İş Hijyeni ve Ergonomi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası İş Hijyenistleri Derneğinin iş hijyeni tanımıdır?
Seçenekler
A
Yaralanma, hastalık, bozulma ile sonuçlanabilecek veya çalışanların ve ilgililerin refahını etkileyebilecek iş yerinde çevresel tehlikelerin beklenti, tanıma, değerlendirme ve iletişim ile kontrolüne adanmış sanat ve bilimdir.
B
Çalışanların çalışma ortamındaki tehlikelerden sağlığının korunması ile bu tehlikelerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve kontrol edilmesi.
C
İşletme faaliyetlerinden kaynaklanan, çalışanların ve toplumun sağlığını olumsuz etkileyebilecek çevresel, kimyasal, fiziksel, biyolojik etkenlerin tanınması, ölçülmesi ve kontrolünü sağlayan bilimsel bir disiplindir.
D
Hem bir bilim ve beklenti, tanıma, değerlendirme, önleme için adanmış bir sanat hem de iş yerinden kaynaklanan sağlık ve refahın bozulmasına veya işçiler arasında veya toplumda önemli rahatsızlıklara neden olabilecek çevresel faktörler ile streslerin kontrolüdür.
E
İşçi sağlığını ve refahını koruyarak toplumu da genel olarak korumak amacıyla çalışma ortamındaki sağlık tehlikelerini öngörme, tanıma, değerlendirme ve kontrol etme disiplinidir.
Açıklama:
Uluslararası İş Hijyenistleri Derneği (International Occupational Hygiene Association, IOHA) tarafından “çalışanların çalışma ortamındaki tehlikelerden sağlığının korunması ile bu tehlikelerin belirlenmesi, değerlendirilmesi ve kontrol edilmesi” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 2
I. Fiziksel
II.Kimyasal
III.Biyolojik
IV. Ergonomik
iş hijyenistleri yukarıdakilerden hangilerine maruz kalınması sonucu oluşabilecek sağlık risklerinin önlenmesi için çalışmalar yapmaktadır?
II.Kimyasal
III.Biyolojik
IV. Ergonomik
iş hijyenistleri yukarıdakilerden hangilerine maruz kalınması sonucu oluşabilecek sağlık risklerinin önlenmesi için çalışmalar yapmaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I,II ve III
C
Hepsi
D
Yalnız IV
E
III ve IV
Açıklama:
İş Hijyenistleri; fiziksel, kimyasal, biyolojik, ergonomik ya da psikososyal etkenlere maruz kalınması sonucu oluşabilecek sağlık risklerinin önlenmesi için çalışmalar yapmaktadır
Soru 3
Hipokrat’ın, bilahare maden ve metalürji çalışanlarının yaşadıkları kurşun zehirlenmesini tespit ettiği dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
MÖ 370
B
1473
C
1500
D
1700
E
MÖ 10.000
Açıklama:
MÖ 370 - Daha ziyade halkın sağlığı üzerinde çalışan Hipokrat’ın, bilahare maden ve metalürji çalışanlarının yaşadıkları kurşun zehirlenmesini tespit edildiği dönemdir.
Soru 4
Meslek hastalıklarının ve iş kazalarının önemli bir sorun olarak gündeme gelmesi aşağıdakilerden hangisinin gelişimi ile yoğunluk kazanmıştır?
Seçenekler
A
Eğitim
B
Teknoloji
C
Sanayileşme
D
Sağlık
E
Biyoloji
Açıklama:
Meslek hastalıklarının ve iş kazalarının önemli bir sorun olarak gündeme gelmesi sanayileşmenin gelişimi ile yoğunluk kazanmıştır.
Soru 5
Osmanlı İmparatorluğunda iş yaşamı aşağıdakilerden hangisi tarafından düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
Profesyonel Mesleki Etik Kodlar
B
Mecelle
C
Metal ve Metal Dışı Maden Güvenlik Kanunu
D
İş Güvenliği Çalışma Derneği
E
İş Hijyeni Kurulu
Açıklama:
Ülkede iş yaşamı “Mecelle” tarafından düzenlenmiştir.
