği sonuçları açısından en değerlisi kohort araştırmalarıdır. Kohort, belirli bir özelliğe (aynı yıl doğma, aynı işte çalışma, aynı bölgede oturma, aynı etnik gruba mensup olma gibi) sahibi olan insanların oluşturduğu gruptur.
Soru 38
Araştırma sonuçlarının genellenebildiği evrene verilen isim nedir?
Seçenekler
A
Referans popülasyonu
B
Deney popülasyonu
C
Deney ve kontrol grupları
D
Randomizasyon
E
Kohort
Açıklama:
Referans popülasyonu: Araştırma sonuçlarının genellenebildiği evrene verilen isimdir.
Soru 39
Çalışanların hastalıklarıyla ilgili bir kitap olan “De Morbis Artificum Diatriba”'nı kim yazmıştır?
Seçenekler
A
Georgius Agricola
B
Pliny
C
Pervical Pott
D
Paracelsus
E
Bernardino Ramazzini
Açıklama:
Bernardino Ramazzini
Soru 40
Kohort çalışmalarında hesaplanan temel ölçüt nedir?
Seçenekler
A
Rölatif risk
B
Atfedilen risk
C
İnsidans
D
Korunabilirlik hızı
E
Prospektif
Açıklama:
Kohort çalışmalarında hesaplanan temel ölçüt insidans olmakla birlikte, koruyucu hekimlik açısından değerli ölçütler elde edilir.
Soru 41
Analitik araştırmaların en kolayı, en ucuzu ve kısa zamanda sonuç alınanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kesitsel araştırmalar
B
Vaka Kontrol araştırmaları
C
Gözlemsel araştırmalar
D
Ekolojik araştırmalar
E
Tanımlayıcı araştırmalar
Açıklama:
Vaka kontrol çalışmaları, analitik araştırmaların en kolayı, en ucuzu ve kısa zamanda sonuç alınanıdır.
Soru 42
- Yöntem, kullanılacak araçların saptanmasını ve organizasyonunu içerir.
- Araştırma teknikleri, araştırma yöntemleri olarak da ifade edilebilir ve yöntemin kendisi olarak tanımlanabilir.
- Teknik, sonuç elde etmek için kullanılan yöntem yardımıyla seçilen ve organize edilen araçlardır.
- Yöntem, veri elde etmek amacıyla kullanılan araçlara indirgenebilir.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yöntem, hem eylemsel hem de zihinsel bileşenleri bulunan dinamik bir süreci tanımlamaktadır. Kullanılacak araçların saptanmasını ve organizasyonunu içerir. Dolayısıyla da yöntem, teknik kavramını kapsar ve ona pratik bir anlam verir. Teknik ise sonuç elde etmek için kullanılan yöntem yardımıyla seçilen ve organize edilen araçlardır. Buradan bakarsak, kullanım amacı veri elde etmek olan araştırma tekniklerini, araştırma yöntemleri olarak ifade etmek ve yöntemin kendisi olarak tanımlamak doğru değildir. Yöntem veri elde etmek amacıyla kullanılan araçlara indirgenemez.
Doğru seçenek (B)dir.
Doğru seçenek (B)dir.
Soru 43
Sağlık durumu ile hastalık, sakatlık, yaralanmaya yol açan durumlar ve ölümlerin, toplum içinde ya da insanlar arasında varlığını, yaygınlığını, dağılım özelliklerini, nedenlerini, korunma ve tedavi yöntemlerini ve bunların sonuçları ile hastalıkları teşhis etmek amacıyla kullanılan tanı araçlarının geçerlilik ve güvenilirliğini inceleyen yöntem bilimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tıp
B
Fizyoloji
C
Epidemiyoloji
D
İstatistik
E
Sosyoloji
Açıklama:
EPİDEMİYOLOJİ: Sağlık durumu ile hastalık, sakatlık, yaralanmaya yol açan durumlar ve ölümlerin, toplum içinde ya da insanlar arasında varlığını, yaygınlığını, dağılım özelliklerini, nedenlerini, korunma ve tedavi yöntemlerini ve bunların sonuçları ile hastalıkları teşhis etmek amacıyla kullanılan tanı araçlarının geçerlilik ve güvenilirliğini inceleyen yöntem bilimidir. Doğru seçenek (C)dir.
Soru 44
Prevalans ve insidans kavramları, epidemiyolojik çalışmaların hangi aşaması ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Sağlığı ve hastalıkları tanımlama
B
Sorunun boyutunu saptama
C
Sorunun nedenlerini inceleme
D
Sorunların çözüm yollarını inceleme
E
Yapılan müdahalelerin etkinliğini değerlendirme ve sonuçları izleme
Açıklama:
Epidemiyoloji insanları etkileyen sağlık sorunlarının incelenmesi amacıyla geliştirilmiş bir yöntem bilimidir. Temel amaç sağlık sorunlarının çözülmesidir. Bu görevini yerine getirmek için farklı araştırma tekniklerini farklı aşamalarda kullanır:
1. İlk aşamada sağlığı ve hastalıkları tanımlar. Bu işlevini yerine getirirken olayları ortamında izler. Olayın ne olduğu, kimlerde görüldüğü, nerede görüldüğü, ne zaman görüldüğünü anlamaya çalışır. Eldeki bilgilerle karşılaştırarak nedenselliğine yönelik varsayımlar üretir.
2. İkinci aşama sorunun boyutunu saptar. Farklı araştırma teknikleri kullanılarak elde edilen bu bilgide sağlık sorunun toplum içindeki yaygınlığı tanımlanır. Bu aşamada cevabı aranılan “Ne kadar?” sorusudur. Prevelans ya da insidans kullanılabilir. Prevelans sorunun toplum içindeki toplam boyutunu gösterirken insidans risk altındaki bir popülasyonda yeni hastaların ortaya çıkma sıklığını verir.
3. Üçüncü aşama sorunun nedenlerini inceler. Tüm epidemiyolo
Doğru seçenek (B)dir.
1. İlk aşamada sağlığı ve hastalıkları tanımlar. Bu işlevini yerine getirirken olayları ortamında izler. Olayın ne olduğu, kimlerde görüldüğü, nerede görüldüğü, ne zaman görüldüğünü anlamaya çalışır. Eldeki bilgilerle karşılaştırarak nedenselliğine yönelik varsayımlar üretir.
2. İkinci aşama sorunun boyutunu saptar. Farklı araştırma teknikleri kullanılarak elde edilen bu bilgide sağlık sorunun toplum içindeki yaygınlığı tanımlanır. Bu aşamada cevabı aranılan “Ne kadar?” sorusudur. Prevelans ya da insidans kullanılabilir. Prevelans sorunun toplum içindeki toplam boyutunu gösterirken insidans risk altındaki bir popülasyonda yeni hastaların ortaya çıkma sıklığını verir.
3. Üçüncü aşama sorunun nedenlerini inceler. Tüm epidemiyolo
Doğru seçenek (B)dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi epidemiyolojinin temel kullanım alanlarından olan "Klinik Olguların İncelenmesi" alanı ile doğrudan ilişkili değildir?
Seçenekler
A
Hastalıkların klinik tablolarının belirlenmesi
B
Bireylerin sağlık risklerinin saptanması
C
Sendromların tanımlanması
D
Nedensellik araştırılması
E
Sağlık sorunlarının tarihsel değişiminin izlenmesi
Açıklama:
Sağlık sorunlarının tarihsel değişiminin izlenmesi,"Klinik Olguların İncelenmesi" ile değil, "Sağlık Politikalarının Yönlendirilmesi ve İzlenmesi" alanı ile ilişkilidir. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 46
Aşağıdaki araştırma türlerinden hangisinde araştırma birimi "toplum"dur.
Seçenekler
A
Kesitsel
B
Vaka-Kontrol (Olgu-Kontrol)
C
Kohort
D
Ekolojik
E
Randomize kontrollü çalışmalar
Açıklama:
Diğer seçeneklerde yer alan kesitsel, vaka-kontrol (Olgu-Kontrol), kohort ve randomize kontrollü çalışmalarda araştırma birimi "birey"dir.
Ekolojik araştırmalarda araştırma birimi "toplum"dur. Doğru seçenek (D)dir.
Ekolojik araştırmalarda araştırma birimi "toplum"dur. Doğru seçenek (D)dir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi gözlemsel araştırmalara ait bir özelliktir?
Seçenekler
A
Araştırmada incelenen faktörler araştırıcının kontrolü altındadır ve istenildiği zaman değiştirilebilir.
B
İncelenen faktör dışındaki tüm değişkenler sabit tutulabilir.
C
Olayların içinde bulundukları ortamlarda olduğundan gerçek hayata daha fazla oranda uyarlar.
D
Neden sonuç ilişkisi daha doğru saptanabilir.
E
Araştırma koşulları laboratuvar ortamlarında istenildiği kadar tekrar edilebilir.
Açıklama:
Diğer seçeneklerde yer alan özellikler, deneysel araştırmalara aittir (Bkz. Sf. 80,Tablo 3.2 Gözlemsel ve deneysel araştırmaların farklılıkları.
Gözlemsel araştırmalar, olayların içinde bulundukları ortamlarda olduğundan gerçek hayata daha fazla oranda uyarlar. Doğru seçenek (C)dir.
Gözlemsel araştırmalar, olayların içinde bulundukları ortamlarda olduğundan gerçek hayata daha fazla oranda uyarlar. Doğru seçenek (C)dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi deneysel araştırmalara ait bir özelliktir?
Seçenekler
A
Araştırmada incelenen faktörler araştırmacının kontrolü altında değildir.
B
İncelenen faktörlere araştırmacı tarafından müdahale edilemez ve değiştirilemez.
C
İncelenen faktör ışındaki değişkenler sabit tutulamaz. Randomizasyon sınırlı olarak kullanılabilir.
D
Neden sonuç ilişkisi tam olarak saptanamayabilir ya da araştırma yöntemine göre farklı düzeylerde olabilir.
E
Araştırma ortamı gerçek hayata uymaz. Bu yüzden sonuçların genellenmesinde dikkatli olunmalıdır.
Açıklama:
Diğer seçeneklerde yer alan özellikler, gözlemsel araştırmalara aittir. (Bkz.: Kitabınız Sf.80, Tablo 3.2 Gözlemsel ve deneysel araştırmaların farklılıkları)
Deneysel araştırmalarda araştırma ortamı gerçek hayata uymaz. Bu yüzden sonuçların genellenmesinde dikkatli olunmalıdır.Doğru seçenek (E)dir.
Deneysel araştırmalarda araştırma ortamı gerçek hayata uymaz. Bu yüzden sonuçların genellenmesinde dikkatli olunmalıdır.Doğru seçenek (E)dir.
Soru 49
Aşağıdaki faktörlerden hangisi prevalansı artırır?
Seçenekler
A
Uzun hastalık süresi
B
Yeni vakalarda azalma
C
Sağlıklı insanların iç göçü
D
Hastalığın mortalite hızının yüksek olması
E
İyileşme oranlarının yüksek olması
Açıklama:
Uzun hastalık süresi, hastalığın mortalite hızının düşük olması, yeni vakalarda artış(yüksek insidans), sağlıklı insanların dış göçü, vakaların iç göçü ve iyileştirilmiş tanı olanakları PREVALANSI ARTIRIR.
Kısa hastalık süresi, hastalığın mortalite hızının yüksek olması, Yeni vakalarda azalma(düşük insidans) Sağlıklı insanların iç göçü Vakaların dış göçü İyileşme oranlarının yüksek olması PREVALANSI AZALTIR
Uzun hastalık süresi, prevalansı artırır. Doğru seçenek (A)dır.
Kısa hastalık süresi, hastalığın mortalite hızının yüksek olması, Yeni vakalarda azalma(düşük insidans) Sağlıklı insanların iç göçü Vakaların dış göçü İyileşme oranlarının yüksek olması PREVALANSI AZALTIR
Uzun hastalık süresi, prevalansı artırır. Doğru seçenek (A)dır.
Soru 50
- Referans popülasyonu
- Deney popülasyonu
- Randomizasyon
- Referans popülasyonundan uygun yöntemlerle seçilmiş araştırmanın uygulanacağı örneklemdir.
- Deney ve kontrol gruplarının belirlenmesi amacıyla uygulanan tesadüfi seçme yöntemidir.
- Araştırma sonuçlarının genellenebildiği evrene verilen isimdir.
Seçenekler
A
I-A, II-C, III-B
B
I-C, II-A, III-B
C
I-A, II-B, III-C
D
I-C, II-B, III-A
E
I-B, II-A, III-C
Açıklama:
Referans popülasyonu: Araştırma sonuçlarının genellenebildiği evrene verilen isimdir.
Deney popülasyonu: Referans popülasyonundan uygun yöntemlerle seçilmiş araştırmanın uygulanacağı örneklemdir.
Randomizasyon: Deney ve kontrol gruplarının belirlenmesi amacıyla uygulanan tesadüfi seçme yöntemidir.
Doğru seçenek (B)dir.
Deney popülasyonu: Referans popülasyonundan uygun yöntemlerle seçilmiş araştırmanın uygulanacağı örneklemdir.
Randomizasyon: Deney ve kontrol gruplarının belirlenmesi amacıyla uygulanan tesadüfi seçme yöntemidir.
Doğru seçenek (B)dir.
Soru 51
Mesleki epidemiyolojinin amacı iş yerlerinde bulunan .............................. sıklığı ve dağılımı ile bunlar üzerindeki etkilerin incelenmesidir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
çalışanların ve müşterilerin
B
araçların ve gereçlerin
C
kadınların ve erkeklerin
D
hastalıkların ve yaralanmaların
E
gelirlerin ve giderlerin
Açıklama:
Mesleki epidemiyolojinin amacı iş yerlerinde bulunan hastalıkların ve yaralanmaların sıklığı ve dağılımı ile bunlar üzerindeki etkilerin incelenmesidir. doğru seçenek (D)dir.
Soru 52
I. Sağlık, hastalık ya da bunlara ilgili sorunları inceler.
II. Bu sorunların toplum içindeki varlığını anlamaya çalışır.
III. Var olan sorunların yaygınlığını ve dağılım özelliklerini açıklar.
IV. Sorunların nedenselliklerini irdeler.
V. Sağlık sorunlarına yönelik korunma ve tedavi yöntemleri geliştirir.
VI. Geliştirilen yöntemlerin etkinliklerini izler.
Yukarıdaki maddelerden hangileri epidemiyoloji biliminin araştırma alanlarıdır?
II. Bu sorunların toplum içindeki varlığını anlamaya çalışır.
III. Var olan sorunların yaygınlığını ve dağılım özelliklerini açıklar.
IV. Sorunların nedenselliklerini irdeler.
V. Sağlık sorunlarına yönelik korunma ve tedavi yöntemleri geliştirir.
VI. Geliştirilen yöntemlerin etkinliklerini izler.
Yukarıdaki maddelerden hangileri epidemiyoloji biliminin araştırma alanlarıdır?
Seçenekler
A
I, III
B
II, III, V
C
II, III, IV, VI
D
III, IV, V, VI
E
I, II, III, IV, V, VI
Açıklama:
Epidemiyolojinin Kullanım Alanları
Doğru yanıt e seçeneğidir.
Doğru yanıt e seçeneğidir.
Soru 53
"Olayları ortamında izler. Olayın ne olduğu, kimlerde görüldüğü, nerede görüldüğü, ne zaman görüldüğünü anlamaya çalışır. Eldeki bilgilerle karşılaştırarak nedenselliğine yönelik varsayımlar üretir" ifadesi epidemiyolojik araştırmanın hangi aşamasını tanımlar?
Seçenekler
A
İlk aşamada sağlığı ve hastalıkları tanımlar
B
İkinci aşama sorunun boyutunu saptar
C
Üçüncü aşama sorunun nedenlerini inceler
D
Dördüncü aşamada sorunların çözüm yollarını inceler
E
Beşinci aşamada yapılan müdahalelerin etkinliği değerlendirilir ve sonuçlar izlenir
Açıklama:
Epidemiyolojinin Kullanım Alanları
Doğru yanıt a seçeneğidir.
Doğru yanıt a seçeneğidir.
Soru 54
Hastalıkların nedenlerine yönelik olan analitik çalışmalar hangi yıllardan itibaren başlamıştır?
Seçenekler
A
1930-1935
B
1935-1940
C
1940-1945
D
1945-1950
E
1950-1955
Açıklama:
TEMEL EPİDEMİYOLOJİ
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Soru 55
Aşağıdaki araştırmalardan hangisi gözlemsel araştırma teknikleri içinde yer alır?
Seçenekler
A
Saha çalışmaları
B
Randomize kontrollü çalışmalar
C
Analitik araştırmalar
D
Tabakalandırılmış randomize kontrollü çalışmalar
E
Toplum çalışmaları
Açıklama:
EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ
Doğru yanıt c seçeneğidir.
Doğru yanıt c seçeneğidir.
Soru 56
Aşağıdaki araştırmalardan hangisi deneysel araştırma teknikleri içinde yer alır?
Seçenekler
A
Tanımlayıcı araştırmalar
B
Analitik araştırmalar
C
Ekolojik
D
Toplum çalışmaları
E
Vaka-Kontrol (Olgu-Kontrol)
Açıklama:
EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Doğru yanıt d seçeneğidir.
Soru 57
I. Hipotez oluşturulmasında yarar sağlamaktadır II. Analiz üniteleri daha çok insan gruplarıdır III. Aynı zaman diliminde, farklı yerlerdeki toplumları karşılaştırmak veya aynı yerde bulunan aynı toplumu farklı zamanlarda karşılaştırmak suretiyle yapılabilir IV. Yürütülmesi kolaydır ancak yorumlanması zordur V. Genellikle farklı amaçlar doğrultusunda toplanmış verilere dayanmaktadır
Yukarda yer alan açıklamalar hangi araştırma türünü açıklar?
Yukarda yer alan açıklamalar hangi araştırma türünü açıklar?
Seçenekler
A
Ekolojik
B
Kesitsel
C
Kohort
D
Senstivite
E
Spesifisite
Açıklama:
Ekolojik Araştırmalar
Doğru yanıt a seçeneğidir.
Doğru yanıt a seçeneğidir.
Soru 58
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi prevalansı azaltan faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Uzun hastalık süresi
B
Hastalığın mortalite hızının düşük olması
C
İyileşme oranlarının yüksek olması
D
Yeni vakalarda artış
E
Vakaların iç göçü
Açıklama:
Kesitsel Araştırmalar (Prevelans Çalışmaları)
Doğru yanıt c seçeneğidir.
Doğru yanıt c seçeneğidir.
Soru 59
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi prevalansı arttıran faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Kısa hastalık süresi
B
Hastalığın mortalite hızının yüksek olması
C
Yeni vakalarda azalma
D
Hastalığın mortalite hızının düşük olması
E
Vakaların dış göçü
Açıklama:
Kesitsel Araştırmalar (Prevelans Çalışmaları)
Doğru yanıt D seçeneğidir. D seceneği dısındaki etkenler prevalansı azaltır.

Doğru yanıt D seçeneğidir. D seceneği dısındaki etkenler prevalansı azaltır.

Soru 60
I. Etkinliği kontrol grubu ile mukayese edilerek ölçülür
II. Gözlemsel analitik çalışmalar ile saptanan neden-sonuç ilişkilerinin dolaylı olarak test edilebildiği çalışmalardır
III. Randomize kontrollü, saha ya da topluluk çalışmaları olarak planlanabilmektedir
IV. Hastalıklarla mücadele sürecinde kullanılan müdahale yöntemlerinin etkinliğini ve müdahalelerin olası risklerini ortaya koyar
Yukarıdaki maddeler hangi araştırma türünü açıklar?
II. Gözlemsel analitik çalışmalar ile saptanan neden-sonuç ilişkilerinin dolaylı olarak test edilebildiği çalışmalardır
III. Randomize kontrollü, saha ya da topluluk çalışmaları olarak planlanabilmektedir
IV. Hastalıklarla mücadele sürecinde kullanılan müdahale yöntemlerinin etkinliğini ve müdahalelerin olası risklerini ortaya koyar
Yukarıdaki maddeler hangi araştırma türünü açıklar?
Seçenekler
A
Tanımlayıcı araştırmalar
B
Analitik araştırmalar
C
Randomize kontrollü çalışmalar
D
Kohort Araştırmaları
E
Müdahale Araştırmaları
Açıklama:
Deneysel Araştırmalar
Müdahale Araştırmaları
Doğru yanıt e seçeneğidir.
Müdahale Araştırmaları
Doğru yanıt e seçeneğidir.
Soru 61
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi araştırma sonuçlarının genellenebildiği evrene verilen isimdir?
Seçenekler
A
Referans popülasyonu
B
Deney popülasyonu
C
Deney ve kontrol grupları
D
Randomizasyon
E
Rölatif etkinlik
Açıklama:
Deneysel Araştırmalar
Müdahale Araştırmaları
Referans popülasyonu: Araştırma sonuçlarının genellenebildiği evrene verilen isimdir. Doğru yanıt a seçeneğidir.
Müdahale Araştırmaları
Referans popülasyonu: Araştırma sonuçlarının genellenebildiği evrene verilen isimdir. Doğru yanıt a seçeneğidir.
Soru 62
“İçerdiği ifadeler, gözlem raporlarını oluşturan ifadelerle yanlışlanabilecek düşünce sistemlerinin tamamına verilen addır.”
Aşağıdakilerden hangisi "Bilim" için yukarıdaki tanımı kullanır?
Aşağıdakilerden hangisi "Bilim" için yukarıdaki tanımı kullanır?
Seçenekler
A
Karl. R. Popper
B
Aristoteles
C
Platon
D
Immanuel Kant
E
Georg Wilhelm Friedrich Hegel
Açıklama:
Karl R. Popper "bilim" için aşağıdaki tanımı kullanır: “İçerdiği ifadeler, gözlem raporlarını oluşturan ifadelerle yanlışlanabilecek düşünce sistemlerinin tamamına verilen addır.”
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi, bilimin etkinliğinin sınırsız olduğunu, doğada sonsuz sayıda işlenmesi gereken olgu olduğunu ancak bilimin özelliğinin konularında değil, izledikleri yöntem içerisinde yattığını söylemiştir?
Seçenekler
A
Karl Pearson
B
Immanuel Kant
C
Karl R. Popper
D
Galileo Galilei
E
Nikolaus Kopernikus
Açıklama:
Karl Pearson (1857-1936) bilimin etkinliğinin sınırsız olduğunu, doğada sonsuz sayıda işlenmesi gereken olgu olduğunu ancak bilimin özelliğinin konularında değil, izledikleri yöntem içerisinde yattığını söylemiştir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi sağlık alanında araştırma bilimidir?
Seçenekler
A
Epidemiyoloji
B
Mantık
C
Metafizik
D
Ontoloji
E
Epistemoloji
Açıklama:
Epidemiyoloji sağlık alanında araştırma bilimidir.
Soru 65
Bir araştırmacı epidemiyoloji kullanarak aşağıdakilerden hangisi ile ilgilenmez?
Seçenekler
A
Var olan sorunların ontoloji ile bağlantısını açıklar.
B
Sağlık sorunlarının toplum içindeki varlığını anlamaya çalışır.
C
Sorunların nedenselliklerini irdeler.
D
Geliştirilen yöntemlerin etkinliklerini izler.
E
Tanı koymak amacıyla kullandığı yöntemlerin geçerliliğini araştırır.
Açıklama:
Bir araştırmacı epidemiyoloji kullanarak; sağlık, hastalık ya da bunlara ilgili sorunları inceler, bu sorunların toplum içindeki varlığını anlamaya çalışır, var olan sorunların yaygınlığını ve dağılım özelliklerini açıklar, sorunların nedenselliklerini irdeler, sağlık sorunlarına yönelik korunma ve tedavi yöntemleri geliştirir, geliştirilen yöntemlerin etkinliklerini izler, tanı koymak amacıyla kullandığı yöntemlerin geçerliliğini araştırır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi deneysel araştırmalar içinde yer alan çalışmalar değildir?
Seçenekler
A
Randomize kontrollü çalışmalar.
B
Tabakalandırılmış randomize kontrollü çalışmalar.
C
Saha çalışmaları.
D
Toplum çalışmaları.
E
Vaka-Kontrol çalışmaları.
Açıklama:
Vaka-Kontrol (Olgu-Kontrol) çalışmaları gözlemsel araştırmalar içinde yer almaktadır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi epidemiyolojik araştırma tekniklerinin en önemli işlevidir?
Seçenekler
A
Nedensel ilişkilerin saptanması.
B
Düzenli sağlık kayıtların sağlanması.
C
Sayısal verilerin elde edilmesi.
D
Kurulan bir hipotezin sınanması.
E
Olguların sınıflandırılması.
Açıklama:
Epidemiyolojik araştırma tekniklerinin en önemli işlevi nedensel ilişkilerin saptanmasıdır.
Soru 68
____ araştırmalarının elde ettiği sonuçları açısından en değerlisi kohort araştırmalarıdır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki boşluğu doğru tamamlar?
Seçenekler
A
Analitik
B
Gözlem
C
Deneysel
D
Randomize
E
Hipotez
Açıklama:
Analitik araştırmalarının elde ettiği sonuçları açısından en değerlisi kohort araştırmalarıdır.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi neden-sonuç ilişkisinin boyutunu, yönünü ve gücünü göstermektedir?
Seçenekler
A
Rölatif risk
B
Korunabilirlik hızı
C
Atfedilen risk
D
İnsidans çalışmaları
E
Longitudinal çalışmaları
Açıklama:
Rölatif risk; neden-sonuç ilişkisinin boyutunu, yönünü ve gücünü göstermektedir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Atfedilen risk hesaplanması için kullanılır?
Seçenekler
A
Etken (+) [(a) / (a+b)] - Etken (-) [(c) / (c+d)]
B
İnsidans (Etken +) - İnsidans (Etken -)
___________________________________
İnsidans (Etken +) x k (100, 1000, 10000)
___________________________________
İnsidans (Etken +) x k (100, 1000, 10000)
C
(a+b) / (a+b+c+d)
D
[Etken (+) [(a) / (a+b)] - Etken (-) [(c) / (c+d)] ]
______________________________________________
[Etken (+) [(a) / (a+b)]
______________________________________________
[Etken (+) [(a) / (a+b)]
E
[a x d]
______
[b x d]
______
[b x d]
Açıklama:
Atfedilen risk hesaplanması için kullanılan formül aşağıdaki gibidir: Etken (+) [(a) / (a+b)] - Etken (-) [(c) / (c+d)]
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi epidemiyoloji iş sağlığı uygulama amaçlarınden değildir?
Seçenekler
A
Çalışanların genel sağlık sorunlarının değerlendirilmesi.
B
Normal değerlerin saptanması.
C
Çalışanların genel sağlık sorunlarının önlenmesi.
D
Koruyucu yöntemlerin değerlendirilmesi.
E
Neden-sonuç ilişkileri konusunda hipotez geliştirilmesi ve araştırılması.
Açıklama:
Çalışanların genel sağlık sorunlarının, normal değerlerin saptanması, çalışanların genel sağlık sorunlarının değerlendirilmesi, doz cevap ilişkisinin değerlendirilmesi, sağlığı geliştirici faktörlerin tanımlanması, koruyucu yöntemlerin değerlendirilmesi ve iş yeri sağlık biriminin çalışmalarının değerlendirilmesi.
Ünite 4
Soru 1
İş yerinde olası sağlık ve güvenlik tehlikelerinin değerlendirilmesi, gerekli koruyucu önlemlerin uygulanması çalışmalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İş yeri hekimliği
B
İş sağlığı
C
İş hijyeni ve iş güvenliği
D
Çevre sağlığı
E
Verimlilik koşulları
Açıklama:
İş yerindeki sağlık sorunlarının incelenmesi ve
bunların tanı tedavisine yönelik uygulamalar iş
yeri hekimliği; iş yerinde olası sağlık ve güvenlik
tehlikelerinin değerlendirilmesi, gerekli koruyucu
önlemlerin uygulanması çalışmaları iş hijyeni, iş
güvenliği çalışmaları olarak değerlendirilmektedir
bunların tanı tedavisine yönelik uygulamalar iş
yeri hekimliği; iş yerinde olası sağlık ve güvenlik
tehlikelerinin değerlendirilmesi, gerekli koruyucu
önlemlerin uygulanması çalışmaları iş hijyeni, iş
güvenliği çalışmaları olarak değerlendirilmektedir
Soru 2
Çalışma Ortamı Dergisi (1992)’ne göre aşağıdakilerden hangisi bağımsız aşamanın özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Çalışanlar sorunun bir parçasıdır, çözümün değil.
B
İş kazalarının oranı daha da azalır ve insanların kendi kendini korumadaki eksikliğinden dolayı iş kazalarının olabileceğine inanılır.
C
Çalışanlardan oluşan ekipler güvenlik konusunu sahiplenir, çözüm üretirler.
D
Kurallar uygulandığında iş güvenliği sağlanır.
E
İş yerinde yaralanmalar kabul edilemez.
Açıklama:
İş kazalarının oranı daha da azalır ve insanların kendi kendini korumadaki eksikliğinden (başarısızlığından) dolayı iş kazalarının olabileceğine inanılır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi sağlık teknisyenleri kategorisindeki Spesifik Mesleklerden biridir?
Seçenekler
A
Diş Hijyencileri
B
Ambulans Şoförleri
C
Hayvan Bakıcıları
D
Muhasebe
E
Eczacılar
Açıklama:
Diş Hijyencileri sağlık teknisyenleri kategorisindeki Spesifik Mesleklerden biridir.
Soru 4
Tarihte ilk kez hastalıkların tanrıların kızgınlıklarından ya da cin, peri, şeytan ve kötü ruhların olumsuz etkilerinden ileri gelmediğini savunan kişi kimdir?
Seçenekler
A
İbn-i Sînâ
B
Hipokrat
C
Wiegmann D.A
D
DuPont Bradley
E
Rudolf V.Virchow
Açıklama:
Hastalıkların tanrıların kızgınlıklarından ya da cin, peri, şeytan ve kötü ruhların olumsuz etkilerinden ileri gelmediğini savunan Hipokrat’tır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetleri olarak kabul edilen sınıflandırmaya girmez?
Seçenekler
A
Rehabilite edici
B
Koruyucu
C
Geliştirici
D
Tedavi edici
E
Huzursuzluk verici
Açıklama:
“Huzursuzluk verici” sağlık hizmetleri olarak kabul edilen bir sınıflandırmaya yoktur.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütünün açıklamasına göre hastalıklara neden olan en temel risk faktörlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kolesterol yüksekliği
B
Sağlıklı beslenme
C
Kapalı ortam hava kirliliği
D
Alkol
E
Yüksek kan basıncı
Açıklama:
“Sağlıklı beslenme” aksine hastalıkları önleyen faktörlerden biridir.
Soru 7
Risk değerlendirmesi sonuçlarına göre tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç kaç yılda bir periyodik muayene tekrarlanır?
Seçenekler
A
En geç üç yılda bir
B
En geç yılda bir
C
En geç dört yılda bir
D
En geç beş yılda bir
E
En geç altı yılda bir
Açıklama:
Tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç üç yılda bir tekrarlanır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kaynakla çalışılan ortamda alınacak önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sürekli temizlik ve bakım
B
Ortam aydınlatması
C
İş yeri ortamında zaman zaman analizler yapmak
D
Alerjen maddeler
E
Zararlı maddenin, zararsız ya da daha az zararlı maddeyle değiştirilmesi
Açıklama:
“Alerjen maddeler” sağlık çalışanlarının sağlığını tehdit eden risklerden biridir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi sağlık çalışanlarının sağlığını tehdit eden risklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Radyasyon kaynaklı risk unsurları
B
Laboratuvar kaynaklı risk unsurları
C
Yüksek kan basıncı
D
Tehlikeli atıklar
E
Enfeksiyon bulaşma riski
Açıklama:
“Yüksek kan basıncı” sağlık çalışanlarının sağlığını tehdit eden risklerden biri değildir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi kişisel korunma araçlarından eldivenin kullanım amacıdır?
Seçenekler
A
Çalışanların elleri aracılığıyla enfeksiyon etkenlerinin geçişini önlemektir.
B
Üretimin devamlılığını sağlamak ve verimi artırmaktır.
C
Bireyleri hastalık çıkmadan korumak, risk faktörlerini ve hastalık sıklığını azaltmaktır.
D
İş sağlığı ve güvenliğinde en iyi koşulları hedefleyerek iş yerlerinin mevcut durumunun sürekli iyileştirilmesini sağlamaktır.
E
İnsanların sağlığının çalışma ve iş yeri koşullarına bağlı olarak olumsuz etkilenmesini engellemektir.
Açıklama:
Kişisel korunma araçlarından eldiven kullanım amacı; çalışanların ellerinin enfekte materyalle kontaminasyonunu azaltmak, çalışanların elleri aracılığıyla enfeksiyon etkenlerinin geçişini önlemek ve çalışanların ellerindeki floradan enfeksiyon geçişini azaltmaktır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisinde İş sağlığı ve iş güvenliği tanımı doğru olarak verilmektedir?
Seçenekler
A
Devletin sorumlu olduğu, İş yerlerinde sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak amacıyla, çalışanların sağlıklı fiziksel, ruhsal ve sosyal bir ortama kavuşturulması ve bu durumun sürdürülmesi için yapılan sistemli ve bilimsel çalışmaların tümüdür.
B
İş vereni sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak amacıyla, iş verenin sağlıklı fiziksel, ruhsal ve sosyal bir ortama kavuşturulması sağlamak için yapılan sistemli ve bilimsel çalışmaların tümüdür.
C
Çalışanların sadece sağlıklı fiziksel ve sosyal bir ortama kavuşturulması ve bu durumun sürdürülmesi için yapılan sistemli ve bilimsel çalışmaların tümüdür.
D
İş yerlerinde sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak amacıyla, çalışanların sağlıklı fiziksel, ruhsal ve sosyal bir ortama kavuşturulması ve bu durumun sürdürülmesi için yapılan sistemli ve bilimsel çalışmaların tümüdür.
E
Çalışanların sağlıklı fiziksel, ruhsal ve sosyal bir ortama kavuşturulması ve bu durumun sürdürülmesi için işveren tarafından başlatılan sistemli ve bilimsel projedir.
Açıklama:
İş yerlerinde sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak amacıyla, çalışanların sağlıklı fiziksel, ruhsal ve sosyal bir ortama kavuşturulması ve bu durumun sürdürülmesi için yapılan sistemli ve bilimsel çalışmaların tümüdür.
Soru 12
İş sağlığı ve güvenliğinde eski geleneksel “reaktif ” yaklaşımlar yerini hangi yılda çağdaş “proaktif ” yaklaşımlara bırakmıştır?
Seçenekler
A
2012
B
2013
C
2014
D
2015
E
2016
Açıklama:
İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile (2012) eski geleneksel “reaktif ” yaklaşımlar yerini çağdaş “proaktif ” yaklaşımlara bırakmıştır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda da belirtilen, iş sağlığı ve iş güvenliğinin üç temel amacından biri olan Çalışanların korunması amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak,
B
Çalışanların gelir düzeyini artırarak refahını sağlamak ve geliştirmek.
