İş Sağlığı ve Güvenliğinin Temelleri - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Uluslararası Çalışma Örgütünün hangi tarih ve sayılı “Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi”nde, iş kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık, ölüm, işsizlik ve ailevi yükler sosyal risk olarak tanımlanmış; üye devletlerin bunların tümüne ya da bir bölümüne karşı sosyal koruma sağlaması istenmiştir?
Seçenekler
A
1950 tarih ve 103 sayılı
B
1952 tarih ve 102 sayılı
C
1958 tarih ve 104 sayılı
D
1962 tarih ve 108 sayılı
E
1966 tarih ve 106 sayılı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAVRAMI” konusunu yeniden gözden geçiriniz
Uluslararası Çalışma Örgütünün 1952 tarih ve 102 sayılı “Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi”nde, iş kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık, ölüm, işsizlik ve ailevi yükler sosyal risk olarak tanımlanmış; üye devletlerin bunların tümüne ya da bir bölümüne karşı sosyal koruma sağlaması istenmiştir.
Uluslararası Çalışma Örgütünün 1952 tarih ve 102 sayılı “Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi”nde, iş kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık, ölüm, işsizlik ve ailevi yükler sosyal risk olarak tanımlanmış; üye devletlerin bunların tümüne ya da bir bölümüne karşı sosyal koruma sağlaması istenmiştir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi sağlık kavramını, “Sadece hasta veya sakat olmama hâli değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hâli” olarak tanımlamıştır?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği
B
Uluslararası Çalışma Örgütü
C
Dünya Sağlık Örgütü
D
Birleşmiş Milletler
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
anıtınız yanlış ise “İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAVRAMI” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dünya Sağlık Örgütü sağlık kavramını, “Sadece hasta veya sakat olmama hâli değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hâli” olarak tanımlamıştır.
Dünya Sağlık Örgütü sağlık kavramını, “Sadece hasta veya sakat olmama hâli değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hâli” olarak tanımlamıştır.
Soru 3
............................, sağlık kavramını “Sadece hasta veya sakat olmama hâli değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hâli” olarak tanımlamıştır.
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dünya Sağlık Örgütü
B
Uluslararası Çalışma Örgütü
C
Avrupa Birliği
D
Birleşmiş Milletler
E
Avrupa Konseyi
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KAVRAMI” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dünya Sağlık Örgütü sağlık kavramını, “Sadece hasta veya sakat olmama hâli değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hâli” olarak tanımlamıştır.
Dünya Sağlık Örgütü sağlık kavramını, “Sadece hasta veya sakat olmama hâli değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hâli” olarak tanımlamıştır.
Soru 4
Çalışanın yaşam ve vücut bütünlüğüne yönelik her türlü tehlikenin bertaraf edilmesi aşağıdakilerden hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
İş sağlığını
B
İş güvenliğini
C
İş sağlığı ve güvenliğini
D
Sağlık güvencesini
E
Çalışma güvencesini
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “İş Güvenliği” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş sağlığı, sağlıklı bir yaşam çevresi için gereken sağlık kurallarını içermekteyken; iş güvenliği ise daha çok çalışanın yaşam ve vücut bütünlüğüne yönelik her türlü tehlikenin bertaraf edilmesidir.
İş sağlığı, sağlıklı bir yaşam çevresi için gereken sağlık kurallarını içermekteyken; iş güvenliği ise daha çok çalışanın yaşam ve vücut bütünlüğüne yönelik her türlü tehlikenin bertaraf edilmesidir.
Soru 5
İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasının ilk ve öncelikli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışanları korumak
B
Üretim güvenliğini sağlamak
C
İşletme güvenliğini sağlamak
D
Ürünlerin ulaşımını sağlamak
E
Denetim sorunlarını gidermek
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “İş Sağlığı ve Güvenliğinin Amacı” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasının nedenlerinden ilki çalışanların korunmasıdır.
İş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasının nedenlerinden ilki çalışanların korunmasıdır.
Soru 6
İş kazaları ve meslek hastalıkları için yapılan ödemeler, ülkedeki sosyal sigorta sistemini de zora soktuğu aşağıdakilerden hangisi bu durumdan olumsuz yönde etkilenmektedir?
Seçenekler
A
Kültürel yapı
B
Sosyal yapı
C
Ekonomik yapı
D
Denetim yapısı
E
Yönetim yapısı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “İş Sağlığı ve Güvenliğinin Önemi” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş kazaları ve meslek hastalıkları için yapılan ödemeler, ülkedeki sosyal sigorta sistemini de zora soktuğu için tüm ülkenin ekonomik yapısı da bu durumdan olumsuz yönde etkilenmektedir.
İş kazaları ve meslek hastalıkları için yapılan ödemeler, ülkedeki sosyal sigorta sistemini de zora soktuğu için tüm ülkenin ekonomik yapısı da bu durumdan olumsuz yönde etkilenmektedir.
Soru 7
- 1833 yılında kabul edilen “Fabrikalar Kanunu” ile birlikte işçiyi korumaya ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik önemli düzenlemeler getirilmesi
- 1847 yılında yürürlüğe giren “On Saat Kanunu” ile işyeri denetimi ve iş müfettişliği yapısı oluşturulması
- 1900 yılında ise işe giriş, aralıklı sağlık muayenesi, tehlikeli işlerde özel muayeneler, meslek hastalığı bildirimi, çalışamaz duruma gelenler ve sakatlananlar için özel rapor hazırlanması kuralı getirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri Sanayi Devrimi dönemine ait iş sağlığı ve güvenliği düzenlemelerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Dünyada İş Sağlığı ve Güvenliğinin Tarihsel Gelişimi” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İngiltere’de 1833 yılında kabul edilen “Fabrikalar Kanunu” ile birlikte işçiyi korumaya ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik önemli düzenlemeler getirilmiştir. Bu Kanun’la işyerlerinin denetimi
için müfettiş atanması öngörülmüş, 9 yaşın altındaki çocukların işe alınması ve 18 yaşından küçüklerin ise gece çalıştırılmaları yasaklanmıştır. 1842 yılında kadınların ve 10 yaşından küçük çocukların maden ocaklarında çalıştırılmaları yasaklanmış, 1844 yılında yapılan bir yasal düzenleme ile fabrikalar içerisinde işyeri hekimi bulundurulması zorunluluğu getirilmiş, 1847 yılında yürürlüğe giren “On Saat Kanunu” ile işyeri denetimi ve iş müfettişliği yapısı oluşturulmuş, 1900 yılında ise işe giriş, aralıklı sağlık muayenesi, tehlikeli işlerde özel muayeneler, meslek hastalığı bildirimi, çalışamaz duruma gelenler ve sakatlananlar için özel rapor hazırlanması kuralı getirilmiştir.
İngiltere’de 1833 yılında kabul edilen “Fabrikalar Kanunu” ile birlikte işçiyi korumaya ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik önemli düzenlemeler getirilmiştir. Bu Kanun’la işyerlerinin denetimi
için müfettiş atanması öngörülmüş, 9 yaşın altındaki çocukların işe alınması ve 18 yaşından küçüklerin ise gece çalıştırılmaları yasaklanmıştır. 1842 yılında kadınların ve 10 yaşından küçük çocukların maden ocaklarında çalıştırılmaları yasaklanmış, 1844 yılında yapılan bir yasal düzenleme ile fabrikalar içerisinde işyeri hekimi bulundurulması zorunluluğu getirilmiş, 1847 yılında yürürlüğe giren “On Saat Kanunu” ile işyeri denetimi ve iş müfettişliği yapısı oluşturulmuş, 1900 yılında ise işe giriş, aralıklı sağlık muayenesi, tehlikeli işlerde özel muayeneler, meslek hastalığı bildirimi, çalışamaz duruma gelenler ve sakatlananlar için özel rapor hazırlanması kuralı getirilmiştir.
Soru 8
İngiltere’de 1833 yılında kabul edilen hangi kanun ile birlikte "işçiyi korumaya ve iş güvenliğini sağlamaya" yönelik önemli düzenlemeler getirilmiştir?
Seçenekler
A
Baca Temizleyicileri Kanunu
B
Çırağın Sağlığı ve Morali Kanunu
C
Fabrikalar Kanunu
D
On Saat Kanunu
E
Milletler Kanun
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Dünyada İş Sağlığı ve Güvenliğinin Tarihsel Gelişimi” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İngiltere’de 1833 yılında kabul edilen “Fabrikalar Kanunu” ile birlikte işçiyi korumaya ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik önemli düzenlemeler getirilmiştir.
İngiltere’de 1833 yılında kabul edilen “Fabrikalar Kanunu” ile birlikte işçiyi korumaya ve iş güvenliğini sağlamaya yönelik önemli düzenlemeler getirilmiştir.
Soru 9
Osmanlılar döneminde sosyal güvenlik kimler aracılığı ile sağlanmaktadır?
Seçenekler
A
Vakıflar
B
Dernekler
C
Kurumlar
D
Cemiyetler
E
Teşkilatlar
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “Dünyada İş Sağlığı ve Güvenliğinin Tarihsel Gelişimi” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Osmanlılar döneminde sosyal güvenlik vakıflar aracılığıyla sağlanmaktadır.
Osmanlılar döneminde sosyal güvenlik vakıflar aracılığıyla sağlanmaktadır.
Soru 10
Herkese insan onuruna yaraşır asgari bir hayat seviyesi sağlamayı amaçlayan bir devlet anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal devlet
B
Siyasi devlet
C
Vakıf devlet
D
Sürekli devlet
E
Bağımsız devlet
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “İş Sağlığı ve Güvenliğinin Ulusal Kaynakları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Sosyal devlet, herkese insan onuruna yaraşır asgari bir hayat seviyesi sağlamayı amaçlayan bir devlet anlayışıdır.
Sosyal devlet, herkese insan onuruna yaraşır asgari bir hayat seviyesi sağlamayı amaçlayan bir devlet anlayışıdır.
Soru 11
Anayasa’nın kaçıncı maddesinde, “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” ifadesi bulunmaktadır?
Seçenekler
A
18
B
26
C
49
D
58
E
60
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise “İş Sağlığı ve Güvenliğinin Ulusal Kaynakları” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Anayasa’nın 60. maddesinde, “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” ifadesi bulunmaktadır.
Anayasa’nın 60. maddesinde, “Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” ifadesi bulunmaktadır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi “Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi”nde sosyal risk olarak tanımlanan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ailevi yükler
B
İşsizlik
C
Yaşlılık
D
İş kazaları ve meslek hastalıkları
E
İstihdam
Açıklama:
Uluslararası Çalışma Örgütünün 1952 tarih ve 102 sayılı “Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi”nde, iş kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük,
yaşlılık, ölüm, işsizlik ve ailevi yükler sosyal risk olarak tanımlanmış; üye devletlerin bunların tümüne ya da bir bölümüne karşı sosyal koruma sağlaması istenmiştir. Doğru cevap E'dir.
yaşlılık, ölüm, işsizlik ve ailevi yükler sosyal risk olarak tanımlanmış; üye devletlerin bunların tümüne ya da bir bölümüne karşı sosyal koruma sağlaması istenmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin sosyal açıdan sağladığı yararlardandır?
Seçenekler
A
İş kazaları ve meslek hastalıklarının işyerlerine yüklediği maliyeti azaltır.
B
Sağlıklı toplumsal bir yapının oluşturulmasını sağlar.
C
Çalışma gücünü geçici ya da sürekli kaybeden bireyleri azaltarak bireylerin kazanç kaybını azaltır.
D
Çalışanların iş göremez duruma gelmesi ya da rapor almaları sonucunda oluşan iş günü kayıplarını azaltır.
E
İşverenlerin rekabet gücünü azaltır.
Açıklama:
İktisadi Açıdan Yararlar: İş kazaları ve meslek hastalıkları işçi ve ailesi yanında işveren ve ülke açısından da büyük ekonomik kayıplara yol açmaktadır. İşletmeler açısından konuya baktığımızda iş kazaları ve meslek hastalıkları nedeniyle çalışanların iş göremez duruma gelmesi ya da rapor almaları sonucunda iş günü kayıpları oluşmakta, verimlilik düşmekte, yapılan ödemeler nedeniyle de mali olarak güçlükler yaşanmakta, firmalar itibar kaybına uğramaktadır. İş kazalarından doğan maliyetler, işverenlerin rekabet gücünü de zayıflatmaktadır. Bu bağlamda, aslında iş kazaları ve meslek hastalıklarının işverenlere yüklediği doğrudan maliyet, zamanında alınması gerekli sağlık ve güvenlik önlemlerinin işverene getireceği maliyet yanında daha büyük bir oranı teşkil etmektedir. Dolayısıyla sağlık ve güvenlik önlemlerinin alınması, iş ve üretim güvenliği sağlayacağından iş gücü ve iş günü kayıpları azalacak ve üretim veriminde artış olacaktır.
Sosyal Açıdan Yararlar: İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığı ortamlarda çalışmak, çalışanları tedirgin ve huzursuz bir hâle sokarak hem bu risklere yakalanma olasılığını artırmakta hem de çalışanların sağlıklarının giderek bozulmasına neden olmaktadır. Sağlıksız bireylerin oluşturduğu bir toplum da mutsuz, huzursuz ve kaostan beslenen bir yapıda olacaktır. İş kazası ve meslek hastalığı sonucunda işsiz kalan, çalışamaz hâle gelen ya da gelirinin büyük kısmını yitiren bireylerde yalnızlaşma, kendini işe yaramaz hissetme ve güveninin giderek azalması gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması toplumsal huzur ve barışın sağlanması ve sosyal açıdan sağlıklı bir yapının oluşturulması açısından önemlidir.
Doğru cevap B'dir.
Sosyal Açıdan Yararlar: İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmadığı ortamlarda çalışmak, çalışanları tedirgin ve huzursuz bir hâle sokarak hem bu risklere yakalanma olasılığını artırmakta hem de çalışanların sağlıklarının giderek bozulmasına neden olmaktadır. Sağlıksız bireylerin oluşturduğu bir toplum da mutsuz, huzursuz ve kaostan beslenen bir yapıda olacaktır. İş kazası ve meslek hastalığı sonucunda işsiz kalan, çalışamaz hâle gelen ya da gelirinin büyük kısmını yitiren bireylerde yalnızlaşma, kendini işe yaramaz hissetme ve güveninin giderek azalması gibi sorunlar ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınması toplumsal huzur ve barışın sağlanması ve sosyal açıdan sağlıklı bir yapının oluşturulması açısından önemlidir.
Doğru cevap B'dir.
Soru 14
Sanayi Devrimi Öncesi Dönemde iş sağlığı ve güvenliğinde önemli olan "ergenominin" iilkelerini tanımlayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Metallicis
B
Diatriba
C
Ramazzini
D
Paracelsus
E
Dilaverpaşa
Açıklama:
Ramazzini çalışma ortamının sıcaklık derecesi, işyeri havasında bulunabilecek zararlı etkenler ve bunların giderilmesi için alınması gerekli önlemler ile bu olumsuz koşulların düzeltilmesi durumunda iş veriminin artacağı üzerinde durmuştur. Ergonominin ilkeleri de Ramazzini tarafından dile getirilmiş ve iş-işçi uyumunun çalışanın sağlığı ve verimliliği üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Çalışanlara üstleri, astları veya eşit düzeydeki çalışanlar tarafından sistematik ve uzunca bir süre uygulanan her türlü kötü muamele, tehdit, şiddet, aşağılama gibi davranışları içeren, kişiyi sosyal ortamdan uzaklaştıran davranışları ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal taksir
B
Sosyal çelişki
C
Sosyolojik ikilem
D
Psikolojik mobbing
E
Tersine zorbalık
Açıklama:
Psikolojik taciz (mobbing); çalışanlara üstleri, astları veya eşit düzeydeki çalışanlar tarafından sistematik ve uzunca bir süre uygulanan her türlü kötü muamele, tehdit, şiddet, aşağılama gibi davranışları içeren, kişiyi sosyal ortamdan uzaklaştıran davranışları ifade etmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 16
................ sadece hasta veya sakat olmama hâli değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hâli olarak tanımlanırken, .................. işyerinde çalışma esnasında çeşitli nedenlere bağlı olarak sağlığı olumsuz etkileyebilecek ortam ve şartlardan korunmak üzere yapılan sistemli çalışmalardır.
Yukarıdaki cümleleri doğru olarak tamamlayacak kavramlar aşağıdaki şıklardan hangisindedir?
Yukarıdaki cümleleri doğru olarak tamamlayacak kavramlar aşağıdaki şıklardan hangisindedir?
Seçenekler
A
İş sağlığı-Sağlık
B
Sağlık-İş sağlığı
C
Güven-Güvenlik
D
Kendini gerçekleştirme-Güvenlik
E
Psikolojik sağlık-Koruma
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü sağlık kavramını, “Sadece hasta veya sakat olmama hâli değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan iyi olma hâli” olarak tanımlamıştır. İş sağlığı ise, işyerinde çalışma esnasında çeşitli nedenlere bağlı olarak sağlığı olumsuz etkileyebilecek ortam ve şartlardan korunmak üzere yapılan sistemli çalışmalardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliğinin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Üretim güvenliğini sağlamak
B
İşletme güvenliğini sağlamak
C
Çalışanların huzur ve mutluluğunu sağlamak
D
Çalışanları korumak
E
Üretim ve hizmet sistemindeki riskleri artırmak
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliğinin, çalışanların hayat ve vücut bütünlüğünü korumak, üretim güvenliğini sağlamak ve işyerinde kullanılacak araç, gereç, teçhizat, makine, tesisat ile donanıma ilişkin işyerini tehlikeye düşürecek risklerin ortadan kaldırılmasına yönelik olarak işyeri güvenliğini sağlamak ve böylece kişinin huzur ve mutluluğunu sağlamak gibi amaçları bulunmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 18
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymaması başlı başına taksir olup ceza sorumluluğunu
gerektirmektedir. Türk Ceza Kanunu’na göre taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, kaç yıl hapis cezası ile cezalandırılır?
gerektirmektedir. Türk Ceza Kanunu’na göre taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, kaç yıl hapis cezası ile cezalandırılır?
Seçenekler
A
İki yıldan altı yıla kadar
B
Bir yıldan iki yıla kadar
C
Üç yıldan beş yıla kadar
D
Dört yıldan altı yıla kadar
E
Beş yıldan sekiz yıla kadar
Açıklama:
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uymaması başlı başına taksir olup ceza sorumluluğunu
gerektirmektedir. Türk Ceza Kanunu’nun 85. maddesine göre “taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına mahkûm edilir” (TCK m.85/I, II). Doğru cevap A'dır.
gerektirmektedir. Türk Ceza Kanunu’nun 85. maddesine göre “taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Fiil, birden fazla insanın ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olmuş ise, kişi iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezasına mahkûm edilir” (TCK m.85/I, II). Doğru cevap A'dır.
Soru 19
Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği alanındaki ilk düzenlemeler hangi çalışma alanına yönelik olarak gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
İmalat
B
Tıp
C
Maden
D
Kimya
E
Metalurji
Açıklama:
Ülkemizde iş sağlığı ve güvenliği alanındaki ilk düzenlemeler işçilerin yoğun olarak çalıştıkları alanın maden olması nedeniyle bu alana yönelik olmuş, daha sonra da konuyla ilgili çeşitli kanunlarda doğrudan veya dolaylı düzenlemeler yapılmıştır. 2012 yılında çıkarılan münferit bir Kanun olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ise bu konudaki temel hukuki düzenlemedir. Kanun’un yayımından sonra da iş sağlığı ve güvenliği konusunda birçok yönetmelik çıkarılmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 20
İş güvenliği ve sağlığı ile ilgili kanunlara göre, işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda çalışanlardan beklenen yükümlülüklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ciddi ve yakın tehlike önlenemez durumda yetkili kurula veya işverene haber vermeden işyerini veya tehlikeli alanları terk etmemek
B
Ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaşıldığında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik görüldüğünde işverene veya çalışan temsilcisine derhâl haber vermek
C
Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak
D
Kendi görev alanında iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak
E
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak
Açıklama:
Çalışanların işveren tarafından verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yükümlülükleri şunlardır:
a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek,
b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak,
c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhâl haber vermek,
ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak,
d) Kendi görev alanında iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak (İSGK m.19/2).
Ciddi ve yakın tehlike önlenemez durumda ise çalışanlar, kurula veya işverene haber vermek ve talepte bulunmak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli alanları terk ederek güvenli alana çekilebilirler. Bu hareketlerinden dolayı da hiçbir hak kaybına uğramazlar (İSGK m.13/3).
Doğru cevap A'dır.
a) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını kurallara uygun şekilde kullanmak, bunların güvenlik donanımlarını doğru olarak kullanmak, keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemek,
b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak,
c) İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhâl haber vermek,
ç) Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak,
d) Kendi görev alanında iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak (İSGK m.19/2).
Ciddi ve yakın tehlike önlenemez durumda ise çalışanlar, kurula veya işverene haber vermek ve talepte bulunmak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli alanları terk ederek güvenli alana çekilebilirler. Bu hareketlerinden dolayı da hiçbir hak kaybına uğramazlar (İSGK m.13/3).
Doğru cevap A'dır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi kamu ve özel sektörde tüm çalışanları kapsamına alan 6331 sayılı Kanunun işverenlere iş sağlığı ve güvenliği konusunda getirdiği yükümlülüklerdendir?
Seçenekler
A
İşverenleri güçlendirebilecek sendikaları artırma
B
Risk artırma yöntemlerinin uygulanması
C
İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelini çalıştırma yükümlülüğü
D
Her üç ayda bir işverenin denetlenme zorunluluğu
E
Aylık risk belirleme ve izleme raporlarının oluşturulması ve yetkili kurumlara bildirilmesi
Açıklama:
Ülkemizde başta 1982 Anayasası olmak üzere çeşitli kanunlarda iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin hukuki düzenlemeler bulunmaktadır. 2012 yılında çıkarılan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu temel hukuki düzenlemedir. 6331 sayılı Kanun kamu ve özel sektörde tüm çalışanları kapsamına almakta işverenlere iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alma, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve diğer sağlık personelini çalıştırma yükümlülüğü getirmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 22
Ülkemizde 20 Haziran .......... tarihinde yürürlüğe giren 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” (İSGK) ile önleyici, geliştirici ve koruyucu bir yaklaşımla doğrudan iş sağlığı ve güvenliğine özgü bir düzenleme getirilmiştir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelirse ifade doğru olur?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelirse ifade doğru olur?
Seçenekler
A
2012
B
2013
C
2014
D
2015
E
2016
Açıklama:
Ülkemizde başlangıçta “Umumi Hıfzıssıhha Kanunu” (UHSK), “Borçlar Kanunu” (BK), “İş Kanunu” (İK) gibi hukuki düzenlemelerde iş sağlığı ve güvenliği konularına ilişkin hükümlere yer verilmişken 20 Haziran 2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” (İSGK) ile önleyici, geliştirici ve koruyucu bir yaklaşımla doğrudan iş sağlığı ve güvenliğine özgü bir düzenleme getirilmiştir.
Ülkemizde ise başlangıçta “Umumi Hıfzıssıhha Kanunu” (UHSK), “Borçlar Kanunu” (BK), “İş Kanunu” (İK) gibi hukuki düzenlemelerde iş sağlığı ve güvenliği konularına ilişkin hükümlere yer verilmişken 20 Haziran 2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu”
(İSGK) ile önleyici, geliştirici ve koruyucu bir yaklaşımla doğrudan iş sağlığı ve güvenliğine özgü bir düzenleme getirilmiştir
Ülkemizde ise başlangıçta “Umumi Hıfzıssıhha Kanunu” (UHSK), “Borçlar Kanunu” (BK), “İş Kanunu” (İK) gibi hukuki düzenlemelerde iş sağlığı ve güvenliği konularına ilişkin hükümlere yer verilmişken 20 Haziran 2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu”
(İSGK) ile önleyici, geliştirici ve koruyucu bir yaklaşımla doğrudan iş sağlığı ve güvenliğine özgü bir düzenleme getirilmiştir
Soru 23
Uluslararası Çalışma Örgütü'nün kısaltması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ILO
B
WHO
C
ETSI
D
WWF
E
ISDR
Açıklama:
Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization - ILO)
Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization - WHO)
Uluslararası Doğal Felaketleri Azaltma Kurumu (International Strategy for Disaster Reduction-ISDR)
Dünya Doğayı Koruma Vakfı (World Wide Fund for Nature-WWF)
Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (European Telecommunications Standard Institute - ETSI)
Yukarıda bahsettiğimiz nedenler ve bu bağlamda çalışanlara insan onuruna yakışır bir yaşam sağlanması gerekliliği gerek dünyada gerekse Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliğini giderek daha
önemli hâle getirmiştir. Nitekim uluslararası alanda da başta Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization - ILO) ve Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization - WHO) olmak üzere birçok uluslararası kuruluş, çalışma ortamının sağlıklı ve güvenli olması için kurallar geliştirmiştir
Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization - WHO)
Uluslararası Doğal Felaketleri Azaltma Kurumu (International Strategy for Disaster Reduction-ISDR)
Dünya Doğayı Koruma Vakfı (World Wide Fund for Nature-WWF)
Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (European Telecommunications Standard Institute - ETSI)
Yukarıda bahsettiğimiz nedenler ve bu bağlamda çalışanlara insan onuruna yakışır bir yaşam sağlanması gerekliliği gerek dünyada gerekse Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliğini giderek daha
önemli hâle getirmiştir. Nitekim uluslararası alanda da başta Uluslararası Çalışma Örgütü (International Labour Organization - ILO) ve Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization - WHO) olmak üzere birçok uluslararası kuruluş, çalışma ortamının sağlıklı ve güvenli olması için kurallar geliştirmiştir
Soru 24
“Herkes sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet bu güvenliği sağlayacak tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” hükmü Anayasanın aşağıdaki maddelerinden hangisinde bulunmaktadır?
Seçenekler
A
60. madde
B
70. madde
C
75. madde
D
80. madde
E
50. madde
Açıklama:
Anayasa’da güvence altına alınmış olan sosyal güvenlik hakkı, iş sağlığı ve güvenliğini de kapsamakta ve anayasal çerçeve içinde çalışanların iş sağlığı ve güvenliğinin korunması devletin görevleri arasında yer almaktadır (Balkır, 2012, s.31). Anayasa’nın 2. maddesinde Türkiye Cumhuriyeti’nin insan haklarına saygılı sosyal bir hukuk devleti olduğu ilkesine yer verilmiş, herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğuna ilişkin düzenlemenin yer aldığı 60. maddesinde ise “Devlet bu güvenliği sağlayacak tedbirleri alır ve teşkilatı kurar” hükmü bulunmaktadır. Her iki hükmü birlikte değerlendirdiğimizde Anayasamızda çalışanların sağlık ve güvenliklerinin korunmasının yer aldığı görülmektedir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Mısır piramitlerinin yapımı sırasında iş kazaları ve meslek hastalıklarına dikkat çekerek bunları önlemeye yönelik tavsiyelerde bulunmuştur?
Seçenekler
A
İmhotep
B
Hatçepsut
C
II. Ramses
D
IV. Amenofis
E
Ankesenamon
Açıklama:
Eski Mısır’da hekim ve mimar olan ve İmhotep, Mısır piramitlerinin yapımı sırasında iş kazaları ve
meslek hastalıklarına dikkat çekerek bunları önlemeye yönelik tavsiyelerde bulunmuştur
Eski çağlardan itibaren iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin önlem ve uygulamalara rastlamak mümkündür. Eski Mısır’da hekim ve mimar olan ve İmhotep, Mısır piramitlerinin yapımı sırasında iş kazaları ve meslek hastalıklarına dikkat çekerek bunları önlemeye yönelik tavsiyelerde bulunmuştur.
meslek hastalıklarına dikkat çekerek bunları önlemeye yönelik tavsiyelerde bulunmuştur
Eski çağlardan itibaren iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin önlem ve uygulamalara rastlamak mümkündür. Eski Mısır’da hekim ve mimar olan ve İmhotep, Mısır piramitlerinin yapımı sırasında iş kazaları ve meslek hastalıklarına dikkat çekerek bunları önlemeye yönelik tavsiyelerde bulunmuştur.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi özellikle inşaat işlerinde güvenlik tedbirlerinin alınmaması ve bunlara uyulmadan inşaatların yapılması hâlinde işvereni sorumlu tutan yaptırımlar düzenlemiş olan Babil İmparatorudur?
Seçenekler
A
Hammurabi
B
Naram-Sin
C
Sanherib
D
Gılgamış
E
I. Sargon
Açıklama:
Babil İmparatoru Hammurabi, özellikle inşaat işlerinde güvenlik tedbirlerinin alınmaması ve bunlara uyulmadan inşaatların yapılması hâlinde işvereni sorumlu tutan yaptırımlar düzenlemiştir
Babil İmparatoru Hammurabi, özellikle inşaat işlerinde güvenlik tedbirlerinin alınmaması ve bunlara uyulmadan inşaatların yapılması hâlinde işvereni sorumlu tutan yaptırımlar düzenlemiştir
Babil İmparatoru Hammurabi, özellikle inşaat işlerinde güvenlik tedbirlerinin alınmaması ve bunlara uyulmadan inşaatların yapılması hâlinde işvereni sorumlu tutan yaptırımlar düzenlemiştir
Soru 27
Koşucularda gördüğü bazı sorunlara işaret ederek, gladyatörlerin beslenmeleri için nelere dikkat etmesi gerektiğine değinen Antik çağ düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aristo
B
Strabon
C
Platon
D
Thales
E
Sokrates
Açıklama:
Aristo koşucularda gördüğü bazı sorunlara işaret etmiş ve gladyatörlerin beslenmeleri için nelere dikkat etmesi gerektiğine değinmiştir.
Aristo koşucularda gördüğü bazı sorunlara işaret etmiş ve gladyatörlerin beslenmeleri için nelere dikkat etmesi gerektiğine değinmiştir
Aristo koşucularda gördüğü bazı sorunlara işaret etmiş ve gladyatörlerin beslenmeleri için nelere dikkat etmesi gerektiğine değinmiştir
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Eskiçağ'da maden, kimya, metalurji alanı ile deri ve imalat işlerinde çalışanlarda görülen çeşitli hastalıklara işaret etmiş, kurşun zehirlenmelerinin patolojisi yanında bakır ocaklarındaki asit buharlarının olumsuz etkilerini ayrıntılı olarak incelemiştir?
Seçenekler
A
Galen
B
Juvenal
C
Pliny
D
Tacitus
E
Xenophon
Açıklama:
Yunanlı bir doktor olan Galen, maden, kimya, metalurji alanı ile deri ve imalat işlerinde çalışanlarda görülen çeşitli hastalıklara işaret etmiş, kurşun zehirlenmelerinin patolojisi yanında bakır ocaklarındaki asit buharlarının olumsuz etkilerini ayrıntılı olarak incelemiştir.
Yunanlı bir doktor olan Galen, maden, kimya, metalurji alanı ile deri ve imalat işlerinde çalışanlarda görülen çeşitli hastalıklara işaret etmiş, kurşun zehirlenmelerinin patolojisi yanında bakır ocaklarındaki asit buharlarının olumsuz etkilerini ayrıntılı olarak incelemiştir
Yunanlı bir doktor olan Galen, maden, kimya, metalurji alanı ile deri ve imalat işlerinde çalışanlarda görülen çeşitli hastalıklara işaret etmiş, kurşun zehirlenmelerinin patolojisi yanında bakır ocaklarındaki asit buharlarının olumsuz etkilerini ayrıntılı olarak incelemiştir
Soru 29
Zanaatkârların çalışma koşullarından kaynaklanan sorunları dile getirmiş olan Antik çağ düşünürü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Platon
B
Pisagor
C
Heraklitos
D
Tales
E
Epikür
Açıklama:
Platon zanaatkârların çalışma koşullarından kaynaklanan sorunları dile getirmiştir.
Platon ise zanaatkârların çalışma koşullarından kaynaklanan sorunları dile getirmiştir
Platon ise zanaatkârların çalışma koşullarından kaynaklanan sorunları dile getirmiştir
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi “Naturalis Historia” adlı 37 kitaptan oluşan eserinde kurşun ve kükürtün zehirli etkilerinden korunmak için ne gibi önlemler alınacağı üzerinde durmuş ve ilk kişisel korunma aracı olarak deri maskeleri yapmıştır?
Seçenekler
A
Pliny
B
Herodot
C
Strabon
D
Xenophon
E
Hesiodos
Açıklama:
Pliny de “Naturalis Historia” adlı 37 kitaptan oluşan eserinde kurşun ve kükürtün zehirli etkilerinden korunmak için ne gibi önlemler alınacağı üzerinde durmuş ve ilk kişisel korunma aracı olarak deri maskeleri yapmıştır.
Soru 31
Çalışanların ayaklarındaki varisler ile demircilerde görülen göz hastalıklarına yönelik tespitler yapmış olan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Juvenal
B
Cicero
C
Hadrianus
D
Herodot
E
Thukydides
Açıklama:
Juvenal çalışanların ayaklarındaki varisler ile demircilerde görülen göz hastalıklarına yönelik tespitler yapmıştır.
Soru 32
İngiltere'de işyeri denetimi ve iş müfettişliğinin oluşturulduğu kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
On Saat Kanunu
B
Fabrikalar Kanunu
C
Çırağın Sağlığı ve Morali Kanunu
D
Baca Temizleyicileri Kanunu
E
Sendikalar Kanunu
Açıklama:
İngiltere'de 1847 yılında yürürlüğe giren On Saat Kanunu ile işyeri denetimi ve iş müfettişliği yapısı oluşturulmuştur.
1847 yılında yürürlüğe giren “On Saat Kanunu” ile işyeri denetimi ve iş müfettişliği yapısı oluşturulmuş, 1900 yılında ise işe giriş, aralıklı sağlık muayenesi, tehlikeli işlerde özel muayeneler, meslek hastalığı bildirimi, çalışamaz duruma gelenler ve sakatlananlar için özel rapor hazırlanması kuralı getirilmiştir.
1847 yılında yürürlüğe giren “On Saat Kanunu” ile işyeri denetimi ve iş müfettişliği yapısı oluşturulmuş, 1900 yılında ise işe giriş, aralıklı sağlık muayenesi, tehlikeli işlerde özel muayeneler, meslek hastalığı bildirimi, çalışamaz duruma gelenler ve sakatlananlar için özel rapor hazırlanması kuralı getirilmiştir.
Soru 33
Ülkemizde cumhuriyet döneminde yürürlüğe konulan aşağıdakilerden hangisi ile on bin ve daha fazla nüfusu olan yerlerde fabrika, imalathane, tezgâh, dükkan, mağaza, yazıhane, ticarethane, sanayi ve ticari bütün kuruluşların haftada bir gün tatil olacağı düzenleme altına alınmıştır?
Seçenekler
A
Dilaverpaşa Nizamnamesi
B
Hafta Tatili Kanunu
C
Maadin Nizamnamesi
D
Askeri Fabrikalar Tüzüğü
E
Mecelle
Açıklama:
Cumhuriyet döneminde Türkiye’de gerçek anlamda sanayileşme başlamıştır. Dolayısıyla iş sağlığı ve güvenliği alanındaki hukuki düzenlemeler bu dönemde yapılmıştır. Bu düzenlemelerden biri de 1924 tarih ve 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu'dur.
1924 yılında kabul edilen Hafta Tatili Kanunu’nda on bin ve daha fazla nüfusu olan yerlerde fabrika, imalathane, tezgâh, dükkan, mağaza, yazıhane, ticarethane, sanayi ve ticari bütün kuruluşların haftada bir gün tatil olacağı düzenleme altına alınmıştır
1924 yılında kabul edilen Hafta Tatili Kanunu’nda on bin ve daha fazla nüfusu olan yerlerde fabrika, imalathane, tezgâh, dükkan, mağaza, yazıhane, ticarethane, sanayi ve ticari bütün kuruluşların haftada bir gün tatil olacağı düzenleme altına alınmıştır
Soru 34
Ülkemizde ilk kez anayasal düzeyde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hükümlere aşağıdaki düzenlemelerden hangisinde yer verilmiştir?
Seçenekler
A
Kanun-i Esasi
B
1921 Anayasası
C
1924 Anayasası
D
1961 Anayasası
E
1982 Anayasası
Açıklama:
1961 Anayasası’nın “Sosyal ve İktisadi Haklar ve Ödevler Başlığı” altında ilk kez anayasal düzeyde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin hükümler yer almıştır.
Soru 35
İlk iş hekimliği kitabı kim tarafından hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Heredot
B
Pliny
C
Galen
D
Hipokrat
E
Paracelsus
Açıklama:
İlk iş hekimliği kitabı olan De Morbis Metallici, Paracelsus tarafından kaleme alınmıştır.
İlk iş hekimliği kitabı olan “De Morbis Metallici”, Paracelsus tarafından kaleme alınmıştır. Kitapta Paracelsus, madenlerde çalışanlarda gördüğü cıva ve kurşun zehirlenmelerinden bahsetmiştir.
İlk iş hekimliği kitabı olan “De Morbis Metallici”, Paracelsus tarafından kaleme alınmıştır. Kitapta Paracelsus, madenlerde çalışanlarda gördüğü cıva ve kurşun zehirlenmelerinden bahsetmiştir.
Soru 36
Aşağıdaki kanunlardan hangisinin yürürlüğe girmesi ile iş sağlığı ve güvenliği işçi ve işverenleri ilgilendiren bir husus olmaktan çıkıp tüm çalışanları kapsar hale gelmiştir?
Seçenekler
A
Umumi Hıfzısıhha Kanunu
B
3008 sayılı İş Kanunu
C
4857 sayılı İş Kanunu
D
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
E
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Açıklama:
Tüm faaliyet alanları ile tüm çalışanları kapsayan ve genel olarak işverenlerin yükümlülükleri üzerine şekillenen 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2012 yılında yürürlüğe girmiştir. 6331 sayılı Kanun’un yayımlanmasından sonra 4857 sayılı Kanun’un iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin maddeleri yürürlükten kalkmıştır. Böylece iş sağlığı ve güvenliği, işçi ve işverenleri ilgilendiren bir husus olmaktan çıkarak tüm çalışanları kapsar hale gelmiştir.
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin geliştirilmesi çabalarına karşın mevzuatın uygulamaya yansıtılmaması nedeniyle iş kazaları ve meslek hastalıklarının sayısında da beklenen düşüşün sağlanamaması üzerine bağımsız bir İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılması gerektiği görüşü ağırlık kazanmaya başlamıştır. Bu gelişmelerin sonucunda da tüm faaliyet alanlarını ve tüm çalışanları kapsayan ve genel olarak işverenlerin yükümlülükleri üzerine şekillenen 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” 2012 yılında yürürlüğe girmiştir.
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin geliştirilmesi çabalarına karşın mevzuatın uygulamaya yansıtılmaması nedeniyle iş kazaları ve meslek hastalıklarının sayısında da beklenen düşüşün sağlanamaması üzerine bağımsız bir İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu çıkarılması gerektiği görüşü ağırlık kazanmaya başlamıştır. Bu gelişmelerin sonucunda da tüm faaliyet alanlarını ve tüm çalışanları kapsayan ve genel olarak işverenlerin yükümlülükleri üzerine şekillenen 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” 2012 yılında yürürlüğe girmiştir.
Soru 37
I. Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi
II. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
III. 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşmesi
IV. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı
V. 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme
Yukarıdakilerden hangileri iş sağlığı ve güvenliğinin uluslararası kaynakları arasında yer alan Uluslarası Çalışma Örgütü sözleşmelerinden biridir?
II. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
III. 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşmesi
IV. Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı
V. 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme
Yukarıdakilerden hangileri iş sağlığı ve güvenliğinin uluslararası kaynakları arasında yer alan Uluslarası Çalışma Örgütü sözleşmelerinden biridir?
Seçenekler
A
I - II
B
II - III
C
III - IV
D
IV - V
E
III - V
Açıklama:
Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından 1981 yılında kabul edilen, Türkiye’nin 2004 yılında onayladığı 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme ile 1985 yılında kabul edilen 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşme, tüm sektörlere ve çalışanlara ilişkin olarak iş sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesine yöneliktir.
Uluslararası Çalışma Örgütünün 1981 yılında kabul edilen, Türkiye’nin de 2004 yılında onayladığı 155 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşmesi” ile 1985 yılında kabul edilmiş olan 161 sayılı “İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşmesi” tüm sektörlere ve çalışanlara yönelik iş sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesine yöneliktir.
Uluslararası Çalışma Örgütünün 1981 yılında kabul edilen, Türkiye’nin de 2004 yılında onayladığı 155 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşmesi” ile 1985 yılında kabul edilmiş olan 161 sayılı “İş Sağlığı Hizmetlerine İlişkin Sözleşmesi” tüm sektörlere ve çalışanlara yönelik iş sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesine yöneliktir.
Soru 38
İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin temel hükümler içeren ve çerçeve direktif ya da çerçeve yönerge olarak adlandırılan Avrupa Birliği düzenlemesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Roma Antlaşması
B
89/391/EEC sayılı Direktif
C
77/576/EEC sayılı Konsey Direktifi
D
Avrupa Tek Senedi
E
89/391/EEC sayılı Konsey Direktifi
Açıklama:
Avrupa Birliği müktesebatı içinde yer alan, özellikle çerçeve direktif veya çerçeve yönerge olarak da adlandırılan 89/391/EEC no.lu Direktif’in amacı; kamu ve özel sektöre ait bütün işyerlerinde çalışanların sağlığı ve güvenliği ile ilgili önlemlerin iyileştirilmesini desteklemek olarak belirtilmiştir. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.
89/391/EEC sayılı Direktif
89/391/EEC sayılı Direktif
Soru 39
Ülkemizde işçinin psikolojik tacize karşı korunmasını işverenin bir yükümlülüğü olarak düzenleyen ilk kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
B
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu
C
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
D
5393 Sayılı Belediye Kanunu
E
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
Açıklama:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nda ilk kez ilgili madde ile psikolojik taciz düzenlenmiş ve işverenin işçilerin psikolojik tacize uğramamaları ve bu tür tacize uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlü oldukları kabul edilmiştir. (TBK m.417/I).
Soru 40
Türk Borçlar Kanunu’nun göre aşağıdakilerden hangisi bedensel zarar kalemlerinden değildir?
Seçenekler
A
Tedavi giderleri
B
Kazanç kaybı
C
Olay nedeniyle duyulan üzüntü ve elem
D
Meslekte kazanma gücünün azalması
E
Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar
Açıklama:
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 54. maddesindeki düzenlemeye göre bedensel zarar kalemleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, meslekte kazanma gücünün azalması veya tümüyle yitirilmesinden doğan zararlar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır. Gerçekleşen olay nedeniyle kişinin uğradığı üzüntü ve elem ise bedensel bir zarar olmayıp manevi zarar olarak manevi tazminat kapsamında talep edilebilir. Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
Türk Borçlar Kanunu’nun m.54’teki düzenlemeye göre bedensel zarar kalemleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, meslekte kazanma gücünün azalması veya tümüyle yitirilmesinden doğan zararlar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır.
Türk Borçlar Kanunu’nun m.54’teki düzenlemeye göre bedensel zarar kalemleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, meslekte kazanma gücünün azalması veya tümüyle yitirilmesinden doğan zararlar, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardır.
Soru 41
Sigortalının meslek hastalığına tutulduğunu öğrenen işveren bu durumu kaç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirmekle yükümlüdür?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Sigortalının meslek hastalığına tutulduğunu öğrenen işveren, bu durumu üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirmek zorundadır (SSGSSK m.14).
3
3
Ünite 2
Soru 1
- Kazaya uğrayanın sigortalı olması
- Olayın 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde belirtilen hallerden birinde meydana gelmesi
- Sigortalının kaza nedeniyle hemen veya sonrasında bedence veya ruhça zarara uğramış olması
- Kaza ile sigortalınının maruz kaldığı zarar arasında uygun bir sebep sonuç iliskisinin bulunması (kaza ve zarar arasında illiyet bağı olması)
Bir kazanın iş kazası olarak nitelendirilebilmesi için yukarıda verilen koşullardan hangisi ya da hangilerinin gerçekleşmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Koşulların hepsinin bir arada gerçekleşmesi gerektiği için tüm koşulları birlikte içeren E şıkkı doğrudur.
İş kazasını tanımlayan 5510 sayılı Kanun’un 3. maddesi hükmünden de anlaşılabileceği üzere, bir kazanın iş kazası olarak nitelendirilebilmesi için şu koşulların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir (Alper, 2015: 231-232; Kocabaş vd., 2018: 35):
İş kazasını tanımlayan 5510 sayılı Kanun’un 3. maddesi hükmünden de anlaşılabileceği üzere, bir kazanın iş kazası olarak nitelendirilebilmesi için şu koşulların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir (Alper, 2015: 231-232; Kocabaş vd., 2018: 35):
- Kazaya uğrayanın sigortalı olması
- Olayın 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde belirtilen hallerden birinde meydana gelmesi
- Sigortalının kaza nedeniyle hemen veya sonrasında bedence veya ruhça zarara uğramış olması
- Kaza ile sigortalınının maruz kaldığı zarar arasında uygun bir sebep sonuç iliskisininin bulunması (kaza ve zarar arasında illiyet bağı olması)
Soru 2
- Mühendislik bilgisinin veya makinelerin kurulacağı alanın yeterli olmaması nedeniyle üretim organizasyonunun yanlış planlanması ve üretim araçlarının uygunsuz yerleştirilmiş olması
- İşe alınırken işçinin işe uygun olup olmadığına dikkat edilmemesi yani işçi seçiminde titiz davranılmaması
- Kişisel koruyucu malzemelerin kullanılmaması
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri iş kazalarının üretim organizasyonuna bağlı teknik nedenlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İş ekipmanını, kullanılması konusunda eğitim almadan kullanmak iş kazalarının insana bağlı nedenlerindendir.
İş kazası nedenlerini saptamaya yönelik araştırma sonuçlarına göre iş kazalarının üretim organizasyonuna bağlı teknik nedenlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Mühendislik bilgisinin veya makinelerin kurulacağı alanın yeterli olmaması nedeniyle üretim organizasyonunun yanlış planlanması ve üretim araçlarının uygunsuz yerleştirilmiş olması,
• Makinelerin kullanımının ve çalıştırılma düzeninin insanın doğasına ve yapısına uyumlu olmaması (ergonomik olmaması),
• İşe alınırken işçinin işe uygun olup olmadığına dikkat edilmemesi yani işçi seçiminde titiz davranılmaması,
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli tüm tedbirlerin alınmamış olması,
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli araç ve gereçlerin eksik olması,
• İşçilere, genel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile, kullanacağı makine, araç ve gereçlerle ilgili yeterli eğitimin verilmemiş olması,
• İşverenin ve devletin iş sağlığı ve güvenliği denetimine gereken önemi göstermemesi
• Yeterli iş güvenliği uzmanının bulunmaması, bulunanların da işyerlerinde istihdam edilmesinden kaçınılması
III. seçenek makine kaynaklı nedenlere örnek olduğu için I ve II sıra numarası ile gösterilen seçenekler üretim organizasyonuna bağlı teknik nedenlerdir.
İş kazası nedenlerini saptamaya yönelik araştırma sonuçlarına göre iş kazalarının üretim organizasyonuna bağlı teknik nedenlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Mühendislik bilgisinin veya makinelerin kurulacağı alanın yeterli olmaması nedeniyle üretim organizasyonunun yanlış planlanması ve üretim araçlarının uygunsuz yerleştirilmiş olması,
• Makinelerin kullanımının ve çalıştırılma düzeninin insanın doğasına ve yapısına uyumlu olmaması (ergonomik olmaması),
• İşe alınırken işçinin işe uygun olup olmadığına dikkat edilmemesi yani işçi seçiminde titiz davranılmaması,
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli tüm tedbirlerin alınmamış olması,
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli araç ve gereçlerin eksik olması,
• İşçilere, genel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile, kullanacağı makine, araç ve gereçlerle ilgili yeterli eğitimin verilmemiş olması,
• İşverenin ve devletin iş sağlığı ve güvenliği denetimine gereken önemi göstermemesi
• Yeterli iş güvenliği uzmanının bulunmaması, bulunanların da işyerlerinde istihdam edilmesinden kaçınılması
III. seçenek makine kaynaklı nedenlere örnek olduğu için I ve II sıra numarası ile gösterilen seçenekler üretim organizasyonuna bağlı teknik nedenlerdir.
Soru 3
Küçük maddi kayıplı iş kazaları, kaç ABD doları altında hasarın veya ürün kaybının meydana geldiği kazalardır?
Seçenekler
A
10000
B
15000
C
20000
D
25000
E
30000
Açıklama:
Herhangi bir yaralanmanın yer almadığı, sadece maddi kayıplara yol açan kazalara “maddi kayıplı iş kazaları” adı verilir. Maddi kayıplı iş kazaları maddi kaybın miktarına göre “küçük maddi kayıplı iş kazaları” ve “büyük maddi kayıplı iş kazaları” şeklinde ikiye ayrılır. Küçük maddi kayıplı iş kazaları, 10.000 ABD doları altında hasarın veya ürün kaybının meydana geldiği kazalardır. Büyük maddi kayıplı iş kazaları ise 10.000 ABD doları ve üzerinde hasar veya ürün kaybının meydana geldiği iş kazalarıdır.
Soru 4
5510 sayılı Kanun’a göre meslekte kazanma gücünün en az ...... azaldığı kurumca tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıda verilen boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
%5
B
%10
C
%15
D
%20
E
%25
Açıklama:
5510 sayılı Kanun’a göre meslekte kazanma gücünün en az %10 azaldığı kurumca tespit edilen sigortalı, sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanır.
Soru 5
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının yaşa göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının hangi yaşları arasında yığılma gösterdiği görülmektedir?
Seçenekler
A
20-30
B
20-40
C
30-40
D
40-50
E
50-60
Açıklama:
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının yaşa göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının 20-40 yaşları arasında yığılma gösterdiği görülmektedir.
Soru 6
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası sonucu ölenlerin ekonomik faaliyet sınıflamasına (NACE Rev. 2) göre dağılımı incelendiğinde, iş kazası sonucu ölen sigortalı sayısının en yüksek olduğu ilk ekonomik faaliyet türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kara taşımacılığı
B
Boru hattı taşımacılığı
C
Bina inşaatı
D
Bina dışı yapıların inşaatı
E
Temizlik işleri
Açıklama:
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası sonucu ölenlerin ekonomik faaliyet sınıflamasına (NACE Rev. 2) göre dağılımı incelendiğinde, iş kazası sonucu ölen sigortalı sayısının en yüksek olduğu ilk ekonomik faaliyet kara taşımacılığıdır.
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası sonucu ölenlerin ekonomik faaliyet sınıflamasına (NACE Rev. 2) göre dağılımı incelendiğinde, iş kazası sonucu ölen sigortalı sayısının en yüksek olduğu ilk üç ekonomik faaliyet türünün sırasıyla kara taşımacılığı ve boru hattı taşımacılığı (209), bina inşaatı (199) ve bina dışı yapıların inşaatı (98) olduğu görülmektedir.
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası sonucu ölenlerin ekonomik faaliyet sınıflamasına (NACE Rev. 2) göre dağılımı incelendiğinde, iş kazası sonucu ölen sigortalı sayısının en yüksek olduğu ilk üç ekonomik faaliyet türünün sırasıyla kara taşımacılığı ve boru hattı taşımacılığı (209), bina inşaatı (199) ve bina dışı yapıların inşaatı (98) olduğu görülmektedir.
Soru 7
Türkiye’de iş kazalarının meydana gelmesinde etkili olan nedenlerle ilgili en çok benimsenen ve yaygın olarak kullanılan iş kazası oluşum kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistemler Kuramı
B
Kaza Zinciri Kuramı
C
Eşya Faktörü Kuramı
D
Enerji Oluşum Kuramı
E
Birçok Faktör Kuramı
Açıklama:
özet bölümü:
Soru ile ilgili konu başlığı: İş kazalarının nedenleri
İş kazalarının meydana gelmesinde etkili olan nedenlerle ilgili birçok kuram bulunmaktadır. “İş Kazası Oluşum Kuramları” olarak adlandırılan bu kuramları, İnsan Faktörü Kuramı, Kaza/Olay Kuramı, Tek Faktör Kuramı, Çok Faktör Kuramı, Sistem Kuramı, Epidemiyoloji Kuramı, Kombinasyon Kuramı, Enerji Kuramı ve Kaza Zincir Kuramı şeklinde sıralamak mümkündür. Günümüzde bu kuramlardan Tek Faktör Kuramı dışındaki kuramların hepsi kabul görmekle birlikte ülkemizde en çok benimsenen ve yaygın olarak kullanılan kuram Kaza Zinciri Kuramıdır.
Soru ile ilgili konu başlığı: İş kazalarının nedenleri
İş kazalarının meydana gelmesinde etkili olan nedenlerle ilgili birçok kuram bulunmaktadır. “İş Kazası Oluşum Kuramları” olarak adlandırılan bu kuramları, İnsan Faktörü Kuramı, Kaza/Olay Kuramı, Tek Faktör Kuramı, Çok Faktör Kuramı, Sistem Kuramı, Epidemiyoloji Kuramı, Kombinasyon Kuramı, Enerji Kuramı ve Kaza Zincir Kuramı şeklinde sıralamak mümkündür. Günümüzde bu kuramlardan Tek Faktör Kuramı dışındaki kuramların hepsi kabul görmekle birlikte ülkemizde en çok benimsenen ve yaygın olarak kullanılan kuram Kaza Zinciri Kuramıdır.
Soru 8
Yetersiz çalışma bilgisi, uygun olmayan çalışma yeri ve ortamı, güvensiz ve sağlıksız çalışma yöntemi ve şartları, yangın ve patlama tehlikeleri vb. gibi etmenler, aşağıdaki iş kazalarına yol açan faktörlerin hangisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Makine kaynaklı nedenler
B
Üretim organizasyona bağlı nedenler
C
Çevresel faktörler
D
Tehlikeli davranışlar
E
Yönetim kaynaklı nedenler
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Çevresel Faktörler
İş kazası nedenlerine yönelik yapılan araştırmalar incelendiğinde iş kazalarına yol açan çevresel faktörleri şu şekilde sıralamak mümkündür: Yetersiz çalışma bilgisi, Uygun olmayan çalışma yeri ve ortamı (işyerinin darlığı, sıkışıklığı, yoğunluğu ve düzensizliği), Güvensiz ve sağlıksız çalışma yöntemi ve şartları (korunaksız, ıslak, kaygan, tozlu, gazlı, gürültülü, nemli, radyasyonlu ortam, yetersiz havalandırma, yetersiz ya da fazla aydınlatma, uyarı ve ikaz sistemlerinin yetersizliği vb.), Yangın ve patlama tehlikeleri vb.
İş kazası nedenlerine yönelik yapılan araştırmalar incelendiğinde iş kazalarına yol açan çevresel faktörleri şu şekilde sıralamak mümkündür: Yetersiz çalışma bilgisi, Uygun olmayan çalışma yeri ve ortamı (işyerinin darlığı, sıkışıklığı, yoğunluğu ve düzensizliği), Güvensiz ve sağlıksız çalışma yöntemi ve şartları (korunaksız, ıslak, kaygan, tozlu, gazlı, gürültülü, nemli, radyasyonlu ortam, yetersiz havalandırma, yetersiz ya da fazla aydınlatma, uyarı ve ikaz sistemlerinin yetersizliği vb.), Yangın ve patlama tehlikeleri vb.
Soru 9
İnsana bağlı iş kazaları, insanların güvensiz ve tehlikeli hareketleri sonucu ortaya çıkan kazalar olarak nitelendirilmektedir. Buna göre zihinsel yetenek, sakarlık, duygusal yapı, iş kazası eğilimi olarak değerlendirilen davranışları oluşturan faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tehlikeli davranışlara yol açan akraba faktörleri
B
Tehlikeli davranışlara yol açan psikolojik faktörler
C
Tehlikeli davranışlara yol açan toplumsal özellikler
D
Tehlikeli davranışlara yol açan sosyolojik faktörler
E
Tehlikeli davranışlara yol açan çevresel faktörler
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: İş Kazası Oluşum Kuramları Bağlamında İş Kazası Nedenleri
İnsana bağlı iş kazaları, insanların güvensiz davranışlar olarak ifade edilen tehlikeli hareketleri sonucu ortaya çıkan kazalardır. İş kazalarına neden olan güvensiz davranışların ortaya çıkmasında insanların kişisel, fizyolojik ve psikolojik özellikleri etkili olmaktadır.
İnsana bağlı iş kazaları, insanların güvensiz davranışlar olarak ifade edilen tehlikeli hareketleri sonucu ortaya çıkan kazalardır. İş kazalarına neden olan güvensiz davranışların ortaya çıkmasında insanların kişisel, fizyolojik ve psikolojik özellikleri etkili olmaktadır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi kaza zincir kuramına göre kazanın ortaya çıkmasının nedenleri olarak gösterilen “kaza zinciri adımları” nda yer alan beş temel nedenden biri değildir?