Soru 6
Cumhuriyet’in ilanından sonra ilk yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Borçlar Kanunu
B
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
C
Belediyeler Kanunu
D
Hafta Tatili Kanunu
E
593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
Açıklama:
Cumhuriyet’in ilanından sonra ilk yasal düzenleme 2 Ocak 1924 tarih ve 394 sayılı Hafta Tatili Kanunu olmuştur.
Soru 7
Yürürlükte olan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hangi yılda hazırlanmıştır?
Seçenekler
A
2012
B
2003
C
2000
D
1983
E
1945
Açıklama:
İş Sağılığı ve Güvenliği ile İş Hijyeni konularını kapsayan 20 Haziran 2012 tarihli Çalış- ma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nu TBMM’ce kabul edilerek yürürlüğe girmiştir.
Soru 8
1975 yılında İstanbul ve Anadolu’da Meslek Hastalıkları Klinikleri hangi üniversite örneği esas alınarak kurulmuştur?
Seçenekler
A
İtalyan Üniversitesi örneği
B
İngiliz Üniversitesi örneği
C
Alman Üniversitesi örneği
D
Osmanlı Üniversitesi örneği
E
Amerikan Üniversitesi örneği
Açıklama:
1975 yılında ise (İtalyan Üniversitesi örneği esas alınarak) İstanbul ve Anadolu’da Meslek Hastalıkları Klinikleri kurulmuştur.
Soru 9
Dünyadaki ilk iş hekimliği kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çırakların Sağlığı ve Morali
B
Fabrikalar Kanunu
C
De Morbis Metallicis
D
Maadin Nizamnamesi
E
Dilaver Paşa Nizamnamesi
Açıklama:
Tirol maden işletmelerinde iş yeri hekimi olarak çalıştığı yıllarda, o gün için dünyada ilk iş hekimliği kitabı olan “De Morbis Metallicis”i yazmıştır.
Soru 10
Osmanlı İmparatorluğu’nda iş hijyenine ilişkin ilk düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deniz İş Kanunu
B
Maden Kanunu
C
Umumi Hıfzıssıhha Kanunu
D
Maadin Nizamnamesi
E
Dilaver Paşa Nizamnamesi
Açıklama:
Osmanlı İmparatorluğu’nda İş Sağlığı ve Güvenliği ve İş Hijyeni konularında çalışma hayatına yönelik (özellikle kömür üretiminde iş hijyeninin bulunmadığı çok ağır çalışma koşullarında üre- tim veriminin düşüklüğünü önlemek maksadıyla çıkarılan) ilk düzenleme 1865 yılında uygulan- maya başlanan Dilaver Paşa Nizamnamesi’dir
Soru 11
Yunan ve Roma mitolojisinde "Hygieia" olarak geçen hijyen kelimesi, anlamını Asklepios'un kızı Hygieia'dan alır. Aşağıdakilerden hangisi baba Asklepios'un hijyen temasını Hygieia'nın hijyen temasından ayırır?
Seçenekler
A
İyileştirme
B
İnsan sağlığı
C
Temizlik
D
Hayvan sağlığı
E
Korunma
Açıklama:
Baba Asklepios'un hijyen teması "iyileştirme" dir.
Soru 12
İş hijyeni kavramı aşağıdakilerden hangisini kapsamaz?