C
Çalışanları çalışma ortamından kaynaklanan sağlık ve güvenlik risklerine karşı korumak,
D
Çalışanların sağlık, güvenlik ve refahını sağlamak ve geliştirmek,
E
Sağlık kurumunun korunması çerçevesinde kaza veya istenmeyen olayları önceden tespit edip gerekli önlemleri alarak, oluşabilecek direk ve dolaylı zarar ve ödemeleri önlemek
Açıklama:
Çalışanların gelir düzeyini artırarak refahını sağlamak ve geliştirmek bu alandaki amaçlardan biri değildir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndada belirtildiği
gibi iş sağlığı ve iş güvenliğinin üç temel amacı
bulunmaktadır:
Çalışanların korunması. Bu kapsamda amaç:
• Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak,
• Çalışanları çalışma ortamından kaynaklanan
sağlık ve güvenlik risklerine karşı korumak,
• Çalışanların sağlık, güvenlik ve refahını sağlamak
ve geliştirmek,,
• Sağlık kurumunun korunması çerçevesinde
kaza veya istenmeyen olayları önceden tespit
edip gerekli önlemleri alarak, oluşabilecek
direk ve dolaylı zarar ve ödemeleri önlemek
istenmektedir (Resmî Gazete, 2012).
B seçeneği yanlıştır.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’ndada belirtildiği
gibi iş sağlığı ve iş güvenliğinin üç temel amacı
bulunmaktadır:
Çalışanların korunması. Bu kapsamda amaç:
• Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak,
• Çalışanları çalışma ortamından kaynaklanan
sağlık ve güvenlik risklerine karşı korumak,
• Çalışanların sağlık, güvenlik ve refahını sağlamak
ve geliştirmek,,
• Sağlık kurumunun korunması çerçevesinde
kaza veya istenmeyen olayları önceden tespit
edip gerekli önlemleri alarak, oluşabilecek
direk ve dolaylı zarar ve ödemeleri önlemek
istenmektedir (Resmî Gazete, 2012).
B seçeneği yanlıştır.
Soru 14
Risklerin tanımlanmış bir zaman aralığı süresince kabul edilebilir düzey içerisinde kalma yeteneği ne olarak ifade edilir?
Seçenekler
A
Refah
B
Düzen
C
Güvenlik
D
Mevzuat
E
Sosyal yardım
Açıklama:
Güvenlik risklerin tanımlanmış bir zaman aralığı süresince kabul edilebilir düzey içerisinde kalma yeteneğini ifade eder.
Soru 15
Aşağıdaki spesifik mesleklerden hangisi doğrudan hasta ile ilgilenenler hizmet kategorisindedir?
Seçenekler
A
Optometristler
B
Radyoloji teknisyenleri
C
Ambulans şoförleri
D
Güvenlik görevlileri
E
Kayıt işleri
Açıklama:
Optometristler hasta ile ilgilenenler hizmet kategorisindedir.
Soru 16
Türkiye’de Sağlık Kuruluşlarında Görev Yapan Sağlık Personeli Mesleklerinden hangisi sayı olarak en çok üniversitelerdedir?
Seçenekler
A
Uzman hekim
B
Asistan hekim
C
Eczacı
D
Hemşire
E
Ebe
Açıklama:
Asistan hekim en çok üniversitelerdedir.
Hemşire en çok üniversitelerdedir.
Hemşire en çok üniversitelerdedir.
Soru 17
Dünya Sağlık Örgütü tarafından sağlığın net tanımı hangi yılda yapılmıştır?
Seçenekler
A
1942
B
1945
C
1948
D
1951
E
1954
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 1948 yılında tanımı yapmıştır.
Soru 18
Hastalıkların insan vücudunda bulunan sıvıların kendi aralarındaki dengenin bozulmasından kaynaklanabileceğini aşağıdakilerden hangisi belirtmiştir?
Seçenekler
A
Alcmaeon
B
nightingale
C
Pasteur
D
Hipokrat
E
Galileo
Açıklama:
Hipokrat hastalıkların insan vücudunda bulunan sıvıların kendi aralarındaki dengenin bozulmasından kaynaklanabileceğini belirtmiştir.
Soru 19
Toplam hastalık yükünün % 40’ı, kanserlerin % 80’i çevresel etkenlere bağlıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu nedenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiziki Nedenler
B
Kimyasal Nedenler
C
Yönetsel nedenler
D
Psikolojik Nedenler
E
Sosyal, Kültürel, Ekonomik Nedenler
Açıklama:
Yönetsel nedenler
Soru 20
Çok tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç ...................defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ayda 1
B
3 ayda 1
C
6 ayda 1
D
yıl da 1
E
3 yılda 1
Açıklama:
Çok tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır
Soru 21
Proaktif yaklaşımla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
(I) Geleneksel bir yaklaşımdır
(II) Kazaların ve sistem bozukluklarının incelenmesi esastır
(III) Olay sonrası inceleme ve işin yeniden düzenlenmesini hedef alır
(IV) Risk değerlendirme ve güvenlik kültürüne odaklanır
(V) Olay gerçekleşmeden önce, çalışanların güvenliğini dikkate almaktadır
(I) Geleneksel bir yaklaşımdır
(II) Kazaların ve sistem bozukluklarının incelenmesi esastır
(III) Olay sonrası inceleme ve işin yeniden düzenlenmesini hedef alır
(IV) Risk değerlendirme ve güvenlik kültürüne odaklanır
(V) Olay gerçekleşmeden önce, çalışanların güvenliğini dikkate almaktadır
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
I ve IV
Açıklama:
SAĞLIK KURULUŞLARINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN TEMEL PRENSİPLERİ
Geleneksel (reaktif) yaklaşımda, kazaların ve sistem bozukluklarının incelenmesi esastır. Olay sonrası inceleme ve işin yeniden düzenlenmesini hedef alır. Çağdaş güvenlik yaklaşımı (proaktif yaklaşım) ise, sistem bozukluğundan çok, güvenlik yönetim sisteminin incelenmesine, risk değerlendirme ve güvenlik kültürüne odaklanır. Olay gerçekleşmeden önce, çalışanların güvenliğini, üretim ve işletmenin güvenliğini dikkate almaktadır
Geleneksel (reaktif) yaklaşımda, kazaların ve sistem bozukluklarının incelenmesi esastır. Olay sonrası inceleme ve işin yeniden düzenlenmesini hedef alır. Çağdaş güvenlik yaklaşımı (proaktif yaklaşım) ise, sistem bozukluğundan çok, güvenlik yönetim sisteminin incelenmesine, risk değerlendirme ve güvenlik kültürüne odaklanır. Olay gerçekleşmeden önce, çalışanların güvenliğini, üretim ve işletmenin güvenliğini dikkate almaktadır
Soru 22
30 Haziran 2012 tarihinde Resmî Gazete’de ilan edilerek kısmen yürürlüğe giren İş Sağlığı Güvenliği Yasası’nın kanun no, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5806
B
2547
C
6331
D
28339
E
3661
Açıklama:
SAĞLIK KURULUŞLARINDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNİN TEMEL PRENSİPLERİ
İş Sağlığı Güvenliği Yasası (Kanun No. 6331), TBMM tarafından kabulünden sonra, 30 Haziran 2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de ilan edilerek kısmen yürürlüğe girmiştir.
İş Sağlığı Güvenliği Yasası (Kanun No. 6331), TBMM tarafından kabulünden sonra, 30 Haziran 2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de ilan edilerek kısmen yürürlüğe girmiştir.
Soru 23
Çok tehlikeli sınıftaki iş yerleri ile ilgili olarak aşağıdaklerden hangisi / hangileri doğrudur?
(I) En geç yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır
(II) En geç üç yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır
(III) En geç beş yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır
(IV) Hastane hizmetleri çok tehlikeli iş yeri sınıfına girmektedir
(V) Çalışanlara verilecek temel eğitim, en az 6 saattir
(I) En geç yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır
(II) En geç üç yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır
(III) En geç beş yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır
(IV) Hastane hizmetleri çok tehlikeli iş yeri sınıfına girmektedir
(V) Çalışanlara verilecek temel eğitim, en az 6 saattir
Seçenekler
A
II ve IV
B
III ve IV
C
III ve V
D
I ve IV
E
II ve V
Açıklama:
Sağlık Çalışanı Sağlığı
- Tablo 4.3’te belirtilmiştir.
- Bu Kanun’da ayrıca; iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin iş yeri tehlike sınıfları tebliği çerçevesinde hastane hizmetleri çok tehlikeli iş yeri sınıfına girmektedir.
Soru 24
İş güvenliğinin öncelikli biçimi, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Risklerin tanımlanması
B
İş Güvenliği Kültürü
C
Gerekli önlemlerin alınması
D
Performans değerlendirme
E
İş yeri eğitimleri
Açıklama:
Güvenlik Kültürü
İş Güvenliği Kültürü; kurumun sağlık ve güvenlik programlarının yeterliliğine, tarzına ve uygulamadaki ısrarına karar veren birey ve grupların değer, tutum, yetkinlik ve davranış biçimlerinin bir ürünüdür. İş güvenliğinin öncelikli biçimidir. İş yerlerinde, çalışma ortamlarında, bilgiye dayanan, içselleştirilmiş, yaşam biçimi olmuş, kültüre dönüştürülmüş güvenlik uygulamalarıdır. İş güvenliğinin olmadığı ortamda iş kazaları ve meslek hastalıkları artacaktır
İş Güvenliği Kültürü; kurumun sağlık ve güvenlik programlarının yeterliliğine, tarzına ve uygulamadaki ısrarına karar veren birey ve grupların değer, tutum, yetkinlik ve davranış biçimlerinin bir ürünüdür. İş güvenliğinin öncelikli biçimidir. İş yerlerinde, çalışma ortamlarında, bilgiye dayanan, içselleştirilmiş, yaşam biçimi olmuş, kültüre dönüştürülmüş güvenlik uygulamalarıdır. İş güvenliğinin olmadığı ortamda iş kazaları ve meslek hastalıkları artacaktır
Soru 25
DuPont Bradley Eğrisi’ne göre, iş kazalarının en az, hatta hiç olmadığı dönem, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reaktif
B
Bağımlı
C
Bağımsız
D
Birbirine bağımlı
E
Reaktif-bağımlı
Açıklama:
Birbirine Bağımlı Aşama
Şekil 4.1, soruyu ve cevabı açıklamaktadır.
Şekil 4.1, soruyu ve cevabı açıklamaktadır.
Soru 26
“Gözetmenlere dayanan güvenlik aşamasıdır. Çalışanlar sorunun bir parçasıdır, çözümün değil. Atanan kişiler iş güvenliğinden sorumludur. Onlar, diğer çalışanların takip etmesi gereken kurallar, prensipler, talimatlar, prosedürleri oluştururlar. Bu kurallar uygulandığında iş güvenliği sağlanır. İş kazalarının oranları düşer ve iş kazalarının olabileceğine inanılır çünkü iş güvenliği kuralları ihmal edilir (umursanmaz)”.
Bu tanım, “Güvenlik Kültürü”nü ölçen DuPont Bradley Eğrisi’ndeki hangi aşamaya aittir?
Bu tanım, “Güvenlik Kültürü”nü ölçen DuPont Bradley Eğrisi’ndeki hangi aşamaya aittir?
Seçenekler
A
Reaktif aşama
B
Bağımlı aşama
C
Bağımsız aşama
D
Birbirine bağımlı aşama
E
Reaktif-bağımsız aşama
Açıklama:
Güvenlik Kültürü Ölçülebilir Mi?
Doğru seçenek Bağımlı aşama’dır
Doğru seçenek Bağımlı aşama’dır
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi, kişiye yönelik korunma prensipleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Çevrede sağlığı olumsuz etkileyen biyolojik ve fizyolojik etkenleri yok etmek
B
Çevrede sağlığı olumsuz etkileyen kimyasal etkenleri yok etmek
C
Çevrede sağlığı olumsuz etkileyen biyolojik ve fizyolojik etkenlerin, kişileri etkilemelerini önlemek
D
Çevrede sağlığı olumsuz etkileyen kimyasal etkenlerin, kişileri etkilemelerini önleyerek çevreyi olumlu hâle getirmek
E
Hastalıkların erken tanı ve tedavisi
Açıklama:
SAĞLIK SEKTÖRÜ BAĞLAMINDA ÇALIŞMA ORTAMINDA KARŞILAŞABİLECEĞİ HASTALIKLARDAN KORUNMA PRENSİPLERİ
Çevreye yönelik koruma prensipleri; çevrede sağlığı olumsuz etkileyen biyolojik, fizyolojik ve kimyasal etkenleri yok ederek veya bu etkenlerin kişileri etkilemelerini önleyerek, çevreyi olumlu hâle getirmektedir. Bu hizmetlere çevre sağlığı hizmetleri denir.
Kişiye yönelik korunma prensipleri ise hekim, hemşire gibi sağlık meslekleri üyelerinin yürüttüğü hizmetlerdir. Bağışıklama, ilaçla koruma, hastalıkların erken tanı ve tedavisi, beslenmeyi düzenleme, ana çocuk sağlığı hizmetleri, aşırı doğurganlığın denetimi, kişisel hijyen ve sağlık eğitimidir.
Çevreye yönelik koruma prensipleri; çevrede sağlığı olumsuz etkileyen biyolojik, fizyolojik ve kimyasal etkenleri yok ederek veya bu etkenlerin kişileri etkilemelerini önleyerek, çevreyi olumlu hâle getirmektedir. Bu hizmetlere çevre sağlığı hizmetleri denir.
Kişiye yönelik korunma prensipleri ise hekim, hemşire gibi sağlık meslekleri üyelerinin yürüttüğü hizmetlerdir. Bağışıklama, ilaçla koruma, hastalıkların erken tanı ve tedavisi, beslenmeyi düzenleme, ana çocuk sağlığı hizmetleri, aşırı doğurganlığın denetimi, kişisel hijyen ve sağlık eğitimidir.
Soru 28
“Tehlikeli maddeleri, çalışanların solunum düzeylerinin altındaki düzeyden, kaynağa yakın alandan emerek yapılan havalandırma”, hangi kontrol yöntemine örnektir?
Seçenekler
A
Kaynakta Kontrol
B
Kaynak - Çalışan Arasında
C
Tehlikeli maddeyi kullanmama (eliminasyon)
D
İkame (substitution) tehlikesiz madde ile yer değiştirme
E
İşlemin kapatılması (enclosing)
Açıklama:
Temel Sağlık Hizmetleri
Kaynakta kontrol: Sağlığa zararlı etkilerin büyük bir bölümü, iş yeri havasına yayılan maddelerden (duman, toz, buhar, gaz vb.) ve fiziksel şartlardan ileri gelir. İş yerindeki tehlikelerden korunmak bakımından en etkili yaklaşım riskin kaynakta kontrolüdür. Tehlikenin oluştuğu alanda kontrol edilerek çalışan kişiye ulaşması tam olarak önlenmektedir. Tehlikenin kaynakta kontrolü için uygulamalar:
Tehlikeli maddeyi kullanmama (eliminasyon)
İkame (substitution) tehlikesiz madde ile yer değiştirme
İşlemin kapatılması (enclosing)
Boşaltıcı havalandırma (exhaust ventilation)
Boşaltıcı havalandırma (exhaust ventilation): Tehlikeli maddeleri çalışanların solunum düzeylerinin altındaki düzeyden, kaynağa yakın alandan emerek yapılan havalandırmadır. Solunum yoluyla maddelerin vücuda girişi önlenmiş olur.
Seçenekler arasında “Boşaltıcı havalandırma (exhaust ventilation)” özellkle yazılmamış, ana başlık olan “Kaynakta kontrol”ün hatırlanması amaçlanmıştır.
Kaynakta kontrol: Sağlığa zararlı etkilerin büyük bir bölümü, iş yeri havasına yayılan maddelerden (duman, toz, buhar, gaz vb.) ve fiziksel şartlardan ileri gelir. İş yerindeki tehlikelerden korunmak bakımından en etkili yaklaşım riskin kaynakta kontrolüdür. Tehlikenin oluştuğu alanda kontrol edilerek çalışan kişiye ulaşması tam olarak önlenmektedir. Tehlikenin kaynakta kontrolü için uygulamalar:
Tehlikeli maddeyi kullanmama (eliminasyon)
İkame (substitution) tehlikesiz madde ile yer değiştirme
İşlemin kapatılması (enclosing)
Boşaltıcı havalandırma (exhaust ventilation)
Boşaltıcı havalandırma (exhaust ventilation): Tehlikeli maddeleri çalışanların solunum düzeylerinin altındaki düzeyden, kaynağa yakın alandan emerek yapılan havalandırmadır. Solunum yoluyla maddelerin vücuda girişi önlenmiş olur.
Seçenekler arasında “Boşaltıcı havalandırma (exhaust ventilation)” özellkle yazılmamış, ana başlık olan “Kaynakta kontrol”ün hatırlanması amaçlanmıştır.
Soru 29
Tüberküloz, sağlık sektöründe hangi sınıf tehlike arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Kimyasal
C
Biyolojik
D
Radyoaktif
E
Nükleer
Açıklama:
Biyolojik Tehlikelerden Kaynaklanan Hastalıklar
Tüberküloz, sağlık bakım kaynaklı enfeksiyonlar (Hastanede Bulaşan) sağlık çalışanları için önemli tehditlerden birisidir. Özellikle hastanede karşılaşılan türlerin ilaçlara karşı dayanıklı olması riski daha da arttırmaktadır.
Tüberküloz, sağlık bakım kaynaklı enfeksiyonlar (Hastanede Bulaşan) sağlık çalışanları için önemli tehditlerden birisidir. Özellikle hastanede karşılaşılan türlerin ilaçlara karşı dayanıklı olması riski daha da arttırmaktadır.
Soru 30
“Tehlikelerin kontrolünde, diğer aşamaların yetersiz kaldığı durumlarda, son çare olarak uygulanması gereken basamak”, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş yerinin tertip ve düzeni
B
Uzun süreli monoton çalışmanın engellenmesi
C
Vardiya planlaması
D
Rotasyon planlaması
E
Kişisel koruyucu uygulamalar
Açıklama:
Çalışana ait korunma yöntemleri
Kişisel koruyucu uygulamaları tehlikelerin kontrolünde diğer aşamaların yetersiz kaldığı durumlarda, son çare olarak uygulanması gereken basamaktır. Çalışan sağlığı koruması bakımından yararlarının sınırlı olduğu unutulmamalıdır. Örnek: Önlük, eldiven, gözlük, baret, maske, koruyucu ayakkabı vb.
Kişisel koruyucu uygulamaları tehlikelerin kontrolünde diğer aşamaların yetersiz kaldığı durumlarda, son çare olarak uygulanması gereken basamaktır. Çalışan sağlığı koruması bakımından yararlarının sınırlı olduğu unutulmamalıdır. Örnek: Önlük, eldiven, gözlük, baret, maske, koruyucu ayakkabı vb.
Soru 31
İş yerindeki sağlık sorunlarının incelenmesi ve bunların tanı tedavisine yönelik uygulamalar hangi kapsamda yapılan çalışmalar olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
İşyeri hekimliği
B
İş hijyeni
C
İş güvenliği
D
İş güvencesi
E
İşyeri sağlığı
Açıklama:
ş yerindeki sağlık sorunlarının incelenmesi ve bunların tanı tedavisine yönelik uygulamalar iş yeri hekimliği; iş yerinde olası sağlık ve güvenlik tehlikelerinin değerlendirilmesi, gerekli koruyucu önlemlerin uygulanması çalışmaları iş hijyeni, iş güvenliği çalışmaları olarak değerlendirilmektedir
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliğinin sağlık kurumunun korunmasına yönelik amaçları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak
B
Çalışanları çalışma ortamından kaynaklanan sağlık ve güvenlik risklerine karşı korumak
C
Üretimin devamlılığını sağlamak ve verimi artırmak
D
Kaza veya istenmeyen olayları önceden tespit edip gerekli önlemleri alarak, oluşabilecek direk ve dolaylı zarar ve ödemeleri önlemek
E
Çalışanların sağlık, güvenlik ve refahını sağlamak ve geliştirmek
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda da belirtildiği gibi iş sağlığı ve iş güvenliğinin üç temel amacı bulunmaktadır:
Çalışanların korunması. Bu kapsamda amaç: • Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak, • Çalışanları çalışma ortamından kaynaklanan sağlık ve güvenlik risklerine karşı korumak, • Çalışanların sağlık, güvenlik ve refahını sağlamak ve geliştirmek,•
Sağlık kurumunun korunması çerçevesinde kaza veya istenmeyen olayları önceden tespit edip gerekli önlemleri alarak, oluşabilecek direk ve dolaylı zarar ve ödemeleri önlemek istenmektedir.
Üretimin korunmasında ise amaç üretimin devamlılığını sağlamak ve verimi artırmaktır.
Çalışanların korunması. Bu kapsamda amaç: • Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak, • Çalışanları çalışma ortamından kaynaklanan sağlık ve güvenlik risklerine karşı korumak, • Çalışanların sağlık, güvenlik ve refahını sağlamak ve geliştirmek,•
Sağlık kurumunun korunması çerçevesinde kaza veya istenmeyen olayları önceden tespit edip gerekli önlemleri alarak, oluşabilecek direk ve dolaylı zarar ve ödemeleri önlemek istenmektedir.
Üretimin korunmasında ise amaç üretimin devamlılığını sağlamak ve verimi artırmaktır.
Soru 33
.............................., hastalıkların, kaza ve bunlara bağlı yaralanmaların engellenmesi amacıyla bireysel ve toplumsal güvenliğin sağlanması, bireylerin riskler, hastalık ve kazalar hakkında bilgi ve inançlarını paylaşmasını sağlamak, güvenlik önlemlerine bağlılığını artırmak amacıyla davranış normları oluşturmak, örgüt sağlık ve güvenlik programının biçim ve yeterliliğine karar vermek olarak ifade edilebilir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
İş sağlığı
B
İş güvenliği
C
Güvenlik Kültürü
D
İş hijyeni
E
Sağlık yeterliliği
Açıklama:
Güvenlik kültürü, hastalıkların, kaza ve bunlara bağlı yaralanmaların engellenmesi amacıyla bireysel ve toplumsal güvenliğin sağlanması, bireylerin riskler, hastalık ve kazalar hakkında bilgi ve inançlarını paylaşmasını sağlamak, güvenlik önlemlerine bağlılığını artırmak amacıyla davranış normları oluşturmak, örgüt sağlık ve güvenlik programının biçim ve yeterliliğine karar vermek olarak ifade edilebilir
Soru 34
Bradley Eğrisine göre iş güvenliği kültürünün güçlendiği ekip çalışmasına dayalı iş güvenliği aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bağımlı aşama
B
Reaktif aşama
C
Bağımsız aşama
D
Otonom aşama
E
Birbirine bağımlı aşama
Açıklama:
Birbirine Bağımlı Aşama
Ekip çalışmasına dayalı iş güvenliği aşamasıdır.
Ekip çalışmasına dayalı iş güvenliği aşamasıdır.
Soru 35
Aşağıdaki hangisi kişiye yöneli korunma prensipleri kapsamında yürütülen sağlık hizmetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bağışıklama
B
Ana çocuk sağlığı hizmetleri
C
Beslenmeyi düzenleme
D
Aşırı doğurganlığın denetimi
E
Çevre sağlığı hizmetleri
Açıklama:
Kişiye yönelik korunma prensipleri ise hekim, hemşire gibi sağlık meslekleri üyelerinin yürüttüğü hizmetlerdir. Bağışıklama, ilaçla koruma, hastalıkların erken tanı ve tedavisi, beslenmeyi düzenleme, ana çocuk sağlığı hizmetleri, aşırı doğurganlığın denetimi, kişisel hijyen ve sağlık eğitimidir.
Soru 36
I. Aşırı vücut ağırlığı
II. Alkol
III. Yüksek kan basıncı
IV. Beslenme bozukluğu
V. Sigara
Yukarıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü'nün 30 Ekim 2002 tarihli açıklamasına göre hastalıklara neden olan en temel risk faktörleri arasında yer alır?
II. Alkol
III. Yüksek kan basıncı
IV. Beslenme bozukluğu
V. Sigara
Yukarıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütü'nün 30 Ekim 2002 tarihli açıklamasına göre hastalıklara neden olan en temel risk faktörleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve IV
C
I ve V
D
III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütünün 30 Ekim 2002 tarihli açıklamasına göre hastalıklara neden olan en temel risk faktörleri aşağıda verilmiştir:
• Aşırı vücut ağırlığı (tartı fazlası ya da şişmanlık) • Yüksek kan basıncı • Sigara / tütün kullanımı • Alkol • Kolesterol yüksekliği • Güvensiz cinsel ilişki • Güvensiz içme suyu ve yetersiz çevre hijyeni • Kapalı ortam hava kirliliği • Beslenme bozukluğu • Vücut için gerekli bazı madde eksiklikleri (Vitaminler)
• Aşırı vücut ağırlığı (tartı fazlası ya da şişmanlık) • Yüksek kan basıncı • Sigara / tütün kullanımı • Alkol • Kolesterol yüksekliği • Güvensiz cinsel ilişki • Güvensiz içme suyu ve yetersiz çevre hijyeni • Kapalı ortam hava kirliliği • Beslenme bozukluğu • Vücut için gerekli bazı madde eksiklikleri (Vitaminler)
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi çalışan sağlığının korunması bakımından sekonder (ikincil) koruma önlemleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kaynakta kontrol önlemleri
B
Aralıklı muayeneler
C
Kişisel koruyucu donanım kullanımı
D
Çalışan sağlığında riskleri analiz etme
E
Zararlı etmenleri ortadan kaldırma yalıtım gibi uygulamalar
Açıklama:
Sekonder (İkincil) Koruma: Sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınması idi. Aralıklı muayeneler ikincil koruma başlığı altındadır.
Soru 38
Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirgenmesi, hastanın yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin artırılması için alınması gereken önlemlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tersiyer koruma
B
Primer koruma
C
Sekonder koruma
D
Birincil koruma
E
Onarıcı koruma
Açıklama:
Tersiyer (Üçüncül) Koruma: Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en aza indirgenmesi, hastanın yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin artırılması için alınması gereken önlemler olarak tanımlamıştık.
Soru 39
Tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde çalışanların periyodik muayenesinin tekrarlanma süresi nedir?
Seçenekler
A
En geç 3 ayda bir
B
En geç 1 yılda bir
C
En geç 3 yılda bir
D
En geç 6 ayda bir
E
En geç 5 yılda bir
Açıklama:
Az tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç beş yılda bir,
Tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç üç yılda bir,
Çok tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır. Ancak gerekli durumlarda bu süreler kısaltılabilir.
Tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç üç yılda bir,
Çok tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç yılda bir defa olmak üzere periyodik muayene tekrarlanır. Ancak gerekli durumlarda bu süreler kısaltılabilir.
Soru 40
I. Tehlikeli atıklar
II. Gürültü
III. Travma
IV. Enfeksiyon bulaşma riski
V. Alerjen maddeler
Yukarıdakilerden hangisi sağlık çalışanlarının sağlığını tehdit eden riskler arasında yer alır?
II. Gürültü
III. Travma
IV. Enfeksiyon bulaşma riski
V. Alerjen maddeler
Yukarıdakilerden hangisi sağlık çalışanlarının sağlığını tehdit eden riskler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II ve V
B
III ve IV
C
I, III ve V
D
I, II, III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sağlık çalışanlarının sağlığını tehdit eden riskler 9 başlıkta toplanabilir:
1. Radyasyon kaynaklı risk unsurları 2. Gürültü 3. Travma 4. Tehlikeli atıklar 5. Kanserojen mutajen maddeler (Sitotoksik ajanlar) 6. Tıbbi atıklar (enfekte ve biyolojik atıklar) 7. Enfeksiyon bulaşma riski 8. Alerjen maddeler 9. Laboratuvar kaynaklı risk unsurları
1. Radyasyon kaynaklı risk unsurları 2. Gürültü 3. Travma 4. Tehlikeli atıklar 5. Kanserojen mutajen maddeler (Sitotoksik ajanlar) 6. Tıbbi atıklar (enfekte ve biyolojik atıklar) 7. Enfeksiyon bulaşma riski 8. Alerjen maddeler 9. Laboratuvar kaynaklı risk unsurları
Soru 41
İş yerindeki sağlık sorunlarının incelenmesi ve bunların tanı tedavisine yönelik uygulamalar iş yeri hekimliği; iş yerinde olası sağlık ve güvenlik tehlikelerinin değerlendirilmesi, gerekli koruyucu önlemlerin uygulanması çalışmaları iş hijyeni, ......................................... çalışmaları olarak değerlendirilmektedir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
İş güvencesi
B
Sağlık kültürü
C
Güvenlik kültürü
D
İş sağlığı
E
İş güvenliği
Açıklama:
İş yerindeki sağlık sorunlarının incelenmesi ve bunların tanı tedavisine yönelik uygulamalar iş yeri hekimliği; iş yerinde olası sağlık ve güvenlik tehlikelerinin değerlendirilmesi, gerekli koruyucu önlemlerin uygulanması çalışmaları iş hijyeni, iş güvenliği çalışmaları olarak değerlendirilmektedir.
Soru 42
6331 Sayılı İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile eski geleneksel “reaktif” yaklaşımlar yerini hangi yaklaşımlara bırakmıştır?
Seçenekler
A
İkincil "sekonder" yaklaşımlara
B
Çağdaş “proaktif” yaklaşımlara
C
Onarıcı "bağımlı" yaklaşımlara
D
Birincil "primer" yaklaşımlara
E
Otonom "bağımsız" yaklaşımlara
Açıklama:
6331 Sayılı İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile eski geleneksel “reaktif” yaklaşımlar yerini çağdaş “proaktif” yaklaşımlara bırakmıştır.
Soru 43
6331 Sayılı İş sağlığı ve Güvenliği Kanunu hangi yıl yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2002
B
2009
C
2012
D
2017
E
2019
Açıklama:
İş Sağlığı Güvenliği Yasası (Kanun No. 6331), TBMM tarafından kabulünden sonra, 30 Haziran 2012 tarih ve 28339 sayılı Resmî Gazete’de ilan edilerek kısmen yürürlüğe girmiştir.
Soru 44
Çalışanlara sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak İş sağlığı ve güvenliğinin hangi amacı doğrultusunda yapılır?
Seçenekler
A
Üretimin korunması
B
Sağlığın korunması
C
Çevrenin korunması
D
Çalışanların korunması
E
İş ilişkisinin korunması
Açıklama:
Çalışanların korunması. Bu kapsamda amaç:
• Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak,
• Sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturmak,
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Bradley Eğrisine göre iş güvenliği kültürünün güçlendiği aşamalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Reaktif aşama
B
Bağımlı aşama
C
Kurgulu aşama
D
Bağımsız aşama
E
Birbirine bağımlı aşama
Açıklama:
Bradley Eğrisine göre iş güvenliği kültürünün güçlendiği aşamalar reaktif, bağımlı, bağımsız ve birbirine bağlı olarak isimlendirilmektedir
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Bradley Eğrisine göre iş güvenliği kültürünün güçlendiği kendi-kendini korumaya dayalı iş güvenliği aşamasıdır?
Seçenekler
A
Reaktif aşama
B
Bağımlı aşama
C
Güdümlü aşama
D
Bağımsız aşama
E
Birbirine bağımlı aşama
Açıklama:
Bağımsız Aşama
Kendi - kendini korumaya dayalı iş güvenliği aşamasıdır.
Kendi - kendini korumaya dayalı iş güvenliği aşamasıdır.
Soru 47
Terapistlerin hizmet kategorisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan hasta ile ilgilenenler
B
Teknik destek
C
Hizmetler
D
Yönetim işleri
E
Araştırma
Açıklama:
Tablo 4.1 Sağlık Sektörü Çalışanları, Hizmet ve İş Kategorileri
Hizmet Kategorileri İş Kategorileri Spesifik Meslekler
Doğrudan Hasta ile İlgilenenler Hastalık Teşhisi Yapanlar Doktorlar, Diş Hekimleri, Hemşireler
Sağlık Değerlendirmesi ve Bakımı Eczacılar, Asistan Doktorlar, Terapistler
Danışmanlık ve Destek Optometristler, Beslenme ve Diyet Uzmanları
Sosyal Hizmetler
Hizmet Kategorileri İş Kategorileri Spesifik Meslekler
Doğrudan Hasta ile İlgilenenler Hastalık Teşhisi Yapanlar Doktorlar, Diş Hekimleri, Hemşireler
Sağlık Değerlendirmesi ve Bakımı Eczacılar, Asistan Doktorlar, Terapistler
Danışmanlık ve Destek Optometristler, Beslenme ve Diyet Uzmanları
Sosyal Hizmetler
Soru 48
Sağlık hizmetleri; koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve ............................ sağlık hizmetleri olarak sınıflandırılır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Onarıcı
B
İyileştirici
C
Giderici
D
Önleyici
E
Geliştirici
Açıklama:
Sağlık hizmetleri; koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici ve geliştirici sağlık hizmetleri olarak sınıflandırılır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi hastalığa neden olan kimyasal bir nedendir?
Seçenekler
A
Zehirler
B
Yaralanma
C
Stres
D
Soğuk
E
Işık
Açıklama:
Çevre, canlıların genetik örüntüsü dışındaki her şeydir. «Çevre, dışımızdaki her şeydir.» Nesnelerin bulunması gereken yer dışındaki varlıkları çevre kirlenmesidir. Toplam hastalık yükünün % 40’ı, kanserlerin % 80’i çevresel etkenlere bağlıdır! Bunlar temel olarak
• Fiziki Nedenler (Isı, Soğuk, Işık, Yaralanma) • Kimyasal Nedenler (Kanserojenler, Zehirler) • Psikolojik Nedenler (Stres) • Sosyal, Kültürel, Ekonomik Nedenler olarak sınıflandırılabilir.
• Fiziki Nedenler (Isı, Soğuk, Işık, Yaralanma) • Kimyasal Nedenler (Kanserojenler, Zehirler) • Psikolojik Nedenler (Stres) • Sosyal, Kültürel, Ekonomik Nedenler olarak sınıflandırılabilir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi çalışan sağlığında bir üçüncül koruma uygulamasıdır?
Seçenekler
A
Yalıtım
B
Kişisel koruyucu donanım kullanımı
C
İşe giriş muayenesi
D
Sağaltım
E
Periyodik muayene
Açıklama:
Üçüncül Koruma
Sağaltım
Sağaltım
Soru 51
İç güdülere dayalı iş güvenliği aşamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reaktif aşama
B
Bağımlı aşama
C
Bağımsız aşama
D
İleri aşama
E
Birbirine bağımlı aşama
Açıklama:
Reaktif aşama iç güdülere dayalı iş güvenliği aşamasıdır.
Soru 52
Kendi kendini korumaya dayalı iş güvenliği aşaması hangisidir?