Seçenekler
A
Soy ve sosyal çevre
B
Kişinin hatası
C
Güvensiz davranışlar
D
Kader
E
Zarar/hasar veya yaralanma
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: İş Kazalarının Nedenleri
Kaza Zinciri Kuramına (KZK) göre kazanın ortaya çıkmasının nedenleri olarak ifade edilen “kaza zinciri adımları” olarak adlandırılan iş kazalarına beş neden temel oluşturmaktadır; Soy ve sosyal çevre/İnsanın tabiat şartları karşısında yaratılıştan gelen zayıflığı-Kişinin hatası/İnsanın kişisel kusurları- Güvensiz davranışlar (hareketler) /Tehlikeli hareketler veya Güvensiz koşullar (durumlar)/Tehlikeli durumlar-Olay-Zarar/hasar veya yaralanma.
Kaza Zinciri Kuramına (KZK) göre kazanın ortaya çıkmasının nedenleri olarak ifade edilen “kaza zinciri adımları” olarak adlandırılan iş kazalarına beş neden temel oluşturmaktadır; Soy ve sosyal çevre/İnsanın tabiat şartları karşısında yaratılıştan gelen zayıflığı-Kişinin hatası/İnsanın kişisel kusurları- Güvensiz davranışlar (hareketler) /Tehlikeli hareketler veya Güvensiz koşullar (durumlar)/Tehlikeli durumlar-Olay-Zarar/hasar veya yaralanma.
Soru 11
Kazaların birçok nedeni olduğunu, çok etkenli olup, standart altı şartların oluşmasının hatalar zincirini meydana getirdiğini dolayısıyla kazaların birçok etkenle birlikte değerlendirilerek analiz edilmesi gerektiğini vurgulayan iş kazası oluşum kuramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kombinasyon Kuramı
B
Epidemiyoloji Kuramı
C
Çok Faktör Kuramı
D
Kaza Zinciri Kuramı
E
Kaza / Olay Kuramı
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: İş Kazası Oluşum Kuramları
Çok Faktör Kuramı: Kazaların birçok nedeni vardır. Kazalar çok etkenlidir, standart altı uygulamalar ve standart altı şartların oluşması hatalar zincirini meydana getirir. Dolayısıyla kazaların birçok etkenle birlikte değerlendirilerek analiz edilmesi gerekir.
Çok Faktör Kuramı: Kazaların birçok nedeni vardır. Kazalar çok etkenlidir, standart altı uygulamalar ve standart altı şartların oluşması hatalar zincirini meydana getirir. Dolayısıyla kazaların birçok etkenle birlikte değerlendirilerek analiz edilmesi gerekir.
Soru 12
ILO verilerine göre tüm dünyada ............................ sektöründe mekanizasyon artmasına rağmen her yıl 60.000 ölümcül kaza yaşanmaktadır.
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hizmet
B
Sanayi
C
İletişim
D
İnşaat
E
Tarım
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: İŞ KAZALARIYLA İLGİLİ DÜNYA VE TÜRKİYE İSTATİSTİKLERİ
ILO’ya göre tüm dünyada istihdam açısından önemli bir yer tutan inşaat sektöründe oldukça yüksek sayılarda iş kazası yaşanmaktadır. Sektörde mekanizasyon artmasına karşın el emeği hâlâ büyük bir rol oynamaktadır. ILO verilerine göre tüm dünyada inşaat sektöründe her yıl yaklaşık 60 bin ölümcül kaza yaşanmakta ve buna göre her 10 dakikada bir kişi iş kazası sonucu yaşamını yitirmektedir.
ILO’ya göre tüm dünyada istihdam açısından önemli bir yer tutan inşaat sektöründe oldukça yüksek sayılarda iş kazası yaşanmaktadır. Sektörde mekanizasyon artmasına karşın el emeği hâlâ büyük bir rol oynamaktadır. ILO verilerine göre tüm dünyada inşaat sektöründe her yıl yaklaşık 60 bin ölümcül kaza yaşanmakta ve buna göre her 10 dakikada bir kişi iş kazası sonucu yaşamını yitirmektedir.
Soru 13
- Yanma kazaları
- Makine kazaları
- El aletleri kazaları,
- Ezilme, sıkışma kazaları
- Zehirlenmeler
Yukarıdakilerden hangileri 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre yaralanmaya sebep olan olaylar ve bu konuda yapılan sınıflandırmalar dikkate alınarak iş kazalarının meydana geliş biçimine göre kategorize edilen kaza türlerindendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
III, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: Yaralanmaya Sebep Olan Olay ya da Olayın Meydana Geliş Biçimine Göre Sınıflandırma
5510 sayılı Kanun hükümlerine göre yaralanmaya sebep olan olaylar ve bu konuda yapılan sınıflandırmalar dikkate alınarak iş kazalarının meydana geliş biçimine göre şu şekilde kategorize edilmesi mümkündür: Düşme, incinme kazaları, Paça, malzeme düşmesi kazaları, Göze yabancı cisim kaçması kazaları, Yanma kazaları, Makine kazaları, El aletleri kazaları, Elektrik kazaları, Ezilme, sıkışma kazaları, Patlamalardan olan kazalar, Zararlı ve tehlikeli maddelere değme sonucu oluşan kazalar, Zehirlenmeler
5510 sayılı Kanun hükümlerine göre yaralanmaya sebep olan olaylar ve bu konuda yapılan sınıflandırmalar dikkate alınarak iş kazalarının meydana geliş biçimine göre şu şekilde kategorize edilmesi mümkündür: Düşme, incinme kazaları, Paça, malzeme düşmesi kazaları, Göze yabancı cisim kaçması kazaları, Yanma kazaları, Makine kazaları, El aletleri kazaları, Elektrik kazaları, Ezilme, sıkışma kazaları, Patlamalardan olan kazalar, Zararlı ve tehlikeli maddelere değme sonucu oluşan kazalar, Zehirlenmeler
Soru 14
Daha önce SGK tarafından karşılanmış olan zararların iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı hareket etmesi nedeniyle kusurlu olan işverene veya üçüncü kişilere ödettirilmesi amacıyla açılan dava türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Manevi tazminat davası
B
Maddi tazminat davası
C
Rücu davaları
D
Ceza davaları
E
İdari para cezaları
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: İŞ KAZALARIN SOSYAL, EKONOMİK VE HUKUKİ SONUÇLARI - İş Kazalarının Hukuki Boyutları
Rücu davaları, daha önce SGK tarafından karşılanmış olan zararların iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı hareket etmesi nedeniyle kusurlu olan işverene veya üçüncü kişilere ödettirilmesi amacıyla açılan davalardır. Başka bir deyişle SGK tarafından iş kazası nedeniyle çalışana yapılan yardımların kusurlu işveren veya üçüncü kişilerden talep edilmesidir.
Rücu davaları, daha önce SGK tarafından karşılanmış olan zararların iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına aykırı hareket etmesi nedeniyle kusurlu olan işverene veya üçüncü kişilere ödettirilmesi amacıyla açılan davalardır. Başka bir deyişle SGK tarafından iş kazası nedeniyle çalışana yapılan yardımların kusurlu işveren veya üçüncü kişilerden talep edilmesidir.
Soru 15
Tehlike oluşturan yüksek risk taşıyan materyal, makine veya süreç kullanım dışı bırakılamıyor ya da kullanımdan kaldırılamıyorsa, yüksek risk taşıyan materyal, makine veya süreç daha az risk taşıyan materyal, makine veya süreç ile değiştirilmesi gerektiğini belirten koruma uygulama yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İkame etme
B
Tecrit etme
C
Riskler ile kaynağında mücadele etme
D
Bertaraf etme
E
Otomasyon sağlama
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: İŞ KAZALARININ ÖNLENMESİNE YÖNELİK UYGULAMALAR
İkame, tehlikeli olanın tehlikeli olmayanla veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesine yönelik bir önlemdir. İkame yöntemine göre, eğer tehlike oluşturan yüksek risk taşıyan materyal, makine veya süreç kullanım dışı bırakılamıyor ya da kullanımdan kaldırılamıyorsa yüksek risk taşıyan materyal, makine veya süreç daha az risk taşıyan materyal, makine veya süreç ile değiştirilmelidir.
İkame, tehlikeli olanın tehlikeli olmayanla veya daha az tehlikeli olanla değiştirilmesine yönelik bir önlemdir. İkame yöntemine göre, eğer tehlike oluşturan yüksek risk taşıyan materyal, makine veya süreç kullanım dışı bırakılamıyor ya da kullanımdan kaldırılamıyorsa yüksek risk taşıyan materyal, makine veya süreç daha az risk taşıyan materyal, makine veya süreç ile değiştirilmelidir.
Soru 16
Avrupa Birliği’nin (AB) resmî istatistik ofisi EUROSTAT 2018 verilerine göre AB ülkelerinde ölümcül olmayan iş kazalarının en fazla meydana geldiği Avrupa ülkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Malta
D
Belçika
E
Almanya
Açıklama:
Soru ile ilgili konu başlığı: İŞ KAZALARIYLA İLGİLİ DÜNYA VE TÜRKİYE İSTATİSTİKLERİ
Avrupa Birliği’nin (AB) resmî istatistik ofisi EUROSTAT verilerine göre AB ülkelerinde de iş kazalarının yüksek düzeyde seyrettiği görülmektedir (EUROSTAT, 2018). Söz konusu veriler incelendiğinde, AB’de 2018 yılında ölümcül olmayan iş kazaları açısından Almanya’nın 877.501 iş kazası ile birinci sırada, 2.001 iş kazası ile Malta’nın sonuncu sırada yer aldığı; ölümcül iş kazaları açısından ise Fransa’nın 615 ile birinci sırada, 4 iş kazası ile Malta’nın sonuncu sırada yer aldığı görülmektedir.
Avrupa Birliği’nin (AB) resmî istatistik ofisi EUROSTAT verilerine göre AB ülkelerinde de iş kazalarının yüksek düzeyde seyrettiği görülmektedir (EUROSTAT, 2018). Söz konusu veriler incelendiğinde, AB’de 2018 yılında ölümcül olmayan iş kazaları açısından Almanya’nın 877.501 iş kazası ile birinci sırada, 2.001 iş kazası ile Malta’nın sonuncu sırada yer aldığı; ölümcül iş kazaları açısından ise Fransa’nın 615 ile birinci sırada, 4 iş kazası ile Malta’nın sonuncu sırada yer aldığı görülmektedir.
Soru 17
.............................................. belirli bir dönemde, 1.000.000 insan-saatlik çalışma süresi içinde iş kazası nedeniyle kaybolan iş günü sayısını ifade eder. Başka bir deyişle iş kazası ağırlık oranı, tam gün çalışan her 100 kişide kaç sigortalının iş kazası geçirdiğini gösterir.
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş Kazası Ağırlık Oranı
B
İş Kazası Sıklık Oranı
C
İş Kazası Süresi
D
İş Kazası Sayısı
E
İş Kazası Miktarı
Açıklama:
İş Kazası Ağırlık Oranı (İKAO) ise belirli bir dönemde, 1.000.000 insan-saatlik çalışma süresi içinde iş kazası nedeniyle kaybolan iş günü sayısını ifade eder. Başka bir deyişle iş kazası ağırlık oranı, tam gün çalışan her 100 kişide kaç sigortalının iş kazası geçirdiğini gösterir.
Soru 18
Yapılan araştırmalara göre iş kazalarının yüzde kaçı önlenemez niteliktedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Daha önce değinildiği üzere, iş kazalarının sadece %2’si önlenemez niteliktedir. Nitekim yapılan araştırmalar iş kazalarının %50’sinin kolaylıkla ve %48’inin de sistemli bir çalışmayla önlenebileceğini ortaya koymaktadır.
Soru 19
- Bertaraf Etme
- İkame Etme
- Riskler ile Kaynağında Mücadele Etme
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tehlike Kaynağına Yönelik Koruma Uygulamalarının Türleri
Güvensiz koşulların ya da tehlikeli durumların ortadan kaldırılmasına yönelik koruma uygulamalarını genel olarak “bertaraf etme, ikame etme ve riskler ile kaynağında mücadele etme” şeklinde üç başlık altında toplamak mümkündür (Çalışma Ortamı Dergisi, 1992: 2).
Güvensiz koşulların ya da tehlikeli durumların ortadan kaldırılmasına yönelik koruma uygulamalarını genel olarak “bertaraf etme, ikame etme ve riskler ile kaynağında mücadele etme” şeklinde üç başlık altında toplamak mümkündür (Çalışma Ortamı Dergisi, 1992: 2).
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi ortama yönelik koruma uygulamalarındandır?
Seçenekler
A
Otomasyon uygulaması
B
Rehabilitasyon çalışmaları
C
Periyodik sağlık muayeneleri
D
Geri dönüş sağlık muayeneleri
E
Gerekli yerlerde uygun kişisel koruyucu donanımların kullanılmasına ilişkin uygulamalar
Açıklama:
Kişiye yönelik koruma uygulamaları ise;
• İşe uygun personel seçimi, eğitimi ve denetimi
• İşe giriş muayenesi
• Periyodik sağlık muayeneleri
• Geri dönüş sağlık muayeneleri
• Rehabilitasyon çalışmaları
• Gerekli yerlerde uygun kişisel koruyucu donanımların kullanılmasına ilişkin uygulamalar şeklindedir.
Ortama yönelik koruma uygulamaları, ortadan kaldırılamayan tehlike kaynaklarının çalışma ortamından ayrılması, izole edilmesi ve güvensiz davranışların önlenmesine yöneliktir. Sıklıkla başvurulan ortama yönelik koruma uygulamaları “tecrit, organizasyonel düzenlemeler ve otomasyon”dur.
Tecrit uygulaması, kapalı çalışma metotlarının uygulanması, zararlı maddelerle çalışmaların ayrı bölmelerde yapılması şeklinde karşımıza çıkarken otomasyon uygulamasında ise çalışanların uzaktan kumanda yardımı ile makineleri çalıştırdığı ve çalışanların müdahalesi olmaksızın makinelerin çalışmasını sürdürdüğü görülmektedir.
• İşe uygun personel seçimi, eğitimi ve denetimi
• İşe giriş muayenesi
• Periyodik sağlık muayeneleri
• Geri dönüş sağlık muayeneleri
• Rehabilitasyon çalışmaları
• Gerekli yerlerde uygun kişisel koruyucu donanımların kullanılmasına ilişkin uygulamalar şeklindedir.
Ortama yönelik koruma uygulamaları, ortadan kaldırılamayan tehlike kaynaklarının çalışma ortamından ayrılması, izole edilmesi ve güvensiz davranışların önlenmesine yöneliktir. Sıklıkla başvurulan ortama yönelik koruma uygulamaları “tecrit, organizasyonel düzenlemeler ve otomasyon”dur.
Tecrit uygulaması, kapalı çalışma metotlarının uygulanması, zararlı maddelerle çalışmaların ayrı bölmelerde yapılması şeklinde karşımıza çıkarken otomasyon uygulamasında ise çalışanların uzaktan kumanda yardımı ile makineleri çalıştırdığı ve çalışanların müdahalesi olmaksızın makinelerin çalışmasını sürdürdüğü görülmektedir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ILO’ya göre iş kazası tarifinde yer alan tanıma göre yanlıştır?
Seçenekler
A
İşle ilgili faaliyetler sonucu ortaya çıkması
B
Beklenmeyen bir kaza olması
C
En az iki işçiyi etkilemesi
D
Kontrol altına alınmamış olması
E
Kişisel bir zarar ya da yaralanmaya neden olması
Açıklama:
ILO’ya göre iş kazası, İşle ilgili faaliyetler sonucu ortaya çıkan, önceden planlanmamış, beklenmeyen, bilinmeyen ve kontrol altına alınmamış olan, bir veya birden fazla işçiyi etkileyen, kişisel bir zarar ya da yaralanmaya neden olan, etrafa zarar verici
nitelikteki olaylardır.
nitelikteki olaylardır.
Soru 22
4857 sayılı İş Kanunu’na göre kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam kaç saat izin verilmektedir?
Seçenekler
A
1 saat
B
1,5 saat
C
2 saat
D
3 saat
E
4 saat
Açıklama:
Emzikli kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda kazaya uğraması iş kazasıdır. 4857 sayılı İş Kanunu’na göre kadın işçilere bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir.
Soru 23
Kazaya eğitimsizlik, işe uygun olmayış, iş ile ilgili bilgi eksikliği, tecrübesizlik, yorgunluk, heyecanlı veya üzüntülü oluş, dalgınlık, dikkatsizlik, ilgisizlik, düzensizlik, meleke noksanlığı, hastalıklar vb. nedenler ya da kurallara uymamış olma gibi insan hatasından kaynaklanan olaylar zinciri neden olması aşağıdaki iş kazası oluşum kuramlarından hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan Faktörü Kuramı
B
Kaza Zinciri Kuramı
C
Epidemiyoloji Kuramı
D
Çok Faktör Kuramı
E
Kaza/Olay Kuramı
Açıklama:
İnsan Faktörü Kuramı: Kazaya eğitimsizlik, işe uygun olmayış, iş ile ilgili bilgi eksikliği, tecrübesizlik, yorgunluk, heyecanlı veya üzüntülü oluş, dalgınlık, dikkatsizlik, ilgisizlik, düzensizlik, meleke noksanlığı, hastalıklar vb. nedenler ya da kurallara uymamış olma gibi insan hatasından kaynaklanan olaylar zinciri neden olur.
Soru 24
Hangi iş kazası oluşum kuramı, kaza oluşabilecek durumu “insan, makine ve çevre” şeklinde üç parçadan oluşan bir sistem olarak görmektedir?
Seçenekler
A
Çok Faktör Kuramı
B
Sistem Kuramı
C
Epidemiyoloji Kuramı
D
Enerji Kuramı
E
Kaza Zinciri Kuramı
Açıklama:
Sistem Kuramı: Kaza oluşabilecek durumu “insan, makine ve çevre” şeklinde üç parçadan oluşan bir sistem olarak görür.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli davranışlara yol açan kişisel özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Medeni durum
D
Statü
E
Duygusal Yapı
Açıklama:
Tehlikeli davranışlara yol açan kişisel özellikler
• Yaş
• Cinsiyet
• Medeni durum
• Statü
• Kıdem
• Eğitim düzeyi
• Alışkanlıklar
• Yaş
• Cinsiyet
• Medeni durum
• Statü
• Kıdem
• Eğitim düzeyi
• Alışkanlıklar
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli davranışlara yol açan psikolojik faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
İhmalkârlık
B
Monotonluk
C
Fiziksel uyumsuzluk
D
Uykusuzluk
E
Eğitim düzey
Açıklama:
Tehlikeli davranışlara yol açan psikolojik
faktörler
• Zihinsel yetenek
• Duygusal yapı
• Sakarlık
• Duygusal uyumsuzluk (tatminsizlik)
• Aşırı güven duygusu
• Stres
• Yapılan işe ve ortama uyum (konsantrasyon) sorunu
• İhmalkârlık
• İş kazası eğilimi
faktörler
• Zihinsel yetenek
• Duygusal yapı
• Sakarlık
• Duygusal uyumsuzluk (tatminsizlik)
• Aşırı güven duygusu
• Stres
• Yapılan işe ve ortama uyum (konsantrasyon) sorunu
• İhmalkârlık
• İş kazası eğilimi
Soru 27
Makinelerin kullanımının ve çalıştırılma düzeninin insanın doğasına ve yapısına uyumlu olmaması iş kazası oluşum nedenlerinden hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
İnsana Bağlı Nedenler
B
Teknik Nedenler
C
Makine Kaynaklı Nedenler
D
Üretim Organizasyonuna Bağlı Nedenler
E
Çevresel Faktörler
Açıklama:
Üretim Organizasyonuna Bağlı Nedenler İş kazası nedenlerini saptamaya yönelik araştırma sonuçlarına göre iş kazalarının üretim organizasyonuna bağlı teknik nedenlerini şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Mühendislik bilgisinin veya makinelerin
kurulacağı alanın yeterli olmaması nedeniyle üretim organizasyonunun yanlış planlanması ve üretim araçlarının uygunsuz yerleştirilmiş olması,
• Makinelerin kullanımının ve çalıştırılma
düzeninin insanın doğasına ve yapısına
uyumlu olmaması (ergonomik olmaması),
• İşe alınırken işçinin işe uygun olup olmadığına dikkat edilmemesi yani işçi seçiminde
titiz davranılmaması,
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli tüm
tedbirlerin alınmamış olması,
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli araç
ve gereçlerin eksik olması,
• İşçilere, genel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi
ile, kullanacağı makine, araç ve gereçlerle ilgili yeterli eğitimin verilmemiş olması,
• İşverenin ve devletin iş sağlığı ve güvenliği
denetimine gereken önemi göstermemesi
• Yeterli iş güvenliği uzmanının bulunmaması, bulunanların da işyerlerinde istihdam
edilmesinden kaçınılması
• Mühendislik bilgisinin veya makinelerin
kurulacağı alanın yeterli olmaması nedeniyle üretim organizasyonunun yanlış planlanması ve üretim araçlarının uygunsuz yerleştirilmiş olması,
• Makinelerin kullanımının ve çalıştırılma
düzeninin insanın doğasına ve yapısına
uyumlu olmaması (ergonomik olmaması),
• İşe alınırken işçinin işe uygun olup olmadığına dikkat edilmemesi yani işçi seçiminde
titiz davranılmaması,
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli tüm
tedbirlerin alınmamış olması,
• İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin gerekli araç
ve gereçlerin eksik olması,
• İşçilere, genel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi
ile, kullanacağı makine, araç ve gereçlerle ilgili yeterli eğitimin verilmemiş olması,
• İşverenin ve devletin iş sağlığı ve güvenliği
denetimine gereken önemi göstermemesi
• Yeterli iş güvenliği uzmanının bulunmaması, bulunanların da işyerlerinde istihdam
edilmesinden kaçınılması
Soru 28
2020 yılı itibariyle iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının yığılma gösterdiği yaş aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
18 yaş altı
B
18-20
C
20-30
D
20-40
E
40 yaş üzeri
Açıklama:
020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren
sigortalı sayılarının yaşa göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının 20-40 yaşları arasında yığılma gösterdiği görülmektedir.
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının yaşa göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının 20-40 yaşları arasında yığılma gösterdiği görülmektedir.
sigortalı sayılarının yaşa göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının 20-40 yaşları arasında yığılma gösterdiği görülmektedir.
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının yaşa göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının 20-40 yaşları arasında yığılma gösterdiği görülmektedir.
Soru 29
İşyerinde tehlike oluşturan yüksek risk taşıyan materyalin, makinenin veya sürecin kullanım dışı bırakılması, kullanımdan kaldırılması tehlike kaynağına yönelik koruma uygulamaları türlerinden hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Araştırma- Gözlem
B
Değerlendirme
C
Bertaraf etme
D
İkame Etme
E
Riskler ile Kaynağında Mücadele Etme
Açıklama:
Bertaraf etme, tehlikelerin ve tehlike kaynaklarının ortadan kaldırılmasına yönelik bir önlemdir. İşyerinde tehlike oluşturan yüksek risk taşıyan materyalin, makinenin veya sürecin kullanım dışı bırakılması, kullanımdan kaldırılması bertaraf etme kapsamındaki uygulamalardır.
Soru 30
Makinelerin koruyucularının olmaması veya varsa bile devre dışı bırakılması aşağıdaki iş kazası nedenlerinden hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Makine Kaynaklı Nedenler
B
Üretim Organizasyonuna Bağlı Nedenler
C
Çevresel Faktörler
D
Yönetim Kaynaklı Nedenler
E
Teknik Nedenler
Açıklama:
Makine Kaynaklı Nedenler İş kazalarının nedenlerini araştıran araştırma sonuçlarına göre iş kazalarının makine kaynaklı teknik nedenlerine şunlar örnek gösterilebilir:
• Makinenin üretimi sırasında bilinmeyen
veya öngörülemeyen tehlikeli bir yönünün
makinenin kullanılmaya başlanmasından
sonra fark edilmesi,
• Makinenin üretim hatası nedeniyle arızalı
olması,
• Makinenin standartlara uygun olmayan şekilde üretilmiş olması,
• Makinenin kapasitesinin aşırı zorlanması,
• Makinelerin gerekli bakım ve onarım işlemlerinin zamanında yapılmaması,
• Makinelerin asıl kullanım alanları ve amaçları dışında kullanılması,
• Kişisel koruyucu malzemelerin kullanılmaması,
• Makinelerin koruyucularının olmaması
veya varsa bile devre dışı bırakılması
Makine Kaynaklı Nedenler iş kazalarının nedenlerini araştıran araştırma sonuçlarına göre iş kazalarının makine kaynaklı teknik nedenlerine şunlar örnek gösterilebilir:
• Makinenin üretimi sırasında bilinmeyen
veya öngörülemeyen tehlikeli bir yönünün
makinenin kullanılmaya başlanmasından
sonra fark edilmesi,
• Makinenin üretim hatası nedeniyle arızalı
olması,
• Makinenin standartlara uygun olmayan şekilde üretilmiş olması,
• Makinenin kapasitesinin aşırı zorlanması,
• Makinelerin gerekli bakım ve onarım işlemlerinin zamanında yapılmaması,
• Makinelerin asıl kullanım alanları ve amaçları dışında kullanılması,
• Kişisel koruyucu malzemelerin kullanılmaması,
• Makinelerin koruyucularının olmaması
veya varsa bile devre dışı bırakılması
• Makinenin üretimi sırasında bilinmeyen
veya öngörülemeyen tehlikeli bir yönünün
makinenin kullanılmaya başlanmasından
sonra fark edilmesi,
• Makinenin üretim hatası nedeniyle arızalı
olması,
• Makinenin standartlara uygun olmayan şekilde üretilmiş olması,
• Makinenin kapasitesinin aşırı zorlanması,
• Makinelerin gerekli bakım ve onarım işlemlerinin zamanında yapılmaması,
• Makinelerin asıl kullanım alanları ve amaçları dışında kullanılması,
• Kişisel koruyucu malzemelerin kullanılmaması,
• Makinelerin koruyucularının olmaması
veya varsa bile devre dışı bırakılması
Makine Kaynaklı Nedenler iş kazalarının nedenlerini araştıran araştırma sonuçlarına göre iş kazalarının makine kaynaklı teknik nedenlerine şunlar örnek gösterilebilir:
• Makinenin üretimi sırasında bilinmeyen
veya öngörülemeyen tehlikeli bir yönünün
makinenin kullanılmaya başlanmasından
sonra fark edilmesi,
• Makinenin üretim hatası nedeniyle arızalı
olması,
• Makinenin standartlara uygun olmayan şekilde üretilmiş olması,
• Makinenin kapasitesinin aşırı zorlanması,
• Makinelerin gerekli bakım ve onarım işlemlerinin zamanında yapılmaması,
• Makinelerin asıl kullanım alanları ve amaçları dışında kullanılması,
• Kişisel koruyucu malzemelerin kullanılmaması,
• Makinelerin koruyucularının olmaması
veya varsa bile devre dışı bırakılması
Soru 31
“İşle ilgili faaliyetler sonucu ortaya çıkan, önceden planlanmamış, beklenmeyen, bilinmeyen ve kontrol altına alınmamış olan, bir veya birden fazla işçiyi etkileyen, kişisel bir zarar ya da yaralanmaya neden olan, etrafa zarar verici nitelikteki olaylardır" şeklinde yapılan iş kazası tanımı hangi örgüt veya mevzuat/kanun tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
WHO
B
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
C
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
D
ILO
E
4857 sayılı İş Kanunu
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Kazası: Tanımı ve Unsurları" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
ILO, iş kazasını “İşle ilgili faaliyetler sonucu ortaya çıkan, önceden planlanmamış, beklenmeyen, bilinmeyen ve kontrol altına alınmamış olan, bir veya birden fazla işçiyi etkileyen, kişisel bir zarar ya da yaralanmaya neden olan, etrafa zarar verici nitelikteki olaylardır” şeklinde tanımlamaktadır.
ILO, iş kazasını “İşle ilgili faaliyetler sonucu ortaya çıkan, önceden planlanmamış, beklenmeyen, bilinmeyen ve kontrol altına alınmamış olan, bir veya birden fazla işçiyi etkileyen, kişisel bir zarar ya da yaralanmaya neden olan, etrafa zarar verici nitelikteki olaylardır” şeklinde tanımlamaktadır.
Soru 32
- Kazaya uğrayanın sigortalı olması
- Olayın 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde belirtilen hallerden birinde meydana gelmesi
- Sigortalının kaza nedeniyle hemen veya sonrasında bedence veya ruhça zarara
uğramış olması - Kaza ile sigortalının maruz kaldığı zarar arasında uygun bir sebep sonuç ilişkisinin bulunması (kaza ve zarar arasında illiyet bağı olması)
Yukarıdakilerden hangisi iş kazasını tanımlayan 5510 sayılı Kanuna göre iş kazasının unsurları arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Kazası: Tanımı ve Unsurları" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş kazasını tanımlayan 5510 sayılı Kanun'a göre iş kazasının unsurları şu şekildedir;
İş kazasını tanımlayan 5510 sayılı Kanun'a göre iş kazasının unsurları şu şekildedir;
- Kazaya uğrayanın sigortalı olması
- Olayın 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde belirtilen hallerden birinde meydana gelmesi
- Sigortalının kaza nedeniyle hemen veya sonrasında bedence veya ruhça zarara
uğramış olması - Kaza ile sigortalınının maruz kaldığı zarar arasında uygun bir sebep sonuç ilişkisininin bulunması (kaza ve zarar arasında illiyet bağı olması)
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi iş kazası oluşum kuramlarıyla ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Kazaya insan hatasına ilaveten ergonomik yetersizlikler, hata yapma kararı ve sistem
hatalarının da neden olduğunu ifade eden kuram, kaza zinciri kuramıdır.
hatalarının da neden olduğunu ifade eden kuram, kaza zinciri kuramıdır.
B
Kazaya çevre faktörlerin neden olduğunu, çevre faktörleri ile hastalık arasındaki ilişkinin
çevre faktörleri ile kaza arasındaki ilişkiye de uyarlanabileceğini ifade eden kuram, kombinasyon kuramıdır.
çevre faktörleri ile kaza arasındaki ilişkiye de uyarlanabileceğini ifade eden kuram, kombinasyon kuramıdır.
C
Kazanın tek bir nedeninin olduğu, bu tek nedeninin bilinir ve ortadan kaldırılırması ile kazanın tekrar meydana gelmeyeceğini ifade eden kuram, tek faktör kuramıdır.
D
Kazaların birçok nedeninin olduğunu, kazaların çok etkenli olduğunu, standart altı uygulamalar ve standart altı şartların oluşması sonucu hatalar zincirinin meydana geldiğini, kazaların birçok etkenle birlikte değerlendirilerek analiz edilmesi gerektiğini ifade eden kuram, sistem kuramıdır.
E
Kaza oluşabilecek durumu “insan, makine ve çevre” şeklinde üç parçadan oluşan bir sistem olarak ifade eden kuram, çok faktör kuramıdır.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Kazalarının Nedenleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Kazanın tek bir nedeninin olduğu, bu tek nedeninin bilinir ve ortadan kaldırılırması ile kazanın tekrar meydana gelmeyeceğini ifade eden kuram, tek faktör kuramıdır.
Kazanın tek bir nedeninin olduğu, bu tek nedeninin bilinir ve ortadan kaldırılırması ile kazanın tekrar meydana gelmeyeceğini ifade eden kuram, tek faktör kuramıdır.
Soru 34
İş Kazası Sıklık Oranı'nı belirleyen formül aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İKSO = (Toplam Kayıp Gün Sayısı / Toplam İnsan-Saat Çalışma Süresi) x 1.000
B
İKSO = (Toplam Kaza Sayısı / Toplam İnsan-Saat Çalışma Süresi) x 1.000.000
C
İKSO = (Toplam İnsan-Saat Çalışma Süresi/ Toplam Kaza Sayısı) x 1.000.000
D
İKSO = (Toplam İnsan-Saat Çalışma Süresi/ Toplam Kaza Sayısı) x 1.000
E
İKSO = (Toplam Kaza Sayısı / Toplam İnsan-Saat Çalışma Süresi) x 1.000
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Kazasına İlişkin İstatistiklerin Hesaplanması" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İKSO = (Toplam Kaza Sayısı / Toplam İnsan-Saat Çalışma Süresi) x 1.000.000' dir.
İKSO = (Toplam Kaza Sayısı / Toplam İnsan-Saat Çalışma Süresi) x 1.000.000' dir.
Soru 35
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının yaşa göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının aşağıdaki yaş aralıklarından hangisinde yığılma gösterdiği görülmektedir?
Seçenekler
A
20-30 yaşları arası
B
20-40 yaşları arası
C
30-40 yaşları arası
D
30-50 yaşları arası
E
40-50 yaşları arası
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Kazalarıyla İlgili Türkiye İstatistikleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının yaşa göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının 20-40 yaşları arasında yığılma gösterdiği görülmektedir.
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının yaşa göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının 20-40 yaşları arasında yığılma gösterdiği görülmektedir.
Soru 36
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının illere göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının en yüksek olduğu ilk üç il aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
İstanbul-İzmir-Ankara
B
Manisa-Tekirdağ-Kayseri
C
Ankara-Bursa-Antalya
D
İstanbul-İzmir-Kocaeli
E
Kars-Bitlis-Kilis
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise "İş Kazalarıyla İlgili Dünya İstatistikleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının illere göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının en yüksek olduğu ilk üç ilin İstanbul (93.465), İzmir (30.946) ve Kocaeli (25.928) olduğu ve bu illeri sırasıyla Ankara (25.621), Bursa (20.369), Antalya (12.738), Manisa (12.813), Tekirdağ (11.996) ve Kayseri (10.357) illerinin takip ettiği görülmektedir. İş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının en düşük olduğu iller ise sırasıyla Ardahan (26), Bayburt (48), Tunceli (70), Iğdır (89), Ağrı (118), Hakkari (129), Kars (151), Bitlis (153) ve Kilis (188)’tir.
2020 yılı itibariyle 5510 Sayılı Kanun’un 4/1/a maddesi kapsamındaki sigortalılardan iş kazası geçiren sigortalı sayılarının illere göre dağılımı incelendiğinde, iş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının en yüksek olduğu ilk üç ilin İstanbul (93.465), İzmir (30.946) ve Kocaeli (25.928) olduğu ve bu illeri sırasıyla Ankara (25.621), Bursa (20.369), Antalya (12.738), Manisa (12.813), Tekirdağ (11.996) ve Kayseri (10.357) illerinin takip ettiği görülmektedir. İş göremezlik sürelerine (gün) göre iş kazası geçiren sigortalı sayısının en düşük olduğu iller ise sırasıyla Ardahan (26), Bayburt (48), Tunceli (70), Iğdır (89), Ağrı (118), Hakkari (129), Kars (151), Bitlis (153) ve Kilis (188)’tir.
Soru 37
Aşağıda verilen nedenlerden hangisi tehlikeli davranışlara yol açan kişisel özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Kıdem
B
Uykusuzluk
C
Stres
D
Monotonluk
E
Fiziksel uyumsuzluk
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Kazası Oluşum Kuramları Bağlamında İş Kazası Nedenleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Tehlikeli davranışlara yol açan kişisel özellikler;
• Yaş
• Cinsiyet
• Medeni durum
• Statü
• Kıdem
• Eğitim düzeyi
• Alışkanlıklar
Tehlikeli davranışlara yol açan kişisel özellikler;
• Yaş
• Cinsiyet
• Medeni durum
• Statü
• Kıdem
• Eğitim düzeyi
• Alışkanlıklar
Soru 38
Herhangi bir yaralanma veya malzeme kaybına veya hasarına yol açmayan kazalara verilen ad nedir?
Seçenekler
A
Ölümle Sonuçlanan İş Kazaları
B
Ramak Kalma Durumu
C
Maddi Kayıplara Yol Açan İş Kazaları
D
Yaralanmayla Sonuçlanan İş Kazaları
E
Hafif İş Kazası
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Kazalarının Sınıflandırılması" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Herhangi bir yaralanma veya malzeme kaybına veya hasarına yol açmayan kazalar “ramak kalma durumu” olarak ifade edilir.
Herhangi bir yaralanma veya malzeme kaybına veya hasarına yol açmayan kazalar “ramak kalma durumu” olarak ifade edilir.
Soru 39
I. Ortama Yönelik Koruma Uygulamalar
II. Tehlike Kaynağına Yönelik Koruma Uygulamalar
III. Kişiye Yönelik Koruma Uygulamalar
Yukarıda verilen uygulamalardan hangisi/hangileri iş kazalarının önlenmesine yönelik uygulamalar kapsamındadır?
II. Tehlike Kaynağına Yönelik Koruma Uygulamalar
III. Kişiye Yönelik Koruma Uygulamalar
Yukarıda verilen uygulamalardan hangisi/hangileri iş kazalarının önlenmesine yönelik uygulamalar kapsamındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II, III
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Kazalarının Önlenmesine Yönelik Uygulamalar " konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bu amaçla yapılan çalışmalar bağlamında önerilen uygulamaları “tehlike kaynağına”, “ortama” ve “kişiye” yönelik uygulamalar şeklinde üç başlık altında toplamak mümkündür.
Bu amaçla yapılan çalışmalar bağlamında önerilen uygulamaları “tehlike kaynağına”, “ortama” ve “kişiye” yönelik uygulamalar şeklinde üç başlık altında toplamak mümkündür.
Soru 40
I. Yönetim Kaynaklı Nedenler
II. Makine Kaynaklı Nedenler
III. Üretim Organizasyonuna Bağlı Nedenler
IV. Çevresel Faktörler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri iş kazalarının teknik nedenleri kapsamındadır?
II. Makine Kaynaklı Nedenler
III. Üretim Organizasyonuna Bağlı Nedenler
IV. Çevresel Faktörler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri iş kazalarının teknik nedenleri kapsamındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, IV
C
II,III
D
II,IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Kazası Oluşum Kuramları Bağlamında İş Kazası Nedenleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş kazalarının teknik nedenleri;
İş kazalarının teknik nedenleri;
- Yönetim Kaynaklı Nedenler
- Makine Kaynaklı Nedenler
- Üretim Organizasyonuna Bağlı Nedenler
- Çevresel Faktörler
Soru 41
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ya göre, “Önceden planlanmamış çoğu kez kişisel yaralanmalara, makinelerin, araç ve gereçlerin zarara uğramasına ve üretimin bir süre durmasına sebep olan olaylar” aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
İş kazası
B
Trafik kazası
C
İş sigortası
D
Sosyal güvenlik
E
Maddi hasarlı kaza
Açıklama:
İş kazası, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de “Önceden planlanmamış çoğu kez kişisel yaralanmalara, makinelerin, araç ve gereçlerin zarara uğramasına ve üretimin bir süre durmasına sebep olan olaydır” şeklinde tanımlamaktadır.
Soru 42
I-Kazaya uğrayanın sigortalı olması
II-Olayın 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde belirtilen hallerden birinde meydana gelmesi
III-Sigortalının kaza nedeniyle hemen veya sonrasında bedence veya ruhça zarara uğramış olması
IV-Sigortalınınım maruz kaldığı zarar arasında uygun bir sebep sonuç ilişkisinin bulunması (kaza ve zarar arasında illiyet bağı olması)
5510 sayılı Kanun’un 3. maddesi hükmüne göre bir kazanın iş kazası olarak nitelendirilebilmesi için yukarıda verilenlerden hangilerinin gerçekleşmesi gerekir?
II-Olayın 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde belirtilen hallerden birinde meydana gelmesi
III-Sigortalının kaza nedeniyle hemen veya sonrasında bedence veya ruhça zarara uğramış olması
IV-Sigortalınınım maruz kaldığı zarar arasında uygun bir sebep sonuç ilişkisinin bulunması (kaza ve zarar arasında illiyet bağı olması)
5510 sayılı Kanun’un 3. maddesi hükmüne göre bir kazanın iş kazası olarak nitelendirilebilmesi için yukarıda verilenlerden hangilerinin gerçekleşmesi gerekir?
Seçenekler
A
I-IV
B
I-II-III
C
II-III
D
I-II
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İş kazasını tanımlayan 5510 sayılı Kanun’un 3. maddesi hükmünden de anlaşılabileceği üzere, bir kazanın iş kazası olarak nitelendirilebilmesi için şu koşulların bir arada gerçekleşmesi gerekmektedir.
I-Kazaya uğrayanın sigortalı olması
II-Olayın 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde belirtilen hallerden birinde meydana gelmesi
III-Sigortalının kaza nedeniyle hemen veya sonrasında bedence veya ruhça zarara uğramış olması.
IV-Sigortalınınım maruz kaldığı zarar arasında uygun bir sebep sonuç ilişkisinin bulunması (kaza ve zarar arasında illiyet bağı olması)
I-Kazaya uğrayanın sigortalı olması
II-Olayın 5510 sayılı Kanunun 13. maddesinde belirtilen hallerden birinde meydana gelmesi
III-Sigortalının kaza nedeniyle hemen veya sonrasında bedence veya ruhça zarara uğramış olması.
IV-Sigortalınınım maruz kaldığı zarar arasında uygun bir sebep sonuç ilişkisinin bulunması (kaza ve zarar arasında illiyet bağı olması)
Soru 43
İş kazalarına neden olan güvensiz davranışların ortaya çıkmasında insanların kişisel, fizyolojik ve …………. özellikleri etkili olmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kültürel
B
Psikolojik
C
Ahlak
D
Sosyal
E
Hukuki
Açıklama:
İnsana bağlı iş kazaları, insanların güvensiz davranışlar olarak ifade edilen tehlikeli hareketleri sonucu ortaya çıkan kazalardır. İnsanların güvensiz davranışlarının neler olduğuna değinmeden önce bu davranışların ortaya çıkmasında etkili olan faktörleri incelemek gerekir. İş kazalarına neden olan güvensiz davranışların ortaya çıkmasında insanların kişisel, fizyolojik ve psikolojik özellikleri etkili olmaktadır .
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi iş kazalarının teknik nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yönetim kaynaklı nedenler
B
Makine kaynaklı nedenler
C
Ahlaki nedenler
D
Üretim organizasyonuna bağlı nedenler
E
Çevresel faktörler
Açıklama:
İşyerinin fiziksel ve mekanik çevre koşullarına bağlı olarak ortaya çıkan iş kazaları olarak ifade
edilir. İş kazalarına neden olan fiziksel ve mekanik çevre koşulları ise güvensiz çalışma koşulları olarak adlandırılır. Güvensiz davranışlar gibi iş kazalarının ortaya çıkmasını güvensiz çalışma koşullarına bağlayan araştırmaların kuramsal dayanağını da KZK oluşturmaktadır.
edilir. İş kazalarına neden olan fiziksel ve mekanik çevre koşulları ise güvensiz çalışma koşulları olarak adlandırılır. Güvensiz davranışlar gibi iş kazalarının ortaya çıkmasını güvensiz çalışma koşullarına bağlayan araştırmaların kuramsal dayanağını da KZK oluşturmaktadır.
Soru 45
İş kazalarına yol açan, sağlıksız çalışma yöntemi, ikaz sistemlerinin yetersizliği uygun olmayan çalışma yeri, yangın ve patlama tehlikeleri gibi nedenler aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Çevresel faktörler
B
Üretim organizasyonu
C
Otomasyon
D
Makine yönetimi
E
Kaza kuramı
Açıklama:
İş kazası nedenlerine yönelik yapılan araştırmalar incelendiğinde iş kazalarına yol açan çevresel faktörleri şu şekilde sıralamak mümkündür: Yetersiz çalışma bilgisi, Uygun olmayan çalışma yeri ve ortamı (işyerinin darlığı, sıkışıklığı, yoğunluğu ve düzensizliği), Güvensiz ve sağlıksız çalışma yöntemi ve şartları (korunaksız, ıslak, kaygan, tozlu, gazlı, gürültülü, nemli, radyasyonlu ortam, yetersiz havalandırma, yetersiz ya da fazla aydınlatma, uyarı ve ikaz sistemlerinin yetersizliği vb.), Yangın ve patlama tehlikeleri vb.
Soru 46
Herhangi bir yaralanma veya malzeme kaybına veya hasarına yol açmayan kazalar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Ezilme kazaları
B
Düşme kazları
C
Maddi hasarlı kaza
D
Yaralanmalı kaza
E
Ramak kalma durumu
Açıklama:
Herhangi bir yaralanma veya malzeme kaybına veya hasarına yol açmayan kazalar “ramak kalma durumu” olarak ifade edilir. “Kıl payı farkla” herhangi bir zarara yol açmamakla birlikte bu kazaların da gerçek bir kaza olarak kabul edilmesi ve bu duruma neden olan çalışma koşullarının araştırılması gerekir.
Soru 47
İş kazasına uğrayan işçinin ya da ölümü hâlinde yakınlarının iş kazası nedeniyle uğradıkları zararlar aşağıdaki kurumlardan hangisi tarafından karşılanır?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Kurumu
B
Çevre Bakanlığı
C
Ordu Yardımlaşma Kurumu
D
Kızılay
E
Sigortalar Vakfı
Açıklama:
İş kazasına uğrayan işçinin ya da ölümü hâlinde yakınlarının iş kazası nedeniyle uğradıkları zararlar SGK tarafından karşılanır. İş kazası sonucu zarara uğrayan sigortalıya SGK tarafından geçici veya sürekli iş göremezlik ödenekleri bağlanır. İş kazası sonucu sigortalının ölümü hâlinde ise hak sahiplerine 5510 sayılı Kanun’da belirtilen koşullarda gelir bağlanabilir.
Soru 48
…………. iş kazasına maruz kalan çalışan ya da ölümü hâlinde çalışanın desteğinden yoksun kalan kişiler (anne, baba, eş ve çocuklar) tarafından uğranılan maddi zararların karşılanması amacıyla talep edilebilen tazminattır.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş tazminatı
B
Kamu tazminatı
C
İdari tazminat
D
Manevi tazminat
E
Maddi tazminat
Açıklama:
Maddi tazminat, iş kazasına maruz kalan çalışan ya da ölümü hâlinde çalışanın desteğinden yoksun kalan kişiler (anne, baba, eş ve çocuklar) tarafından uğranılan maddi zararların karşılanması amacıyla talep edilebilen tazminattır. Bedensel zarar ya da yaralanma hâlinde maddi tazminat davası açılarak talep edilebilecek zararlar; geçici ve sürekli iş göremezlik nedeniyle oluşan kayıplar, tedavi giderleri ve tedavi boyunca yapılan her türlü masraf, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan maddi kayıplardır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi tehlike kaynağına yönelik koruma uygulamalarından biridir?
Seçenekler
A
Bertaraf etmek
B
Sistem
C
Epidemiyoloji
D
Enerji
E
Kombinasyon
Açıklama:
Güvensiz koşulların ya da tehlikeli durumların ortadan kaldırılmasına yönelik koruma uygulamalarını genel olarak “bertaraf etme, ikame etme ve riskler ile kaynağında mücadele etme” şeklinde üç başlık altında toplamak mümkündür.
Soru 50
İş yerinde, çalışanlardan kaynaklanan güvensiz davranışları ortadan kaldırmaya yönelik en etkili yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ergonomi- Makine
B
Eğitim - Denetim
C
Eğitim - Makine
D
Denetim - Psikoloji
E
Sınırlama- Eğitim
Açıklama:
Hiç kuşkusuz çalışanların ve özellikle fiilen çalışmakta olanların güvensiz davranışlarını değiştirmede etkili olacak en iyi yöntem eğitim ve denetimdir. Kademeli bir şekilde verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri ile güvensiz davranışların en aza indirgenmesi mümkün olabilir. Zira çalışanların güvensiz davranışlarında etkili olan risk ve güvenlik kavramına karşı takındıkları tutumun değiştirilmesi ancak eğitimle mümkündür.
Soru 51
İşsizliği “Önceden planlanmamış çoğu kez kişisel yaralanmalara, makinelerin, araç ve gereçlerin zarara uğramasına ve üretimin bir süre durmasına sebep olan olaydır” şeklinde tanımlayan kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
OECD
B
Uluslararası Çalışma Örgütü
C
Dünya Sağlık Örgütü
D
Avrupa Birliği
E
Birleşmiş Milletler
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) de “Önceden planlanmamış çoğu kez kişisel yaralanmalara, makinelerin, araç ve gereçlerin zarara uğramasına ve üretimin bir süre durmasına sebep olan olaydır” şeklinde tanımlamaktadır
Soru 52
I. Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar
II. Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr sicili ile birlikte kanunla kurulan meslek odalarına usûlüne uygun olarak kayıtlı olanlar
III. Anonim şirketlerin kurucu ortakları ve/veya yönetim kurulu üyesi olan ortakları
IV. Tarımsal faaliyette bulunanlar
"Kaza nedeniyle zarara uğrayan kişi sigortalı değilse, bir iş kazasından söz edebilmek de mümkün değildir. Bu bakımdan öncelikle kimlerin sigortalı sayılacağının belirlenmesi gerekir" tanımından hareketle yukarıda sayılan işkollarından hangileri kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılırlar?
II. Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr sicili ile birlikte kanunla kurulan meslek odalarına usûlüne uygun olarak kayıtlı olanlar
III. Anonim şirketlerin kurucu ortakları ve/veya yönetim kurulu üyesi olan ortakları
IV. Tarımsal faaliyette bulunanlar
"Kaza nedeniyle zarara uğrayan kişi sigortalı değilse, bir iş kazasından söz edebilmek de mümkün değildir. Bu bakımdan öncelikle kimlerin sigortalı sayılacağının belirlenmesi gerekir" tanımından hareketle yukarıda sayılan işkollarından hangileri kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından sigortalı sayılırlar?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
I, II,III ve IV
Açıklama:
5510 sayılı Kanun hükümlerine göre bir kazanın iş kazası sayılabilmesinin birinci koşulu, kaza nedeniyle hemen veya sonrasında bedence veya ruhça zarara uğrayan kişinin “sigortalı” olması gerekliliğidir. Kaza nedeniyle zarara uğrayan kişi sigortalı değilse, bir iş kazasından söz edebilmek de mümkün değildir. Bu bakımdan öncelikle kimlerin sigortalı sayılacağının belirlenmesi gerekir. 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesine göre;
“Bu Kanun’un kısa ve uzun vadeli sigorta kolları
uygulaması bakımından;
1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,
2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr sicili ile birlikte kanunla kurulan meslek odalarına usûlüne uygun olarak kayıtlı olanlar,
3) Anonim şirketlerin kurucu ortakları ve/veya yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,
4) Tarımsal faaliyette bulunanlar sigortalı sayılırlar
“Bu Kanun’un kısa ve uzun vadeli sigorta kolları
uygulaması bakımından;
1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,
2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr sicili ile birlikte kanunla kurulan meslek odalarına usûlüne uygun olarak kayıtlı olanlar,
3) Anonim şirketlerin kurucu ortakları ve/veya yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,
4) Tarımsal faaliyette bulunanlar sigortalı sayılırlar
Soru 53
Aşağıdaki hallerden hangisinde oluşan kaza iş kazası olarak nitelendirilemez?
Seçenekler
A
Kazanın, sigortalının işyerinde bulunduğu sırada gerçekleşmesi
B
Kazanın, işverene ait olan işin yapılması esnasında gerçekleşmesi
C
Kazanın, bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi esnasında oluşması
D
Kazanın, sigortalıların kendi imkanlarıyla işe gidiş gelişi sırasında oluşması
E
Kazanın, emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermesi için ayrılan zamanlarda oluşması
Açıklama:
Bir kazanın iş kazası sayılabilmesi için Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında gerçekleşmesi gerekir
Soru 54
Aşağıdaki kuramlardan hangisine göre, kazaya eğitimsizlik, işe uygun olmayış, iş ile ilgili bilgi eksikliği, tecrübesizlik, yorgunluk, heyecanlı veya üzüntülü oluş, dalgınlık, dikkatsizlik, ilgisizlik, düzensizlik, meleke noksanlığı, hastalıklar vb. nedenler ya da kurallara uymamış olma gibi durumlar neden olur?
Seçenekler
A
Epidemiyoloji Kuramı
B
İnsan Faktörü Kuramı
C
Kaza/Olay Kuramı
D
Çok Faktör Kuramı
E
Sistem Kuramı
Açıklama:
İnsan Faktörü Kuramı: Kazaya eğitimsizlik, işe uygun olmayış, iş ile ilgili bilgi eksikliği, tecrübesizlik, yorgunluk, heyecanlı veya üzüntülü oluş, dalgınlık, dikkatsizlik, ilgisizlik, düzensizlik, meleke noksanlığı, hastalıklar vb. nedenler ya da kurallara uymamış olma gibi insan hatasından kaynaklanan olaylar zinciri neden olur
Soru 55
Domino Kuramı olarak da adlandırılan ve Heinrich tarafından geliştirilen kuram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sistem Kuramı
B
Epidemiyoloji Kuramı
C
Kaza Zinciri Kuramı
D
Kombinasyon Kuramı
E
Enerji Kuramı
Açıklama:
Domino Kuramı olarak da adlandırılan ve Heinrich tarafından geliştirilen Kaza Zinciri Kuramına (KZK) göre kazanın ortaya çıkmasının nedenleri olarak ifade edilen “kaza zinciri adımları” olarak adlandırılan iş kazalarına
beş neden temel oluşturmaktadır:
• Soy ve sosyal çevre/İnsanın tabiat şartları karşısında yaratılıştan gelen zayıflığı
• Kişinin hatası/İnsanın kişisel kusurları
• Güvensiz davranışlar (hareketler) /Tehlikeli hareketler veya Güvensiz koşullar
(durumlar)/Tehlikeli durumlar
• Olay
• Zarar/hasar veya yaralanma
beş neden temel oluşturmaktadır:
• Soy ve sosyal çevre/İnsanın tabiat şartları karşısında yaratılıştan gelen zayıflığı
• Kişinin hatası/İnsanın kişisel kusurları
• Güvensiz davranışlar (hareketler) /Tehlikeli hareketler veya Güvensiz koşullar
(durumlar)/Tehlikeli durumlar
• Olay
• Zarar/hasar veya yaralanma
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi 'İş Kazası Oluşum Kuramları Bağlamında İş Kazası Nedenleri' arasında yer alan insana bağlı durumlarda tehlikeli davranışlara yol açan psikolojik faktörler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yaş
B
Cinsiyet
C
Alışkanlıklar
D
Aşırı güven duygusu
E
Statü
Açıklama:
Tehlikeli davranışlara yol açan psikolojik faktörler
• Zihinsel yetenek
• Duygusal yapı
• Sakarlık
• Duygusal uyumsuzluk (tatminsizlik)
• Aşırı güven duygusu
• Stres
• Yapılan işe ve ortama uyum (konsantrasyon) sorunu
• İhmalkârlık
• İş kazası eğilimi'dir
• Zihinsel yetenek
• Duygusal yapı
• Sakarlık
• Duygusal uyumsuzluk (tatminsizlik)
• Aşırı güven duygusu
• Stres
• Yapılan işe ve ortama uyum (konsantrasyon) sorunu
• İhmalkârlık
• İş kazası eğilimi'dir
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi 'İş Kazası Oluşum Kuramları Bağlamında İş Kazası Nedenleri' arasında yer alan insana bağlı durumlarda tehlikeli davranışlara yol açan fizyolojik faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sakarlık
B
Fiziksel uyumsuzluk
C
Uykusuzluk
D
Yorgunluk
E
Monotonluk
Açıklama:
Tehlikeli davranışlara yol açan fizyolojik faktörler
• Fiziksel yetersizlikler
• Fiziksel uyumsuzluk
• Uykusuzluk
• Yorgunluk
• Monotonluk'tur
• Fiziksel yetersizlikler
• Fiziksel uyumsuzluk
• Uykusuzluk
• Yorgunluk
• Monotonluk'tur
Soru 58
I. İşi bilinçsiz yapmak
II. İşe uygun makine kullanmak
III. İşe uygun giyinmek
IV. İşi basite indirgemek
Güvensiz davranışlar ya da tehlikeli hareketler sorumsuz biçimde görev verilmeden ya da uyarılara aldırmadan güvensiz çalışmayı ifade eder. Yujarıdakilerden hangileri güvensiz davranışlara örnek gösterilebilir?
II. İşe uygun makine kullanmak
III. İşe uygun giyinmek
IV. İşi basite indirgemek
Güvensiz davranışlar ya da tehlikeli hareketler sorumsuz biçimde görev verilmeden ya da uyarılara aldırmadan güvensiz çalışmayı ifade eder. Yujarıdakilerden hangileri güvensiz davranışlara örnek gösterilebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
II ve IV
E
I ve IV
Açıklama:
I. İşi bilinçsiz yapmak
II. İşe uygun makine kullanmamak
III. İşe uygun giyinmemek
IV. İşi basite indirgemek sayılabilir
II. İşe uygun makine kullanmamak
III. İşe uygun giyinmemek
IV. İşi basite indirgemek sayılabilir
Soru 59
I. Bertaraf Etme
II. İkame Etme
III. Riskler ile Kaynağında Mücadele Etme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri a tehlikeli durumların ortadan kaldırılmasına yönelik koruma uygulamalarının türleri arasındadır?