Seçenekler
A
Mesken
B
Meslek
C
Sağlık
D
Refah
E
Ergonomi
Açıklama:
Mesken iş hijyeni kavramı içinde değildir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi iş hijyeninin doğrudan amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanların kariyerlerinde yükselmelerini sağlamak
B
Çalışanların fiziksel, ruhsal ve sosyal hallerini en yüksek düzeye çıkarmak
C
Çalışma ortamının yol açabileceği sağlık sorunlarını ortaya koymak
D
Çalışanları her türlü etkene karşı korumak
E
Çalışanları iş yeri sağlığı konusunda bilgilendirmek
Açıklama:
Çalışanlara sağlıklı iş ortamı sağlamak için tedbirler almak iş hijyeninin amacıdır. Kariyer yükselmesinde destek vermek iş yeri hijyeninin doğrudan amacı değildir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi iş hijyenistlerinin doğrudan görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İşverenin iş yeri sağlık giderlerini düşürmek
B
İş yerinin laboratuvar kalite sistemini uygulamasını sağlamak
C
İş yeri fiziksel faktörlerinin ölçüm ve analizini yapmak
D
İş yeri ortamı sağlık risklerini saptamak
E
İş yeri ortam hava kalitesini saptamak
Açıklama:
İş hijyenistlerinin doğrudan görevi işverenin iş yeri sağlık giderlerini düşürmek değildir.
Soru 15
MS 23 ile 79 yılları arasında yaşamış olan ve çalışma ortamındaki tehlikeli tozlara karşı çalışanların korunması amacıyla maske yerine geçmek üzere başlarına torba geçirmelerini öneren isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Plini
B
Juvenal
C
Sustrata
D
Hipokrat
E
Galen
Açıklama:
Plini
Soru 16
Aşağıda belirtilen olumsuz iş koşullarından hangisi sanayi devrimi döneminde yaşanmamıştır?
Seçenekler
A
Ergonomi
B
18 saat çalışma süresi
C
Alet ve makinelere uyumsuzluk
D
Yetersiz beslenme
E
Salgın hastalık
Açıklama:
Sanayi devrimi döneminde ergonomi henüz bir iş yeri sorunu olarak görülmemiştir.
Soru 17
Aşağıda verilmiş olan olgu sıralamalarından hangisi iş hijyeninin koronolojik gelişimine uygundur?
Seçenekler
A
I. Çakmak taşı kesikleri ve göz yaralanmaları
II. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
III. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
IV. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
II. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
III. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
IV. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
B
I. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
II. Çakmak taşı kesikleri ve göz yaralanmaları
III. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
IV. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
II. Çakmak taşı kesikleri ve göz yaralanmaları
III. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
IV. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
C
I. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
II. Çakmak taşı kesikleri ve göz yaralanmaları
III. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
IV. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
II. Çakmak taşı kesikleri ve göz yaralanmaları
III. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
IV. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
D
I. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
II. Çakmak taşı kesikleri ve göz yaralanmaları
III. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
IV. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
II. Çakmak taşı kesikleri ve göz yaralanmaları
III. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
IV. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
E
I. Çakmak taşı kesikleri ve göz yaralanmaları
II. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
III. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
IV. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
II. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
III. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
IV. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
Açıklama:
I. Çakmak taşı kesikleri ve göz yaralanmaları
II. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
III. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
IV. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
II. Hipokrat'ın kurşun zehirlenmelerini tespit etmesi
III. Baca temizleyicilerinin kansere yakalanması
IV. Yangın çıkabilecek işler ve yerler, barut imalatı, yüksek fırın çalışmaları gibi tehlikeli tesis sistemlerinin belirlenmesi
Soru 18
Osmanlı İmparatorluğu'nda iş sağlığı ve güvenliği konularında çalışma hayatına yönelik üretim veriminin düşüklüğünü önlemek maksadıyla çıkarılan ilk düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dilaver Paşa Nizamnamesi
B
Lonca
C
Mecelle
D
Polis Nizamnamesi
E
Askeri Fabrikalar Tüzüğü
Açıklama:
Dilaver Paşa Nizamnamesi
Soru 19
Aşağıdaki kararlardan hangisi 2 Ocak 1924 tarih ve 394 sayılı kanun ile Cumhuriyet'in ilanından sonra ilk yasal düzenlemedir?