Seçenekler
A
Bağımsız
B
Bağımlı
C
İleri
D
Reaktif
E
Yüzeysel
Açıklama:
Bağımsız Aşama: Kendi - kendini korumaya dayalı iş güvenliği aşamasıdır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi teknik destek kapsamındaki spesifik mesleklerden biridir?
Seçenekler
A
Hemşire
B
Doktor
C
Eczacı
D
Aşçı
E
Terapist
Açıklama:
Hemşireler, teknik destekten sorumlu spesifik meslek gruplarından biridir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi hastalığa neden olan fiziki nedenlerden biridir?
Seçenekler
A
Soğuk
B
Zehir
C
Stres
D
Ekonomi
E
Besin
Açıklama:
Fiziki Nedenler (Isı, Soğuk, Işık, Yaralanma)
Soru 55
Aralıklı muayeneler hangi koruma başlığının altındadır?
Seçenekler
A
Birincil
B
İkincil
C
Üçüncül
D
Sağlığı tehdit eden
E
İleri düzey
Açıklama:
Sağlığın bozulma olasılığı karşısında erken tanı ve tedavi önlemlerinin kişisel ve toplumsal düzeyde alınması idi. Aralıklı muayeneler ikincil koruma başlığı altındadır.
Soru 56
En az maliyetli, en güvenli, en zararsız sağlık hizmeti koruyucu sağlık hizmeti aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tersiyer
B
Sekonder
C
Primer
D
Riskli
E
Dönüş
Açıklama:
Tersiyer (Üçüncül) Koruma: Hastalığa bağlı olarak gelişebilecek sakatlık ve kalıcı bozuklukların en
aza indirgenmesi, hastanın yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin artırılması için alınması
gereken önlemler olarak tanımlamıştık. Bir anlamda rehabilite edici hizmetlerin alanına girmektedir.
Görüldüğü üzere en az maliyetli, en güvenli, en zararsız sağlık hizmeti koruyucu sağlık hizmetleridir. Kaynak kitapta bu sekilde belirtildiği için cevap dogrudur.
aza indirgenmesi, hastanın yeni duruma uyumunun sağlanarak yaşam kalitesinin artırılması için alınması
gereken önlemler olarak tanımlamıştık. Bir anlamda rehabilite edici hizmetlerin alanına girmektedir.
Görüldüğü üzere en az maliyetli, en güvenli, en zararsız sağlık hizmeti koruyucu sağlık hizmetleridir. Kaynak kitapta bu sekilde belirtildiği için cevap dogrudur.
Soru 57
Periyodik muayene, az tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç kaç yılda bir yapılır?
Seçenekler
A
7
B
5
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Az tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç beş yılda bir yapılır.
Soru 58
Temel amacı risk etkeniyle çalışanın temasını kesmek olan korunma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş Yeri Risklerinin Saptanması
B
İş Yeri Ortam Faktörleri
C
İş Yerindeki Olası Risklerin Kontrol Edilmesi
D
Kaynakla Çalışan Arasında (Ortamda) Alınacak Önlemler
E
Yönetsel önlemler
Açıklama:
İş Yeri Risklerinin Saptanması: Temel amaç, risk etkeniyle çalışanın temasını kesmektir.
Soru 59
İş yerindeki tehlikelerden korunmak bakımından en etkili yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaynakta Kontrol
B
Kaynakla Çalışan Arasında Alınacak Önlemler
C
Kaynak - Çalışan Arasında
D
İş Yeri Risklerinin Saptanması
E
Eğitim ve Uyarma
Açıklama:
İş yerindeki tehlikelerden korunmak bakımından en etkili yaklaşım riskin kaynakta kontrolüdür.
Soru 60
Tehlikeli maddeleri çalışanların solunum düzeylerinin altındaki düzeyden, kaynağa yakın alandan emerek yapılan havalandırmaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Boşaltıcı
B
Kapalı
C
Kaynakla
D
Soğuk
E
Yönetsel
Açıklama:
Boşaltıcı havalandırma (exhaust ventilation): Tehlikeli maddeleri çalışanların solunum düzeylerinin altındaki düzeyden, kaynağa yakın alandan emerek yapılan havalandırmadır. Solunum yoluyla maddelerin vücuda girişi önlenmiş olur.
Ünite 5
Soru 1
Çalışılan ortamda alınan tüm tedbirlere ve yapılan çalışmalara rağmen önlenemez risklerin oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
% 1
B
% 2
C
% 3
D
% 4
E
% 5
Açıklama:
Çalışılan ortamda alınan tüm tedbirlere ve yapılan çalışmalara rağmen tehlike ve riskler tamamen ortadan kalkmayacaktır. % 2’lik önlenemez riskler her daim mevcut olacaktır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi "Risk" teriminin tanımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Zarara uğrama tehlikesidir ve öngörülebilir tehlikeleri ifade etmektedir.
B
İdrak edilmekte olan spesifik bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve tehlikenin sonuçlarını kapsayan bir kavramdır.
C
Bir tehlikeye maruziyet sonucu bir yaralanma ya da bir hastalığın meydana gelme olasılığıdır.
D
Kaza olasılığıyla şiddetinin çarpımıyla elde edilen değerdir.
E
Bir şeyin olabileceği inancını veren görünüş, olabilme durumu.
Açıklama:
Risk: Sözlük anlamı olarak zarara uğrama tehlikesidir ve öngörülebilir tehlikeleri ifade etmektedir.
Başka bir anlamı ise; “risk”, idrak edilmekte olan spesifik bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve tehlikenin sonuçlarını kapsayan bir kavramdır.
Bir tehlikeye maruziyet sonucu bir yaralanma ya da bir hastalığın meydana gelme olasılığıdır.
Kaza olasılığıyla şiddetinin çarpımıyla elde edilen değerdir.
Başka bir anlamı ise; “risk”, idrak edilmekte olan spesifik bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve tehlikenin sonuçlarını kapsayan bir kavramdır.
Bir tehlikeye maruziyet sonucu bir yaralanma ya da bir hastalığın meydana gelme olasılığıdır.
Kaza olasılığıyla şiddetinin çarpımıyla elde edilen değerdir.
Soru 3
Canlıları, çevreyi, tesisleri, malı tehdit eden kapsamı belirlenmemiş kaza ve zarar potansiyeline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Risk
B
Olasılık
C
Güvensizlik
D
Tehlike
E
Tehdit
Açıklama:
Tehlike: Canlıları, çevreyi, tesisleri, malı tehdit eden kapsamı belirlenmemiş kaza ve zarar potansiyelidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi "Risk yönetimi süreci" nin basamaklarından değildir?
Seçenekler
A
Olasılıkların Belirlenmesi
B
Risklerin Değerlendirilmesi
C
Kontrol Önlemlerinin Belirlenmesi
D
Kontrol Önlemlerinin Uygulanması
E
İzleme ve Gözden Geçirme
Açıklama:
Risk yönetimi süreci; Tehlikelerin Belirlenmesi, Risklerin Değerlendirilmesi, Kontrol Önlemlerinin Belirlenmesi, Kontrol Önlemlerinin Uygulanması, İzleme ve Gözden Geçirme ve İletişim ve Danışma olarak aşağıdaki gibi sıralanmıştır
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi "Sağlık Hizmetlerindeki Risk Kategorileri" nden değildir?
Seçenekler
A
Hasta bakımıyla ilgili riskler
B
Tıbbi görevlilerle ilgili riskler
C
Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili riskler
D
Finansal konular ile ilgili riskler
E
Doğa ve çevre konuları ile ilgili riskler
Açıklama:
Sağlık Hizmetlerinde Risk Kategorileri,
• Hasta bakımıyla ilgili,
• Tıbbi görevlilerle ilgili,
• Diğer çalışanlar ile ilgili,
• Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili,
• Finansal konular ile ilgili risklerdir
• Hasta bakımıyla ilgili,
• Tıbbi görevlilerle ilgili,
• Diğer çalışanlar ile ilgili,
• Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili,
• Finansal konular ile ilgili risklerdir
Soru 6
- İş yerinin yazılı prosedür ve politikalarının oluşması ve olgunlaşmasını sağlar.
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi sahibi olmalarını ve katılımını sağlar.
- Risk analizi işletmedeki olası kazalarda yapılacakla ilk yardım faaliyetlerini belirlenir.
- Sağlık kurumundaki risklerin büyüklüğünün hesaplanması ve risklerin tolere edilebilir olup olmadığına karar verilmesini sağlar.
- İş yerindeki güvenlik tedbirleri ve güvenlik bilincinin gözden geçirilmesini sağlar.
Risk yönetiminin yararları için yukarıdakilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I, II, III, IV
B
Yalnız I, II, IV, V
C
Yalnız II, IV, V
D
I, II, III, IV, V
E
Yalnız II, IV,V
Açıklama:
Risk yönetiminin yararlarını şöyle sıralayabiliriz (Akgun ve Al-Assaf, 2016):
• İş yerinin yazılı prosedür ve politikalarının oluşması ve olgunlaşmasını sağlar.
• Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi sahibi olmalarını ve katılımını sağlar.
• Risk analizi ile işletmedeki olası tehlikeler ve alınacak tedbirler belirlenir.
• Sağlık kurumundaki risklerin büyüklüğünün hesaplanması ve risklerin tolere edilebilir olup olmadığına karar verilmesini sağlar.
• İş yerindeki güvenlik tedbirleri ve güvenlik bilincinin gözden geçirilmesini sağlar.
• İş yerinde indirilmiş risk ile çalışmasını sağlar.
• İş yerindeki düzeltici önleyici faaliyetlerin uygulanması için verilerin kaydedilmesi, sonuçların izlenmesi ve ölçülmesini sağlar.
• İş yerinin yazılı prosedür ve politikalarının oluşması ve olgunlaşmasını sağlar.
• Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi sahibi olmalarını ve katılımını sağlar.
• Risk analizi ile işletmedeki olası tehlikeler ve alınacak tedbirler belirlenir.
• Sağlık kurumundaki risklerin büyüklüğünün hesaplanması ve risklerin tolere edilebilir olup olmadığına karar verilmesini sağlar.
• İş yerindeki güvenlik tedbirleri ve güvenlik bilincinin gözden geçirilmesini sağlar.
• İş yerinde indirilmiş risk ile çalışmasını sağlar.
• İş yerindeki düzeltici önleyici faaliyetlerin uygulanması için verilerin kaydedilmesi, sonuçların izlenmesi ve ölçülmesini sağlar.
Soru 7
Radyasyon kaynağı ile kişi arasına uygun özelliklerde koruyucu engel koymak amacıyla yapılan zırhlama işleminde aşağıdaki materyallerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Karbon fiber
B
Polietilen
C
Polikarbon
D
Poliüretan
E
Beton
Açıklama:
Zırhlama: Radyasyon kaynağı ile kişi arasına uygun özelliklerde koruyucu engel konulmalıdır. Zırhlama toprak, beton, çelik, kurşun gibi koruyuculuğu yüksek materyal kullanılarak yapılabilir.
Soru 8
Sülfürik asit, hidroklorik asit, nitrik asit, sodyum hidroksit gibi kimyasal maddeler aşağıdaki kimyasal madde gruplarından hangisine dahildir?
Seçenekler
A
Tehlikeli kimyasal madde
B
Alerjik madde
C
Oksitleyici madde
D
Aşındırıcı madde
E
Kolay alevlenir madde
Açıklama:
Sağlık kuruluşlarında genellikle bulunan kimyasal maddeleri aşağıdaki şekilde tanımlar ve gruplandırabiliriz.
- Kimyasal madde: “Doğal halde bulunan, üretilen, herhangi bir işlem esnasında kullanılan veya atıklar dahil olmak üzere çıkan, her türlü element, karışım veya bileşiklerdir.”
- Tehlikeli kimyasal madde: “Alerjik, kanserojen, aşındırıcı, toksik etkinin yanında, parlama, patlama, yangın ve çevre için tehlikeli özelliklerin bir veya birkaçına sahip maddelerdir.”
- Alerjik madde: “Solunduğunda, cilde nüfuz edildiğinde aşırı derecede hassasiyet meydana getirme özelliği olan maddelerdir.”
- Oksitleyici madde: “Özellikle yanıcı maddeler olmak üzere diğer maddelerle temasında, önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona giren maddelerdir.” Örnek: Peroksitler. Özellikle kırılmayan renkli cam ve reaksiyona girmeyen kaplarda muhafaza edilmelidir.
- Aşındırıcı madde: “Canlı doku ile temasında, dokunun tahribatına neden olabilen maddelerdir.” Etkileri özellikle deri ve solunum sistemi üzerinedir. Koroziv maddeler asit ya da baz olabilirler. Örnek: Sülfürik asit, hidroklorik asit, nitrik asit, sodyum hidroksit.
- Sıkıştırılmış gazlar: Sıvı oksijen, sıvı argon ve sıvı azot gibi depolama tanklarının da içinde bulunduğu bir gruptur. Araç park yerleri, iş yeri sınırları, sigara içmeye izin verilen yerler, kanal ve logarlar ile depolama tankı arasındaki mesafe en az 3 m; ofis, kantin, dinlenme yerleri, vantilatör ve hava çekiş yerleri ile depolama tankı arasındaki mesafe en az 5 m olmalıdır.
- Alevlenir madde: “Parlama noktası 21-55°C arasında olan sıvı haldeki maddelerdir.”
- Kolay alevlenir madde: “Enerji uygulaması olmadan, ortam sıcaklığında havayla temasında ısınabilen ve sonuç olarak alevlenen maddedir. Parlama noktası 0-21°C olan sıvı haldeki maddelerle çok kolay alevlenir gaz yayan maddeler bu gruptadır” (50). Örnek: Etil eter, etil alkol, asetilen, hidrojen vb.
- Çok kolay alevlenir madde: “<0°C parlama noktası ve <35°C kaynama noktasına sahip maddelerdir.”
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi uranyum, seryum, zirkonyum bileşikleri, trityum ve radyum tuzlarından oluşan tozlardır?
Seçenekler
A
Fibrojenik tozlar
B
Toksik Tozlar
C
Kanserojen Tozlar
D
Radyoaktif Tozlar
E
Alerji yapan tozlar
Açıklama:
Tozlar: Havada askıda bulunan çeşitli büyüklükteki katı taneciklere toz denir. Tane büyüklükleri genellikle 300 mikronun altındadır. Özgül ağırlığı hafif ise uçan bu maddeler 1 mm kadar çıkabilir. Tozlar meslek hastalıklarına sebep olmakta, görüş sahasını azaltmakta, iş verimliliğini düşürmektedir.
Tozların Sınıflandırılması:
• Fibrojenik tozlar: Solunumla akciğerlere ulaşıp birikme sonucu dokusal değişimlere yol açan ve akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapan tozlardır.
• Toksik Tozlar: Vücuda alındığında akut (ilk defa) veya kronik (biriken, geçmeyen)zehirlenmeye sebep olan tozlardır. Bunlar kurşun, krom, kadmiyum, mangan, vanadyum gibi ağır metal tozlarıdır.
• Kanserojen Tozlar: Kansere sebep olan tozlardır. Bunlar asbest, arsenik, berilyum, kromatlar, nikel tozları gibi tozlardır.
• Radyoaktif Tozlar: Bunlar çok sayıda olmakla beraber en önemlileri uranyum, seryum, zirkonyum bileşikleri, trityum ve radyum tuzlarıdır.
• Alerji yapan tozlar: Bunlar bazı insanlarda alerji yapan, astım ve egzama gibi hastalıklara sebep olan tozlardır.
• İnert Tozlar: Akciğerlerde birikebilen fakat herhangi bir hastalık yapmayan tozlardır.
Tozların Sınıflandırılması:
• Fibrojenik tozlar: Solunumla akciğerlere ulaşıp birikme sonucu dokusal değişimlere yol açan ve akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapan tozlardır.
• Toksik Tozlar: Vücuda alındığında akut (ilk defa) veya kronik (biriken, geçmeyen)zehirlenmeye sebep olan tozlardır. Bunlar kurşun, krom, kadmiyum, mangan, vanadyum gibi ağır metal tozlarıdır.
• Kanserojen Tozlar: Kansere sebep olan tozlardır. Bunlar asbest, arsenik, berilyum, kromatlar, nikel tozları gibi tozlardır.
• Radyoaktif Tozlar: Bunlar çok sayıda olmakla beraber en önemlileri uranyum, seryum, zirkonyum bileşikleri, trityum ve radyum tuzlarıdır.
• Alerji yapan tozlar: Bunlar bazı insanlarda alerji yapan, astım ve egzama gibi hastalıklara sebep olan tozlardır.
• İnert Tozlar: Akciğerlerde birikebilen fakat herhangi bir hastalık yapmayan tozlardır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Stresten uzaklaşmak için yapılabileceklerden değildir?
Seçenekler
A
Olumlu alışkanlıklar edininiz.
B
Ayrıntılarla uğraşmayınız.
C
Mükemmeliyetçilikten kaçınınız.
D
Yorucu ve zor işleri öğleden sonraki saatlerine bırakınız.
E
İşinize konsantre olunuz.
Açıklama:
Stresten uzaklaşmak için yapabileceklerimiz özetle şunlardır (Sabuncuoğlu, Tüz, 2001):
1. Olumlu alışkanlıklar edininiz.
2. Ayrıntılarla uğraşmayınız.
3. Günlük, haftalık, aylık yapılacak işleri sıraya dizerken önce zor ve sevimsiz işlere öncelik vererek onları bitirmeye çalışınız.
4. Mükemmeliyetçilikten kaçınınız.
5. Yorucu ve zor işleri sabah saatlerine bırakınız.
6. İşinize konsantre olunuz.
7. Dinlenmek için de kendinize zaman ayırınız.
8. Bütün gününüzü işle doldurmayınız.
9. Televizyonun esiri olmayınız. Program seçiniz.
10. Kendinize ve ailenize de zaman ayırınız.
11. Yıllık tatile çıkınız.
12. Her gün yarım saat önce uykudan kalkmayı deneyiniz.
13. Planlamaya önem veriniz.
1. Olumlu alışkanlıklar edininiz.
2. Ayrıntılarla uğraşmayınız.
3. Günlük, haftalık, aylık yapılacak işleri sıraya dizerken önce zor ve sevimsiz işlere öncelik vererek onları bitirmeye çalışınız.
4. Mükemmeliyetçilikten kaçınınız.
5. Yorucu ve zor işleri sabah saatlerine bırakınız.
6. İşinize konsantre olunuz.
7. Dinlenmek için de kendinize zaman ayırınız.
8. Bütün gününüzü işle doldurmayınız.
9. Televizyonun esiri olmayınız. Program seçiniz.
10. Kendinize ve ailenize de zaman ayırınız.
11. Yıllık tatile çıkınız.
12. Her gün yarım saat önce uykudan kalkmayı deneyiniz.
13. Planlamaya önem veriniz.
Soru 11
Bütün çalşanların ruhsal, bedensel ve sosyal yönden iyilik hallerini en üst düzeyde sürdürme ve daha üst düzeye çıkarma çalışmaları için kullanılan doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
iş sağlığı
B
ilk yardım
C
acil servis
D
güvenlik birimi
E
aile ile ilgili bakanlık yetkilileri
Açıklama:
Bütün çalşanların ruhsal, bedensel ve sosyal yönden iyilik hallerini en üst düzeyde sürdürme ve daha üst düzeye çıkarma çalışmaları için kullanılan doğru ifade iş sağlığıdır.
Soru 12
Çağdaş güvenlik yaklaşımı, aşağıdakilerden hangisine odaklanır?
Seçenekler
A
sistem bozukluğu
B
risk değerlendirme ve güvenlik kültürü
C
dijital hizmetler
D
yazılım
E
donanım
Açıklama:
Çağdaş güvenlik yaklaşımı, risk değerlendirme ve güvenlik kültürüne odaklanır.
Soru 13
Canlıları, çevreyi, tesisleri ve malı tehdit eden, kapsamı belirlenmemiş kaza ve zarar potansiyelini aşağıdakilerden hangisi doğru olarak ifade eder?
Seçenekler
A
doğal afet
B
hastalık
C
tehlike
D
yoksulluk
E
ödenmesi güç düzeyde parasal borç
Açıklama:
Tehlike, canlıları, çevreyi, tesisleri ve malı tehdit eden, kapsamı belirlenmemiş kaza ve zarar potansiyelini doğru olarak ifade eder.
Soru 14
Herhangi bir şeyin (durum, olay, hastalık, tehlike, kaza) ortaya çıkmasının ne kadar beklenebilir olduğunu, aşağıdakilerden hangisi doğru olarak ifade eder?
Seçenekler
A
yönetim ile ilgili yasalar
B
resmi gazete
C
integral
D
olasılık
E
sorumlu yönetici
Açıklama:
Olasılık, herhangi bir şeyin (durum, olay, hastalık, tehlike, kaza) ortaya çıkmasının ne kadar beklenebilir olduğunu doğru olarak ifade eder.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi öngörülebilir tehlikeleri belirten doğru ifadedir?
Seçenekler
A
yönetim biçimi
B
yöneticinin eğitim düzeyi
C
kurum çalışanlarının sayısı
D
ortalama
E
risk
Açıklama:
öngörülebilir tehlikeleri belirten doğru ifade, risk'tir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi politik bir kararı ifade eder?
Seçenekler
A
risk yönetimi
B
risk değerlendirmesi
C
risk tanımı
D
tehlikelerin türü
E
istatistiksel analiz
Açıklama:
Risk yönetimi, politik bir kararı ifade eder.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi risk değerlendirme basamaklarından birisidir?
Seçenekler
A
hesap uzmanlarına ait izinlerinin iptali
B
kontrol önlemlerinin uygulanması
C
belirli saatlerde işyerinden dışarı çıkışların yasaklanması
D
her ay personelin sağlık kontrolünün yapılması
E
yaşlanan çalışanların işten çıkarılması
Açıklama:
Kontrol önlemlerinin uygulanması, risk değerlendirme basamaklarından birisidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi kanserojen tozlardan birisidir?
Seçenekler
A
sodyum
B
klorür
C
asbest
D
amonyak
E
hidrdojen
Açıklama:
Asbest, kanserojen tozlardan birisidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi çok kolay alevlenebilen maddenin sahip olduğu özelliktir?
Seçenekler
A
Canlı doku tahribatına neden olabilen tüm maddeler
B
Kanserojen maddeler
C
Allerjik maddeler
D
0 santigrad derece altında parlama noktasına ve 35 santigrad derece altında kaynama noktasında sahip maddeler
E
Kibrit ya da çakmak ateşi uygulandığında ilk bir saat içinde alev alabilen maddelerin hepsi
Açıklama:
0 santigrad derece altında parlama noktasına ve 35 santigrad derece altında kaynama noktasında sahip maddeler çok kolay alevlenebilen maddenin sahip olduğu özelliktir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi hastanelerdeki stres faktörlerinden birisidir?
Seçenekler
A
havanın tozlu olması
B
kış günlerinde artan soğuk
C
yaz günlerinde artan sıcak
D
ilaç çeşidi
E
hiyerarşi
Açıklama:
Hiyerarşi, hastanelerdeki stres faktörlerinden birisidir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi risk yönetim sürecinin ilk basamağıdır?
Seçenekler
A
Tehlikelerin belirlenmesi
B
Bilgi toplama
C
Tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi
D
Kontrol önlemlerinin uygulanması
E
Riski ortadan kaldırmak ya da azaltmak için yapılacakların kararlaştırılması
Açıklama:
Risk yönetimi süreci; Tehlikelerin Belirlenmesi, Risklerin Değerlendirilmesi, Kontrol Önlemlerinin Belirlenmesi, Kontrol Önlemlerinin Uygulanması, İzleme ve Gözden Geçirme ve İletişim ve Danışma olarak aşağıdaki gibi sıralanmıştır
Soru 22
I.Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili
II. Hasta bakımıyla ilgili
III. Diğer çalışanlarla ilgili
IV. Finansal konularla ilgili
V. Tıbbi görevlilerle ilgili
Yukarıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde risk kategorileri arasında yer alır?
II. Hasta bakımıyla ilgili
III. Diğer çalışanlarla ilgili
IV. Finansal konularla ilgili
V. Tıbbi görevlilerle ilgili
Yukarıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde risk kategorileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
II ve V
B
III ve IV
C
II, IV ve V
D
I, III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Sağlık Hizmetlerinde Risk Kategorileri,
• Hasta bakımıyla ilgili, • Tıbbi görevlilerle ilgili, • Diğer çalışanlar ile ilgili, • Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili, • Finansal konular ile ilgili risklerdir.
• Hasta bakımıyla ilgili, • Tıbbi görevlilerle ilgili, • Diğer çalışanlar ile ilgili, • Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili, • Finansal konular ile ilgili risklerdir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi en sık kullanılan yaklaşımlardan biri olan, iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkiyi analiz etmekte kullanılan bir risk değerlendirme aracıdır?
Seçenekler
A
Risk Değerlendirme Karar Matrisi
B
İş Güvenlik Analizi
C
Birincil Risk Analizi
D
Kontrol Listeleri Kullanılarak Birincil Risk Analizi
E
Olursa Ne Olur...?
Açıklama:
• Risk Değerlendirme Karar Matrisi (Risk Assessment Decision Matrix): En sık kullanılan yaklaşımlardan biri olan risk değerlendirme matrisi, iki veya daha fazla değişken arasındaki ilişkiyi analiz etmekte kullanılan bir değerlendirme aracıdır. •
Soru 24
Öncelikle bir olayın gerçekleşme olasılığı ile gerçekleşmesi durumunda sonucunun derecelendirilmesi ve ölçümünün yapıldığı, basit olması nedeniyle tek başına risk analizi yapmak zorunda olan analistler için ideal bir yöntem olan risk değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrol Listeleri Kullanılarak Birincil Risk Analizi
B
İş Güvenlik Analizi
C
Olursa Ne Olur...?
D
Risk Değerlendirme Karar Matrisi
E
L Tipi Matris
Açıklama:
L Tipi Matris: L tipi matris 5x5 matris diyagramı özellikle sebep-sonuç ilişkilerinin değerlendirilmesinde kullanılır. Bu yöntem basit olması dolayısıyla tek başına risk analizi yapmak zorunda olan analistler için idealdir. Bu yöntem ile öncelikle bir olayın gerçekleşme olasılığı ile gerçekleşmesi durumunda sonucunun derecelendirilmesi ve ölçümü yapılır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel bir risk etmenidir?
Seçenekler
A
Aşındırıcı madde
B
Oksitleyici madde
C
Sıkıştırılmış gazlar
D
Radyasyon
E
Alevlenir madde
Açıklama:
Başlıca Fiziksel Risk Etmenleri
a. Gürültü b. Aydınlatma c. Vibrasyon(titreşim) d. Termal konfor şartları e. Radyasyon
a. Gürültü b. Aydınlatma c. Vibrasyon(titreşim) d. Termal konfor şartları e. Radyasyon
Soru 26
Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre alerjik, kanserojen, aşındırıcı, toksik etkinin yanında, parlama, patlama, yangın ve çevre için tehlikeli özelliklerin bir veya birkaçına sahip maddelere ne denir?
Seçenekler
A
Alerjik madde
B
Oksitleyici madde
C
Tehlikeli kimyasal madde
D
Alevlenir madde
E
Aşındırıcı madde
Açıklama:
Tehlikeli kimyasal madde: “Alerjik, kanserojen, aşındırıcı, toksik etkinin yanında, parlama, patlama, yangın ve çevre için tehlikeli özelliklerin bir veya birkaçına sahip maddelerdir.”
Soru 27
Solunumla akciğerlere ulaşıp birikme sonucu dokusal değişimlere yol açan ve akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapan tozlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Toksik tozlar
B
Fibrojenik tozlar
C
Kanserojen tozlar
D
Radyoaktif tozlar
E
İnert tozlar
Açıklama:
Tozların Sınıflandırılması:
• Fibrojenik tozlar: Solunumla akciğerlere ulaşıp birikme sonucu dokusal değişimlere yol açan ve akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapan tozlardır.
• Fibrojenik tozlar: Solunumla akciğerlere ulaşıp birikme sonucu dokusal değişimlere yol açan ve akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapan tozlardır.
Soru 28
I. Travma sonrası stres bozukluğu
II. Depresyon
III. Karoshi
IV. Strese bağlı tükenmişlik sendromu
V. İşe bağlı Anksiyete
Yukarıdakilerden hangisi işle ilgili psikiyatrik hastalıklar arasında yer alır?
II. Depresyon
III. Karoshi
IV. Strese bağlı tükenmişlik sendromu
V. İşe bağlı Anksiyete
Yukarıdakilerden hangisi işle ilgili psikiyatrik hastalıklar arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, IV ve V
B
IV ve V
C
I, IV ve V
D
III ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
İşle ilgili psikiyatrik hastalıklar
• Süreyle sınırlı, tekrarlayıcı işin yol açtığı bozuklukların görüldüğü durumlar; santral memuru, yazıcı ve gişe memuru gibi işlerde uyuma ve uyanma güçlüğü belirgin olan “iş nevrozları” tanımlanmıştır. • Depresyon • İşe Bağlı Anksiyete • Travma Sonrası Stres Bozukluğu • Strese Bağlı Tükenmişlik Sendromu • Karoshi: Aşırı çalışmaya bağlı ölüm
• Süreyle sınırlı, tekrarlayıcı işin yol açtığı bozuklukların görüldüğü durumlar; santral memuru, yazıcı ve gişe memuru gibi işlerde uyuma ve uyanma güçlüğü belirgin olan “iş nevrozları” tanımlanmıştır. • Depresyon • İşe Bağlı Anksiyete • Travma Sonrası Stres Bozukluğu • Strese Bağlı Tükenmişlik Sendromu • Karoshi: Aşırı çalışmaya bağlı ölüm
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi sağlık kuruluşlarında uygulanabilecek stres kontrol yöntemleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Çalışanların rollerine devamın sağlanması
B
Sosyal destek sağlama
C
Aşırı iş yükünü ortadan kaldırma
D
Çalışma koşullarını yeniden gözden geçirme
E
Çalışanların kararlara katılımını arttırma
Açıklama:
Sağlık kuruluşlarında uygulanabilecek stres kontrol yöntemlerinden bazıları:
a) Çalışanların rollerinin yeniden tanımlanması, b) Sosyal destek sağlama, c) Aşırı iş yükünü ortadan kaldırma, d) Çalışma koşullarını yeniden gözden geçirme, e) Çalışanların kararlara katılımını arttırma, f) Çalışanların güven duygularını geliştirme, g) Stresli personele, danışmanlık hizmeti vermek ve stres yönetimi eğitimi gibi sıralanabilir.
a) Çalışanların rollerinin yeniden tanımlanması, b) Sosyal destek sağlama, c) Aşırı iş yükünü ortadan kaldırma, d) Çalışma koşullarını yeniden gözden geçirme, e) Çalışanların kararlara katılımını arttırma, f) Çalışanların güven duygularını geliştirme, g) Stresli personele, danışmanlık hizmeti vermek ve stres yönetimi eğitimi gibi sıralanabilir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi bir işin ergonomik olmasının "yapılan işin sosyal sınırlar içinde bulunması" olarak ifade edilen şartıdır?
Seçenekler
A
Yapılabilirlik
B
Katlanabilirlik
C
Hoşnutluk
D
Kabul edilebilirlik
E
Kendini gerçekleştirebilirlik
Açıklama:
Kabul edilebilirlik: Yapılan işin sosyal sınırlar içinde bulunmasıdır.
Soru 31
"Çalışan sayısı ve özellikleri; yaş, cinsiyet, çalışma saatleri ve vardiya, kısmi süreli çalışanlar, dışarıdan misafir, çalışma ortamı, iş ekipmanı, çalışılan maddeler, iş yerinin konumu, iş akışı, kazalar, meslek hastalıkları ile ilgili kayıtlar" aşağıdaki risk değerlendirme basamaklarından hangisinde gerçekleştirilir?
Seçenekler
A
Tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi
B
Kontrol önlemlerinin uygulanması
C
Riski ortadan kaldırmak için ya da azaltmak için yapılacakların kararlaştırılması
D
Bilgi toplama
E
Tehlikelerin belirlenmesi
Açıklama:
Risk değerlendirme sürecinin basamakları; risk yönetimi süreci, tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, kontrol önlemlerinin belirlenmesi, kontrol önlemlerinin uygulanması, izleme ve gözden geçirme ve iletişim ve danışma olarak sıralanır.
Çalışan sayısı ve özellikleri; yaş, cinsiyet, çalışma saatleri ve vardiya, kısmi süreli çalışanlar, dışarıdan misafir, çalışma ortamı, iş ekipmanı, çalışılan maddeler, iş yerinin konumu, iş akışı, kazalar, meslek hastalıkları ile ilgili kayıtlar bilgi toplama basamağında gerçekleştirilir.
Çalışan sayısı ve özellikleri; yaş, cinsiyet, çalışma saatleri ve vardiya, kısmi süreli çalışanlar, dışarıdan misafir, çalışma ortamı, iş ekipmanı, çalışılan maddeler, iş yerinin konumu, iş akışı, kazalar, meslek hastalıkları ile ilgili kayıtlar bilgi toplama basamağında gerçekleştirilir.
Soru 32
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre; “Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrol
B
Olasılık
C
Güvenlik
D
Tehlike
E
Risk
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre risk; “Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalidir”
Soru 33
............................, risklerden hangisine öncelikli müdahale edilmesi gerektiği, nasıl bir planla yapılabilineceği ve sonuçların nasıl değerlendirileceği konularını kapsayan çalışmalardır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Risk
B
Risk değerlendirmesi
C
Risk yönetimi
D
Tehlike
E
Yerine koyma
Açıklama:
Risk Yönetimi, risklerden hangisine öncelikli müdahale edilmesi gerektiği, nasıl bir planla yapılabilineceği ve sonuçların nasıl değerlendirileceği konularını kapsayan çalışmalardır.
Soru 34
.........., idrak edilmekte olan spesifik bir tehlikenin gerçekleşme olasılığı ve tehlikenin sonuçlarını kapsayan bir kavramdır.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
Tehlike
B
Risk
C
Kayıp
D
Zarar
E
Hasar
Açıklama:
GİRİŞ
Risk
Risk
Soru 35
Eğer tehlike ortadan kaldırılamıyorsa yüksek risk taşıyan malzeme, makine veya proses daha az risk taşıyan ile değiştirilir. Bu aşağıdaki hangi koruyucu önlemdir?
Seçenekler
A
Yönetsel önlemler
B
Tehlike ya da riski en az düzeye indirmek
C
Yerine koyma
D
Toplu koruma önlemleri
E
Mühendislik düzenlemeleri
Açıklama:
Risk Değerlendirme Sürecinin
Basamakları
Yerine koyma
Basamakları
Yerine koyma
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi sistem veya organizasyon içerisindeki potansiyel zarar veya hasar yaratabilecek etkilerin objektif olarak analiz edilmesi ve risk yönetiminin en önemli aşamasıdır?