II. İkame Etme
III. Riskler ile Kaynağında Mücadele Etme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri a tehlikeli durumların ortadan kaldırılmasına yönelik koruma uygulamalarının türleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
tehlikeli durumların ortadan kaldırılmasına yönelik koruma uygulamalarının türleri:
I. Bertaraf Etme
II. İkame Etme
III. Riskler ile Kaynağında Mücadele Etme'dir
I. Bertaraf Etme
II. İkame Etme
III. Riskler ile Kaynağında Mücadele Etme'dir
Soru 60
I • Rehabilitasyon çalışmaları
II • İşe giriş muayenesi
III • Periyodik sağlık muayeneleri
IV • Geri dönüş sağlık muayeneleri
Kişiye yönelik koruma uygulamaları, çalışanlardan kaynaklanan güvensiz davranışları ortadan kaldırmaya yönelik uygulamalardır. Yukarıdakilerden hangileri bunlar arasında sayılabilir?
II • İşe giriş muayenesi
III • Periyodik sağlık muayeneleri
IV • Geri dönüş sağlık muayeneleri
Kişiye yönelik koruma uygulamaları, çalışanlardan kaynaklanan güvensiz davranışları ortadan kaldırmaya yönelik uygulamalardır. Yukarıdakilerden hangileri bunlar arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
kişiye yönelik koruma uygulamaları şunlardır:
• İşe uygun personel seçimi, eğitimi ve denetimi
• İşe giriş muayenesi
• Periyodik sağlık muayeneleri
• Geri dönüş sağlık muayeneleri
• Rehabilitasyon çalışmaları
• Gerekli yerlerde uygun kişisel koruyucu
donanımların kullanılmasına ilişkin uygulamalar
• İşe uygun personel seçimi, eğitimi ve denetimi
• İşe giriş muayenesi
• Periyodik sağlık muayeneleri
• Geri dönüş sağlık muayeneleri
• Rehabilitasyon çalışmaları
• Gerekli yerlerde uygun kişisel koruyucu
donanımların kullanılmasına ilişkin uygulamalar
Ünite 3
Soru 1
Alyuvar hücrelerinin parçalanmasına bağlı olarak ortaya çıkan anemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pernisiyöz anemi
B
Megaloblastik anemi
C
Hemolitik anemi
D
Orak hücreli anemi
E
Aplastik anemi
Açıklama:
Hemolitik anemi: Alyuvar hücrelerinin parçalanmasına bağlı olarak ortaya çıkan anemidir.
Soru 2
Kalp kası ile ilgili hastalıkları tanımlamak için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pnömokonyoz
B
Silikozis
C
Koroner arter
D
Hiperkeratoz
E
Miyokardiyopati
Açıklama:
Miyokardiyopati: Kalp kası ile ilgili hastalıkları tanımlamak için kullanılan terimdir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Sideroz hastalığı riski altında olan meslek gruplarından biri değildir?
Seçenekler
A
Dökümhanelerde çalışanlar
B
Taş ocaklarında çalışanlar
C
Haddehanelerde çalışanlar
D
Tel lehimleyiciliği yapanlar
E
Magnetik demir oksit yapımında çalışanlar
Açıklama:
Sideroz: Demir cevherinin elde edilmesi, parçalanması ve işlenmesinde çalışanlar, dökümhanelerde çalışanlar, haddehanelerde çalışanlar, magnetik demir oksit yapımında çalışanlar, tel lehimleyiciliği, demir ve çelik levhacılığı, gümüş temizleyiciliği, ayna yapımında çalışanlar risk altındadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Bissinoz hastalığının akut döneminde ortaya çıkan belirtilerindendir?
Seçenekler
A
Göğüs sıkışması
B
Akciğerde lekelenme
C
Fibrozis
D
Kalp yetmezliği
E
Obstrüktif akciğer hastalığı
Açıklama:
Bissinoz: Kenevir, keten ve pamuk parçacıklarının solunmasından kaynaklı bu hastalıkta akut dönemde göğüs sıkışması, dispne, öksürük, balgam, ateş gözlenir. Kronik dönemde dispne, amfizem, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kalp yetmezliği görülür. Kahverengi akciğer hastalığı olarak da bilinir. Yükümlülük süresi akutta 15 gün, kronikte 3 yıldır.
Soru 5
- Zirkonyum bileşikleri
- Berilyum
- Magnezyum
- Kadmiyum
- Sezyum
Yukarıda verilen seçeneklerden hangisi/hangileri Radyoaktif tozlardır?
Seçenekler
A
I-VI-V
B
I-II-IV
C
III
D
I-V
E
III-IV
Açıklama:
Radyoaktif Tozlar: Uranyum, toryum, sezyum, zirkonyum bileşikleri, iridyum ve radyum radyoaktif tozlardır.
Soru 6
Deride kırmızı üzeri iltihaplı noktacıklar görülmesine yol açan kıl kökü iltihabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hiperkeratoz
B
Melanoz
C
Pruriginöz dermatit
D
Eritem
E
Folikülit
Açıklama:
Folikülit: Deride kırmızı üzeri iltihaplı noktacıklar görülmesine yol açan kıl kökü iltihabıdır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi hayvanlardan insana bulaşan hastalıklardan biridir?
Seçenekler
A
Amobiasise
B
Tüberküloz
C
Bruselloz
D
Lepra
E
Malarya
Açıklama:
Doğal koşullarda insanların ve hayvanların birbirlerine hastalık bulaştırması söz konusudur. Her ne kadar doğal bir süreç kastedilse de bazen bir hastalık etmenin bir canlıdan diğer canlıya bulaşabilmesi için tırmalama, ısırma, çizme, çatlak gibi fiziksel durumların da meydana gelmesi gerekebilir. Bulaşma yoluna göre hayvanlardan insanlara bulaşabilen hastalıklar; insanlardan hayvanlara bulaşabilen hastalıklar ve karşılıklı birbirine hastalık bulaştırma durumları söz konusu olabilir. Tarım ve hayvancılıkla uğraşanlar, hayvan besleme, gütme, bakımı ile uğraşan kişilerde, veterinerlerde, kasaplarda, et-balık-süt işi ile uğraşan ve satan kişilerde, deri-tüy işi ile uğraşan kişilerde, araştırma ve tetkik amaçlı hayvansal yapıları inceleyen kişilerde gözlenebilir.
• Bruselloz
• Tetanoz
• Şarbon
• Salmonella
• Leptospiroz ya da Weil
• Kuduz hastalığı
• Ornithozlar, psittakoz
• Şap hastalığı
• KKKA, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi
• Bruselloz
• Tetanoz
• Şarbon
• Salmonella
• Leptospiroz ya da Weil
• Kuduz hastalığı
• Ornithozlar, psittakoz
• Şap hastalığı
• KKKA, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi
Soru 8
Lekeli humma hatalığının yükümlülük süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
20 gün
B
30 gün
C
1 ay
D
15 gün
E
12 gün
Açıklama:
Lekeli humma hatalığının yükümlülük süresi 20 gündür.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi “Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik” uyarınca işverenin yapması gereken düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışma yerini ve şartlarını uygun şekilde tasarlar ve düzenler.
B
Makine/alet/cihazın en doğru şekilde kullanılmasını sağlar.
C
Gerekli hâllerde gürültüye maruziyeti azaltmak için bir eylem planı oluşturur ve uygulamaya koyar, gürültülü alanlara girişlerin kontrollü yapılmasını sağlar, çalışanların dinlenmesi için gerekli düzenlemeleri yapar.
D
Gürültü maruziyeti 95 desibel ve üzerinde olduğunda işitme kaybı başladığından çalışanların kulak koruyucularını kullanmalarını sağlar.
E
Gürültüye maruziyetten kaynaklanan risklerin kaynağında yok edilmesini/azaltılmasını sağlar.
Açıklama:
28.07.2013 tarih ve 28721 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olan “Çalışanların Gürültü ile İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik” uyarınca işveren,
• Gürültüye maruziyetten kaynaklanan risklerin kaynağında yok edilmesini/azaltılmasını sağlar.
• Gürültüye daha az sebep olan başka çalışma yöntemleri seçebilir.
• En düşük düzeyde gürültü yayan, uygun iş ekipmanını seçebilir.
• Çalışma yerini ve şartlarını uygun şekilde tasarlar ve düzenler.
• Makine/alet/cihazın en doğru şekilde kullanılmasını sağlar.
• Gürültünün azaltılması için ses yalıtımı, ses emici, ses kırıcı gibi tedbirleri alır.
• Makine/alet/cihazın bakımlarını zamanında ve uygun şekilde yaptırır.
• Gerekli hâllerde gürültüye maruziyeti azaltmak için bir eylem planı oluşturur ve uygulamaya koyar, gürültülü alanlara girişlerin kontrollü yapılmasını sağlar, çalışanların dinlenmesi için gerekli düzenlemeleri yapar.
• Gürültü maruziyeti 85 desibel ve üzerinde olduğunda işitme kaybı başladığından çalışanların kulak koruyucularını kullanmalarını sağlamalı ve bunu denetlemelidir.
• Gürültüye maruziyetten kaynaklanan risklerin kaynağında yok edilmesini/azaltılmasını sağlar.
• Gürültüye daha az sebep olan başka çalışma yöntemleri seçebilir.
• En düşük düzeyde gürültü yayan, uygun iş ekipmanını seçebilir.
• Çalışma yerini ve şartlarını uygun şekilde tasarlar ve düzenler.
• Makine/alet/cihazın en doğru şekilde kullanılmasını sağlar.
• Gürültünün azaltılması için ses yalıtımı, ses emici, ses kırıcı gibi tedbirleri alır.
• Makine/alet/cihazın bakımlarını zamanında ve uygun şekilde yaptırır.
• Gerekli hâllerde gürültüye maruziyeti azaltmak için bir eylem planı oluşturur ve uygulamaya koyar, gürültülü alanlara girişlerin kontrollü yapılmasını sağlar, çalışanların dinlenmesi için gerekli düzenlemeleri yapar.
• Gürültü maruziyeti 85 desibel ve üzerinde olduğunda işitme kaybı başladığından çalışanların kulak koruyucularını kullanmalarını sağlamalı ve bunu denetlemelidir.
Soru 10
- Bazik maddeler
- Riketsiya
- Radyasyon
- Erisipeloid
- Leptospira
Yukarıdakilerden hangisi meslek hastalıklarına sebep olan biyolojik etkenlerdir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
II ve V
D
III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Meslek hastalıklarına sebep olan başlıca biyolojik faktörler; virüs, bakteri, parazit, riketsiya, küf, mantardır. Biyolojik etkenlere bağlı olarak bazı meslek türlerinde çeşitli meslek hastalıkları oluşabilir. Örneğin veterinerlerde, çiftçilik veya hayvancılık yapanlarda, kasaplarda kuduz, herpes enfeksiyonları, şarbon, tüberküloz, bruselloz, salmonello, Kırım Kongo hastalığı; sağlık çalışanlarında hepatit virüsü kaynaklı hastalıklar ile tüberküloz görülme ihtimali daha fazladır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi ayrıntılı meslek öyküsünde dikkat edilmesi gereken noktalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bazı tehlikeli işlerin tanımlanması
B
İş dışı etkilenmeler
C
Belirtilerin zaman ilişkisi
D
İşyeri maruziyetleri
E
Başka işçilerin benzer belirtilerinin varlığı
Açıklama:
Ayrıntılı meslek öyküsünde dikkat edilmesi gereken noktalar;
• Bütün işlerin tanımlanması
* İşyeri maruziyetleri
• Belirtilerin zaman ilişkisi
• Başka işçilerin benzer belirtilerinin varlığı
• İş dışı etkilenmeler
Ayrıntılı meslek öyküsünde dikkat edilmesi gereken noktalar;
• Bütün işlerin tanımlanması: Kişinin bugüne kadar yaptığı tüm işlerin tanımlanması önemlidir. Hâlihazırdaki işi yüzünden değil, daha önce çalıştığı işlerden dolayı ortaya çıkmış belirtileri olabilir. Hastalıklar bazen kişinin emekli olmasından sonraki dönemde ortaya çıkmış olabilir, bu durumda da yapılan işlerin hepsi ve bu işlerdeki maruziyet bilgileri ayrıntılı olarak öğrenilmelidir.
• İşyeri maruziyetleri: İşyerinde nelerle temas hâlinde olduğu ve nelere maruz kaldığı dikkatle ele alınmalıdır. Ayrıca işin yürütümü sırasında koruyucu önlemlerin olup olmadığı, kişisel koruyucu malzemenin varlığı ve kullanım durumu da sorulmalıdır.
• Belirtilerin zaman ilişkisi: Belirtilerin ne zaman arttığı ve azaldığı, ne zaman ortaya çıktığı gibi bilgilerin bilinmesi meslek hastalığı tanısında yönlendirici olabilir.
• Başka işçilerin benzer belirtilerinin varlığı: Hastalık işe bağlı gelişen bir hastalıksa diğer çalışanlarda aynı yakınmaların olması çok doğal ve yaygındır. Tüm belirtiler incelenmeli, meslek hastalığı olup olmadığı belirlenmelidir.
• İş dışı etkilenmeler: Sağlığı etkileyen temel unsurlardan biri de çalışanın bireysel alışkanlıkları ve sosyoekonomik durumudur. İş yeri dışında kişinin mesleği dışında günlük yaşantısında sahip olduğu olumlu ya da olumsuz alışkanlıklar sağlığında doğrudan/dolaylı olumlu/olumsuz etkiler yaratır. Ekonomik kaygılar gereği daha fazla gelir elde etme amacıyla ya da başka amaçlarla
ikincil işlerde kayıtsız bir şekilde çalışan kişilerin bu çalışma ortamlarından da sağlıkları olumsuz etkilenebilir. Dengeli/dengesiz- sağlıklı/sağlıksız beslenme, egzersiz yapma/yapmama, sigara-alkol kullanma/ kullanmama gibi bireysel alışkanlıklar da sağlığı etkileyen temel faktörlerdendir.
• Bütün işlerin tanımlanması
* İşyeri maruziyetleri
• Belirtilerin zaman ilişkisi
• Başka işçilerin benzer belirtilerinin varlığı
• İş dışı etkilenmeler
Ayrıntılı meslek öyküsünde dikkat edilmesi gereken noktalar;
• Bütün işlerin tanımlanması: Kişinin bugüne kadar yaptığı tüm işlerin tanımlanması önemlidir. Hâlihazırdaki işi yüzünden değil, daha önce çalıştığı işlerden dolayı ortaya çıkmış belirtileri olabilir. Hastalıklar bazen kişinin emekli olmasından sonraki dönemde ortaya çıkmış olabilir, bu durumda da yapılan işlerin hepsi ve bu işlerdeki maruziyet bilgileri ayrıntılı olarak öğrenilmelidir.
• İşyeri maruziyetleri: İşyerinde nelerle temas hâlinde olduğu ve nelere maruz kaldığı dikkatle ele alınmalıdır. Ayrıca işin yürütümü sırasında koruyucu önlemlerin olup olmadığı, kişisel koruyucu malzemenin varlığı ve kullanım durumu da sorulmalıdır.
• Belirtilerin zaman ilişkisi: Belirtilerin ne zaman arttığı ve azaldığı, ne zaman ortaya çıktığı gibi bilgilerin bilinmesi meslek hastalığı tanısında yönlendirici olabilir.
• Başka işçilerin benzer belirtilerinin varlığı: Hastalık işe bağlı gelişen bir hastalıksa diğer çalışanlarda aynı yakınmaların olması çok doğal ve yaygındır. Tüm belirtiler incelenmeli, meslek hastalığı olup olmadığı belirlenmelidir.
• İş dışı etkilenmeler: Sağlığı etkileyen temel unsurlardan biri de çalışanın bireysel alışkanlıkları ve sosyoekonomik durumudur. İş yeri dışında kişinin mesleği dışında günlük yaşantısında sahip olduğu olumlu ya da olumsuz alışkanlıklar sağlığında doğrudan/dolaylı olumlu/olumsuz etkiler yaratır. Ekonomik kaygılar gereği daha fazla gelir elde etme amacıyla ya da başka amaçlarla
ikincil işlerde kayıtsız bir şekilde çalışan kişilerin bu çalışma ortamlarından da sağlıkları olumsuz etkilenebilir. Dengeli/dengesiz- sağlıklı/sağlıksız beslenme, egzersiz yapma/yapmama, sigara-alkol kullanma/ kullanmama gibi bireysel alışkanlıklar da sağlığı etkileyen temel faktörlerdendir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bir hastalığa meslek hastalığı tanısı konulabilmesi için aranan yasal zorunluluklardan değildir?
Seçenekler
A
Kişinin SGK’li olması
B
Hastalık ile iş arasında (çalışma ve çalışma ortamı) nedensellik bağı olması
C
Hastalığın geçici hastalıklar listesinde olması
D
Hastalığa maruziyetin normal maruz kalma durumundan fazla olması ve yükümlülük süresi içerisinde ortaya çıkması
E
Kurum Sağlık Kurulu raporuyla tespit edilmesi
Açıklama:
Meslek hastalığı tanısı konulabilmesi için yasal zorunluluklar şunlardır:
• Hastalık ile iş arasında (çalışma ve çalışma ortamı) nedensellik bağı olması
• Kişinin SGK’li olması
• Hastalığın meslek hastalığı listesinde olması
• Kurum Sağlık Kurulu raporuyla tespit edilmesi
• Hastalığa maruziyetin normal maruz kalma durumundan fazla olması ve yükümlülük süresi içerisinde ortaya çıkması
Meslek hastalığı tanısı konulabilmesi için yasal zorunluluklar şunlardır:
• Hastalık ile iş arasında (çalışma ve çalışma ortamı) nedensellik bağı olması
• Kişinin SGK’li olması
• Hastalığın meslek hastalığı listesinde olması
• Çalişma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği’nde belirtilen hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına Yüksek Sağlık Kurulu karar verir.
• Kurum Sağlık Kurulu raporuyla tespit edilmesi
• Hastalığa maruziyetin normal maruz kalma durumundan fazla olması ve yükümlülük süresi içerisinde ortaya çıkması
• Yükümlülük süresi; kişinin hastalanmasına sebep olan işten/işyerinden ayrılma zamanı ile ortaya çıkan ilk belirtiye bağlı olarak meslek hastalığı tanısı konulması arasındaki en uzun süreyi ifade eder.
• Maruziyet süresi ise meslek hastalığı olarak kabul etmek için gerekli olan asgari etkilenme süresidir. Yani, meslek hastalığının kanıtlanması için çalışanın o işte belirli bir süre olumsuz, hastalık yapıcı etkenlere maruz kalması gerekir.
• Yüksek Sağlık Kurulu yükümlülük ve maruziyet süresini uzatabildiği gibi kısaltabilir de.
• Hastalık ile iş arasında (çalışma ve çalışma ortamı) nedensellik bağı olması
• Kişinin SGK’li olması
• Hastalığın meslek hastalığı listesinde olması
• Kurum Sağlık Kurulu raporuyla tespit edilmesi
• Hastalığa maruziyetin normal maruz kalma durumundan fazla olması ve yükümlülük süresi içerisinde ortaya çıkması
Meslek hastalığı tanısı konulabilmesi için yasal zorunluluklar şunlardır:
• Hastalık ile iş arasında (çalışma ve çalışma ortamı) nedensellik bağı olması
• Kişinin SGK’li olması
• Hastalığın meslek hastalığı listesinde olması
• Çalişma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği’nde belirtilen hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına Yüksek Sağlık Kurulu karar verir.
• Kurum Sağlık Kurulu raporuyla tespit edilmesi
• Hastalığa maruziyetin normal maruz kalma durumundan fazla olması ve yükümlülük süresi içerisinde ortaya çıkması
• Yükümlülük süresi; kişinin hastalanmasına sebep olan işten/işyerinden ayrılma zamanı ile ortaya çıkan ilk belirtiye bağlı olarak meslek hastalığı tanısı konulması arasındaki en uzun süreyi ifade eder.
• Maruziyet süresi ise meslek hastalığı olarak kabul etmek için gerekli olan asgari etkilenme süresidir. Yani, meslek hastalığının kanıtlanması için çalışanın o işte belirli bir süre olumsuz, hastalık yapıcı etkenlere maruz kalması gerekir.
• Yüksek Sağlık Kurulu yükümlülük ve maruziyet süresini uzatabildiği gibi kısaltabilir de.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi meslek hastalıklarının sınıflandırılmasında dikkate alınan unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Etki derecesi
B
Sebep olan etkenler
C
Etkilediği beden yapısı, organ ve sistem
D
Bedene giriş yolu
E
Etki bölgesi
Açıklama:
Meslek hastalıkları genel olarak;
• Etkilediği beden yapısı, organ ve sistemlere göre (solunum sistemi, sindirim sistemi vb.)
• Sebep olan etkenlere göre (fiziksel, biyolojik, kimyasal etkenler gibi)
• Bedene giriş yoluna (solunum, deri, sindirim sistemi gibi)
• Etki süresine göre (akut ya da kronik)
• Etki bölgesine göre (sistemik ya da lokal)
göre sınıflandırılabilir.
Bir hastalığın ilgili mevzuata göre meslek hastalığı olarak kabul edilebilmesi için hastalık ve meslek arasında nedensellik ilişkisinin olması gerekir. Dünyada çok sayıda meslek dalı bulunduğundan ve bu mesleklerin bazılarının insan sağlığına olumsuz etkileri olmasından dolayı, çok sayıda meslek hastalığı nedeni ve meslek hastalığı çeşidi ortaya çıkar. Çok farklı şekillerde sınıflandırılsa da meslek hastalıkları genel olarak
• Etkilediği beden yapısı, organ ve sistemlere göre (solunum sistemi, sindirim sistemi vb.)
• Sebep olan etkenlere göre (fiziksel, biyolojik, kimyasal etkenler gibi)
• Bedene giriş yoluna (solunum, deri, sindirim sistemi gibi)
• Etki süresine göre (akut ya da kronik)
• Etki bölgesine göre (sistemik ya da lokal)
göre sınıflandırılabilir.
• Etkilediği beden yapısı, organ ve sistemlere göre (solunum sistemi, sindirim sistemi vb.)
• Sebep olan etkenlere göre (fiziksel, biyolojik, kimyasal etkenler gibi)
• Bedene giriş yoluna (solunum, deri, sindirim sistemi gibi)
• Etki süresine göre (akut ya da kronik)
• Etki bölgesine göre (sistemik ya da lokal)
göre sınıflandırılabilir.
Bir hastalığın ilgili mevzuata göre meslek hastalığı olarak kabul edilebilmesi için hastalık ve meslek arasında nedensellik ilişkisinin olması gerekir. Dünyada çok sayıda meslek dalı bulunduğundan ve bu mesleklerin bazılarının insan sağlığına olumsuz etkileri olmasından dolayı, çok sayıda meslek hastalığı nedeni ve meslek hastalığı çeşidi ortaya çıkar. Çok farklı şekillerde sınıflandırılsa da meslek hastalıkları genel olarak
• Etkilediği beden yapısı, organ ve sistemlere göre (solunum sistemi, sindirim sistemi vb.)
• Sebep olan etkenlere göre (fiziksel, biyolojik, kimyasal etkenler gibi)
• Bedene giriş yoluna (solunum, deri, sindirim sistemi gibi)
• Etki süresine göre (akut ya da kronik)
• Etki bölgesine göre (sistemik ya da lokal)
göre sınıflandırılabilir.
Soru 14
B12 vitamini yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan anemi, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pernisiyöz anemi
B
Orak hücreli anemi
C
Aplastik anemi
D
Hemolitik anemi
E
Megaloblastik anemi
Açıklama:
Pernisiyöz anemi: B12 vitamini yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan anemidir
Pernisiyöz anemi: B12 vitamini yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan anemidir.
Pernisiyöz anemi: B12 vitamini yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan anemidir.
Soru 15
"Kenevir, keten ve pamuk parçacıklarının solunmasından kaynaklı ve kahverengi akciğer hastalığı" olarak da bilinen hastalık aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Berilyozis
B
Mesleki Astım Hastalığı
C
Sideroz
D
Bissinoz
E
Silikatoz
Açıklama:
Bissinoz: Kenevir, keten ve pamuk parçacıklarının solunmasından kaynaklı bu hastalıkta akut dönemde göğüs sıkışması, dispne, öksürük, balgam, ateş gözlenir. Kronik dönemde dispne, amfizem, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kalp yetmezliği görülür. Kahverengi akciğer hastalığı olarak da bilinir.
Bissinoz: Kenevir, keten ve pamuk parçacıklarının solunmasından kaynaklı bu hastalıkta akut dönemde göğüs sıkışması, dispne, öksürük, balgam, ateş gözlenir. Kronik dönemde dispne, amfizem, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kalp yetmezliği görülür. Kahverengi akciğer hastalığı olarak da bilinir. Yükümlülük süresi akutta 15 gün, kronikte 3 yıldır.
Bissinoz: Kenevir, keten ve pamuk parçacıklarının solunmasından kaynaklı bu hastalıkta akut dönemde göğüs sıkışması, dispne, öksürük, balgam, ateş gözlenir. Kronik dönemde dispne, amfizem, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, kalp yetmezliği görülür. Kahverengi akciğer hastalığı olarak da bilinir. Yükümlülük süresi akutta 15 gün, kronikte 3 yıldır.
Soru 16
Daha çok solunum sistemini etkileyen tozlar biyolojik etkileri açısından çeşitli şekillerde sınıflandırılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu sınıflandırmalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kanserojen tozlar
B
Alerji yapan tozlar
C
Fibrojenik tozlar
D
İnert tozlar
E
Ultraviyole tozlar
Açıklama:
Daha çok solunum sistemini etkileyen tozlar biyolojik etkileri açısından:
• fibrojenik tozlar,
• toksik tozlar,
• kanserojen tozlar,
• radyoaktif tozlar,
• alerji yapan tozlar,
• inert tozlar olarak sınıflandırılır.
Daha çok solunum sistemini etkileyen tozlar biyolojik etkileri açısından • fibrojenik tozlar, • toksik tozlar,
• kanserojen tozlar, • radyoaktif tozlar, • alerji yapan tozlar, • inert tozlar olarak sınıflandırılır.
• Fibrojenik Tozlar: Alveollerde biriken silikoz ve asbestoz gibi pnömokonyozların oluşmasına neden olabilir.
• Toksik Tozlar: Kurşun, krom, kadmiyum, mangan ve vanadyum gibi tozlar çeşitli organlar üzerinde akut ve kronik toksik etki yaratır.
• Kanserojen Tozlar: Asbest, arsenik, berilyum, kromatlar, nikel ve bileşiklerinin kansere yol açabilen tozlarıdır. İşyeri havasındaki olası bu tozların düşük seviyede tutulması gerekir.
• Radyoaktif Tozlar: Uranyum, toryum, sezyum, zirkonyum bileşikleri, iridyum ve radyum radyoaktif tozlardır.
• Alerji Yapan Tozlar: Astım ve egzama gibi alerjik reaksiyonlara yol açan tozlardır.
• İnert Tozlar: Demir oksit, titan dioksit, magnezyum oksit gibi, bedende birikse de hastalık oluşturmayan tozlar olsa da inert tozlar için de izin verilen maksimum toz konsantrasyonları vardır.
• fibrojenik tozlar,
• toksik tozlar,
• kanserojen tozlar,
• radyoaktif tozlar,
• alerji yapan tozlar,
• inert tozlar olarak sınıflandırılır.
Daha çok solunum sistemini etkileyen tozlar biyolojik etkileri açısından • fibrojenik tozlar, • toksik tozlar,
• kanserojen tozlar, • radyoaktif tozlar, • alerji yapan tozlar, • inert tozlar olarak sınıflandırılır.
• Fibrojenik Tozlar: Alveollerde biriken silikoz ve asbestoz gibi pnömokonyozların oluşmasına neden olabilir.
• Toksik Tozlar: Kurşun, krom, kadmiyum, mangan ve vanadyum gibi tozlar çeşitli organlar üzerinde akut ve kronik toksik etki yaratır.
• Kanserojen Tozlar: Asbest, arsenik, berilyum, kromatlar, nikel ve bileşiklerinin kansere yol açabilen tozlarıdır. İşyeri havasındaki olası bu tozların düşük seviyede tutulması gerekir.
• Radyoaktif Tozlar: Uranyum, toryum, sezyum, zirkonyum bileşikleri, iridyum ve radyum radyoaktif tozlardır.
• Alerji Yapan Tozlar: Astım ve egzama gibi alerjik reaksiyonlara yol açan tozlardır.
• İnert Tozlar: Demir oksit, titan dioksit, magnezyum oksit gibi, bedende birikse de hastalık oluşturmayan tozlar olsa da inert tozlar için de izin verilen maksimum toz konsantrasyonları vardır.
Soru 17
.......................... demir oksit, titan dioksit, magnezyum oksit gibi, bedende biriken ancak hastalık oluşturmayan tozlardır.
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toksik Tozlar
B
Radyoaktif Tozlar
C
İnert Tozlar
D
Kanserojen Tozlar
E
Fibrojenik Tozlar
Açıklama:
İnert Tozlar: Demir oksit, titan dioksit, magnezyum oksit gibi, bedende birikse de hastalık oluşturmayan tozlardır.
İnert Tozlar: Demir oksit, titan dioksit, magnezyum oksit gibi, bedende birikse de hastalık oluşturmayan tozlar olsa da inert tozlar için de izin verilen maksimum toz konsantrasyonları vardır.
İnert Tozlar: Demir oksit, titan dioksit, magnezyum oksit gibi, bedende birikse de hastalık oluşturmayan tozlar olsa da inert tozlar için de izin verilen maksimum toz konsantrasyonları vardır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi bir hastalığa mesleki enfeksiyon ya da bulaşıcı hastalık diyebilmek için gereken koşullardan biri değildir?
Seçenekler
A
İşyeri kaynaklı olması
B
Çalışılan meslek dalı kaynaklı olması
C
Etkenin ya da enfeksiyonun tıbbi tahlillerde ortaya konulması
D
Kişinin geçirdiği hastalık öyküsüne bağlı olması
E
Etkenin ya da enfeksiyonun testlerde ortaya konulması
Açıklama:
Mesleki enfeksiyon ya da bulaşıcı hastalıklar sigortalı çalışanının iş hayatında karşılaşmış olduğu biyolojik etmenlere bağlı olarak ortaya çıkan mesleki hastalıklarıdır. Mesleki enfeksiyon ya da bulaşıcı hastalık diyebilmek için;
• Çalışılan meslek dalı ya da işyeri kaynaklı olması gerekir.
• Etkenin ya da enfeksiyonun tıbbi tahlillerde ve testlerde ortaya konulması gerekir.
• Çalışılan meslek dalı ya da işyeri kaynaklı olması gerekir.
• Etkenin ya da enfeksiyonun tıbbi tahlillerde ve testlerde ortaya konulması gerekir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi hayvanlardan insana bulaşan hastalıklardan biridir?
Seçenekler
A
Hiperkeratoz
B
Bruselloz
C
Dang/k hastalığı
D
Melanoz
E
Silikatoz
Açıklama:
Bruselloz, ülkemizde her bölgede görülse de en yoğun Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerimizde görülen, brucella bakteri türlerinin sebep olduğu bakteriyel bir enfeksiyondur. Koyun, keçi, sığır gibi hayvanların ve bu hayvanlardan elde edilen enfekte hayvan ürünlerinin pastörize edilmeden tüketilmesi sonucu insanlara bulaşır. Antibiyotikle tedavi edilebilen bu hastalığın kuluçka süresi ortalama 3-4 haftadır. Baş ağrısı, uykusuzluk, ateş, kas ve eklem ağrısı, kilo kaybı, kemik tutulumu, merkezî sinir sistemi ve karaciğer fonksiyon bozukluğu görülür. Yükümlülük süresi 6 aydır
Soru 20
Ruam hastalığı'nın yükümlülük süresi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
15 gün
B
2 ay
C
1 ay
D
12 gün
E
1 yıl
Açıklama:
Ruam hastalığı'nın yükümlülük süresi 1 ay'dır.
Çiçek hastalığı: 12 gün
Q humması hastalığı: 30 gün
Lekeli humma hastalığı: 20 gün
Ekinokok humması hastalığı ve Bovin tipi tüberküloz hastalığı: 1 yıl
Ruam hastalığı: 1 ay
Çiçek hastalığı: 12 gün
Q humması hastalığı: 30 gün
Lekeli humma hastalığı: 20 gün
Ekinokok humması hastalığı ve Bovin tipi tüberküloz hastalığı: 1 yıl
Ruam hastalığı: 1 ay
Soru 21
Türkiye’de kömür madenlerindeki çalışma koşullarını düzenlemeyi hedefleyen ilk yazılı metin olan Dilaver Paşa Nizamnamesi hangi yılda yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
1865
B
1890
C
1908
D
1923
E
1945
Açıklama:
Meslek Hastalıkları
Türkiye’de ise 1865 yılında yayımlanan Dilaver Paşa Nizamnamesi kömür madenlerindeki çalışma koşullarını düzenlemeyi hedefleyen ilk yazılı metindir.
Türkiye’de ise 1865 yılında yayımlanan Dilaver Paşa Nizamnamesi kömür madenlerindeki çalışma koşullarını düzenlemeyi hedefleyen ilk yazılı metindir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi, ayrıntılı meslek öyküsünde dikkat edilmesi gereken noktalar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İşveren maruziyeti
B
Bütün işlerin tanımlanması
C
Belirtilerin zaman ilişkisi
D
İş dışı etkilenmeler
E
Başka işçilerin benzer belirtilerinin varlığı
Açıklama:
Meslek Hastalıkları
Ayrıntılı meslek öyküsünde dikkat edilmesi gereken noktalar; • Bütün işlerin tanımlanması: Kişinin bugüne kadar yaptığı tüm işlerin tanımlanması önemlidir. Hâlihazırdaki işi yüzünden değil, daha önce çalıştığı işlerden dolayı ortaya çıkmış belirtileri olabilir. Hastalıklar bazen kişinin emekli olmasından sonraki dönemde ortaya çıkmış olabilir, bu durumda da yapılan işlerin hepsi ve bu işlerdeki maruziyet bilgileri ayrıntılı olarak öğrenilmelidir. • İşyeri maruziyetleri: İşyerinde nelerle temas hâlinde olduğu ve nelere maruz kaldığı dikkatle ele alınmalıdır. Ayrıca işin yürütümü sırasında koruyucu önlemlerin olup olmadığı, kişisel koruyucu malzemenin varlığı ve kullanım durumu da sorulmalıdır. • Belirtilerin zaman ilişkisi: Belirtilerin ne zaman arttığı ve azaldığı, ne zaman ortaya çıktığı gibi bilgilerin bilinmesi meslek hastalığı tanısında yönlendirici olabilir. • Başka işçilerin benzer belirtilerinin varlığı: Hastalık işe bağlı gelişen bir hastalıksa diğer çalışanlarda aynı yakınmaların olması çok doğal ve yaygındır. Tüm belirtiler incelenmeli, meslek hastalığı olup olmadığı belirlenmelidir. • İş dışı etkilenmeler: Sağlığı etkileyen temel unsurlardan biri de çalışanın bireysel alışkanlıkları ve sosyoekonomik durumudur. İş yeri dışında kişinin mesleği dışında günlük yaşantısında sahip olduğu olumlu ya da olumsuz alışkanlıklar sağlığında doğrudan/dolaylı olumlu/olumsuz etkiler yaratır. Ekonomik kaygılar gereği daha fazla gelir elde etme amacıyla ya da başka amaçlarla ikincil işlerde kayıtsız bir şekilde çalışan kişilerin bu çalışma ortamlarından da sağlıkları olumsuz etkilenebilir. Dengeli/dengesiz- sağlıklı/sağlıksız beslenme, egzersiz yapma/yapmama, sigara-alkol kullanma/ kullanmama gibi bireysel alışkanlıklar da sağlığı etkileyen temel faktörlerdendir.
Ayrıntılı meslek öyküsünde dikkat edilmesi gereken noktalar; • Bütün işlerin tanımlanması: Kişinin bugüne kadar yaptığı tüm işlerin tanımlanması önemlidir. Hâlihazırdaki işi yüzünden değil, daha önce çalıştığı işlerden dolayı ortaya çıkmış belirtileri olabilir. Hastalıklar bazen kişinin emekli olmasından sonraki dönemde ortaya çıkmış olabilir, bu durumda da yapılan işlerin hepsi ve bu işlerdeki maruziyet bilgileri ayrıntılı olarak öğrenilmelidir. • İşyeri maruziyetleri: İşyerinde nelerle temas hâlinde olduğu ve nelere maruz kaldığı dikkatle ele alınmalıdır. Ayrıca işin yürütümü sırasında koruyucu önlemlerin olup olmadığı, kişisel koruyucu malzemenin varlığı ve kullanım durumu da sorulmalıdır. • Belirtilerin zaman ilişkisi: Belirtilerin ne zaman arttığı ve azaldığı, ne zaman ortaya çıktığı gibi bilgilerin bilinmesi meslek hastalığı tanısında yönlendirici olabilir. • Başka işçilerin benzer belirtilerinin varlığı: Hastalık işe bağlı gelişen bir hastalıksa diğer çalışanlarda aynı yakınmaların olması çok doğal ve yaygındır. Tüm belirtiler incelenmeli, meslek hastalığı olup olmadığı belirlenmelidir. • İş dışı etkilenmeler: Sağlığı etkileyen temel unsurlardan biri de çalışanın bireysel alışkanlıkları ve sosyoekonomik durumudur. İş yeri dışında kişinin mesleği dışında günlük yaşantısında sahip olduğu olumlu ya da olumsuz alışkanlıklar sağlığında doğrudan/dolaylı olumlu/olumsuz etkiler yaratır. Ekonomik kaygılar gereği daha fazla gelir elde etme amacıyla ya da başka amaçlarla ikincil işlerde kayıtsız bir şekilde çalışan kişilerin bu çalışma ortamlarından da sağlıkları olumsuz etkilenebilir. Dengeli/dengesiz- sağlıklı/sağlıksız beslenme, egzersiz yapma/yapmama, sigara-alkol kullanma/ kullanmama gibi bireysel alışkanlıklar da sağlığı etkileyen temel faktörlerdendir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi, alyuvar hücrelerinin parçalanmasına bağlı olarak ortaya çıkan anemidir?
Seçenekler
A
Hemolitik anemi
B
Aplastik anemi
C
Pernisiyöz anemi
D
Megaloblastik anemi
E
Orak hücreli anemi
Açıklama:
Sık Görülen Meslek Hastalıkları
Hemolitik anemi: Alyuvar hücrelerinin parçalanmasına bağlı olarak ortaya çıkan anemidir.
Hemolitik anemi: Alyuvar hücrelerinin parçalanmasına bağlı olarak ortaya çıkan anemidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi, yoğunlukla B12 vitamini yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan anemidir?
Seçenekler
A
Pernisiyöz anemi
B
Orak hücreli anemi
C
Kemik İliği Anemisi
D
Hemolitik anemi
E
Aplastik anemi
Açıklama:
Sık Görülen Meslek Hastalıkları
Pernisiyöz anemi: B12 vitamini yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan anemidir.
Pernisiyöz anemi: B12 vitamini yetersizliğine bağlı olarak ortaya çıkan anemidir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi, kan damarlarındaki basıncın değerinin normalin üzerinde seyretmesine verilen addır?
Seçenekler
A
Hipertansiyon
B
Miyokardiyopati
C
Lösemi
D
Lenfoma
E
Anemi
Açıklama:
Sık Görülen Meslek Hastalıkları
Kan damarlarındaki basıncın değerinin normalin üzerinde seyretmesine hipertansiyon denir.
Kan damarlarındaki basıncın değerinin normalin üzerinde seyretmesine hipertansiyon denir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi tetikçi parmak sendromuna yolaçar?
Seçenekler
A
klavye, mouse kullanımı gibi işaret parmağının sürekli kullanılması
B
aşırı yük taşıma, uygun olmayan postürde durma-çalışma
C
tenis-bowling-tamir aletleri kullanma
D
tekrarlı el ve tamir aletleri kullanımı
E
boyama-zımparalama-cilalama-çekiç kullanma
Açıklama:
Sık Görülen Meslek Hastalıkları
Klavye, mouse kullanımı gibi işaret parmağının sürekli kullanılması durumu tetikçi parmak sendromu gibi hastalıklara yol açar.
Klavye, mouse kullanımı gibi işaret parmağının sürekli kullanılması durumu tetikçi parmak sendromu gibi hastalıklara yol açar.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Radyoaktif Tozlar arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Uranyum
B
Asbest
C
Arsenik
D
Silikoz
E
Titandioksit
Açıklama:
Sık Görülen Meslek Hastalıkları
Radyoaktif Tozlar: Uranyum, toryum, sezyum, zirkonyum bileşikleri, iridyum ve radyum radyoaktif tozlardır.
Radyoaktif Tozlar: Uranyum, toryum, sezyum, zirkonyum bileşikleri, iridyum ve radyum radyoaktif tozlardır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi, kapiller yani kılcal damarlarda kan
birikimine bağlı olarak deride kızarıklık oluşmasıdır?
birikimine bağlı olarak deride kızarıklık oluşmasıdır?
Seçenekler
A
Eritem
B
Melanoz
C
Folikülit
D
Hiperkeratoz
E
Anemi
Açıklama:
Sık Görülen Meslek Hastalıkları
Eritem: Kapiller yani kılcal damarlarda kan birikimine bağlı olarak deride kızarıklık oluşmasıdır.
Eritem: Kapiller yani kılcal damarlarda kan birikimine bağlı olarak deride kızarıklık oluşmasıdır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi, bacillus anthracis bakterisi içeren enfekte hayvanların yenilmesi, sporlarının solunması, etkeni içeren maddelerle doğrudan temas yoluyla (genelde açık yara) insanlarda oluşan hastalıktır?
Seçenekler
A
Şarbon
B
Lepra
C
Frambosie
D
Salmonella
E
Bruselloz
Açıklama:
Sık Görülen Meslek Hastalıkları
Şarbon, bacillus anthracis bakterisi içeren enfekte hayvanların yenilmesi, sporlarının solunması, etkeni içeren maddelerle doğrudan temas yoluyla (genelde açık yara) insanlarda hastalık oluşur.
Şarbon, bacillus anthracis bakterisi içeren enfekte hayvanların yenilmesi, sporlarının solunması, etkeni içeren maddelerle doğrudan temas yoluyla (genelde açık yara) insanlarda hastalık oluşur.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi, treponema cinsi spiral bakterilerin
neden olduğu tropikal alanlarda insanların yüz derisinde, ellerinde, ayaklarında ve üreme bölgelerinde darbe lezyonları ile karakterize olan bir hastalıktır?
neden olduğu tropikal alanlarda insanların yüz derisinde, ellerinde, ayaklarında ve üreme bölgelerinde darbe lezyonları ile karakterize olan bir hastalıktır?
Seçenekler
A
Frambosie
B
Malarya
C
Lepra
D
Şarbon
E
Leishmanioz
Açıklama:
Sık Görülen Meslek Hastalıkları
Frambosie, treponema cinsi spiral bakterilerin neden olduğu tropikal alanlarda insanların yüz derisinde, ellerinde, ayaklarında
ve üreme bölgelerinde darbe lezyonları ile karakterize olan bir hastalıktır.
Frambosie, treponema cinsi spiral bakterilerin neden olduğu tropikal alanlarda insanların yüz derisinde, ellerinde, ayaklarında
ve üreme bölgelerinde darbe lezyonları ile karakterize olan bir hastalıktır.
Ünite 4
Soru 1
Türkiye’deki iş sağlığı ve güvenliğinin yapılanması bakımından söz edilmesi gereken ilk kurum olan, 27.05.1934 tarihinde İktisat Vekaleti (Bakanlığı) bünyesinde kurulan 'İş ve İşçiler Bürosu' hangi sayılı kanun ile kurulmuştur?
Seçenekler
A
2450
B
2550
C
2650
D
2750
E
2850
Açıklama:
Türkiye’deki iş sağlığı ve güvenliğinin yapılanması bakımından söz edilmesi gereken ilk kurum, 27.05.1934 tarih ve 2450 sayılı Kanun’la İktisat Vekaleti (Bakanlığı) bünyesinde kurulan “İş ve İşçiler Bürosu”dur (Sümer, 2021, s.38).
Soru 2
Tarihsel süreçte, Çalışma Bakanlığı Teftiş Kurulu Tüzüğüyle oluşturulan “Bakanlık Teftiş Kurulu”na hangi yıl iş denetimi görevi verilmiştir?
Seçenekler
A
1937
B
1947
C
1957
D
1967
E
1977
Açıklama:
Tarihsel süreçte, 02.08.1947 tarih ve 3/6291 sayılı Çalışma Bakanlığı Teftiş Kurulu Tüzüğüyle oluşturulan “Bakanlık Teftiş Kurulu”na iş denetimi görevi verilmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 3
- İş sağlığı ve güvenliği konularında araştırma ve geliştirmeye yönelik projeler önermek
- Gerekli görülmesi durumunda çalışma grupları kurmak ve üyelerini belirlemek
- Her yıl Mart ayı sonuna kadar, politika belgesi ve eylem planı kapsamında bir önceki yıla ait kurum faaliyet raporunu Konsey sekretaryasına iletmek.
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği'ne göre yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin görevlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin amacı, oluşumu ve görevleri “Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği’nde (UİSGKY)” belirlenmiştir (RG. T.05.02.2013, S.28550). Yönetmeliğe göre Konseyin görevleri şöyledir:
• Ulusal iş sağlığı ve güvenliği politika ve stratejileri için öneriler geliştirmek ve alınan kararların kurumlarda uygulanmasını tavsiye etmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusundaki ihtiyaç ve öncelikleri dikkate alarak Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi, hedefler ve eylem planının belirlenmesi için öneriler geliştirmek,
• Çalışanların ve işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda eğitimleri, bilgilendirilmeleri, bilinçlendirilmeleri ile iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşturulması konusunda görüş bildirmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında araştırma ve geliştirmeye yönelik projeler önermek,
• Ülke çapında yapılacak iş sağlığı ve güvenliği alanındaki seminer, konferans gibi faaliyetleri yıllık olarak planlamak ve değerlendirmek,
• Gerekli görülmesi durumunda çalışma grupları kurmak ve üyelerini belirlemek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusunda toplum ve çalışan yararını gözeterek, Bakanlık ve diğer kurumlararası koordinasyon, bilgi paylaşımı ve işbirliğine katkı sağlamak,
• İş sağlığı ve güvenliğinin izleme ve inceleme çalışmalarında bulunmak,
• Konsey üyelerinin temsil ettikleri kurum ve kuruluşlarda, Konsey toplantılarında alınan her türlü karar ve düzenlemenin ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanmasını izlemek, görüş ve önerilerde bulunmak,
• Her yıl Mart ayı sonuna kadar, politika belgesi ve eylem planı kapsamında bir önceki yıla ait kurum faaliyet raporunu Konsey sekretaryasına iletmektir (UİSGKY m.6).
• Ulusal iş sağlığı ve güvenliği politika ve stratejileri için öneriler geliştirmek ve alınan kararların kurumlarda uygulanmasını tavsiye etmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusundaki ihtiyaç ve öncelikleri dikkate alarak Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi, hedefler ve eylem planının belirlenmesi için öneriler geliştirmek,
• Çalışanların ve işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda eğitimleri, bilgilendirilmeleri, bilinçlendirilmeleri ile iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşturulması konusunda görüş bildirmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında araştırma ve geliştirmeye yönelik projeler önermek,
• Ülke çapında yapılacak iş sağlığı ve güvenliği alanındaki seminer, konferans gibi faaliyetleri yıllık olarak planlamak ve değerlendirmek,
• Gerekli görülmesi durumunda çalışma grupları kurmak ve üyelerini belirlemek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusunda toplum ve çalışan yararını gözeterek, Bakanlık ve diğer kurumlararası koordinasyon, bilgi paylaşımı ve işbirliğine katkı sağlamak,
• İş sağlığı ve güvenliğinin izleme ve inceleme çalışmalarında bulunmak,
• Konsey üyelerinin temsil ettikleri kurum ve kuruluşlarda, Konsey toplantılarında alınan her türlü karar ve düzenlemenin ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanmasını izlemek, görüş ve önerilerde bulunmak,
• Her yıl Mart ayı sonuna kadar, politika belgesi ve eylem planı kapsamında bir önceki yıla ait kurum faaliyet raporunu Konsey sekretaryasına iletmektir (UİSGKY m.6).
Soru 4
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi'nin kaç üyesi vardır?
Seçenekler
A
2
B
12
C
22
D
32
E
42
Açıklama:
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşarı (Konsey Başkanı), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, Çalışma Genel Müdürü, İş Teftiş Kurulu Başkanı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından bir genel müdür; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı,
Kalkınma Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığından ilgili birer genel müdür; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından bir yürütme kurulu üyesi; Devlet Personel Başkanlığından bir başkan yardımcısı; işveren, işçi ve kamu görevlileri sendikaları üst kuruluşlarının en fazla üyeye sahip ilk üçünden, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan, Türk Tabipleri Birliğinden, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden konuyla ilgili veya görevli birer yönetim kurulu üyesinden ve ihtiyaç duyulması hâlinde İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün teklifi ve Konseyin kararı ile belirlenen, iş sağlığı ve güvenliği konusunda faaliyet gösteren kurum veya kuruluşlardan en fazla iki temsilciden oluşur (UİSGKY m.5/1).
Görüldüğü üzere Konsey’in on dördü devlet bürokratı, sekizi sosyal tarafların temsilcisi olmak
üzere yirmi iki üyesi bulunmaktadır (Sümer, 2021, s.35). Konseyin tüzel kişiliği bulunmamakta olup (Laçiner, 2014, s.86) Konsey sekretaryası İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünce yürütülmektedir (UİSGKY m.8/1).
Kalkınma Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığından ilgili birer genel müdür; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından bir yürütme kurulu üyesi; Devlet Personel Başkanlığından bir başkan yardımcısı; işveren, işçi ve kamu görevlileri sendikaları üst kuruluşlarının en fazla üyeye sahip ilk üçünden, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan, Türk Tabipleri Birliğinden, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden konuyla ilgili veya görevli birer yönetim kurulu üyesinden ve ihtiyaç duyulması hâlinde İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün teklifi ve Konseyin kararı ile belirlenen, iş sağlığı ve güvenliği konusunda faaliyet gösteren kurum veya kuruluşlardan en fazla iki temsilciden oluşur (UİSGKY m.5/1).
Görüldüğü üzere Konsey’in on dördü devlet bürokratı, sekizi sosyal tarafların temsilcisi olmak
üzere yirmi iki üyesi bulunmaktadır (Sümer, 2021, s.35). Konseyin tüzel kişiliği bulunmamakta olup (Laçiner, 2014, s.86) Konsey sekretaryası İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünce yürütülmektedir (UİSGKY m.8/1).
Soru 5
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek.
- Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek.
- Kurum teşkilâtı ile personelinin idarî, malî ve hukukî işlemleri hakkında denetim, inceleme ve soruşturma yapmak.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görev ve yetkileri şöyle sıralanabilir:
• Bakanlığın görev alanına giren faaliyet ve işlemlerle ilgili teftiş, inceleme ve soruşturmaları yürütmek, gerekli önlemleri almak veya aldırmak,
• Bakanlığın görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası mevzuatın uygulanmasını izlemek, mevzuat çalışmaları yapmak, gerektiğinde, teftiş ve denetimler sonucunda, mevzuatın aksayan yönleri, uygulanabilirliği, sektörel bazda ilgili kurum ve kuruluşlarca alınması gereken önlemleri belirlemek,
• Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek,
• Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
• Kurum teşkilâtı ile personelinin idarî, malî ve hukukî işlemleri hakkında denetim, inceleme ve soruşturma yapmak,
• Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak (1 no.lu CBK m.95).
• Bakanlığın görev alanına giren faaliyet ve işlemlerle ilgili teftiş, inceleme ve soruşturmaları yürütmek, gerekli önlemleri almak veya aldırmak,
• Bakanlığın görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası mevzuatın uygulanmasını izlemek, mevzuat çalışmaları yapmak, gerektiğinde, teftiş ve denetimler sonucunda, mevzuatın aksayan yönleri, uygulanabilirliği, sektörel bazda ilgili kurum ve kuruluşlarca alınması gereken önlemleri belirlemek,
• Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek,
• Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
• Kurum teşkilâtı ile personelinin idarî, malî ve hukukî işlemleri hakkında denetim, inceleme ve soruşturma yapmak,
• Bakan tarafından verilen diğer görevleri yapmak (1 no.lu CBK m.95).
Soru 6
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla işveren tarafından işyerlerinde kurulacak olan iş sağlığı ve güvenliği birimlerinde bulunan ilkyardım ve acil müdahale odası en az kaç metrekare olmalıdır?
Seçenekler
A
12
B
22
C
32
D
42
E
52
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla işveren tarafından işyerlerinde kurulacak olan iş sağlığı ve güvenliği birimlerinde aranan şartlar şöyledir:
• İş sağlığı ve güvenliği birimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine ve çalışan personel sayısına uygun büyüklükte bir yerde kurulur. Bu birimin asıl işin yürütüldüğü mekânda ve giriş katta kurulması esastır.
• Birimlerde sekizer metrekareden az olmamak üzere bir iş güvenliği uzmanı odası ile işyeri hekimi tarafından kullanılmak üzere bir muayene odası ve 12 metrekareden az olmamak üzere bir ilkyardım ve acil müdahale odası bulunur. Tam zamanlı görevlendirilecek her işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı için aynı şartlarda ayrı birer oda
tahsis edilir.
• Birimler belirtilen araç ve gereçler ile donatılır ve işyerinde çalışanların acil durumlarda en yakın sağlık birimine ulaştırılmasını sağlamak üzere uygun araç bulundurulur.
• Birimin bölümleri aynı alanda bulunur ve bu alan çalışanlar tarafından kolaylıkla görülebilecek şekilde işaretlenir (İSGHY m.10).
• İş sağlığı ve güvenliği birimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine ve çalışan personel sayısına uygun büyüklükte bir yerde kurulur. Bu birimin asıl işin yürütüldüğü mekânda ve giriş katta kurulması esastır.
• Birimlerde sekizer metrekareden az olmamak üzere bir iş güvenliği uzmanı odası ile işyeri hekimi tarafından kullanılmak üzere bir muayene odası ve 12 metrekareden az olmamak üzere bir ilkyardım ve acil müdahale odası bulunur. Tam zamanlı görevlendirilecek her işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı için aynı şartlarda ayrı birer oda
tahsis edilir.
• Birimler belirtilen araç ve gereçler ile donatılır ve işyerinde çalışanların acil durumlarda en yakın sağlık birimine ulaştırılmasını sağlamak üzere uygun araç bulundurulur.
• Birimin bölümleri aynı alanda bulunur ve bu alan çalışanlar tarafından kolaylıkla görülebilecek şekilde işaretlenir (İSGHY m.10).
Soru 7
Ortak Sağlık ve Güvenlik Biriminin (OSGB) kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az kaç tane işyeri hekimi bulundurması zorunludur?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
OSGB’nin kurulabilmesi ve hizmet sunabilmesi için tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan en az birer işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli istihdam etmesi zorunludur (İSGHY m.12/1).
Soru 8
- Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
- Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
- Uluslararası İş Sağlığı Komisyonunu (ICOH)
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği alanında uluslararası faaliyetler yürüten, Türkiye’nin taraf olduğu ya da işbirliğinde bulunduğu çok sayıda uluslararası örgütten söz etmek mümkündür. Bunların arasında özellikle Birleşmiş Milletlerin bağlı kuruluşları olan Uluslararası Çalışma Örgütünü (ILO) ve Dünya Sağlık Örgütünü (WHO), sivil toplum kuruluşu niteliğindeki Uluslararası İş Sağlığı Komisyonunu (ICOH) ve Avrupa Birliği’nin Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansını (EU-OSHA) saymak mümkündür.
Soru 9
ILO Türkiye Ofisi tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili teknik bir yardım projesi geliştirilmiştir. Bu projenin çıktısı olan 'İş Sağlığı ve Güvenliği Profili Türkiye' hangi yıl yayımlanmıştır?
Seçenekler
A
2014
B
2015
C
2016
D
2017
E
2018
Açıklama:
Son yıllarda, Türkiye’de sıklıkla yaşanan büyük ölçekli iş kazalarıyla birlikte Türkiye-ILO ilişkileri iş sağlığı ve güvenliği yönünden ivme kazanmış; Türkiye’nin onayladığı son üç sözleşmenin hepsi iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin olmuştur. Bu kapsamda ÇSGB ile ILO’nun birlikte düzenlediği toplantılar ve üç taraflı görüşmeler sonucunda ILO Türkiye Ofisi tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili teknik bir yardım projesi geliştirilmiştir. 2016 yılında ise bu projenin bir tür raporu niteliğinde olan “İş Sağlığı ve Güvenliği Profili Türkiye” yayımlanmıştır.