Seçenekler
A
Hafta tatili
B
Çalışanların eğitimi
C
İş yerinde hekim çalıştırma
D
Havzada çalışan işçiye konut sağlama
E
İş yerinde yaralanan işçiye tazminat ödeme
Açıklama:
Hafta tatili
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu'nun 7. Bölümünde yer alan 126. maddesinde belirtilir?
Seçenekler
A
Gıda üretim ve satış yerleri ile insan bedenine temasın söz konusu olduğu iş yeri işletenleri çalışanlarına eğitim vermeye zorunludur.
B
İşverenin iş kazaları ve hastalıklarından sorumlulukları vardır.
C
Belediyeler iş yerinin topluma sağlık, huzur ve malları üzerine zararlı etkisi olup olmadığını incelemekle sorumludur.
D
Halk sağlığı kurumu halk sağlığının korunmasına yönelik üretim, kontrol ve tanı ile ilgili laboratuvar hizmetleri yürütür.
E
Endüstriyel kuruluşlarda çocuk ve kadınların çalıştırılma koşullarını hükme bağlamak
Açıklama:
Gıda üretim ve satış yerleri ile insan bedenine temasın söz konusu olduğu iş yeri işletenleri çalışanlarına eğitim vermeye zorunludur.
Soru 21
“Hijyen” ve “İş Hijyeni” kavramlarıyla ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hijyen, sağlık ve temizliktir dolayısıyla sağlığın korunmasıdır.
B
Hijyen, sağlığı koruma uygulamalarının tümüdür.
C
Hijyen, temizlik yoluyla sağlığı korumaya yönelik uygulamalar için kullanılan bir terimdir.
D
İş Hijyeni, fen bilimidir.
E
İş Hijyeni, herkes için sağlıklı çalışma ortamıdır.
Açıklama:
Farklı otoritelerin “Hijyen” ve “İş Hijyeni” hakkındaki kısa tanımları şu şekilde paylaşılabilir:
- Hijyen, sağlık ve temizliktir dolayısıyla sağlığın korunmasıdır.
- Hijyen, sağlığı koruma uygulamalarının tümüdür.
- Hijyen, temizlik yoluyla sağlığı korumaya yönelik uygulamalar için kullanılan bir terimdir.
- İş Hijyeni, sağlık bilimidir.
- İş Hijyeni, herkes için sağlıklı çalışma ortamıdır.
Soru 22
- Çalışanların maruz kaldığı gürültü seviyelerini belirlemek için bir fabrikada gürültü belirleme faaliyetlerinin yapılması
- İşçi maruziyetini değerlendirmek için özel ekipman kullanarak agrega (kum, çakıl) tesisindeki veya taş ocağındaki toz seviyelerini ölçme ve örnekleme yapılması
- Kas-iskelet sistemi hastalıkları, astım ve dermatit gibi hastalık durumlarını önlemek için bir fabrikada kimyasal ürünlerin kullanımını etkili bir şekilde yönetmek
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
Yalnız III
Açıklama:
İş Hijyenistlerinin üzerinde çalışabileceği tipik proje örnekleri şunları içerebilir (http://www.bohs.org/protecting-workers-health/):
- Çalışanların maruz kaldığı gürültü seviyelerini belirlemek için bir fabrikada gürültü belirleme faaliyetlerinin yapılması,
- İşçi maruziyetini değerlendirmek için özel ekipman kullanarak agrega (kum, çakıl) tesisindeki veya taş ocağındaki toz seviyelerini ölçme ve örnekleme yapılması,
- Kas-iskelet sistemi hastalıkları, astım ve dermatit gibi hastalık durumlarını önlemek için bir fabrikada kimyasal ürünlerin kullanımını etkili bir şekilde yönetmek.