Seçenekler
A
Bilgi toplama
B
Tehlikelerin belirlenmesi
C
Tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi
D
Riski ortadan kaldırmak ya da azaltmak için yapılacakların kararlaştırılması
E
Kontrol Önlemlerinin Uygulanması
Açıklama:
Risk Değerlendirme Sürecinin Basamakları
Tehlikelerin belirlenmesi
Tehlikelerin belirlenmesi
Soru 37
.............................. hasta bakımı alan kişilerin, çalışanların, ziyaretçilerin
yaralanma riskini ve organizasyonda oluşabilecek zarar ziyan riskini belirleme, değerlendirme ve azaltmak amacıyla yapılan klinik ve yönetsel aktivitelerdir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
yaralanma riskini ve organizasyonda oluşabilecek zarar ziyan riskini belirleme, değerlendirme ve azaltmak amacıyla yapılan klinik ve yönetsel aktivitelerdir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi tamamlar?
Seçenekler
A
Kontrol önlemleri
B
Yönetsel önlemler
C
Risk Kategorileri
D
Risk yönetimi
E
Kontrol hiyerarşisi
Açıklama:
Risk Değerlendirme Sürecinin Basamakları
Risk yönetimi
Risk yönetimi
Soru 38
Kabul edilebilir risk seviyesi mevzuatımızda “yasal yükümlülüklere ve iş yerinin önleme politikasına uygun, ............................ oluşturmayacak risk seviyesi” olarak tanımlanmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
çalışan memnuniyetsizliği
B
kayıp veya yaralanma
C
işveren sorumluluğu
D
maddi veya manevi yük
E
işyeri veya çevre kirliliği
Açıklama:
Kabul edilebilir risk seviyesi mevzuatımızda “yasal yükümlülüklere ve iş yerinin önleme politikasına uygun, kayıp veya yaralanma oluşturmayacak risk seviyesi” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 39
Dikkatsizlik, yorgunluk, iletişimde hata, kötü tasarlanmış ekipman, ihmalkârlık aşağıdaki hangi faktörlerdendir?
Seçenekler
A
İnsan hatalarını etkileyen
B
Organizasyon yapısı ile ilgili
C
Tıbbi görevlilerle ilgili
D
Hasta bakımıyla ilgili
E
Finansal konular ile ilgili
Açıklama:
Sağlık Hizmetlerinde Riskler
İnsan hatalarını etkileyen
İnsan hatalarını etkileyen
Soru 40
................... , olasılığın ve etkinin bileşkesinden hesaplanır.
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümleyi tamamlar?
Aşağıdakilerden hangisi yukarıdaki cümleyi tamamlar?
Seçenekler
A
Tehdidin olma ihtimali
B
Tehditin şiddeti
C
Risk değeri
D
Tehlike sınıflandırması
E
Matematiksel matrisler
Açıklama:
Sağlık Hizmetlerinde Risk Değerlendirme Yöntemleri
Risk değeri
Risk değeri
Soru 41
- Bilgi toplama
- Tehlikelerin belirlenmesi
- Tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi
- Tehlike ya da riski en az düzeye indirmek
- Sistem veya organizasyon içerisindeki potansiyel zarar veya hasar yaratabilecek etkilerin objektif olarak analiz edilmesi
- Tehlikelerin doğasının, mekanizmasının ve dikkate değer tehlikelerin sonuçlarının ortaya çıkma olasılığı ve maruz kalınabilecek sonuçların şiddetinin tahmin edilmesi
- Çalışan sayısı ile ilgili kayıtların tutulması
- Kolay parlayabilen maddenin, yerine parlama noktası daha yüksek bir madde kullanılması
Yukarıdaki risk değerlendirme sürecinin basamakları ve bu basamaklarla ilgili içerikler arasındaki doğru eşleştirmeler aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
I-A, II-C, III-B, IV-D
B
I-B, II-A, III-C, IV-D
C
I-D, II-B, III-C, IV-A
D
I-C, II-A, III-B, IV-D
E
I-B, II-A, III-D, IV-C
Açıklama:
Bilgi toplama: Çalışan sayısı ve özellikleri; yaş, cinsiyet, çalışma saatleri ve vardiya, kısmi süreli çalışanlar, dışarıdan misafir, çalışma ortamı, iş ekipmanı, çalışılan maddeler, iş yerinin konumu, iş akışı, kazalar, meslek hastalıkları ile ilgili kayıtlar.
Tehlikelerin belirlenmesi: Tehlike belirleme aşaması, risk yönetiminin en önemli adımıdır ve diğer aşamalardan farklıdır. Sistem veya organizasyon içerisindeki potansiyel zarar veya hasar yaratabilecek etkilerin objektif olarak analiz edilmesidir.
Tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi: Tehlikelerin tanımlanmasından sonra, tehlikelerin doğasının, mekanizmasının ve dikkate değer tehlikelerin sonuçlarının ortaya çıkma olasılığı ve maruz kalınabilecek sonuçların şiddetinin tahmin edilmesi
Tehlike ya da riski en az düzeye indirmek: Eğer tehlike elimine edilemiyorsa yüksek risk taşıyan materyal, makine veya işlem daha az risk taşıyan ile değiştirilmesidir. Örnek: İş yerinde kullanılan kolay parlayabilen maddenin, yerine parlama noktası daha yüksek bir madde kullanılması.
Yukarıdaki bilgilere göre doğru seçenek (D)dir.
Tehlikelerin belirlenmesi: Tehlike belirleme aşaması, risk yönetiminin en önemli adımıdır ve diğer aşamalardan farklıdır. Sistem veya organizasyon içerisindeki potansiyel zarar veya hasar yaratabilecek etkilerin objektif olarak analiz edilmesidir.
Tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi: Tehlikelerin tanımlanmasından sonra, tehlikelerin doğasının, mekanizmasının ve dikkate değer tehlikelerin sonuçlarının ortaya çıkma olasılığı ve maruz kalınabilecek sonuçların şiddetinin tahmin edilmesi
Tehlike ya da riski en az düzeye indirmek: Eğer tehlike elimine edilemiyorsa yüksek risk taşıyan materyal, makine veya işlem daha az risk taşıyan ile değiştirilmesidir. Örnek: İş yerinde kullanılan kolay parlayabilen maddenin, yerine parlama noktası daha yüksek bir madde kullanılması.
Yukarıdaki bilgilere göre doğru seçenek (D)dir.
Soru 42
Risk değerlendirmesinde 5 çok ciddi derecesinde etki şiddeti ölüm olabilecek olayların olasılığı nedir?
Seçenekler
A
Her gün oluşması beklenir
B
Haftada bir gün oluşması beklenir
C
Üç ayda bir gün oluşması beklenir.
D
Yılda bir gün oluşması beklenir.
E
Beş yılda bir ve üzeri oluşması beklenir
Açıklama:
Sağlık Hizmetlerinde Risk Değerlendirme Yöntemleri
Her gün oluşması beklenir
Her gün oluşması beklenir
Soru 43
Risk değerlendirmesinoe 1 çok hafif derecesinde ve olasılığı beş yılda bir ve üzeri oluşması beklenen olayların etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölüm
B
Ciddi yaralanma ve maddi hasarlar, sürekli iş göremezlik
C
Tedavi gerektiren yaralanmalar
D
İlk yardım gerektirebilecek durumlar
E
İş kaybı olmayan, ilk yardım gerektirmeyen
Açıklama:
Sağlık Hizmetlerinde Risk Değerlendirme Yöntemleri
İş kaybı olmayan, ilk yardım gerektirmeyen
İş kaybı olmayan, ilk yardım gerektirmeyen
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Risk yönetiminin yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İş yerinin yazılı prosedür ve politikalarının oluşması ve olgunlaşmasını sağlar.
B
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konularında bilgi sahibi olmalarını ve katılımını
sağlar.
sağlar.
C
Risk analizi ile işletmedeki olası tehlikeler ve alınacak tedbirler belirlenir.
D
İş yerindeki güvenlik tedbirleri ve güvenlik bilincinin gözden geçirilmesini sağlar
E
Sağlık kurumundaki risklerin tolere edilebilir olup olmadığına karar verilmesi risklerin büyüklüğünün hesaplanmasını sağlar
Açıklama:
Sağlık Hizmetlerinde Risk Yöneticisinin Görevleri
Sağlık kurumundaki risklerin tolere edilebilir olup olmadığına karar verilmesi risklerin büyüklüğünün hesaplanmasını sağlar
Sağlık kurumundaki risklerin tolere edilebilir olup olmadığına karar verilmesi risklerin büyüklüğünün hesaplanmasını sağlar
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel risk etmenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Gürültü
B
Aydınlatma
C
Vibrasyon
D
Tozlar
E
Radyasyon
Açıklama:
Sağlık Kuruluşlarında Kimyasal ve Fiziksel Risk Etmenleri
Tozlar
Tozlar
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde risk kategorilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bilimsel araştırmalarla ilgili riskler
B
Hasta bakımıyla ilgili riskler
C
Tıbbi görevlilerle ilgili riskler
D
Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili riskler
E
Finansal konular ile ilgili risklerdir
Açıklama:
Sağlık Hizmetlerinde Risk Kategorileri, • Hasta bakımıyla ilgili, • Tıbbi görevlilerle ilgili, • Diğer çalışanlar ile ilgili, • Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili, • Finansal konular ile ilgili risklerdir. Doğru seçenek (A)dır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde risk nedeni olabilecek organizasyonel yapı ile ilgili faktörlerdendir?
Seçenekler
A
Dikkatsizlik
B
Yorgunluk
C
İletişimde hata
D
İhmalkârlık
E
Yönetim
Açıklama:
İnsan hatalarını etkileyen faktörler; dikkatsizlik, yorgunluk, iletişimde hata, kötü tasarlanmış ekipman, ihmalkârlık, gürültülü çalışma ortamları olarak sıralanabilir. Organizasyon yapısı ile ilgili faktörler ise iletişim, yönetim, uzmanlık ve eğitimle ilgili konulardır. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel bir risk etmenidir?
Seçenekler
A
Sülfürik asit
B
Hidroklorik asit
C
Vibrasyon
D
Nitrik asit
E
Sodyum hidroksit
Açıklama:
Vibrasyon (titreşim) fiziksel bir risk etmenidir. Sülfürik asit, hidroklorik asit, nitrik asit ve sodyum hidroksit canlı doku ile temasında, dokunun tahribatına neden olabilen aşındırıcı kimyasal risk etmeni olan maddelerdendir. Doğru seçenek (C) olmaktadır.
Soru 49
Hava sıcaklığının, nemin, hava akımlarının, termal radyasyonun çalışanların termal konfor şartlarını bozmayacak şekilde ayarlanması durumunda insan vücut sıcaklığının kaç derece (°C) civarında kalması hedeflenir?
Seçenekler
A
20°C civarında
B
26°C civarında
C
30°C civarında
D
36°C civarında
E
40°C civarında
Açıklama:
Termal konfor deyimi, çalışma ortamında çalışanların ısı, nem, hava akımı açısından bedensel ve zihinsel rahatlık içinde bulunmasını ifade eder. Vücudun aşırı ısınması yorgunluk ve uyku hâlini meydana getirir. Aşırı soğuma ise dikkatin azalmasına, zihinsel çalışmanın olumsuz etkilenmesine yol açar. Eğer çalışma ortamında termal konfor yok ise, çalışanlar sıkıntı hisseder ve bundan rahatsız olurlar. Hava sıcaklığının, nemin, hava akımlarının, termal radyasyonun çalışanların termal konfor şartlarını bozmayacak şekilde ayarlanması gerekir. İnsan vücut sıcaklığının 36°C civarında kalması gerekir. Doğru seçenek (D)dir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi stres tepkisi yaratan, iş veya meşguliyet konusundan kaynaklanan sorunlardandır?
Seçenekler
A
Gürültü
B
Fazla ya da az ışık
C
Kalabalık
D
Sıcaklık
E
Gece işi
Açıklama:
Gece işi; stres tepkisi yaratan, iş veya meşguliyet konusundan kaynaklanan sorunlardandır. Gürültü, fazla ya da az ışık, kalabalık ve sıcaklık ise fiziki çevreden kaynaklanan sorunlar arasında yer almaktadır. Doğru seçenek (E)dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre tehlikelerden kaynaklanacak kayıp olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Yaralanma.
B
İşlerin aksaması
C
Çalışanların veriminin düşmesi
D
Maddi kayıplar
E
Grevler
Açıklama:
Lütfen "SAĞLIK KURULUŞLARINDA (HASTANELER, HEMODİYALİZ MERKEZLERİ, AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI MERKEZLERİ, AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİ) RİSK ANALİZLERİ" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre; “Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalidir” (Resmî Gazete, 2012).
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre; “Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalidir” (Resmî Gazete, 2012).
Soru 52
Canlıları, çevreyi, tesisleri, malı tehdit eden kapsamı belirlenmemiş kaza ve zarar potansiyeli, aşağıdakilerden hangi isimle anılır?
Seçenekler
A
Dikkatsizlik.
B
Tedbirsizlik.
C
Tehlike.
D
Kurallara uymamak.
E
Nizamsız davranışlar.
Açıklama:
Lütfen "SAĞLIK KURULUŞLARINDA (HASTANELER, HEMODİYALİZ MERKEZLERİ, AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI MERKEZLERİ, AİLE SAĞLIĞI MERKEZLERİ) RİSK ANALİZLERİ" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Tehlike: Canlıları, çevreyi, tesisleri, malı tehdit eden kapsamı belirlenmemiş kaza ve zarar potansiyelidir.
Tehlike: Canlıları, çevreyi, tesisleri, malı tehdit eden kapsamı belirlenmemiş kaza ve zarar potansiyelidir.
Soru 53
Mesleki risklerin değerlendirilmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İstatistiksel verilerin çıkartılması.
B
Gelecek risk önlemlerinin alınması.
C
İşveren ve işçi arasındaki uyumluluğun sağlanması.
D
İş risklerinin ortaya çıkartılması.
E
Çalışanların sağlığının korunması.
Açıklama:
Lütfen "Risk Yönetimi (Risk Management)" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Mesleki risklerin değerlendirilmesindeki temel amaç, çalışanların sağlığının korunması ve güvenliklerinin sağlanmasıdır.
Mesleki risklerin değerlendirilmesindeki temel amaç, çalışanların sağlığının korunması ve güvenliklerinin sağlanmasıdır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi "riski ortadan kaldırmak ya da azaltmak için yapılacakların kararlaştırılması" olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Yerine koyma.
B
Kişisel koruma önlemleri.
C
Toplu koruma önlemleri (kontrol ve izolasyon).
D
Mühendislik düzenlemeleri.
E
İstatistiksel düzenlemeler.
Açıklama:
Lütfen "Risk Değerlendirme Sürecinin Basamakları" başlıklı yazıyı tekrar gözden geçiriniz.
Riski ortadan kaldırmak ya da azaltmak için yapılacakların kararlaştırılması:
a) Tehlike ya da riski en az düzeye indirmek (substitution), b) Yerine koyma, c) Toplu koruma önlemleri (kontrol ve
izolasyon), d) Mühendislik düzenlemeleri, e) Yönetsel önlemler, f) Kişisel koruma önlemleri.
Riski ortadan kaldırmak ya da azaltmak için yapılacakların kararlaştırılması:
a) Tehlike ya da riski en az düzeye indirmek (substitution), b) Yerine koyma, c) Toplu koruma önlemleri (kontrol ve
izolasyon), d) Mühendislik düzenlemeleri, e) Yönetsel önlemler, f) Kişisel koruma önlemleri.
Soru 55
"Çalışan sayısı ve özellikleri; yaş, cinsiyet, çalışma saatleri ve vardiya, kısmi süreli çalışanlar, dışarıdan misafir, çalışma ortamı, iş ekipmanı, çalışılan maddeler, iş yerinin konumu, iş akışı, kazalar, meslek hastalıkları ile ilgili kayıtlar."
Yukarıdaki tanım risk değerlendirme sürecinin hangi basamaklarındandır?
Yukarıdaki tanım risk değerlendirme sürecinin hangi basamaklarındandır?
Seçenekler
A
Bilgi toplama.
B
Tehlikelerin belirlenmesi.
C
Tehlikelerden kaynaklanan risklerin değerlendirilmesi.
D
Kontrol Önlemlerinin Uygulanması.
E
İzleme ve Gözden Geçirme.
Açıklama:
Lütfen "Risk Değerlendirme Sürecinin Basamakları" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Bilgi toplama: Çalışan sayısı ve özellikleri; yaş, cinsiyet, çalışma saatleri ve vardiya, kısmi süreli çalışanlar, dışarıdan misafir, çalışma ortamı, iş ekipmanı, çalışılan maddeler, iş yerinin konumu, iş akışı, kazalar, meslek hastalıkları ile ilgili kayıtlar.
Bilgi toplama: Çalışan sayısı ve özellikleri; yaş, cinsiyet, çalışma saatleri ve vardiya, kısmi süreli çalışanlar, dışarıdan misafir, çalışma ortamı, iş ekipmanı, çalışılan maddeler, iş yerinin konumu, iş akışı, kazalar, meslek hastalıkları ile ilgili kayıtlar.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetlerinde risk katagorilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yönetimsel zaaflarla ilgili.
B
Hasta bakımıyla ilgili.
C
Tıbbi görevlilerle ilgili.
D
Diğer çalışanlar ile ilgili.
E
Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili.
Açıklama:
Lütfen "Sağlık Hizmetlerinde Riskler" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Sağlık Hizmetlerinde Risk Kategorileri,
• Hasta bakımıyla ilgili,
• Tıbbi görevlilerle ilgili,
• Diğer çalışanlar ile ilgili,
• Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili,
• Finansal konular ile ilgili risklerdir
Sağlık Hizmetlerinde Risk Kategorileri,
• Hasta bakımıyla ilgili,
• Tıbbi görevlilerle ilgili,
• Diğer çalışanlar ile ilgili,
• Kuruluşun fiziki mekânı ve mülkle ilgili,
• Finansal konular ile ilgili risklerdir
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi insan hatalarını etkileyen faktörlerden biri olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
Aydınlatma.
B
Kapalı yerlerde çalışma.
C
Kötü tasarlanmış ekipman.
D
Elle taşıma işleri.
E
Sabit makine ve tezgâhların kullanımı.
Açıklama:
Lütfen "Sağlık Hizmetlerinde Risk Nedenleri" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
İnsan hatalarını etkileyen faktörler; dikkatsizlik, yorgunluk, iletişimde hata, kötü tasarlanmış ekipman, ihmalkârlık, gürültülü çalışma ortamları olarak sıralanabilir.
İnsan hatalarını etkileyen faktörler; dikkatsizlik, yorgunluk, iletişimde hata, kötü tasarlanmış ekipman, ihmalkârlık, gürültülü çalışma ortamları olarak sıralanabilir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi tozların sınıflandırılması kapsamında değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Yapay tozlar.
B
Radyoaktif Tozlar.
C
Alerji yapan tozlar.
D
Toksik Tozlar.
E
İnert Tozlar.
Açıklama:
Lütfen "Sağlık Kuruluşlarında Kimyasal Madde ve İlaca Maruziyet" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Tozların Sınıflandırılması:
Fibrojenik tozlar, Toksik Tozlar, Kanserojen Tozlar, Radyoaktif Tozlar, Alerji yapan tozlar, ve İnert Tozlar.
Tozların Sınıflandırılması:
Fibrojenik tozlar, Toksik Tozlar, Kanserojen Tozlar, Radyoaktif Tozlar, Alerji yapan tozlar, ve İnert Tozlar.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi tozlarla ilgili bir teknik korunma metodudur?
Seçenekler
A
Yalıtımın sağlam olması.
B
Sulu ortamlardan uzak durulması.
C
Hızlı soluma yapma.
D
Çalışmaların kapalı ortamlar dışında yapılması.
E
Perdeleme.
Açıklama:
Lütfen "Sağlık Kuruluşlarında Kimyasal Madde ve İlaca Maruziyet başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Teknik Korunma: Teknik korunma kaynağında tozu azaltma ya da kişi üzerinde alınan teknik tedbirleri ifade eder.
1. Sulu Çalışma: Toz meydana gelen yerlerde su kullanılarak tozun kalkmasını engellemektir. Tünellerde ve taş ocaklarında bu metot uygulanmaktadır.
2. Uygun Havalandırma: Tozlu ortamların havasının sık sık değiştirilmesi tozun seyrelmesine neden olur. Eğer tozun
çıkış yerinden emilerek dışarı atılması sağlanabilirse en etkili havalandırma yapılmış olur. Bu tip havalandırmalar kış
şartlarında iş yeri ısısının korunmasında da yardımcı olur.
3. Fazla Solumanın Önlenmesi: Çalışmaların kas gücü yerine otomasyon sistemleri ile yapılması sağlanarak fazla solumanın önüne geçilebilir.
4. Kapalı Çalışma Yapılması: Çalışmaların kapalı ortamlarda yapılıp ortama tozların yayılması engellenebilir.
5. Perdeleme: Tozlu ortamlar ile tozsuz ortamlar arasında hava, su ya da şeffaf naylon perdeler oluşturulabilir. Bu perdelemelerde geçişler kolaydır ve yapılan işe engel olmaz.
6. Kişisel Koruyucu Kullanımı:Tozun kaynağında ya da ortamda engellenemediği durumlarda kişisel koruyuculara başvurulmalıdır.
Teknik Korunma: Teknik korunma kaynağında tozu azaltma ya da kişi üzerinde alınan teknik tedbirleri ifade eder.
1. Sulu Çalışma: Toz meydana gelen yerlerde su kullanılarak tozun kalkmasını engellemektir. Tünellerde ve taş ocaklarında bu metot uygulanmaktadır.
2. Uygun Havalandırma: Tozlu ortamların havasının sık sık değiştirilmesi tozun seyrelmesine neden olur. Eğer tozun
çıkış yerinden emilerek dışarı atılması sağlanabilirse en etkili havalandırma yapılmış olur. Bu tip havalandırmalar kış
şartlarında iş yeri ısısının korunmasında da yardımcı olur.
3. Fazla Solumanın Önlenmesi: Çalışmaların kas gücü yerine otomasyon sistemleri ile yapılması sağlanarak fazla solumanın önüne geçilebilir.
4. Kapalı Çalışma Yapılması: Çalışmaların kapalı ortamlarda yapılıp ortama tozların yayılması engellenebilir.
5. Perdeleme: Tozlu ortamlar ile tozsuz ortamlar arasında hava, su ya da şeffaf naylon perdeler oluşturulabilir. Bu perdelemelerde geçişler kolaydır ve yapılan işe engel olmaz.
6. Kişisel Koruyucu Kullanımı:Tozun kaynağında ya da ortamda engellenemediği durumlarda kişisel koruyuculara başvurulmalıdır.
Soru 60
Genel olarak bakıldığında stres tepkisi yaratan durumlar kaç grupta toplanmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
4
C
3
D
2
E
5
Açıklama:
Lütfen "Stresin Nedenleri" başlıklı yazıyı gözden geçiriniz.
Genel olarak baktığımızda stres tepkisi yaratan durumlar 3 grupta toplanabilir.
Genel olarak baktığımızda stres tepkisi yaratan durumlar 3 grupta toplanabilir.
Soru 61
İstenmedik ve planlanmamış ama bir tür kayba neden olan olaya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tehlike
B
Risk
C
Olasılık
D
Kaza
E
Arıza
Açıklama:
İstenmedik ve planlanmamış ama bir tür kayba neden olan olay kazadır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi riski ortadan kaldırmak ya da azaltmak için yapılacakların kararlaştırılması aşamasında başvurulacak son çaredir?
Seçenekler
A
Yerine koyma
B
Toplu koruma önlemleri
C
Mühendislik düzenlemeleri
D
Yönetsel önlemler
E
Kişisel koruma önlemleri
Açıklama:
Risk diğer önlemlerle engellenemiyorsa seçilmelidir. Kişisel koruyucu teçhizat kullanılması ise son çare olarak düşünülmelidir. Her risk “kontrol hiyerarşisi” açısından tartılmalıdır. Daima riskin ortadan kaldırılması temel alınmalıdır. Bir riskin daha alt düzeydeki kontroller ile geçiştirilmesi sürecin ruhuna aykırıdır. Ayrıca kişisel koruyucunun kullanımı riski ortadan kaldırmada daha az etkili bir seçimdir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi risk yönetiminin basamaklarından değildir?
Seçenekler
A
Risk tanımlama
B
Risk analizi
C
Risk kontrolü
D
Risk düzenlemesi
E
Risk finansmanı
Açıklama:
Risk yönetimi, varlıkların korunmasıdır. Risk yöneticileri bunu dört adımlık bir program ile gerçekleştirebilir; risk tanımlama, risk analizi, risk kontrolü ve risk finansmanı.
Soru 64
- İş yerinin kurulup üretime başlamasından hemen sonra
- İş kazası, meslek hastalığı, olay vb. durumunda
- Yeni bir kişi işe başladığında
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Resmi Gazete’ye göre işe başlamada ve iş yeri ile ilgili çeşitli değişiklikler söz konusu olduğunda risk analiz ve değerlendirmesi yapılmalıdır.
Soru 65
Bir tehlikenin risk değeri hesaplanırken tehlikenin olma olasılığı beş yılda bir ve üzerinde ise bu olasılığın derecesi kaçtır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Tablo 5.1’e göre bir olayın olma olasılığı beş yılda bir ve üzerinde ise bu olayın olasılığı 1 (çok düşük)’dir.
Soru 66
Kaynak yanında gereğinden fazla bir süre kalmamak, mümkün olabildiğince kaynağa uzak bir mesafede çalışmak ve kaynak ile aralarına engelleyici bir zırh malzemesi koymak gibi önlemler sağlık kuruluşlarında hangi fiziksel risk etmeni için kullanılır?
Seçenekler
A
Termal konfor şartları
B
Radyasyon
C
Vibrasyon(titreşim)
D
Aydınlatma
E
Gürültü
Açıklama:
Dıştan alınan radyasyonu engellemek/azaltmak için kaynak yanında gereğinden fazla bir süre kalmamak, mümkün olabildiğince kaynağa uzak bir mesafede çalışmak ve kaynak ile aralarına engelleyici bir zırh malzemesi koymak gibi önlemler alınır.
Soru 67
Solunumla akciğerlere ulaşıp birikme sonucu dokusal değişimlere yol açan ve akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapan tozlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toksik Tozlar
B
İnert Tozlar
C
Fibrojenik Tozlar
D
Radyoaktif Tozlar
E
Kanserojen Tozlar
Açıklama:
Tozların sınıflandırmasına göre bu tanım fibrojenik tozlara aittir.
Soru 68
Tozlardan teknik korunma yollarından çalışmaların kas gücü yerine otomasyon sistemleri ile yapılması hangi önlemler kapsamındadır?
Seçenekler
A
Fazla Solumanın Önlenmesi
B
Perdeleme
C
Uygun Havalandırma
D
Kapalı Çalışma Yapılması
E
Sulu Çalışma
Açıklama:
Tozlardan korunmada çalışmaların kas gücü yerine otomasyon sistemleri ile yapılması sağlanarak fazla solumanın önüne geçilebilir.
Soru 69
Karar almaya yetersiz katılım, vardiyalı çalışma, kısa zaman baskısı ve rol çatışması gibi riskler hangi risk etmenleri grubunda incelenir?
Seçenekler
A
Fiziksel
B
Kimyasal
C
Biyolojik
D
Ergonomik
E
Psikososyal
Açıklama:
Verilen riskler psikososyal risklerden bazılarıdır.
Soru 70
Örgütte yöneticiler ile çalışanlar arasında duygusal etkileşimi arttırmak sağlık kuruluşlarında uygulanabilecek stres kontrol yöntemlerinden hangisine dahildir?
Seçenekler
A
Aşırı iş yükünü ortadan kaldırma
B
Duygusal iklimi kontrol
C
Stres yönetimi eğitimi
D
Sosyal destek
E
Çalışma koşullarını gözden geçirme
Açıklama:
Duygusal iklimi kontrol: Modern örgütsel yaşamın gerginleştiricilerinden biri de değişimdir. Örgütler çalışanların bu değişime uyumlarını kolaylaştırmak için yeterli desteği vermek zorundadırlar. Bu destek örgüt yapısında ve yaptıkları işlerde değişiklikleri benimsemesine ve iş değişikliklerinin strese yol açmasını önleyecektir. Bu tür bir stresi önleme örgütte yöneticiler ile çalışanlar arasındaki etkileşime bağlıdır. Duygusal açıdan aralarında bir iletişim kurulması yapılacak değişikliklerin çalışanlara doğru ve açık bir şekilde yansıtılması örgütlerde önemlidir.
Ünite 6
Soru 1
İşaretlerde kullanılan ve "acil çıkış, ilk yardım" anlamına gelen renk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kırmızı
B
Mavi
C
Sarı
D
Yeşil
E
Parlak turuncu
Açıklama:
Yeşil "Acil çıkış, ilk yardım işareti" - Kapılar, çıkış yerleri ve yolları, ekipman, tesisler - Tehlike yok Normale dön
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik işaretlerinin işlevlerini doğru şekilde yerine getirebilmesi için dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Çok sayıda işaret birbirine çok yakın bir şekilde yerleştirilmemelidir.
B
Karıştırılma ihtimali olan iki ışıklı işaret aynı anda kullanılmamalıdır.
C
Işıklı bir işaret bir diğer ışıklı işaretin çok yakınında kullanılmamalıdır.
D
Birden fazla sesli sinyal aynı anda kullanılmamalıdır.
E
Çok fazla ortam gürültüsü olan yerlerde dikkat çekmek için özellikle sesli sinyal kullanılmalıdır.
Açıklama:
Güvenlik işaretinin işlevinin aşağıda belirtilenler tarafından olumsuz etkilenmemesi için, görülmesini veya işitilmesini zorlaştıracak veya engelleyecek, aynı türden bir başka emisyon kaynağının bulunması önlenmelidir. Çok sayıda işaret birbirine çok yakın bir şekilde yerleştirilmemelidir. Karıştırılma ihtimali olan iki ışıklı işaret aynı anda kullanılmamalıdır. Işıklı bir işaret bir diğer ışıklı işaretin çok yakınında kullanılmamalıdır. Birden fazla sesli sinyal aynı anda kullanılmamalıdır. Çok fazla ortam gürültüsü olan yerlerde sesli sinyal kullanılmamalıdır.
Soru 3
"Özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddeler ile de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan tehlikeli kimyasal madde" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Alevlenir madde
B
Toksik madde
C
Oksitleyici madde
D
Patlayıcı madde
E
Aşındırıcı madde
Açıklama:
Oksitleyici madde: Özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddeler ile de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan maddelerdir.
Soru 4
"Üçgen şeklinde, sarı zemin üzerine siyah piktogram, siyah çerçeveye yer verilen işaretler" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasaklayıcı işaretler
B
Uyarı işaretleri
C
Emredici işaretler
D
İlk yardım işaretleri
E
Yangınla mücadele işaretleri
Açıklama:
Uyarı İşaretleri
Uyarı işaretleri temel nitelikler;
• Üçgen şeklinde
• Sarı zemin üzerine siyah piktogram, siyah çerçeve
(Sarı kısımlar işaret alanının en az % 50’sini kapsayacaktır.)
Uyarı işaretleri temel nitelikler;
• Üçgen şeklinde
• Sarı zemin üzerine siyah piktogram, siyah çerçeve
(Sarı kısımlar işaret alanının en az % 50’sini kapsayacaktır.)
Soru 5

Yukarıda verilen işaretler "Tehlikeli Kimyasal Maddelerle Güvenli Çalışmada Kullanılacak İşaret Levha Çeşitlerinden" hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Yasaklayıcı işaretler
B
Uyarı işaretleri
C
Emredici işaretler
D
Acil durum işaretleri
E
İlk yardım işaretleri
Açıklama:

Emredici işaretler temel nitelikler,
• Daire biçiminde
• Mavi zemin üzerine beyaz piktogram
(Mavi kısımlar işaret alanının en az %50’sini kapsayacaktır.)
Soru 6
İş yerlerinde kilitleme ve etiketleme sistemi, makinelerle ilgili aşağıdaki hangi işin yapılması sırasında kullanılmaz?
Seçenekler
A
Bakım
B
İşletme
C
Montaj
D
Yenileme
E
Döküm işleri
Açıklama:
İş yerlerinde kilitleme ve etiketleme sistemi, makinelerle ilgili aşağıdaki işlerin yapılması sırasında kullanılmalıdır:
1. Bakım
2. İşletme
3. Montaj
4. Yenileme
5. Söküm işleri
6. Kalibrasyon
7. Yağlama
8. Temizlik işleri
9. Onarım
1. Bakım
2. İşletme
3. Montaj
4. Yenileme
5. Söküm işleri
6. Kalibrasyon
7. Yağlama
8. Temizlik işleri
9. Onarım
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi bir makinenin bakım ve onarımı sırasında, kilitleme sisteminin ve güvenli çalışmanın uygulama adımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Duruş için hazırlık yapılması
B
Ekipmanın durdurulması
C
Tüm enerji kaynaklarının izole edilmesi
D
Kilit ve etiketlerin yerleştirilmesi
E
Enerjinin depolanması
Açıklama:
• Bir makinenin bakım ve onarımı sırasında, çalışan tarafından kilitleme sisteminin ve güvenli çalışmanın uygulama adımları sırasıyla;
1. Duruş için hazırlık yapılması
2. Ekipmanın durdurulması
3. Tüm enerji kaynaklarının izole edilmesi
4. Kilit ve etiketlerin yerleştirilmesi
5. Depolanmış enerjinin boşaltılması
6. Ekipmanın enerjiden yalıtılmış olduğunun tekrar kontrol edilmesi
1. Duruş için hazırlık yapılması
2. Ekipmanın durdurulması
3. Tüm enerji kaynaklarının izole edilmesi
4. Kilit ve etiketlerin yerleştirilmesi
5. Depolanmış enerjinin boşaltılması
6. Ekipmanın enerjiden yalıtılmış olduğunun tekrar kontrol edilmesi
Soru 8
"Radyoloji grubu cihazları, tomografi, mamografi, kemik densitometri, digital grafi, koroner anjio cihazları" hangi iyonlaştırıcı radyasyon çeşidinin temel cihazları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Alfa parçacıkları
B
Nötronlar
C
Gama ışınları
D
X ışınları
E
Beta parçacıkları
Açıklama:
Sağlık kuruluşlarında radyoloji grubundaki cihazlar X-Işını içerikli iyonize radyasyon kaynaklarıdır. X-Işını içerikli temel cihazlar şu şekildedir:
• Radyoloji grubu cihazları
• Tomografi, mamografi, kemik densitometri, digital grafi, konvansiyonel grafi, mobil grafi,
• Periferik ve koroner anjio cihazları
• Ameliyathane ve acil ünitesi cihazları (Mobil röntgen-C-kollu grafi)
• Endoskopi ünitesi cihazları (C-Kollu grafi cihazı)
• Radyoloji grubu cihazları
• Tomografi, mamografi, kemik densitometri, digital grafi, konvansiyonel grafi, mobil grafi,
• Periferik ve koroner anjio cihazları
• Ameliyathane ve acil ünitesi cihazları (Mobil röntgen-C-kollu grafi)
• Endoskopi ünitesi cihazları (C-Kollu grafi cihazı)
Soru 9

Yukarıdaki görsel hangi X-Işını içerikli temel cihaza aittir?