Soru 10
Sağlık Bakanlığı ile Dünya Sağlık Örgütü arasında gerçekleştirilen “bienal iş birliği anlaşmaları” hangi sıklıkla yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Yılda bir kez
B
İki yılda bir kez
C
Üç yılda bir kez
D
Dört yılda bir kez
E
Beş yılda bir kez
Açıklama:
Dünya Sağlık Örgütü ile iş sağlığı ve güvenliği alanındaki kamusal aktörler arasında da çeşitli iş birliklerinin yürütüldüğünden söz etmek mümkündür. Sağlık Bakanlığı ile Örgüt arasında iki yılda bir “bienal iş birliği anlaşmaları” yapılmakta; bu anlaşmalarda iş sağlığı hizmetleri yönünden de öncelikli hedefler belirlenmektedir (WHO, 2022).
Soru 11
1955 yılında kurulan, günümüzde çalışmalarına “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi” (ÇASGEM) olarak devam eden kurumun ilk adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eğitim ve Öğretim Merkezi
B
Yakın ve Ortadoğu Çalışma Enstitüsü
C
Yakın ve Ortadoğu Çalışma Eğitim Merkezi
D
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Merkezi
E
Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü
Açıklama:
1955 yılında ILO ile Türkiye Hükûmeti arasındaki 13 sayılı Ek Anlaşma uyarınca “Yakın ve Ortadoğu Çalışma Enstitüsü” kurulmuş; bu Enstitü, 1960 yılında Çalışma Bakanlığının bağlı kuruluşu olarak çalışmalarına başlamıştır (Eser, 2016, s.67, 68). 1985 yılında Enstitünün adı “Yakın ve Ortadoğu Çalışma Eğitim Merkezi” olarak değiştirilmiş ve Bakanlığa bağlı, bağımsız bütçeli bir kuruma dönüştürülmüştür (Eser, 2016, s.69). 2003 yılında yapılan değişiklikle ise bu kurum çalışmalarına “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi” (ÇASGEM) olarak devam etmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 12
Bakanlar kurulu kararı ile İşçi Sağlığı ve Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak kurulan “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Merkezi” kaç yılında faaliyetine başlamıştır?
Seçenekler
A
1947
B
1955
C
1960
D
1969
E
1971
Açıklama:
1969 yılında, 26.03.1969 tarih ve 6/11568 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, ILO’nun teknik yardımları ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Yardımı Özel Fonundan sağlanan finansmanla, İşçi Sağlığı ve Genel Müdürlüğüne bağlı olarak “İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Merkezi” (İSGÜM) kurulmuştur. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 13
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi’nin üye sayısı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
22
B
21
C
20
D
19
E
18
Açıklama:
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşarı (Konsey Başkanı), Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürü, Çalışma Genel Müdürü, İş Teftiş Kurulu Başkanı ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından bir genel müdür; Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Enerji ve Tabii KaynaklarBakanlığı, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Kalkınma Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığından ilgili birer genel müdür; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından bir yürütme kurulu üyesi; Devlet Personel Başkanlığından bir başkan yardımcısı; işveren, işçi ve kamu görevlileri sendikaları üst kuruluşlarının en fazla üyeye sahip ilk üçünden, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinden, Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonundan, Türk Tabipleri Birliğinden, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinden ve Türkiye Ziraat Odaları Birliğinden konuyla ilgili veya görevli birer yönetim kurulu üyesinden ve ihtiyaç duyulması hâlinde İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürünün teklifi ve Konseyin kararı ile belirlenen, iş sağlığı ve güvenliği konusunda faaliyet gösteren kurum veya kuruluşlardan en fazla iki temsilciden oluşur (UİSGKY m.5/1). Görüldüğü üzere Konsey’in on dördü devlet bürokratı, sekizi sosyal tarafların temsilcisi olmak üzere yirmi iki üyesi bulunmaktadır
Soru 14
- Çalışma Genel Müdürlüğü
- Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
- Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü
- Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü
- Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü
Günümüzde ÇSGB, 13 ayrı hizmet birimi (merkez teşkilatı) aracılığıyla görevlerini yürütmektedir. Yukarıdakilerden hangisi bu hizmet birimlerindendir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III ve V
C
III, IV ve V
D
I, IV ve V
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Günümüzde ÇSGB, 13 ayrı hizmet birimi (merkez teşkilatı) aracılığıyla görevlerini yürütmektedir. Bunlar; Çalışma Genel Müdürlüğü, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü, Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğü, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Avrupa Birliği ve Mali Yardımlar Dairesi Başkanlığı, Personel Dairesi Başkanlığı, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği ve Özel Kalem Müdürlüğüdür
Soru 15
1930'lu yıllarda “İş ve İşçiler Bürosu” olarak kurulan kurumun günümüzdeki adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rehberlik ve Teftiş Genel Müdürlüğü
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Türkiye İş Kurumu
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
E
Çalışma Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Çalışma Genel Müdürlüğü, ilk olarak 1930’lu yıllarda “İş ve İşçiler Bürosu” olarak kurulmuş; 1936 yılında 3008 sayılı İş Kanunu’yla birlikte “İş Dairesi”ne dönüştürülmüş ve 1945 yılında şimdiki adıyla kurularak faaliyetlerine devam etmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’nün görev yetki ve sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak
B
Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak
C
Standart çalışmaları yapmak, normlar hazırlamak ve geliştirmek
D
Faaliyet konuları ile ilgili yayın ve dokümantasyon çalışmaları yapmak ve istatistikleri düzenlemek
E
İşyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, diğer teknik ve sağlık personel ile işçilere eğitim vermek için kamu kurum ve kuruluşları ve üniversiteleri yetkilendirmek
Açıklama:
İşçi, işveren ilişkilerini düzenlemek, çalışma barışını sağlayıcı tedbirleri almak Çalışma Genel Müdürlüğünün iş sağlığı ve güvenliğini ilgilendiren görev ve yetkileri içerisinde yer alır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 17
- I. Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak
- II. Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek
- III. Çalışma meseleleri üzerinde milli ve milletlerarası bölge seminerleri tertip etmek
- IV. Kurum teşkilâtı ile personelinin idarî, malî ve hukukî işlemleri hakkında denetim, inceleme ve soruşturma yapmak
- V. Ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamak
Yukarıda verilen bilgilerden hangileri Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’nın görev ve yetkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, II, III, IV ve V
Açıklama:
Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak, kayıtdışı istihdamla mücadele etmek ve denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’nın görev ve yetkileri arasında yer alır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 18
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 14. Maddesine göre işverenler, iş kazalarını kazadan sonraki kaç iş günü içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlüdür?
Seçenekler
A
15
B
10
C
7
D
5
E
3
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 14. Maddesine göre işverenler, iş kazalarını kazadan sonraki üç iş günü içinde, Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmekle yükümlü tutulmuşlardır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 19
......... genel itibariyle istihdam politikalarının oluşturulması, istihdamın korunması ve geliştirilmesi, işsizliğin önlenmesi gibi çalışma hayatına ilişkin hususlarda faaliyet yürütmek ve işsizlik sigortası hizmetlerini yürütmek üzere görevlendirilmiştir.
Yukarıda verilen boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıda verilen boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Kurumu
B
Türkiye İş Kurumu
C
Mesleki Yeterlilik Kurumu
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurumu
E
Türkiye İstatistik Kurumu
Açıklama:
Türkiye İş Kurumu genel itibariyle istihdam politikalarının oluşturulması, istihdamın korunması ve geliştirilmesi, işsizliğin önlenmesi gibi çalışma hayatına ilişkin hususlarda faaliyet yürütmek ve işsizlik sigortası hizmetlerini yürütmek üzere görevlendirilmiştir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 20
Uluslararası alanda iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetler yürüten, Birleşmiş Milletlerin ilk uzmanlaşmış örgütü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO)
B
Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı (EU-OSHA)
C
Dünya Sağlık Örgütü (WHO)
D
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)
E
Uluslararası İş Sağlığı Komisyonu (ICOH)
Açıklama:
Uluslararası alanda iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetler yürüten, Birleşmiş Milletlerin ilk uzmanlaşmış örgütü Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) dür. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 21
Türkiye'deki iş sağlığı ve güvenliğinin kurumsal yapısını anlayabilmek için, bu yapıda önemli görev üstlenen Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın yapısının tarihsel gelişimini bilmek gerekir.
184 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çalışma Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Bakanlığının birleştirilerek "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı" adıyla yeniden teşkilatlandırıldığı tarih aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
184 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çalışma Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Bakanlığının birleştirilerek "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı" adıyla yeniden teşkilatlandırıldığı tarih aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
1945
B
1974
C
1983
D
2018
E
2021
Açıklama:
184 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Çalışma Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Bakanlığının birleştirilerek "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı" adıyla yeniden 1983 yılında teşkilatlandırılmıştır.
Soru 22
2005 yılında 755 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Genelgesi'yle "Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi" kurulmuştur.
Aşağıdakilerden hangisi Konseyin amaçlarındandır?
Aşağıdakilerden hangisi Konseyin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
İş gücü ve sosyal güvenlik konularını düzenlemek
B
İşçi-işveren ilişkilerini düzenlemek
C
İş sağlığı ve güvenliği konusundaki teknik sorunları çözmek
D
İş güvenliği konusunda araştırma merkezleri açmak
E
İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin ölçüm yapmak
Açıklama:
ILO’nun 155 sayılı Sözleşmesi’nden doğan yükümlülükleri yerine getirmek ve Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında (2001-2005) yer alan “İş
sağlığı ve güvenliği önlemlerini geliştirme, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin ölçüm, meslek hastalıklarının ortaya çıkartılması, işyeri hekimliği, danışmanlık, eğitim hizmetleri, meslek hastalıkları hastaneleri, denetim vb. hizmetleri yeniden yapılandırma ve geliştirme” amacını gerçekleştirmek adına, 2005 yılında 755 sayılı ÇSGB Genelgesi’yle “Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi” kurulmuştur.
Buna göre doğru cevap "E" şıkkıdır.
sağlığı ve güvenliği önlemlerini geliştirme, iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin ölçüm, meslek hastalıklarının ortaya çıkartılması, işyeri hekimliği, danışmanlık, eğitim hizmetleri, meslek hastalıkları hastaneleri, denetim vb. hizmetleri yeniden yapılandırma ve geliştirme” amacını gerçekleştirmek adına, 2005 yılında 755 sayılı ÇSGB Genelgesi’yle “Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi” kurulmuştur.
Buna göre doğru cevap "E" şıkkıdır.
Soru 23
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyine verilen görevler bir bütün olarak değerlendirildiğinde, bu konseyin bir tür ........................... niteliği taşıdığından söz etmek mümkündür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Danışma organı
B
Yetki organı
C
Düzenleme organı
D
Raporlama organı
E
Gözetme organı
Açıklama:
Konsey’e verilen görevler bir bütün olarak değerlendirildiğinde Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin bir tür “danışma organı” niteliği taşıdığından söz etmek mümkündür.
Buna göre doğru cevap "A" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "A" şıkkıdır.
Soru 24
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, kendisine tanımlanan görev, yetki ve sorumluluklarını, bünyesinde kurulan birimler aracılığıyla yürütmektedir. Bu birimlerden biri İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığıdır.
Aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri yukarıda adı geçen başkanlığın faaliyetlerini gerçekleştirdiği alt bölümlerden biridir?
I. Kazaları Önleme ve Araştırma Bölümü
II. Gıda İnceleme ve Araştırma Bölümü
III. Eğitim ve Kültür Bölümü
IV. Afet Riski Belirleme Bölümü
V. Proje ve Strateji Bölümü
Aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri yukarıda adı geçen başkanlığın faaliyetlerini gerçekleştirdiği alt bölümlerden biridir?
I. Kazaları Önleme ve Araştırma Bölümü
II. Gıda İnceleme ve Araştırma Bölümü
III. Eğitim ve Kültür Bölümü
IV. Afet Riski Belirleme Bölümü
V. Proje ve Strateji Bölümü
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve III
C
II, III, IV
D
I, III, V
E
I, II, IV, V
Açıklama:
İSGÜM, faaliyetlerini çeşitli bölümler (teknik bölümler, sağlık bölümleri ve idari bölümler) altında yürütmekte olup bu bölümleri aşağıdaki gibi
sıralamak mümkündür:
• İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları Bölümü,
• İş Hijyeni Uygulamaları Geliştirme Bölümü,
• Kazaları Önleme ve Araştırma Bölümü,
• Kontrol Belgesi Bölümü,
• Eğitim ve Kültür Bölümü,
• Proje ve Strateji Bölümü,
• Kişisel Koruyucu Donanımlar Bölümü
Soru kökünde yer alan II ve IV alt bölümler Belediyelere aittir.
Buna göre doğru cevap "D" şıkkıdır.
sıralamak mümkündür:
• İş Sağlığı ve Meslek Hastalıkları Bölümü,
• İş Hijyeni Uygulamaları Geliştirme Bölümü,
• Kazaları Önleme ve Araştırma Bölümü,
• Kontrol Belgesi Bölümü,
• Eğitim ve Kültür Bölümü,
• Proje ve Strateji Bölümü,
• Kişisel Koruyucu Donanımlar Bölümü
Soru kökünde yer alan II ve IV alt bölümler Belediyelere aittir.
Buna göre doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 25
Sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı etkin, adil, kolay erişilebilir, aktüeryal ve mali açıdan sürdürülebilir, çağdaş standartlarda sosyal güvenlik sistemi yürütmeyi temel olarak amaçlayan birim aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Türkiye İş Kurumu
B
Sosyal Güvenlik Kurumu
C
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü
E
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ilgili kuruluşları arasında yer alan Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK); kamu tüzel kişiliğine sahip, idari ve mali açıdan özerk bir kamu kuruluşudur. Kurumun temel amacı; sosyal sigortacılık ilkelerine dayalı, etkin, adil, kolay erişilebilir, aktüeryal ve mali açıdan sürdürülebilir, çağdaş standartlarda sosyal güvenlik sistemini yürütmektir.
Buna göre doğru cevap "B" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "B" şıkkıdır.
Soru 26
Belediyeler kendi yetki alanlarında faaliyet gösteren gayrisıhhi müesseseleri çevre ve toplum açısından denetlemekle yükümlüdür.
Aşağıdaki ifadelerden hangisi üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler ile ilişkilendirilir?
Aşağıdaki ifadelerden hangisi üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler ile ilişkilendirilir?
Seçenekler
A
Konutlardan mutlaka uzak bulundurulmalı
B
Yakın civarda ikamet edenlerin esenlikleri için inceleme yapılmalı
C
Müessesenin vaziyeti itibariyle konutlara zarar gelmeyeceği belirlenmeli
D
Bu tür müesseselerin denetimi öncellikle muhtarlıklar tarafından yapılmalı
E
Açılabilmeleri için sıhhi nezarete tabi tutulmaları yeterli
Açıklama:
Üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler ise konutların ve insan ikametine mahsus diğer yerlerin yanında açılabilmesi için sıhhi nezarete tabi tutulması yeterli olan müesseseleri ifade etmektedir.
Buna göre doğru cevap "E" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "E" şıkkıdır.
Soru 27
Aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip işyeri "İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu" kurmak ve bu kurulun iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uymakla sorumludur?
Seçenekler
A
En az yirmi çalışanı ve kurumsal yapısı olan
B
İş faaliyetlerini alt bölümler halinde yürüten
C
Elli ve daha fazla çalışanın bulunan ve altı aydan fazla süren işler yapılan
D
Yönetim kurulu ve alt kurullar tarafından yönetilen
E
İş faaliyetlerini ara vermeden sürdüren
Açıklama:
İşyeri İş Sağlığı ve Güvenliği Kuruluna ilişkin esaslar İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulları Hakkında Yönetmelik’le düzenlenmiştir. Buna göre elli ve daha fazla çalışanın bulunduğu ve altı aydan fazla süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde işveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak üzere “İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu” kurmak ve bu Kurulun iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun kararlarını uygulamakla sorumludur.
Buna göre doğru cevap "C" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "C" şıkkıdır.
Soru 28
Aşağıdakilerin hangisinde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla işveren tarafından işyerlerinde kurulacak olan iş sağlığı ve güvenliği birimlerinde aranan şartlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği birimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine ve çalışan personel sayısına uygun büyüklükte bir yerde kurulur. Bu birimin asıl işin yürütüldüğü mekânda ve giriş katta kurulması esastır
B
Birimler belirtilen araç ve gereçler ile donatılır ve işyerinde çalışanların acil durumlarda en yakın sağlık birimine ulaştırılmasını sağlamak üzere uygun araç bulundurulur
C
Birimin bölümleri 12 metrekarelik bekleme yeri, arşiv odası ve en az bir tuvalet ve lavabodan oluşmalı
D
Birimin bölümleri aynı alanda bulunur ve bu alan çalışanlar tarafından kolaylıkla görülebilecek şekilde işaretlenir
E
Birimlerde sekizer metrekareden az olmamak üzere bir iş güvenliği uzmanı odası ile
işyeri hekimi tarafından kullanılmak üzere bir muayene odası bulundurulur
işyeri hekimi tarafından kullanılmak üzere bir muayene odası bulundurulur
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği birimi, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine ve çalışan personel sayısına uygun büyüklükte bir yerde kurulur. Bu birimin asıl işin yürütüldüğü mekânda ve giriş katta kurulması esastır.
• Birimlerde sekizer metrekareden az olmamak üzere bir iş güvenliği uzmanı odası ile işyeri hekimi tarafından kullanılmak üzere bir muayene odası ve 12 metrekareden az olmamak üzere bir ilkyardım ve acil müdahale odası bulunur. Tam zamanlı görevlendirilecek her işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı için aynı şartlarda ayrı birer oda tahsis edilir.
• Birimler belirtilen araç ve gereçler ile donatılır ve işyerinde çalışanların acil durumlarda en yakın sağlık birimine ulaştırılmasını sağlamak üzere uygun araç bulundurulur.
• Birimin bölümleri aynı alanda bulunur ve bu alan çalışanlar tarafından kolaylıkla görülebilecek şekilde işaretlenir .
• Birimlerde sekizer metrekareden az olmamak üzere bir iş güvenliği uzmanı odası ile işyeri hekimi tarafından kullanılmak üzere bir muayene odası ve 12 metrekareden az olmamak üzere bir ilkyardım ve acil müdahale odası bulunur. Tam zamanlı görevlendirilecek her işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı için aynı şartlarda ayrı birer oda tahsis edilir.
• Birimler belirtilen araç ve gereçler ile donatılır ve işyerinde çalışanların acil durumlarda en yakın sağlık birimine ulaştırılmasını sağlamak üzere uygun araç bulundurulur.
• Birimin bölümleri aynı alanda bulunur ve bu alan çalışanlar tarafından kolaylıkla görülebilecek şekilde işaretlenir .
Soru 29
İş sağlığı ve güvenliği alanında uluslararası faaliyetler yürüten Birleşmiş Milletlerin ilk uzmanlaşmış örgütü aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Dünya Sağlık Örgütü
B
Uluslararası Çalışma Örgütü
C
Uluslararası İş Sağlığı Komisyonu
D
Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı
E
İş Güvenliği Uzmanları Derneği
Açıklama:
Birleşmiş Milletlerin ilk uzmanlaşmış örgütü olan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), uluslararası alanda iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin faaliyetler yürüten en önemli kuruluşların başında gelmektedir.
Buna göre doğru cevap "B" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "B" şıkkıdır.
Soru 30
İş sağlığı ve güvenliği alanında doğrudan veya dolaylı olarak faaliyet gösteren çok sayıda kurum ve kuruluş bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunların arasındaki işbirliğinin etkinliğini arttırmak için gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kurumlar arasındaki eşgüdümün düzenlenmesi
B
Planlama ve organizasyonun düzenlenmesi
C
Kurumlar arası politikaların düzenlenmesi
D
Yeni kurumların açılmasının düzenlenmesi
E
Kurumlar arası iletişimin düzenlenmesi
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği alanında doğrudan veya dolaylı olarak faaliyet gösteren çok sayıda kurum ve kuruluş mevcuttur. Bu aktörler arasındaki iş birliğini ve devamla iş sağlığı ve güvenliği alanındaki etkinliği artırmak için yapılması gereken en önemli hususlar; kurum ve kuruluşlar arasındaki iletişim, eş güdüm, politika, planlama ve organizasyon konularındaki dağınıklığı tamamen ortadan kaldırmaktır.
Doğru cevap "D" şıkkıdır.
Doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 31
I) Ulusal iş sağlığı ve güvenliği politika ve stratejileri için öneriler geliştirmek ve alınan
kararların kurumlarda uygulanmasını tavsiye etmek,
II) İş sağlığı ve güvenliği konularında araştırma ve geliştirmeye yönelik projeler önermek,
III) Ülke çapında yapılacak iş sağlığı ve güvenliği alanındaki seminer, konferans gibi faaliyetleri yıllık olarak planlamak ve değerlendirmek,
IV) İş sağlığı ve güvenliğinin izleme ve inceleme çalışmalarında bulunmak,
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri “Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği’nde (UİSGKY)” belirlenen Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin görevleri arasında yer alır?
kararların kurumlarda uygulanmasını tavsiye etmek,
II) İş sağlığı ve güvenliği konularında araştırma ve geliştirmeye yönelik projeler önermek,
III) Ülke çapında yapılacak iş sağlığı ve güvenliği alanındaki seminer, konferans gibi faaliyetleri yıllık olarak planlamak ve değerlendirmek,
IV) İş sağlığı ve güvenliğinin izleme ve inceleme çalışmalarında bulunmak,
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri “Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi Yönetmeliği’nde (UİSGKY)” belirlenen Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin görevleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, III
C
II, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin amacı, oluşumu ve görevleri “Ulusal İş Sağlığı ve
Güvenliği Konseyi Yönetmeliği’nde (UİSGKY)” belirlenmiştir (RG. T.05.02.2013, S.28550). Yönetmeliğe göre Konseyin görevleri şöyledir:
• Ulusal iş sağlığı ve güvenliği politika ve stratejileri için öneriler geliştirmek ve alınan
kararların kurumlarda uygulanmasını tavsiye etmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusundaki ihtiyaç ve öncelikleri dikkate alarak Ulusal İş Sağlığı
ve Güvenliği Politika Belgesi, hedefler ve eylem planının belirlenmesi için öneriler
geliştirmek,
• Çalışanların ve işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda eğitimleri, bilgilendirilmeleri, bilinçlendirilmeleri ile iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşturulması
konusunda görüş bildirmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında araştırma ve geliştirmeye yönelik projeler önermek,
• Ülke çapında yapılacak iş sağlığı ve güvenliği alanındaki seminer, konferans gibi faaliyetleri
yıll
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin amacı, oluşumu ve görevleri “Ulusal İş Sağlığı ve
Güvenliği Konseyi Yönetmeliği’nde (UİSGKY)” belirlenmiştir (RG. T.05.02.2013, S.28550). Yönetmeliğe göre Konseyin görevleri şöyledir:
• Ulusal iş sağlığı ve güvenliği politika ve stratejileri için öneriler geliştirmek ve alınan kararların kurumlarda uygulanmasını tavsiye etmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusundaki ihtiyaç ve öncelikleri dikkate alarak Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi, hedefler ve eylem planının belirlenmesi için öneriler geliştirmek,
• Çalışanların ve işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda eğitimleri, bilgilendirilmeleri, bilinçlendirilmeleri ile iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşturulması konusunda görüş bildirmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında araştırma ve geliştirmeye yönelik projeler önermek,
• Ülke çapında yapılacak iş sağlığı ve güvenliği alanındaki seminer, konferans gibi faaliyetleri yıllık olarak planlamak ve değerlendirmek,
• Gerekli görülmesi durumunda çalışma grupları kurmak ve üyelerini belirlemek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusunda toplum ve çalışan yararını gözeterek, Bakanlık ve diğer
kurumlararası koordinasyon, bilgi paylaşımı ve işbirliğine katkı sağlamak,
• İş sağlığı ve güvenliğinin izleme ve inceleme çalışmalarında bulunmak,
• Konsey üyelerinin temsil ettikleri kurum ve kuruluşlarda, Konsey toplantılarında alınan her türlü karar ve düzenlemenin ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanmasını izlemek, görüş ve önerilerde bulunmak,
• Her yıl Mart ayı sonuna kadar, politika belgesi ve eylem planı kapsamında bir önceki yıla ait kurum faaliyet raporunu Konsey sekretaryasına iletmektir (UİSGKY m.6).
Güvenliği Konseyi Yönetmeliği’nde (UİSGKY)” belirlenmiştir (RG. T.05.02.2013, S.28550). Yönetmeliğe göre Konseyin görevleri şöyledir:
• Ulusal iş sağlığı ve güvenliği politika ve stratejileri için öneriler geliştirmek ve alınan
kararların kurumlarda uygulanmasını tavsiye etmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusundaki ihtiyaç ve öncelikleri dikkate alarak Ulusal İş Sağlığı
ve Güvenliği Politika Belgesi, hedefler ve eylem planının belirlenmesi için öneriler
geliştirmek,
• Çalışanların ve işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda eğitimleri, bilgilendirilmeleri, bilinçlendirilmeleri ile iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşturulması
konusunda görüş bildirmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında araştırma ve geliştirmeye yönelik projeler önermek,
• Ülke çapında yapılacak iş sağlığı ve güvenliği alanındaki seminer, konferans gibi faaliyetleri
yıll
Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin amacı, oluşumu ve görevleri “Ulusal İş Sağlığı ve
Güvenliği Konseyi Yönetmeliği’nde (UİSGKY)” belirlenmiştir (RG. T.05.02.2013, S.28550). Yönetmeliğe göre Konseyin görevleri şöyledir:
• Ulusal iş sağlığı ve güvenliği politika ve stratejileri için öneriler geliştirmek ve alınan kararların kurumlarda uygulanmasını tavsiye etmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusundaki ihtiyaç ve öncelikleri dikkate alarak Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi, hedefler ve eylem planının belirlenmesi için öneriler geliştirmek,
• Çalışanların ve işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda eğitimleri, bilgilendirilmeleri, bilinçlendirilmeleri ile iş sağlığı ve güvenliği kültürünün oluşturulması konusunda görüş bildirmek,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında araştırma ve geliştirmeye yönelik projeler önermek,
• Ülke çapında yapılacak iş sağlığı ve güvenliği alanındaki seminer, konferans gibi faaliyetleri yıllık olarak planlamak ve değerlendirmek,
• Gerekli görülmesi durumunda çalışma grupları kurmak ve üyelerini belirlemek,
• İş sağlığı ve güvenliği konusunda toplum ve çalışan yararını gözeterek, Bakanlık ve diğer
kurumlararası koordinasyon, bilgi paylaşımı ve işbirliğine katkı sağlamak,
• İş sağlığı ve güvenliğinin izleme ve inceleme çalışmalarında bulunmak,
• Konsey üyelerinin temsil ettikleri kurum ve kuruluşlarda, Konsey toplantılarında alınan her türlü karar ve düzenlemenin ve iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının uygulanmasını izlemek, görüş ve önerilerde bulunmak,
• Her yıl Mart ayı sonuna kadar, politika belgesi ve eylem planı kapsamında bir önceki yıla ait kurum faaliyet raporunu Konsey sekretaryasına iletmektir (UİSGKY m.6).
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi "İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı"nın kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
İSGÜM
B
İSGAG
C
İŞKUR
D
ILO
E
İSGAGEB
Açıklama:
İSGÜM: İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü Başkanlığı
DOĞRU SEÇENEK A ŞIKKIDIR.
DOĞRU SEÇENEK A ŞIKKIDIR.
Soru 33
I) Bakanlığın görev alanına giren faaliyet ve işlemlerle ilgili teftiş, inceleme ve soruşturmaları yürütmek, gerekli önlemleri almak veya aldırmak,
II) Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
III) Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görev ve yetkileri arasında yer alır?
II) Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
III) Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görev ve yetkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I
B
II
C
I, III
D
II, III
E
I, II, III
Açıklama:
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının görev ve yetkileri şöyle sıralanabilir:
• Bakanlığın görev alanına giren faaliyet ve işlemlerle ilgili teftiş, inceleme ve soruşturmaları yürütmek, gerekli önlemleri almak veya aldırmak,
• Bakanlığın görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası mevzuatın uygulanmasını izlemek, mevzuat çalışmaları yapmak, gerektiğinde, teftiş ve denetimler sonucunda, mevzuatın aksayan yönleri, uygulanabilirliği, sektörel bazda ilgili kurum ve kuruluşlarca alınması gereken önlemleri belirlemek,
• Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek,
• Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
• Kurum teşkilâtı ile personelinin idarî, malî
doğru seçenek e şıkkıdır
• Bakanlığın görev alanına giren faaliyet ve işlemlerle ilgili teftiş, inceleme ve soruşturmaları yürütmek, gerekli önlemleri almak veya aldırmak,
• Bakanlığın görev alanına giren konularda ulusal ve uluslararası mevzuatın uygulanmasını izlemek, mevzuat çalışmaları yapmak, gerektiğinde, teftiş ve denetimler sonucunda, mevzuatın aksayan yönleri, uygulanabilirliği, sektörel bazda ilgili kurum ve kuruluşlarca alınması gereken önlemleri belirlemek,
• Denetim sonuçlarına ilişkin istatistikleri tutmak, değerlendirmek ve yorumlamak,
• 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ile 4904 sayılı Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun uyarınca işyerlerinde inceleme yapmak, iş ve işlemlerini teftiş etmek,
• Kayıtdışı istihdamla mücadele etmek, bu amaçla sektörel analizlere dayalı denetimleri yürütmek ve bu konularda alınması gerekli tedbirleri önermek,
• Kurum teşkilâtı ile personelinin idarî, malî
doğru seçenek e şıkkıdır
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi"nin kısaltmasıdır?
Seçenekler
A
ÇASGEM
B
ÇSGEAM
C
ILO
D
İŞKUR
E
İSGÜM
Açıklama:
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi (ÇASGEM)
doğru seçenek a şıkkıdır
doğru seçenek a şıkkıdır
Soru 35
ÇASGEM Danışma Kurulunda Sosyal Güvenlik Kurumundan en az kaç temsilci olmalıdır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
ÇASGEM Danışma Kurulu; Bakanın görevlendireceği Bakan Yardımcısının veya bir genel müdürün başkanlığında; Başkan, Bakanlığın ilgili birimlerinden en az beş temsilci, Sosyal Güvenlik Kurumundan en az dört temsilci, Türkiye İş Kurumu Genel Müdür Yardımcısı ile üniversitelerin iş hukuku, sosyal politika, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili dallarında çalışanlar arasından Yükseköğretim Kurulunca görevlendirilecek iki öğretim üyesinden oluşur.
Danışma Kurulu; Bakanın görevlendireceği Bakan Yardımcısının veya bir genel müdürün başkanlığında; Başkan, Bakanlığın ilgili birimlerinden en az beş temsilci, Sosyal Güvenlik Kurumundan en az dört temsilci, Türkiye İş Kurumu Genel Müdür Yardımcısı ile üniversitelerin iş hukuku, sosyal politika, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili dallarında çalışanlar arasından Yükseköğretim Kurulunca görevlendirilecek iki öğretim üyesinden oluşur (4 no.lu CBK m.87). Danışma Kurulunun görevleri; ÇASGEM’in eğitim, araştırma, danışmanlık, yayın ve diğer faaliyetlerini yönlendirmek, yıllık faaliyetlerini değerlendirmek, çalışmalarının etkinliğini artırıcı önerilerde bulunmak ve ÇASGEM’le ilgili yönetmelikler hakkında görüş bildirmektir (4 no.lu CBK m.88).
Danışma Kurulu; Bakanın görevlendireceği Bakan Yardımcısının veya bir genel müdürün başkanlığında; Başkan, Bakanlığın ilgili birimlerinden en az beş temsilci, Sosyal Güvenlik Kurumundan en az dört temsilci, Türkiye İş Kurumu Genel Müdür Yardımcısı ile üniversitelerin iş hukuku, sosyal politika, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili dallarında çalışanlar arasından Yükseköğretim Kurulunca görevlendirilecek iki öğretim üyesinden oluşur (4 no.lu CBK m.87). Danışma Kurulunun görevleri; ÇASGEM’in eğitim, araştırma, danışmanlık, yayın ve diğer faaliyetlerini yönlendirmek, yıllık faaliyetlerini değerlendirmek, çalışmalarının etkinliğini artırıcı önerilerde bulunmak ve ÇASGEM’le ilgili yönetmelikler hakkında görüş bildirmektir (4 no.lu CBK m.88).
Soru 36
İşverenin kanuni süre içinde iş kazasını SGK’ya bildirmemesi hâlinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği kimden tahsil edilir?
Seçenekler
A
Sigortalı
B
İşveren
C
SGK
D
İSGÜM
E
İŞKUR
Açıklama:
İşverenin kanuni süre içinde iş kazasını SGK’ya bildirmemesi hâlinde, bildirim tarihine kadar geçen süre için sigortalıya ödenecek geçici iş göremezlik
ödeneği işverenden tahsil edilir.
İş kazası ve meslek hastalığını SGK’ya bildirmeyen veya eksik ya da yanlış bildiren işverene, SGK tarafından sigortalıya yapılan masraflar ve ödenen geçici iş göremezlik ödenekleri rücu edilir (SSGSSK m.14/4).
ödeneği işverenden tahsil edilir.
İş kazası ve meslek hastalığını SGK’ya bildirmeyen veya eksik ya da yanlış bildiren işverene, SGK tarafından sigortalıya yapılan masraflar ve ödenen geçici iş göremezlik ödenekleri rücu edilir (SSGSSK m.14/4).
Soru 37
Bölge Çalışma Müdürlüklerinin lağvedilmesi nedeniyle, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında Bölge Çalışma Müdürlüğüne yapılan tüm atıflar nereye yapılmış sayılır?
Seçenekler
A
Sosyal Güvenlik Kurumu
B
Sağlık Bakanlığı
C
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü
D
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi
E
İş Sağlığı ve Güvenliği Araştırma ve Geliştirme Enstitüsü
Açıklama:
Bölge Çalışma Müdürlüklerinin lağvedilmesi nedeniyle, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında Bölge Çalışma Müdürlüğüne yapılan tüm atıflar, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılmış sayılır.
Bölge Çalışma Müdürlüklerinin lağvedilmesi nedeniyle, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında Bölge Çalışma Müdürlüğüne yapılan tüm atıflar, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılmış sayılır.
Bölge Çalışma Müdürlüklerinin lağvedilmesi nedeniyle, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında Bölge Çalışma Müdürlüğüne yapılan tüm atıflar, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yapılmış sayılır.
Soru 38
Askerî işyerlerini teftiş yetkisi kimlere verilmiştir?
Seçenekler
A
Millî Savunma Bakanlığı iş müfettişlerine
B
ÇSGB iş müfettişlerine
C
Sağlık Bakanlığı müfettişlerine
D
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne
E
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına
Açıklama:
Yönetmelikte “askerî işyeri”, “diğer askerî işyerleri” ve “yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerleri” olmak üzere üç farklı işyeri tipi belirlenmiş; askerî işyerlerini teftiş yetkisi Millî Savunma Bakanlığı iş müfettişlerine, diğer askerî işyerleri ile yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerini teftiş yetkisi ise ÇSGB iş müfettişlerine verilmiştir.
Askerî İşyerleri ile Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetimi, Teftişi ve Bu İşyerlerinde İşin Durdurulması Hakkında Yönetmelik’le (AİTY) (RG.T.16.08.2013, S.28737), Milli Savunma Bakanlığının iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetim yetkileri, görev ve sorumlulukları düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu yönetmelik askerî işyerleri ile yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerini kapsamakta ve bu işyerlerinde yürütülecek teftişlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir (AİTY m.1, 2).
Askerî İşyerleri ile Yurt Güvenliği İçin Gerekli Maddeler Üretilen İşyerlerinin Denetimi, Teftişi ve Bu İşyerlerinde İşin Durdurulması Hakkında Yönetmelik’le (AİTY) (RG.T.16.08.2013, S.28737), Milli Savunma Bakanlığının iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetim yetkileri, görev ve sorumlulukları düzenlenmiş bulunmaktadır. Bu yönetmelik askerî işyerleri ile yurt güvenliği için gerekli maddeler üretilen işyerlerini kapsamakta ve bu işyerlerinde yürütülecek teftişlere ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir (AİTY m.1, 2).
Soru 39
İş sağlığı ve güvenliği alanındaki kamu kurumları dışındaki diğer aktörleri ......... ve ......... olarak iki temel başlık altında toplamak mümkündür.
İfadesindeki boşluklara hangi kavramlar gelmelidir?
İfadesindeki boşluklara hangi kavramlar gelmelidir?
Seçenekler
A
özel aktörler - genel aktörler
B
birincil aktörler - ikincil aktörler
C
özel aktörler - uluslararası aktörler
D
uluslararası aktörler - genel aktörler
E
kamusal aktörler - özel aktörler
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği alanındaki diğer aktörleri “özel aktörler” ve “uluslararası aktörler” olarak iki temel başlık altında toplamak mümkündür.
İş sağlığı ve güvenliği alanındaki diğer aktörleri “özel aktörler” ve “uluslararası aktörler” olarak iki temel başlık altında toplamak mümkündür.
İş sağlığı ve güvenliği alanındaki diğer aktörleri “özel aktörler” ve “uluslararası aktörler” olarak iki temel başlık altında toplamak mümkündür.
Soru 40
I) İş sağlığı ve güvenliği konularında o işyerinde çalışanlara yol göstermek,
II) İşyerinde yangın, doğal afet, sabotaj ve benzeri tehlikeler için alınan tedbirlerin yeterliliğini ve ekiplerin çalışmalarını izlemek,
III) İşyerinde yapılacak bakım ve onarım çalışmalarında gerekli güvenlik tedbirlerini planlamak ve bu tedbirlerin uygulamalarını kontrol etmek.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunun görev ve yetkileri arasında yer alır?
II) İşyerinde yangın, doğal afet, sabotaj ve benzeri tehlikeler için alınan tedbirlerin yeterliliğini ve ekiplerin çalışmalarını izlemek,
III) İşyerinde yapılacak bakım ve onarım çalışmalarında gerekli güvenlik tedbirlerini planlamak ve bu tedbirlerin uygulamalarını kontrol etmek.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunun görev ve yetkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
I, III
E
I, II, III
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
• İşyerinin niteliğine uygun bir iş sağlığı ve güvenliği iç yönerge taslağı hazırlamak, işverenin veya işveren vekilinin onayına sunmak ve yönergenin uygulanmasını izlemek, izleme sonuçlarını rapor hâline getirip alınması
gereken tedbirleri belirlemek ve kurul gündemine almak,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında o işyerinde çalışanlara yol göstermek,
• İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tehlikeleri ve önlemleri değerlendirmek, tedbirleri belirlemek, işveren veya işveren vekiline bildirimde bulunmak,
• İşyerinde meydana gelen her iş kazası ve işyerinde meydana gelen ancak iş kazası olarak değerlendirilmeyen işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğratma potansiyeli olan olayları veya meslek hastalığında yahut iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bir tehlike hâlinde gerekli araştırma ve incelemeyi yapmak, alınması gereken tedbirleri bir raporla tespit ederek işveren veya işveren vekiline vermek,
• İşyerinde i
doğru seçenek e şıkkıdır
• İşyerinin niteliğine uygun bir iş sağlığı ve güvenliği iç yönerge taslağı hazırlamak, işverenin veya işveren vekilinin onayına sunmak ve yönergenin uygulanmasını izlemek, izleme sonuçlarını rapor hâline getirip alınması
gereken tedbirleri belirlemek ve kurul gündemine almak,
• İş sağlığı ve güvenliği konularında o işyerinde çalışanlara yol göstermek,
• İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin tehlikeleri ve önlemleri değerlendirmek, tedbirleri belirlemek, işveren veya işveren vekiline bildirimde bulunmak,
• İşyerinde meydana gelen her iş kazası ve işyerinde meydana gelen ancak iş kazası olarak değerlendirilmeyen işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğratma potansiyeli olan olayları veya meslek hastalığında yahut iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili bir tehlike hâlinde gerekli araştırma ve incelemeyi yapmak, alınması gereken tedbirleri bir raporla tespit ederek işveren veya işveren vekiline vermek,
• İşyerinde i
doğru seçenek e şıkkıdır
Ünite 5
Soru 1
Türk Ceza Kanunu'na göre, kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi hali aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kast
B
Taksir
C
Olası kast
D
Bilinçli taksir
E
Kusur
Açıklama:
Türk Ceza Kanun'da, “kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi hali” olası kast olarak tanımlanmıştır.
Soru 2
Türk Ceza Kanunu'na göre, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesine ne denir?
Seçenekler
A
Kast
B
Taksir
C
Olası kast
D
Bilinçli taksir
E
Kusur
Açıklama:
Türk Ceza Kanunun'da taksir "dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi" şeklinde (TCK m.22/2) tanımlanmıştır.
Soru 3
Türk Ceza Kanunu'na göre “kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi hali” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kast
B
Taksir
C
Olası kast
D
Bilinçli taksir
E
Kusur
Açıklama:
Türk Ceza Kanunu'na göre “kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi hali” bilinçli taksir olarak (TCK m.22/3) tanımlanmıştır.
Soru 4
Programlı teftişler ile program dışı teftişlerin hazırlanması aşamasında gerek görülmesi hâlinde, belirli bir sektör ya da alanın sorunlarının belirlenmesi amacıyla veya Rehberlik ve Teftiş Başkanının gerek gördüğü diğer konularda, Başkanın talimatıyla yürütülen araştırma faaliyetleri sonucunda düzenlenen rapor aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Programlı teftiş raporu
B
İnceleme raporu
C
Araştırma raporu
D
İdari rapor
E
Kontrol raporu
Açıklama:
Programlı teftişler ile program dışı teftişlerin hazırlanması aşamasında gerek görülmesi hâlinde, belirli bir sektör ya da alanın sorunlarının belirlenmesi amacıyla veya Rehberlik ve Teftiş Başkanının gerek gördüğü diğer konularda, Başkanın talimatıyla yürütülen araştırma faaliyetleri sonucunda araştırma raporu (İTKY m.47/4) düzenlenir.
Soru 5
Teftiş raporları, İş Teftişi Hakkında Yönetmelikte dört türde belirtilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bunların dışında kalır?
Seçenekler
A
Programlı teftiş raporu
B
Program dışı teftiş raporu
C
Araştırma raporu
D
İdari tedbir raporu
E
Kontrol teftiş raporu
Açıklama:
İş Teftişi Hakkında Yönetmelikte teftiş raporları; programlı teftiş raporu, program dışı teftiş raporu, araştırma raporu ve idari tedbir raporu olmak üzere dört türde belirtilmiştir (İTHY m.12).
Soru 6
I. İdari para cezası
II. İşin durdurulması
III. Kamu ihalelerine girmekten yasaklanma
IV. Adli para cezası
V. Meslekten men edilme
Yukarıdakilerden hangileri İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırılık nedeniyle 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda düzenlenen idari yaptırımlardandır?
II. İşin durdurulması
III. Kamu ihalelerine girmekten yasaklanma
IV. Adli para cezası
V. Meslekten men edilme
Yukarıdakilerden hangileri İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırılık nedeniyle 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda düzenlenen idari yaptırımlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
III, IV ve V
E
III ve IV
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine aykırılık nedeniyle 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda düzenlenen idari yaptırımlar; idari para cezası, işin durdurulması ve kamu ihalelerine
girmekten yasaklanma şeklindedir.
girmekten yasaklanma şeklindedir.
Soru 7
İşyeri faaliyete geçtikten sonra yapılan ve işyerindeki tüm tesis, araç-gereç ve makinelerin, ham ya da işlenmiş maddelerin, çalışma ve üretim yöntemlerinin ve iş kazası ya da meslek hastalığına sebep olabilecek tüm hususların denetlendiği teftiş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Programlı teftiş
B
İlk teftiş
C
Dönemsel teftiş
D
Kontrol teftişi
E
İnceleme teftişi
Açıklama:
İlk teftiş; işyeri faaliyete geçtikten sonra yapılan ve işyerindeki tüm tesis, araç-gereç ve makinelerin, ham ya da işlenmiş maddelerin, çalışma ve üretim yöntemlerinin ve iş kazası ya da meslek hastalığına sebep olabilecek tüm hususların denetlendiği teftiştir.
Soru 8
İlk teftiş evresinden sonra işyerinde belirli aralıklarla yapılan ve ilk teftişten sonra işyerinde işçiler bakımından ve iş sağlığı ve güvenliği yönünden olumsuz yönde bir değişiklik olup olmadığını tespit etmeyi amaçlayan teftiş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dönemsel teftiş
B
İnceleme teftişi
C
Kontrol teftişi
D
Askerî teftiş
E
Alan teftişi
Açıklama:
Dönemsel teftiş ilk teftiş evresinden sonra işyerinde belirli aralıklarla yapılan ve ilk teftişten sonra işyerinde işçiler bakımından ve iş sağlığı ve güvenliği yönünden olumsuz yönde bir değişiklik olup olmadığını tespit etmeyi amaçlayan teftiştir.
Soru 9
İş sağlığı ve güvenliğinden doğan yükümlülükler nedeniyle hakkında idari para cezasına hükmedilen işveren, tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilir?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
30
E
45
Açıklama:
İdari para cezalarına karşı başvurulabilecek kanun yolları İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nda ve 4857 sayılı İş Kanunu’nda düzenlenmemiştir. İş sağlığı ve güvenliğinden doğan yükümlülükler nedeniyle uygulanacak idari para cezalarına itiraz mümkün olup bu hâlde 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun genel nitelikli hükümleri uygulama alanı bulur. Hakkında idari para cezasına hükmedilen işveren, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hakimliğine başvurabilir (KK m.27/1). Aksi hâlde idari para cezası kararı kesinleşir.
Soru 10
İş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili kaç iş müfettişinden oluşan heyet, gerekli incelemeleri yaparak tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin kısmen veya tamamen durdurulmasına karar verebilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
İşin durdurulması yaptırımının uygulanabilmesi için, yukarıda sözü edilen sebeplerden birinin yetkili iş müfettişince tespit edilmiş olması gerekir. Bu tespitin ardından, iş sağlığı ve güvenliği bakımından teftişe yetkili üç iş müfettişinden oluşan heyet, gerekli incelemeleri yaparak tespit tarihinden itibaren iki gün içerisinde işin kısmen veya tamamen durdurulmasına karar verebilir.
Soru 11
İş sağlığı ve güvenliği denetimi bakımından en önemli uluslararası kaynak olarak belirtilen Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi, kaç yılında kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
1947
B
1950
C
1952
D
1955
E
1960
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği denetimi bakımından en önemli uluslararası kaynak, Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 19.06.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi’dir.
İş sağlığı ve güvenliği denetimi bakımından en önemli uluslararası kaynak, Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 19.06.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi’dir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
İş sağlığı ve güvenliği denetimi bakımından en önemli uluslararası kaynak, Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 19.06.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi’dir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 12
ÇSGB İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği’nde iş teftişleri, “programlı teftiş” ve “program dışı teftiş” olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Bu bağlamda iş müfettişlerine verilen, teftiş sonucunda işyerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili saptanan eksikliklerin giderilmesi için işverene süre tanıma imkânı sağlayan teftişe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Durum değerlendirme teftişi
B
Denetim teftişi
C
İdari teftiş
D
Kontrol teftişi
E
Ani teftiş
Açıklama:
İş teftişi sonucunda iş müfettişi tarafından işverene önel tanınan hâllerde, işveren kendisine tanınan bu süre içinde saptanan eksiklik ve aksaklıkları gidermek ve giderildiğini çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür (İTKY m.22/4). Bu hâlde iş müfettişince işverene tanınan süre sonunda işyerinde yeniden teftişi yapılır ve saptanan eksiklik ya da mevzuata aykırılıkların giderilip giderilmediği denetlenir. Uygulamada, daha önce saptanmış olan ihlallerin giderilip giderilmediğinin denetlendiği bu teftişe kontrol (önel) teftişi adı verilmektedir.
ÇSGB İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği’nde iş teftişleri, “programlı teftiş” ve “program dışı teftiş” olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Ancak iş müfettişlerine verilen, teftiş sonucunda işyerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili saptanan eksikliklerin giderilmesi için işverene süre tanıma imkânı doğrultusunda, uygulamada “kontrol teftişi” olarak adlandırılan bir teftiş türü daha ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
ÇSGB İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği’nde iş teftişleri, “programlı teftiş” ve “program dışı teftiş” olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Ancak iş müfettişlerine verilen, teftiş sonucunda işyerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili saptanan eksikliklerin giderilmesi için işverene süre tanıma imkânı doğrultusunda, uygulamada “kontrol teftişi” olarak adlandırılan bir teftiş türü daha ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 13
I. İş müfettişleri, teftişe başlamadan önce veya duruma göre teftiş sırasında, işveren veya işveren vekiline kimlik belgeleriyle kendilerini tanıtırlar.
II. Görev ve sıfatlarının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunamazlar.
III. Görevleri sırasında ve çalışmaları esnasında giyimleri, davranışları ve hareketleri ile saygı ve itibar telkin etmek zorundadırlar.
IV. Teftişe gidecekleri yerleri, yapacakları işleri ve görevleri dolayısıyla edindikleri bilgi ve belgeleri açıklamalıdırlar.
V. Görevlerini ifa ederken mevzuatla saptanan kuralların yerindeliğini, işçi, işveren ve meslek kuruluşlarının ilgilileriyle birlikte değerlendirmelidirler.
Yukarıdakilerden hangisinde veya hangilerinde iş müfettişlerinin sorumlulukları yanlış verilmiştir?
II. Görev ve sıfatlarının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunamazlar.
III. Görevleri sırasında ve çalışmaları esnasında giyimleri, davranışları ve hareketleri ile saygı ve itibar telkin etmek zorundadırlar.
IV. Teftişe gidecekleri yerleri, yapacakları işleri ve görevleri dolayısıyla edindikleri bilgi ve belgeleri açıklamalıdırlar.
V. Görevlerini ifa ederken mevzuatla saptanan kuralların yerindeliğini, işçi, işveren ve meslek kuruluşlarının ilgilileriyle birlikte değerlendirmelidirler.
Yukarıdakilerden hangisinde veya hangilerinde iş müfettişlerinin sorumlulukları yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
II ve IV
B
I, III ve IV
C
IV ve V
D
Yalnız IV
E
Yalnız V
Açıklama:
İş müfettişlerinin sorumluluklarını aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür (81 s. Sözlş. m.15; İTKY m.12,13; İSGK m.24/2; İK m.93; İTHY m.6, 7):
• İş müfettişleri, teftişe başlamadan önce veya duruma göre teftiş sırasında, işveren veya işveren vekiline kimlik belgeleriyle kendilerini tanıtırlar.
• Görev ve sıfatlarının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunamazlar.
• Görevin başarıyla yerine getirilmesi, adil ve nesnel bir sonucun ortaya çıkması amacıyla dürüstlük, bağımsızlık, tarafsızlık, güvenilirlik ve yeterlik ilkelerini gözeten bir yaklaşım içinde olmak zorundadırlar.
• Görevleri sırasında ve çalışmaları esnasında giyimleri, davranışları ve hareketleri ile saygı ve itibar telkin etmek zorundadırlar.
• Teftişe gidecekleri yerleri, yapacakları işleri ve görevleri dolayısıyla edindikleri gizli bilgi ve belgeleri açıklayamazlar.
• Görevlerini ifa ederken mevzuatla saptanan kuralların yerindeliğini, işçi, işveren
ve meslek kuruluşlarının ilgilileriyle tartışamazlar.
Dolayısıyla, IV ve V yanlıştır.
• İş müfettişleri, teftişe başlamadan önce veya duruma göre teftiş sırasında, işveren veya işveren vekiline kimlik belgeleriyle kendilerini tanıtırlar.
• Görev ve sıfatlarının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunamazlar.
• Görevin başarıyla yerine getirilmesi, adil ve nesnel bir sonucun ortaya çıkması amacıyla dürüstlük, bağımsızlık, tarafsızlık, güvenilirlik ve yeterlik ilkelerini gözeten bir yaklaşım içinde olmak zorundadırlar.
• Görevleri sırasında ve çalışmaları esnasında giyimleri, davranışları ve hareketleri ile saygı ve itibar telkin etmek zorundadırlar.
• Teftişe gidecekleri yerleri, yapacakları işleri ve görevleri dolayısıyla edindikleri gizli bilgi ve belgeleri açıklayamazlar.
• Görevlerini ifa ederken mevzuatla saptanan kuralların yerindeliğini, işçi, işveren
ve meslek kuruluşlarının ilgilileriyle tartışamazlar.
Dolayısıyla, IV ve V yanlıştır.
Soru 14
- Denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri tarafından çağrıldıkları zaman gelmek,
- Denetleme ve teftişte görevli iş müfettişlerine gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek
- Denetim ve teftişle görevli iş müfettişleri teftişe dair isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmek
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, iş teftişi esnasında çalışanların yükümlülüklerini 19. maddede genel olarak düzenlemiş, ancak bu maddede belirtilen yükümlülüklere ilave olarak İş Kanunu m.92/2'de özel bazı hükümlere yer verilmiştir. Buna göre yukarıdakilerden hangileri İş Kanununa göre iş teftişi esnasında çalışanlarca yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerdendir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve III
C
I ve II
D
Yalnız II
E
Yalnız II
Açıklama:
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, çalışanların yükümlülüklerini 19. maddede genel olarak düzenlemiştir. Ancak bu maddede belirtilen yükümlülükler sınırlı sayıda değildir (Baysal, 2019, s.29). Nitekim 6331 sayılı Kanun dışındaki ilgili mevzuat metinlerinde de çalışanlara iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasıyla ilgili çeşitli
yükümlülükler getirilmiştir. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği denetimlerindeki görev, yetki ve sorumluluklarına ise İSGK m.19/2-ç, İK m.92/2 ve İSGHY m.8’de özel olarak yer verilmiştir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, çalışanların yükümlülüklerini 19. maddede genel olarak düzenlemiştir. Ancak bu maddede belirtilen yükümlülükler sınırlı sayıda değildir (Baysal, 2019, s.29). Nitekim 6331 sayılı Kanun dışındaki ilgili mevzuat metinlerinde de çalışanlara iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasıyla ilgili çeşitli yükümlülükler getirilmiştir. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği denetimlerindeki görev, yetki ve sorumluluklarına ise İSGK m.19/2-ç, İK m.92/2 ve İSGHY m.8’de özel olarak yer verilmiştir. İK m.92/2’de işçilere teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek; iş müfettişlerinin görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirme yükümlülüğü getirilmiştir. Aynı yükümlülük İTKY m.15/2’de ve İTHY m.8/2’de de tekrarlanmıştır.
yükümlülükler getirilmiştir. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği denetimlerindeki görev, yetki ve sorumluluklarına ise İSGK m.19/2-ç, İK m.92/2 ve İSGHY m.8’de özel olarak yer verilmiştir.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, çalışanların yükümlülüklerini 19. maddede genel olarak düzenlemiştir. Ancak bu maddede belirtilen yükümlülükler sınırlı sayıda değildir (Baysal, 2019, s.29). Nitekim 6331 sayılı Kanun dışındaki ilgili mevzuat metinlerinde de çalışanlara iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasıyla ilgili çeşitli yükümlülükler getirilmiştir. Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği denetimlerindeki görev, yetki ve sorumluluklarına ise İSGK m.19/2-ç, İK m.92/2 ve İSGHY m.8’de özel olarak yer verilmiştir. İK m.92/2’de işçilere teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek; iş müfettişlerinin görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirme yükümlülüğü getirilmiştir. Aynı yükümlülük İTKY m.15/2’de ve İTHY m.8/2’de de tekrarlanmıştır.
Soru 15
“Programlı teftişler ile program dışı teftişlerin hazırlanması aşamasında gerek görülmesi hâlinde, belirli bir sektör ya da alanın sorunlarının belirlenmesi amacıyla veya Rehberlik ve Teftiş Başkanının gerek gördüğü diğer konularda, Başkanın talimatıyla yürütülen rapor” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Programlı teftiş raporu
B
Program dışı inceleme raporu
C
İnceleme raporu
D
Değerlendirme raporu
E
Araştırma raporu
Açıklama:
Programlı teftişler ile program dışı teftişlerin hazırlanması aşamasında gerek görülmesi hâlinde, belirli bir sektör ya da alanın sorunlarının belirlenmesi amacıyla veya Rehberlik ve Teftiş Başkanının gerek gördüğü diğer konularda, Başkanın talimatıyla yürütülen araştırma faaliyetleri sonucunda araştırma raporu (İTKY m.47/4) düzenlenir.