Seçenekler
A
Tomografi cihazı
B
Mamografi cihazı
C
Röntgen Cihazı
D
Anjio Cihazı
E
Panoramik diş röntgen cihazı
Açıklama:

Soru 10
"Lisanslı faaliyetlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesini ve sürekliliğini sağlamak için gerekli insan gücü ile teknik ve finansal altyapıyı temin etme yetkisi ve sorumluluğuna sahip olan lisans kişi ya da kurum" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lisans sahibi
B
Radyasyondan Korunma Sorumlusu
C
Radyasyon Güvenliği Uzmanı
D
Radyasyon Gözlemcisi
E
Radyasyon Denetçisi
Açıklama:
Lisans Sahibi: Lisanslı faaliyetlerin mevzuata uygun olarak yürütülmesini ve sürekliliğini sağlamak için gerekli insan gücü ile teknik ve finansal altyapıyı temin etme yetkisi ve sorumluluğuna sahip olan lisans sahibinin kendisini veya onun bağlı olduğu yönetim kademesidir
Soru 11
Güvenlik rengi olarak sarı rengin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yasak
B
Tehlike
C
Yangın
D
Zorunluluk
E
Uyarı
Açıklama:
İŞARET ÇEŞİTLERİ
Güvenlik rengi olarak sarı rengin anlamı uyarıdır. Dikkatli olmak, önlem almak ve kontrol etmemiz gereken durumlar için kullanılır.
Güvenlik rengi olarak sarı rengin anlamı uyarıdır. Dikkatli olmak, önlem almak ve kontrol etmemiz gereken durumlar için kullanılır.
Soru 12
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi güvenlik işaretinin işlevini olumsuz etkilemez?
Seçenekler
A
Çok sayıda işaretin birbirine çok yakın yerleştirilmesi
B
Karıştırılma ihtimali olan iki ışıklı işaretin aynı anda kullanılması
C
Işıklı bir işaretin bir diğer ışıklı işaretin çok yakınında kullanılması
D
Birden fazla sesli sinyalin arka arkaya kullanılması
E
Çok fazla ortam gürültüsü olan yerlerde sesli sinyal kullanılması
Açıklama:
İŞARET ÇEŞİTLERİ
Birden fazla sesli sinyal aynı anda kullanılmamalıdır. Ancak birbirlerinin arkasından tekrar edebilir ve arka arkaya kullanılılabilir.
Birden fazla sesli sinyal aynı anda kullanılmamalıdır. Ancak birbirlerinin arkasından tekrar edebilir ve arka arkaya kullanılılabilir.
Soru 13
Aşağıdaki kısaltmalardan hangisi “Küresel Uyumlaştırılmış Kimyasalların Sınıflandırılması ve Etiketlenmesi Sistemi” için kullanılır?
Seçenekler
A
GHS
B
CLP
C
THM
D
TMH
E
CGP
Açıklama:
TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELER
GHS, Küresel Uyumlaştırılmış Kimyasalların Sınıflandırılması ve Etiketlenmesi Sistemi, daha önce dünyada kullanılan tehlikeli madde sınıflandırma ve etiketleme şemalarının çeşitliliğinin yerini almak üzere kurulan Birleşmiş Milletler tarafından yönetilen uluslararası olarak kabul edilmiş bir standarttır.
GHS, Küresel Uyumlaştırılmış Kimyasalların Sınıflandırılması ve Etiketlenmesi Sistemi, daha önce dünyada kullanılan tehlikeli madde sınıflandırma ve etiketleme şemalarının çeşitliliğinin yerini almak üzere kurulan Birleşmiş Milletler tarafından yönetilen uluslararası olarak kabul edilmiş bir standarttır.
Soru 14
Aşağidaki seçeneklerden hangisi “bir eşyayı, bir objeyi, bir yeri, bir işleyişi, bir kavramı resmetme yoluyla temsil eden sembol” anlamına gelir?
Seçenekler
A
Ambalaj
B
Anagram
C
Kriptogram
D
Piktogram
E
Etiket
Açıklama:
TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELER
Piktogram ya da piktograf bir eşyayı, bir objeyi, bir yeri, bir işleyişi, bir kavramı resmetme yoluyla temsil eden semboldür. Bu sembollere dayalı yazı sistemine "piktografi" denir. Piktografi; temsili ve grafiksel çizimler şeklinde kullanılan bir anlatım biçimidir.
Piktogram ya da piktograf bir eşyayı, bir objeyi, bir yeri, bir işleyişi, bir kavramı resmetme yoluyla temsil eden semboldür. Bu sembollere dayalı yazı sistemine "piktografi" denir. Piktografi; temsili ve grafiksel çizimler şeklinde kullanılan bir anlatım biçimidir.
Soru 15
Kuru kafa ve iki çapraz duran iki kemik ile gösterilen tehlikeli kimyasal maddelere İlişkin sembolün anlamı nedir?
Seçenekler
A
Aşındırıcı madde
B
Çevre için tehlike
C
Akut toksisite
D
Ölüm tehlikesi
E
Patlayıcı madde
Açıklama:
TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELER
Kuru kafa ve iki çapraz duran iki kemik ile gösterilen tehlikeli kimyasal maddelere ilişkin sembolün anlamı “akut toksisite”dir.
Kuru kafa ve iki çapraz duran iki kemik ile gösterilen tehlikeli kimyasal maddelere ilişkin sembolün anlamı “akut toksisite”dir.
Soru 16
Ünlem işareti ile gösterilen tehlikeli kimyasal maddelere İlişkin sembolün anlamı nedir?
Seçenekler
A
Aşındırıcı madde
B
Çevre için tehlike
C
Akut toksisite
D
Ölüm tehlikesi
E
Sağlık tehlikesi
Açıklama:
TEHLİKELİ KİMYASAL MADDELER
Ünlem işareti ile gösterilen tehlikeli kimyasal maddelere ilişkin sembolün anlamı “sağlık tehlikesi”dir.
Ünlem işareti ile gösterilen tehlikeli kimyasal maddelere ilişkin sembolün anlamı “sağlık tehlikesi”dir.
Soru 17
Yasaklayıcı işaretleri gösteren çizimlerin şekli nasıldır?
Seçenekler
A
Kare
B
Üçgen
C
Daire
D
Dikdörtgen
E
Altıgen
Açıklama:
YASAKLAYICI İŞARETLER
Yasaklayıcı işaretleri gösteren çizimlerin şekli daire biçimindedir.
Yasaklayıcı işaretleri gösteren çizimlerin şekli daire biçimindedir.
Soru 18
Uyarı işareti olarak sarı zemin üzerine siyah kurukafa ve siyah çerçeve kullanılmış ise bu işaretin anlamı nedir?
Seçenekler
A
Zehir
B
Radyasyon
C
Lazer
D
Ölüm
E
Yangın
Açıklama:
UYARI İŞARETLERİ
Uyarı işareti olarak sarı zemin üzerine siyah kurukafa ve siyah çerçeve kullanılmış ise bu işaretin anlamı “zehir/poison”dir.
Uyarı işareti olarak sarı zemin üzerine siyah kurukafa ve siyah çerçeve kullanılmış ise bu işaretin anlamı “zehir/poison”dir.
Soru 19
Emredici işaretler için hangi zemin rengi tercih edilir?
Seçenekler
A
Beyaz
B
Kırmızı
C
Mavi
D
Sarı
E
Yeşil
Açıklama:
EMREDİCİ İŞARETLER
Emredici işaretler için mavi zemin üzerine beyaz piktogram kullanılır. Örneğin ellerinizi yıkayın! Işareti.
Emredici işaretler için mavi zemin üzerine beyaz piktogram kullanılır. Örneğin ellerinizi yıkayın! Işareti.
Soru 20
Yangın anında çıkış merdivenlerini gösteren bir işaret için hangi zemin rengi tercih edilir?
Seçenekler
A
Beyaz
B
Kırmızı
C
Mavi
D
Sarı
E
Yeşil
Açıklama:
ACİL ÇIKIŞ VE İLK YARDIM İŞARETLERİ
Yangın anında çıkış merdivenlerini gösteren bir işaret için yeşil zemin üzerine beyaz piktogram kullanılır. Genellikle yangınla mücadele işaretlerinde kullanılan kırmızı renk ile karıştırılır.
Yangın anında çıkış merdivenlerini gösteren bir işaret için yeşil zemin üzerine beyaz piktogram kullanılır. Genellikle yangınla mücadele işaretlerinde kullanılan kırmızı renk ile karıştırılır.
Soru 21
“Bir durumu tanımlayan veya özel bir davranışa sevk eden ve bir işaret levhası veya ışıklandırılmış yüzey üzerinde kullanılan şekiller” aşağıda verilen kavramlardan hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Piktogram
B
İşaret levhası
C
Işıklı işaret
D
Bilgilendirme işareti
E
Sağlık ve güvenlik işaretleri
Açıklama:
Sağlık ve güvenlik işaretleri; özel bir nesne, faaliyet veya durumu işaret eden levha, renk, sesli veya ışıklı sinyal, sözlü iletişim ya da el-kol işareti yoluyla iş sağlığı ve güvenliği hakkında bilgi ya da talimat veren veya tehlikelere karşı uyaran işaretlerdir. Bilgilendirme işareti; yasak işareti, uyarı işareti, emredici işaret, acil çıkış ve ilk yardım işaretleri dışında bilgi veren diğer işaretlerdir. Işıklı işaret; saydam veya yarı saydam malzemeden yapılmış, içeriden veya arkadan aydınlatılarak ışıklı bir yüzey görünümü verilmiş işaret düzeneğidir. İşaret levhası; geometrik bir şekil, renkler ve bir sembol veya piktogramın kombinasyonu ile özel bilgi ileten ve yeterli aydınlatma ile görülebilir hâle getirilmiş levhalardır. Sembol veya piktogram ise; bir durumu tanımlayan veya özel bir davranışa sevk eden ve bir işaret levhası veya ışıklandırılmış yüzey üzerinde kullanılan şekillerdir.
Soru 22
Aşağıda verilen güvenlik işaretlerinde kullanılan güvenlik rengi ve anlamı eşleştirmelerinden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Yeşil: Acil çıkış
B
Sarı: Uyarı işareti
C
Kırmızı: Tehlike alarmı
D
Mavi: Tehlike yok
E
Kırmızı: Yangınla mücadele ekipmanı
Açıklama:
Kırmızı renk; yasak işareti, tehlike alarmı ve yangınla mücadele ekipmanı anlamlarında kullanılmaktadır. Yeşil renk acil çıkış, ilk yardım işaretleri ve tehlike yok anlamlarında kullanılmaktadır. Sarı renk uyarı işareti; mavi renk ise zorunluluk işareti anlamındadır. Bu nedenle D seçeneğinde verilen eşleştirme doğru değildir. Yeşil renk tehlike yok anlamında kullanılan renktir.
Soru 23
“Atmosferik oksijen olmadan da ani gaz yayılımı ile ekzotermik reaksiyon verebilen ve/veya kısmen kapatıldığında ısınma ile kendiliğinden patlayan veya belirlenmiş test koşullarında patlayan, çabucak parlayan katı, sıvı, macunumsu, jelatinimsi haldeki maddeler” aşağıda verilen kavramlardan hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Oksitleyici madde
B
Patlayıcı madde
C
Alevlenir madde
D
Kolay alevlenir madde
E
Zararlı madde
Açıklama:
Patlayıcı madde: Atmosferik oksijen olmadan da ani gaz yayılımı ile ekzotermik reaksiyon verebilen ve/veya kısmen kapatıldığında ısınma ile kendiliğinden patlayan veya belirlenmiş test koşullarında patlayan, çabucak parlayan katı, sıvı, macunumsu, jelatinimsi haldeki maddelerdir.
Soru 24
Yukarıda verilen tehlike sembolünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?Seçenekler
A
Aşındırıcı Madde
B
Akut Toksisite
C
Basınçlı Gaz
D
Sağlık Tehlikesi
E
Oksitleyici Madde
Açıklama:
Tehlike sembolleri, uluslararası arenada kabul gören ve eğitimsiz kişilerin dahi kolayca anlayabileceği şekillerden yararlanarak oluşturulmuş özel sembollerdir. Soruda verilen sembol basınçlı gaz anlamına gelmektedir.
Soru 25
Üçgen şeklinde, sarı zemin üzerine siyah piktogram ve siyah çerçeve biçiminde tasarlanan işaretlerin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emredici işaretler
B
Acil çıkış ve yardım işaretleri
C
Yangınla mücadele işaretleri
D
Yasaklayıcı işaretler
E
Uyarı işaretleri
Açıklama:
Uyarı işaretlerinin temel niteliği; üçgen şeklinde olması, sarı zemin üzerine siyah piktogram ve siyah çerçeve biçiminde olmasıdır.
Soru 26
Yukarıda verilen tehlike sembolünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?Seçenekler
A
Aşındırıcı Madde
B
Akut Toksisite
C
Ciddi Sağlık Tehlikesi
D
Sağlık Tehlikesi
E
Oksitleyici Madde
Açıklama:
Tehlike sembolleri, uluslararası arenada kabul gören ve eğitimsiz kişilerin dahi kolayca anlayabileceği şekillerden yararlanarak oluşturulmuş özel sembollerdir. Soruda verilen sembol Akut Toksisite anlamına gelmektedir.
Soru 27
Daire şeklinde ve mavi zemin üzerine beyaz piktogram biçiminde tasarlanan işaretlerin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emredici işaretler
B
Acil çıkış ve yardım işaretleri
C
Yangınla mücadele işaretleri
D
Yasaklayıcı işaretler
E
Uyarı işaretleri
Açıklama:
Emredici işaretlerinin temel niteliği; daire şeklinde ve mavi zemin üzerine beyaz piktogram biçiminde olmasıdır.
Soru 28
“Az miktarlarda solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deri yoluyla emildiğinde insan sağlığı üzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddeler” aşağıda verilen kavramlardan hangisi ile açıklanır?
Seçenekler
A
Oksitleyici madde
B
Zararlı madde
C
Toksik madde
D
Aşındırıcı madde
E
Çevre için tehlikeli madde
Açıklama:
Toksik madde: Az miktarlarda solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deri yoluyla emildiğinde insan sağlığı üzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddelerdir.
Soru 29
İyonlaştırıcı radyasyon içerikli ortamlarda, radyasyon güvenliği sorumlusu tarafından ne kadar sıklıkla çevresel radyasyon dozları ölçülerek raporlanır?
Seçenekler
A
Her ay
B
3 ayda bir
C
5 ayda bir
D
6 ayda bir
E
Yılda bir
Açıklama:
İyonlaştırıcı radyasyon içerikli ortamlarda 6 ayda bir düzenli olarak çevresel radyasyon dozları ölçülerek radyasyon güvenliği sorumlusu tarafından raporlanır. Raporlar tesis sahibi ve radyasyon güvenliği komitesi tarafından kontrol edilerek arşivlenir.
Soru 30
Dikdörtgen veya kare şeklinde, kırmızı zemin üzerine beyaz piktogram biçiminde tasarlanan işaretlerin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emredici işaretler
B
Acil çıkış ve yardım işaretleri
C
Yangınla mücadele işaretleri
D
Yasaklayıcı işaretler
E
Uyarı işaretleri
Açıklama:
Yangınla mücadele işaretlerinin temel niteliği; dikdörtgen veya kare şeklinde, kırmızı zemin üzerine beyaz piktogram biçiminde olmasıdır.
Soru 31
Zorunluluk işaretlerinde aşağıdaki renklerden hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Sarı
B
Yeşil
C
Mavi
D
Turuncu
E
Kırmızı
Açıklama:
Zorunluluk işaretinde mavi renk kullanılır.
Soru 32
Güvenlik işaretlerinin veya sinyal aygıtlarının kullanımına yönelik aşağıda belirtilen ifadelerden hangisi hatalıdır?
Seçenekler
A
Yapılan iş veya hareket süresince ışıklı işaret veya sesli sinyal çalışmasına devam etmelidir.
B
Karıştırılma ihtimali olan iki ışıklı işaret aynı anda kullanılmamalıdır.
C
Işıklı bir işaret bir diğer ışıklı işaretin çok yakınında kullanılmamalıdır.
D
Birden fazla sesli sinyal aynı anda kullanılmamalıdır.
E
Çok fazla ortam gürültüsü olan yerlerde sesli sinyal kullanılmalıdır.
Açıklama:
Çok fazla ortam gürültüsü olan yerlerde sesli sinyal kullanılmamalıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddeler ile de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan tehlikeli kimyasal maddelerdir?
Seçenekler
A
Alevlenir madde
B
Kolay alevlenir madde
C
Patlayıcı madde
D
Oksitleyici madde
E
Aşındırıcı madde
Açıklama:
Oksitleyici maddeler, özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddeler ile de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan maddelerdir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden riskleri ortadan kaldırılmaya veya en az düzeye düşürmeye yönelik önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanların kişisel temizlikleri için uygun ve yeterli şartlar sağlanmalıdır.
B
Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda, çalışan sayısı fazla olmalıdır.
C
Çalışanların maruz kalacakları madde miktarlarının ve maruziyet sürelerinin mümkün olan en az düzeyde olması sağlanmalıdır.
D
İş yerinde kullanılması gereken kimyasal madde miktarı en az düzeyde tutulmalıdır.
E
Tehlikeli kimyasal maddelerin, atık ve artıkların iş yerinde en uygun şekilde işlenmesi, kullanılması, taşınması ve depolanması için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
Açıklama:
Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda, çalışan sayısı fazla olmamalıdır. Tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalar, en az sayıda çalışan ile yapılmalıdır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi yukarıda verilen piktogramın anlamıdır?Seçenekler
A
Aşındırıcı madde
B
Basınçlı gaz
C
Oksitleyici madde
D
Sağlık tehlikesi
E
Yanıcı madde
Açıklama:
Verilen piktogram aşındırıcı madde anlamındadır.
Soru 36
Uyarı işaretleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi hatalıdır?
Seçenekler
A
Üçgen şeklindedir.
B
Zemin sarıdır.
C
Piktogram siyah renktedir.
D
Çerçeve kırmızı renktedir.
E
Zemin rengi kısımlar işaret alanının en az % 50’sini kapsayacaktır.
Açıklama:
Uyarı işaretlerinde siyah çerçeve vardır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri Acil Çıkış ve İlk Yardım İşaretleri ile Yangınla Mücadele İşaretleri'nin ortak temel niteliğidir?
I- Zemin rengi
II- Piktogram rengi
III- Biçimi
IV- Zemin rengi kısımların işaret alanında kapsayacağı en az alan
I- Zemin rengi
II- Piktogram rengi
III- Biçimi
IV- Zemin rengi kısımların işaret alanında kapsayacağı en az alan
Seçenekler
A
Sadece I
B
II ve IV
C
I ve II
D
III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Acil Çıkış ve İlk Yardım İşaretleri'nde zemin rengi yeşil, Yangınla Mücadele İşaretleri'nde zemin rengi kırmızıdır. Belirtilen diğer nitelikler ise her ikisinde de (Acil Çıkış ve İlk Yardım İşaretleri ve Yangınla Mücadele İşaretleri) aynıdır.
Soru 38
Aşağıda verilen sağlık ve güvelik işaret çeşitlerinden hangisi geometrik bir şekil, renkler ve bir sembol veya piktogramın kombinasyonu ile özel bilgi ileten ve yeterli aydınlatma ile görülebilir hale getirilmiş levhalardır?
Seçenekler
A
Bilgilendirme işareti
B
Sesli sinyal
C
Işıklı işaret
D
Sembol veya piktogram
E
İşaret levhası
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 39
Sağlık kuruluşlarında ve diğer iş yerlerindeki uyarı işaretlerinde hangi renk kullanılır?
Seçenekler
A
Yeşil
B
Sarı
C
Kırmızı
D
Mavi
E
Bordo
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi, özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddelerle de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan maddelerdir?
Seçenekler
A
Oksitleyici madde
B
Patlayıcı madde
C
Toksik madde
D
Alevlenir madde
E
Aşındırıcı madde
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi iş ortamlarında kullanılan emredici işaretlerin temel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Sarı zemin üzerine siyah piktogram
B
Beyaz zemin üzerine siyah piktogram
C
Mavi zemin üzerine beyaz piktogram
D
Yeşil zemin üzerine beyaz piktogram
E
Kırmızı zemin üzerine beyaz piktogram
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 42
Aşağıdaki güvenlik işaret çeşitlerinden hangisi “üçgen” şeklindeki levhalar halindedir?
Seçenekler
A
Yasaklayıcı işaretler
B
Emredici işaretler
C
Uyarı işaretleri
D
Acil çıkış ve ilk yardım işaretleri
E
Yangınla mücadele işaretleri
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların tehlikelerden korunması için, ekipmanların kontrolsüz hareketini ve enerjisini engelleme metodudur?
Seçenekler
A
Kilitleme
B
Etiketleme
C
Kalibrasyon
D
Montaj
E
Söküm
Açıklama:
Kilitleme, çalışanların tehlikelerden korunması için, ekipmanların kontrolsüz hareketini ve enerjisini engelleme metodudur. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 44
İşyerlerindeki bakım, onarım, revizyon, temizlik ve ayar gibi çalışmalar sırasında güvenli çalışmayı sağlayan ve iş kazalarını önleyen sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Uygulama
C
Kontrol etme
D
Kilitleme ve etiketleme
E
Kilitleme
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi kendinden hareket edebilen veya bir başka araç vasıtasıyla hareket edebilen özel risk taşıyan iş ekipmanıdır?
Seçenekler
A
Forklift
B
Vinç
C
Eskavatör
D
Jeneratör
E
Asansör
Açıklama:
Özel risk taşıyan iş ekipmanlarına aşağıdaki gibi
örnek verebiliriz:
• Kendinden hareket edebilen veya bir başka
araç vasıtasıyla hareket edebilen (Eskavatör)
• Yüklerin kaldırılmasında kullanılan iş ekipmanları
(Forklift, Vinç gibi)
Doğru cevap C şıkkıdır.
örnek verebiliriz:
• Kendinden hareket edebilen veya bir başka
araç vasıtasıyla hareket edebilen (Eskavatör)
• Yüklerin kaldırılmasında kullanılan iş ekipmanları
(Forklift, Vinç gibi)
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi çarptığı maddede yüklü parçacıklar ( iyonlar ) oluşturabilen iyonlaştırıcı radyasyon çeşitlerinden değildir?
Seçenekler
A
Alfa parçacıkları
B
Protonlar
C
Nötronlar
D
Gama ışınları
E
X ışınları
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 47
Sağlık kuruluşlarında radyasyon güvenliği sorumlusu tarafından denetimli ve gözetimli alanlarda, hangi periyotla düzenli olarak çevresel radyasyon dozları ölçülerek raporlanır?
Seçenekler
A
Yılda bir
B
3 ayda bir
C
Ayda bir
D
15 günde bir
E
6 ayda bir
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 48
OSHA.147 standartları kaç yılında yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1990
B
1991
C
1995
D
2001
E
2005
Açıklama:
OSHA.147 standartları, 1990 yılında Amerika Birleşik Devleti’nde yayımlanmıştır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların tehlikelerden korunması için, ekipmanların kontrolsüz hareketini ve enerjisini engelleme metodudur?
Seçenekler
A
Etiketleme
B
Kilitleme
C
Revizyon
D
Kalibrasyon
E
Yenileme
Açıklama:
Kilitleme, çalışanların tehlikelerden korunması için, ekipmanların kontrolsüz hareketini
ve enerjisini engelleme metodudur.
Kilitleme, çalışanların tehlikelerden korunması için, ekipmanların kontrolsüz hareketini ve enerjisini engelleme metodudur.
ve enerjisini engelleme metodudur.
Kilitleme, çalışanların tehlikelerden korunması için, ekipmanların kontrolsüz hareketini ve enerjisini engelleme metodudur.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi kaldırma ve iletme ekipmanlarının periyodik kontrollerini yapmaya yetkili kişi unvanıdır?
Seçenekler
A
Elektrik mühendisi
B
Makine mühendisi
C
Malzeme mühendisi
D
Metalurji mühendisi
E
Elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmen
Açıklama:
Kaldırma ve iletme ekipmanlarının periyodik kontrollerini yapmaya yetkili kişi ünvanları; makine mühendisleri, makine teknik öğretmenleri, metal teknik öğretmenleri, makine tekniker ve yüksek teknikerleridir.
Soru 51
Radyasyon görevlilerinin kullandığı, iyonlaştırıcı radyasyonun sebep olduğu birikmiş toplam dozu ölçmek ve kaydetmek için kullanılan küçük taşınabilir cihazlara ne denir?
Seçenekler
A
Piknometre
B
Manometre
C
Transformatör
D
Dozimetre
E
Paratoner
Açıklama:
Radyasyon görevlilerinin kullandığı, iyonlaştırıcı radyasyonun sebep olduğu birikmiş toplam dozu ölçmek ve kaydetmek için kullanılan küçük taşınabilir cihazlara dozimetre denir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi iyonlaştırıcı radyasyon çeşidi değildir?
Seçenekler
A
Infrared (IR) ışınları
B
X-ışınları
C
Gama ışınları
D
Alfa parçacıkları
E
Nötronlar
Açıklama:
Başlıca beş iyonlaştırıcı radyasyon çeşidi; alfa parçacıkları, beta parçacıkları, X-ışınları, gama ışınları ve nötronlardır. Infrared (IR) ışınları iyonlaştırıcı radyasyon çeşidi değildir.
Soru 53
Yasak işareti, uyarı işareti, emredici işaret, acil çıkış ve ilk yardım işaretleri dışında bilgi veren diğer işaretlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bilgilendirme
B
Sağlık ve Güvenlik
C
Sesli Sinyal
D
Işıklı
E
Sözlü
Açıklama:
Bilgilendirme işareti: Yasak işareti, uyarı işareti, emredici işaret, acil çıkış ve ilk yardım işaretleri dışında bilgi veren diğer işaretlerdir.
Soru 54
Tehlikeli hareket veya davranış, hangi renkteki işaretle uyarılır?
Seçenekler
A
Kırmızı
B
Mor
C
Sarı
D
Mavi
E
Yeşil
Açıklama:
Yasak işareti ile ilişkilidir
ve kırmızı renkle gösterilir.
ve kırmızı renkle gösterilir.Soru 55
Özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddeler ile de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan maddelere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Oksitleyici
B
Patlayıcı
C
Aşındırıcı
D
Zararlı
E
Toksik
Açıklama:
Oksitleyici madde: Özellikle yanıcı maddelerle olmak üzere diğer maddeler ile de temasında önemli ölçüde ekzotermik reaksiyona neden olan maddelerdir.
Soru 56
Uyulması zorunlu bir davranışı belirleyen işaretlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Emredici
B
Uyarıcı
C
Yasaklayıcı
D
Acil
E
İlk yardım
Açıklama:
Emredici işaretler, uyulması zorunlu bir davranışı belirleyen işaretlerdir.
Soru 57
Çalışanların tehlikelerden korunması için, ekipmanların kontrolsüz hareketini ve enerjisini engelleme metoduna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kilitleme
B
Etiketleme
C
Söküm
D
Yağlama
E
Revizyon
Açıklama:
Kilitleme, çalışanların tehlikelerden korunması için, ekipmanların kontrolsüz hareketini ve enerjisini engelleme metodudur.
Soru 58
İş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliğinde belirtilen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak yetkili kişilerce yapılan muayene, deney ve test faaliyetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Periyodik kontrol
B
Aşamalı kontrol
C
Risk kontrolü
D
Tehlikeli bölge kontrolü
E
Seçkisiz kontrol
Açıklama:
Periyodik kontrol, iş ekipmanlarının kullanımında sağlık ve güvenlik şartları yönetmeliğinde
belirtilen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak yetkili kişilerce yapılan muayene, deney ve test faaliyetlerine verilen addır.
belirtilen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak yetkili kişilerce yapılan muayene, deney ve test faaliyetlerine verilen addır.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi yapay radyasyon kaynaklarından ve nükleer maddelerden yayılan radyasyon olup, doğal radyasyon olarak kabul edilmez?
Seçenekler
A
Tıbbi radyasyon
B
İyonize radyasyon
C
Alfa radyasyon
D
Beta radyasyon
E
Atomik radyasyon
Açıklama:
Tıbbi radyasyon Yapay radyasyon kaynaklarından ve nükleer maddelerden yayılan radyasyon olup doğal radyasyon olarak kabul edilmez.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi iyonlaştırıcı radyasyon çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Alfa parçacıkları
B
Beta parçacıkları
C
Gama ışınları
D
Nötronlar
E
Protonlar
Açıklama:
Başlıca beş iyonlaştırıcı radyasyon çeşidi vardır: Alfa parçacıkları, Beta parçacıkları, X ışınları, Gama ışınları ve Nötronlar...
Soru 61
Bir makinenin bakım ve onarımı sırasında, çalışan tarafından kilitleme sisteminin ve güvenli çalışmanın ilk adımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Duruş için hazırlık yapılması
B
Ekipmanın durdurulması
C
Tüm enerji kaynaklarının izole edilmesi
D
Kilit ve etiketlerin yerleştirilmesi
E
Depolanmış enerjinin boşaltılması
Açıklama:
Söz konusu adımlar sırasıyla:
1. Duruş için hazırlık yapılması
2. Ekipmanın durdurulması
3. Tüm enerji kaynaklarının izole edilmesi
4. Kilit ve etiketlerin yerleştirilmesi
5. Depolanmış enerjinin boşaltılması
6. Ekipmanın enerjiden yalıtılmış olduğunun tekrar kontrol edilmesi şeklindedir.
1. Duruş için hazırlık yapılması
2. Ekipmanın durdurulması
3. Tüm enerji kaynaklarının izole edilmesi
4. Kilit ve etiketlerin yerleştirilmesi
5. Depolanmış enerjinin boşaltılması
6. Ekipmanın enerjiden yalıtılmış olduğunun tekrar kontrol edilmesi şeklindedir.
Soru 62
Ekipmanın, enerji izolasyonunu sağlamak için kilitlendiğinin ya da kapatıldığının diğer çalışanlarca fark edilebilmesi için kullanılan güvenlik uyarı işaretine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etiketleme
B
Kilitleme
C
Ekleme
D
Dönüştürme
E
Montaj
Açıklama:
Etiketleme; ekipmanın, enerji izolasyonunu sağlamak için kilitlendiğinin ya da kapatıldığının
diğer çalışanlarca fark edilebilmesi için kullanılan güvenlik uyarı işaretidir.
diğer çalışanlarca fark edilebilmesi için kullanılan güvenlik uyarı işaretidir.
Ünite 7
Soru 1
İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma riski yüksek, genellikle etkili koruma ve tedavi imkânı bulunmayan biyolojik etmenler enfeksiyon risk düzeyine göre hangi risk grubunda yer alır?
Seçenekler
A
Grup 1
B
Grup 2
C
Grup 3
D
Grup 4
E
Grup 5
Açıklama:
Biyolojik etmenler, iş yeri kaynaklı olup herhangi bir enfeksiyona, alerjiye veya zehirlenmeye neden olabilen mikroorganizmalar, hücre kültürleri ve insan endoparazitleridir. Biyolojik etkenler enfeksiyon risk düzeyine göre 4 risk grubuna ayrılır. İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma riski yüksek, genellikle etkili koruma ve tedavi imkânı bulunmayan biyolojik etmenler Grup 4 risk grubunda yer alır.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 2
Aşağıdaki hastalıklardan hangisinin etkeni vücuda solunum sistemi yoluyla girer?
Seçenekler
A
AIDS
B
Tifo
C
Hepatit B
D
Tetanoz
E
Tüberküloz
Açıklama:
Tüberküloz (verem), soğuk algınlığı, difteri, grip ve boğmaca gibi enfeksiyonların mikropları vücuda solunum sistemi yoluyla girerler.
AIDS ve Hepatit B virüsleri vücuda kan dolaşımıyla ya da diğer vücut sıvıları ile girerler.
Tifo (Salmonella) ve kolera etkenleri vücuda sindirim sistemi yoluyla girerler.
Bel soğukluğu (Gonore) ve frengi (Sifiliz) etkenleri vücuda üreme organları öncelikli olmak üzere mukozalardan girerler.
Kuduz ve tetanoz etkenleri ise vücuda cilt bütünlüğünün bozulduğu yerlerden girerler.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
AIDS ve Hepatit B virüsleri vücuda kan dolaşımıyla ya da diğer vücut sıvıları ile girerler.
Tifo (Salmonella) ve kolera etkenleri vücuda sindirim sistemi yoluyla girerler.
Bel soğukluğu (Gonore) ve frengi (Sifiliz) etkenleri vücuda üreme organları öncelikli olmak üzere mukozalardan girerler.
Kuduz ve tetanoz etkenleri ise vücuda cilt bütünlüğünün bozulduğu yerlerden girerler.
Doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 3
İdeal bir el yıkamanın süresi en az kaç saniye olmalıdır?
Seçenekler
A
5 saniye
B
10 saniye
C
20 saniye
D
45 saniye
E
60 saniye
Açıklama:
Gün boyu çeşitli alanlara temas eden ellerin doğru el yıkama yöntemlerine uyarak yıkanması kişisel temizlikle ilgili en önemli adımlardandır. Sadece saniyeleri ayırmanın yeterli olduğu el yıkama işlemi, kendimizi ve sevdiklerimizi korumak için son derece önemlidir. İdeal el yıkama süresi en az 20 saniye olmakla beraber bu sürenin 15 saniyesinin ellere masaj yapmakla geçmesi gerekir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi sağlık personeli için biyolojik bir risk faktörüdür?
Seçenekler
A
Vibrasyon
B
Enfeksiyon
C
Radyasyon
D
Anestezi
E
Vardiya
Açıklama:
Sağlık hizmetleri iş kazaları açısından riskli bir sektördür.
Gürültü, vibrasyon, sıcak-soğuk, kaza(kesi, batma), radyasyon, ayakta durma, ağırlık kaldırma, şiddet - saldırı FİZİK - ERGONOMİK;
Solvent, Anestezi, Antineoplastik ilaçlar ve bazı metaller (Hg, Pb, As) KİMYASAL;
Vardiya, Gece çalışma, Uzun süre, Stres, İş yükü ve Meslek doyumu PSİKO-SOSYAL ve
Enfeksiyon, solunum sistemi, tüberküloz, hepatit B-HBV, hepatit C-HCV ve AIDS-HIV de BİYOLOJİK risk faktörleri arasında bulunmaktadır.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Gürültü, vibrasyon, sıcak-soğuk, kaza(kesi, batma), radyasyon, ayakta durma, ağırlık kaldırma, şiddet - saldırı FİZİK - ERGONOMİK;
Solvent, Anestezi, Antineoplastik ilaçlar ve bazı metaller (Hg, Pb, As) KİMYASAL;
Vardiya, Gece çalışma, Uzun süre, Stres, İş yükü ve Meslek doyumu PSİKO-SOSYAL ve
Enfeksiyon, solunum sistemi, tüberküloz, hepatit B-HBV, hepatit C-HCV ve AIDS-HIV de BİYOLOJİK risk faktörleri arasında bulunmaktadır.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 5
Aağıdakilerden hangisi iş kazasının oluşmasında sağlık çalışanına bağlı sosyolojik etkenlerden biridir?