Soru 16
Aşağıda idari para cezası tutarlarının değerlendirilmesi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
10’dan az çalışanı olan tehlikeli işyerleri bakımından %25 artırılarak uygulanır.
B
10’dan az çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri bakımından %50 artırılarak uygulanır.
C
10 ila 49 çalışanı olan tehlikeli işyerleri bakımından %75 artırılarak uygulanır.
D
10 ila 49 çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri bakımından %100 artırılarak uygulanır.
E
50 ve üzeri çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri bakımından %200 artırılarak uygulanır.
Açıklama:
Söz konusu ceza tutarları;
• 10’dan az çalışanı olan tehlikeli işyerleri bakımından %25 artırılarak,
• 10’dan az çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri bakımından %50 artırılarak,
• 10 ila 49 çalışanı olan tehlikeli işyerleri bakımından %50 artırılarak,
• 10 ila 49 çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri bakımından %100 artırılarak,
• 50 ve üzeri çalışanı olan az tehlikeli işyerleri bakımından %50 artırılarak,
• 50 ve üzeri çalışanı olan tehlikeli işyerleri bakımından %100 artırılarak,
• 50 ve üzeri çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri bakımından %200 artırılarak uygulanır (İSGK m.26/3).
Dolayısıyla yanlış bilgi verilen cevap C şıkkıdır.
• 10’dan az çalışanı olan tehlikeli işyerleri bakımından %25 artırılarak,
• 10’dan az çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri bakımından %50 artırılarak,
• 10 ila 49 çalışanı olan tehlikeli işyerleri bakımından %50 artırılarak,
• 10 ila 49 çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri bakımından %100 artırılarak,
• 50 ve üzeri çalışanı olan az tehlikeli işyerleri bakımından %50 artırılarak,
• 50 ve üzeri çalışanı olan tehlikeli işyerleri bakımından %100 artırılarak,
• 50 ve üzeri çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri bakımından %200 artırılarak uygulanır (İSGK m.26/3).
Dolayısıyla yanlış bilgi verilen cevap C şıkkıdır.
Soru 17
İşverenin idari para cezasını ödeme süresi içinde derhâl ve peşinen ödemesi hâlinde cezaya uygulanacak indirim oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cezanın dörtte üçü
B
Cezanın tamamı
C
Cezanın dörtte ikisi
D
Cezanın dörtte biri
E
İndirim uygulanmaz.
Açıklama:
İşveren, hakkında hükmedilen idari para cezasına, bu ceza tutarını ödedikten sonra itiraz edebileceği gibi, söz konusu cezayı ödemeden önce de itiraz edebilir. İdari para cezasının kanun yollarına başvurmadan ve ödeme süresi içinde derhâl ve peşinen ödenmesi hâlinde dörtte üçü tahsil edilir, ayrıca cezanın dörtte biri oranında bir indirim uygulanır.
İşveren, hakkında hükmedilen idari para cezasına, bu ceza tutarını ödedikten sonra itiraz edebileceği gibi, söz konusu cezayı ödemeden önce de itiraz edebilir. İdari para cezasının kanun yollarına başvurmadan ve ödeme süresi içinde derhâl ve peşinen ödenmesi hâlinde dörtte üçü tahsil edilir, ayrıca cezanın dörtte biri oranında bir indirim uygulanır.
Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.
İşveren, hakkında hükmedilen idari para cezasına, bu ceza tutarını ödedikten sonra itiraz edebileceği gibi, söz konusu cezayı ödemeden önce de itiraz edebilir. İdari para cezasının kanun yollarına başvurmadan ve ödeme süresi içinde derhâl ve peşinen ödenmesi hâlinde dörtte üçü tahsil edilir, ayrıca cezanın dörtte biri oranında bir indirim uygulanır.
Dolayısıyla cevap D şıkkıdır.
Soru 18
İşin durdurulması kararının yerine getirildiği tarihten itibaren kaç iş günü içinde işveren, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir?
Seçenekler
A
6
B
10
C
14
D
15
E
30
Açıklama:
İşin durdurulması kararının yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde işveren, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir.
İşin durdurulması kararının yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde işveren, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir.
İşin durdurulması kararının yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde işveren, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir.
Soru 19
Türk Ceza Kanunu tarafından “kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi hali” olarak tanımlanan kusur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Olası kast
B
Bilinçli taksir
C
İstenmeyen taksir
D
Bilinçli kast
E
Sonuçlanan taksir
Açıklama:
Türk Ceza Kanunu “kusur” yönünden “kast” ve “taksir” olmak üzere ikili bir temel ayrım yapmış; kastı “suçun kanuni tanımındaki unsurların bilerek ve istenerek gerçekleştirilmesi” (TCK m.21/1) şeklinde; taksiri ise “dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla, bir davranışın suçun kanuni tanımında belirtilen neticesi öngörülmeyerek gerçekleştirilmesi” şeklinde (TCK m.22/2) tanımlamıştır. Kanunda ayrıca, “kişinin, suçun kanuni tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi hali” olası kast olarak (TCK m.21/2); “kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi hali” ise bilinçli taksir olarak (TCK m.22/3) tanımlanmıştır
“Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi hali” bilinçli taksir olarak (TCK m.22/3) tanımlanmıştır
“Kişinin öngördüğü neticeyi istememesine karşın, neticenin meydana gelmesi hali” bilinçli taksir olarak (TCK m.22/3) tanımlanmıştır
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Türk Ceza Kanunu kapsamında İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ihlal edilmesiyle işlenebilecek suçlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi
B
İnşaat veya yıkımla ilgili emniyet kurallarına uymamak
C
Gürültüye neden olmak
D
İmar kirliliğine neden olmak
E
Çok tehlikeli işyerlerinde 50’den fazla kişi çalıştırmak
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ihlal edilmesiyle işlenebilecek diğer suçlar arasında TCK m.174’te yer alan tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi; TCK m.176’da yer alan inşaat veya yıkımla ilgili emniyet kurallarına uymama; TCK m.178’de yer alan işaret ve engel koymama; TCK m.183’te yer alan gürültüye neden olma; TCK m.184’te yer alan imar kirliliğine neden olma ve TCK m.203’te yer alan mühür bozma gibi suçları da saymak mümkündür (Eker, 2021, s.329
vd.; Sarıbay Öztürk, 2015, s.369-370).
İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ihlal edilmesiyle işlenebilecek diğer suçlar arasında TCK m.174’te yer alan tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi; TCK m.176’da yer alan inşaat veya yıkımla ilgili emniyet kurallarına uymama; TCK m.178’de yer alan işaret ve engel koymama; TCK m.183’te yer alan gürültüye neden olma; TCK m.184’te yer alan imar kirliliğine neden olma ve TCK m.203’te yer alan mühür bozma gibi suçları da saymak mümkündür (Eker, 2021, s.329 vd.; Sarıbay Öztürk, 2015, s.369-370).
Dolayısıyla E şıkkında yer alan "çok tehlikeli işyerlerinde 50’den fazla kişi çalıştırmak" işlenebilecek suçlar arasında değildir.
vd.; Sarıbay Öztürk, 2015, s.369-370).
İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ihlal edilmesiyle işlenebilecek diğer suçlar arasında TCK m.174’te yer alan tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya el değiştirmesi; TCK m.176’da yer alan inşaat veya yıkımla ilgili emniyet kurallarına uymama; TCK m.178’de yer alan işaret ve engel koymama; TCK m.183’te yer alan gürültüye neden olma; TCK m.184’te yer alan imar kirliliğine neden olma ve TCK m.203’te yer alan mühür bozma gibi suçları da saymak mümkündür (Eker, 2021, s.329 vd.; Sarıbay Öztürk, 2015, s.369-370).
Dolayısıyla E şıkkında yer alan "çok tehlikeli işyerlerinde 50’den fazla kişi çalıştırmak" işlenebilecek suçlar arasında değildir.
Soru 21
İş sağlığı ve güvenliği denetimi bakımından en önemli uluslararası kaynak, Uluslararası Çalışma
Örgütünün (ILO) 1947 yılında kabul edilen 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi’dir. Türkiye hangi yıldan itibaren bu sözleşmeye taraf olmuştur?
Örgütünün (ILO) 1947 yılında kabul edilen 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi Sözleşmesi’dir. Türkiye hangi yıldan itibaren bu sözleşmeye taraf olmuştur?
Seçenekler
A
1950
B
1951
C
1955
D
1956
E
1959
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği denetimi bakımından en önemli uluslararası kaynak, Uluslararası Çalışma
Örgütünün (ILO) 19.06.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi
Sözleşmesi’dir. Türkiye’nin de 1951 yılından beri taraf olduğu bu Sözleşme’de, taraf devletlere
sınai ve ticari işyerlerinde bir teftiş sistemi kurma yükümlülüğü getirilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Örgütünün (ILO) 19.06.1947 tarihinde kabul edilen 81 sayılı Sanayi ve Ticarette İş Teftişi
Sözleşmesi’dir. Türkiye’nin de 1951 yılından beri taraf olduğu bu Sözleşme’de, taraf devletlere
sınai ve ticari işyerlerinde bir teftiş sistemi kurma yükümlülüğü getirilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Bakanlıkça yürütülen iş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin (iş teftişleri) temel türleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Kontrol teftişi
B
Program dışı teftiş
C
Programlı teftiş
D
Birleştirilmiş (genel ve özel teftişin birleştirildiği) teftiş
E
Genel teftiş
Açıklama:
Bakanlıkça yürütülen iş sağlığı ve güvenliği denetimlerini (iş teftişlerini) esas itibariyle üç kategoriye ayırmak mümkündür. Bunlar;
- Programlı (genel) teftiş,
- Program dışı teftiş (inceleme teftişi),
- Kontrol (önel) teftişidir.
Soru 23
İş müfettişince işverene tanınan süre sonunda işyerinde yeniden iş teftişi yapılır ve saptanan eksiklik ya da mevzuata aykırılıkların giderilip giderilmediği denetlenir. Uygulamada, daha önce saptanmış olan ihlallerin giderilip giderilmediğinin denetlendiği bu teftişe verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrol (önel) teftişi
B
Program dışı teftiş
C
Askerî İşyerlerinde Yapılan Teftiş
D
İnceleme teftişi
E
Programlı (Genel) Teftiş
Açıklama:
İş müfettişince işverene tanınan süre sonunda işyerinde yeniden iş teftişi yapılır ve saptanan eksiklik ya da mevzuata aykırılıkların giderilip giderilmediği denetlenir. Uygulamada, daha önce saptanmış olan ihlallerin giderilip giderilmediğinin denetlendiği bu teftişe kontrol (önel) teftişi adı verilmektedir. Program dışı teftiş (inceleme teftişi), programlı teftiş dışında çalışma mevzuatı ile ilgili talep üzerine veya Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına intikal ettirilen evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu işyerlerinde gerçekleştirilen teftişlerdir. Genel çalışma planı kapsamında programlanan ve çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu işyerlerinde gerçekleştirilen teftişlere ise, programlı (genel) teftiş adı verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
............ teftişlerde işyeri, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının yıllık teftiş programında belirlenen
hususlar doğrultusunda, bütünüyle ve genel anlamda denetlenir. ......... teftişlerde ise, işyeri özellikle inceleme konusu yapılan husus özelinde detaylı olarak denetlenir.
Yukarıdaki cümleleri doğru olarak tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
hususlar doğrultusunda, bütünüyle ve genel anlamda denetlenir. ......... teftişlerde ise, işyeri özellikle inceleme konusu yapılan husus özelinde detaylı olarak denetlenir.
Yukarıdaki cümleleri doğru olarak tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Programlı teftiş-Kontrol teftişi
B
Program dışı teftiş-Programlı teftiş
C
Programlı teftiş-Program dışı teftiş
D
Kontrol teftişleri-Program dışı teftiş
E
Kontrol teftişi-Programlı teftiş
Açıklama:
İş teftişi, yapılacak teftişin türüne göre yürütülür. Programlı teftişlerde işyeri, Rehberlik ve Teftiş
Başkanlığının yıllık teftiş programında belirlenen hususlar doğrultusunda, bütünüyle ve genel anlamda denetlenir. Program dışı teftişlerde, işyeri özellikle inceleme konusu yapılan husus özelinde detaylı olarak denetlenir. Bu inceleme konuları, Başkanlığa yapılan ihbar veya şikâyetlere, işyerinde gerçekleşen iş kazası ve meslek hastalığına, iş yeri kurma iznine veya işletme belgesine ilişkin olabilir. Kontrol teftişlerinde ise işyeri, işyerinde daha önce yapılmış olan iş teftişi sonucunda iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine ilişkin saptanan ihlallerin giderilip giderilmediği yönünden denetlenir. Doğru cevap C'dir.
Başkanlığının yıllık teftiş programında belirlenen hususlar doğrultusunda, bütünüyle ve genel anlamda denetlenir. Program dışı teftişlerde, işyeri özellikle inceleme konusu yapılan husus özelinde detaylı olarak denetlenir. Bu inceleme konuları, Başkanlığa yapılan ihbar veya şikâyetlere, işyerinde gerçekleşen iş kazası ve meslek hastalığına, iş yeri kurma iznine veya işletme belgesine ilişkin olabilir. Kontrol teftişlerinde ise işyeri, işyerinde daha önce yapılmış olan iş teftişi sonucunda iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerine ilişkin saptanan ihlallerin giderilip giderilmediği yönünden denetlenir. Doğru cevap C'dir.
Soru 25
Yakın bir tehlike arz etmeyen hukuka aykırılıklar veya eksiklikler için kendisine önel verilen işveren, bu önel içinde eksiklik ve aksaklıkları giderdiğini hangi kuruma bildirmekle yükümlüdür?
Seçenekler
A
Ticaret ve İşveren Müdürlüğü
B
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
C
Sosyal Politikalar Bakanlığı
D
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
E
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü
Açıklama:
Yakın bir tehlike arz etmeyen hukuka aykırılıklar veya eksiklikler için kendisine önel verilen işveren, bu önel içinde eksiklik ve aksaklıkları giderdiğini Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne
bildirmekle yükümlüdür. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı grup başkanlarınca çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne gönderilen raporlarda, çalışma mevzuatına aykırı tutumları saptanan işveren veya işveren vekilleri hakkında il müdürlüğünce yasal kovuşturma yapılmak üzere yetkili makamlara başvurulur. Müfettiş raporlarının gereğinin çalışma ve iş kurumu il müdürlüğünce geciktirilmeksizin yerine getirilmesi zorunludur. İş teftişi faaliyetleri kapsamında düzenlenen raporlar, en kısa sürede Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca mevzuata uygunluk yönünden incelenir. Raporlarda müfettişin mevzuata dayanan görüş ve kanaatlerine müdahale edilemez. Ancak teftiş raporunun mevzuata aykırı yönlerinin bulunması veya maddi hata içermesi hâlinde rapor işleme konmaz ve bu durum gerekçesiyle birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir. Doğru cevap E'dir.
bildirmekle yükümlüdür. Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı grup başkanlarınca çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne gönderilen raporlarda, çalışma mevzuatına aykırı tutumları saptanan işveren veya işveren vekilleri hakkında il müdürlüğünce yasal kovuşturma yapılmak üzere yetkili makamlara başvurulur. Müfettiş raporlarının gereğinin çalışma ve iş kurumu il müdürlüğünce geciktirilmeksizin yerine getirilmesi zorunludur. İş teftişi faaliyetleri kapsamında düzenlenen raporlar, en kısa sürede Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca mevzuata uygunluk yönünden incelenir. Raporlarda müfettişin mevzuata dayanan görüş ve kanaatlerine müdahale edilemez. Ancak teftiş raporunun mevzuata aykırı yönlerinin bulunması veya maddi hata içermesi hâlinde rapor işleme konmaz ve bu durum gerekçesiyle birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi iş müfettişinin görevini nesnel olarak başarıyla yerine getirebilmesi için uyması gereken ilkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dürüstlük
B
Bağımsızlık
C
Güvenirlik
D
Mobbing uygulamasına açıklık
E
Yeterlik
Açıklama:
İş müfettişleri, adil ve nesnel bir sonucun ortaya çıkması amacıyla dürüstlük, bağımsızlık, tarafsızlık, güvenilirlik ve yeterlik ilkelerini gözeten bir yaklaşım içinde olmak zorundadırlar. Doğru cevap B'dir.
Soru 27
İş sağlığı ve güvenliği yönünden ortaya çıkabilecek kamusal yaptırımlardan biri, işin durdurulmasıdır. İşin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemeyecek olsa da; işin durdurulması kararının yerine getirildiği tarihten itibaren ne kadar süre içinde işveren, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir?
Seçenekler
A
Üç ay
B
Bir ay
C
İki hafta
D
6 gün
E
48 saat
Açıklama:
İşin durdurulması kararının yerine getirildiği tarihten itibaren "altı iş günü" içinde işveren, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. Ancak bu itiraz, işin durdurulması kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve "altı iş günü" içinde kesin olarak karara bağlar. İşverenin, işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç "yedi gün" içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır. İtirazın reddi hâlinde, işin durdurulması kararı hayati tehlike giderilene kadar devam eder. Aşağıda değinildiği üzere, işyerinde durdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
İş sağlığı ve güvenliği yönünden ortaya çıkabilecek kamusal yaptırımlardan biri, işin durdurulmasıdır. İşverenin, işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç kaç gün içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır?
Seçenekler
A
Bir hafta
B
15 gün
C
30 gün
D
45 gün
E
3 ay
Açıklama:
İşin durdurulması kararının yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde işveren, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir. Ancak bu itiraz, işin durdurulması
kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde kesin
olarak karara bağlar. İşverenin, işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç "yedi gün" içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır. İtirazın reddi hâlinde, işin durdurulması kararı hayati tehlike giderilene kadar devam eder. Aşağıda değinildiği üzere, işyerinde durdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Doğru cevap A'dır.
kararının uygulanmasını etkilemez. Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde kesin
olarak karara bağlar. İşverenin, işin durdurulmasını gerektiren hususların giderildiğini Bakanlığa yazılı olarak bildirmesi hâlinde, en geç "yedi gün" içinde işyerinde inceleme yapılarak işverenin talebi sonuçlandırılır. İtirazın reddi hâlinde, işin durdurulması kararı hayati tehlike giderilene kadar devam eder. Aşağıda değinildiği üzere, işyerinde durdurulan işlerde izinsiz çalışma yaptıran işveren veya işveren vekillerine üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 29
İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği’nde iş teftişleri, “programlı teftiş” ve “program dışı teftiş” olmak üzere
ikiye ayrılmıştır. Ancak iş müfettişlerine verilen, teftiş sonucunda işyerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili saptanan eksikliklerin giderilmesi için işverene süre tanıma imkânı doğrultusunda, uygulamada ............... teftişi olarak adlandırılan bir teftiş türü daha ortaya çıkmıştır.
Yukarıdaki boşluğu tamamlayabilecek teftiş türü aşağıdakilerden hangisidir?
ikiye ayrılmıştır. Ancak iş müfettişlerine verilen, teftiş sonucunda işyerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili saptanan eksikliklerin giderilmesi için işverene süre tanıma imkânı doğrultusunda, uygulamada ............... teftişi olarak adlandırılan bir teftiş türü daha ortaya çıkmıştır.
Yukarıdaki boşluğu tamamlayabilecek teftiş türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrol teftişi
B
Değerlendirme teftişi
C
Genel teftiş
D
İnceleme teftişi
E
Özel teftiş
Açıklama:
ÇSGB İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği’nde iş teftişleri, “programlı teftiş” ve “program dışı teftiş” olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Ancak iş müfettişlerine verilen, teftiş sonucunda işyerinde iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili saptanan eksikliklerin giderilmesi için işverene süre tanıma imkânı doğrultusunda, uygulamada “kontrol teftişi” olarak adlandırılan bir teftiş türü daha ortaya çıkmıştır. Bunun dışında, askerî işyerlerinin teftişi de özel kurallara bağlandığından, “askerî işyerlerinde gerçekleşen iş teftişleri”ni ve iş müfettişlerinin karşılaştıkları ihlaller hakkında re’sen harekete geçerek yaptıkları “re’sen teftişleri” de ayrı birer teftiş türü olarak kabul etmek mümkündür. Doğru cevap A'dır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi programlı teftiş türlerindendir?
Seçenekler
A
Kontrol teftişi
B
Önel teftiş
C
Dönemsel teftiş
D
Sarmal teftiş
E
Genel teftiş
Açıklama:
Programlı teftişler, genel çalışma planı kapsamında programlanan ve çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu işyerlerinde gerçekleştirilen teftişler şeklinde tanımlanır. Bu teftişler işyeri faaliyete geçtikten sonra yapılan “ilk teftiş” ve ilk teftiş evresinden sonra işyerinde belirli aralıklarla yapılan “dönemsel teftiş” olmak üzere iki türlüdür. Program dışı teftiş, programlı teftiş dışında çalışma mevzuatı ile ilgili talep üzerine veya Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına intikal ettirilen evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu işyerlerinde gerçekleştirilen teftişlerdir. İş teftişi sonucunda iş müfettişi tarafından işverene önel tanınan hâllerde, tanınan süre sonunda işyerinde yeniden iş teftişi yapılır ve saptanan eksiklik ya da mevzuata aykırılıkların giderilip giderilmediği denetlenir. Daha önce saptanmış olan ihlallerin giderilip giderilmediğinin denetlendiği bu teftişe kontrol teftişi adı verilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 31
İş müfettişlerince iş sağlığı ve güvenliği yönünden hayati bir tehlike tespit ettikleri işyerlerinde başkanlığa bilgi vererek yapılan teftiş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrol teftişi
B
Re’sen teftiş
C
Askeri teftiş
D
İnceleme teftişi
E
Programlı teftiş
Açıklama:
Bakanlıkça yürütülen iş sağlığı ve güvenliği denetimlerini (iş teftişlerini) esas itibariyle üç kategoriye ayırmak mümkündür. Bunlar;
Programlı (genel) teftiş,
Program dışı teftiş (inceleme teftişi),
Kontrol (önel) teftişidir.
Öte yandan İş Teftişi Hakkında Yönetmeliğin m.6/1-f bendinde iş müfettişlerine “görevli oldukları mahallerde, programlarında bulunmayan, fakat iş sağlığı ve güvenliği yönünden hayati bir tehlike tespit ettiği işyerlerinde, Başkanlığa bilgi vererek teftiş yapmak” görevi verilmiştir. İş müfettişlerine verilen bu görevi, bir diğer iş teftiş türü (re’sen teftiş) olarak ele almak mümkündür. Her ne kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği’nde re’sen teftiş ayrıca düzenlenmemişse de İTHY m.6/1-f hükmü gereği iş müfettişlerinin re’sen teftiş yetkilerinin devam ettiğini belirtmek gerekir.
Programlı (genel) teftiş,
Program dışı teftiş (inceleme teftişi),
Kontrol (önel) teftişidir.
Öte yandan İş Teftişi Hakkında Yönetmeliğin m.6/1-f bendinde iş müfettişlerine “görevli oldukları mahallerde, programlarında bulunmayan, fakat iş sağlığı ve güvenliği yönünden hayati bir tehlike tespit ettiği işyerlerinde, Başkanlığa bilgi vererek teftiş yapmak” görevi verilmiştir. İş müfettişlerine verilen bu görevi, bir diğer iş teftiş türü (re’sen teftiş) olarak ele almak mümkündür. Her ne kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Yönetmeliği’nde re’sen teftiş ayrıca düzenlenmemişse de İTHY m.6/1-f hükmü gereği iş müfettişlerinin re’sen teftiş yetkilerinin devam ettiğini belirtmek gerekir.
Soru 32
Önleyici denetim yaparak işyerinde var olan sorunları ve riskleri tespit etmek ve işçi ve işverenlere zarar verebilecek sonuçları gerçekleşmeden önleyebilmek amacı ile yapılan teftiş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kontrol teftişi
B
İlk teftiş
C
İnceleme teftişi
D
Dönemsel teftiş
E
Re’sen teftiş
Açıklama:
Genel teftişi kendi içinde ilk teftiş ve dönemsel teftiş olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Dönemsel teftişlerde amaç, önleyici denetim yaparak işyerinde var olan sorunları ve riskleri tespit etmek ve işçi ve işverenlere zarar verebilecek sonuçları gerçekleşmeden önleyebilmektir.
Soru 33
İşyerinde ihbar veya şikâyet üzerine yapılan değerlendirmede teftişin yapılması yönünde karar verilmesi hâlinde iş müfettişlerin tarafından hangi rapor düzenlenir?
Seçenekler
A
Değerlendirme raporu
B
İdari tedbir raporu
C
İnceleme raporu
D
Araştırma raporu
E
Ön değerlendirme raporu
Açıklama:
Yapılan değerlendirmede teftişin yapılması yönünde karar verilmesi hâlinde, işyerinde teftiş gerçekleştirilir ve inceleme teftişi sonucunda iş müfettişlerince inceleme raporu düzenlenir.
Soru 34
Daha önce saptanmış olan ihlallerin giderilip giderilmediğinin denetlendiği teftişe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kontrol teftişi
B
İlk teftiş
C
İnceleme teftişi
D
Re’sen teftiş
E
Programlı teftiş
Açıklama:
Daha önce saptanmış olan ihlallerin giderilip giderilmediğinin denetlendiği teftişe kontrol (önel) teftişi adı verilmektedir. Buna göre işverene önel verilen bu hâllerde işyerinde biri, eksikliklerin veya hukuka aykırılıkların saptandığı, diğeri ise saptanan eksiklik ve aykırılıkların giderilip giderilmediğinin kontrol edildiği iki ayrı teftiş yapılmaktadır.
Soru 35
İşyerinde yapılan iş teftişi sonucunda saptanan ihlalleri, kendisine verilen süre içerisinde gidermediği kontrol teftişinde tespit edilen işverene aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
Seçenekler
A
Mevzuatta öngörülen yaptırımlar uygulanır.
B
İşyeri tekrar teftiş edilir.
C
Hakkında inceleme raporu düzenlenir.
D
Çalışanların ifadesine başvurulur.
E
İhlallerin giderilmesi için ek süre verilir.
Açıklama:
İş müfettişinin işverene önel verdiği hâllerde işyeri, kontrol teftişi uyarınca yeniden denetlenir ve işyerinin teftişi bu prosedür uyarınca tamamlanır. İşverenin saptanan eksiklik veya aykırılıkları süresi içinde tamamlaması hâlinde kendisine bu ihlaller nedeniyle bir yaptırım uygulanmaz. Ancak işyerinde yapılan iş teftişi sonucunda saptanan ihlalleri, kendisine verilen süre içerisinde gidermediği kontrol teftişinde tespit edilen işverene, bu ihlaller nedeniyle mevzuatta öngörülen yaptırımlar uygulanır.
Soru 36
İşyerinde çalışma mevzuatı gereği bulundurulması gereken kayıt ve belgelerin işyerinde bulundurulup bulundurulmadığını tespit etmek kimin görev ve yetkileri arasındadır?
Seçenekler
A
İşveren
B
İş müfettişi
C
İş Kurumu İl Müdürlüğü
D
Çalışan
E
Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı
Açıklama:
İşyerinde çalışma mevzuatı gereği bulundurulması gereken kayıt ve belgelerin işyerinde bulundurulup bulundurulmadığını tespit etmek iş müfettişlerinin iş teftişlerindeki görev ve yetkileri arasındadır.
Soru 37
İş Teftişi Hakkında Yönetmelik’e göre aşağıdakilerden hangisi teftiş raporlarından değildir?
Seçenekler
A
Programlı teftiş raporu
B
Program dışı teftiş raporu
C
Araştırma raporu
D
İdari tedbir raporu
E
Mali rapor
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği denetimlerin sonunda iş müfettişleri, her teftişi bir raporla (teftiş raporu) sonuçlandırmakla yükümlüdürler (İTHY m.12). Bu raporun içeriği ve türü, yapılan teftişin türüne ve teftiş sonucunda işveren veya işveren vekiline herhangi bir idari yaptırım uygulanıp uygulanmayacağına göre değişiklik gösterir. İş Teftişi Hakkında Yönetmelikte teftiş raporları; programlı teftiş raporu, program dışı teftiş raporu, araştırma raporu ve idari tedbir raporu olmak üzere dört türde belirtilmiştir (İTHY m.12).
Soru 38
İş sağlığı ve güvenliği denetimlerinin sonunda iş müfettişleri tarafından işin durdurulmasına karar verilmesi halinde hangi tür teftiş raporu düzenlenir?
Seçenekler
A
Programlı teftiş raporu
B
Program dışı teftiş raporu
C
Araştırma raporu
D
İdari tedbir raporu
E
Ön değerlendirme raporu
Açıklama:
Programlı teftişler kapsamında gerçekleştirilen teftişler sonucunda programlı teftiş raporu; programlı teftiş kapsamı dışında, çalışma mevzuatı ile ilgili işyerlerinde gerçekleştirilen program dışı teftişler sonucunda program dışı teftiş (inceleme) raporu; programlı teftişler ile program dışı teftişlerin hazırlanması aşamasında gerek görülmesi hâlinde, belirli bir sektör ya da alanın sorunlarının belirlenmesi amacıyla veya Rehberlik ve Teftiş Başkanının gerek gördüğü diğer konularda, Başkanın talimatıyla yürütülen araştırma faaliyetleri sonucunda araştırma raporu düzenlenir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 25. maddesi uyarınca işin durdurulmasına karar verilmesi halinde ise idari tedbir raporu düzenlenir.
Soru 39
İSGK m.26’da düzenlenen iş sağlığı ve güvenliği kapsamındaki yükümlülüklere aykırılık nedeniyle uygulanacak idari para cezaları hangi işyerlerine göre belirlenmiştir?
Seçenekler
A
50 ve üzeri çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri
B
50 ve üzeri çalışanı olan az tehlikeli işyerleri
C
10 ila 49 çalışanı olan tehlikeli işyerleri
D
10’dan az çalışanı olan tehlikeli işyerleri
E
10’dan az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri
Açıklama:
İSGK m.26’da belirtilen idari para cezaları10’dan az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için geçerlidir.
Soru 40
İşveren, işin durdurulması kararının yerine getirildiği tarihten itibaren kaç iş günü içinde yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
İşin durdurulması kararının yerine getirildiği tarihten itibaren altı iş günü içinde işveren, yetkili iş mahkemesinde işin durdurulması kararına itiraz edebilir.
Ünite 6
Soru 1
Dünyada yaklaşık kaç milyon çalışan her yıl işle ilgili kazalara veya hastalıklara bağlı olarak yaşamını kaybetmektedir?
Seçenekler
A
1.3 milyon
B
2.3 milyon
C
3.3 milyon
D
4.3 milyon
E
5.3 milyon
Açıklama:
GİRİŞ
Ayrıca dünyada yaklaşık 2,3 milyon çalışan her yıl işle ilgili kazalara veya hastalıklara bağlı olarak yaşamını kaybetmektedir.
Ayrıca dünyada yaklaşık 2,3 milyon çalışan her yıl işle ilgili kazalara veya hastalıklara bağlı olarak yaşamını kaybetmektedir.
Soru 2
Dünyada her gün kaç binden fazla insan iş kazaları veya işe bağlı hastalık nedeniyle yaşamını kaybetmektedir?
Seçenekler
A
2000
B
3000
C
4000
D
5000
E
6000
Açıklama:
GİRİŞ
Buna göre her gün 6000’den fazla insan iş kazaları veya işe bağlı hastalık nedeniyle yaşamını kaybetmektedir (ILO, 2022).
Buna göre her gün 6000’den fazla insan iş kazaları veya işe bağlı hastalık nedeniyle yaşamını kaybetmektedir (ILO, 2022).
Soru 3
İş kazaları ve meslek hastalıklarının ülke ekonomisine maliyetini tam olarak hesaplamak mümkün olmamakla beraber Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı (European Agency for Safety and Health at Work - EU-OSHA) ile Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) tahminlerine göre, kaza ve meslek hastalıklarının ülke ekonomilerine yıllık ekonomik maliyeti, ortalama olarak Gayri Safi Yurt İçi Hasılalarının (GSYH) % kaçı civarındadır?
Seçenekler
A
% 1.9
B
% 2.9
C
% 3.9
D
% 4.9
E
% 5.9
Açıklama:
GİRİŞ
İş kazaları ve meslek hastalıklarının ülke ekonomisine maliyetini tam olarak hesaplamak mümkün olmamakla beraber Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı (European Agency for Safety and Health at Work - EU-OSHA) ile Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) tahminlerine göre, kaza ve meslek hastalıklarının ülke ekonomilerine yıllık ekonomik maliyeti, ortalama olarak Gayri Safi Yurt İçi Hasılalarının (GSYH) %3.9’u civarındadır (https://osha.europa.eu/en/ about-eu-osha/press-room/eu-osha-presents-newfigures-costs-poor-workplace-safety-and-healthworld).
İş kazaları ve meslek hastalıklarının ülke ekonomisine maliyetini tam olarak hesaplamak mümkün olmamakla beraber Avrupa İş Sağlığı ve Güvenliği Ajansı (European Agency for Safety and Health at Work - EU-OSHA) ile Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) tahminlerine göre, kaza ve meslek hastalıklarının ülke ekonomilerine yıllık ekonomik maliyeti, ortalama olarak Gayri Safi Yurt İçi Hasılalarının (GSYH) %3.9’u civarındadır (https://osha.europa.eu/en/ about-eu-osha/press-room/eu-osha-presents-newfigures-costs-poor-workplace-safety-and-healthworld).
Soru 4
İş güvenliğiyle ilgili literatürde iş kazalarının iki ana nedeni olduğu ifade edilmektedir. Bunlar; .................................. ve ............................. dır.
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifadeler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifadeler aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Güvensiz davranışlar ve güvensiz ortam
B
Güvensiz davranışlar ve güvensiz çalışanlar
C
Güvensiz ortam ve güvensiz çalışanlar
D
Güvensiz çalışanlar ve güvensiz işverenler
E
Güvensiz ortam ve güvensiz işveren
Açıklama:
GİRİŞ
İş güvenliğiyle ilgili literatürde iş kazalarının iki ana nedeni olduğu ifade edilmektedir. Bunlar; güvensiz davranışlar ve güvensiz ortamdır (Bilir, 2016).
İş güvenliğiyle ilgili literatürde iş kazalarının iki ana nedeni olduğu ifade edilmektedir. Bunlar; güvensiz davranışlar ve güvensiz ortamdır (Bilir, 2016).
Soru 5
Bireylerin, çalışanların, müşterilerin, halkın ve çevrenin sağlık ve güvenliğini geliştirmek için hemen hemen tüm işlerde sergiledikleri eylem veya davranışlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Örgüt kültürü
B
Örgüt iklimi
C
Güvenlik kültürü
D
Güvenlik iklimi
E
Güvenlik performansı
Açıklama:
GÜVENLİK KÜLTÜRÜNÜN TANIMI VE ÖNEMİ
Güvenlik performansı, bireylerin, çalışanların, müşterilerin, halkın ve çevrenin sağlık ve güvenliğini geliştirmek için hemen hemen tüm işlerde sergiledikleri eylem veya davranışlar olarak tanımlanmaktadır (Burke vd., 2002).
Güvenlik performansı, bireylerin, çalışanların, müşterilerin, halkın ve çevrenin sağlık ve güvenliğini geliştirmek için hemen hemen tüm işlerde sergiledikleri eylem veya davranışlar olarak tanımlanmaktadır (Burke vd., 2002).
Soru 6
Güvenlik kültürü ile ilgili tanımlamalar ve hangi boyutlardan oluştuğu noktasındaki belirsizliğe benzer bir durum geliştirilen modellerde de söz konusudur. Bu konuda araştırmacılar tarafından birçok model geliştirilmiştir. Ancak hangi modelin daha açıklayıcı ve etkin olduğu konusunda bir fikir birliğinden söz etmemiz mümkün değildir. Bu nedenle de kitabınızda yaygın bilinen kaç modele yer verilmiştir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
GÜVENLİK KÜLTÜRÜ MODELLERİ
Güvenlik kültürü ile ilgili tanımlamalar ve hangi boyutlardan oluştuğu noktasındaki belirsizliğe benzer bir durum geliştirilen modellerde de söz konusudur. Bu konuda araştırmacılar tarafından birçok model geliştirilmiştir. Ancak hangi modelin daha açıklayıcı ve etkin olduğu konusunda bir fikir birliğinden söz etmemiz mümkün değildir. Bu nedenle de çalışmada yaygın bilinen iki modele yer verilmiştir.
Güvenlik Kültürü Olgunlaşma Modeli
Karşılıklı Güvenlik Kültürü Modeli
Güvenlik kültürü ile ilgili tanımlamalar ve hangi boyutlardan oluştuğu noktasındaki belirsizliğe benzer bir durum geliştirilen modellerde de söz konusudur. Bu konuda araştırmacılar tarafından birçok model geliştirilmiştir. Ancak hangi modelin daha açıklayıcı ve etkin olduğu konusunda bir fikir birliğinden söz etmemiz mümkün değildir. Bu nedenle de çalışmada yaygın bilinen iki modele yer verilmiştir.
Güvenlik Kültürü Olgunlaşma Modeli
Karşılıklı Güvenlik Kültürü Modeli
Soru 7
Fleming (2001) tarafından geliştirilen Güvenlik Kültürü Olgunlaşma Modeline göre bir örgütün güvenlik kültürü olgunluğu kaç unsurdan oluşmaktadır?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
GÜVENLİK KÜLTÜRÜ MODELLERİ
Güvenlik Kültürü Olgunlaşma Modeli: Fleming (2001) tarafından geliştirilen bu modele göre bir örgütün güvenlik kültürü olgunluğu öncelikle aşağıda açıklanan on unsurdan oluşmaktadır.
Güvenlik Kültürü Olgunlaşma Modeli: Fleming (2001) tarafından geliştirilen bu modele göre bir örgütün güvenlik kültürü olgunluğu öncelikle aşağıda açıklanan on unsurdan oluşmaktadır.
Soru 8
Karşılıklı güvenlik kültürü modeli öncelikle kaç öge arasındaki karşılıklı etkileşime dayanmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
GÜVENLİK KÜLTÜRÜ MODELLERİ
Karşılıklı güvenlik kültürü modeli öncelikle psikolojik, durumsal ve davranışsal olmak üzere üç öge arasındaki karşılıklı etkileşime dayanmaktadır.
Karşılıklı güvenlik kültürü modeli öncelikle psikolojik, durumsal ve davranışsal olmak üzere üç öge arasındaki karşılıklı etkileşime dayanmaktadır.
Soru 9
Bir örgütün görünen yüzü olan artefaktların (insanlar tarafından ortaya konulan eserler, objeler vb.) güvenlik kültürünün değerlendirilmesinde işlevsel olarak kullanılan teknik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anketler
B
Kişisel Görüşmeler
C
Dokümantasyon (Belge) Analizi
D
Gözlemler
E
Odak Grup Görüşmeleri
Açıklama:
GÜVENLİK KÜLTÜRÜNÜN ÖLÇÜMÜ
Gözlemler: Gözlem tekniği bir örgütün görünen yüzü olan artefaktların (insanlar tarafından ortaya konulan eserler, objeler vb.) değerlendirilmesinde işlevsel bir tekniktir.
Gözlemler: Gözlem tekniği bir örgütün görünen yüzü olan artefaktların (insanlar tarafından ortaya konulan eserler, objeler vb.) değerlendirilmesinde işlevsel bir tekniktir.
Soru 10
'Yapılan araştırmaların birinde Swaste vd. (1994), ekip toplantılarının tutanaklarında birkaç yıl boyunca ‘güvenlik’ kelimesinin kaç kez geçtiğini saymış ve bu sayıyı, güvenliğin gündemde önemli bir yer işgal etmediğine dair bir argüman olarak kullanmıştır. Güvenliğin bir örgüt için merkezî veya gerçekten bir değer olduğu ölçüde, bu kelimenin toplantılar sırasında düzenli olarak ortaya çıkması beklenebilir.'
Yukarıdaki anlatımdan yola çıkarak, güvenlik kültürünün ölçümünde kullanılan araç aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki anlatımdan yola çıkarak, güvenlik kültürünün ölçümünde kullanılan araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anketler
B
Gözlemler
C
Kişisel Görüşmeler
D
Dokümantasyon (Belge) Analizi
E
Odak Grup Görüşmeleri
Açıklama:
GÜVENLİK KÜLTÜRÜNÜN ÖLÇÜMÜ
Dokümantasyon (Belge) Analizi: Belgeler genellikle misyon ifadeleri, stratejiler, iş tanımları, raporlar, prosedürler veya kuruluşun benimsenen değerlerini ifade etmek için kullandığı yayımlanmış araçlardır. Bu tür değerler genellikle hırsları, özlemleri ve niyetleri (kuruluşun olmak istediği veya sahip olmak istediği şeyler) yansıtır. Yaygın kullanılan bir ölçüm aracı değildir. Bu konuda yapılan araştırmaların birinde Swaste vd. (1994), ekip toplantılarının tutanaklarında birkaç yıl boyunca ‘güvenlik’ kelimesinin kaç kez geçtiğini saymış ve bu sayıyı, güvenliğin gündemde önemli bir yer işgal etmediğine dair bir argüman olarak kullanmıştır. Güvenliğin bir örgüt için merkezî veya gerçekten bir değer olduğu ölçüde, bu kelimenin toplantılar sırasında düzenli olarak ortaya çıkması beklenebilir.
Dokümantasyon (Belge) Analizi: Belgeler genellikle misyon ifadeleri, stratejiler, iş tanımları, raporlar, prosedürler veya kuruluşun benimsenen değerlerini ifade etmek için kullandığı yayımlanmış araçlardır. Bu tür değerler genellikle hırsları, özlemleri ve niyetleri (kuruluşun olmak istediği veya sahip olmak istediği şeyler) yansıtır. Yaygın kullanılan bir ölçüm aracı değildir. Bu konuda yapılan araştırmaların birinde Swaste vd. (1994), ekip toplantılarının tutanaklarında birkaç yıl boyunca ‘güvenlik’ kelimesinin kaç kez geçtiğini saymış ve bu sayıyı, güvenliğin gündemde önemli bir yer işgal etmediğine dair bir argüman olarak kullanmıştır. Güvenliğin bir örgüt için merkezî veya gerçekten bir değer olduğu ölçüde, bu kelimenin toplantılar sırasında düzenli olarak ortaya çıkması beklenebilir.
Soru 11
Aşağıdaki kavramlardan hangisi bir örgütte çalışanlar tarafından paylaşılan değer, inanç ve davranış modellerini ifade eder?
Seçenekler
A
Hukuk kuralları
B
Ahlak kuralları
C
Örf ve adetler
D
Örgüt kültürü
E
Güvenlik kültürü
Açıklama:
Örgüt kültürü, bir örgütte çalışanlar tarafından paylaşılan değerler, inançlar, varsayımlar ve davranış modelleri olarak tanımlanabilir.
Örgüt kültürü kavramını ise, bir örgütte çalışanlar tarafından paylaşılan değerler, inançlar, varsayımlar ve davranış modelleri olarak tanımlayabiliriz (Riggio, 2014). Bu anlamda örgüt kültürü, çalışanların hangi davranışları yapması veya yapmaması gerektiği, örgüt için önemli olan değerlerin neler olduğu gibi konularda çalışanlara rehberlik etmektedir
Örgüt kültürü kavramını ise, bir örgütte çalışanlar tarafından paylaşılan değerler, inançlar, varsayımlar ve davranış modelleri olarak tanımlayabiliriz (Riggio, 2014). Bu anlamda örgüt kültürü, çalışanların hangi davranışları yapması veya yapmaması gerektiği, örgüt için önemli olan değerlerin neler olduğu gibi konularda çalışanlara rehberlik etmektedir
Soru 12
Güvenlik kültürünü bir organizasyonun bütün üyeleri tarafından paylaşılan risk, kaza ve hastalıklar hakkındaki inanç ve fikirler olarak tanımlayan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uluslararası Çalışma Örgütü
B
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı
C
Dünya Sağlık Örgütü
D
Avrupa Konseyi
E
OECD
Açıklama:
İngiliz Endüstri Konfederasyonu ise güvenlik kültürünü; risk, kaza ve hastalıklar hakkında bir organizasyonun bütün üyeleri tarafından paylaşılan inanç ve fikirler olarak tanımlamaktadır.
Güvenlik kültürü kavramı ise ilk kez 1986 yılında Çernobil’de yaşanan nükleer kazadan sonra OECD Nükleer Ajansı tarafından 1987 yılında hazırlanan bir raporda kullanılmıştır (Cox ve Flin, 1998). Çernobilde yaşanan nükleer felaket, genel olarak yüksek güvenilirlikli kuruluşlarda ve özel olarak nükleer endüstride yeni bir kavram olarak güvenlik kültürünün ortaya çıkmasına neden olmuştur.
Güvenlik kültürü kavramı ise ilk kez 1986 yılında Çernobil’de yaşanan nükleer kazadan sonra OECD Nükleer Ajansı tarafından 1987 yılında hazırlanan bir raporda kullanılmıştır (Cox ve Flin, 1998). Çernobilde yaşanan nükleer felaket, genel olarak yüksek güvenilirlikli kuruluşlarda ve özel olarak nükleer endüstride yeni bir kavram olarak güvenlik kültürünün ortaya çıkmasına neden olmuştur.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik kültürüne ilişkin olarak yapılan tanımların ortak özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bir grup ya da örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade etmesi
B
Resmi güvenlik konularıyla ilgili olması
C
Örgütün üst düzey çalışanlarının katkısını ön plana çıkarması
D
Kalıcı, istikrarlı ve değişime dirençli olması
E
Örgütün bireysel üyelerinin iş davranışlarını etkilemesi
Açıklama:
Güvenlik kültürü ile ilgili bu tanımlar bazı ortak özellikler göstermektedir. Bunlar; bir grup veya örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade etmesi, resmi güvenlik konularıyla ilgili olması, bir örgütte her bir düzeydeki herkesin katkısını vurgulaması, örgütün bireysel üyelerinin işte nasıl davrandıklarını etkilemesi, bir örgütün hatalardan, olaylardan ve kazalardan ders alma istekliliğine yansıması, güvenlik kültürünün genellikle ödül sistemleri ile güvenlik performansı arasındaki beklenmedik duruma yansıması ve nispeten kalıcı, istikrarlı ve değişime dirençli olmasıdır. Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır. Zira yapılan tanımlarda örgütün üst düzey çalışanlarının katkısı ön plana çıkarılmamakta aksine her kademedeki çalışanın katılımına ve katkısına vurgu yapılmaktadır.
Wiegmann vd. (2012)’ne göre güvenlik kültürü ile ilgili bu tanımlar bazı ortak özellikler göstermektedir. Bunlar:
Wiegmann vd. (2012)’ne göre güvenlik kültürü ile ilgili bu tanımlar bazı ortak özellikler göstermektedir. Bunlar:
- Bir grup veya örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade eder.
- Resmi güvenlik konularıyla ilgilidir ve yönetim ve denetim sistemleriyle yakından ilgilidir, ancak bunlarla sınırlı değildir.
- Bir örgütte her düzeydeki herkesin katkısını vurgular.
- Örgütün bireysel üyelerinin işte nasıl davrandıklarını etkiler.
- Bir örgütün hatalardan, olaylardan ve kazalardan ders alma istekliliğine yansır.
- Güvenlik kültürü genellikle ödül sistemleri ile güvenlik performansı arasındaki beklenmedik duruma yansır.
- Nispeten kalıcı, istikrarlı ve değişime dirençlidir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik performansı ölçüm araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanların kendi raporladıkları ramak kala olaylar
B
İş kazasından kaynaklanan ve yargıya intikal eden uyuşmazlıklar
C
Firmaların kaza istatistikleri
D
Bir yönetici tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi
E
Bir uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi
Açıklama:
Yaygın kullanılan güvenlik performansı ölçüm araçları şunlardır; düşük ve yüksek kaza oranına sahip firmaları karşılaştırma olanağı veren firmaların kaza istatistikleri, çalışanların kendi raporladıkları ramak kala olay ve kazalar, çalışanların kendi raporladıkları güvenli
davranışları, bir yönetici veya uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.
Çalışanların sahip oldukları güvenlik kültürü düzeyi, çalışanların güvenlik performansı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Güvenlik performansı, bireylerin, çalışanların, müşterilerin, halkın ve çevrenin sağlık ve güvenliğini geliştirmek için hemen hemen tüm işlerde sergiledikleri eylem veya davranışlar olarak tanımlanmaktadır (Burke vd., 2002). Diğer taraftan, söz konusu güvenlik performansının hangi ölçüm araçları kullanılarak belirleneceği konusunda bir uzlaşının olmadığı görülmektedir. Yaygın kullanılan güvenlik performansı ölçüm araçları ise şunlardır (Yule, 2003):
davranışları, bir yönetici veya uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.
Çalışanların sahip oldukları güvenlik kültürü düzeyi, çalışanların güvenlik performansı üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Güvenlik performansı, bireylerin, çalışanların, müşterilerin, halkın ve çevrenin sağlık ve güvenliğini geliştirmek için hemen hemen tüm işlerde sergiledikleri eylem veya davranışlar olarak tanımlanmaktadır (Burke vd., 2002). Diğer taraftan, söz konusu güvenlik performansının hangi ölçüm araçları kullanılarak belirleneceği konusunda bir uzlaşının olmadığı görülmektedir. Yaygın kullanılan güvenlik performansı ölçüm araçları ise şunlardır (Yule, 2003):
- Düşük kaza oranına ve yüksek kaza oranına sahip firmaları karşılaştırma olanağı veren firmaların kaza istatistikleri.
- Çalışanların kendi raporladıkları ramak kala olay ve kazalar.
- Çalışanların kendi raporladıkları güvenli davranışları.
- Bir yönetici veya uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi.
Soru 15
I. Kaza oranları nispeten düşük olmakla beraber bir platoya ulaşmıştır.
II. Yöneticiler, kazalara neden olan temel nedenlerin genellikle yönetim kararlarından kaynaklandığını kabul etmektedir.
III. İlk düzey çalışanların önemli bir kısmı, yapılacak sağlık ve güvenlik iyileştirmelerine yönetimle birlikte katılmaya hazırdır.
IV. Güvenlik performansı aktif olarak izlenmekte ve elde edilen veriler etkin bir şekilde kullanılmaktadır.
V. Çalışanların büyük bir bölümü kendi sağlık ve güvenliklerine yönelik kişisel sorumluluklarını kabul etmektedir.
Yukarıda genel özelliklerine yer verilen örgüt güvenlik kültürü gelişim seviyesi aşağıdakilerden hangisidir?
II. Yöneticiler, kazalara neden olan temel nedenlerin genellikle yönetim kararlarından kaynaklandığını kabul etmektedir.
III. İlk düzey çalışanların önemli bir kısmı, yapılacak sağlık ve güvenlik iyileştirmelerine yönetimle birlikte katılmaya hazırdır.
IV. Güvenlik performansı aktif olarak izlenmekte ve elde edilen veriler etkin bir şekilde kullanılmaktadır.
V. Çalışanların büyük bir bölümü kendi sağlık ve güvenliklerine yönelik kişisel sorumluluklarını kabul etmektedir.
Yukarıda genel özelliklerine yer verilen örgüt güvenlik kültürü gelişim seviyesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Seviye 1 - Ortaya çıkma
B
Seviye 2 - Yönetme
C
Seviye 3 - Katılma
D
Seviye 4 - İş birliği
E
Seviye 5 - Sürekli iyileştirme
Açıklama:
Organizasyonda güvenlik kültürü gelişim süreçlerinden biri de seviye 3 - katılmadır. Katılma sürecinde, kaza oranları nispeten düşük olmakla beraber bir platoya ulaşmıştır. Örgüt sağlık ve güvenlik konusunda yapılması düşünülen iyileştirmelerin başarıya ulaşmasında, ilk düzey çalışanların bağlılıklarının kritik bir öneme sahip olduğuna inanmaktadır. Yöneticiler, çok çeşitli faktörlerin kazalara neden olduğunu ve temel nedenlerin genellikle yönetim kararlarından kaynaklandığını kabul eder. Diğer taraftan, ilk düzey çalışanların önemli bir kısmı, sağlık ve güvenlikle ilgili yapılacak iyileştirmelere yönetimle birlikte katılmaya hazırdır. Çalışanların çoğu, kendi sağlık ve güvenliklerine yönelik kişisel sorumluluklarını kabul etmektedir. Güvenlik performansı aktif olarak izlenmekte ve veriler etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Seviye 3-Katılma (İnvolving): Kaza oranları nispeten düşük olmakla beraber bir platoya ulaşmıştır. Örgüt sağlık ve güvenlik konusunda yapılması düşünülen iyileştirmelerin başarıya ulaşmasında, ilk düzey çalışanların bağlılıklarının kritik bir öneme sahip olduğuna inanmaktadır. Yöneticiler, çok çeşitli faktörlerin kazalara neden olduğunu ve temel nedenlerin genellikle yönetim kararlarından kaynaklandığını kabul eder. Diğer taraftan, ilk düzey çalışanların önemli bir kısmı, sağlık ve güvenlikle ilgili yapılacak iyileştirmelere yönetimle birlikte katılmaya hazırdır. Çalışanların çoğu, kendi sağlık ve güvenliklerine yönelik kişisel sorumluluklarını kabul etmektedir. Güvenlik performansı aktif olarak izlenmekte ve veriler etkin bir şekilde kullanılmaktadır.
Seviye 3-Katılma (İnvolving): Kaza oranları nispeten düşük olmakla beraber bir platoya ulaşmıştır. Örgüt sağlık ve güvenlik konusunda yapılması düşünülen iyileştirmelerin başarıya ulaşmasında, ilk düzey çalışanların bağlılıklarının kritik bir öneme sahip olduğuna inanmaktadır. Yöneticiler, çok çeşitli faktörlerin kazalara neden olduğunu ve temel nedenlerin genellikle yönetim kararlarından kaynaklandığını kabul eder. Diğer taraftan, ilk düzey çalışanların önemli bir kısmı, sağlık ve güvenlikle ilgili yapılacak iyileştirmelere yönetimle birlikte katılmaya hazırdır. Çalışanların çoğu, kendi sağlık ve güvenliklerine yönelik kişisel sorumluluklarını kabul etmektedir. Güvenlik performansı aktif olarak izlenmekte ve veriler etkin bir şekilde kullanılmaktadır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi karşılıklı güvenlik kültürü modelinde durumsal faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Algılar
B
İş baskısı
C
Risk
D
Yetenek
E
Güvenlik sistemleri
Açıklama:
Karşılıklı güvenlik kültürü modeli öncelikle psikolojik, durumsal ve davranışsal olmak üzere üç öge arasındaki karşılıklı etkileşime dayanmaktadır. Psikolojik faktörler; değerler, tutumlar, normlar ve algılardan meydana gelmektedir. Durumsal faktörler içinde güvenlik yönetimi, güvenlik sistemleri, risk, iş baskısı, yetenek ve prosedür/kurallar gibi güvenlik kültürünün genel özellikleri yer almaktadır. Davranışsal faktör ise güvenlik kültürü ile ilgili davranışsal çıktıları ifade etmektedir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkınıdır.
Karşılıklı güvenlik kültürü modeli öncelikle psikolojik, durumsal ve davranışsal olmak üzere üç öğe arasındaki karşılıklı etkileşime dayanmaktadır. Psikolojik faktörler değerler, tutumlar, normlar ve algılardan meydana gelmektedir. Durumsal faktörler içinde güvenlik yönetimi, güvenlik sistemleri, risk, iş baskısı, yetenek ve prosedür/kurallar gibi güvenlik kültürünün genel özellikleri yer almaktadır. Davranışsal faktör ise güvenlik kültürü ile ilgili davranışsal çıktıları ifade etmektedir. Modele göre bu üç faktörün ortaya çıkardığı genel güvenlik kültürü çıktılarını ise öncü ve sonuç güvenlik performansı çıktıları ile ölçebiliriz.
Karşılıklı güvenlik kültürü modeli öncelikle psikolojik, durumsal ve davranışsal olmak üzere üç öğe arasındaki karşılıklı etkileşime dayanmaktadır. Psikolojik faktörler değerler, tutumlar, normlar ve algılardan meydana gelmektedir. Durumsal faktörler içinde güvenlik yönetimi, güvenlik sistemleri, risk, iş baskısı, yetenek ve prosedür/kurallar gibi güvenlik kültürünün genel özellikleri yer almaktadır. Davranışsal faktör ise güvenlik kültürü ile ilgili davranışsal çıktıları ifade etmektedir. Modele göre bu üç faktörün ortaya çıkardığı genel güvenlik kültürü çıktılarını ise öncü ve sonuç güvenlik performansı çıktıları ile ölçebiliriz.
Soru 17
Belirli bir konu hakkında veri elde etmek için kullanılan yapılandırılmış bir grup süreci olarak bir uzman tarafından yürütülmesi gereken güvenlik kültürü değerlendirme aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Odak grup görüşmesi
B
Dokümantasyon analizi
C
Kişisel görüşme
D
Katılımlı gözlem
E
Anket
Açıklama:
Bireysel görüşmeler bir kişiyle yapılırken odak grup görüşmesi belirli bir konu hakkında veri elde etmek için kullanılan yapılandırılmış bir grup sürecidir. Cevaplar grup dinamiklerinden oldukça etkileneceğinden ve yöntem nitel görüşmelerden daha açık olduğundan, bir uzman tarafından yürütülmesi gerekir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkında yer almaktadır.
Odak Grup Görüşmeleri: Bireysel görüşmeler bir kişiyle yapılırken, odak grup görüşmesi belirli bir konu hakkında veri elde etmek için kullanılan yapılandırılmış bir grup sürecidir. Cevaplar grup dinamiklerinden oldukça etkileneceğinden ve yöntem nitel görüşmelerden daha açık olduğundan, bir uzman tarafından yürütülmeleri gerekir.
Odak Grup Görüşmeleri: Bireysel görüşmeler bir kişiyle yapılırken, odak grup görüşmesi belirli bir konu hakkında veri elde etmek için kullanılan yapılandırılmış bir grup sürecidir. Cevaplar grup dinamiklerinden oldukça etkileneceğinden ve yöntem nitel görüşmelerden daha açık olduğundan, bir uzman tarafından yürütülmeleri gerekir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi örgütte zayıf güvenlik kültürünün varlığına işaret eden olgulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Etkin bir sağlık ve güvenlik yönetimi için yeterli kaynak tahsis edilmemesi
B
Örgütsel güvenlik kural ve prosedürlerine uyma bakımından eksiklikler
C
Örgüt düzeyinde iletişim, iş birliği ve kontrol seviyelerinde zayıflık
D
Örgütte güvenlikle ilgili aktivitelere katılımın teşvik edilmesi
E
Sağlık ve güvenlik iyileştirmelerinde hız kaybına sebep olabilecek yüksek personel devir hızı
Açıklama:
Bir örgütte zayıf güvenlik kültürünün varlığına işaret eden olgular şunlardır; çalışanlar arasında yüksek oranda hastalıklar ve işe devamsızlıklar, suçlama kültürü algıları, sağlık ve güvenlik iyileştirmelerinde hız kaybına neden olabilecek yüksek personel devir hızı, etkin bir sağlık ve güvenlik yönetimi için yeterli anlamda (insan, bütçe ve tesis) kaynak tahsis edilmemesi, sağlık ve güvenlik yasalarına, örgütsel güvenlik kural ve prosedürlerine uyma noktasındaki eksiklikler, iletişim, iş birliği ve kontrol seviyelerinde zayıflık ve zayıf bir sağlık ve güvenlik yapısının varlığı. Buna karşın örgütte güvenlikle ilgili aktivitelere katılımın teşvik edilmesi, istenilir güvenlik kültürünün özeliklerinden biridir. Bu sebeple doğru cevap D şıkkıdır.
Bir örgütte aşağıda yer alan belirtilerin olması zayıf veya negatif bir güvenlik kültürünün varlığına işaret etmektedir. Bunlar (Hughes ve Ferrett, 2008):
Bir örgütte aşağıda yer alan belirtilerin olması zayıf veya negatif bir güvenlik kültürünün varlığına işaret etmektedir. Bunlar (Hughes ve Ferrett, 2008):
- Çalışanlar arasında yüksek oranda hastalıklar ve işe devamsızlıklar,
- Suçlama kültürü algıları,
- Sağlık ve güvenlik iyileştirmelerinde hız kaybına neden olabilecek yüksek personel devir hızı,
- Etkin bir sağlık ve güvenlik yönetimi için yeterli anlamda (insan, bütçe ve tesis) kaynak tahsis edilmemesi,
- Sağlık ve güvenlik yasalarına, örgütsel güvenlik kural ve prosedürlerine uyma noktasındaki eksiklikler,
- İletişim, işbirliği ve kontrol seviyelerinde zayıflık ve
- Zayıf bir sağlık ve güvenlik yapısıdır.
Soru 19
Aşağıdaki kavramlardan hangisi Güvenlik kültürünün geliştirilmesindeki amaç pozitif bir güvenlik kültürünün sağlanmasıdır. Pozitif güvenlik kültürü, örgüt üyelerinin güvenliğe yönelik olarak paylaştıkları davranış kalıpları, tutumlar, algılar ve değerler seti olarak ifade edilebilir. ni ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Negatif güvenlik kültürü
B
Pozitif güvenlik kültürü
C
Reaktif güvenlik kültürü
D
Reel güvenlik kültürü
E
Proaktif güvenlik kültürü
Açıklama:
Güvenlik kültürünün geliştirilmesindeki amaç pozitif bir güvenlik kültürünün sağlanmasıdır. Pozitif güvenlik kültürü, örgüt üyelerinin güvenliğe yönelik olarak paylaştıkları davranış kalıpları, tutumlar, algılar ve değerler seti olarak ifade edilmektedir. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.
Güvenlik kültürünün geliştirilmesindeki amaç pozitif bir güvenlik kültürünün sağlanmasıdır. Pozitif güvenlik kültürü, örgüt üyelerinin güvenliğe yönelik olarak paylaştıkları davranış kalıpları, tutumlar, algılar ve değerler seti olarak ifade edilebilir.
Güvenlik kültürünün geliştirilmesindeki amaç pozitif bir güvenlik kültürünün sağlanmasıdır. Pozitif güvenlik kültürü, örgüt üyelerinin güvenliğe yönelik olarak paylaştıkları davranış kalıpları, tutumlar, algılar ve değerler seti olarak ifade edilebilir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi çalışanlar arasında güvenlik farkındalığı yaratmak için kullanılan promosyon stratejilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İstatistikler
B
Sloganlar
C
İş rotasyonları
D
Posterler
E
Sergiler
Açıklama:
Promosyonel stratejiler, çalışanlar arasında güvenlik farkındalığı yaratmak için bazı promosyon stratejileri uygulanabilir. Bunlar; güvenlik misyonu, sloganlar, logolar, materyal yayını (kütüphane, istatistikler, bültenler) ve posterler, e-mail, internet, sergiler, görsel-işitsel araçlar gibi medya araçlarıdır. Bu nedenle doğru cevap C şıkkında yer almaktadır.
- Promosyonel stratejiler: Çalışanlar arasında güvenlik farkındalığı yaratmak için bazı promosyon stratejileri uygulanabilir. Bunlar:
- Güvenlik misyonu, sloganlar, logolar
- Materyal yayını (kütüphane, istatistikler, bültenler)
- Medya araçları (posterler, e-mail, internet, sergiler, görsel-işitsel araçlar)
Soru 21
“------- kültürü kavramı ilk kez 1986 yılında Çernobil’de yaşanan nükleer kazadan sonra OECD Nükleer Ajansı tarafından 1987 yılında hazırlanan bir raporda kullanılmıştır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Örgüt
C
Kurum
D
İş
E
Davranış
Açıklama:
Güvenlik kültürü kavramı ise ilk kez 1986 yılında Çernobil’de yaşanan nükleer kazadan sonra OECD Nükleer Ajansı tarafından 1987 yılında hazırlanan bir raporda kullanılmıştır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 22
Fang ve diğerleri (2006) tarafından yapılan güvenlik kültürü tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organizasyonun güvenlikle ilgili sahip olduğu, inançlar ve değerler ile hâkim göstergelerin bir setidir.
B
Çalışanların güvenlikle ilgili paylaştığı değerler, algılar, inançlar ve tutumların bir yansımasıdır.
C
Belli bir grup insan tarafından, risk ve güvenlikle ilgili paylaşılan inançlar, normlar, değerler ve tutumlardır.
D
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanında gösterdikleri davranışları içermektedir.
E
Güvenlik hakkında bireysel ve örgütsel tutumlar ile örgütsel kararları etkileyen, paylaşılan değerler, inançlar, varsayımlar ve normlardır.
Açıklama:
Fang ve diğerleri (2006) tarafından yapılan güvenlik kültürü tanımı:
Organizasyonun güvenlikle ilgili sahip olduğu, inançlar ve değerler ile hâkim göstergelerin bir setidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Organizasyonun güvenlikle ilgili sahip olduğu, inançlar ve değerler ile hâkim göstergelerin bir setidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 23
Wiegmann vd.ye (2012) göre güvenlik kültürü ile ilgili tanımların gösterdiği ortak özellikler aşağıdakilerden hangileridir?
I. Bir grup veya örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade eder.
II. Bir örgütte her bir düzeydeki herkesin katkısını vurgular.
III. Örgütün bireysel üyelerinin işte nasıl davrandıklarını etkiler.
IV. Bir örgütün hatalardan, olaylardan ve kazalardan ders alma istekliliğine yansır.
I. Bir grup veya örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade eder.
II. Bir örgütte her bir düzeydeki herkesin katkısını vurgular.
III. Örgütün bireysel üyelerinin işte nasıl davrandıklarını etkiler.
IV. Bir örgütün hatalardan, olaylardan ve kazalardan ders alma istekliliğine yansır.
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Wiegmann vd.ye (2012) göre güvenlik kültürü ile ilgili bu tanımlar bazı ortak özellikler göstermektedir. Bunlar:
• Bir grup veya örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade eder.
• Resmî güvenlik konularıyla ilgilidir ve yönetim ve denetim sistemleriyle yakından ilgili ancak bunlarla sınırlı değildir.
• Bir örgütte her bir düzeydeki herkesin katkısını vurgular.
• Örgütün bireysel üyelerinin işte nasıl davrandıklarını etkiler.
• Bir örgütün hatalardan, olaylardan ve kazalardan ders alma istekliliğine yansır.
• Güvenlik kültürü genellikle ödül sistemleri ile güvenlik performansı arasındaki beklenmedik duruma yansır.
• Nispeten kalıcı, istikrarlı ve değişime dirençlidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Bir grup veya örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade eder.
• Resmî güvenlik konularıyla ilgilidir ve yönetim ve denetim sistemleriyle yakından ilgili ancak bunlarla sınırlı değildir.
• Bir örgütte her bir düzeydeki herkesin katkısını vurgular.
• Örgütün bireysel üyelerinin işte nasıl davrandıklarını etkiler.
• Bir örgütün hatalardan, olaylardan ve kazalardan ders alma istekliliğine yansır.
• Güvenlik kültürü genellikle ödül sistemleri ile güvenlik performansı arasındaki beklenmedik duruma yansır.
• Nispeten kalıcı, istikrarlı ve değişime dirençlidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangileri yaygın kullanılan güvenlik performansı ölçüm araçları arasında yer almaktadır?
I. Düşük ve yüksek kaza oranına sahip firmaları karşılaştırma olanağı veren firmaların kaza istatistikleri
II. Çalışanların kendi raporladıkları ramak kala olay ve kazalar
III. Çalışanların kendi raporladıkları güvenli davranışları
IV. Bir yönetici veya uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi
I. Düşük ve yüksek kaza oranına sahip firmaları karşılaştırma olanağı veren firmaların kaza istatistikleri
II. Çalışanların kendi raporladıkları ramak kala olay ve kazalar
III. Çalışanların kendi raporladıkları güvenli davranışları
IV. Bir yönetici veya uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yaygın kullanılan güvenlik performansı ölçüm araçları ise şunlardır (Yule, 2003):
• Düşük ve yüksek kaza oranına sahip firmaları karşılaştırma olanağı veren firmaların kaza istatistikleri
• Çalışanların kendi raporladıkları ramak kala olay ve kazalar
• Çalışanların kendi raporladıkları güvenli davranışları
• Bir yönetici veya uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Düşük ve yüksek kaza oranına sahip firmaları karşılaştırma olanağı veren firmaların kaza istatistikleri
• Çalışanların kendi raporladıkları ramak kala olay ve kazalar
• Çalışanların kendi raporladıkları güvenli davranışları
• Bir yönetici veya uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 25
Bir işletmenin veya tesisin olgunluk düzeyi, aşağıdaki unsurlardan hangilerine göre belirlenir?
I. Yönetimin bağlılığı ve görünürlüğü
II. Üretime karşı güvenlik
III. Endüstriyel ilişkiler ve iş tatmini
IV. Eğitim
I. Yönetimin bağlılığı ve görünürlüğü
II. Üretime karşı güvenlik
III. Endüstriyel ilişkiler ve iş tatmini
IV. Eğitim
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Fleming (2001) tarafından geliştirilen bu modele göre bir örgütün güvenlik kültürü olgunluğu öncelikle aşağıda açıklanan on unsurdan oluşmaktadır. Bir işletmenin veya tesisin olgunluk düzeyi, bu unsurlardaki olgunluklarına göre belirlenir. Bunlar:
• Yönetimin bağlılığı ve görünürlüğü,
• İletişim,
• Üretime karşı güvenlik,
• Öğrenen organizasyon,
• Güvenlik kaynakları,
• Katılım,
• Güvenlik hakkında paylaşılan algılar,
• Güven,
• Endüstriyel ilişkiler ve iş tatmini,
• Eğitim
olarak sıralanabilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
• Yönetimin bağlılığı ve görünürlüğü,
• İletişim,
• Üretime karşı güvenlik,
• Öğrenen organizasyon,
• Güvenlik kaynakları,
• Katılım,
• Güvenlik hakkında paylaşılan algılar,
• Güven,
• Endüstriyel ilişkiler ve iş tatmini,
• Eğitim
olarak sıralanabilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 26
"Üst yönetimin güvenliği çekirdek bir değer veya temel bir prensip olarak belirlemesi" olarak tanımlanan güvenlik kültürü boyutu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetimin Güvenliğe Bağlılığı
B
Yönetimin Katılımı
C
Çalışanı Yetkilendirme
D
Ödüllendirme Sistemleri
E
Raporlama Sistemleri
Açıklama:
Yönetimin Güvenliğe Bağlılığı: Bu boyut, üst yönetimin güvenliği çekirdek bir değer veya temel bir prensip olarak belirlemesidir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangileri güvenlik kültürünü değerlendirmek için kullanılan araçlar arasında yer almaktadır?
I. Anketler
II. Gözlemler
III. Dokümantasyon Analizi
IV. Odak Grup Görüşmeleri
I. Anketler
II. Gözlemler
III. Dokümantasyon Analizi
IV. Odak Grup Görüşmeleri
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Güvenlik kültürünü değerlendirmek için kullanılan başlıca araçlar şunlardır:
-Anketler
-Gözlemler
-Dokümantasyon (Belge) Analizi
-Odak Grup Görüşmeleri
Doğru cevap E seçeneğidir.
-Anketler
-Gözlemler
-Dokümantasyon (Belge) Analizi
-Odak Grup Görüşmeleri
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 28
- Bütün çalışanlar güvenlik kuralları ve düzenlemelerine her zaman uyar.
- Güvenlikle ilgili konularda açık bir iletişim vardır.
- Çalışanlar güvenlikle ilgili aktivitelere katılmaya isteklidir.
- Çalışanlar tehlikeli bir durum bulduğunda onu düzeltmek için inisiyatif almazlar.
Ryan'a (2000) göre, istenilir bir güvenlik kültürü aşağıdaki özelliklerden hangilerini içermektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bir örgütün güvenlik kültürü düzeyinin istenilen seviye olup olmadığının tespit edilebilmesi için örgütün bazı özelliklerine bakılmalıdır. Ryan (2000) istenilir bir güvenlik kültürünün şu özellikleri içerdiğini ifade etmiştir:
• Bütün çalışanlar güvenlik kuralları ve düzenlemelerine her zaman uyar.
• Çalışanlar sürekli bir biçimde tehlikeleri araştırır ve tehlikeli bir durum bulduğunda onu düzeltmek için inisiyatif alır.
• Bütün çalışanlar güvenlikle ilgili aktivitelere katılmaya isteklidir. Güvenlikle ilgili aktivitelere katılım teşvik edilir.
• Güvenlikle ilgili konularda açık bir iletişim vardır. Bu gibi durumlarda, azarlama korkusu veya disiplin cezası korkusu yoktur.
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Bütün çalışanlar güvenlik kuralları ve düzenlemelerine her zaman uyar.
• Çalışanlar sürekli bir biçimde tehlikeleri araştırır ve tehlikeli bir durum bulduğunda onu düzeltmek için inisiyatif alır.
• Bütün çalışanlar güvenlikle ilgili aktivitelere katılmaya isteklidir. Güvenlikle ilgili aktivitelere katılım teşvik edilir.
• Güvenlikle ilgili konularda açık bir iletişim vardır. Bu gibi durumlarda, azarlama korkusu veya disiplin cezası korkusu yoktur.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangileri bir örgütte zayıf veya negatif bir güvenlik kültürünün varlığına işaret etmektedir?
I. Çalışanlar arasında yüksek oranda hastalıklar ve işe devamsızlıklar
II. Suçlama kültürü algıları
III. Zayıf bir sağlık ve güvenlik yapısı
IV. Etkin bir sağlık ve güvenlik yönetimi için yeterli bütçenin tahsis edilmesi
I. Çalışanlar arasında yüksek oranda hastalıklar ve işe devamsızlıklar
II. Suçlama kültürü algıları
III. Zayıf bir sağlık ve güvenlik yapısı
IV. Etkin bir sağlık ve güvenlik yönetimi için yeterli bütçenin tahsis edilmesi
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Bir örgütte aşağıda yer alan belirtilerin olması zayıf veya negatif bir güvenlik kültürünün varlığına işaret etmektedir. Bunlar (Hughes ve Ferrett, 2008):
• Çalışanlar arasında yüksek oranda hastalıklar ve işe devamsızlıklar,
• Suçlama kültürü algıları,
• Sağlık ve güvenlik iyileştirmelerinde hız kaybına neden olabilecek yüksek personel devir hızı,
• Etkin bir sağlık ve güvenlik yönetimi için yeterli anlamda (insan, bütçe ve tesis) kaynak tahsis edilmemesi,
• Sağlık ve güvenlik yasalarına, örgütsel güvenlik kural ve prosedürlerine uyma noktasındaki eksiklikler,
• İletişim, iş birliği ve kontrol seviyelerinde zayıflık ve
• Zayıf bir sağlık ve güvenlik yapısıdır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
• Çalışanlar arasında yüksek oranda hastalıklar ve işe devamsızlıklar,
• Suçlama kültürü algıları,
• Sağlık ve güvenlik iyileştirmelerinde hız kaybına neden olabilecek yüksek personel devir hızı,
• Etkin bir sağlık ve güvenlik yönetimi için yeterli anlamda (insan, bütçe ve tesis) kaynak tahsis edilmemesi,
• Sağlık ve güvenlik yasalarına, örgütsel güvenlik kural ve prosedürlerine uyma noktasındaki eksiklikler,
• İletişim, iş birliği ve kontrol seviyelerinde zayıflık ve
• Zayıf bir sağlık ve güvenlik yapısıdır.
Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 30
Güvenlik Kültürü Olgunlaşma Modelinde, "Seviye 5" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortaya Çıkma
B
Yönetme
C
Katılma
D
İşbirliği
E
Sürekli İyileştirme
Açıklama:
Seviye 5-Sürekli İyileştirme (Continuous Improvement): Bütün kazaların veya çalışanlara yönelik zararların (işyerinde veya evde) önlenmesi örgütün çekirdek bir değeridir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 31
Çalışma hayatının önemli sorunlarından olan iş kazalarının gerçekte mevcut olandan daha az bilinmesinin sebebi aşağıdakilerden hangisidir?
I.iş kazası ve meslek hastalıklarının eksik bildirilmesi
II.Kayıt dışı çalışanların olması
III.İş kazaları ve meslek hastalıklarının ülke ekonomisine maliyetinin tam olarak hesaplanamaması
IV.İş kazalarının yol açmış olduğu insani ve ekonomik kayıpların iş kazalarının nedenlerini incelemeyi gerektirmesi
I.iş kazası ve meslek hastalıklarının eksik bildirilmesi
II.Kayıt dışı çalışanların olması
III.İş kazaları ve meslek hastalıklarının ülke ekonomisine maliyetinin tam olarak hesaplanamaması
IV.İş kazalarının yol açmış olduğu insani ve ekonomik kayıpların iş kazalarının nedenlerini incelemeyi gerektirmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I,II
D
I,II,III
E
III,IV
Açıklama:
Giriş
I.iş kazası ve meslek hastalıklarının eksik bildirilmesi
II.kayıt dışı çalışanların olması
doğrudur.
I.iş kazası ve meslek hastalıklarının eksik bildirilmesi
II.kayıt dışı çalışanların olması
doğrudur.
Soru 32
- İşi gerçekleştirirken kişisel koruyucu donanım kullanmamak
- İşi dikkatsiz yapmak,
- İş yapılırken iş güvenliği ile ilgili alınan tedbirlere uymamak
- İşin yapılışıyla ilgili işyerinde yeterli önlem alınmamak
Yukarıdakilerden hangisi iş kazalarının sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I,II
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Giriş
hepsi; I,II,III,IV doğrudur.
hepsi; I,II,III,IV doğrudur.
Soru 33
- Bir grup veya örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade eder.
- Resmî güvenlik konularıyla ilgilidir ve yönetim ve denetim sistemleriyle yakından ilgili ancak bunlarla sınırlı değildir.
- Bir örgütte her bir düzeydeki herkesin katkısını vurgular.
- Örgütün bireysel üyelerinin işte nasıl davrandıklarını etkiler.
Wiegmann vd.ye (2012) göre güvenlik kültürü ile ilgili literatürde yer alan tanımlar bazı ortak özellikler göstermektedir. Yukarıdakilerden hangileri bu özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
I,III,IV
D
II,IV
E
I,II,III,IV
Açıklama:
Güvenlik Kültürünün Tanımı ve Önemi
Wiegmann vd.ye (2012) göre güvenlik kültürü ile ilgili bu tanımlar bazı ortak özellikler göstermektedir. Bunlar: • Bir grup veya örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade eder. • Resmî güvenlik konularıyla ilgilidir ve yönetim ve denetim sistemleriyle yakından ilgili ancak bunlarla sınırlı değildir. • Bir örgütte her bir düzeydeki herkesin katkısını vurgular. • Örgütün bireysel üyelerinin işte nasıl davrandıklarını etkiler. • Bir örgütün hatalardan, olaylardan ve kazalardan ders alma istekliliğine yansır. • Güvenlik kültürü genellikle ödül sistemleri ile güvenlik performansı arasındaki beklenmedik duruma yansır. • Nispeten kalıcı, istikrarlı ve değişime dirençlidir.
Wiegmann vd.ye (2012) göre güvenlik kültürü ile ilgili bu tanımlar bazı ortak özellikler göstermektedir. Bunlar: • Bir grup veya örgüt içinde paylaşılan değerleri ifade eder. • Resmî güvenlik konularıyla ilgilidir ve yönetim ve denetim sistemleriyle yakından ilgili ancak bunlarla sınırlı değildir. • Bir örgütte her bir düzeydeki herkesin katkısını vurgular. • Örgütün bireysel üyelerinin işte nasıl davrandıklarını etkiler. • Bir örgütün hatalardan, olaylardan ve kazalardan ders alma istekliliğine yansır. • Güvenlik kültürü genellikle ödül sistemleri ile güvenlik performansı arasındaki beklenmedik duruma yansır. • Nispeten kalıcı, istikrarlı ve değişime dirençlidir.
Soru 34
- Güvenlik kültürüne sahip olmak
- İş kalitesi ve müşteri memnuniyeti
- Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği alanında gösterdikleri davranışlar
Güvenlik performansı ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I,II
E
II,III
Açıklama:
Güvenlik Kültürünün Tanımı ve Önemi
Güvenlik performansı, bireylerin, çalışanların, müşterilerin, halkın ve çevrenin sağlık ve güvenliğini geliştirmek için hemen hemen tüm işlerde sergiledikleri eylem veya davranışlar olarak tanımlanmaktadır (Burke vd., 2002). Diğer taraftan, söz konusu güvenlik performansının hangi ölçüm araçları kullanılarak belirleneceği konusunda bir uzlaşının olmadığı görülmektedir. Yaygın kullanılan güvenlik performansı ölçüm araçları ise şunlardır (Yule, 2003): • Düşük ve yüksek kaza oranına sahip firmaları karşılaştırma olanağı veren firmaların kaza istatistikleri • Çalışanların kendi raporladıkları ramak kala olay ve kazalar • Çalışanların kendi raporladıkları güvenli davranışları • Bir yönetici veya uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi
Güvenlik performansı, bireylerin, çalışanların, müşterilerin, halkın ve çevrenin sağlık ve güvenliğini geliştirmek için hemen hemen tüm işlerde sergiledikleri eylem veya davranışlar olarak tanımlanmaktadır (Burke vd., 2002). Diğer taraftan, söz konusu güvenlik performansının hangi ölçüm araçları kullanılarak belirleneceği konusunda bir uzlaşının olmadığı görülmektedir. Yaygın kullanılan güvenlik performansı ölçüm araçları ise şunlardır (Yule, 2003): • Düşük ve yüksek kaza oranına sahip firmaları karşılaştırma olanağı veren firmaların kaza istatistikleri • Çalışanların kendi raporladıkları ramak kala olay ve kazalar • Çalışanların kendi raporladıkları güvenli davranışları • Bir yönetici veya uzman tarafından çalışana ait güvenlik performansı oranının belirlenmesi
Soru 35
- Güvenlik iklimi, güvenli koşullarda çalışmayı kapsar
- Güvenlik iklimi, iş yerinin huzurlu ve güvenli olmasıdır
- Çalışanların iş güvenliğiyle ilgili politika, prosedür ve uygulamalarla ilgili algıları güvenlik ikliminin parçasıdır.
Güvenlik iklimi ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I, II
E
II, III
Açıklama:
Güvenlik Kültürünün Tanımı ve Önemi
Güvenlik kültürü ile ilgili çalışmalarda karşımıza çıkan önemli kavramlardan biri de güvenlik iklimidir. Güvenlik iklimi çalışanların iş güvenliğiyle ilgili politika, prosedür ve uygulamalarla ilgili algılarını ifade etmektedir. Güvenlik kültürü, tutumlar, değerler ve davranışlar gibi yapıları da içine alan geniş kapsamlı bir kavram iken güvenlik iklimi daha çok algıları kapsamaktadır.
Güvenlik kültürü ile ilgili çalışmalarda karşımıza çıkan önemli kavramlardan biri de güvenlik iklimidir. Güvenlik iklimi çalışanların iş güvenliğiyle ilgili politika, prosedür ve uygulamalarla ilgili algılarını ifade etmektedir. Güvenlik kültürü, tutumlar, değerler ve davranışlar gibi yapıları da içine alan geniş kapsamlı bir kavram iken güvenlik iklimi daha çok algıları kapsamaktadır.
Soru 36
İş yerinde üst düzey hem de orta düzey yöneticilerin kritik güvenlik faaliyetlerine kişisel olarak dâhil olması, güvenlik seminerlerine ve eğitimlerine katılımı, kritik operasyonları denetleyerek sürece katkıda bulunmasını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yönetimin katılımı
B
Yönetimin bağlılığı
C
Çalışanların yetki kullanması
D
Çalışanların ödüllendirilmesi
E
Yönetimin güvenlik kültürüne sahip olması
Açıklama:
Güvenlik Kültürünün Boyutları
Yönetimin Katılımı: Güvenlik kültürü bağlamında, yönetim katılımı hem üst düzey hem de orta düzey yöneticilerin kuruluş içindeki kritik güvenlik faaliyetlerine kişisel olarak dâhil olma derecesini ifade eder. Bu nedenle, yönetimin güvenliğe katılımı, yöneticilerin güvenlik seminerlerine ve eğitimlerine katılımı ve katkıları, güvenlik açısından kritik operasyonları aktif olarak gözetimi, günlük operasyonlarda yer alan risklerle “bağlantıda kalma” yetenekleri ve örgüt hiyerarşisinde hem yukarı hem de aşağı güvenlik konuları hakkında iyi bir iletişim olmasını kapsar.
Yönetimin Katılımı: Güvenlik kültürü bağlamında, yönetim katılımı hem üst düzey hem de orta düzey yöneticilerin kuruluş içindeki kritik güvenlik faaliyetlerine kişisel olarak dâhil olma derecesini ifade eder. Bu nedenle, yönetimin güvenliğe katılımı, yöneticilerin güvenlik seminerlerine ve eğitimlerine katılımı ve katkıları, güvenlik açısından kritik operasyonları aktif olarak gözetimi, günlük operasyonlarda yer alan risklerle “bağlantıda kalma” yetenekleri ve örgüt hiyerarşisinde hem yukarı hem de aşağı güvenlik konuları hakkında iyi bir iletişim olmasını kapsar.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri bir işyerinin güvenlik kültürü olgunluğu unsurdan değildir?
I. İletişim
II. Güvenlik kaynakları
III. Tedarik zinciri
IV. Hizmet içi eğitim
V. Raporlama sistemi
VI. Güven
I. İletişim
II. Güvenlik kaynakları
III. Tedarik zinciri
IV. Hizmet içi eğitim
V. Raporlama sistemi
VI. Güven
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I, II, VI
C
II,IV,VI
D
I,II,III
E
III,IV,V
Açıklama:
Güvenlik Kültürü Modelleri
III.tedarik zinciri
IV.hizmet içi eğitim
V.raporlama sistemi
Güvenlik kültürü olgunluğu unsurdan değildir.
III.tedarik zinciri
IV.hizmet içi eğitim
V.raporlama sistemi
Güvenlik kültürü olgunluğu unsurdan değildir.
Soru 38
İş yerleri en zayıf güvenlik performansını ....................... evresinde gösterirken en yüksek performans düzeyine ........................ evresinde ulaşır.
Cümledeki boşluklara gelmesi gereken ifadeler aşağıdakilerden hangisinde doğru sırasıyla verilmiştir?
Cümledeki boşluklara gelmesi gereken ifadeler aşağıdakilerden hangisinde doğru sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
ortaya çıkma; sürekli iyileştirme
B
katılma; yönetme
C
iş birliği; sürekli iyileştirme
D
ortaya çıkma; İş birliği
E
sürekli iyileştirme; yönetme
Açıklama:
Güvenlik Kültürü Modelleri
Örgütün güvenlik performansı her seviye artışında yükselmektedir.. Buna göre firmalar en zayıf güvenlik performansını “ortaya çıkma” evresinde gösterirken en yüksek performans düzeyine “sürekli iyileştirme” evresinde ulaşmaktadır.
Örgütün güvenlik performansı her seviye artışında yükselmektedir.. Buna göre firmalar en zayıf güvenlik performansını “ortaya çıkma” evresinde gösterirken en yüksek performans düzeyine “sürekli iyileştirme” evresinde ulaşmaktadır.
Soru 39
Bir iş yerinde aşağıda yer alan hangi belirtilerin bulunması zayıf veya negatif bir güvenlik kültürünün varlığını gösterir?
I.çalışanların devam durumlarının düzensiz olması
II.personelin sıklıkla yer değişrtirmesi
III.Çalışanlarda yüksek oranda hastalıkların ortaya çıkması
IV.çalışanların risk almaması
V.iletişim zayıflığı
VI.hizmet içi eğitimlerin sıklığı
I.çalışanların devam durumlarının düzensiz olması
II.personelin sıklıkla yer değişrtirmesi
III.Çalışanlarda yüksek oranda hastalıkların ortaya çıkması
IV.çalışanların risk almaması
V.iletişim zayıflığı
VI.hizmet içi eğitimlerin sıklığı
Seçenekler
A
I, II, III, V
B
II, IV, V
C
I, III, V, VI
D
IV, VI
E
Yalnız V
Açıklama:
Güvenlik Kültürünün Sağlanması ve Geliştirilmesi
Bir örgütte aşağıda yer alan belirtilerin olması zayıf veya negatif bir güvenlik kültürünün varlığına işaret etmektedir. Bunlar (Hughes ve Ferrett, 2008): • Çalışanlar arasında yüksek oranda hastalıklar ve işe devamsızlıklar, • Suçlama kültürü algıları, • Sağlık ve güvenlik iyileştirmelerinde hız kaybına neden olabilecek yüksek personel devir hızı, • Etkin bir sağlık ve güvenlik yönetimi için yeterli anlamda (insan, bütçe ve tesis) kaynak tahsis edilmemesi, • Sağlık ve güvenlik yasalarına, örgütsel güvenlik kural ve prosedürlerine uyma noktasındaki eksiklikler, • İletişim, iş birliği ve kontrol seviyelerinde zayıflık ve • Zayıf bir sağlık ve güvenlik yapısıdır.
Bir örgütte aşağıda yer alan belirtilerin olması zayıf veya negatif bir güvenlik kültürünün varlığına işaret etmektedir. Bunlar (Hughes ve Ferrett, 2008): • Çalışanlar arasında yüksek oranda hastalıklar ve işe devamsızlıklar, • Suçlama kültürü algıları, • Sağlık ve güvenlik iyileştirmelerinde hız kaybına neden olabilecek yüksek personel devir hızı, • Etkin bir sağlık ve güvenlik yönetimi için yeterli anlamda (insan, bütçe ve tesis) kaynak tahsis edilmemesi, • Sağlık ve güvenlik yasalarına, örgütsel güvenlik kural ve prosedürlerine uyma noktasındaki eksiklikler, • İletişim, iş birliği ve kontrol seviyelerinde zayıflık ve • Zayıf bir sağlık ve güvenlik yapısıdır.
Soru 40
Choudhry, Fang ve Mohamed (2007)’e göre; iş yerinde pozitif güvenlik kültürünün sağlanması ve daha fazla teşvik edilmesi için gerekli olan düzenlemeler kapsamında yapılan “sağlık ve güvenlik haftası, kaza raporlama ve inceleme, güvenlik ve çevre yönetim sistemleri” uygulamaları aşağıdakilerden hangi yaklaşım içinde değerlendirilir?
Seçenekler
A
eğitim ve seminerler
B
promosyonel stretejiler
C
özel kampanyalar
D
tutum ve davranışlardaki değişim
E
çalışanın ilgisi
Açıklama:
Güvenlik Kültürürünün Sağlanması ve Geliştirilmesi
Özel kampanyalar: Sağlık ve güvenlik haftası, kaza raporlama ve inceleme, güvenlik ve çevre yönetim sistemleri gibi uygulamaları içerir.
Özel kampanyalar: Sağlık ve güvenlik haftası, kaza raporlama ve inceleme, güvenlik ve çevre yönetim sistemleri gibi uygulamaları içerir.
Soru 41
- Dikkatsizilik
- Koruyucu Donanım Kullanmamak
- Tedbirlere Uymamak
Yukarıdakilerden hangisi ve ya hangileri iş kazalarının ana nedenlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
-
Özellikle kişisel koruyucu donanım kullanmamak, işi dikkatsiz yapmak, iş güvenliği ile ilgili alınan tedbirlere uymamak vb. güvensiz davranışlar iş kazalarının ana nedenini oluşturmaktadır.
Özellikle kişisel koruyucu donanım kullanmamak, işi dikkatsiz yapmak, iş güvenliği ile ilgili alınan tedbirlere uymamak vb. güvensiz davranışlar iş kazalarının ana nedenini oluşturmaktadır.
Soru 42
İnsanların yaşamları boyunca içinde yaşamış oldukları toplum veya grupların bir üyesi olarak edindikleri değer, tutum, davranış vb. şeylerin bütününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gelenek
B
Küreselleşme
C
Kültür
D
Miras
E
Toplum
Açıklama:
-
KÜLTÜR , insanların yaşamları boyunca içinde yaşamış oldukları toplum veya grupların bir üyesi olarak edindikleri değer, tutum, davranış vb. şeylerin bütününü ifade etmektedir.
KÜLTÜR , insanların yaşamları boyunca içinde yaşamış oldukları toplum veya grupların bir üyesi olarak edindikleri değer, tutum, davranış vb. şeylerin bütününü ifade etmektedir.
Soru 43
Genel olarak çalışanların iş güvenliğine yönelik algı, tutum, değer ve inançları ile iş güvenliğine yönelik davranışlar bütününe ad verilir?
Seçenekler
A
Güvenlik kültürü
B
Etik
C
Ahlak
D
Değer
E
İnanç
Açıklama:
-
Güvenlik kültürü genel olarak çalışanların iş güvenliğine yönelik algı, tutum, değer ve inançları ile iş güvenliğine yönelik davranışlarını yansıtmaktadır.
Güvenlik kültürü genel olarak çalışanların iş güvenliğine yönelik algı, tutum, değer ve inançları ile iş güvenliğine yönelik davranışlarını yansıtmaktadır.
Soru 44
Çalışanların iş güvenliğiyle ilgili politika, prosedür ve uygulamalarla ilgili algılarını ifade eden ve daha çok algıları kapsayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Güvenlik prosedürü
B
İş güvenliği
C
Güvenlik kültürü
D
Güvenlik iklimi
E
Envanter
Açıklama:
-
Güvenlik iklimi çalışanların iş güvenliğiyle ilgili politika, prosedür ve uygulamalarla ilgili algılarını ifade etmektedir. Güvenlik kültürü, tutumlar, değerler ve davranışlar gibi yapıları da içine alan geniş kapsamlı bir kavram iken güvenlik iklimi daha çok algıları kapsamaktadır.
Güvenlik iklimi çalışanların iş güvenliğiyle ilgili politika, prosedür ve uygulamalarla ilgili algılarını ifade etmektedir. Güvenlik kültürü, tutumlar, değerler ve davranışlar gibi yapıları da içine alan geniş kapsamlı bir kavram iken güvenlik iklimi daha çok algıları kapsamaktadır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi güvenlik kültürünün boyutlarından değildir?
Seçenekler
A
Yönetimin Güvenliğe Bağlılığı
B
Çalışanı Yetkilendirme
C
Ödüllendirme Sistemleri
D
Raporlama Sistemleri
E
Çalışan İzni
Açıklama:
-
Güvenlik Kültürünün Boyutları, Ödüllendirme Sistemleri, Çalışanı Yetkilendirme, Yönetimin Güvenliliğe Bağlılıgı Başlıklarını Kapsamaktadır.
Güvenlik Kültürünün Boyutları, Ödüllendirme Sistemleri, Çalışanı Yetkilendirme, Yönetimin Güvenliliğe Bağlılıgı Başlıklarını Kapsamaktadır.
Soru 46
- Yönetimin bağlılığı ve görünürlüğü
- Beceri
- Üretime karşı güvenlik
- Öğrenen organizasyon
- Güvenlik kaynakları
Yukarıdakilerden hangisi bir işletmenin olgunluk unsurlarından biridir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, IV ve V
C
I, II, III, IV ve V
D
I, II ve IV
E
I, III, IV ve V
Açıklama:
Bir işletmenin veya tesisin olgunluk düzeyi, bu unsurlardaki olgunluklarına göre belirlenir. Güvenlik kültürü modelleri hakkında kısa bilgilendirmeler için bkz. Vu, T., & De Cieri, H. (2015). Safety culture and safety climate measurement tools: A systematic review. Melbourne, Australia: Institute for Safety, Compensation and Recovery Research (ISCRR), Monash University. ISCRR Research Report #060-1215-R03. dikkat 186 İş Sağlığı ve Güvenliği Kültürü 6 Bunlar: • Yönetimin bağlılığı ve görünürlüğü, • İletişim, • Üretime karşı güvenlik, • Öğrenen organizasyon, • Güvenlik kaynakları, • Katılım, • Güvenlik hakkında paylaşılan algılar, • Güven, • Endüstriyel ilişkiler ve iş tatmini, • Eğitim olarak sıralanabilir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi karşılıklı güvenlik faktörlerinin durumsal faktörleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Güvenlik Sistemleri
B
Normlar
C
Risk
D
İş Baskısı
E
Yetenek
Açıklama:
-
Karşılıklı güvenlik kültürü modeli öncelikle psikolojik, durumsal ve davranışsal olmak üzere üç öge arasındaki karşılıklı etkileşime dayanmaktadır. Psikolojik faktörler değerler, tutumlar, normlar ve algılardan meydana gelmektedir. Durumsal faktörler içinde güvenlik yönetimi, güvenlik sistemleri, risk, iş baskısı, yetenek ve prosedür/kurallar gibi güvenlik kültürünün genel özellikleri yer almaktadır.
Karşılıklı güvenlik kültürü modeli öncelikle psikolojik, durumsal ve davranışsal olmak üzere üç öge arasındaki karşılıklı etkileşime dayanmaktadır. Psikolojik faktörler değerler, tutumlar, normlar ve algılardan meydana gelmektedir. Durumsal faktörler içinde güvenlik yönetimi, güvenlik sistemleri, risk, iş baskısı, yetenek ve prosedür/kurallar gibi güvenlik kültürünün genel özellikleri yer almaktadır.
Soru 48
- Görüşmelerle toplanan bilgiler, diğer veri kaynaklarını tamamlamak veya bu kaynakları doğrulamak için kullanılır.
- Denetim veya değerlendirme çalışmalarında görüşmeler, kuruluş veya güvenlik kültürü hakkında genel bir yargıya varmak için bir temel oluşturur.
- Genel olarak organizasyonların (güvenlik) kültürü hakkında bir teori geliştirmek için görüşmeler kullanılır
Yukarıdakilerden hangisi güvenlik uygulamaları hakkında daha fazla bilgi edinmek için örgüt yönetimi, güvenlik uzmanları veya çalışanlarla düzenli olarak kişisel görüşmeler yapılmasının nedenlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
I, II ve III
C
II ve III
D
Yalnız II
E
I ve II
Açıklama:
-
Güvenlik uygulamaları hakkında daha fazla bilgi edinmek için örgüt yönetimi, güvenlik uzmanları veya çalışanlarla düzenli olarak kişisel görüşmeler yapılır. Genel olarak bu görüşmeler üç nedenden dolayı yapılır. Bunlar: • Görüşmelerle toplanan bilgiler, diğer veri kaynaklarını tamamlamak veya bu kaynakları doğrulamak için kullanılır. • Denetim veya değerlendirme çalışmalarında görüşmeler, kuruluş veya güvenlik kültürü hakkında genel bir yargıya varmak için bir temel oluşturur. • Son olarak, genel olarak organizasyonların (güvenlik) kültürü hakkında bir teori geliştirmek için görüşmeler kullanılır.
Güvenlik uygulamaları hakkında daha fazla bilgi edinmek için örgüt yönetimi, güvenlik uzmanları veya çalışanlarla düzenli olarak kişisel görüşmeler yapılır. Genel olarak bu görüşmeler üç nedenden dolayı yapılır. Bunlar: • Görüşmelerle toplanan bilgiler, diğer veri kaynaklarını tamamlamak veya bu kaynakları doğrulamak için kullanılır. • Denetim veya değerlendirme çalışmalarında görüşmeler, kuruluş veya güvenlik kültürü hakkında genel bir yargıya varmak için bir temel oluşturur. • Son olarak, genel olarak organizasyonların (güvenlik) kültürü hakkında bir teori geliştirmek için görüşmeler kullanılır.
Soru 49
Araştırmacının, incelemek istediği olay ya da grubun dışında kaldığı gözlem türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Katılımlı gözlem
B
Denetim
C
Katılımsız gözlem
D
Davranış gözlemi
E
Güvenlik kültürü
Açıklama:
-
Katılımsız gözlemde araştırmacı, incelemek istediği olay ya da grubun dışında kalmaktadır.
Katılımsız gözlemde araştırmacı, incelemek istediği olay ya da grubun dışında kalmaktadır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi RYAN ın istenilir güvenlik kültüründe aranılan özelliklerden değildir?
Seçenekler
A
Bütün çalışanlar güvenlik kuralları ve düzenlemelerine her zaman uyar.
B
Çalışanlar sürekli bir biçimde tehlikeleri araştırır ve tehlikeli bir durum bulduğunda onu düzeltmek için inisiyatif alır.
C
Bütün çalışanlar güvenlikle ilgili aktivitelere katılmaya isteklidir.
D
Güvenlikle ilgili aktivitelere katılım teşvik edilir Güvenlikle ilgili konularda açık bir iletişim vardır. Bu gibi durumlarda, azarlama korkusu veya disiplin cezası korkusu yoktur
E
Çalışanlar bütün riskleri almak zorundadırlar.
Açıklama:
-
Ryan (2000) istenilir bir güvenlik kültürünün şu özellikleri içerdiğini ifade etmiştir: • Bütün çalışanlar güvenlik kuralları ve düzenlemelerine her zaman uyar. • Çalışanlar sürekli bir biçimde tehlikeleri araştırır ve tehlikeli bir durum bulduğunda onu düzeltmek için inisiyatif alır. • Bütün çalışanlar güvenlikle ilgili aktivitelere katılmaya isteklidir. Güvenlikle ilgili aktivitelere katılım teşvik edilir. • Güvenlikle ilgili konularda açık bir iletişim vardır. Bu gibi durumlarda, azarlama korkusu veya disiplin cezası korkusu yoktur ve çalışanlar gereksiz yere risk almazlar
Ryan (2000) istenilir bir güvenlik kültürünün şu özellikleri içerdiğini ifade etmiştir: • Bütün çalışanlar güvenlik kuralları ve düzenlemelerine her zaman uyar. • Çalışanlar sürekli bir biçimde tehlikeleri araştırır ve tehlikeli bir durum bulduğunda onu düzeltmek için inisiyatif alır. • Bütün çalışanlar güvenlikle ilgili aktivitelere katılmaya isteklidir. Güvenlikle ilgili aktivitelere katılım teşvik edilir. • Güvenlikle ilgili konularda açık bir iletişim vardır. Bu gibi durumlarda, azarlama korkusu veya disiplin cezası korkusu yoktur ve çalışanlar gereksiz yere risk almazlar
Ünite 7
Soru 1
Etimolojik olarak ............. “karakter” anlamını içeren “ethos” kelimesinden türetilmiş olan etik,
felsefenin ahlaki değerleri inceleyen dalıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
felsefenin ahlaki değerleri inceleyen dalıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Yunancada
B
Latince
C
Sümerce
D
İbranice
E
Akkadça
Açıklama:
Etimolojik olarak Yunancada “karakter” anlamını içeren “ethos” kelimesinden türetilmiş olan etik,
felsefenin ahlaki değerleri inceleyen dalıdır.
Etimolojik olarak Yunancada “karakter” anlamını içeren “ethos” kelimesinden türetilmiş olan etik, felsefenin ahlaki değerleri inceleyen dalıdır
felsefenin ahlaki değerleri inceleyen dalıdır.
Etimolojik olarak Yunancada “karakter” anlamını içeren “ethos” kelimesinden türetilmiş olan etik, felsefenin ahlaki değerleri inceleyen dalıdır
Soru 2
Ahlak .............alışkanlık, davranış anlamına gelen “morality” kelimesinden türetilmiştir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Latincede
B
Yunancada
C
Arapçada
D
Sümercede
E
İbranicede
Açıklama:
Ahlak Latincede alışkanlık, davranış anlamına gelen “morality” kelimesinden türetilmiştir.
Ahlak ise Latincede alışkanlık, davranış anlamına gelen “morality” kelimesinden türetilmiştir
Ahlak ise Latincede alışkanlık, davranış anlamına gelen “morality” kelimesinden türetilmiştir
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi meslek etiğinin, meslek mensupları için sağladığı yararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamamak
B
Yol göstermek, rehberlik etmek
C
Kişisel eğilimleri sınırlamak
D
Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak
E
Mesleğin sunduğu hizmetin ideallerini korumak
Açıklama:
Meslek etiği, meslek mensupları için önemli faydalar da sağlar. Bu faydalar;
• Yol göstermek, rehberlik etmek,
• Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak,
• Kişisel eğilimleri sınırlamak,
• Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak,
• Mesleki rekabeti adilleştirmek,
• Mesleğin sunduğu hizmetin ideallerini korumak şeklinde sıralanabilir.
• Yol göstermek, rehberlik etmek,
• Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak,
• Kişisel eğilimleri sınırlamak,
• Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak,
• Mesleki rekabeti adilleştirmek,
• Mesleğin sunduğu hizmetin ideallerini korumak şeklinde sıralanabilir.
Soru 4
İş ve çalışma ortamına yakın olmak, bilimsel ve teknik bilgiye sahip olmak, işverene farklı unsurları gözetmeksizin iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri hakkında kapsamlı bilgilendirmede bulunmak, tarafsızlık ve doğruluğu tehlikeye atacak önerilerden kaçınmak, çalışanları hatalı davranış ve eylemlerden uzaklaştırmak için gerekli yönlendirmeleri yapmak.
Yukarıdaki ifade aşağıdaki 'İş Güvenliği Uzmanı, İş Yeri Hekimi ile Yardımcı Sağlık Personeli ve İş Müfettişlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sistemindeki Görevleri' çerçevesindeki etik değerlerden hangisidir?
Yukarıdaki ifade aşağıdaki 'İş Güvenliği Uzmanı, İş Yeri Hekimi ile Yardımcı Sağlık Personeli ve İş Müfettişlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sistemindeki Görevleri' çerçevesindeki etik değerlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rehberlik
B
Risk Değerlendirmesi
C
Çalışma Ortamı Gözetimi
D
Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt
E
İlgili Birimlerle İş Birliği
Açıklama:
İş Güvenliği Uzmanı, İş Yeri Hekimi ile Yardımcı Sağlık Personeli ve İş Müfettişlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sistemindeki Görevleri Çerçevesindeki Etik Değerler:
Rehberlik: İş ve çalışma ortamına yakın olmak,
bilimsel ve teknik bilgiye sahip olmak, işverene
farklı unsurları gözetmeksizin iş sağlığı ve güvenliği
tedbirleri hakkında kapsamlı bilgilendirmede
bulunmak, tarafsızlık ve doğruluğu tehlikeye
atacak önerilerden kaçınmak, çalışanları hatalı
davranış ve eylemlerden uzaklaştırmak için gerekli
yönlendirmeleri yapmak
Rehberlik: İş ve çalışma ortamına yakın olmak, bilimsel ve teknik bilgiye sahip olmak, işverene farklı unsurları gözetmeksizin iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri hakkında kapsamlı bilgilendirmede bulunmak, tarafsızlık ve doğruluğu tehlikeye atacak önerilerden kaçınmak, çalışanları hatalı davranış ve eylemlerden uzaklaştırmak için gerekli yönlendirmeleri yapmak
Rehberlik: İş ve çalışma ortamına yakın olmak,
bilimsel ve teknik bilgiye sahip olmak, işverene
farklı unsurları gözetmeksizin iş sağlığı ve güvenliği
tedbirleri hakkında kapsamlı bilgilendirmede
bulunmak, tarafsızlık ve doğruluğu tehlikeye
atacak önerilerden kaçınmak, çalışanları hatalı
davranış ve eylemlerden uzaklaştırmak için gerekli
yönlendirmeleri yapmak
Rehberlik: İş ve çalışma ortamına yakın olmak, bilimsel ve teknik bilgiye sahip olmak, işverene farklı unsurları gözetmeksizin iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri hakkında kapsamlı bilgilendirmede bulunmak, tarafsızlık ve doğruluğu tehlikeye atacak önerilerden kaçınmak, çalışanları hatalı davranış ve eylemlerden uzaklaştırmak için gerekli yönlendirmeleri yapmak
Soru 5
Geçerli yöntemler kullanmak, etkin önlemler önermek, uygulamaların sürekliliğini sağlamak, risk hakkındaki düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etmek, gerekli tedbirleri en geniş çerçevede düşünmek ve bunların hayata geçirilmesini sağlamak
Yukarıdaki ifade aşağıdaki İş Güvenliği Uzmanı, İş Yeri Hekimi ile Yardımcı Sağlık Personeli ve İş Müfettişlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sistemindeki Görevleri Çerçevesindeki Etik Değerlerden hangisidir?
Yukarıdaki ifade aşağıdaki İş Güvenliği Uzmanı, İş Yeri Hekimi ile Yardımcı Sağlık Personeli ve İş Müfettişlerinin İş Sağlığı ve Güvenliği Sistemindeki Görevleri Çerçevesindeki Etik Değerlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Risk Değerlendirmesi
B
Çalışma Ortamı Gözetimi
C
İlgili Birimlerle İş Birliği
D
Teftiş Gerçekleştirmek
E
Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt
Açıklama:
Risk Değerlendirmesi: Geçerli yöntemler kullanmak, etkin önlemler önermek, uygulamaların
sürekliliğini sağlamak, risk hakkındaki düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etmek, gerekli tedbirleri en geniş çerçevede düşünmek ve bunların hayata geçirilmesini sağlamak
Risk Değerlendirmesi: Geçerli yöntemler kullanmak, etkin önlemler önermek, uygulamaların sürekliliğini sağlamak, risk hakkındaki düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etmek, gerekli tedbirleri en geniş çerçevede düşünmek ve bunların hayata geçirilmesini sağlamak
sürekliliğini sağlamak, risk hakkındaki düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etmek, gerekli tedbirleri en geniş çerçevede düşünmek ve bunların hayata geçirilmesini sağlamak
Risk Değerlendirmesi: Geçerli yöntemler kullanmak, etkin önlemler önermek, uygulamaların sürekliliğini sağlamak, risk hakkındaki düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etmek, gerekli tedbirleri en geniş çerçevede düşünmek ve bunların hayata geçirilmesini sağlamak
Soru 6
Neyin iyi ve doğru, neyin kötü ve yanlış olduğunu araştıran, insanın hayattaki amacının ne olması gerektiğini sorgulayan, ahlaklı ve erdemli bir yaşayışın gerekliliklerini sorgulayan felsefe dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Etik
B
Estetik
C
Epistemoloji
D
Metafizik
E
Mantık
Açıklama:
Etik, neyin iyi ve doğru, neyin kötü ve yanlış olduğunu araştıran, insanın hayattaki amacının ne olması gerektiğini sorgulayan, ahlaklı ve erdemli bir yaşayışın gerekliliklerini sorgulayan felsefe dalıdır.
Etik, neyin iyi ve doğru, neyin kötü ve yanlış olduğunu araştıran; insanın hayattaki amacının ne olması gerektiğini sorgulayan, ahlaklı ve erdemli bir yaşayışın gerekliliklerini sorgulayan felsefe dalıdır.
Etik, neyin iyi ve doğru, neyin kötü ve yanlış olduğunu araştıran; insanın hayattaki amacının ne olması gerektiğini sorgulayan, ahlaklı ve erdemli bir yaşayışın gerekliliklerini sorgulayan felsefe dalıdır.
Soru 7
Belirli bir mesleğin mensuplarının uyması gereken kurallar ve ilkeler bütünü olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meslek Etiği
B
İş Güvenliği
C
Küreselleşme
D
Etik Değer
E
Mevzuat Etiği
Açıklama:
Meslek etiği, belirli bir mesleğin mensuplarının uyması gereken kurallar ve ilkeler bütünüdür.
Soru 8
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’ne göre “Herkesin çalışma, işini serbestçe seçme, adaletli ve elverişli koşullarda çalışma ve işsizliğe karşı korunma hakkı vardır.” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışma Hakkı
B
İş Sağlığı ve Güvenliği Hakkı
C
İş Güvenliği Hakkı
D
Mesleki Hak
E
Avrupa Sosyal Şartı
Açıklama:
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin yirmi üçüncü maddesinin birinci bendinde “Herkesin çalışma, işini serbestçe seçme, adaletli ve elverişli koşullarda çalışma ve işsizliğe karşı korunma hakkı vardır” ifadesi ile çalışma hakkı tanımlanmaktadır
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası iş sağlığı komisyonu tarafından belirlenmiş 'İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerinin Görev ve Yükümlülükleri'nden biridir?
Seçenekler
A
İşçiyi Bilgilendirme
B
Tıbbi Gizlilik
C
Toplu Sağlık Verileri
D
Sosyal Taraflarla İlişkiler
E
Profesyonel Bağımsızlık
Açıklama:

Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi uluslararası iş sağlığı komisyonu tarafından belirlenmiş 'İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerinin İşlevlerinin Yürütülmesine İlişkin Koşulları'ndan biridir?
Seçenekler
A
Suistimalle Mücadele
B
Ticari Sırlar
C
Sağlık İzlemi
D
Bilgi ve Uzmalık
E
Bilimsel Bilgiye Katkı
Açıklama:

Soru 11
Etimolojik olarak Yunanca'da "karakter" anlamını içeren ve ethos kelimesinden türetilmiş olan felsefenin ahlaki değerleri inceleyen dalına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Ahlak
B
Morality
C
Etik
D
Felsefe
E
Değer
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "Etik, İş Etiği ve Meslek Etiği Kavramları" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Etimolojik olarak Yunancada “karakter” anlamını içeren “ethos” kelimesinden türetilmiş olan etik, felsefenin ahlaki değerleri inceleyen dalıdır.
Etimolojik olarak Yunancada “karakter” anlamını içeren “ethos” kelimesinden türetilmiş olan etik, felsefenin ahlaki değerleri inceleyen dalıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi iş etiğinin özelliklerinden birisidir?
Seçenekler
A
İş etiğine ilişkin ahlaki sorunlar, genel ahlaki sorunlar gibi ele alınamaz ve dolayısıyla farklı yöntemlerle değerlendirilir.