Seçenekler
A
Uykusuzluk
B
Zekâ seviyesi
C
Duyma kayıpları
D
Yasalara karşı gelme
E
Boy ve kilo dengesizliği
Açıklama:
İş kazalarının oluşmasında genel etkenlerin yanı sıra sağlık çalışanına bağlı etkenlerde yer almaktadır. Bu etkenler psikolojik, sosyolojik ve fizyolojik etkenler olmak üzere üç başlık altında gruplandırılmaktadır. Sosyopatik davranışlar, yasalara karşı gelme, suçluluk psikolojisi, ailevi problemler, başkalarıyla iyi geçinememe, düşmanlık ve kin duygusu, çabuk kırılma ve sorumsuzluk sosyolojik etkenler arasında bulunur.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Doğru yanıt D seçeneğidir.
Soru 6
Delici-kesici alet yaralanmalarında yapılması gerekenler ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Yaralı bölge sıkılmamalıdır.
B
Yaralı bölge kanatılmamalıdır.
C
Yaralı bölgeye sabun dokundurulmamalıdır.
D
Yaralı bölge cilt antiseptiği ile silinmelidir.
E
İnceleme, takip ve tedavi için Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurulmalıdır.
Açıklama:
Delici-kesici alet yaralanmalarında yapılması gerekenler şunlardır:
Doğru yanıt C seçeneğidir.
- Yaralı bölge su ve sabun ile yıkanır.
- Cilt antiseptiği (% 70 alkol, % 10 povidon iyot) ile silinir.
- Yaralı bölgeyi sıkmamak ve kanatmaya çalışmamak gerekir.
- İnceleme, takip ve tedavi için mesai saatleri içinde Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurmak gerekir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 7
İş yerinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’na iş kazası bildirimini kaç iş günü içerisinde yapması gerekir?
Seçenekler
A
Bir iş günü
B
İki iş günü
C
Üç iş günü
D
On beş iş günü
E
Otuz iş günü
Açıklama:
Kesici-delici alet yaralanması meydana geldiğinde yaralanan kişi aynı gün acile iş kazası başvurusu yapar. Eş zamanlı İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimine bildirim yapmakla yükümlüdür. İş yeri 3 iş günü içinde SGK’ye iş kazası bildirimi yapar.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 8
Kemoterapi atıkları hangi tür atık sınıfına girer?
Seçenekler
A
Evsel Atık
B
Tehlikeli Atık
C
Patolojik atık
D
Enfeksiyöz atık
E
Radyoaktif atık
Açıklama:
Sağlık kurumlarından kaynaklanan atıklar; evsel atıklar, tıbbi atıklar (enfeksiyöz atıklar, patolojik atıklar, kesici ve delici atıklar), tehlikeli atıklar, radyoaktif atıklar, ambalaj atıkları ve tehlikesiz atıklar olarak sınıflandırılabilir. Sağlık kuruluşlarında ağırlık olarak laboratuvarlardan kaynaklanan sıvı kimyasal atıklar, tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalajlar, kemoterapi atıkları, ilaç atıkları, hava filtreleri, floresan lambalar gibi atıklar “Tehlikeli Atık” sınıfına girerler.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 9
Tıbbi atıkların toplanmasında kullanılan plastik atık torbaları ne renk olmalıdır?
Seçenekler
A
Mor
B
Mavi
C
Kırmızı
D
Siyah
E
Şeffaf
Açıklama:
Sağlıklı ve kontrollü bir atık yönetimi için ilk basamak olan atıkların sınıflandırılmasından sonra bu atıkları kaynağında doğru ekipmanlarda toplamak çok önemlidir. Tıbbi atıkların toplanmasında; yırtılmaya, delinmeye, patlamaya ve taşımaya dayanıklı, orta yoğunluklu polietilen ham maddeden sızdırmaz, çift taban dikişli ve körüksüz olarak üretilen, çift kat kalınlığı 100 mikron olan, en az 10 kilogram kaldırma kapasiteli, üzerinde görülebilecek büyüklükte ve her iki yüzünde siyah renkli “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “DİKKAT! TIBBİ ATIK” ibaresini taşıyan kırmızı renkli plastik torbalar kullanılır.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Doğru yanıt C seçeneğidir.
Soru 10
Çok tehlikeli sınıfta yer alan bir iş yerinde, çalışanlara verilmesi gereken İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin sıklığı ve süresi nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Yılda en az bir defa, en az 16 saat
B
İki yılda en az bir defa, en az 12 saat
C
Üç yılda en az bir defa, en az 8 saat
D
Dört yılda en az bir defa, en az 16 saat
E
Beş yılda en az bir defa, en az 12 saat
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre çalışanların eğitimi ve bilgilendirilmesi işverenin yasal yükümlülükleri arasındadır. Bu eğitimler öncelikli olarak iş yerinde karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, risklerin sağlık etkileri, belirtileri ve korunma yolları ve kendi yasal hak ve sorumluluklarını içermelidir. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’e göre; çok tehlikeli, tehlikeli ve az tehlikeli sınıfa giren iş yerleri için eğitimin sıklığı ve süresi sırasıyla yılda en az bir defa, en az 16 saat; iki yılda en az bir defa, en az 12 saat; üç yılda en az bir defa, en az 8 saattir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 11
İşverenler, grup 3 ve/veya grup 4 biyolojik etkenlere maruz kalan çalışanların kayıtlarını en az kaç yıl saklamak zorundadır?
Seçenekler
A
15
B
5
C
10
D
2
E
1
Açıklama:
şverenler, grup 3 ve/veya grup 4 biyolojik etkenlere maruz kalan çalışanların listesini, yapılan işin türünü, mümkünse hangi biyolojik etkene maruz kaldıklarını ve maruziyetler, kazalar ve olaylarla ilgili kayıtları uygun bir şekilde tutar. Bu kayıtlar maruziyet sona erdikten sonra, en az 15 yıl saklanır.
Soru 12
Bir işveren, tüberküloz (verem) olan çalışanının hastalıkla ilgili kayıtlarını kaç yıl saklamak zorundadır?
Seçenekler
A
40
B
20
C
25
D
15
E
10
Açıklama:
Kalıcı veya gizli enfeksiyona neden olabilen, uzun kuluçka dönemi olan, tedaviye rağmen uzun süreler tekrarlayan ya da ciddi hasar bırakabilen enfeksiyonlara neden olan biyolojik etkenlere maruziyet sonrası kayıtlar en az 40 yıl saklanır. Tüberküloz (verem) ile ilgili kayıtları buna örnek olarak verebiliriz
Soru 13
Bakteri, virüs, mantar gibi organizmaların vücuda girip yerleşmesiyle oluşan hastalıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enfeksiyon
B
Astım
C
Diyabet
D
Abse
E
Artrit
Açıklama:
Enfeksiyon; bakteri, virüs, mantar gibi organizmaların vücuda girip yerleşmesiyle oluşmaktadır.
Soru 14
Mikroorganizmayı canlı bir organizmaya aktaran pire, kene ya da sivrisinek gibi bir ara taşıyıcı ile bulaştıran enfeksiyonlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vektör yoluyla bulaş
B
Damlacık saçılmasıyla bulaş
C
Doğrudan temasla bulaş
D
Hava yoluyla bulaş
E
Temas yoluyla bulaş
Açıklama:
Vektör yolu ile; mikroorganizmayı canlı bir organizmaya aktaran pire, kene ya da sivrisinek gibi bir ara taşıyıcı (vektör) varsa vektör yolu ile bulaş meydana gelir.
Soru 15
Kenelerle (Lyme hastalığı) ya da sivrisineklerle (sıtma) insanlara bulaşan enfeksiyon hastalıkları hangi bulaşma türü içinde sınıflandırılır?
Seçenekler
A
Vektör yoluyla bulaşma
B
Damlacık saçılmasıyla bulaşma
C
Temasla bulaşma
D
Havayla bulaşma
E
Dolaylı temasla bulaşma
Açıklama:
Vektör yolu ile; mikroorganizmayı canlı bir organizmaya aktaran pire, kene ya da sivrisinek gibi bir ara taşıyıcı (vektör) varsa vektör yolu ile bulaş meydana gelir. Daha çok tropikal bölgelerde görülür. Lyme hastalığı kenelerle, sıtma sivrisineklerle
insanlara bulaşan hastalıklardır.
insanlara bulaşan hastalıklardır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi salmonella (Tifo) ve kolera hastalığının vücuda giriş yoludur?
Seçenekler
A
Sindirim sistemi yoluyla
B
Mukoza yoluyla
C
Solunum yoluyla
D
Kan dolaşımıyla
E
Vücut sıvıları yoluyla
Açıklama:
Salmonella (Tifo), kolera sindirim sistemi yoluyla vücuda girerler.
Soru 17
Çalışma ortamındaki kesici delici aletlerle yaralanma riski en yüksek olan sağlık personeli hangisidir?
Seçenekler
A
Hemşire
B
Doktor
C
Eczacı
D
Fizyoterapist
E
Ebe
Açıklama:
Hemşireler çalışma ortamındaki kesici delici aletlerle yaralanma riski en yüksek olan sağlık personeli grubudur.
Soru 18
Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde tanımlanan fiziksel ya da kimyasal özelliklerinden dolayı özel işleme tabi olan atıklara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tehlikeli atık
B
Evsel Atık
C
Tıbbi Atık
D
Radyoaktif atık
E
Patolojik atık
Açıklama:
Tehlikeli Atık: Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde tanımlanan fiziksel ya da kimyasal özelliklerinden dolayı özel işleme tabi olan atıklardır.
Soru 19
Sağlık kuruluşlarında, atık teslim etme sürecinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından kurulmuş olan MOTAT sistemi hangi atıklar için kullanılır?
Seçenekler
A
Tıbbi ve tehlikeli atıklar
B
Evsel atıklar
C
Ambalaj atığı
D
Radyoaktif atık
E
Tehlikesiz atık
Açıklama:
Tıbbi ve tehlikeli atıklar için atık teslim etme sürecinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından kurulmuş olan MOTAT sistemi kullanılır.
Soru 20
Sağlık kuruluşlarında yakma ve sterilizasyon yöntemiyle bertaraf edilen atıklar hangi tür atıklardır?
Seçenekler
A
Tıbbi atıklar
B
Evsel atıklar
C
Tehlikesiz atıklar
D
Geri dönüşüm atıkları
E
Ambalaj atıkları
Açıklama:
Tıbbi atıklar yakma ve sterilizasyon olmak üzere iki yöntem ile bertaraf edilebilir.
Soru 21
Mikroorganizmayı canlı bir organizmaya aktaran pire, kene ya da sivrisinek gibi bir ara taşıyıcı ile enfeksiyonun bulaşmasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan temas
B
Dolaylı temas
C
Ara kaynak
D
Vektör yolu
E
Damlacık saçılması
Açıklama:
Mikroorganizmayı canlı bir organizmaya aktaran pire, kene ya da sivrisinek gibi bir ara taşıyıcı (vektör) varsa vektör yolu ile bulaş meydana gelir. Daha çok tropikal bölgelerde görülür. Lyme hastalığı kenelerle, sıtma sivrisineklerle insanlara bulaşan hastalıklardır.
Soru 22
- Seyahat önlemleri
- Beslenme
- Kamu spotu
- Çevresel koşulların düzeltilmesi
- Kişisel hijyen
Yukarıdakilerden hangileri enfeksiyon hastalıklarının ortaya çıkmasını ve yayılmasını önlemek için alınabilecek koruyucu önlemlerdendir?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III-V
C
I-II-IV-V
D
II-III-V
E
III-IV-V
Açıklama:
Enfeksiyon hastalıklarının ortaya çıkmasını ve yayılmasını önlemek için yapılabilecek birçok şey vardır. Bunlar; kapsamlı bağışıklama, koruyucu ilaçlar, beslenme, çevresel koşulların düzeltilmesi, kişisel hijyen, maske kullanımı ve seyahat önlemleridir.
Soru 23
“Enjektör, bistüri ve diğer delici kesici aletlerin batması ya da cildin kesilmesi, soyulması gibi nedenlerle cilt bütünlüğünün bozulması” biçiminde tanımlanan yaralanmaya verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vektör
B
Perkütan
C
Kas
D
Deneyimsizlik
E
Fiziksel
Açıklama:
Sağlık çalışanlarının mesleki temaslarından biri perkütan yoldur. Perkütan yolla yaralanma; enjektör, bistüri ve diğer delici kesici aletlerin batması ya da cildin kesilmesi, soyulması gibi nedenlerle cilt bütünlüğünün bozulmasıdır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi delici-kesici alet yaralanmalarında yapılması gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mesai saatleri içinde Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurulmalıdır.
B
Yaralı bölge cilt antiseptiği ile silinir.
C
Cilt antiseptiği % 70 alkol, % 10 povidon iyottan oluşmalıdır.
D
Yaralı bölge su ve sabun ile yıkanır.
E
Yaralı bölge sıkılarak kanın akıtılması gerekir.
Açıklama:
Delici-kesici alet yaralanmalarında yapılması gerekenler şöyle sıralanabilir: Yaralı bölge su ve sabun ile yıkanır. Cilt antiseptiği (% 70 alkol, % 10 povidon iyot) ile silinir. Yaralı bölgeyi sıkmamak ve kanatmaya çalışmamak gerekir. İnceleme, takip ve tedavi için mesai saatleri içinde Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurmak gerekir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi kan ve kan ürünleriyle bulaşma riski olan hastalıkların bulaşmasını önlemek için alınabilecek tedbirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kan ve her türlü vücut sıvısı ile temasta eldiven kullanılmalıdır.
B
Eldiveni çıkardıktan sonra eller mutlaka su ve sabun ile yıkanmalıdır.
C
Bağışıklık sistemini destekleyici ilaç kullanılmalıdır.
D
Özel giysi ve koruyucular kullanılmalıdır.
E
Bu konuda sürekli eğitim ve bilgilendirme yapılmalıdır.
Açıklama:
Kan ve kan ürünleriyle bulaşmada alınabilecek tedbirler kısaca şöyle özetlenebilir: Kan ve her türlü vücut sıvısı ile temasta eldiven kullanılmalıdır. Eldiveni çıkardıktan sonra eller mutlaka su ve sabun ile yıkanmalıdır. Ayrıca özel giysi ve koruyucular kullanılmalı, yeterli el yıkama koşullarına dikkat edilmeli, aşılama, sürekli eğitim ve bilgilendirme yapılmalıdır. Bunların yanı sıra bulaşma sonrası takip tedavi, denetleme ve kontrol ile izlenen sonuçların paylaşımı da diğer bazı koruyucu önlemlerdendir.
Soru 26
İş kazası durumunda işyeri ne kadar süre içinde SGK’ye iş kazası bildirimi yapmalıdır?
Seçenekler
A
3 iş günü
B
5 iş günü
C
1 hafta
D
10 iş günü
E
1 ay
Açıklama:
İş kazası durumunda işyeri 3 iş günü içinde SGK’ye iş kazası bildirimi yapar.
Soru 27
İş kazası raporunun en önemli bölümü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarih, saat ve kaza yeri
B
Kazanın oluş şekli
C
İş kazasına neden olan faaliyet
D
İş kazası anında çalışanın tam olarak yaptığı iş
E
Kazanın olmaması için yapılması gerekenler
Açıklama:
İş kazası raporunun en önemli bölümü, kazanın olmaması için yapılması gerekenler veya “ne yapılsaydı bu kaza olmazdı?” sorusuna cevap veren bölümdür. Kazanın kök nedeni doğru analiz edildiğinde alınması gereken önlemler kolaylıkla ortaya çıkacaktır.
Soru 28
Cerrahi girişim, otopsi, anatomi veya patoloji çalışması sonucu ortaya çıkan dokular, organlar, vücut parçaları ve vücut sıvılarını içeren atıklara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Patolojik atık
B
Tehlikeli atık
C
Tehlikesiz atık
D
Enfeksiyon yapıcı atık
E
Evsel atık
Açıklama:
Cerrahi girişim, otopsi, anatomi veya patoloji çalışması sonucu ortaya çıkan dokuları, organları, vücut parçalarını, vücut sıvılarını ve fetüsü içeren tıbbi atıklar patolojik atık olarak adlandırılır.
Soru 29
MOTAT sisteminin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Atıkları taşıma işlevini üstlenir.
B
Atıkların bertarafı işlemini yapar.
C
Kuruluşlara tehlikeli atık taşıma ve bertaraf etme lisansını veren sistemdir.
D
Kuruluşların hangi atıkları, ne zaman, hangi firmaya verdikleri kayıt altına alır.
E
Uygun atıkların geri dönüşüm sistemine katılmasını sağlar.
Açıklama:
Tehlikeli atıklar için her kuruluş tehlikeli atık taşıma ve bertaraf etme lisansına sahip firmalar ile anlaşma yoluna giderek atıklarını teslim ederler. Tıbbi ve tehlikeli atıklar için atık teslim etme sürecinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından kurulmuş olan MOTAT sistemi kullanılır. Bu sistem sayesinde kuruluşların hangi atıkları, ne zaman, hangi konumdan, hangi firmaya verdikleri online olarak kayıt altına alınır ve takibi yine online olarak yapılır.
Soru 30
Tıbbi atıkların taşınmasında aşağıdaki kurumlardan hangisi bir köprü görevi üstlenir?
Seçenekler
A
Sağlık kuruluşu
B
Valilik
C
Belediye
D
Çevre Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Tıbbi atıkların taşınmasında her sağlık kuruluşu bağlı bulunduğu belediye ile sözleşme imzalamak zorundadır. Belediyeler de sağlık kuruluşu, taşıma ve bertaraf firmaları arasında bir köprü görevi üstlenir.
Soru 31
- İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayanlar.
- İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara
zarar verebilecek fakat topluma yayılma
olasılığı olmayan, genellikle etkili koruma ve tedavi
imkânı bulunanlar. - İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma riski olabilen, genellikle etkili koruma ve tedavi
imkânı bulunanlar. - İnsanda ağır hastalıklara neden olan,
çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma
riski yüksek, genellikle etkili koruma ve tedavi
imkânı bulunmayanlar.
Seçenekler
A
II ve IV
B
Yalnız II
C
II ve III
D
III ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
- İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayanlar.
- İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara
zarar verebilecek fakat topluma yayılma
olasılığı olmayan, genellikle etkili koruma ve tedavi
imkânı bulunanlar. - İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma riski olabilen, genellikle etkili koruma ve tedavi
imkânı bulunanlar. - İnsanda ağır hastalıklara neden olan,
çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma
riski yüksek, genellikle etkili koruma ve tedavi
imkânı bulunmayanlar.
- İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma riski olabilen, genellikle etkili koruma ve tedavi
imkânı bulunanlar. - İnsanda ağır hastalıklara neden olan,
çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma
riski yüksek, genellikle etkili koruma ve tedavi
imkânı bulunmayanlar
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi damlacık saçılması yolu ile bulaş gösteren enfeksiyonlardan biridir?
Seçenekler
A
Tüberküloz
B
Hepatit A
C
Tifo
D
Zatürre
E
Kolera
Açıklama:
Boğmaca, grip ve zatürre damlacık saçılması yolu ile bulaş gösteren enfeksiyonlardır. Bu enfeksiyonlar solunum salgıları ile temas sonucu oluşmaktadırlar.
Soru 33
Enfeksiyonların bulaşma yolları dikkate alındığında vektör yolu ile bulaşın meydana gelmesi ile kastedilen anlam aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mikroorganizmayı canlı bir organizmaya aktaran bir ara taşıyıcının olmasıdır
B
Mikropların cilt bütünlüğünün bozulduğu yerlerden vücuda girerek yayılmasıdır
C
Mikroorganizmaların yaşam döngülerini sağlayan ara kaynak maddeler ile bulaşmasıdır
D
Damlacık saçılmaları yoluyla ortaya çıkan solunum salgılarının temasının gerçekleşmesidir
E
Mikroorganizmaların insandan insana fiziksel dokunma ile doğrudan bulaşmasıdır
Açıklama:
Enfeksiyonların bulaşma yolları dikkate alındığında vektör yolu ile bulaşın meydana gelmesi "mikroorganizmayı canlı bir organizmaya aktaran bir ara taşıyıcının olmasını" ifade eder.
Soru 34
Alanlar Temel Ajanlar
I.Kimyasal A. Enfeksiyon
II.Biyolojik B. Anestezi
III.Psiko-sosyal C. Radyasyon
IV.Fizik-Ergonomik D. Vardiya
E. Şiddet
Yukarıda sağlık personelinin risk altında olduğu alanlar ve bununla ilişkili temel ajanlar verilmiştir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu alanlar ile temel ajanların eşleşmesi doğru bir biçimde verilmektedir?
I.Kimyasal A. Enfeksiyon
II.Biyolojik B. Anestezi
III.Psiko-sosyal C. Radyasyon
IV.Fizik-Ergonomik D. Vardiya
E. Şiddet
Yukarıda sağlık personelinin risk altında olduğu alanlar ve bununla ilişkili temel ajanlar verilmiştir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu alanlar ile temel ajanların eşleşmesi doğru bir biçimde verilmektedir?
Seçenekler
A
I-A
B
II-D
C
III-E
D
IV-C
E
II-B
Açıklama:
Alanlar Temel Ajanlar
I.Kimyasal A. Enfeksiyon
II.Biyolojik B. Anestezi
III.Psiko-sosyal C. Radyasyon
IV.Fizik-Ergonomik D. Vardiya
E. Şiddet
Yukarıda sağlık personelinin risk altında olduğu alanlar ve bununla ilişkili temel ajanlar verilmiştir. Bu alanlar ile temel ajanların eşleşmesi doğru bir biçimde şu şekildedir:
Alanlar Temel Ajanlar
I.Kimyasal: Anestezi
II.Biyolojik: Enfeksiyon
III.Psiko-sosyal: Vardiya
IV.Fizik-Ergonomik: Radyasyon ve Şiddet (Saldırı)
I.Kimyasal A. Enfeksiyon
II.Biyolojik B. Anestezi
III.Psiko-sosyal C. Radyasyon
IV.Fizik-Ergonomik D. Vardiya
E. Şiddet
Yukarıda sağlık personelinin risk altında olduğu alanlar ve bununla ilişkili temel ajanlar verilmiştir. Bu alanlar ile temel ajanların eşleşmesi doğru bir biçimde şu şekildedir:
Alanlar Temel Ajanlar
I.Kimyasal: Anestezi
II.Biyolojik: Enfeksiyon
III.Psiko-sosyal: Vardiya
IV.Fizik-Ergonomik: Radyasyon ve Şiddet (Saldırı)
Soru 35
"...... enjektör, bistüri ve diğer delici kesici aletlerin batması veya cildin kesilmesi, soyulması gibi nedenler ile cilt bütünlüğünün bozulmasıdır" ifadesinden boş bırakılan kısmı doğru biçimde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Perkütan
B
Patojen
C
Enfeksiyon
D
HBV
E
HBe Antijeni
Açıklama:
"...... enjektör, bistüri ve diğer delici kesici aletlerin batması veya cildin kesilmesi, soyulması gibi nedenler ile cilt bütünlüğünün bozulmasıdır" ifadesinden boş bırakılan kısmı doğru biçimde tamamlayan kavram, perkütan'dır.
"Perkütan; enjektör, bistüri ve diğer delici kesici aletlerin batması veya cildin kesilmesi, soyulması gibi nedenler ile cilt bütünlüğünün bozulmasıdır"
"Perkütan; enjektör, bistüri ve diğer delici kesici aletlerin batması veya cildin kesilmesi, soyulması gibi nedenler ile cilt bütünlüğünün bozulmasıdır"
Soru 36
I. Yaralı bölgeyi hiç vakit geçirmeden hemen sıkmak ve kanatmaya çalışmak gerekir
II. İnceleme, takip ve tedavi için Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurulmalıdır
III. Yaralı bölge ve etrafı su ve sabun ile yıkamaya ve temas ettirmemeye çalışılmalıdır
IV. Yaralı bölge %70 alkol ve %10 povidon iyot içeren cilt antiseptiği ile silinmelidir
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi veya hangilerinin delici-kesici alet yaralanmalarında yapılmaması gerekir ?
II. İnceleme, takip ve tedavi için Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurulmalıdır
III. Yaralı bölge ve etrafı su ve sabun ile yıkamaya ve temas ettirmemeye çalışılmalıdır
IV. Yaralı bölge %70 alkol ve %10 povidon iyot içeren cilt antiseptiği ile silinmelidir
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi veya hangilerinin delici-kesici alet yaralanmalarında yapılmaması gerekir ?
Seçenekler
A
I ve III
B
Yalnız IV
C
Yalnız III
D
I, III, IV
E
II ve IV
Açıklama:
Delici-kesici alet yaralanmalarında yapılması gerekenler:
I. Yaralı bölge su ve sabun ile yıkanmalıdır
II. Yaralı bölge %70 alkol ve %10 povidon iyot içeren cilt antiseptiği ile silinmelidir
III. Yaralı bölgeyi sıkmamak ve kanatmaya çalışmamak gerekir
IV. İnceleme, takip ve tedavi için Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurulmalıdır
I. Yaralı bölge su ve sabun ile yıkanmalıdır
II. Yaralı bölge %70 alkol ve %10 povidon iyot içeren cilt antiseptiği ile silinmelidir
III. Yaralı bölgeyi sıkmamak ve kanatmaya çalışmamak gerekir
IV. İnceleme, takip ve tedavi için Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurulmalıdır
Soru 37
Sağlık kuruluşlarındaki atıkların sınıflandırılması kapsamında sağlık kuruluşlarında laboratuvarlardan kaynaklanan sıvı kimyasal atıklar, kemoterapi atıkları, ilaç atıkları, hava filtreleri gibi atıklar ne tür atıklar olarak adlandırılırlar?
Seçenekler
A
Tıbbi atık
B
Tehlikeli atık
C
Radyoaktif atık
D
Patolojik atık
E
Enfeksiyon yapıcı atık
Açıklama:
Sağlık kuruluşlarındaki atıkların sınıflandırılması kapsamında sağlık kuruluşlarında laboratuvarlardan kaynaklanan sıvı kimyasal atıklar, kemoterapi atıkları, ilaç atıkları, hava filtreleri gibi atıklar, tehlikeli atıklar olarak adlandırılırlar.
Soru 38
Atık türü Atık
I. Enfeksiyon yapıcı atık A. Kullanılmış biyopsi iğnesi
II. Radyoaktif atık B. İncelenen doku örnekleri
III. Tehlikeli atık C. Laboratuvar sıvı kimyasalları
D. Kullanılmış ilaç atıkları
E. Kan ürünleri
Yukarıda sağlık kuruluşlarındaki atıklara ilişkin atık türleri ve atıklar verilmektedir. Bu atıklar ile atık türlerinin eşleşmesini doğru bir biçimde veren seçenek aşağıdaki hangisinde verilmektedir?
I. Enfeksiyon yapıcı atık A. Kullanılmış biyopsi iğnesi
II. Radyoaktif atık B. İncelenen doku örnekleri
III. Tehlikeli atık C. Laboratuvar sıvı kimyasalları
D. Kullanılmış ilaç atıkları
E. Kan ürünleri
Yukarıda sağlık kuruluşlarındaki atıklara ilişkin atık türleri ve atıklar verilmektedir. Bu atıklar ile atık türlerinin eşleşmesini doğru bir biçimde veren seçenek aşağıdaki hangisinde verilmektedir?
Seçenekler
A
I-E
B
I-D
C
III-A
D
II-C
E
III-B
Açıklama:
Sağlık kuruluşlarındaki kan ürünlerini içeren atıklar, tıbbi atıklardan enfeksiyon yapıcı atıklar olarak adlandırılırlar.
Soru 39
Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ne göre sağlık kuruluşlarından kaynaklanan atık türleri için toplama ekipmanlarına ilişkin doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Evsel atıklar kırmızı poşetlerde biriktirilirler
B
Ambalaj atıkları mavi poşetlerde biriktirilirler
C
Tıbbi atıklar siyah renkli plastik torbalarda toplanırlar
D
Patolojik atıklar diğer tıbbi atıklardan farklı biçimde yeşil plastik torbalar ile toplanırlar
E
Kesici ve delici özellikli tıbbi atıklar beyaz plastik torbalar ile toplanırlar
Açıklama:
Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ne göre sağlık kuruluşlarından kaynaklanan atık türleri için toplama ekipmanları şu şekildedir:
Evsel atıklar siyah poşetlerde biriktirilirler
Ambalaj atıkları mavi poşetlerde biriktirilirler
Tıbbi atıklar kırmızı renkli plastik torbalarda toplanırlar
Patolojik atıklar diğer tıbbi atıklardan farklı biçimde kırmızı renkli plastik biriktirme kapları içinde toplanırlar
Kesici ve delici özellikli tıbbi atıklar plastik veya aynı özellikte lamine kartondan yapılmış kutu veya konteynerler içinde toplanırlar
Evsel atıklar siyah poşetlerde biriktirilirler
Ambalaj atıkları mavi poşetlerde biriktirilirler
Tıbbi atıklar kırmızı renkli plastik torbalarda toplanırlar
Patolojik atıklar diğer tıbbi atıklardan farklı biçimde kırmızı renkli plastik biriktirme kapları içinde toplanırlar
Kesici ve delici özellikli tıbbi atıklar plastik veya aynı özellikte lamine kartondan yapılmış kutu veya konteynerler içinde toplanırlar
Soru 40
Sağlık kuruluşu yöneticisi iş sağlığı ve güvenliğine yönelik eğitimler kapsamında sağlık kuruluşunda teknik konularda eğitimler düzenlemiştir. Bu durumda, sağlık kuruluşu yöneticisi aşağıdaki konulardan hangisine yönelik bir eğitim düzenlemiş olması beklenir?
Seçenekler
A
Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri
B
İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
C
Tütün ürünlerinin zararları ve pasif etkilenim
D
Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları
E
Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması
Açıklama:
Sağlık kuruluşu yöneticisi iş sağlığı ve güvenliğine yönelik eğitimler kapsamında sağlık kuruluşunda teknik konularda eğitimler düzenlemiştir. Bu durumda, sağlık kuruluşu yöneticisinin kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri konusunda bir eğitim düzenlemiş olması beklenir.
Soru 41
İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma riski olabilen, genellikle etkili koruma ve tedavi imkânı bulunan biyolojik etmenler hangi gruba aittir?
Seçenekler
A
Grup 1
B
Grup 2
C
Grup3
D
Grup 4
E
Grup 5
Açıklama:
İş Sağlığı Yönetimi. Giriş.
Grup 3 : İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma riski olabilen, genellikle etkili koruma ve tedavi imkânı bulunanlar.
Grup 3 : İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlara ciddi tehlike oluşturan ve topluma yayılma riski olabilen, genellikle etkili koruma ve tedavi imkânı bulunanlar.
Soru 42
Kalıcı veya gizli enfeksiyona neden olabilen, uzun kuluçka dönemi olan, tedaviye rağmen uzun süreler tekrarlayan ya da ciddi hasar bırakabilen enfeksiyonlara neden olan biyolojik etkenlere maruziyet sonrası kayıtlar ne kadar sürede saklanır?
Seçenekler
A
en az 5 yıl
B
en az 10 yıl
C
en az 15 yıl
D
en az 20 yıl
E
en az 40 yıl
Açıklama:
İş Sağlığı Yönetimi. Giriş.
Kalıcı veya gizli enfeksiyona neden olabilen, uzun kuluçka dönemi olan, tedaviye rağmen uzun süreler tekrarlayan ya da ciddi hasar bırakabilen enfeksiyonlara neden olan biyolojik etkenlere maruziyet sonrası kayıtlar en az 40 yıl saklanır.
Kalıcı veya gizli enfeksiyona neden olabilen, uzun kuluçka dönemi olan, tedaviye rağmen uzun süreler tekrarlayan ya da ciddi hasar bırakabilen enfeksiyonlara neden olan biyolojik etkenlere maruziyet sonrası kayıtlar en az 40 yıl saklanır.
Soru 43
Maruz kaldıkları veya kalmış olabilecekleri biyolojik etkene karşı, henüz bağışıklığı olmayan çalışanlar için uygun aşılar kim tarafından yapılır?
Seçenekler
A
Çalışan
B
Devlet
C
İşveren
D
Sendika
E
Sivil Toplum Kuruluşlar
Açıklama:
İş Sağlığı Yönetimi. Giriş.
Maruz kaldıkları veya kalmış olabilecekleri biyolojik etkene karşı, henüz bağışıklığı olmayan çalışanlar için uygun aşılar, işverence yapılır.
Maruz kaldıkları veya kalmış olabilecekleri biyolojik etkene karşı, henüz bağışıklığı olmayan çalışanlar için uygun aşılar, işverence yapılır.
Soru 44
Aşağıdakilerin hangisi boğmacanın bulaşma yoludur?
Seçenekler
A
Hava yolu
B
Temas yolu
C
Ara kaynak ile
D
Damlacık saçılması
E
Vektor yolu ile
Açıklama:
ENFEKSİYONLARDAN KORUNMA
Boğmaca, grip, zatürre damlacık saçılması ile bulaş gösteren enfeksiyonlardır.
Boğmaca, grip, zatürre damlacık saçılması ile bulaş gösteren enfeksiyonlardır.
Soru 45
Aşağıdakilerin hangisi salmonella (tifo) ve kolera enfeksiyonları için giriş yoludur?
Seçenekler
A
Solunum sistemi
B
Vücut sıvıları ile
C
Cilt bütünlüğünün bozulduğu yerler
D
Üreme organları öncelikli olmak üzere mukozalardan
E
Sindirim sistemi
Açıklama:
ENFEKSİYONLARDAN KORUNMA
Salmonella (Tifo), kolera sindirim sistemi yoluyla girerler.
Salmonella (Tifo), kolera sindirim sistemi yoluyla girerler.
Soru 46
Aşağıdakilerin hangisi sağlık personelinin risk altında olduğu fizik-ergonomik ajanlardandır?
Seçenekler
A
Şiddet-saldırı
B
Stres
C
Gece çalışma
D
Solvent
E
Solunum sistemi
Açıklama:
SAĞLIK KURULUŞLARINDA KESİCİ/DELİCİ ALET YARALANMALARI VE İŞ KAZALARI
Sağlık personelinin risk altında olduğu fizik-ergonomik ajanlar: Gürültü, Vibrasyon, Sıcak-soğuk
Kaza(kesi, batma), Radyasyon, Ayakta durma, Ağırlık kaldırma, Şiddet - saldırı
Sağlık personelinin risk altında olduğu fizik-ergonomik ajanlar: Gürültü, Vibrasyon, Sıcak-soğuk
Kaza(kesi, batma), Radyasyon, Ayakta durma, Ağırlık kaldırma, Şiddet - saldırı
Soru 47
Aşağıdakilerin hangisi sağlık personelinin risk altında olduğu psiko-sosyal ajanlardandır?