B
İş etiği; sektör, bölge ve ülke kültürlerinden etkilendiğinden evrensel bir ahlak anlayışı niteliğine sahip değildir.
C
İş etiği, hukuka uygun olmakla eş anlamlıdır.
D
İş etiği işyerlerinde ve örgütlerde işveren, çalışan ya da üçüncü taraf kişiler veya örgüt
paydaşlarının tüm eylemlerini yalnızca ahlaki boyutu ile inceleme konusu eder.
paydaşlarının tüm eylemlerini yalnızca ahlaki boyutu ile inceleme konusu eder.
E
İş etiği, etikten bağımsız bir disiplindir.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, " İş Etiği Kavramı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş etiği etikten bağımsız bir disiplin değildir. İş etiğine ilişkin ahlaki sorunlar, genel ahlaki sorunlar gibi ele alınarak aynı yöntemlerle değerlendirilir. İş etiği işyerlerinde ve örgütlerde işveren, çalışan ya da üçüncü taraf kişiler veya örgüt paydaşlarının tüm eylemlerini yalnızca ahlaki boyutu ile inceleme konusu eder. İş etiği sektör, bölge ve ülke kültürlerinden etkilenmekle birlikte küreselleşmenin gücü doğrultusunda evrensel bir ahlak anlayışına dayanmaktadır. İş etiği, hukuka uygun olmakla eş anlamlı değildir. Bir işyeri, işletme ya da örgüt hukuka uygun davranışlar sergileyip hukuka saygılı olabilir. Ancak bu o işyeri, işletme ya da örgütün iş etiğine uygun davrandığı anlamına gelmemektedir.
İş etiği etikten bağımsız bir disiplin değildir. İş etiğine ilişkin ahlaki sorunlar, genel ahlaki sorunlar gibi ele alınarak aynı yöntemlerle değerlendirilir. İş etiği işyerlerinde ve örgütlerde işveren, çalışan ya da üçüncü taraf kişiler veya örgüt paydaşlarının tüm eylemlerini yalnızca ahlaki boyutu ile inceleme konusu eder. İş etiği sektör, bölge ve ülke kültürlerinden etkilenmekle birlikte küreselleşmenin gücü doğrultusunda evrensel bir ahlak anlayışına dayanmaktadır. İş etiği, hukuka uygun olmakla eş anlamlı değildir. Bir işyeri, işletme ya da örgüt hukuka uygun davranışlar sergileyip hukuka saygılı olabilir. Ancak bu o işyeri, işletme ya da örgütün iş etiğine uygun davrandığı anlamına gelmemektedir.
Soru 13
- İşletme yöneticileri ve çalışanları arasındaki ilişkiler
- İşletme ile müşterileri arasındaki ilişkiler
- İşletme ve sivil toplum örgütleri arasındaki ilişkiler
- İşletme ile tedarikçileri arasındaki ilişkiler
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri iş etiğinin kapsamına girmektedir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II, III
E
Yalnız II
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Etiği Kavramı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş etiğinin kapsamının aşağıdaki şekilde ifade edilmesi mümkündür:
İşletmeler arasındaki ilişkiler, İşletme yöneticileri ve çalışanları arasındaki ilişkiler, İşletme çalışanlarının kendi aralarındaki ilişkiler, İşletme ile müşterileri arasındaki ilişkiler, İşletme ve sivil toplum örgütleri arasındaki ilişkiler, İşletme ile tedarikçileri arasındaki ilişkiler, İşletme ve kamu kurum ve kuruluşları arasındaki ilişkiler, İşletme ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiler.
İş etiğinin kapsamının aşağıdaki şekilde ifade edilmesi mümkündür:
İşletmeler arasındaki ilişkiler, İşletme yöneticileri ve çalışanları arasındaki ilişkiler, İşletme çalışanlarının kendi aralarındaki ilişkiler, İşletme ile müşterileri arasındaki ilişkiler, İşletme ve sivil toplum örgütleri arasındaki ilişkiler, İşletme ile tedarikçileri arasındaki ilişkiler, İşletme ve kamu kurum ve kuruluşları arasındaki ilişkiler, İşletme ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiler.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi meslek etiğinin meslek mensuplarına sağladığı faydalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Mesleğin sunduğu hizmetin ideallerini korumak
B
Kişisel eğilimleri sınırlamamak
C
Mesleki rekabeti adilleştirmek
D
Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak
E
Yol göstermek, rehberlik etmek
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "Meslek Etiği Kavramı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Meslek etiği, meslek mensupları için önemli faydalar da sağlar. Bu faydalar;
• Yol göstermek, rehberlik etmek,
• Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak,
• Kişisel eğilimleri sınırlamak,
• Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak,
• Mesleki rekabeti adilleştirmek,
• Mesleğin sunduğu hizmetin ideallerini korumak şeklinde sıralanabilir.
Meslek etiği, meslek mensupları için önemli faydalar da sağlar. Bu faydalar;
• Yol göstermek, rehberlik etmek,
• Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak,
• Kişisel eğilimleri sınırlamak,
• Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak,
• Mesleki rekabeti adilleştirmek,
• Mesleğin sunduğu hizmetin ideallerini korumak şeklinde sıralanabilir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi küreselleşmeye ilişkin bakış açıları ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Küreselleşmenin teknolojik gelişmelere bağlı olduğu ve teknolojik gelişmelerin küreselleşmeyi beraberinde getirdiği varsayımına dayanan bakış açısı
B
Küreselleşmenin tamamen piyasaların uluslararasılaşması üzerinden tanımlandığı, üretim artışının dış ticaret artışına ihtiyaç duyduğu ve bu çerçevede ticaretin serbestleştirilmesinin küreselleşmeyi doğurduğunu benimseyen neo-liberal bakış açısı
C
Liberalizmin rasyonel bireyin akla uygun ve kendisi için en doğru olanı seçeceği yönündeki genel anlayışı çerçevesinde yalnızca etik değerlere bırakılamayacak bir nokta olması nedeniyle küreselleşmeyle iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması konusunda emredici kurallar ve kurallara uyulmaması halinde sert yaptırımların belirlenmesini benimseyen bakış açısı
D
Küreselleşmenin yeni bir olgu olarak ele alınmadığı, kapitalizmin devamının sağlanması için refah devletinin krize girmesi sonrası yeni bir çözüm yöntemi olarak ortaya atılan bir olgu olarak değerlendirildiği bakış açısı
E
Sermayeye dolaşım özgürlüğü tanıyan unsurlar ile lojistik imkanlarındaki gelişmenin bilginin ve üretimin bütün dünyada dolaşımını mümkün kılmasının küreselleşmeyi ortaya çıkardığı argümanını savunan bakış açısı
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Sağlığı ve Güvenliğinde Etik ve Liberalizm-Küreselleşme İlişkisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Küreselleşmeye ilişkin bu değerlendirme, küreselleşmenin üç farklı ele alınış biçiminin değerlendirmesini de içeren ve küreselleşmenin bu üç ele alınış biçiminden de öte anlam içerdiğine dair bir değerlendirmedir. Küreselleşmeye ilişkin ilk bakış açısı küreselleşmeyi teknolojik gelişmelere bağlamakta ve teknolojik gelişmelerin küreselleşmeyi beraberinde getirdiği varsayımına dayanmaktadır. Bu düşüncenin temelinde sermayeye dolaşım özgürlüğü tanıyan unsurlar ile lojistik imkanlarındaki gelişmenin bilginin ve üretimin bütün dünyada dolaşımını mümkün kılmasının küreselleşmeyi ortaya çıkardığı argümanı yatmaktadır. Küreselleşmeyi farklı bir temelde ele alan neo - liberal düşünce ise küreselleşmeyi tamamen piyasaların uluslararasılaşması üzerinden tanımlamakta ve üretim artışının dış ticaret artışına ihtiyaç duyduğunu ve bu çerçevede ticaretin serbestleştirilmesinin küreselleşmeyi doğurduğunu ileri sürmektedir. Üçüncü yaklaşım ise küreselleşmeyi yeni bir olgu olarak ele almamakta, kapitalizmin devamının sağlanması için refah devletinin krize girmesi sonrası yeni bir çözüm yöntemi olarak ortaya atılan bir olgu olarak değerlendirmektedir.
Küreselleşmeye ilişkin bu değerlendirme, küreselleşmenin üç farklı ele alınış biçiminin değerlendirmesini de içeren ve küreselleşmenin bu üç ele alınış biçiminden de öte anlam içerdiğine dair bir değerlendirmedir. Küreselleşmeye ilişkin ilk bakış açısı küreselleşmeyi teknolojik gelişmelere bağlamakta ve teknolojik gelişmelerin küreselleşmeyi beraberinde getirdiği varsayımına dayanmaktadır. Bu düşüncenin temelinde sermayeye dolaşım özgürlüğü tanıyan unsurlar ile lojistik imkanlarındaki gelişmenin bilginin ve üretimin bütün dünyada dolaşımını mümkün kılmasının küreselleşmeyi ortaya çıkardığı argümanı yatmaktadır. Küreselleşmeyi farklı bir temelde ele alan neo - liberal düşünce ise küreselleşmeyi tamamen piyasaların uluslararasılaşması üzerinden tanımlamakta ve üretim artışının dış ticaret artışına ihtiyaç duyduğunu ve bu çerçevede ticaretin serbestleştirilmesinin küreselleşmeyi doğurduğunu ileri sürmektedir. Üçüncü yaklaşım ise küreselleşmeyi yeni bir olgu olarak ele almamakta, kapitalizmin devamının sağlanması için refah devletinin krize girmesi sonrası yeni bir çözüm yöntemi olarak ortaya atılan bir olgu olarak değerlendirmektedir.
Soru 16
I. 4857 sayılı İş Kanunu
II. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
III. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu
IV. 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
Yukarıdaki kanunlardan hangisi/hangileri iş sağlığı ve güvenliğinin kapsamı içerisindeki kişi ve konulara ilişkin hüküm içeren en temel kanun niteliğindedir?
II. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
III. 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu
IV. 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
Yukarıdaki kanunlardan hangisi/hangileri iş sağlığı ve güvenliğinin kapsamı içerisindeki kişi ve konulara ilişkin hüküm içeren en temel kanun niteliğindedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatında Etik" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş sağlığı ve güvenliğinin kapsamı içerisindeki kişi ve konulara ilişkin hüküm içeren en temel dört kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’dur.
İş sağlığı ve güvenliğinin kapsamı içerisindeki kişi ve konulara ilişkin hüküm içeren en temel dört kanun, 4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’dur.
Soru 17
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 4. maddesi uyarınca aşağıdakilerden hangisi işverenin genel yükümlülüklerindendir?
Seçenekler
A
Teftişe yetkili makam tarafından işyerinde tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesi konusunda, işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
B
İşyerindeki makine, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalarda sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıklarında ve koruma tedbirlerinde bir eksiklik gördüklerinde, işverene veya çalışan temsilcisine derhal haber vermek.
C
Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve korumak.
D
İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlamak.
E
Kendi görev alanında, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için işveren ve çalışan temsilcisi ile iş birliği yapmak.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu Uyarınca Çıkarılmış Yönetmeliklerde Etik İle İlgili
Düzenlemeler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesinde işverenin genel yükümlülükleri şu şekilde sıralanmıştır. İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;
a. Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
b. İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
c. Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
ç. Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
d. Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan
yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır (İSGK, m.4).
Kanunu Uyarınca Çıkarılmış Yönetmeliklerde Etik İle İlgili
Düzenlemeler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 4. maddesinde işverenin genel yükümlülükleri şu şekilde sıralanmıştır. İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;
a. Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar.
b. İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar.
c. Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.
ç. Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır.
d. Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan
yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır (İSGK, m.4).
Soru 18
Aşağıdaki davranış şekillerinden hangisi iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sahip olması gereken etik ilkelere uygun niteliktedir?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri kendi çıkarları doğrultusunda hareket edebilirler.
B
İş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri, işçiler arasında ayrım yapabilir.
C
İş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin gerektiğinde taraflı davranması sorun değildir.
D
İş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri, sağlık ve güvenlik konuları dışındaki bilgileri de araştırabilir.
E
İş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri, toplumsal refahı, can ve mal güvenliğini öncelik haline getirmelidirler.
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu Uyarınca Çıkarılmış Yönetmeliklerde Etik İle İlgili
Düzenlemeler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sahip olması gereken etik ilkeler; Aydınlatılmış onam alma ilkesi, ayrım yapmama ilkesi, çalışanı bilgilendirme ve eğitme ilkesi, çıkar çatışmasından kaçınma ilkesi, diğer iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleriyle iletişim ilkesi,dürüstlük ve tarafsızlık ilkesi, etki altında kalmama ilkesi, hasta sırrını saklama ilkesi, iletişim ve açık iş birliği ilkesi, işverenin, işçilerin, sendikaların ve yetkili diğer makamların iş birliğini isteme ilkesi, işyeri sağlık kayıtlarının gizliliği ilkesi, mesleki uygulamalarını ticari amaçlar için kullanmama ilkesi, profesyonel bağımsızlık ilkesi, sağlık ve güvenlik konuları dışındaki bilgilerin araştırılmaması ilkesi, sözleşmelerde etik kurallara yer verme ilkesi, toplumsal refahı, can ve mal güvenliğini önceleme ilkesi, yetkili makamları bilgilendirme ve desteğini alma ilkesidir.
Kanunu Uyarınca Çıkarılmış Yönetmeliklerde Etik İle İlgili
Düzenlemeler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sahip olması gereken etik ilkeler; Aydınlatılmış onam alma ilkesi, ayrım yapmama ilkesi, çalışanı bilgilendirme ve eğitme ilkesi, çıkar çatışmasından kaçınma ilkesi, diğer iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleriyle iletişim ilkesi,dürüstlük ve tarafsızlık ilkesi, etki altında kalmama ilkesi, hasta sırrını saklama ilkesi, iletişim ve açık iş birliği ilkesi, işverenin, işçilerin, sendikaların ve yetkili diğer makamların iş birliğini isteme ilkesi, işyeri sağlık kayıtlarının gizliliği ilkesi, mesleki uygulamalarını ticari amaçlar için kullanmama ilkesi, profesyonel bağımsızlık ilkesi, sağlık ve güvenlik konuları dışındaki bilgilerin araştırılmaması ilkesi, sözleşmelerde etik kurallara yer verme ilkesi, toplumsal refahı, can ve mal güvenliğini önceleme ilkesi, yetkili makamları bilgilendirme ve desteğini alma ilkesidir.
Soru 19
İş sağlığı ve güvenliği, aşağıdaki seçeneklerin hangisinden sonra disiplin hâline gelmiştir.
Seçenekler
A
Sanayi devrimi ile
B
Yasal yaptırımlar ve kanunlar ile
C
Çok sayıda iş yerinin açılması ile
D
Bağımlı çalışma olgusunun yaygınlaşması ile
E
Çalışma olgusunun yaygınlaşması ile
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği, sanayi devrimi ile birlikte ortaya çıkan bağımlı çalışma olgusunun yaygınlaşması sonrası gelişip, bağımlı çalışmanın dinamiklerine göre şekillenerek bir disiplin hâline gelmiştir. Bu süreç iş sağlığı ve güvenliğinin üretim süreçlerine egemen olan ekonomik politikalar ve ideolojiler ile yakından ilişkili olması sonucunu da beraberinde getirmiştir.
Bağımlı çalışma olgusunun yaygınlaşması ile
Bağımlı çalışma olgusunun yaygınlaşması ile
Soru 20
- Sağlık Gözetimi
- Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt
- İlgili Birimlerle İş Birliği
Yukarıdakilerden hangileri işyeri hekimi ve yardımcı sağlık personellerinin görevleri ve etik değerlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerinin Görev ve Yükümlülüklerini Yerine Getirirken Uyması Gereken Etik Kurallar" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş Yeri Hekimi ve Yardımcı Sağlık Personellerinin
Görevleri ve Etik Değerler şunlardır;
Sağlık Gözetimi,
Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt,
İlgili Birimlerle İş Birliği.
İş Yeri Hekimi ve Yardımcı Sağlık Personellerinin
Görevleri ve Etik Değerler şunlardır;
Sağlık Gözetimi,
Eğitim, Bilgilendirme ve Kayıt,
İlgili Birimlerle İş Birliği.
Soru 21
İş sağlığı ve güvenliğinin üslendiği çok önemli etik rol aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışanın sendikal temsilciliği
B
Çalışanların yasal temsilciliği
C
Çalışanların güvenlik ve esenliği
D
Çalışma yasalarının düzenlenmesi
E
Çalışanlar için ekonomik ve sosyal hakların sağlanması
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliğinin içinde bulunduğu bu yapı, iş sağlığı ve güvenliğinin amacına ulaşabilmesi ve çalışanlar için güvenlik ve esenliği risk altına sokmayacak çalışma ortamlarının oluşturulabilmesi için etik çok önemli bir rol üstlenmektedir.
Çalışanların güvenlik ve esenliği
Çalışanların güvenlik ve esenliği
Soru 22
İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonelleri İçin Uluslararası Etik Kurallar hangi kurum veya kuruluş tarafından hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
B
Uluslararası İş Sağlığı Komisyonu (ICOH)
C
Ortak Sağlık ve Güvenlik Birimi (OSGB)
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonelleri
E
Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Yanıtınız yanlış ise, "Uluslararası İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatında Etik" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Uluslararası mevzuatta genel anlamda iş sağlığı ve güvenliği hakkı ile iş sağlığı ve güvenliği etiğine yönelik düzenlemelere yer verilmekle birlikte İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonelleri İçin Uluslararası Etik Kurallar, Uluslararası İş Sağlığı Komisyonu (ICOH) tarafından hazırlanmaktadır.
Uluslararası mevzuatta genel anlamda iş sağlığı ve güvenliği hakkı ile iş sağlığı ve güvenliği etiğine yönelik düzenlemelere yer verilmekle birlikte İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonelleri İçin Uluslararası Etik Kurallar, Uluslararası İş Sağlığı Komisyonu (ICOH) tarafından hazırlanmaktadır.
Soru 23
Etik kavramı aşağıdakilerden hangileri ile ilgilenmektedir?
Seçenekler
A
Güzel ile çirkini ayır etme
B
Doğruyu yanlıştan ayırt etme
C
Günahı sevabı ayırt eme
D
Eğriyi doğruyu belirleme
E
Geleneksel ile yasalı ayırt etme
Açıklama:
Etik, insani değerlerin felsefesidir ve büyük ölçüde doğruyu yanlıştan ayırt etme ile ilgilenmektedir (Eby, 2000, s.18). Etik en genel anlamda, ahlaki açıdan insanlar için nelerin doğru ve nelerin yanlış olduğuna dair ilkeleri ve bu ilkelerin belirlenmesini inceleyen bilim dalı olarak ifade edilebilir
Soru 24
Türkçede "iş etiği" kavramı aşağıdaki seçeneklerden hangisini içermektedir?
Seçenekler
A
İş hukuku
B
İş bilgisi
C
İş terbiyesi
D
İş ehli
E
İş ahlakı
Açıklama:
Bir önceki başlık altında değinildiği üzere Türkçe’de ahlak kavramı, etik kavramını da içerecek biçimde kullanılmaktadır. Bu çerçevede iş ahlakı kavramı Türkçedeki kullanımında iş etiği kavramını da içermektedir.
İş ahlakı kavramı Türkçedeki kullanımında iş etiği kavramını da içermektedir.
İş ahlakı kavramı Türkçedeki kullanımında iş etiği kavramını da içermektedir.
Soru 25
................. belirli bir mesleğin mensuplarının uyması gereken kurallar ve ilkeler bütünüdür.
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşluğa gelmesi gereken doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş etiği
B
Meslek etiği
C
İş kanunu
D
İş kuralı
E
İş akti
Açıklama:
Meslek etiği, belirli bir mesleğin mensuplarının uyması gereken kurallar ve ilkeler bütünüdür.
Soru 26
İş sağlığı ve güvenliğinin tarihi gelişimini de etkileyen iki önemli gelişme ve bu iki gelişmenin ortaya çıkardığı kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?
Seçenekler
A
"Etik ve ahlak"kavramı
B
"İş sağlığı ve yaşam" kavramı
C
"Doğru ve yanlış" kavramı
D
“Dibe doğru yarış” kavramı
E
"Yüzeye doğru çıkış" kavramı
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği açısından etik kuralların gerekliliği, iş sağlığı ve güvenliğinin tarihi gelişimini de etkileyen iki önemli gelişme ve bu iki gelişmenin ortaya çıkardığı “dibe doğru yarış” kavramı ile yakından ilgilidir
Soru 27
İş sağlığı ve güvenliği, kavramı ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Sanayi devrimi sonrası
B
Yakın çağ sonrası
C
Yirminci yüz yıl ilk çeğreği
D
Buharın makinalarda kullanılması ile
E
Cumhuriyetin ilanı ile
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği, sanayi devrimi sonrası gelişen çalışma ilişkilerinin ortaya çıkardığı bir kavramdır
Soru 28
Etik aşağıdaki kurallardan hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Hukuki metinleri ifade eder
B
Yazılı kuralları ifade eder
C
Yazılı olmayan kuralları ifade eder
D
Dini kuralları ifade eder
E
Geleneksel kuralları ifade eder
Açıklama:
Etik yazılı olmayan kuralları ifade ederken iş sağlığı ve güvenliği mevzuatında genel olarak iş sağlığı ve güvenliği etiğine atıfta bulunan hukuki metinler yer almaktadır.
Soru 29
Ulusal iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının en tepesinde aşağıdaki seçeneklerden hangisi yer almaktadır?
Seçenekler
A
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
B
Sağlık Bakanlığı
C
İş Güvenliği ve Sağlığı Etik Kurulu
D
Cumhurbaşkanlığı
E
Anayasa
Açıklama:
Ulusal iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının en tepesinde Anayasa yer almaktadır.
Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı bir bütün olarak ele alındığında hiyerarşik olarak Anayasa’dan başlayan, çalışan temsilcisi seçimine ilişkin tebliğe kadar uzanan bir yapı ortaya çıkmaktadır. İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin doğrudan hüküm içermeyen ancak 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun kapsamı içerisindeki çalışanların haklarını düzenleyen özel kanunlar ve iş sağlığı ve güvenliğinin kapsamı içerisindeki konular hakkında düzenlemeler içeren kanunlar da düşünüldüğünde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin geniş kapsamlı bir hukuki çerçeve bulunmaktadır.
Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı bir bütün olarak ele alındığında hiyerarşik olarak Anayasa’dan başlayan, çalışan temsilcisi seçimine ilişkin tebliğe kadar uzanan bir yapı ortaya çıkmaktadır. İş sağlığı ve güvenliğine ilişkin doğrudan hüküm içermeyen ancak 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun kapsamı içerisindeki çalışanların haklarını düzenleyen özel kanunlar ve iş sağlığı ve güvenliğinin kapsamı içerisindeki konular hakkında düzenlemeler içeren kanunlar da düşünüldüğünde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin geniş kapsamlı bir hukuki çerçeve bulunmaktadır.
Soru 30
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanması, yürütülmesi ve denetlenmesi sorumluluğu aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri
B
Sağlık ve sosyal güvenlik bakanlığı
C
İşletme kurum müdürlüğü
D
İç işleri bakanlığı
E
İşçi ve insan sağlığı koruma birliği
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanması, yürütülmesi ve denetlenmesinden sorumludurlar.
Soru 31
Meslek etiği, meslek mensupları için önemli faydalar sağlamaktadır. Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri bu faydalardandır?
I) Yol göstermek, rehberlik etmek
II) Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak
III) Kişisel eğilimleri sınırlamak
IV) Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak
V) Mesleki rekabeti adilleştirmek
I) Yol göstermek, rehberlik etmek
II) Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak
III) Kişisel eğilimleri sınırlamak
IV) Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak
V) Mesleki rekabeti adilleştirmek
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve V
C
I, II, III, IV ve V
D
II, III ve IV
E
III ve V
Açıklama:
Diğer yandan meslek etiği, meslek mensupları için önemli faydalar da sağlar. Bu faydalar; • Yol göstermek, rehberlik etmek, • Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak, • Kişisel eğilimleri sınırlamak, • Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak, • Mesleki rekabeti adilleştirmek, • Mesleğin sunduğu hizmetin ideallerini korumak şeklinde sıralanabilir.
Soru 32
"İş sağlığı ve güvenliğinin tarihsel süreç içerisinde ............ ile neden sonuç bağlamında ilişkilidir. ....................., en genel anlamda bireyin özgürlüğünü korumayı ve geliştirmeyi temel alan bir doktrindir." Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Rasyonalizm
C
Demokrasi
D
Nasyonalizm
E
Hümanizm
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliğinin tarihsel süreç içerisinde liberalizm ile bu yönde neden sonuç bağlamında bir ilişkisi söz konusudur. Liberalizm en genel anlamda bireyin özgürlüğünü korumayı ve geliştirmeyi temel alan bir doktrindir (Britanica, 2022). Liberalizmin bireyin özgürlüğünü önceleyen düşünce biçimi çerçevesinde sanayi devrimi sonrası, sanayi kapitalizminin ihtiyaç duyduğu iş gücünün temin edilebilmesi için feodalitenin ve feodal toplum yapısının sona ermesi gerekliliği söz konusu olmuştur. Sanayi kapitalizminin temel işleyiş mekanizması olan sınırsız enerjiye kavuşmuş üretim için iş gücüne ihtiyaç bulunmaktadır.
İş sağlığı ve güvenliğinin tarihsel süreç içerisinde liberalizm ile bu yönde neden sonuç bağlamında bir ilişkisi söz konusudur. Liberalizm en genel anlamda bireyin özgürlüğünü korumayı ve geliştirmeyi temel alan bir.
İş sağlığı ve güvenliğinin tarihsel süreç içerisinde liberalizm ile bu yönde neden sonuç bağlamında bir ilişkisi söz konusudur. Liberalizm en genel anlamda bireyin özgürlüğünü korumayı ve geliştirmeyi temel alan bir.
Soru 33
Teknolojik gelişmelerin tetiklediği ve öncelikle dış ticaret artışı ile başlayan daha sonra sermayenin ülkeler arası hareketliliği ile birlikte iş gücünün dolaşımını gerektiren ve yalnızca ekonomik yönü olmayıp sosyal ve kültürel yönleri de bulunan sürece ne ad verilir?
Seçenekler
A
Etik Değer
B
Liberalizm
C
Küreselleşme
D
Rasyonalizm
E
Hümanizm
Açıklama:
küreselleşme, teknolojik gelişmelerin tetiklediği ve öncelikle dış ticaret artışı ile başlayan daha sonra sermayenin ülkeler arası hareketliliği ile birlikte iş gücünün dolaşımını gerektiren ve yalnızca ekonomik yönü olmayıp sosyal ve kültürel yönleri de bulunan bir süreç olarak tanımlanabilmektedir. Bu çerçevede küreselleşmenin ulusal ekonomilerin dünya piyasalarıyla eklemlenmesi ve bütün iktisadi karar süreçlerinin giderek dünya kapitalizminin sermaye birikimine yönelik dinamiklerle belirlenmesi olarak ifade edilmesi mümkündür (Yeldan, 2011, s.13).
Soru 34
Merrill Flood ve Melvin Dresher tarafından ilk kez ortaya atılan ve Albert W. Tucker tarafından geliştirilen model, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Piyasalaşma
B
Mahkûm açmazı
C
Dibe doğru yarış
D
Hegemonya
E
Küreselleşme
Açıklama:
Merrill Flood ve Melvin Dresher tarafından ilk kez ortaya atılan ve Albert W. Tucker tarafından geliştirilen model “mahkûm açmazı” ismiyle anılmaktadır. Silahlı banka soygunu olayında iki şüphelinin yakalanarak hücre hapsine çarptırıldığı ve birbirleri ile kesinlikle konuşamadıkları ve iletişim kuramadıkları bir durumda savcı her iki suçluya da ellerinde yeterince delil bulunmadığını söyler. Bu durumda her iki şüpheli de ruhsatsız silah bulundurmak suçundan bir yıl süre ile cezalandırılacaktır. Ancak eğer suçlulardan biri diğerinin suçu işlediğine dair ifade verirse, ifade veren ceza almadan çıkacak, diğeri üç yıl hapis ile cezalandırılacaktır. Ancak her iki suçlu da diğerinin suçu işlediğine dair ifade verirse her iki suçlu da iki yıl hapis cezası ile cezalandırılacaktır. Buna göre bir şüphelinin sessiz kaldığı durumda, diğer şüpheli, suçu sessiz kalan şüphelinin işlediği yönünde ifade verirse bir yıl ceza almak yerine hiç ceza almadan çıkacaktır. Her iki şüpheli de suçu birbirinin işlediği yönünde ifade
Soru 35
"10 Aralık 1948 tarihinde kabul edilen ve 27 Mayıs 1949 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak Türkiye Cumhuriyeti tarafından da onaylanmış olan .............., hukuken yaptırımı olmayan bir belge olsa da moral etkisi ve gücü küçümsenemeyecek niteliktedir." Cümlesindeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
Liberalizm
B
Hümanizm
C
Küreselleşme
D
Sanayi Devrimi
E
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
Açıklama:
10 Aralık 1948 tarihinde kabul edilen ve 27 Mayıs 1949 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak Türkiye Cumhuriyeti tarafından da onaylanmış olan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, hukuken yaptırımı olmayan bir belge olsa da moral etkisi ve gücü küçümsenemeyecek niteliktedir (Gülmez, 2006, s.112). Bütün dünyada kabul gören ve insan haklarını en temel çerçevede tanımlayan İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, çalışma hakkını ve çalışma hakkı çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği hakkını tanımlamaktadır.
Soru 36
Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’nın 3. bölümünün 3. maddesi doğrudan güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları hakkına yöneliktir. Buna göre işverenlerin ve çalışanların örgütlerine danışarak, güvenli ve sağlıklı çalışma koşullarına sahip olma hakkının etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak üzere aşağıdakilerden hangisini yapmayı taahhüt etmezler?
Seçenekler
A
İş güvenliği, iş sağlığı ve çalışma ortamı hakkında tutarlı bir ulusal politika oluşturmayı, uygulamayı ve bunu belli aralıklarla gözden geçirmeyi, bu politikanın temel hedefi, iş güvenliği ve iş sağlığını iyileştirmeyi ve özellikle çalışma ortamının doğasından kaynaklanan tehlike sebeplerini en aza indirmek yoluyla, çalışma sırasında ortaya çıkan ya da bununla bağlantılı olan hastalıkları ve kazaları önlemeyi
B
Eğitim alanında yönetmelikler hazırlamayı
C
Denetim yoluyla bu yönetmeliklerin uygulanmasını sağlamayı
D
Tüm çalışanlar için, aslen koruma ve danışmanlık işlevlerine sahip iş sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesini desteklemeyi
E
Güvenlik ve sağlık alanlarında yönetmelikler hazırlamayı
Açıklama:
Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’nın 3. bölümünün 3. maddesi doğrudan güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları hakkına yöneliktir. Maddede şu ifadelere yer verilmektedir. Akit Taraflar, işverenlerin ve çalışanların örgütlerine danışarak, güvenli ve sağlıklı çalışma koşullarına sahip olma hakkının etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak üzere;
İş güvenliği, iş sağlığı ve çalışma ortamı hakkında tutarlı bir ulusal politika oluşturmayı, uygulamayı ve bunu belli aralıklarla gözden geçirmeyi, bu politikanın temel hedefi, iş güvenliği ve iş sağlığını iyileştirmeyi ve özellikle çalışma ortamının doğasından kaynaklanan tehlike sebeplerini en aza indirmek yoluyla, çalışma sırasında ortaya çıkan ya da bununla bağlantılı olan hastalıkları ve kazaları önlemeyi,
2. Güvenlik ve sağlık alanlarında yönetmelikler hazırlamayı,
3. Denetim yoluyla bu yönetmeliklerin uygulanmasını sağlamayı,
4. Tüm çalışanlar için, aslen koruma ve danışmanlık işlevlerine sahip iş sağlığı hizmetlerinin geliştiri
Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’nın 3. bölümünün 3. maddesi doğrudan güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları hakkına yöneliktir. Maddede şu ifadelere yer verilmektedir. Akit Taraflar, işverenlerin ve çalışanların örgütlerine danışarak, güvenli ve sağlıklı çalışma koşullarına sahip olma hakkının etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak üzere; 1. İş güvenliği, iş sağlığı ve çalışma ortamı hakkında tutarlı bir ulusal politika oluşturmayı, uygulamayı ve bunu belli aralıklarla gözden geçirmeyi, bu politikanın temel hedefi, iş güvenliği ve iş sağlığını iyileştirmeyi ve özellikle çalışma ortamının doğasından kaynaklanan tehlike sebeplerini en aza indirmek yoluyla, çalışma sırasında ortaya çıkan ya da bununla bağlantılı olan hastalıkları ve kazaları önlemeyi, 2. Güvenlik ve sağlık alanlarında yönetmelikler hazırlamayı, 3. Denetim yoluyla bu yönetmeliklerin uygulanmasını sağlamayı, 4. Tüm çalışanlar için, aslen koruma ve danışmanlık işlevlerine sahip iş sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesini desteklemeyi taahhüt ederler.
İş güvenliği, iş sağlığı ve çalışma ortamı hakkında tutarlı bir ulusal politika oluşturmayı, uygulamayı ve bunu belli aralıklarla gözden geçirmeyi, bu politikanın temel hedefi, iş güvenliği ve iş sağlığını iyileştirmeyi ve özellikle çalışma ortamının doğasından kaynaklanan tehlike sebeplerini en aza indirmek yoluyla, çalışma sırasında ortaya çıkan ya da bununla bağlantılı olan hastalıkları ve kazaları önlemeyi,
2. Güvenlik ve sağlık alanlarında yönetmelikler hazırlamayı,
3. Denetim yoluyla bu yönetmeliklerin uygulanmasını sağlamayı,
4. Tüm çalışanlar için, aslen koruma ve danışmanlık işlevlerine sahip iş sağlığı hizmetlerinin geliştiri
Gözden Geçirilmiş Avrupa Sosyal Şartı’nın 3. bölümünün 3. maddesi doğrudan güvenli ve sağlıklı çalışma koşulları hakkına yöneliktir. Maddede şu ifadelere yer verilmektedir. Akit Taraflar, işverenlerin ve çalışanların örgütlerine danışarak, güvenli ve sağlıklı çalışma koşullarına sahip olma hakkının etkili bir biçimde kullanılmasını sağlamak üzere; 1. İş güvenliği, iş sağlığı ve çalışma ortamı hakkında tutarlı bir ulusal politika oluşturmayı, uygulamayı ve bunu belli aralıklarla gözden geçirmeyi, bu politikanın temel hedefi, iş güvenliği ve iş sağlığını iyileştirmeyi ve özellikle çalışma ortamının doğasından kaynaklanan tehlike sebeplerini en aza indirmek yoluyla, çalışma sırasında ortaya çıkan ya da bununla bağlantılı olan hastalıkları ve kazaları önlemeyi, 2. Güvenlik ve sağlık alanlarında yönetmelikler hazırlamayı, 3. Denetim yoluyla bu yönetmeliklerin uygulanmasını sağlamayı, 4. Tüm çalışanlar için, aslen koruma ve danışmanlık işlevlerine sahip iş sağlığı hizmetlerinin geliştirilmesini desteklemeyi taahhüt ederler.
Soru 37
Profesyonel yeterliğe sahip olarak iş güvenliği ve sağlığı görevlerini yürüten, iş sağlığı hizmeti veren ya da bir iş sağlığı uygulamasında yer alanlar için aşağıdakilerden hangisi denmektedir?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği profesyoneli
B
İşveren
C
İşveren vekili
D
İşçi
E
Sekreter
Açıklama:
Profesyonel yeterliğe sahip olarak iş güvenliği ve sağlığı görevlerini yürüten, iş sağlığı hizmeti veren ya da bir iş sağlığı uygulamasında yer alanlar için iş sağlığı ve güvenliği profesyoneli tanımı kullanılmaktadır. İş sağlığı profesyonelleri; iş sağlığı hekimleri ve hemşirelerinin yanı sıra iş müfettişleri ile iş hijyenist ve psikologları, iş sağlığı ve güvenliği araştırması alanındaki uzmanlar kadar, ergonomi, rehabilitasyon, kaza önleme, çalışma ortamının geliştirilmesi alanlarındaki uzmanları da kapsayan geniş çerçeveli bir kavramdır. İş sağlığı ve güvenliği profesyoneli tanımı bağımlı ya da bağımsız çalışma, kamu ya da özel sektörde hizmet vermekten bağımsız bir tanımdır ve hizmetin verilme ve çalışma biçiminden bağımsız olarak yürütülen faaliyet ve uzmanlıkla ilgilidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerinin İşlevlerinin Yürütülmesine İlişkin koşullardandır?
I)Yeterlilik, Doğruluk ve Tarafsızlık
II)Profesyonel Bağımsızlık
III) Eşitlik, Ayrım Gözetmeme ve İletişim
IV) İş Sözleşmelerinde Etik Hüküm
V)Sağlık Profesyonelleriyle İlişkiler
I)Yeterlilik, Doğruluk ve Tarafsızlık
II)Profesyonel Bağımsızlık
III) Eşitlik, Ayrım Gözetmeme ve İletişim
IV) İş Sözleşmelerinde Etik Hüküm
V)Sağlık Profesyonelleriyle İlişkiler
Seçenekler
A
I ve II
B
II,III ve V
C
I, II, III, IV ve V
D
II ve V
E
I,II ve IV
Açıklama:
•Yeterlilik, Doğruluk ve Tarafsızlık
•Profesyonel Bağımsızlık
•Eşitlik, Ayrım Gözetmeme ve İletişim
•İş Sözleşmelerinde Etik Hüküm
•Kayıtlar
•Tıbbi Gizlilik
•Toplu Sağlık Verileri
•Sağlık Profesyonelleriyle İlişkiler
•Suistimalle Mücadele
•Sosyal Taraflarla İlişkiler
•Etiği Destekleme ve Denetim
İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerinin İşlevlerinin Yürütülmesine İlişkin Koşullar
• Yeterlilik, Doğruluk ve Tarafsızlık • Profesyonel Bağımsızlık • Eşitlik, Ayrım Gözetmeme ve İletişim • İş Sözleşmelerinde Etik Hüküm • Kayıtlar • Tıbbi Gizlilik • Toplu Sağlık Verileri • Sağlık Profesyonelleriyle İlişkiler • Suistimalle Mücadele • Sosyal Taraflarla İlişkiler • Etiği Destekleme ve Denetim
•Profesyonel Bağımsızlık
•Eşitlik, Ayrım Gözetmeme ve İletişim
•İş Sözleşmelerinde Etik Hüküm
•Kayıtlar
•Tıbbi Gizlilik
•Toplu Sağlık Verileri
•Sağlık Profesyonelleriyle İlişkiler
•Suistimalle Mücadele
•Sosyal Taraflarla İlişkiler
•Etiği Destekleme ve Denetim
İş Sağlığı ve Güvenliği Profesyonellerinin İşlevlerinin Yürütülmesine İlişkin Koşullar
• Yeterlilik, Doğruluk ve Tarafsızlık • Profesyonel Bağımsızlık • Eşitlik, Ayrım Gözetmeme ve İletişim • İş Sözleşmelerinde Etik Hüküm • Kayıtlar • Tıbbi Gizlilik • Toplu Sağlık Verileri • Sağlık Profesyonelleriyle İlişkiler • Suistimalle Mücadele • Sosyal Taraflarla İlişkiler • Etiği Destekleme ve Denetim
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi işyeri hekimleri ile birlikte çalışması öngörülen yardımcı sağlık personellerinin görevleri arasındadır?
Seçenekler
A
İşin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak.
B
İşverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmak.
C
İşverene yazılı olarak bildirilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden acil durdurma gerektiren haller ile yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı gibi hayati tehlike arz edenleri, belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek.
D
Çalışanların sağlık eğitiminde görev almak.
E
Görevlendirildiği işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyeleri ile işyerinde yürüttüğü faaliyetleri, işyeri hekimi ile birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları onaylı deftere yazmak.
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve yönlendirilmesinde işyeri hekimi ile birlikte çalışmak, veri toplamak ve gerekli kayıtları tutmak,
Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerini işe giriş/periyodik muayene formuna yazmak ve işyeri hekimi tarafından yapılan muayene sırasında hekime yardımcı olmak,
Özel politika gerektiren grupların takip edilmesi ve gerekli sağlık muayenelerinin yaptırılmasını sağlamak,
İlk yardım hizmetlerinin organizasyonu ve yürütümünde işyeri hekimi ile birlikte çalışmak,
Çalışanların sağlık eğitiminde görev almak,
İşyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarının sürekli izlenip denetlemesinde işyeri hekimiyle birlikte çalışmak,
İşyeri hekimince verilecek iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili diğer görevleri yürütmek,
İşyerinde görevli çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak
Yönetmelik’in 16. maddesinde yardımcı sağlık personellerinin görevleri belirtilmiştir. İşyeri hekimleri ile birlikte çalışması öngörülen yardımcı sağlık personellerinin görevleri şu şekilde sıralanmıştır;
1. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve yönlendirilmesinde işyeri hekimi ile birlikte çalışmak, veri toplamak ve gerekli kayıtları tutmak, 2. Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerini işe giriş/periyodik muayene formuna yazmak ve işyeri hekimi tarafından yapılan muayene sırasında hekime yardımcı olmak, 3. Özel politika gerektiren grupların takip edilmesi ve gerekli sağlık muayenelerinin yaptırılmasını sağlamak, 4. İlk yardım hizmetlerinin organizasyonu ve yürütümünde işyeri hekimi ile birlikte çalışmak, 5. Çalışanların sağlık eğitiminde görev almak, 6. İşyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarının sürekli izlenip denetlemesinde işyeri hekimiyle birlikte çalışmak, 7. İşyeri hekimince verilecek iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili diğer görevleri yürütmek, 8. İşyerinde görevli çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak
Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerini işe giriş/periyodik muayene formuna yazmak ve işyeri hekimi tarafından yapılan muayene sırasında hekime yardımcı olmak,
Özel politika gerektiren grupların takip edilmesi ve gerekli sağlık muayenelerinin yaptırılmasını sağlamak,
İlk yardım hizmetlerinin organizasyonu ve yürütümünde işyeri hekimi ile birlikte çalışmak,
Çalışanların sağlık eğitiminde görev almak,
İşyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarının sürekli izlenip denetlemesinde işyeri hekimiyle birlikte çalışmak,
İşyeri hekimince verilecek iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili diğer görevleri yürütmek,
İşyerinde görevli çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak
Yönetmelik’in 16. maddesinde yardımcı sağlık personellerinin görevleri belirtilmiştir. İşyeri hekimleri ile birlikte çalışması öngörülen yardımcı sağlık personellerinin görevleri şu şekilde sıralanmıştır;
1. İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin planlanması, değerlendirilmesi, izlenmesi ve yönlendirilmesinde işyeri hekimi ile birlikte çalışmak, veri toplamak ve gerekli kayıtları tutmak, 2. Çalışanların sağlık ve çalışma öykülerini işe giriş/periyodik muayene formuna yazmak ve işyeri hekimi tarafından yapılan muayene sırasında hekime yardımcı olmak, 3. Özel politika gerektiren grupların takip edilmesi ve gerekli sağlık muayenelerinin yaptırılmasını sağlamak, 4. İlk yardım hizmetlerinin organizasyonu ve yürütümünde işyeri hekimi ile birlikte çalışmak, 5. Çalışanların sağlık eğitiminde görev almak, 6. İşyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarının sürekli izlenip denetlemesinde işyeri hekimiyle birlikte çalışmak, 7. İşyeri hekimince verilecek iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili diğer görevleri yürütmek, 8. İşyerinde görevli çalışan temsilcisi ve destek elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak
Soru 40
İş güvenliği uzmanlarının görevleri ve etik değerleri arasında aşağıdakilerden hangisi, risk değerlendirmesi kapsamındadır?
Seçenekler
A
Geçerli yöntemler kullanmak, etkin önlemler önermek, uygulamaların sürekliliğini sağlamak, risk hakkındaki düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etmek, gerekli tedbirleri en geniş çerçevede düşünmek ve bunların hayata geçirilmesini sağlamak.
B
İş ve çalışma ortamına yakın olmak, bilimsel ve teknik bilgiye sahip olmak, işverene farklı unsurları gözetmeksizin iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri hakkında kapsamlı bilgilendirmede bulunmak, tarafsızlık ve doğruluğu tehlikeye atacak önerilerden kaçınmak, çalışanları hatalı davranış ve eylemlerden uzaklaştırmak için gerekli yönlendirmeleri yapmak.
C
Risk etmenleri konusunda çalışanları, işverenleri ve üçüncü kişileri bilgilendirmek, “ne yaptıysan yaz, ne yazdıysan yap!” prensibiyle hareket etmek, çalışanları iş sağlığı ve güvenliği süreç ve politikaları hakkında kapsamlı bir şekilde bilgilendirmek, çalışanları iş sağlığı ve güvenliği süreçlerinin bir unsuru hâline getirmek için gerekli çalışmaları yürütmek.
D
Çalışanlar ve işveren ile yakın iletişimde olmak, iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri ile sürekli bir şekilde bilgi ve deneyim alışverişinde bulunmak, teknik konularda gerekli kamu kurum ve kuruluşları ve sivil toplum örgütleri ile iş birliği içerisinde bulunarak toplumsal katkı doğuracak biçimde iş birlikleri oluşturmak.
E
Çalışanların sağlığını tehdit eden biyolojik, kimyasal ve fiziksel faktörleri objektif bir biçimde takip etmek ve sonuçlara göre yeniden etkili önlem geliştirmek, çalışma ortamı gözetimini gerekli sıklıkta ve bütün çalışma biçim ve süreçlerini takip edecek şekilde gerçekleştirmek, görevlendirildikleri bütün işyerlerinde makul bir süre çalışma ortamı gözetimi yapacak zamanı sağlamak ve bu süreci uygun takvim ve zaman için planlamak.
Açıklama:
Geçerli yöntemler kullanmak, etkin önlemler önermek, uygulamaların sürekliliğini sağlamak, risk hakkındaki düşüncelerini açık ve net bir şekilde ifade etmek, gerekli tedbirleri en geniş çerçevede düşünmek ve bunların hayata geçirilmesini sağlamak.
Soru 41
Ahlaki açıdan insanlar için nelerin doğru ve nelerin yanlış olduğuna dair ilkeleri ve bu ilkelerin belirlenmesini inceleyen bilim dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Psikoloji
B
Etik
C
Sosyoloji
D
Felsefe
E
Biyoloji
Açıklama:
-
Etik en genel anlamda, ahlaki açıdan insanlar için nelerin doğru ve nelerin yanlış olduğuna dair ilkeleri ve bu ilkelerin belirlenmesini inceleyen bilim dalı Olarak ifade edilebilir.
Etik en genel anlamda, ahlaki açıdan insanlar için nelerin doğru ve nelerin yanlış olduğuna dair ilkeleri ve bu ilkelerin belirlenmesini inceleyen bilim dalı Olarak ifade edilebilir.
Soru 42
- İşletme ile tedarikçileri arasındaki ilişkiler,
- İşletme ve kamu kurum ve kuruluşları arasındaki ilişkiler,
- İşletme ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiler,
- İşletme ve sivil toplum örgütleri arasındaki ilişkiler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri iş etiği kapsamına girer?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
-
Diğer yandan iş etiğinin kapsamının aşağıdaki şekilde ifade edilmesi mümkündür: • İşletmeler arasındaki ilişkiler, • İşletme yöneticileri ve çalışanları arasındaki ilişkiler, • İşletme çalışanlarının kendi aralarındaki ilişkiler, • İşletme ile müşterileri arasındaki ilişkiler, • İşletme ile tedarikçileri arasındaki ilişkiler, • İşletme ve kamu kurum ve kuruluşları arasındaki ilişkiler, • İşletme ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiler, • İşletme ve sivil toplum örgütleri arasındakİ ilişkiler
Diğer yandan iş etiğinin kapsamının aşağıdaki şekilde ifade edilmesi mümkündür: • İşletmeler arasındaki ilişkiler, • İşletme yöneticileri ve çalışanları arasındaki ilişkiler, • İşletme çalışanlarının kendi aralarındaki ilişkiler, • İşletme ile müşterileri arasındaki ilişkiler, • İşletme ile tedarikçileri arasındaki ilişkiler, • İşletme ve kamu kurum ve kuruluşları arasındaki ilişkiler, • İşletme ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiler, • İşletme ve sivil toplum örgütleri arasındakİ ilişkiler
Soru 43
ILO'ya göre, genel anlamda ana görevleri yüksek derecede benzerlik gösteren bir dizi işe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Görev
B
Vazife
C
İşbirliği
D
Meslek
E
Etik
Açıklama:
-
MESLEK, genel anlamda ana görevleri yüksek derecede benzerlik gösteren bir dizi iş olarak tanımlanmaktadır.
MESLEK, genel anlamda ana görevleri yüksek derecede benzerlik gösteren bir dizi iş olarak tanımlanmaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi meslek etiğinin meslek mensupları için faydalarından değildir?
Seçenekler
A
Yol göstermek ve rehberlik etmek
B
Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak
C
Kişisel eğilimleri sınırlamak
D
Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak
E
Mesleki rekabeti daha çok artırmak
Açıklama:
-
Diğer yandan meslek etiği, meslek mensupları için önemli faydalar da sağlar. Bu faydalar; • Yol göstermek, rehberlik etmek, • Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak, • Kişisel eğilimleri sınırlamak, • Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak, • Mesleki rekabeti adilleştirmek, • Mesleğin sunduğu hizmetin ideallerini korumak şeklinde sıralanabilir.
Diğer yandan meslek etiği, meslek mensupları için önemli faydalar da sağlar. Bu faydalar; • Yol göstermek, rehberlik etmek, • Davranışların belirli kurallar çerçevesinde olmasına zorlamak, • Kişisel eğilimleri sınırlamak, • Yetersiz ve ilkesiz meslek mensuplarını meslekten dışlamak, • Mesleki rekabeti adilleştirmek, • Mesleğin sunduğu hizmetin ideallerini korumak şeklinde sıralanabilir.
Soru 45
I. Toprak çevrilmeleri, serflerin topraktan koparılmaları
II. Çalışma özgürlüğü düşüncesi ve çalışmanın kutsanması ile meslek birliklerinden bağımsız hareket edebilmenin sağlanması
III. Bağımsız çalışmanın ve sanayi işçisinin ortaya çıkması ve sanayi işçisinin olumsuz çalışma koşullarından korunabilmesi için iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine ihtiyaç duyulması
Aşağıdakilerden hangisi Liberalizm-İş Sağlığı ve Güvenliği İlişkisinin gelişimine dair aşamalardandır?
II. Çalışma özgürlüğü düşüncesi ve çalışmanın kutsanması ile meslek birliklerinden bağımsız hareket edebilmenin sağlanması
III. Bağımsız çalışmanın ve sanayi işçisinin ortaya çıkması ve sanayi işçisinin olumsuz çalışma koşullarından korunabilmesi için iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine ihtiyaç duyulması
Aşağıdakilerden hangisi Liberalizm-İş Sağlığı ve Güvenliği İlişkisinin gelişimine dair aşamalardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Şekil 7.2 Liberalizm - İş Sağlığı ve Güvenliği İlişkisinin Gelişimi
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi işverenin çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla ilgili görev ve sorumluluklarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Mesleki risklerin önlenmesini sağlamak
B
Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmesine izin vermek
C
Eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınmasını sağlamak
D
Organizasyon yapmak, gerekli araç ve gereçleri sağlamak
E
Sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmek
Açıklama:
-
İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; a. Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar. b. İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar. c. Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır. ç. Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır. d. Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır
İşveren, çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede; a. Mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbirin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik tedbirlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi için çalışmalar yapar. b. İşyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığını izler, denetler ve uygunsuzlukların giderilmesini sağlar. c. Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır. ç. Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır. d. Yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların hayati ve özel tehlike bulunan yerlere girmemesi için gerekli tedbirleri alır
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi görevlerin yerine getirilmesinde iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sahip olması gereken etik İlkelerden değildir?
Seçenekler
A
Diğer iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleriyle iletişim ilkesi
B
Dürüstlük ve tarafsızlık ilkesi
C
Müşteri memnuniyeti ilkesi
D
Etki altında kalmama ilkesi
E
Hasta sırrını saklama ilkesi
Açıklama:
-
Görevlerin yerine getirilmesinde iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sahip olması gereken etik ilkelerin aşağıdaki şekilde sıralanması mümkündür. 1. Aydınlatılmış onam alma ilkesi, 2. Ayrım yapmama ilkesi, 3. Çalışanı bilgilendirme ve eğitme ilkesi, 4. Çıkar çatışmasından kaçınma ilkesi, 5. Diğer iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleriyle iletişim ilkesi, 6. Dürüstlük ve tarafsızlık ilkesi, 7. Etki altında kalmama ilkesi, 8. Hasta sırrını saklama ilkesi, 9. İletişim ve açık iş birliği ilkesi, 10. İşverenin, işçilerin, sendikaların ve yetkili diğer makamların iş birliğini isteme ilkesi, 11. İşyeri sağlık kayıtlarının gizliliği ilkesi, 12. Mesleki uygulamalarını ticari amaçlar için kullanmama ilkesi, 13. Profesyonel bağımsızlık ilkesi, 14. Sağlık ve güvenlik konuları dışındaki bilgilerin araştırılmaması ilkesi, 15. Sözleşmelerde etik kurallara yer verme ilkesi, 16. Toplumsal refahı, can ve mal güvenliğini önceleme ilkesi, 17. Yetkili makamları bilgilendirme ve desteğni alma ilkesi
Görevlerin yerine getirilmesinde iş sağlığı ve güvenliği profesyonellerinin sahip olması gereken etik ilkelerin aşağıdaki şekilde sıralanması mümkündür. 1. Aydınlatılmış onam alma ilkesi, 2. Ayrım yapmama ilkesi, 3. Çalışanı bilgilendirme ve eğitme ilkesi, 4. Çıkar çatışmasından kaçınma ilkesi, 5. Diğer iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleriyle iletişim ilkesi, 6. Dürüstlük ve tarafsızlık ilkesi, 7. Etki altında kalmama ilkesi, 8. Hasta sırrını saklama ilkesi, 9. İletişim ve açık iş birliği ilkesi, 10. İşverenin, işçilerin, sendikaların ve yetkili diğer makamların iş birliğini isteme ilkesi, 11. İşyeri sağlık kayıtlarının gizliliği ilkesi, 12. Mesleki uygulamalarını ticari amaçlar için kullanmama ilkesi, 13. Profesyonel bağımsızlık ilkesi, 14. Sağlık ve güvenlik konuları dışındaki bilgilerin araştırılmaması ilkesi, 15. Sözleşmelerde etik kurallara yer verme ilkesi, 16. Toplumsal refahı, can ve mal güvenliğini önceleme ilkesi, 17. Yetkili makamları bilgilendirme ve desteğni alma ilkesi
Soru 48
Profesyonel yeterliğe sahip olarak iş güvenliği ve sağlığı görevlerini yürüten, iş sağlığı hizmeti veren ya da bir iş sağlığı uygulamasında yer alanlar için …….. ve ……….tanımı kullanılmaktadır. Boşluğa gelecek en uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Etik /Ahlak
B
Etik/ İş Güvenliği
C
Meslek / İş Etiği
D
İş Sağlığı /Güvenliği Profesyoneli
E
İş Güvenliği /Sağlık Personeli
Açıklama:
-
Profesyonel yeterliğe sahip olarak iş güvenliği ve sağlığı görevlerini yürüten, iş sağlığı hizmeti veren ya da bir iş sağlığı uygulamasında yer alanlar için İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ PROFESYONELİ tanımı kullanılmaktadır
Profesyonel yeterliğe sahip olarak iş güvenliği ve sağlığı görevlerini yürüten, iş sağlığı hizmeti veren ya da bir iş sağlığı uygulamasında yer alanlar için İŞ SAĞLIĞI ve GÜVENLİĞİ PROFESYONELİ tanımı kullanılmaktadır
Soru 49
- İşin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak,
- İşverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmak,
- İşverene yazılı olarak bildirilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden acil durdurma gerektiren haller ile yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı gibi hayati tehlike arz edenleri, belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek
Görevlerin yürütülmesi çerçevesinde iş güvenliği uzmanlarının yerine getirmesi gereken yükümlülükler yukarıdakilerden hangisi veya hangileridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
-
Belirlenen bu görevlerin yürütülmesi çerçevesinde iş güvenliği uzmanlarının yerine getirmesi gereken yükümlülükler de Yönetmelik’te şu şekilde sıralanmıştır; 1. İşin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, 2. İşverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmak, 3. İşverene yazılı olarak bildirilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden acil durdurma gerektiren haller ile yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı gibi hayati tehlike arz edenleri, belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek, 4. Görevlendirildiği işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyeleri ile işyerinde yürüttüğü faaliyetleri, işyeri hekimi ile birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları onaylı deftere yazmak
Belirlenen bu görevlerin yürütülmesi çerçevesinde iş güvenliği uzmanlarının yerine getirmesi gereken yükümlülükler de Yönetmelik’te şu şekilde sıralanmıştır; 1. İşin normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının sağlanmasına katkıda bulunmak, 2. İşverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmak, 3. İşverene yazılı olarak bildirilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden acil durdurma gerektiren haller ile yangın, patlama, göçme, kimyasal sızıntı gibi hayati tehlike arz edenleri, belirlenecek makul bir süre içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, işyerinin bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek, 4. Görevlendirildiği işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyeleri ile işyerinde yürüttüğü faaliyetleri, işyeri hekimi ile birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları onaylı deftere yazmak
Soru 50
İş sağlığı ve güvenliği, hangi olayla birlikte ortaya çıkan bağımlı çalışma olgusunun yaygınlaşması sonrası gelişip, bağımlı çalışmanın dinamiklerine göre şekillenerek bir disiplin hâlini almıştır?
Seçenekler
A
Sanayi devrimi
B
Rönesans
C
Reform
D
Küreselleşme
E
Liberalizm
Açıklama:
-
Ünite 8
Soru 1
- İşin insana ve insanın işe uyumunu sağlamak
- Çalışanların bedensel, ruhsal iyilik durumlarını sürdürmek
- Daha iyi bir çalışma ortamı sağlamak için yapılan sistemli çalışmalar yapmak
- Çalışanların sağlıklarının bozulmalarını önlemek
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri iş sağlığı kavramında yer alması gereken unsurlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
İş sağlığı “tüm mesleklerde çalışanların bedensel, ruhsal, sosyal iyilik durumlarını sürdürmek, çalışanların çalışma koşullarından kaynaklanan risklerden korunmasını sağlamak, sağlıklarının bozulmasını önlemek, kendilerine uygun işlere yerleştirmek ve işin insana ve insanın işe uyumunu sağlamak”
Buna göre doğru cevap "D" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
İşçinin olumsuz yönde etkilenebilecek tehlikelerden arındırılması
B
Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirilmesi
C
Çalışma ortamından kaynaklanabilecek tehlikeli koşulların önlenebilmesi
D
Çalışanların hastalanmalarına önlemeye yönelik tedbirler alınması
E
Çalışanların kendilerine uygun mesleklere yerleştirilmesinin sağlanması
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği eğitiminin başlıca amaçları şu şekilde sıralanabilir:
• Güvenlik kültürü oluşturmak,
• İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
• Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
• Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
• İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
Buna göre doğru cevap "B" şıkkıdır.
• Güvenlik kültürü oluşturmak,
• İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
• Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
• Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
• İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
Buna göre doğru cevap "B" şıkkıdır.
Soru 3
Birleşmiş Milletler'in doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler içeren düzenlemelerinden biri aşağıdakilerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışma Yaşamında Temel İlke ve Haklar Bildirgesi
B
İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi
C
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Sözleşme
D
İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme
E
Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği
Açıklama:
BM’nin doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva eden bir diğer düzenlemesi ise1966 tarihli “Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Sözleşme”dir.
Buna göre doğru cevap "C" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "C" şıkkıdır.
Soru 4
Avrupa Konseyi tarafından yapılan uluslararası düzenlemelerden biri olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi aşağıdaki haklardan hangisini güvence altına alır?
Seçenekler
A
Hürriyet ve güvenlik hakkı
B
Çalışma hakkı
C
Örgütleme hakkı
D
Sosyal güvenlik hakkı
E
Adil ücret hakkı
Açıklama:
Birinci kuşak haklar olarak bilinen yaşam hakkı, işkence yasağı, kölelik ve zorla çalıştırma yasağı, hürriyet ve güvenlik hakkı, adil yargılanma hakkı gibi hakları güvence altına alan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde, tüm haklardan yararlanma konusunda ayrımcılığın yasaklanması bağlamında bir eğitim hakkı olan iş sağlığı ve güvenliği eğitiminden yararlanma konusunda da ayrımcılık yasağı getirilmiştir.
Buna göre doğru cevap "A" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "A" şıkkıdır.
Soru 5
Çalışanın yapacağı işe, varsa kullanacağı iş ekipmanına ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini içeren konularda uygulamalı olarak verilen eğitime ............................... adı verilir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Temel Eğitim
B
Özellik arz eden çalışanların eğitimi
C
Periyodik eğitim
D
İş kazası geçiren kişilere verilen eğitim
E
İndüksiyon eğitimi
Açıklama:
“İndüksiyon eğitimi” olarak da adlandırılan ve Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik 4. maddesinin e bendinde “işe başlama eğitimi” olarak tanımlanan işbaşı eğitimi “çalışan fiilen çalışmaya başlamadan önce, çalışanın yapacağı işe, varsa kullanacağı iş ekipmanına ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini içeren konularda uygulamalı olarak verilen eğitimi” ifade eder.
Buna göre doğru cevap "E" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "E" şıkkıdır.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi İş sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe göre temel eğitimin sınıflarından biri olan "Genel Konulara" dahil edilir?
Seçenekler
A
İşyeri temizliği ve düzeni
B
Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri
C
İş ekipmanlarının güvenli kullanımı
D
Güvenlik ve sağlık işaretleri
E
Tahliye ve kurtarma
Açıklama:
Genel Konular şunlardır:
• Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
• Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
• İşyeri temizliği ve düzeni,
• İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
Buna göre doğru cevap "A" şıkkıdır.
• Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
• Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
• İşyeri temizliği ve düzeni,
• İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
Buna göre doğru cevap "A" şıkkıdır.
Soru 7
Çalışanın yaptığı işe özgü yüksekte çalışma, kapalı ortamda çalışma, özel risk taşıyan ekipman ile çalışma gibi konularda temel eğitimlerin düzenli aralıklarla tekrarlanması durumu .....................olarak adlandırılır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Takviye eğitimi
B
Kalıcı eğitim
C
Yenileme eğitimi
D
Teknik eğitim
E
Düzenli eğitim
Açıklama:
Değinilen konularda verilen temel eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak düzenli aralıklarla tekrarlanır. Temel eğitimin değinilen nedenlerle düzenli aralıklarla tekrarlanması durumu “yenileme eğitimi” olarak adlandırılır.
Buna göre doğru cevap "C" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "C" şıkkıdır.
Soru 8
İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esasları hakkındaki yönetmeliğe göre verilecek temel eğitimler tehlikeli iş yerleri için işin devamı süresince belirlenen düzenli aralıklar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
En az sekiz saat
B
En az on iki saat
C
En az on dört saat
D
En az on altı saat
E
En az on sekiz saat
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik’in “Eğitim süreleri ve konuları” başlığını taşıyan 11. maddesine göre çalışanlara verilecek temel eğitimler, işin devamı süresince belirlenen düzenli aralıklar içinde her çalışan için aşağıdaki şekilde düzenlenir.
• Az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat,
• Tehlikeli işyerleri için en az on iki saat,
• Çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat
• Az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat,
• Tehlikeli işyerleri için en az on iki saat,
• Çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ihtiyaç planlaması yapılırken dikkat edilecek ilkelerden bir değildir?
Seçenekler
A
Konuların ihtiyaca göre seçilmesi
B
Tekrar eğitimlerin içeriğinin genel konulardan hazırlanması
C
Teorik ve uygulamalı düzenlenmesi
D
Çalışanlara bireysel ya da grup halinde uygulanması
E
Eğitim sonunda ölçme ve değerlendirme yapılması
Açıklama:
• Eğitim ihtiyacı planlaması yapılırken dikkate alınması gereken bu ilkeler şu şekilde sıralanabilir:
• Eğitime katılacakların ihtiyacı olan konuların seçilmesine özen gösterilmesi,
• Eğitimin, çalışanların kolayca anlayabileceği şekilde teorik ve uygulamalı olarak düzenlenmesi,
• Eğitimlerin çalışanlara bireysel ya da gruplar hâlinde uygulanabilmesi,
• Çalışanların, iş sağlığı ve güvenliği konusunda sahip olması gereken bilgi, beceri, davranış ve tutumlarının ayrı ayrı ve ölçülebilir bir biçimde ortaya konmasının sağlanması,
• İşverenin kendi belirleyeceği bir yöntem ile bireysel seviye tespiti yapılarak çalışanların eğitim öncesi seviyesinin ve Yönetmelik’te belirtilen konular dışında almaları gereken eğitimlerin belirlenmesi
• İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin; çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliğine yönelik davranış değişikliği sağlamaya yönelik olmasının
sağlanması,
• İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde aktarılan bilgilerin öneminin çalışanlarca kavranmasını sağlamaya yönelik yöntemlerin
kullanılması,
• Verilen eğitimin sonunda ölçme ve değerlendirme yapılması,
• Değerlendirme sonuçlarına göre eğitimin etkin olup olmadığı belirlenerek ihtiyaç duyulması hâlinde, eğitim programında veya eğiticilerde değişiklik yapılması veya eğitimin tekrarlanması,
• İşyerinde ilk defa verilecek temel eğitimler hariç çalışanlara tekrar verilecek temel eğitimler için işveren tarafından işe ve işyerine
özgü içeriğin hazırlanması ve gerekli uzaktan eğitim yönetim sisteminin sağlanması hâlinde uzaktan eğitim yöntemi kullanılarak verilebilmesi
Buna göre doğru cevap "B" şıkkıdır.
• Eğitime katılacakların ihtiyacı olan konuların seçilmesine özen gösterilmesi,
• Eğitimin, çalışanların kolayca anlayabileceği şekilde teorik ve uygulamalı olarak düzenlenmesi,
• Eğitimlerin çalışanlara bireysel ya da gruplar hâlinde uygulanabilmesi,
• Çalışanların, iş sağlığı ve güvenliği konusunda sahip olması gereken bilgi, beceri, davranış ve tutumlarının ayrı ayrı ve ölçülebilir bir biçimde ortaya konmasının sağlanması,
• İşverenin kendi belirleyeceği bir yöntem ile bireysel seviye tespiti yapılarak çalışanların eğitim öncesi seviyesinin ve Yönetmelik’te belirtilen konular dışında almaları gereken eğitimlerin belirlenmesi
• İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin; çalışanlarda iş sağlığı ve güvenliğine yönelik davranış değişikliği sağlamaya yönelik olmasının
sağlanması,
• İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinde aktarılan bilgilerin öneminin çalışanlarca kavranmasını sağlamaya yönelik yöntemlerin
kullanılması,
• Verilen eğitimin sonunda ölçme ve değerlendirme yapılması,
• Değerlendirme sonuçlarına göre eğitimin etkin olup olmadığı belirlenerek ihtiyaç duyulması hâlinde, eğitim programında veya eğiticilerde değişiklik yapılması veya eğitimin tekrarlanması,
• İşyerinde ilk defa verilecek temel eğitimler hariç çalışanlara tekrar verilecek temel eğitimler için işveren tarafından işe ve işyerine
özgü içeriğin hazırlanması ve gerekli uzaktan eğitim yönetim sisteminin sağlanması hâlinde uzaktan eğitim yöntemi kullanılarak verilebilmesi
Buna göre doğru cevap "B" şıkkıdır.
Soru 10
Aşağıdaki ifadelerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin uygulanması ile ilişkilendirilemez?
Seçenekler
A
İş yerinde düzenlenen eğitimlerin belgelendirilmesi gerekir
B
Tüm eğitimler belgelendirilerek çalışanın özlük dosyasında saklanır
C
Belgeler temel eğitim belgesi örneğine uygun olarak hazırlanır
D
Belgelerin en kısa sürede verilmesinden işveren sorumludur
E
Belgelerin ikinci nüshasında eğitimci veya eğiticilerin imzası olmalı
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre, uygulaması yapılan iş sağlığı ve güvenliği eğitimi sona erdiğinde işyerinde düzenlenen bu eğitimlerin belgelendirilmesi ve bu belgelerin de çalışanların özlük dosyalarında saklanması gerekmektedir (mad. 15). Söz konusu madde hükmüne göre düzenlenen işe başlama eğitimi, temel eğitim, bilgi yenileme eğitimi, ilave eğitim vb. tüm eğitimler belgelendirilerek çalışanın özlük dosyasında saklanır. Temel eğitimlere ilişkin belgeler Yönetmelik’in ekinde yer alan (Ek-2) temel eğitim belgesi örneğine uygun olarak düzenlenir. Çalışanın işten ayrılırken talep etmesi hâlinde ikinci bir nüsha düzenlenerek çalışana teslim edilir. Belgenin mümkün olan en kısa sürede verilmesinden ve belgede yer alan bilgilerin doğruluğundan işveren sorumludur. İkinci nüshada işverenin imzası yeterli olup eğitici veya eğiticilerin imzası aranmaz. Eğitimlerin işyeri dışındaki bir kurum veya kuruluş tarafından verilmesi durumunda bu kurum veya kuruluşun unvanı da düzenlenen belgede yer alır. Eğitim katılım tutanağında eğitimin düzenlendiği yer ve tarih, katılımcıların adı, soyadı ve imzası, eğiticinin adı, soyadı ve imzası ile eğitimin konusu ve süresi yer alır.
Buna göre doğru cevap "E" şıkkıdır.
Buna göre doğru cevap "E" şıkkıdır.
Soru 11
I) Güvenlik kültürü oluşturmak
II) İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak
III) İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
IV) Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin başlıca amaçları arasındadır?
II) İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak
III) İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
IV) Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin başlıca amaçları arasındadır?
Seçenekler
A
I, III
B
II, IV
C
I, II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği eğitiminin başlıca amaçları şu şekilde sıralanabilir:
• Güvenlik kültürü oluşturmak,
• İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
• Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
• Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
• İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
doğru seçenek e şıkkıdır
• Güvenlik kültürü oluşturmak,
• İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
• Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
• Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
• İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
doğru seçenek e şıkkıdır
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme’de iş sağlığı ve güvenliği eğitimiyle ilgili olabilecek düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine ulusal politikalarda yer verilmesi ve işletme düzeyinde uygulamaya geçilmesi
B
İşletmedeki işçi ve temsilcilerine, iş sağlığı ve güvenliği konusunda yeterli eğitim verilmesi konusunda işletme düzeyinde düzenlemeler yapılması
C
Yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaşılması amacıyla bütün çalışanların ileri düzeyde eğitimini, kalifiyesini ve motivasyonunu kapsayan eğitimin, ulusal politika eylem alanları içinde olması
D
Üye ülkelerce ulusal politika belirlenirken mesleki risk ve tehlikelerin önceden fark edilmesi, bu risk ve tehlikelerle kaynağında savaşılması ile ilgili temel ilkelerin geliştirilmesi
E
Ulusal koşullar ve uygulamaya uygun olarak, iş sağlığı ve güvenliği ve çalışma ortamına ilişkin sorunlara yönelik yüksek teknik, tıbbi ve mesleki eğitimi de kapsayan, tüm çalışanların eğitim ihtiyacını karşılayan eğitim ve öğretimin geliştirilmesi için önlemler alınması
Açıklama:
155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme’de iş sağlığı ve güvenliği eğitimiyle ilgili olabilecek düzenlemeler şu şekilde
sıralanabilir:
• Kamu kesimi de dâhil olmak üzere ekonomik faaliyetin tüm dallarındaki çalışanları kapsayacak şekilde taraf devletlerin her birinin ulusal koşul ve uygulamalar ışığında, en büyük işçi ve işveren temsilcilerine danışılarak
iş güvenliği, işçi sağlığı ve çalışma ortamı konularında uyumlu bir ulusal politika oluşturulması ve bunun düzenli olarak denetimi,
• Yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaşılması amacıyla bütün çalışanların ileri düzeyde eğitimini, kalifiyesini ve motivasyonunu kapsayan eğitimin, ulusal politika eylem alanları içinde olması,
• Ulusal koşullar ve uygulamaya uygun olarak, iş sağlığı ve güvenliği ve çalışma ortamına ilişkin sorunlara yönelik yüksek teknik, tıbbi ve mesleki eğitimi de kapsayan, tüm çalışanların eğitim ihtiyacını karşılayan eğitim ve öğretimin geliştirilmesi için önlemler alınması,
doğru seçenek d şıkkıdır
sıralanabilir:
• Kamu kesimi de dâhil olmak üzere ekonomik faaliyetin tüm dallarındaki çalışanları kapsayacak şekilde taraf devletlerin her birinin ulusal koşul ve uygulamalar ışığında, en büyük işçi ve işveren temsilcilerine danışılarak
iş güvenliği, işçi sağlığı ve çalışma ortamı konularında uyumlu bir ulusal politika oluşturulması ve bunun düzenli olarak denetimi,
• Yeterli sağlık ve güvenlik düzeyine ulaşılması amacıyla bütün çalışanların ileri düzeyde eğitimini, kalifiyesini ve motivasyonunu kapsayan eğitimin, ulusal politika eylem alanları içinde olması,
• Ulusal koşullar ve uygulamaya uygun olarak, iş sağlığı ve güvenliği ve çalışma ortamına ilişkin sorunlara yönelik yüksek teknik, tıbbi ve mesleki eğitimi de kapsayan, tüm çalışanların eğitim ihtiyacını karşılayan eğitim ve öğretimin geliştirilmesi için önlemler alınması,
doğru seçenek d şıkkıdır
Soru 13
I) 1981 tarihli ve 155 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi”
II) 1985 tarihli ve 161 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi”
III) 2006 tarihli ve 187 sayılı “İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi”
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ILO’nun doğrudan iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel nitelikli sözleşmelerindendir?
II) 1985 tarihli ve 161 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi”
III) 2006 tarihli ve 187 sayılı “İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi”
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ILO’nun doğrudan iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel nitelikli sözleşmelerindendir?
Seçenekler
A
I
B
I, II
C
II, III
D
I, III
E
I, II, III
Açıklama:
ILO’nun doğrudan iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel nitelikli üç sözleşmesi iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler içermektedir. Bu sözleşmeler; 1981 tarihli ve 155 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi”, 1985 tarihli ve 161 sayılı “İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi” ve 2006 tarihli ve 187 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi”dir.
I doğrudur. II ve III Sözleşmelerinin isimleri ters, yanlıştır.
ILO’nun doğrudan iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel nitelikli üç sözleşmesi dolaylı bir şekilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler de içermektedir. Bu sözleşmeler; 1981 tarihli ve 155 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi”, 1985 tarihli ve 161 sayılı “İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi” ve 2006 tarihli ve 187 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi”dir (ILO, 2022). 187 sayılı Sözleşme ile, beraberindeki 197 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçevesi Tavsiye Kararı“ kabul edilmiştir.
I doğrudur. II ve III Sözleşmelerinin isimleri ters, yanlıştır.
ILO’nun doğrudan iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel nitelikli üç sözleşmesi dolaylı bir şekilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler de içermektedir. Bu sözleşmeler; 1981 tarihli ve 155 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi”, 1985 tarihli ve 161 sayılı “İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi” ve 2006 tarihli ve 187 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi”dir (ILO, 2022). 187 sayılı Sözleşme ile, beraberindeki 197 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçevesi Tavsiye Kararı“ kabul edilmiştir.
Soru 14
Avrupa Konseyinin iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva eden iki temel düzenlemesi vardır. Bunlardan ilki Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olarak da adlandırılan ....... tarihli “İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme”dir. İkincisi ise ....... tarihli “Avrupa Sosyal Şartı”dır.
Cümledeki boşluklara gelmesi gereken doğru ifadeler aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?
Cümledeki boşluklara gelmesi gereken doğru ifadeler aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla verilmiştir?
Seçenekler
A
1958 - 1970
B
1977 - 2001
C
1950 - 1961
D
1949 - 1959
E
1950 - 1979
Açıklama:
Avrupa Konseyinin iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva eden iki temel düzenlemesi vardır. Bunlardan ilki Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olarak da adlandırılan 1950 tarihli “İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme”dir. İkincisi ise 1961 tarihli “Avrupa Sosyal Şartı”dır.
Avrupa Konseyi tarafından yapılan uluslararası düzenlemeler incelendiğinde, iki temel düzenlemesinin doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva ettiği görülmektedir. Söz konusu düzenlemelerden ilki, 1950 tarihli “İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme” (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) dir (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2022). Avrupa Konseyi’nin doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva eden bir diğer düzenlemesi ise 1961 tarihli “Avrupa Sosyal Şartı”dır
Avrupa Konseyi tarafından yapılan uluslararası düzenlemeler incelendiğinde, iki temel düzenlemesinin doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva ettiği görülmektedir. Söz konusu düzenlemelerden ilki, 1950 tarihli “İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme” (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) dir (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2022). Avrupa Konseyi’nin doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva eden bir diğer düzenlemesi ise 1961 tarihli “Avrupa Sosyal Şartı”dır
Soru 15
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasına göre eğitimler,
değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde düzenli olarak hangi aralıklarla tekrarlanır?
değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde düzenli olarak hangi aralıklarla tekrarlanır?
Seçenekler
A
Yılda en az bir defa
B
İki yılda en az bir defa
C
Üç yılda en az bir defa
D
Yılda en az iki defa
E
Yılda en az üç defa
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasına göre bu eğitimler,
değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak aşağıda belirtilen düzenli aralıklarla tekrarlanır:
• Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa
• Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa
• Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa
doğru seçenek a şıkkıdır
değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak aşağıda belirtilen düzenli aralıklarla tekrarlanır:
• Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa
• Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa
• Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa
doğru seçenek a şıkkıdır
Soru 16
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasına göre eğitimler,
değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde düzenli olarak hangi aralıklarla tekrarlanır?
değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde düzenli olarak hangi aralıklarla tekrarlanır?
Seçenekler
A
Yılda en az bir defa
B
İki yılda en az bir defa
C
Üç yılda en az bir defa
D
Yılda en az iki defa
E
Yılda en az üç defa
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasına göre bu eğitimler,
değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak aşağıda belirtilen düzenli aralıklarla tekrarlanır:
• Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa
• Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa
• Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa
doğru seçenek c şıkkıdır
değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak aşağıda belirtilen düzenli aralıklarla tekrarlanır:
• Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa
• Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa
• Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa
doğru seçenek c şıkkıdır
Soru 17
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik’in “Eğitim süreleri ve konuları” başlığını taşıyan 11. maddesine göre az tehlikeli işyerlerinde çalışanlara belirli aralıklarla verilmesi gereken temel eğitimin süresi nedir?
Seçenekler
A
En az on iki saat
B
En az sekiz saat
C
En az on altı saat
D
En az iki saat
E
En az altı saat
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik’in “Eğitim süreleri ve konuları” başlığını taşıyan 11. maddesine göre çalışanlara verilecek temel eğitimler, işin devamı süresince belirlenen düzenli aralıklar içinde her çalışan için aşağıdaki şekilde düzenlenir.
• Az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat,
• Tehlikeli işyerleri için en az on iki saat,
• Çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat
doğru seçenek b şıkkıdır
• Az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat,
• Tehlikeli işyerleri için en az on iki saat,
• Çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat
doğru seçenek b şıkkıdır
Soru 18
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik’in “Eğitim süreleri ve konuları” başlığını taşıyan 11. maddesine göre çok tehlikeli işyerlerinde çalışanlara belirli aralıklarla verilmesi gereken temel eğitimin süresi nedir?
Seçenekler
A
En az on altı saat
B
En az sekiz saat
C
En az altı saat
D
En az iki saat
E
En az on iki saat
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik’in “Eğitim
süreleri ve konuları” başlığını taşıyan 11. maddesine göre çalışanlara verilecek temel eğitimler, işin devamı
süresince belirlenen düzenli aralıklar içinde her çalışan için aşağıdaki şekilde düzenlenir.
• Az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat,
• Tehlikeli işyerleri için en az on iki saat,
• Çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat
doğru seçenek a şıkkıdır
süreleri ve konuları” başlığını taşıyan 11. maddesine göre çalışanlara verilecek temel eğitimler, işin devamı
süresince belirlenen düzenli aralıklar içinde her çalışan için aşağıdaki şekilde düzenlenir.
• Az tehlikeli işyerleri için en az sekiz saat,
• Tehlikeli işyerleri için en az on iki saat,
• Çok tehlikeli işyerleri için en az on altı saat
doğru seçenek a şıkkıdır
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi çalışanlara mutlaka iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi gereken durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İşe giriş
B
İş transferi veya değişikliği
C
İşten ayrılma
D
Herhangi yeni bir teknolojinin getirilmesi
E
Yeni iş ekipmanı alınması
Açıklama:
Çalışanların tüm tehlikeleri kendiliğinden bilmeleri beklenemez. Bu nedenle çalışanlara pek çok durumda eğitim almadan iş başı yaptırılmamalıdır. Çalışanlara mutlaka iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmesi gereken durumlar şu şekilde sıralanabilir:
• İşe girişte (oryantasyon eğitimi),
• İş transferi veya değişikliği durumunda,
• Yeni iş ekipmanı alınması veya ekipman değişikliği yapılması durumunda,
• Herhangi yeni bir teknolojinin getirilmesi durumunda
doğru seçenek c şıkkıdır
• İşe girişte (oryantasyon eğitimi),
• İş transferi veya değişikliği durumunda,
• Yeni iş ekipmanı alınması veya ekipman değişikliği yapılması durumunda,
• Herhangi yeni bir teknolojinin getirilmesi durumunda
doğru seçenek c şıkkıdır
Soru 20
I) Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
II) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri
III)Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi
Yukarıdakilerden hangi kişi/kuruluş tarafından iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, verilebilir?
II) İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri
III)Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi
Yukarıdakilerden hangi kişi/kuruluş tarafından iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, verilebilir?
Seçenekler
A
I
B
II, III
C
I,II
D
I,III
E
I,II,III
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik’in “Eğitimi verebilecek kişi ve kuruluşlar” başlığını taşıyan 13. maddesinin 1. fıkrasına göre çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, eğiticilerin uzmanlık alanları Yönetmelik Ek-1’de belirtilen temel eğitim konularına uygun olmak kaydıyla aşağıdaki kişi ve kuruluşlar tarafından verilir:
• İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri,
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
• Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
doğru seçenek e şıkkıdır
• İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri,
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
• Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
doğru seçenek e şıkkıdır
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi işyerini, işin görülmesi sırasında oluşabilecek veya çalışma ortamından kaynaklanabilecek, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden işçinin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olabilecek tehlikelerden ve sağlığa zarar verebilecek koşullardan arındırarak, çalışanlar için daha iyi bir çalışma ortamı sağlamak için doğabilecek risklere karşı çalışanların korunması, hastalanmalarını ve sağlıklarını kaybetmelerini önlemeye yönelik gerekli tedbirlerin alınması doğrultusunda yapılan sistemli çalışmalardır?
Seçenekler
A
İş şağlığı
B
İş güvenliği
C
İş sağlığı ve güvenliği
D
İş sağlığı ve güvenliği eğitimi
E
Hiçbiri
Açıklama:
Literatürde hem iş sağlığı kavramının hem de iş güvenliği kavramının çok farklı tanımlarına rastlamak mümkündür. Böyle olmakla birlikte yapılan tanımların ortak özellikleri dikkate alındığında iş sağlığı “tüm mesleklerde çalışanların bedensel, ruhsal, sosyal iyilik durumlarını sürdürmek, çalışanların çalışma koşullarından kaynaklanan risklerden korunmasını sağlamak, sağlıklarının bozulmasını önlemek, kendilerine uygun işlere yerleştirmek ve işin insana ve insanın işe uyumunu sağlamak” şeklinde iş güvenliği ise “çalışanların yapılan işler sırasında karşılaştıkları tehlikelerin azaltılması veya ortadan kaldırılması amacıyla işverence yerine getirilmesi gereken yükümlülüklere ilişkin teknik kuralların bütünü” şeklinde, iş güvenliği ise “işyerini, işin yürütümü nedeniyle oluşan tehlikelerden ve sağlığa zarar verebilecek koşullardan arındırarak, daha iyi bir çalışma ortamı sağlamak için yapılan sistemli çalışmalar” şeklinde ifade edilebilir. Bu iki tanımdan hareketle iş sağlığı ve güvenliği “işyerini, işin görülmesi sırasında oluşabilecek veya çalışma ortamından kaynaklanabilecek, fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden işçinin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olabilecek tehlikelerden ve sağlığa zarar verebilecek koşullardan arındırarak, çalışanlar için daha iyi bir çalışma ortamı sağlamak için doğabilecek risklere karşı çalışanların korunması, hastalanmalarını ve sağlıklarını kaybetmelerini önlemeye yönelik gerekli tedbirlerin alınması doğrultusunda yapılan sistemli çalışmalar” şeklinde tanımlanabilir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 22
- İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak
- Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek
- Güvenlik kültürü oluşturmak
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yapılan açıklamalar bağlamında iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin başlıca amaçları şu şekilde sıralanabilir:
• Güvenlik kültürü oluşturmak,
• İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
• Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
• Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
• İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
• Güvenlik kültürü oluşturmak,
• İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
• Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
• Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
• İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi ILO’nun iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgili hükümler ihtiva eden ilk düzenlemesidir?
Seçenekler
A
Filedelfiya Bildirgesi
B
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
C
Çalışma Yaşamında Temel İlke ve Haklar Bildirgesi
D
İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme
E
Avrupa Sosyal Şartı
Açıklama:
ILO’nun iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgili hükümler ihtiva eden ilk düzenlemesi, 1944 tarihli “Filedelfiya Bildirgesi”dir. Bu Bildirge’nin emeğin mal olmadığını vurgulayan, ırk, inanç ve cinsiyetleri ne olursa olsun, bütün insanların maddi ilerlemelerini ve manevi gelişmelerini, hür ve haysiyetli bir şekilde, ekonomik güvence altında ve eşit şartlarda sürdürmek hakkına sahip olduğunu belirten, eğitim ve meslek alanlarında eşit şartlar sağlanması amacıyla programların uygulanması ve bütün ulusların sağlık, eğitim ve refahının iyileştirilmesi için örgütün ilgili tüm kuruluşlarla iş birliği içinde olacağını taahhüt eden hükümleri doğrudan olmasa da iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgilidir. ILO’nun iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgili bir diğer bildirgesi ise 1998 tarihli “Çalışma Yaşamında Temel İlke ve Haklar Bildirgesi”dir.
Soru 24
- 1981 tarihli ve 155 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi”,
- 1985 tarihli ve 161 sayılı “İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi”
- 1950 tarihli “İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme”
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
1950 tarihli “İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme Avrupa Konseyi tarafından yapılan düzenlemeler arasındadır.
ILO’nun doğrudan iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel nitelikli üç sözleşmesi dolaylı bir şekilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler de içermektedir. Bu sözleşmeler;
1981 tarihli ve 155 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi”,
1985 tarihli ve 161 sayılı “İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi”ve
2006 tarihli ve 187 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi”dir (ILO, 2022).
ILO’nun doğrudan iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili genel nitelikli üç sözleşmesi dolaylı bir şekilde iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler de içermektedir. Bu sözleşmeler;
1981 tarihli ve 155 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi”,
1985 tarihli ve 161 sayılı “İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi”ve
2006 tarihli ve 187 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi”dir (ILO, 2022).
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Konseyi tarafından yapılan iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva ettiği görülen düzenlemelerdendir?
Seçenekler
A
İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme
B
Çalışma Yaşamında Temel İlke ve Haklar Bildirgesi
C
Filedelfiya Bildirgesi
D
İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi
E
Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Sözleşme
Açıklama:
B ve C şıkları ILO tarafından; D ve E şıkları ise Birleşmiş Milletler tarafından yapılan bildirilerdir.
Avrupa Konseyi tarafından yapılan uluslararası düzenlemeler incelendiğinde, iki temel düzenlemesinin doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva ettiği görülmektedir. Söz konusu düzenlemelerden ilki, 1950 tarihli “İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme” (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) dir (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2022). Avrupa Konseyi’nin doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva eden bir diğer düzenlemesi ise 1961 tarihli “Avrupa Sosyal Şartı”dır.
Avrupa Konseyi tarafından yapılan uluslararası düzenlemeler incelendiğinde, iki temel düzenlemesinin doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva ettiği görülmektedir. Söz konusu düzenlemelerden ilki, 1950 tarihli “İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme” (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi) dir (Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2022). Avrupa Konseyi’nin doğrudan olmamakla birlikte iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva eden bir diğer düzenlemesi ise 1961 tarihli “Avrupa Sosyal Şartı”dır.
Soru 26
Çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla da Ulusal 6331 sayılı Kanun’un 30. maddesine dayanılarak hazırlanan 28648 sayılı “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” hangi yıl çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
2011
B
2012
C
2013
D
2014
E
2015
Açıklama:
Çalışanlara verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin usul ve esaslarını düzenlemek amacıyla da 2013 yılında 6331 sayılı Kanun’un 30. maddesine dayanılarak hazırlanan 28648 sayılı “Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” çıkarılmıştır
Soru 27
- Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak
- Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak
- Çalışanların bu programlara katılmasını ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
6331 sayılı Kanun’un 17. maddesine göre çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmesinden işveren sorumludur. İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği eğitimi kapsamdaki yükümlülüklerinin ne olduğu ise Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 5. maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre işverenlerin iş sağlığı ve eğitimi konusundaki yükümlülükleri şunlardır:
• Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak,
• Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak,
• Çalışanların bu programlara katılmasını ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak,
• Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak
• Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak,
• Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak,
• Çalışanların bu programlara katılmasını ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak,
• Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak
Soru 28
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasına göre eğitimler çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az kaç defa verilmelidir?
Seçenekler
A
bir
B
iki
C
üç
D
dört
E
beş
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 6. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasına göre bu eğitimler, değişen ve ortaya çıkan yeni riskler de dikkate alınarak aşağıda belirtilen düzenli aralıklarla tekrarlanır:
• Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa
• Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa
• Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa
• Çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa
• Tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde iki yılda en az bir defa
• Az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde üç yılda en az bir defa
Soru 29
- İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi
- Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik’in “Eğitimi verebilecek kişi ve kuruluşlar” başlığını taşıyan 13. maddesinin 1. fıkrasına göre çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, eğiticilerin uzmanlık alanları Yönetmelik Ek-1’de belirtilen temel eğitim konularına uygun olmak kaydıyla aşağıdaki kişi ve kuruluşlar tarafından verilir:
• İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri,
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
• Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
• İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri,
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
• Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
Soru 30
- İş sağlığı ve güvenliği eğitiminin değerlendirilmesinde en önemli geri bildirimler eğitim alan çalışanlardan alınabilmektedir.
- Eğitim alan çalışanlar bilgileri doğru şekilde uyguladıklarında, çalışanların bilgileri anlamış olduklarına ve güvenli çalışmanın artık uygulanabilir olduğuna kanaat getirilebilir.
- Yapılacak uygulamalar sırasında iş uygulamaları veya araçları ve ekipmanların güvenli kullanımı konusunda çalışanlara sorular sorulmalıdır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre verilen eğitimin sonunda bir ölçme ve değerlendirme yapılmalı ve bu değerlendirmede eğitim sorumlusunun eğitim programı amaçlarına ne derece ulaştığına, eğitim amaçlarını gerçekleştirip gerçekleştirmediğine ve eğitim kaynağını gözden geçirmesi ve geliştirmesi gerekip gerekmediğine karar vermesi gerekmektedir. Ulaşılan sonuç doğrultusunda, iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin yeterli ve etkin olup olmadığına ve yeni eğitime ihtiyaç duyulup duyulmadığına karar verilecektir. İş sağlığı ve güvenliği eğitiminin değerlendirilmesinde en önemli geri bildirimler eğitim alan çalışanlardan alınabilmektedir. Bu amaçla eğitimin hemen sonrasında yapılacak olan uygulamalar ile eğitimin başarılı olup olmadığı test edilmelidir. Eğitim alan çalışanlar bilgileri doğru şekilde uyguladıklarında, çalışanların bilgileri anlamış olduklarına ve güvenli çalışmanın artık uygulanabilir olduğuna kanaat getirilebilir. Ayrıca, yapılacak uygulamalar sırasında iş uygulamaları veya araçları ve ekipmanların güvenli kullanımı konusunda çalışanlara sorular sorulmalıdır. Bu şekilde eğitimin başarılı olup olmadığı kontrol edilebilir. Çalışan, aldığı bilgileri uygulayamıyor ise eğitimin başarısız olarak değerlendirilmesi söz konusudur.
Soru 31
İşyerini işin yürütümü sebebiyle oluşan tehlikelerden ve sağlığa zarar verebilecek koşullardan arındırarak daha iyi bir çalışma ortamı tesis etmek için yapılan sistemli çalışmalar biçiminde tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş güvenliği kültürü
B
İş sağlığı
C
İş sağlığı ve güvenliği eğitimi
D
İş güvenliği
E
İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri
Açıklama:
İş güvenliği “işyerini, işin yürütümü nedeniyle oluşan tehlikelerden ve sağlığa zarar verebilecek koşullardan arındırarak, daha iyi bir çalışma ortamı sağlamak için yapılan sistemli çalışmalar” şeklinde ifade edilebilir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek
B
İşyerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı oluşturulmasına hizmet etmek
C
İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
D
Çalışanlara mesleki risklere karşı almaları gereken önlemleri öğretmek
E
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği kurallarını ihlal etmesinden kaynaklanan sorumluluğunu hafifletmek
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği eğitiminin başlıca amaçları şunlardır; güvenlik kültürü oluşturmak, işyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak, çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek, çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek, iş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak. Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği kurallarını ihlal etmesinden kaynaklanan sorumluluğunu hafifletmek
İşverenin iş sağlığı ve güvenliği kurallarını ihlal etmesinden kaynaklanan sorumluluğunu hafifletmek
Soru 33
Aşağıdaki durumlardan hangisinde çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi gerekmez?
Seçenekler
A
Çalışan işten ayrılırken
B
Çalışan işe başlatılırken
C
Çalışanın kullandığı ekipmanın değiştirilmesi halinde
D
İşyerine yeni herhangi bir teknolojinin getirilmesi durumunda
E
Çalışanın işyerinde yürüttüğü işte değişiklik yapılması halinde
Açıklama:
Çalışanlara iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmesi gereken durumlar şunlardır; işe girişte (oryantasyon eğitimi), iş transferi veya değişikliği durumunda, yeni iş ekipmanı alınması veya ekipman değişikliği yapılması durumunda ve herhangi yeni bir teknolojinin getirilmesi durumunda. Buna karşın çalışan işten ayrılırken iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesine zaten gerek yoktur. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin başlıca amaçlarındır?
I- Güvenlik kültürü oluşturmak,
II- İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
III- Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
IV- Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
V- İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak.
I- Güvenlik kültürü oluşturmak,
II- İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
III- Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
IV- Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
V- İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak.
Seçenekler
A
I-II-III-IV-V
B
I-II
C
II-III
D
I-V
E
IV-V
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği eğitiminin başlıca amaçları şu şekilde sıralanabilir:
• Güvenlik kültürü oluşturmak,
• İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
• Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
• Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
• İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
• Güvenlik kültürü oluşturmak,
• İşyerlerinde sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak,
• Çalışanları yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek,
• Çalışanları karşı karşıya bulundukları mesleki riskler konusunda uyararak bu risklere karşı alınması gereken önlemleri öğretmek,
• İş sağlığı ve güvenliği bilinci oluşturarak uygun güvenli davranış özelliklerini kazandırmak
Soru 35
- İşe girişte (oryantasyon eğitimi),
- İş transferi veya değişikliği durumunda,
- Yeni iş ekipmanı alınması veya ekipman değişikliği yapılması durumunda,
- Herhangi yeni bir teknolojinin getirilmesi durumunda
Bir işyerinde hiçbir iş kazası yaşanmamış olsa bile bazı durumlarda mutlaka iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi gerektiği gibi, bu durumlar haricinde de düzenli aralıklarla çalışanlara sürekli eğitime devam edilmesi gerekir. Yukarıdakilerden hangileri bu durumlara örnektir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II, III ve IV
C
I, II ve III
D
II ve III
E
I ve II
Açıklama:
Çalışanlara mutlaka iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmesi gereken durumlar şu şekilde sıralanabilir (Akpınar ve Öğütoğullları, 2016, s.117):
• İşe girişte (oryantasyon eğitimi),
• İş transferi veya değişikliği durumunda,
• Yeni iş ekipmanı alınması veya ekipman değişikliği yapılması durumunda,
• Herhangi yeni bir teknolojinin getirilmesi durumunda
Bir işyerinde hiçbir iş kazası yaşanmamış olsa bile değinilen durumlarda mutlaka iş sağlığı ve güvenliği
eğitimi verilmesi gerektiği gibi, bu durumlar haricinde de düzenli aralıklarla çalışanlara sürekli eğitime
devam edilmesi gerekir.
Çalışanlara mutlaka iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmesi gereken durumlar şu şekilde sıralanabilir
• İşe girişte (oryantasyon eğitimi),
• İş transferi veya değişikliği durumunda,
• Yeni iş ekipmanı alınması veya ekipman değişikliği yapılması durumunda,
• Herhangi yeni bir teknolojinin getirilmesi durumunda
Bir işyerinde hiçbir iş kazası yaşanmamış olsa bile değinilen durumlarda mutlaka iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi gerektiği gibi, bu durumlar haricinde de düzenli aralıklarla çalışanlara sürekli eğitime devam edilmesi gerekir.
• İşe girişte (oryantasyon eğitimi),
• İş transferi veya değişikliği durumunda,
• Yeni iş ekipmanı alınması veya ekipman değişikliği yapılması durumunda,
• Herhangi yeni bir teknolojinin getirilmesi durumunda
Bir işyerinde hiçbir iş kazası yaşanmamış olsa bile değinilen durumlarda mutlaka iş sağlığı ve güvenliği
eğitimi verilmesi gerektiği gibi, bu durumlar haricinde de düzenli aralıklarla çalışanlara sürekli eğitime
devam edilmesi gerekir.
Çalışanlara mutlaka iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin verilmesi gereken durumlar şu şekilde sıralanabilir
• İşe girişte (oryantasyon eğitimi),
• İş transferi veya değişikliği durumunda,
• Yeni iş ekipmanı alınması veya ekipman değişikliği yapılması durumunda,
• Herhangi yeni bir teknolojinin getirilmesi durumunda
Bir işyerinde hiçbir iş kazası yaşanmamış olsa bile değinilen durumlarda mutlaka iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi gerektiği gibi, bu durumlar haricinde de düzenli aralıklarla çalışanlara sürekli eğitime devam edilmesi gerekir.
Soru 36
İş sağlığı ve güvenliği eğitim yükümlülüğüne ilişkin uluslararası hukuki düzenlemeleri yapan kuruluşlar aşağıdakilerden hangisidir?
I-Birleşmiş Milletler (BM) Düzenlemeleri
II- Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Düzenlemeleri
III- Avrupa Konseyi Düzenlemeleri
IV- Avrupa Birliği (AB) Düzenlemeleri
I-Birleşmiş Milletler (BM) Düzenlemeleri
II- Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Düzenlemeleri
III- Avrupa Konseyi Düzenlemeleri
IV- Avrupa Birliği (AB) Düzenlemeleri
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-IV
C
I-II
D
I-III
E
III-IV
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği eğitim yükümlülüğüne ilişkin uluslararası hukuki düzenlemeleri, düzenlemeyi yapan kuruluşlar bağlamında “Birleşmiş Milletler (BM) Düzenlemeleri”, “Uluslararası Çalışma Örgütü
(ILO) Düzenlemeleri”, “Avrupa Konseyi Düzenlemeleri” ve “Avrupa Birliği (AB) Düzenlemeleri” şeklinde
sınıflandırarak incelemek mümkündür.
(ILO) Düzenlemeleri”, “Avrupa Konseyi Düzenlemeleri” ve “Avrupa Birliği (AB) Düzenlemeleri” şeklinde
sınıflandırarak incelemek mümkündür.
Soru 37
İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği eğitimi kapsamdaki yükümlülüklerinin ne olduğu Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 5. maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre işverenlerin iş sağlığı ve eğitimi konusundaki yükümlülükleri aşağıdakilerden hangisidir?
I- Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak,
II- Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak,
II-Çalışanların bu programlara katılmasını ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak,
IV Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak
I- Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak,
II- Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak,
II-Çalışanların bu programlara katılmasını ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak,
IV Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak
Seçenekler
A
Hepsi
B
I-III
C
II-III
D
I-IV
E
II-IV
Açıklama:
İşverenlerin iş sağlığı ve güvenliği eğitimi kapsamdaki yükümlülüklerinin ne olduğu Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 5. maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre işverenlerin iş sağlığı ve eğitimi konusundaki yükümlülükleri şunlardır:
• Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak,
• Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak,
• Çalışanların bu programlara katılmasını ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak,
• Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak
• Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak,
• Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak,
• Çalışanların bu programlara katılmasını ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak,
• Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak
Soru 38
6331 sayılı Kanun bağlamında verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri aşağıdakilerden hangisidir?
I-İşbaşı eğitimi II- Temel eğitim III- Özellik arz eden çalışanların eğitimi IV- Periyodik
eğitim V- İş kazası veya meslek hastalığı geçiren kişilere verilen eğitim
I-İşbaşı eğitimi II- Temel eğitim III- Özellik arz eden çalışanların eğitimi IV- Periyodik
eğitim V- İş kazası veya meslek hastalığı geçiren kişilere verilen eğitim
Seçenekler
A
Hepsi
B
I-II
C
I-III-V
D
III-V
E
II-IV-V
Açıklama:
6331 sayılı Kanun bağlamında verilecek iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri “işbaşı eğitimi, temel eğitim, özellik arz eden çalışanların eğitimi, periyodik eğitim ve iş kazası veya meslek hastalığı geçiren kişilere verilen eğitim” şeklinde sınıflandırılabilir
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi temel eğitimlerin çalışan işe başladıktan sonra en kısa sürede verilmesi gereken "Genel konular" dan biridir?
I-Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
II- Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
III- İşyeri temizliği ve düzeni,
IV- İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
I-Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
II- Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
III- İşyeri temizliği ve düzeni,
IV- İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
Seçenekler
A
Hepsi
B
I- II
C
II-III
D
III-IV
E
I-IV
Açıklama:
Genel Konular şunlardır:
• Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
• Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
• İşyeri temizliği ve düzeni,
• İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
• Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler,
• Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları,
• İşyeri temizliği ve düzeni,
• İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
Soru 40
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik’in “Eğitimi verebilecek kişi ve kuruluşlar” başlığını taşıyan 13. maddesinin 1. fıkrasına göre çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri, aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
I-İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri,
II- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
III Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
I-İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri,
II- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
III Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
Seçenekler
A
Hepsi
B
Yanlız I
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik’in
“Eğitimi verebilecek kişi ve kuruluşlar” başlığını taşıyan 13. maddesinin 1. fıkrasına göre çalışanların iş
sağlığı ve güvenliği eğitimleri, eğiticilerin uzmanlık alanları temel eğitim konularına uygun olmak kaydıyla aşağıdaki kişi ve kuruluşlar tarafından verilir:
• İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri,
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
• Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
“Eğitimi verebilecek kişi ve kuruluşlar” başlığını taşıyan 13. maddesinin 1. fıkrasına göre çalışanların iş
sağlığı ve güvenliği eğitimleri, eğiticilerin uzmanlık alanları temel eğitim konularına uygun olmak kaydıyla aşağıdaki kişi ve kuruluşlar tarafından verilir:
• İşyerinde sağlık ve güvenlik hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanları ile işyeri hekimleri,
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Eğitim ve Araştırma Merkezi,
• Üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarının eğitim birimleri
Soru 41
I. 187 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi
II. 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi
III. 152 sayılı Liman İşletmelerinde Sağlık ve Güvenliğe İlişkin Sözleşme
IV. 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme
V. 167 sayılı İnşaatlarda İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Sözleşme
İş sağlığı ve güvenliği eğitimi hakkında düzenlemeler içeren bu sözleşmeler hangi uluslararası kuruluş tarafından hazırlanmıştır?
II. 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi
III. 152 sayılı Liman İşletmelerinde Sağlık ve Güvenliğe İlişkin Sözleşme
IV. 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme
V. 167 sayılı İnşaatlarda İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Sözleşme
İş sağlığı ve güvenliği eğitimi hakkında düzenlemeler içeren bu sözleşmeler hangi uluslararası kuruluş tarafından hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler
B
Avrupa Konseyi
C
Avrupa Birliği
D
Uluslararası Çalışma Örgütü
E
Dünya Sağlık Örgütü
Açıklama:
187 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi, 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi, 152 sayılı Liman İşletmelerinde Sağlık ve Güvenliğe İlişkin Sözleşme, 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği ve Çalışma Ortamına İlişkin Sözleşme ve 167 sayılı İnşaatlarda İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Sözleşme Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından hazırlanan ve iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri hususunda düzenlemeler içeren uluslararası düzenlemelerdir. Bu nedenle doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği'nde belirli risk ve konulara ilişkin olarak hazırlanan bireysel direktiflerdendir?
Seçenekler
A
92/58/EEC sayılı İşyerinde Sağlık ve Güvenlik İşaretleri İçin Asgari Koşullara İlişkin Konsey Direktifi
B
1950 tarihli İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşmesi
C
138 sayılı İstihdama Kabulde Asgari Yaşa İlişkin Sözleşme
D
170 sayılı İşyerlerinde Kimyasalların Kullanılmasında Güvenliğe İlişkin Sözleşme
E
89/391/EEC sayılı İşte Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini İyileştirmeye Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin Konsey Direktifi
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgili AB direktifi, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi konusunda
çalışanların eğitimi, bilgilendirilmesi ve yükümlülüklerini ayrıntılı bir şekilde düzenleyen 89/391/EEC sayılı “İşte Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini İyileştirmeye Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin Konsey Direktifi”dir (Çerçeve Direktif ). Çerçeve Direktif kapsamında AB’de belirli risk ve konulara özel bireysel direktifler de kabul edilmektedir. Bu bireysel direktiflerden biri de 92/58/EEC sayılı İşyerinde Sağlık ve Güvenlik İşaretleri İçin Asgari Koşullara İlişkin Konsey Direktifi'dir. Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.
çalışanların eğitimi, bilgilendirilmesi ve yükümlülüklerini ayrıntılı bir şekilde düzenleyen 89/391/EEC sayılı “İşte Çalışanların Sağlık ve Güvenliklerini İyileştirmeye Yönelik Tedbirler Alınmasına İlişkin Konsey Direktifi”dir (Çerçeve Direktif ). Çerçeve Direktif kapsamında AB’de belirli risk ve konulara özel bireysel direktifler de kabul edilmektedir. Bu bireysel direktiflerden biri de 92/58/EEC sayılı İşyerinde Sağlık ve Güvenlik İşaretleri İçin Asgari Koşullara İlişkin Konsey Direktifi'dir. Dolayısıyla doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri konusundaki yükümlülüklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak
B
Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak
C
Uygulamaya konulan eğitim programları çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak
D
Program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak
E
Çalışanların bu programlara katılmasını ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak
Açıklama:
Programların hazırlanması ve uygulanmasını sağlamak, Eğitimler için uygun yer, araç ve gereçlerin temin edilmesini sağlamak, çalışanların bu programlara katılmasını ve katılımların eğitim katılım tutanağı ile kayıt altına alınmasını sağlamak ve program sonunda katılanlar için eğitim belgesi düzenlenmesini sağlamak işverenin iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülükleridir. Ancak uygulamaya konulan eğitim programları çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak işverenler değil çalışanlar için bir yükümlülüktür. Bu nedenle doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 44
İndüksiyon eğitimi her çalışan için en az kaç saat olarak düzenlenmelidir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
“İndüksiyon eğitimi” olarak da adlandırılan işe başlama eğitimi her çalışan için en az iki saat olmalıdır.
2
2
Soru 45
I. Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları
II. İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
III. Kişisel koruyucu donanım kullanımı
IV. Kapalı ortamda çalışma
V. Meslek hastalıklarının sebepleri
Yukarıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği temel eğitimi kapsamında sağlık konuları başlığı altında yer almaktadır?
II. İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar
III. Kişisel koruyucu donanım kullanımı
IV. Kapalı ortamda çalışma
V. Meslek hastalıklarının sebepleri
Yukarıdakilerden hangisi iş sağlığı ve güvenliği temel eğitimi kapsamında sağlık konuları başlığı altında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
E şıkkında yer alan meslek hastalıklarının sebepleri, iş sağlığı ve güvenliği temel eğitimlerinde sağlık konuları başlığı altında yer almaktadır.
Soru 46
Yenileme eğitiminin çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az kaç defa verilmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Yenileme eğitimi, çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde yılda en az bir defa verilmelidir. Bu nedenle doğru cevap A şıkkıdır.
1
1
Soru 47
Tehlikeli sınıfta yer alan bir işyerinde her çalışan için en az kaç saat iş sağlığı ve güvenliği temel eğitimi verilmelidir?
Seçenekler
A
8
B
10
C
12
D
16
E
18
Açıklama:
Tehlikeli işyerinde her çalışan için en az on iki saat iş sağlığı ve güvenliği temel eğitimi verilmelidir. Böylece doğru cevap C şıkkıdır.
12
12
Soru 48
Avrupa Konseyinin iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva eden iki temel
düzenlemesi olan 1950 tarihli ilk sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
düzenlemesi olan 1950 tarihli ilk sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme
B
Avrupa Sosyal Şartı
C
İnşaatlarda İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Sözleşme
D
Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Sözleşme
E
Tarımda İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin Sözleşme
Açıklama:
Avrupa Konseyinin iş sağlığı ve güvenliği eğitimine ilişkin hükümler ihtiva eden iki temel düzenlemesi vardır. Bunlardan ilki Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olarak da adlandırılan 1950 tarihli “İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme”dir. İkincisi ise 1961 tarihli “Avrupa Sosyal Şartı”dır.
Soru 49
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 9. maddesinde gösterilmiştir. Aşağıdakilerden hangisi söz konusu madde hükmüne göre çalışanların iş sağlığı güvenliği eğitimi konusundaki yükümlülüklerindendir?
I-Uygulamaya konulan eğitim programları çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak,
II-Eğitimlerde edindiği bilgileri yaptığı iş ve işlemlerde uygulamak
III-İş sağlığı ve güvenliği konusundaki talimatlara uymak
I-Uygulamaya konulan eğitim programları çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak,
II-Eğitimlerde edindiği bilgileri yaptığı iş ve işlemlerde uygulamak
III-İş sağlığı ve güvenliği konusundaki talimatlara uymak
Seçenekler
A
I-II-III
B
Yanlız I
C
I-III
D
II-III
E
I-II
Açıklama:
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgili yükümlülükleri Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 9. maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre çalışanların iş sağlığı güvenliği eğitimi konusundaki yükümlülükleri şunlardır:
I-Uygulamaya konulan eğitim programlar çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak,
II-Eğitimlerde edindiği bilgileri yaptığı iş ve işlemlerde uygulamak
III- İş sağlığı ve güvenliği konusundaki talimatlara uymak
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgili yükümlülükleri Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 9. maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre çalışanların iş sağlığı güvenliği eğitimi konusu
I-Uygulamaya konulan eğitim programlar çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak,
II-Eğitimlerde edindiği bilgileri yaptığı iş ve işlemlerde uygulamak
III- İş sağlığı ve güvenliği konusundaki talimatlara uymakndaki yükümlülükleri şunlardır:
I-Uygulamaya konulan eğitim programlar çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak,
II-Eğitimlerde edindiği bilgileri yaptığı iş ve işlemlerde uygulamak
III- İş sağlığı ve güvenliği konusundaki talimatlara uymak
Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile ilgili yükümlülükleri Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in 9. maddesinde gösterilmiştir. Söz konusu madde hükmüne göre çalışanların iş sağlığı güvenliği eğitimi konusu
I-Uygulamaya konulan eğitim programlar çerçevesinde iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine katılmak,
II-Eğitimlerde edindiği bilgileri yaptığı iş ve işlemlerde uygulamak
III- İş sağlığı ve güvenliği konusundaki talimatlara uymakndaki yükümlülükleri şunlardır:
Soru 50
İndüksiyon eğitimi” olarak da adlandırılan eğitim hangisidir?
Seçenekler
A
İşbaşı eğitimi
B
Çalışanların eğitimi
C
Temel Eğitim
D
Özellik arz eden çalışanların eğitimi
E
İş kazası eğitimi
Açıklama:
İndüksiyon eğitimi” olarak da adlandırılan ve Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik 4. maddesinin e bendinde “işe başlama eğitimi” olarak tanımlanan işbaşı eğitimi “çalışan fiilen çalışmaya başlamadan önce, çalışanın yapacağı işe, varsa kullanacağı iş ekipmanına ve işyerine özgü iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini içeren konularda uygulamalı olarak verilen eğitimi” ifade eder.