Seçenekler
A
Gürültü
B
Ayakta durma
C
İş yükü
D
Şiddet-saldırı
E
Enfeksiyon
Açıklama:
SAĞLIK KURULUŞLARINDA KESİCİ/DELİCİ ALET YARALANMALARI VE İŞ KAZALARI
Sağlık personelinin risk altında olduğu psiko-sosyal ajanlar: Vardiya, Gece çalışma, Uzun süre
Stres, İş yükü, Meslek doyumu
Sağlık personelinin risk altında olduğu psiko-sosyal ajanlar: Vardiya, Gece çalışma, Uzun süre
Stres, İş yükü, Meslek doyumu
Soru 48
Aşağıdakilerin hangisi iş kazalarının oluşmasında psikolojik etken olarak değerlendirilir?
Seçenekler
A
Ailevi problemleri
B
Zeka seviyesi
C
Sorumsuzluk
D
Sinirsel rahatsızlığı
E
Yorgunluk
Açıklama:
İş Kazalarının Başlıca Sebepleri
Psikolojik etkenler; zekâ seviyesi, görme yeteneği, duygusal durumu, kaza eğilimi, iş tatmini, yabancılaşma duygusu, monotonluk, riski kabullenme, stres, psikolojik rahatsızlıklar, alkol ve uyuşturucu bağımlılığı
Psikolojik etkenler; zekâ seviyesi, görme yeteneği, duygusal durumu, kaza eğilimi, iş tatmini, yabancılaşma duygusu, monotonluk, riski kabullenme, stres, psikolojik rahatsızlıklar, alkol ve uyuşturucu bağımlılığı
Soru 49
Aşağıdakilerin hangisi tehlikeli atık olarak sınıflandırılır?
Seçenekler
A
Radyoaktif madde içeren atıklar
B
Patoloji çalışması sonucu ortaya çıkan dokular
C
Enjektör ve diğer tüm tıbbi girişim iğneler
D
Otopsi materyali
E
Kemoterapi atıkları
Açıklama:
SAĞLIK KURULUŞLARINDA ATIK YÖNETİMİ.
Sağlık Kuruluşlarındaki Atıkların Sınıflandırılması
Tehlikeli Atık: Sağlık kuruluşlarında ağırlık olarak laboratuvarlardan kaynaklanan sıvı kimyasal atıklar, tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalajlar, kemoterapi atıkları, ilaç atıkları, hava filtreleri, floresan lambalar gibi atıklardan oluşmaktadır.
Sağlık Kuruluşlarındaki Atıkların Sınıflandırılması
Tehlikeli Atık: Sağlık kuruluşlarında ağırlık olarak laboratuvarlardan kaynaklanan sıvı kimyasal atıklar, tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalajlar, kemoterapi atıkları, ilaç atıkları, hava filtreleri, floresan lambalar gibi atıklardan oluşmaktadır.
Soru 50
Aşağıdakilerin hangisi patolojik atıklar için kullanılır?
Seçenekler
A
En az 10 kg kaldırma kapasiteli torbalar
B
Kırmızı renkli plastik torbalar
C
Çift kat kalınlığı 100 mikron olan torbalar
D
Orta yoğunluklu polietilen ham maddeden sızdırmaz torbalar
E
Kırmızı renkli plastik biriktirme kapları içinde toplanır
Açıklama:
Atıkların Kaynağında Ayrı Toplanması ve Ambalajlanması
Patolojik atıklar diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak delinmeye, kırılmaya ve patlamaya dayanıklı, su geçirmez ve sızdırmaz, üzerinde siyah renkli “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile siyah renkli “DİKKAT! PATOLOJİK TIBBİ ATIK” ibaresi taşıyan kırmızı renkli plastik biriktirme kapları içinde toplanır.
Patolojik atıklar diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak delinmeye, kırılmaya ve patlamaya dayanıklı, su geçirmez ve sızdırmaz, üzerinde siyah renkli “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile siyah renkli “DİKKAT! PATOLOJİK TIBBİ ATIK” ibaresi taşıyan kırmızı renkli plastik biriktirme kapları içinde toplanır.
Soru 51
Uçuk ve bit enfeksiyonu gibi mikroorganizmalar aşağıda verilen enfeksiyonların bulaşma yollarından hangisi ile bulaşmaktadır?
Seçenekler
A
Temas yolu ile
B
Doğrudan temas
C
Dolaylı temas
D
Damlacık saçılması
E
Ara kaynak ile
Açıklama:
Doğrudan temas: Mikroorganizmaların insandan insana fiziksel dokunma ile bulaşmasıdır. Uçuk ve bit enfeksiyonu örnek verilebilir.
Soru 52
Boğmaca, grip, zatürre gibi hastalıklar aşağıda verilen enfeksiyonların bulaşma yollarından hangisi ile bulaşmaktadır?
Seçenekler
A
Hava yolu ile
B
Doğrudan temas
C
Dolaylı temas
D
Damlacık saçılması
E
Ara kaynak ile
Açıklama:
Damlacık saçılması: Hasta kişinin solunum salgıları ile temas sonucu oluşur. Hasta konuşma, gülme, hapşırma, öksürme ile ortama enfekte salgılar saçar. Bunlar havada 1 metre kadar yayılarak yakındaki kişinin ağız, burun, göz dokularında yerleşebilir. Boğmaca, grip, zatürre damlacık saçılması ile bulaş gösteren enfeksiyonlardır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi sağlık personelinin risk altında olduğu fizik-ergonomik alan kapsamında ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Vardiya
B
Enfeksiyon
C
Gürültü
D
İş yükü
E
Anestezi
Açıklama:
Fizik - Ergonomik:
Gürültü
Vibrasyon
Sıcak-soğuk
Kaza(kesi, batma)
Radyasyon
Ayakta durma
Ağırlık kaldırma
Şiddet - saldırı
Solvent
Gürültü
Vibrasyon
Sıcak-soğuk
Kaza(kesi, batma)
Radyasyon
Ayakta durma
Ağırlık kaldırma
Şiddet - saldırı
Solvent
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi sağlık personelinin risk altında olduğu psiko-sosyal alan kapsamında ele alınmaz?
Seçenekler
A
Gece çalışma
B
Stres
C
Şiddet
D
İş yükü
E
Meslek doyumu
Açıklama:
Psiko-sosyal:
Vardiya
Gece çalışma
Uzun süre
Stres
İş yükü
Meslek doyumu
Vardiya
Gece çalışma
Uzun süre
Stres
İş yükü
Meslek doyumu
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi delici-kesici alet yaralanmalarında yapılması gerekenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yaralı bölge su ve sabun ile yıkanmalı
B
Cilt antiseptiği ile silinmeli
C
Yaralı bölge iyice sıkılmalı
D
Yara kanatmaya çalışılmamalı
E
Tedavi için hastaneye başvurulmalı
Açıklama:
Delici-Kesici Alet Yaralanmalarında Yapılması Gerekenler
• Yaralı bölge su ve sabun ile yıkanır.
• Cilt antiseptiği (% 70 alkol, % 10 povidon
iyot) ile silinir.
• Yaralı bölgeyi sıkmamak ve kanatmaya çalışmamak gerekir.
• İnceleme, takip ve tedavi için mesai saatleri
içinde Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurmak gerekir.
• Yaralı bölge su ve sabun ile yıkanır.
• Cilt antiseptiği (% 70 alkol, % 10 povidon
iyot) ile silinir.
• Yaralı bölgeyi sıkmamak ve kanatmaya çalışmamak gerekir.
• İnceleme, takip ve tedavi için mesai saatleri
içinde Hastane Enfeksiyon Kontrol Komitesine başvurmak gerekir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi iş kazası olay akışının belirlenmesinde kazanın oluş şekli ile ilgili olarak cevap aranan sorulardan biridir?
Seçenekler
A
Çalışan bir alet kullanıyor muydu?
B
Çalışan yürüyor muydu?
C
Çalışan tehlikeli maddeler kullanıyor muydu?
D
Çalışan kolunu-bacağını tutu mu?
E
Çalışan yüksekten düştü mü?
Açıklama:
Kazanın oluş şekli: Çalışana bir nesne mi çarptı veya nesneler arasında sıkıştı mı? İşçi aynı seviyede veya yüksekten düştü mü? Çalışan tehlikeli
buharları soludu veya tehlikeli bir kimyasala maruz
mu kaldı?
buharları soludu veya tehlikeli bir kimyasala maruz
mu kaldı?
Soru 57
Sağlık kuruluşlarındaki laboratuvarlardan kaynaklanan sıvı kimyasal atıklar, kontamine olmuş ambalajlar, ilaç atıkları ve hava filtreleri atık kategorilerinden hangisi kapsamında ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Ambalaj atığı
B
Tıbbi atık
C
Tehlikeli atık
D
Radyoaktif atık
E
Enfeksiyon yapıcı atık
Açıklama:
Tehlikeli Atık: Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde tanımlanan fiziksel ya da kimyasal özelliklerinden dolayı özel işleme tabi olan atıklardır. Sağlık kuruluşlarında ağırlık olarak laboratuvarlardan kaynaklanan sıvı kimyasal atıklar, tehlikeli maddelerle kontamine olmuş ambalajlar, kemoterapi atıkları, ilaç atıkları, hava filtreleri, floresan lambalar gibi atıklardan oluşmaktadır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi sağlık kuruluşlarındaki atık yönetimi aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Atıkların tespit edilmesi
B
Arıtılması
C
Geçici Depolanması
D
Taşınması
E
Bertarafı
Açıklama:
Atıkların tespit edilmesi ve Sınıiandırılması
Kaynağında ayrı toplanması ve Ambalajlanması
Geçici Depolanması
Taşınması
Bertarafı
Kaynağında ayrı toplanması ve Ambalajlanması
Geçici Depolanması
Taşınması
Bertarafı
Soru 59
Atıkların geçici depolanması ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Eğitimli personel tarafından toplanır ve depolanır
B
Keskin kenarları olmayan, yüklenmesi, boşaltılması ve dezenfeksiyonu kolay kaplar ile taşınır.
C
Taşınmasında kullanılan konteyner/kap/kova turuncu renkli olur
D
Üzerlerinde siyah renkli “Uluslararası Biyotehlike” amblemi bulunur.
E
Evsel, ambalaj, tıbbi ve tehlikeli atıklar aynı yerde depolanır.
Açıklama:
Atıkların Geçici Depolanması
Kaynağında ayrı toplanmış tüm atıklar, sağlık kuruluşları içerisinden atık toplama araçları ile taşınarak geçici depolama alanlarına getirilirler. Tıbbi atık torbaları, sağlık kuruluşu içinde bu iş için eğitimli personel tarafından paslanmaz metal, plastik veya benzeri malzemeden yapılmış, yükleme-boşaltma esnasında
torbaların hasarlanmasına veya delinmesine yol açabilecek keskin kenarları olmayan, yüklenmesi, boşaltılması, temizlenmesi ve dezenfeksiyonu kolay ve sadece bu iş için ayrılmış kapaklı konteyner/kap/kova ile toplanır ve taşınır. Tıbbi atıkların sağlık kuruluşu içinde taşınmasında kullanılan konteyner/kap/kova
turuncu renkli olur, üzerlerinde siyah renkli “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile siyah renkli “DİKKAT! TIBBİ ATIK” ibaresi bulunur. Evsel, ambalaj ve tehlikeli atıklar için de dökülmelere karşı, kolay temizlenebilir, tekerlekli taşıma araçları kullanılır. Bu araçlarla atıklar taşınırken hasta yoğunluğu ve güvenlik önlemlerine göre bir rota belirlenir. Sağlık kuruluşlarından kaynaklanan evsel, ambalaj, tıbbi ve tehlikeli atıklar için ayrı ayrı depolar oluşturulur. Tıbbi atıklar, tıbbi atık işleme tesisine taşınmadan önce 48 saatten fazla olmamak üzere tıbbi atık geçici deposu veya konteynerinde bekletilebilir. Tıbbi atık geçici deposu içindeki sıcaklığın +4 °C olması ve kapasitenin uygun olması koşuluyla bekleme süresi bir haftaya kadar uzatılabilir. Günlük 1 kilograma kadar tıbbi atık üreten sağlık kuruluşlarında tıbbi atıklar, biriktirildiği kapaklı konteyner/kap/kovanın içerisinde 48 saatten fazla olmamak üzere bekletilebilir. Bu atıkların ilgili belediyenin tıbbi atık toplama ve
taşıma aracı tarafından alınması sağlanır
Kaynağında ayrı toplanmış tüm atıklar, sağlık kuruluşları içerisinden atık toplama araçları ile taşınarak geçici depolama alanlarına getirilirler. Tıbbi atık torbaları, sağlık kuruluşu içinde bu iş için eğitimli personel tarafından paslanmaz metal, plastik veya benzeri malzemeden yapılmış, yükleme-boşaltma esnasında
torbaların hasarlanmasına veya delinmesine yol açabilecek keskin kenarları olmayan, yüklenmesi, boşaltılması, temizlenmesi ve dezenfeksiyonu kolay ve sadece bu iş için ayrılmış kapaklı konteyner/kap/kova ile toplanır ve taşınır. Tıbbi atıkların sağlık kuruluşu içinde taşınmasında kullanılan konteyner/kap/kova
turuncu renkli olur, üzerlerinde siyah renkli “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile siyah renkli “DİKKAT! TIBBİ ATIK” ibaresi bulunur. Evsel, ambalaj ve tehlikeli atıklar için de dökülmelere karşı, kolay temizlenebilir, tekerlekli taşıma araçları kullanılır. Bu araçlarla atıklar taşınırken hasta yoğunluğu ve güvenlik önlemlerine göre bir rota belirlenir. Sağlık kuruluşlarından kaynaklanan evsel, ambalaj, tıbbi ve tehlikeli atıklar için ayrı ayrı depolar oluşturulur. Tıbbi atıklar, tıbbi atık işleme tesisine taşınmadan önce 48 saatten fazla olmamak üzere tıbbi atık geçici deposu veya konteynerinde bekletilebilir. Tıbbi atık geçici deposu içindeki sıcaklığın +4 °C olması ve kapasitenin uygun olması koşuluyla bekleme süresi bir haftaya kadar uzatılabilir. Günlük 1 kilograma kadar tıbbi atık üreten sağlık kuruluşlarında tıbbi atıklar, biriktirildiği kapaklı konteyner/kap/kovanın içerisinde 48 saatten fazla olmamak üzere bekletilebilir. Bu atıkların ilgili belediyenin tıbbi atık toplama ve
taşıma aracı tarafından alınması sağlanır
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı eğitim konularından "genel konuları" kapsamında değildir?
Seçenekler
A
Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler
B
Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları
C
İş yeri temizliği ve düzeni
D
İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
E
Kişisel koruyucu donanım kullanımı
Açıklama:
1. Genel konular
a) Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler
b) Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları
c) İş yeri temizliği ve düzeni
ç) İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
a) Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler
b) Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları
c) İş yeri temizliği ve düzeni
ç) İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
Ünite 8
Soru 1
Kayıt ve raporların incelenmesi, özel değerlendirme çalışmalarının yapılması, kişiye ve topluma yönelik araştırmalar vb., aşağıdakilerden hangisinin kapsamında yer alır?
Seçenekler
A
Mevcut kalite düzeyinin ölçülmesi
B
Kalite düzeyinin iyileştirilmesi
C
Dinamik süreçler
D
Kaynak kullanımı
E
Sağlık politikaları
Açıklama:
Bir sağlık hizmetinin kalite düzeyinin belirlenebilmesi için çeşitli yöntemlere başvurulabilir. Mevcut kayıt ve raporların incelenmesi, özel değerlendirme çalışmalarının yapılması, kişiye ve topluma yönelik araştırmalar bunlardan bazılarıdır.
Soru 2
Bir kalite sürecinin ilk aşaması nedir?
Seçenekler
A
Geçerli, ulaşılabilir, ölçülebilir ve ilgililerin üzerinde hemfikir olduğu hizmetin çıktı göstergelerinin tespiti
B
Sağlık çalışanlarının kendi çalışmalarıyla ilgili verileri toplaması, analiz etmesi ve diğer çalışanlarla karşılaştırılabilecek bilgiler üretmesi
C
Saptanan en iyi uygulamalarla ilgili detaylı bilginin diğer ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşılması ve bu uygulamaların kullanılmasının teşvik edilmesi
D
Öneri sisteminin kurulması
E
İstatistiki kontrol sisteminin uygulanması
Açıklama:
Kalite süreci üç aşamadan oluşur. Bunlardan ilki; geçerli, ulaşılabilir, ölçülebilir ve ilgililerin üzerinde hemfikir olduğu hizmetin çıktı göstergelerinin tespitidir.
Soru 3
PUKO döngüsünde mevcut durumu tespit etmek için, aşağıdakilerden hangisine yanıt verilmelidir?
Seçenekler
A
Sorun nedir veya neyi geliştirelim?
B
Sorunun boyutları nedir?
C
Sorun nedir veya neyi geliştirelim?
D
Sorunu ortadan kaldıracak en etkili yöntem hangisidir?
E
Uygulanan yöntem başarılı mıdır?
Açıklama:
Mevcut Durum Nedir?: Sorunun boyutları nedir? Durumun araştırılarak istatistiki olarak verilerin toplanması.
Soru 4
Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarının yönetimine ilişkin yapılmış düzenleme sonucu hangi standart ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İstenmeyen olay bildirim sistemi
B
Risk yönetimi
C
Beyaz kod
D
Sağlık taraması
E
Hizmet bildirgesi
Açıklama:
Beyaz kod; bu standart ile sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarının yönetimine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Soru 5
ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi’nin yeni sürümleriyle yüksek düzeyde uyumluluk sağlamak için diğer ISO yönetim sistemleri standartlarıyla entegre olacak şekilde tasarlanan kalite standardı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ISO 45001
B
OHSAS 18001
C
IMS
D
ISO 9001
E
ISO 9000
Açıklama:
ISO 45001: 2018, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi’nin yeni sürümleriyle yüksek düzeyde uyumluluk sağlamak için diğer ISO yönetim sistemleri standartlarıyla entegre olacak şekilde tasarlanmıştır.
Soru 6
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hangi yıl yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2012
B
2013
C
2014
D
2015
E
2016
Açıklama:
Söz konusu kanun, 30 Haziran 2012 yılında yürürlüğe girmiştir.
Soru 7
Türkiye'de en yaygın formal İSG eğitimi hangi kurumlarda verilmektedir?
Seçenekler
A
Meslek Yüksek Okulları
B
Meslek Liseleri
C
Eğitim Fakülteleri
D
Mühendislik Fakülteleri
E
Sağlık Liseleri
Açıklama:
Türkiye'de en yaygın formal İSG eğitimi, MYO'larda verilmektedir.
Soru 8
Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç kaç gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirler?
Seçenekler
A
7
B
8
C
9
D
10
E
11
Açıklama:
En geç 10 gün içinde bildirmeleri gerekir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi PUKO döngüsünün aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Planla
B
Uygula
C
Kontrol et
D
Önlem al
E
Amaçla
Açıklama:
Sheward’ın PUKO döngüsü (bazı kaynaklar Deming’in PUKO döngüsü olarak
kabul etmektedir); Planla, Uygula, Kontrol Et ve Önlem Al şeklinde özetlenebilir.
kabul etmektedir); Planla, Uygula, Kontrol Et ve Önlem Al şeklinde özetlenebilir.
Soru 10
Sağlık hizmetlerindeki kalite çalışmalarında ilk bilimsel yaklaşım, aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Hipokrat
B
Nightingale
C
Osler
D
Codman
E
Shewhart
Açıklama:
Sağlık Hizmetlerinde Kalite-Tarihsel Yaklaşımlar göz önüne alındığında, ilk bilimsel yaklaşım Hipokrat'a aittir.
Soru 11
“Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına Dair Yönetmelik” ile sağlık kurumlarında hem hasta hem de çalışanların güvenliği için güvenli hizmet sunumu ve güvenli bir ortam sağlanmasına, hizmet sunumunu gerçekleştirirken kalitenin artırılmasına, sağlık kurumunda hasta ve çalışanlar için muhtemel risklerin saptanmasına, bu risklerin giderilmesi için uygun tekniklerin belirlenmesine ve .......................ile güvenli hizmet sunumu ve güvenli çalışma ortamının sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelik usul ve esaslar düzenlenmektedir.
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en uygun olarak tamamlar?
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi en uygun olarak tamamlar?
Seçenekler
A
hizmet içi eğitimlerin yapılması
B
ekonomik ilkelerin belirlenmesi
C
modernizasyon çalışmaları
D
iletişim alt yapısının oluşturulması
E
ulaştırmanın iyileştirilmesi
Açıklama:
hizmet içi eğitimlerin yapılması ifadesi en uygun tamamlayıcıdır.
Soru 12
Tıbbi bakım konusundaki birtakım beklenti ve yaptırımlar hangi yıllara dayanmaktadır?
Seçenekler
A
İÖ 1000 yıllarına
B
İÖ 2000 yıllarına
C
İÖ 3000 yıllarına
D
İS 500 yıllarına
E
İS 1000 yıllarına
Açıklama:
Tıbbi bakım konusundaki birtakım beklenti ve yaptırımların İÖ 2000 yıllarına dayandığı görülmektedir.
Soru 13
Sağlık hizmetlerinde kalite çalışmaları üç aşamalı olarak özetlendiğinde aşağıdakilerden hangisi Yönetim Bilimi Odaklı olanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Endüstriyel Devrim
B
4 sigma- Amerika endüstri sektörü
C
Kontrollü klinik araştırmalar
D
Komplex oluşumlar teorisi
E
Taylor’un bilimsel yönetim modeli
Açıklama:
Kontrollü klinik araştırmalar yönetim bilimi odaklı değil bilimsel yaklaşımlıdır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi kaliteyi, hastanın iyilik hâlinin en üst düzeye çıkarılması için verilen hizmet olarak tanımlar?
Seçenekler
A
Deming
B
Shewhart
C
Nightingale
D
Donabedian
E
Baldridge
Açıklama:
Donabedian kaliteyi, hastanın iyilik hâlinin en üst düzeye çıkarılması için verilen hizmet olarak tanımlar.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetinin kendine özgü özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hizmet doğrudan doğruya insandan insanadır
B
Müşteri ile hizmeti veren arasında doğrudan bir ilişki vardır
C
Hizmetin zamanında yapılması esastır
D
Hizmet kusursuz ve mükemmel olmalıdır
E
Hizmette verimliliği ve başarıyı ölçmek kolaydır
Açıklama:
Hizmette verimliliği ve başarıyı ölçmek kolaydır yerine çok zordur olmalıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri bir kalite sürecini başlatılabilme aşamalarındandır?
I. Geçerli, ulaşılabilir, ölçülebilir ve ilgililerin üzerinde hemfikir olduğu hizmetin çıktı göstergelerinin tespiti.
II. Sağlık çalışanlarının kendi çalışmalarıyla ilgili verileri toplaması, analiz etmesi ve diğer çalışanlarla karşılaştırılabilecek bilgiler üretmesi.
III. Saptanan en iyi uygulamalarla ilgili detaylı bilginin diğer ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşılması ve bu uygulamaların kullanılmasının teşvik edilmesi.
I. Geçerli, ulaşılabilir, ölçülebilir ve ilgililerin üzerinde hemfikir olduğu hizmetin çıktı göstergelerinin tespiti.
II. Sağlık çalışanlarının kendi çalışmalarıyla ilgili verileri toplaması, analiz etmesi ve diğer çalışanlarla karşılaştırılabilecek bilgiler üretmesi.
III. Saptanan en iyi uygulamalarla ilgili detaylı bilginin diğer ilgili kişi, kurum ve kuruluşlarla paylaşılması ve bu uygulamaların kullanılmasının teşvik edilmesi.
Seçenekler
A
sadece I
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
cevap her üçüde olmalıdır
Soru 17
Sağlık hizmetlerin planlanmasında, uygulanmasında ve izlenmesinde ................ mutlaka önemli bir adım olarak ölçülmeli ve sonuçları planlama, öncelik belirleme ve uygulamaların yeniden şekillendirilmesinde dikkate alınmalıdır.
Yukarıdaki boşluğu en uygun tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğu en uygun tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
hasta memnuniyeti
B
fiyatlandırma
C
güvenlik
D
çalışan kalitesi
E
çevre bilinci
Açıklama:
Sağlık hizmetlerin planlanmasında, uygulanmasında ve izlenmesinde hasta memnuniyeti mutlaka önemli bir adım olarak ölçülmeli ve sonuçları planlama, öncelik belirleme ve uygulamaların yeniden şekillendirilmesinde dikkate alınmalıdır.
Soru 18
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu hangi yıl Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir?
Seçenekler
A
2011
B
2012
C
2013
D
2014
E
2015
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 30 Haziran 2012 tarih 28339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Soru 19
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hazırlanan “İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Risk Grupları Listesi Tebliği’’ nde risk grupları 1’den (en az tehlikeli) 5’e kadar (en çok tehlikeli) kademeli sınıflandırmaya tabi tutulmuştur. Tebliğde sağlık işletmeleri hangi risk grubunda sıralanmıştır?
Seçenekler
A
1. grup
B
2. grup
C
3. grup
D
4. grup
E
5. grup
Açıklama:
Tebliğde sağlık işletmeleri 5. risk grubunda sıralanmıştır.
Soru 20
Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç kaç gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir?
Seçenekler
A
3 gün
B
5 gün
C
8 gün
D
10 gün
E
12 gün
Açıklama:
Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir
Soru 21
“Sağlık Hizmetlerinde Kalite’yi, hastanın iyilik hâlinin en üst düzeye çıkarılması için verilen hizmet” olarak, kim tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Roemer
B
Montoya-Aguilar
C
Donobedian
D
Hammurabi
E
Shewhart
Açıklama:
Sağlıkta Sürekli Kalite İyileştirme
Donabedian kaliteyi, hastanın iyilik hâlinin en üst düzeye çıkarılması için verilen hizmet olarak tanımlar. Kalitenin ögelerini, teknik hizmetler, bakım hizmetleri ve hizmet alan ile sunan kişiler arasındaki ilişki kalitesi olarak belirler.
Roemer ve Montoya-Aguilar sağlık hizmetlerinde kaliteyi “kullanılan kaynakların ve yapılan faaliyetlerin spesifik bir göstergesi” olarak tanımlamaktadır.
Donabedian kaliteyi, hastanın iyilik hâlinin en üst düzeye çıkarılması için verilen hizmet olarak tanımlar. Kalitenin ögelerini, teknik hizmetler, bakım hizmetleri ve hizmet alan ile sunan kişiler arasındaki ilişki kalitesi olarak belirler.
Roemer ve Montoya-Aguilar sağlık hizmetlerinde kaliteyi “kullanılan kaynakların ve yapılan faaliyetlerin spesifik bir göstergesi” olarak tanımlamaktadır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi “Sağlık hizmetinin kendine özgü özellikleri”ndendir?
Seçenekler
A
Hizmet, dolaylı olarak insandan insanadır
B
Müşteri ile hizmeti veren arasında indirekt bir ilişki vardır
C
Hizmetin zamanında yapılması esastır
D
Hizmet kusursuz ve mükemmel olamaz
E
Hizmette verimliliği ve başarıyı ölçmek mümkündür
Açıklama:
Sağlıkta Sürekli Kalite İyileştirme
Sağlık hizmetinin kendine özgü özellikleri şunlardır:
Sağlık hizmetinin kendine özgü özellikleri şunlardır:
- Hizmet doğrudan doğruya insandan insanadır.
- Müşteri ile hizmeti veren arasında doğrudan bir ilişki vardır.
- Hizmetin zamanında yapılması esastır.
- Hizmet kusursuz ve mükemmel olmalıdır.
- Hizmette verimliliği ve başarıyı ölçmek çok zordur.
Soru 23
Seçilen bir sağlık hizmetinin kalite düzeyi dinamik bir süreçtir. Bu sürecin ilk basamağı, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ölçme-Değerlendirme
B
Problem çözme
C
Standart saptama
D
Kriter belirleme
E
Uygulama
Açıklama:
Dinamik Bir Süreç
Seçilen bir sağlık hizmetinin, gerek kalite düzeyinin ölçülmesi, gerek bu düzeye göre müdahalelerin saptanıp uygulamaya konması, gerekse yeni kalite düzeyinin ve yeni hizmet hedeflerinin tespit edilmesi sürekli bir dinamizm gerektirmektedir. Bu devamlı süreç, planlamanın klasik spiralindeki uygulamalara da benzetilebilir. • Standart saptama • Kriter belirleme • Ölçme • Değerlendirme • Problem çözme (balık kılçığı vb.) • Uygulama
Seçilen bir sağlık hizmetinin, gerek kalite düzeyinin ölçülmesi, gerek bu düzeye göre müdahalelerin saptanıp uygulamaya konması, gerekse yeni kalite düzeyinin ve yeni hizmet hedeflerinin tespit edilmesi sürekli bir dinamizm gerektirmektedir. Bu devamlı süreç, planlamanın klasik spiralindeki uygulamalara da benzetilebilir. • Standart saptama • Kriter belirleme • Ölçme • Değerlendirme • Problem çözme (balık kılçığı vb.) • Uygulama
Soru 24
Sağlık hizmetlerde, aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri, kalitenin sürekli iyileşmesine yol açar?
(I) Çalışanların motive olmaları
(II) Kötü uygulamaların saptanması ve cezalandırılması
(III) İyi uygulamaların teşvik edilmesi
(IV) İstatistiki kontrol sisteminin uygulanması
(V) Öneri sisteminin kurulması
(I) Çalışanların motive olmaları
(II) Kötü uygulamaların saptanması ve cezalandırılması
(III) İyi uygulamaların teşvik edilmesi
(IV) İstatistiki kontrol sisteminin uygulanması
(V) Öneri sisteminin kurulması
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III
C
II, III, IV
D
I, III, IV, V
E
I, III, V
Açıklama:
Kalite Düzeyinin Sürekli İyileştirilmesi
İzleme ve değerlendirme yapabilmek için gerek kaynaklar gerekse süreçle ilgili çıktıların ölçülmesinde uygun veri tabanları ve istatistiksel analizlerin kullanılması gerekmektedir. Çalışanların kendiliklerinden motive olmaları ve kötü uygulamaların saptanmaya ve bunların cezalandırılmaya çalışılması yerine iyi uygulamaların teşvik edilmesi hizmetlerde kalitenin sürekli iyileşmesine yol açacaktır. Kalite düzeyinin sürekli iyileştirilmesi için kurumda; • Öneri sisteminin kurulması, böylece sürekli öneriye açık olma, • Sorun çözme ekiplerinin kurulması, sorun oluşmadan önleme, • İstatistiki kontrol sisteminin uygulanması, böylece alınan kararların isabetli olması, • Çalışanların kendi kendini kontrol etmesi gerekir.
İzleme ve değerlendirme yapabilmek için gerek kaynaklar gerekse süreçle ilgili çıktıların ölçülmesinde uygun veri tabanları ve istatistiksel analizlerin kullanılması gerekmektedir. Çalışanların kendiliklerinden motive olmaları ve kötü uygulamaların saptanmaya ve bunların cezalandırılmaya çalışılması yerine iyi uygulamaların teşvik edilmesi hizmetlerde kalitenin sürekli iyileşmesine yol açacaktır. Kalite düzeyinin sürekli iyileştirilmesi için kurumda; • Öneri sisteminin kurulması, böylece sürekli öneriye açık olma, • Sorun çözme ekiplerinin kurulması, sorun oluşmadan önleme, • İstatistiki kontrol sisteminin uygulanması, böylece alınan kararların isabetli olması, • Çalışanların kendi kendini kontrol etmesi gerekir.
Soru 25
“İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi için gereklilikleri belirleyen ve kuruluşun iş ile ölümleri, yaralanmaları ve meslek hastalıklarını önleyerek proaktif olarak iyileştirmeler kazandırarak kuruluşların güvenli ve sağlıklı iş ve işyerleri ortaya çıkarmasına kılavuzluk eden” standart, hangisidir?
Seçenekler
A
ISO 9000
B
ISO 9001
C
ISO 14001
D
ISO 18001
E
ISO 45001
Açıklama:
ISO 45001-2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi için gereklilikleri belirler ve kuruluşun iş ile ölümleri, yaralanmaları ve meslek hastalıklarını önleyerek proaktif olarak iyileştirmeler kazandırarak kuruluşların güvenli ve sağlıklı iş ve işyerleri ortaya çıkarmasına kılavuzluk eder.
ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi için gereklilikleri belirler ve kuruluşun iş ile ölümleri, yaralanmaları ve meslek hastalıklarını önleyerek proaktif olarak iyileştirmeler kazandırarak kuruluşların güvenli ve sağlıklı iş ve işyerleri ortaya çıkarmasına kılavuzluk eder.
Soru 26
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
“İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Risk Grupları Listesi Tebliği’’nde sağlık işletmeleri, 1. risk grubundadır
B
“Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği” ile ilgili bir düzenleme mevcut değildir
C
İş kazalarının ve meslek hastalıklarının azaltılabilmesi için “İş Sağlığı ve Güvenliği” alanında uzman, nitelikli kişilere ihtiyaç duyulmamaktadır
D
Ülkemiz, iş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi sayısı bakımından yeterli düzeyde olan ender ülkelerdendir
E
Ülkemizde en yaygın formal İSG eğitimi, Eğitim Fakültelerinde verilmektedir
Açıklama:
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN UYGULANMA SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN PROBLEMLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
“Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği” ile ilgili bir düzenleme mevcut değildir
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hazırlanan “İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Risk Grupları Listesi Tebliği’’nde risk grupları 1’den (en az tehlikeli) 5’e kadar (en çok tehlikeli) kademeli sınıflandırmaya tabi tutulmuştur. Tebliğde sağlık işletmeleri 5. risk grubunda sıralanmış olup sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı açısından en riskli grupta yer almaktadır.
İş kazalarının ve meslek hastalıklarının azaltılabilmesi için “İş Sağlığı ve Güvenliği” alanında uzman, nitelikli kişilere ihtiyaç duyulmaktadır.
lkemizde en yaygın formal İSG eğitimi Meslek Yüksekokullarında (MYO) verilmektedir.
“Sağlık Çalışanlarının İş Sağlığı ve Güvenliği” ile ilgili bir düzenleme mevcut değildir
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hazırlanan “İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Risk Grupları Listesi Tebliği’’nde risk grupları 1’den (en az tehlikeli) 5’e kadar (en çok tehlikeli) kademeli sınıflandırmaya tabi tutulmuştur. Tebliğde sağlık işletmeleri 5. risk grubunda sıralanmış olup sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı açısından en riskli grupta yer almaktadır.
İş kazalarının ve meslek hastalıklarının azaltılabilmesi için “İş Sağlığı ve Güvenliği” alanında uzman, nitelikli kişilere ihtiyaç duyulmaktadır.
lkemizde en yaygın formal İSG eğitimi Meslek Yüksekokullarında (MYO) verilmektedir.
Soru 27
İş sağlığı ve Güvenliği Kanununa göre işverenin, iş kazalarını, kazadan sonraki kaç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunması gerekir?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
10
E
15
Açıklama:
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN UYGULANMA SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN PROBLEMLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ / Etkin bir kayıt sisteminin olmaması
İşveren, aşağıdaki hâllerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:
İşveren, aşağıdaki hâllerde belirtilen sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirimde bulunur:
- İş kazalarını kazadan sonraki 3 iş günü içinde
Soru 28
Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç kaç gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
10
E
15
Açıklama:
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN UYGULANMA SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN PROBLEMLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ / Etkin bir kayıt sisteminin olmaması
Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir
Sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları ise meslek hastalığı tanısı koydukları vakaları en geç 10 gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir
Soru 29
“İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk Ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete Tarihi/Sayısı: 20.07.2013 /28713)‘e göre, çok tehlikeli sınıfta yer alan X ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her X çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş yeri hekimi, çalışan sayısının X sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı gözönünde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş yeri hekimi çalıştırmak zorunludur”
İfadesine göre bu çalışan sayısı (X) kaçtır?
İfadesine göre bu çalışan sayısı (X) kaçtır?
Seçenekler
A
100
B
250
C
500
D
750
E
1000
Açıklama:
İş Sağlığına Özgü Problemler ve Çözüm Önerileri
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk Ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik Resmî Gazete Tarihi/Sayısı: 20.07.2013 /28713 ‘e göre çok tehlikeli sınıfta yer alan 750 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her 750 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş yeri hekimi, çalışan sayısının 750 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş yeri hekimi çalıştırmak zorunludur.
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk Ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik Resmî Gazete Tarihi/Sayısı: 20.07.2013 /28713 ‘e göre çok tehlikeli sınıfta yer alan 750 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her 750 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş yeri hekimi, çalışan sayısının 750 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş yeri hekimi çalıştırmak zorunludur.
Soru 30
Sürekli Kalite İyileştirme süreci için, değişime açık, kendisini sürekli yenileyen çalışan ve yöneticiler gerekir. Sürecin dört aşaması vardır. Bu aşamalar aşağıdakilerden hangisi ile özetlenmektedir?
Seçenekler
A
APLT
B
SWOT
C
PUKO
D
GZFT
E
OKKB
Açıklama:
Sürekli Kalite İyileştirme
Sürekli iyileşme, dinamik bir süreçtir. Bu süreç için, değişime açık, kendisini sürekli yenileyen çalışan ve yöneticiler gerekir. Sürecin dört aşaması vardır. Bu aşamalar PUKO döngüsünde; Planla, Uygula, Kontrol Et ve Önlem Al şeklinde özetlenebilir. Her birim ve çalışan, yapılan işlemlerde, bu döngü tamamlandıktan sonra yenisine geçer.
Sürekli iyileşme, dinamik bir süreçtir. Bu süreç için, değişime açık, kendisini sürekli yenileyen çalışan ve yöneticiler gerekir. Sürecin dört aşaması vardır. Bu aşamalar PUKO döngüsünde; Planla, Uygula, Kontrol Et ve Önlem Al şeklinde özetlenebilir. Her birim ve çalışan, yapılan işlemlerde, bu döngü tamamlandıktan sonra yenisine geçer.
Soru 31
Sürekli kalite iyileştirme amacı ile uygulanan PUKO döngüsünde “Sorunu ortadan kaldıracak en etkili yöntem hangisidir?” sorusu hangi aşamada sorulur?
Seçenekler
A
Uygulamanın Süreçte Yer Alması
B
Mevcut Durum Nedir?
C
Sorunun Kaynağının Araştırılması
D
Önlem Alınması
E
Amacın Ortaya Konması
Açıklama:
Önlem alınması aşamasında "Sorunu ortadan kaldıracak en etkili yöntem hangisidir?" sorusu sorulur ve belirlenen yöntem uygulanır.
Soru 32
ISO 45001- İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardı ne zaman Türk Standardı olarak yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
2015 yılında
B
2016 yılında
C
2018 yılında
D
2020 yılında
E
2021 yılında
Açıklama:
ISO 45001-2018 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi
ISO 45001- İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardı TSE tarafından TS ISO 45001: 2018 olarak Nisan 2018 tarihinde Türk Standardı olarak yayımlanmıştır.
ISO 45001- İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardı TSE tarafından TS ISO 45001: 2018 olarak Nisan 2018 tarihinde Türk Standardı olarak yayımlanmıştır.
Soru 33
Sağlık işletmeleri hangi risk grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
- risk grubu
B
2. risk grubu
C
3. risk grubu
D
4. risk grubu
E
5. risk grubu
Açıklama:
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ HİZMETLERİNİN UYGULANMA SÜRECİNDE KARŞILAŞILAN PROBLEMLER VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Tebliğde sağlık işletmeleri 5. risk grubunda sıralanmış olup sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı açısından en riskli grupta yer almaktadır.
Tebliğde sağlık işletmeleri 5. risk grubunda sıralanmış olup sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı açısından en riskli grupta yer almaktadır.
Soru 34
Aşağıdakilerin hangisi çalışan temsilcisi için geçerlidir?
Seçenekler
A
İş yeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak görev yapar
B
Çalışanlar arasında sadece seçimle belirlenmeli
C
Çalışanlar arasında atama yoluyla belirlenmeli
D
İşverenden gerekli tedbirlerin alınmasını isteyemez
E
İş yerinde en az 2 çalışan temsilcisinin olması zorunludur
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Uygulanma Sürecinde Karşılaşılan Problemler ve Çözüm Önerileri
Çalışan temsilcileri, tehlike kaynağının
yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklanan
riskin azaltılması için, işverene öneride bulunma ve
işverenden gerekli tedbirlerin alınmasını isteme hakkına
sahiptir. İş yerinde yetkili sendika bulunması
hâlinde, iş yeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi
olarak da görev yapar.
Çalışan temsilcileri, tehlike kaynağının
yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklanan
riskin azaltılması için, işverene öneride bulunma ve
işverenden gerekli tedbirlerin alınmasını isteme hakkına
sahiptir. İş yerinde yetkili sendika bulunması
hâlinde, iş yeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi
olarak da görev yapar.
Soru 35
İş sağlığı ve güvenliği konusunda çalışacak nitelikli personel sayısını artırmak amacıyla eğitim alanında neler önerilmektedir?
Seçenekler
A
Temel eğitimden itibaren örgün eğitim programların içinde güvenlik eğitimlerin verilmesi.
B
Meslek yüksek okullarında iş güvenliği bölümlerinde iş sağlığı eğitimin verilmesi
C
Hizmet içi eğitimlerin uzaktan verilmesi
D
Üniversite eğitimi içinde yaşam güvenliği derslerin verilmesi
E
Sertifikalı iş sağlığı eğitim programların düzenlenmesi
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Uygulanma Sürecinde Karşılaşılan Problemler ve Çözüm Önerileri
Anaokulundan üniversiteye
kadar bütün öğrencilerin her yıl en az ikişer
saat yaşam güvenliği dersleri almaları gerekir.
Bu dersin içeriğinde iş güvenliği, temizlik
maddeleri nasıl kullanılmalı, yangın, ilk
yardım, deprem, mobbing, yüksekte çalışmanın
getireceği tehlikeler gibi çok geniş
bir müfredatla güvenli yaşama hazırlanmalıdır.
Bu dersler her yıl tekrarlanarak bilinçli
bir toplum oluşturulması hedeflenmeli,
ayrıca okullarda konuların uzmanlarınca
eğitim ve tatbikat yaptırılmalıdır. Bu dersler
ve tatbikatlarda iş güvenliği uzmanları görevlendirilmelidir.
Anaokulundan üniversiteye
kadar bütün öğrencilerin her yıl en az ikişer
saat yaşam güvenliği dersleri almaları gerekir.
Bu dersin içeriğinde iş güvenliği, temizlik
maddeleri nasıl kullanılmalı, yangın, ilk
yardım, deprem, mobbing, yüksekte çalışmanın
getireceği tehlikeler gibi çok geniş
bir müfredatla güvenli yaşama hazırlanmalıdır.
Bu dersler her yıl tekrarlanarak bilinçli
bir toplum oluşturulması hedeflenmeli,
ayrıca okullarda konuların uzmanlarınca
eğitim ve tatbikat yaptırılmalıdır. Bu dersler
ve tatbikatlarda iş güvenliği uzmanları görevlendirilmelidir.
Soru 36
Aşağıdakilerin hangisi sağlık hizmetleri sunumunda kalite kavramı dışında kalıyor?
Seçenekler
A
Uluslararası kriterlere uygun tanı
B
Uluslararası kriterlere uygun tedavi
C
Uluslararası kriterlere uygun bakım
D
Hasta ihtiyaçlarının tam olarak karşılanması
E
Hastanın maddi durumuna göre ücret belirleme
Açıklama:
Sağlıkta Sürekli Kalite İyileştirme
Sağlık hizmetleri sunumunda kalite kavramı uluslararası geçerliliği olan göstergelerdeki standartlara uygun tanı, tedavi ve bakım hizmetlerinin yanı sıra, tüm hizmet süreçlerinde hasta ihtiyaç ve beklentilerinin tam olarak karşılanması olarak
Sağlık hizmetleri sunumunda kalite kavramı uluslararası geçerliliği olan göstergelerdeki standartlara uygun tanı, tedavi ve bakım hizmetlerinin yanı sıra, tüm hizmet süreçlerinde hasta ihtiyaç ve beklentilerinin tam olarak karşılanması olarak
Soru 37
T.C. Sağlık Bakanlığının çalışan sağlığı ile ilgili kalite standartları seçilmiş değerlendiriciler tarafından ne kadar sıklıkla kontrol edilmelidir?
Seçenekler
A
her hafta
B
her ay
C
her 3 ayda bir
D
her 6 ayda bir
E
her 12 ayda bir
Açıklama:
Sağlık Bakanlığı, Sağlıkta Kalite Standartları
T.C. Sağlık Bakanlığının çalışan sağlığı ile ilgili kalite standartları ve her 6 ayda bir seçilmiş değerlendiriciler tarafından kontrol edilen kriterler verilmektedir
T.C. Sağlık Bakanlığının çalışan sağlığı ile ilgili kalite standartları ve her 6 ayda bir seçilmiş değerlendiriciler tarafından kontrol edilen kriterler verilmektedir
Soru 38
Çalışan güvenliği komiteleri tarafından alan ve birim ziyaretleri ne kadar sıklıkla yapılmalıdır?
Seçenekler
A
en az ayda bir kez
B
gün aşırı
C
en az 10 günde bir kez
D
en az haftada bir kez
E
en az ayda iki kez
Açıklama:
Sağlık Bakanlığı, Sağlıkta Kalite Standartları
COVID-19 bulaşı açısından çalışanlara yönelik risk oluşturan işleyiş ve durumların tespiti amacıyla çalışan güvenliği komiteleri tarafından en az haftada bir kez alan ve birim ziyaretleri yapılmalıdır.
COVID-19 bulaşı açısından çalışanlara yönelik risk oluşturan işleyiş ve durumların tespiti amacıyla çalışan güvenliği komiteleri tarafından en az haftada bir kez alan ve birim ziyaretleri yapılmalıdır.
Soru 39
Çok tehlikeli sınıfta yer alan çalışanı olan iş yerlerinde kaç tane iş yeri hekimi olmalıdır?
Seçenekler
A
250 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her 250 çalışan için en az bir iş yeri hekimi
B
500 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her 500 çalışan için en az bir iş yeri hekimi
C
750 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her 750 çalışan için en az bir iş yeri hekimi
D
1000 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her 1000 çalışan için en az bir iş yeri hekimi
E
2000 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her 2000 çalışan için en az bir iş yeri hekimi
Açıklama:
İş Sağlığına Özgü Problemler ve Çözüm Önerileri
Çok tehlikeli sınıfta yer alan 750 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her 750 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş yeri hekimi, çalışan sayısının 750 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş yeri hekimi çalıştırmak zorunludur.
Çok tehlikeli sınıfta yer alan 750 ve daha fazla çalışanı olan iş yerlerinde her 750 çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş yeri hekimi, çalışan sayısının 750 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş yeri hekimi çalıştırmak zorunludur.
Soru 40
Aşağıdakilerin hangisi işyeri hekimlerin yetkileri arasındadır?
Seçenekler
A
İş yerinde hayati tehlikenin ciddi ve acil müdahale gerektirmesi hâlinde işin durdurulması için devlet kurumlarına başvurmak.
B
İş yerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı konusunda inceleme yapmak
C
Gerektirdiği konularda işverenin bilgisi olmadan ilgili kuruluşlarla iş yerinin iç düzenlemelerine uygun olarak iş birliği yapmak
D
İşverene iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri sözlü olarak bildirmek
E
Meslek hastalığı ön tanısı koyduğu hastaları hemen tedavi etmek
Açıklama:
İş Sağlığına Özgü Problemler ve Çözüm Önerileri
İş Yeri Hekimlerinin Yetkileri aşağıda sunulmaktadır (İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk Ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Tarihi/Sayısı: 20.07.2013 /28713) İş yeri hekim yetkileri: Görevi gereği iş yerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapmak, gerekli bilgi ve belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek.
İş Yeri Hekimlerinin Yetkileri aşağıda sunulmaktadır (İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk Ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik Resmi Gazete Tarihi/Sayısı: 20.07.2013 /28713) İş yeri hekim yetkileri: Görevi gereği iş yerinin bütün bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapmak, gerekli bilgi ve belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek.
Soru 41
Aşağıdakilerin hangisi iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda önerilen çözümlerdendir?
Seçenekler
A
İşçilere yönelik eğitimlerin zorunlu kılması
B
İşçilerin denetimlerinin arttırılması
C
Meslek hastalıklarının kayıtlarına yönelik mevzuat hazırlanması
D
Alt işverenin çalışanlarının eğitilmesi
E
İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği konusundaki farkındalıklarının arttırılması
Açıklama:
İş Sağlığına Özgü Problemler ve Çözüm Önerileri
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi sağlık hizmetinin kendine özgü özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Hizmet doğrudan doğruya insandan insanadır.
B
Müşteri ile hizmeti veren arasında doğrudan bir ilişki vardır.
C
Hizmetin zamanında yapılması esastır.
D
Hizmet kusursuz ve mükemmel olmalıdır.
E
Hizmette verimliliği ve başarıyı ölçmek oldukça kolaydır
Açıklama:
Sağlık hizmetinin kendine özgü özellikleri ise şunlardır:
• Hizmet doğrudan doğruya insandan insanadır.
• Müşteri ile hizmeti veren arasında doğrudan bir ilişki vardır.
• Hizmetin zamanında yapılması esastır.
• Hizmet kusursuz ve mükemmel olmalıdır.
• Hizmette verimliliği ve başarıyı ölçmek çok zordur
• Hizmet doğrudan doğruya insandan insanadır.
• Müşteri ile hizmeti veren arasında doğrudan bir ilişki vardır.
• Hizmetin zamanında yapılması esastır.
• Hizmet kusursuz ve mükemmel olmalıdır.
• Hizmette verimliliği ve başarıyı ölçmek çok zordur
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi sunulan bir sağlık hizmetini etkileyen etkenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kaynak kullanım ve dağılımı politikaları
B
Genel sağlık politikaları
C
Halka karşı duyulan sorumluluklar
D
Basın/medya
E
Çalışanların eğitim geçmişleri
Açıklama:
Kaliteli bir sağlık hizmeti için ön koşullar (Akgün, 2005; Al-Assaf ve Akgün, 2020)
Sunulan bir sağlık hizmetini pek çok etken etkilemektedir. Bu etkenlerden bazıları şunlardır:
• Kaynak kullanım ve dağılımı politikaları
• Hastane/toplum sağlık ve bireysel bakım hizmetlerinin nitelik ve niceliği
• Genel sağlık politikaları
• Halka karşı duyulan sorumluluklar
• Halkın sağlık konusundaki bilgi, tutum ve uygulamaları
• Sağlık sektörü dışındaki sektörlerin sağlığa yaklaşımları
• Ulusal ve uluslararası etkiler
• Basın/medya
Sunulan bir sağlık hizmetini pek çok etken etkilemektedir. Bu etkenlerden bazıları şunlardır:
• Kaynak kullanım ve dağılımı politikaları
• Hastane/toplum sağlık ve bireysel bakım hizmetlerinin nitelik ve niceliği
• Genel sağlık politikaları
• Halka karşı duyulan sorumluluklar
• Halkın sağlık konusundaki bilgi, tutum ve uygulamaları
• Sağlık sektörü dışındaki sektörlerin sağlığa yaklaşımları
• Ulusal ve uluslararası etkiler
• Basın/medya
Soru 44
Aşağıdaki verilen çalışan sağlığı ve güvenliği ile ilgili standartlarından hangisi sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarının yönetimine ilişkin düzenlemeleri kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Risk yönetimi
B
İstenmeyen olay bildirim sistemi
C
Beyaz kod
D
Sağlıklı çalışma yaşamı
E
Sağlık taramaları
Açıklama:
Beyaz kod; bu standart ile sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarının yönetimine ilişkin düzenleme
yapılmıştır. Bu standart kapsamında amaç hastanede görevli personele yönelik şiddet riski varlığında ya da şiddet uygulanması hâlinde, olaya en kısa sürede müdahalenin yapılmasıdır
yapılmıştır. Bu standart kapsamında amaç hastanede görevli personele yönelik şiddet riski varlığında ya da şiddet uygulanması hâlinde, olaya en kısa sürede müdahalenin yapılmasıdır
Soru 45
Çalışan sağlığı ve güvenliği standartlarının hangisi "gebe ve emziren çalışanların çalışma alanları ve koşullarının tanımlanması" kapsamındaki uygulamaları gerçekleştirmeye yöneliktir?
Seçenekler
A
Çalışma ortamlarının ve çalışma yaşamının geliştirilmesi
B
Personelin sağlık durumlarına ve ihtiyaçlarına yönelik düzenleme
C
Çalışanların görüş, öneri ve şikâyetleri
D
Sağlıklı çalışma yaşamı
E
Sağlık taramaları
Açıklama:
Personelin sağlık durumlarına ve ihtiyaçlarına yönelik düzenleme; bu standart personelin sağlık
durumlarına ve ihtiyaçlarına yönelik düzenlemeleri kapsamaktadır.
Bu standarttan beklenen amaç;
• Engelli ve kronik hastalığı olan personelin ihtiyacına yönelik düzenlemelerin (ulaşım, diyet, uygun
çalışma ortamı gibi) yapılması,
• Gebe ve emziren çalışanların çalışma alanları ve koşullarının tanımlanması, tanımlama doğrultusunda uygulamaların gerçekleştirilmesidir.
durumlarına ve ihtiyaçlarına yönelik düzenlemeleri kapsamaktadır.
Bu standarttan beklenen amaç;
• Engelli ve kronik hastalığı olan personelin ihtiyacına yönelik düzenlemelerin (ulaşım, diyet, uygun
çalışma ortamı gibi) yapılması,
• Gebe ve emziren çalışanların çalışma alanları ve koşullarının tanımlanması, tanımlama doğrultusunda uygulamaların gerçekleştirilmesidir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi sağlık çalışanlarının sağlığını tehdit eden önemli problem kategorileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mevzuat eksikliği
B
Nitelikli insan gücü eksikliği
C
Eğitim eksikliği
D
Etkin bir kayıt sisteminin olmaması
E
Ciddi yaptırım eksiklikleri
Açıklama:
Sağlık çalışanlarının sağlığını tehdit eden önemli problemler olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu sorunları ana başlıklar altında incelersek:
1. Mevzuat eksikliği
2. Nitelikli insan gücü ve eğitim eksikliği
3. Etkin bir kayıt sisteminin olmaması
4. İSG yapılanması ve sağlık kuruluşlarındaki hiyerarşi nedeniyle yaşanan problemler
1. Mevzuat eksikliği
2. Nitelikli insan gücü ve eğitim eksikliği
3. Etkin bir kayıt sisteminin olmaması
4. İSG yapılanması ve sağlık kuruluşlarındaki hiyerarşi nedeniyle yaşanan problemler
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi hem risklerin kontrol edilmesini hem de kalite ve akreditasyon standartlarının sağlanmasını amaçlamaktadır?
Seçenekler
A
Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına Dair Yönetmelik
B
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Standardı
C
Sağlıkta Kalite Standartları
D
ISO 45001 standardı
E
İş Sağlığı ve Güvenliği performans kriterleri
Açıklama:
“Hasta ve Çalışan Güvenliğinin Sağlanmasına Dair Yönetmelik” ile hem risklerin kontrol edilmesini hem de kalite ve akreditasyon standartlarının sağlanması amaçlanmaktadır.
Soru 48
İş sağlığı ve güvenliği alanını temel bir yasal düzenlemeye kavuşturan ve kendi başına çalışanlar hariç bütün iş yerlerini kapsayan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Türkiye'de hangi tarihte kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
2011
B
2012
C
2013
D
2014
E
2015
Açıklama:
Türkiye’de 2012 yılında iş sağlığı ve güvenliği ile özel bir kanun kabul edilmiştir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu sayesinde iş sağlığı ve güvenliği alanı temel bir yasal düzenlemeye kavuşmuş ve kendi başına çalışanlar hariç bütün iş yerlerini kapsayan bir düzenleme getirmiştir.
Soru 49
ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standartı ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Nisan 2018 tarihinde Türk Standartı olarak yayımlanmıştır
B
OHSAS 18001’in yerini alacaktır.
C
ISO 9001 ve ISO 14001’in yeni sürümleriyle uyumludur
D
iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi için gereklilikleri belirler
E
İş sağlığı ve güvenlik için performansı kriterlerini açıkça belirtir
Açıklama:
Uluslararası Standardizasyon Organizasyonu (ISO) tarafından, Mart 2018 tarihinde yayımlanmış olan ISO 45001- İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi standardı TSE tarafından TS ISO 45001: 2018 olarak Nisan 2018 tarihinde Türk Standardı olarak yayımlanmıştır.
ISO 45001:2018, mevcut İş Sağlığı ve Güvenliği Yöne- tim Sistemi Standardı olan OHSAS 18001’in yerini alacak- tır. Şu an OHSAS 18001 belgesine sahip tüm kuruluşların standardın yayım tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde geçiş yapmaları gerekecektir. Geçiş için tanınan 3 yılın ardından OHSAS 18001 iptal edilecektir.
ISO 45001: 2018, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi’nin yeni sürümle- riyle yüksek düzeyde uyumluluk sağlamak için diğer ISO yönetim sistemleri standartlarıyla entegre olacak şekilde tasarlanmıştır.
• ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi için gereklilikleri belirler ve kuruluşun iş ile ölümleri, yaralanmaları ve meslek hastalıklarını önleyerek proaktif olarak iyileştirmeler ka- zandırarak kuruluşların güvenli ve sağlıklı iş ve işyerleri ortaya çıkarmasına kılavuzluk eder. ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği performansı için kriterleri belirgin olarak belirtmez, ayrıca bir İSG yönetim sisteminin tasarımı konusunda da kural koymaz.
• ISO 45001, yönetim sistemi aracılığıyla, işçi sağlığı, mutluluğu, huzuru ve refahı gibi sağlık ve güvenliğin diğer unsurlarını kuruluşların uygulama sistemlerine entegre etmeyi amaçlamaktadır.
• ISO 45001, ürün güvenliği, mal kayıpları veya çevresel etkiler gibi işçilerin ve ilgi- li diğer tarafların risklerinin ötesinde sorunları içermez ve değerlendirmeye almaz. ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği yönetimini sistematik olarak geliştirmek için kısmen veya tama- men kullanılabilir. Ancak tüm gereklilikler bir kuruluşun İSG yönetim sistemine dahil edilmedikçe ve dışlama olmaksızın yerine getirilmedikçe, bu standarda uygunluk iddiaları kabul edilemez.
ISO 45001:2018, mevcut İş Sağlığı ve Güvenliği Yöne- tim Sistemi Standardı olan OHSAS 18001’in yerini alacak- tır. Şu an OHSAS 18001 belgesine sahip tüm kuruluşların standardın yayım tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde geçiş yapmaları gerekecektir. Geçiş için tanınan 3 yılın ardından OHSAS 18001 iptal edilecektir.
ISO 45001: 2018, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi’nin yeni sürümle- riyle yüksek düzeyde uyumluluk sağlamak için diğer ISO yönetim sistemleri standartlarıyla entegre olacak şekilde tasarlanmıştır.
• ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemi için gereklilikleri belirler ve kuruluşun iş ile ölümleri, yaralanmaları ve meslek hastalıklarını önleyerek proaktif olarak iyileştirmeler ka- zandırarak kuruluşların güvenli ve sağlıklı iş ve işyerleri ortaya çıkarmasına kılavuzluk eder. ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği performansı için kriterleri belirgin olarak belirtmez, ayrıca bir İSG yönetim sisteminin tasarımı konusunda da kural koymaz.
• ISO 45001, yönetim sistemi aracılığıyla, işçi sağlığı, mutluluğu, huzuru ve refahı gibi sağlık ve güvenliğin diğer unsurlarını kuruluşların uygulama sistemlerine entegre etmeyi amaçlamaktadır.
• ISO 45001, ürün güvenliği, mal kayıpları veya çevresel etkiler gibi işçilerin ve ilgi- li diğer tarafların risklerinin ötesinde sorunları içermez ve değerlendirmeye almaz. ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliği yönetimini sistematik olarak geliştirmek için kısmen veya tama- men kullanılabilir. Ancak tüm gereklilikler bir kuruluşun İSG yönetim sistemine dahil edilmedikçe ve dışlama olmaksızın yerine getirilmedikçe, bu standarda uygunluk iddiaları kabul edilemez.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi ISO 45001'in faydaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tüm faaliyetleri ile ilgili tehlikeleri ortadan kaldırmak için kontroller koyması
B
İSG riskleri konusunda farkındalığı arttırması
C
Yasal mevzuat uyum yeteneklerini geliştirmesi
D
Sigorta primi maliyetinin azalması
E
Çalışan dönüşüm hızının artması
Açıklama:
ISO 45001 Faydaları
İş güvenliği yönetim sistemi, kuruluşa aşağıdaki gelişim faydaları sağlayacaktır:
• Kuruluşun bağlamını dikkate alan, risklerini ve fırsatlarını, yasal ve diğer gereklerini dikkate alan
sistematik süreçler oluşturma,
• Tüm faaliyetleri ile ilgili tehlikelerin ve İSG risklerinin belirlemeyi; bunları ortadan kaldırmak için
çalışmayı veya potansiyel etkileri en aza indirmek için kontroller koymayı,
• İSG risklerini ve yasal ve diğer gereklerini yönetmek için operasyonel kontroller oluşturmayı,
• İSG riskleri konusunda artan farkındalığı,
• Uygun önlemleri alarak İSG performansını değerlendirme ve iyileştirmeyi,
• Çalışanların İSG konularında aktif rol almasını sağlar.
• Genel olarak, bir kuruluşun çalışmak için güvenli bir yer olarak tanınmasının teşvik edilmesini ve
aşağıdaki gibi daha doğrudan sahip olacağı faydaları:
• Yasal mevzuat uyum yeteneklerinin geliştirilmesini,
• Genel olay maliyetlerinin azaltılmasını,
• Aksama sürelerini ve operasyonlardaki aksaklık maliyetlerini azaltmayı,
• Sigorta primlerinin maliyetini azaltmayı,
• Devamsızlık ve çalışan dönüşüm hızlarını azaltmayı,
• Uluslararası bir ölçüt sağladığının tanınmasını sağlar.
İş güvenliği yönetim sistemi, kuruluşa aşağıdaki gelişim faydaları sağlayacaktır:
• Kuruluşun bağlamını dikkate alan, risklerini ve fırsatlarını, yasal ve diğer gereklerini dikkate alan
sistematik süreçler oluşturma,
• Tüm faaliyetleri ile ilgili tehlikelerin ve İSG risklerinin belirlemeyi; bunları ortadan kaldırmak için
çalışmayı veya potansiyel etkileri en aza indirmek için kontroller koymayı,
• İSG risklerini ve yasal ve diğer gereklerini yönetmek için operasyonel kontroller oluşturmayı,
• İSG riskleri konusunda artan farkındalığı,
• Uygun önlemleri alarak İSG performansını değerlendirme ve iyileştirmeyi,
• Çalışanların İSG konularında aktif rol almasını sağlar.
• Genel olarak, bir kuruluşun çalışmak için güvenli bir yer olarak tanınmasının teşvik edilmesini ve
aşağıdaki gibi daha doğrudan sahip olacağı faydaları:
• Yasal mevzuat uyum yeteneklerinin geliştirilmesini,
• Genel olay maliyetlerinin azaltılmasını,
• Aksama sürelerini ve operasyonlardaki aksaklık maliyetlerini azaltmayı,
• Sigorta primlerinin maliyetini azaltmayı,
• Devamsızlık ve çalışan dönüşüm hızlarını azaltmayı,
• Uluslararası bir ölçüt sağladığının tanınmasını sağlar.
Soru 51
"Engelli ve kronik hastalığı olan personelin ihtiyacına yönelik düzenlemelerin yapılması" çalışan sağlığı
ve güvenliği ile ilgili standartların hangisi kapsamında ele alınmaktadır?
ve güvenliği ile ilgili standartların hangisi kapsamında ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Çalışma ortamlarının ve çalışma yaşamının geliştirilmesi
B
Personelin sağlık durumlarına ve ihtiyaçlarına yönelik düzenleme
C
Sağlık taramaları
D
Sağlıklı çalışma yaşamı
E
Beyaz kod
Açıklama:
Personelin sağlık durumlarına ve ihtiyaçlarına yönelik düzenleme; bu standart personelin sağlık
durumlarına ve ihtiyaçlarına yönelik düzenlemeleri kapsamaktadır.
Bu standarttan beklenen amaç;
• Engelli ve kronik hastalığı olan personelin ihtiyacına yönelik düzenlemelerin (ulaşım, diyet, uygun
çalışma ortamı gibi) yapılması,
durumlarına ve ihtiyaçlarına yönelik düzenlemeleri kapsamaktadır.
Bu standarttan beklenen amaç;
• Engelli ve kronik hastalığı olan personelin ihtiyacına yönelik düzenlemelerin (ulaşım, diyet, uygun
çalışma ortamı gibi) yapılması,
Soru 52
Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarının yönetimine ilişkin düzenleme Sağlık Bakanlığı Hizmet Kalitesi Standartlarının hangi bölümünde yer alır?
Seçenekler
A
Risk yönetimi
B
Beyaz kod
C
Sağlık taramaları
D
Sağlıklı çalışma yaşamı
E
Kişisel koruyucu ekipman kullanımı
Açıklama:
Beyaz kod; bu standart ile sağlık çalışanlarına yönelik şiddet olaylarının yönetimine ilişkin düzenleme yapılmıştır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların sağlığını ve güvenliğini tehdit eden risklere yönelik düzenleme kapsamında yer almaz?
Seçenekler
A
Kimyasal madde güvenliği
B
Radyasyon güvenliği
C
Gıda güvenliği
D
Gürültü
E
Titreşim
Açıklama:
Tablo 8.2'ye göre titreşim bu konu başlıklarından değildir.
Soru 54
Mevcut İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı olan OHSAS 18001 belgesine sahip tüm kuruluşların ISO 45001:2018 belgesine geçişleri için tanınan süre ne kadardır?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
3 yıl
D
4 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
OHSAS 18001 belgesine sahip tüm kuruluşların standardın yayım tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde geçiş yapmaları gerekecektir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi ISO 45001 sisteminin faydalarından değildir?
Seçenekler
A
İSG riskleri konusunda farkındalığı arttırır.
B
Sigorta primlerinin maliyetini azaltır.
C
Genel olay maliyetlerinin azaltır.
D
İSG performansını iyileştirir.
E
Çalışanların tempolarını arttırır.
Açıklama:
Çalışanların tempolarının artması ISO 45001'den beklenen faydalar arasında yer almaz.
Soru 56
İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Risk Grupları Listesi Tebliği’ne göre sağlık işletmeleri hangi risk grubunda yer almaktadır?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Tebliğde sağlık işletmeleri 5. risk grubunda sıralanmış olup sağlıklı
ve güvenli bir çalışma ortamı açısından en riskli grupta yer almaktadır.
ve güvenli bir çalışma ortamı açısından en riskli grupta yer almaktadır.
Soru 57
Ulusal düzeydeki iş kazası ve meslek hastalıkları istatistiklerinin sağlık çalışanlarına ait yaralanma ve hastalık bilgilerini yansıtmaması sağlık çalışanları ile ilgili hangi soruna işaret eder?
Seçenekler
A
Mevzuattaki eksiklikler
B
Nitelikli insan gücü eksikliği
C
Etkin kayıt sistemi eksikliği
D
İSG yapılanma sorunları
E
Hiyerarşik sorunlar
Açıklama:
Ulusal düzeydeki iş kazası ve meslek hastalıkları istatistiklerine sağlık çalışanlarına ait yaralanma ve hastalık bilgileri yansımamakta ya da sadece iş sağlığı birimi olan ve düzenli kayıt tutan oldukça az sayıdaki hastaneden
bildirilenler yansımaktadır.
bildirilenler yansımaktadır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi iş yeri hekimliği konusunda karşılaşılan sorunlardan değildir?
Seçenekler
A
Çalışma ortamının uygun olmaması
B
Ücretlerin standardize olmaması
C
Çok sayıda iş yerine hizmet verilmesi
D
İSG konusunda bilgi ve tecrübe eksikliği
E
İşverenin önerileri dikkate alması
Açıklama:
Aksine, işverenlerin önerileri dikkate alması beklenir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi İSG Kurulu’nda görevli kişilerden değildir?
Seçenekler
A
İl kalite koordinatörü
B
İşveren
C
Çalışan temsilcisi
D
İş yeri hekimi
E
İSG uzmanı
Açıklama:
Bu kurul elemanları: İşveren veya iş veren vekili, iş güvenliği uzmanı, iş yeri hekimi, insan kaynakları, personel, sosyal işler veya idari ve mali işleri yürütmekle görevli kişi bulunması hâlinde sivil savunma uzmanı, ve çalışan temsilcisi, iş yerinde birden çok çalışan temsilcisi olması hâlinde baş temsilcidir.
Soru 60
Çalışanların fiziksel koşullar, kullandıkları malzeme ve cihazlar ile çalışma süreçleri hakkında iyileştirme çalışmalarının yapılması sonucunda sağlıktaki hangi kalite standardı sağlanmış olur?
Seçenekler
A
Personelin sağlık durumlarına ve ihtiyaçlarına yönelik düzenleme
B
Çalışma ortamlarının ve çalışma yaşamının geliştirilmesi
C
Enfeksiyonların önlenmesi ve kontrolü
D
İstenmeyen olay bildirim sistemi
E
Sağlıklı çalışma yaşamı
Açıklama:
Çalışanların fiziksel koşullar, kullandıkları malzeme ve cihazlar ile çalışma süreçleri hakkında iyileştirme çalışmalarının yapılması sonucunda çalışanların çalışma ortamlarının ve çalışma yaşamının geliştirilmesi sağlanır.