Soru 23
- İş yeri ortamındaki kimyasal faktörlerin ölçümü ve analizini yapmak
- İş yeri ortam havasından alınan kimyasal etken numunelerini, laboratuvarda analiz için hazırlamak ve analizini yapmak
- Laboratuvar kalite sisteminin (TS EN ISO/ IEC 17025, ISO 17025) uygulanmasında gerekli olan tüm dokümantasyonunu, analiz ve değerlendirmesini yapmak
- Ölçüm ve analiz işlemleri için gerekli cihaz, kimyasal ve sarf malzemelerinin alımlarında teknik bilgi desteğini sağlamak
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İş Hijyenistlerinin görevlerinden bazıları şunlardır:
- Tehlikeli mamul, yarı mamul ve ham maddeler hakkında bilimsel ve teknik araştırmaları yaparak iş yeri ölçümleri için veri hazırlamak,
- İş yeri ortamının sağlık ve güvenlik açısından taşıdığı riskler konusunda araştırmalar yapmak çeşitli kimyasalların maruziyet ölçümlerini yapmak, bunun için metot ve stratejiler geliştirmek,
- İş yerlerinde tehlikeli ortamların oluşumunun önlenmesi ile ilgili bilimsel ve teknik araştırmalar yaparak uygulama programları hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak.
- İş yeri ortam havasında bulunan kimyasal faktörlerin ölçümü, ve kimyasal faktörlerin tespit edilme çeşitliliğinin arttırılabilmesi için yeni metot çalışmaları geliştirmek,
- İş yeri ortamındaki fiziksel faktörlerin ölçümü ve analizini yapmak,
- İş yeri ortam havasından alınan kimyasal etken numunelerini, laboratuvarda analiz için hazırlamak ve analizini yapmak,
- Laboratuvar kalite sisteminin (TS EN ISO/ IEC 17025, ISO 17025) uygulanmasında gerekli olan tüm dokümantasyonunu, analiz ve değerlendirmesini yapmak,
- Ölçüm ve analiz işlemleri için gerekli cihaz, kimyasal ve sarf malzemelerinin alımlarında teknik bilgi desteğini sağlamak.
Soru 24
- Tehlikeli mamul, yarı mamul ve ham maddeler hakkında bilimsel ve teknik araştırmaları yaparak iş yeri ölçümleri için veri hazırlamak
- İş yeri ortamının sağlık ve güvenlik açısından taşıdığı riskler konusunda araştırmalar yapmak çeşitli kimyasalların maruziyet ölçümlerini yapmak, bunun için metot ve stratejiler geliştirmek
- İş yerlerinde tehlikeli ortamların oluşumunun önlenmesi ile ilgili bilimsel ve teknik araştırmalar yaparak uygulama programları hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak
- İş yeri ortam havasında bulunan kimyasal faktörlerin ölçümü, ve kimyasal faktörlerin tespit edilme çeşitliliğinin arttırılabilmesi için yeni metot çalışmaları geliştirmek
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-III-IV
C
I-II-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
İş Hijyenistlerinin görevlerinden bazıları şunlardır:
- Tehlikeli mamul, yarı mamul ve ham maddeler hakkında bilimsel ve teknik araştırmaları yaparak iş yeri ölçümleri için veri hazırlamak,
- İş yeri ortamının sağlık ve güvenlik açısından taşıdığı riskler konusunda araştırmalar yapmak çeşitli kimyasalların maruziyet ölçümlerini yapmak, bunun için metot ve stratejiler geliştirmek,
- İş yerlerinde tehlikeli ortamların oluşumunun önlenmesi ile ilgili bilimsel ve teknik araştırmalar yaparak uygulama programları hazırlamak ve uygulanmasını sağlamak.
- İş yeri ortam havasında bulunan kimyasal faktörlerin ölçümü, ve kimyasal faktörlerin tespit edilme çeşitliliğinin arttırılabilmesi için yeni metot çalışmaları geliştirmek,
- İş yeri ortamındaki fiziksel faktörlerin ölçümü ve analizini yapmak,
- İş yeri ortam havasından alınan kimyasal etken numunelerini, laboratuvarda analiz için hazırlamak ve analizini yapmak,
- Laboratuvar kalite sisteminin (TS EN ISO/ IEC 17025, ISO 17025) uygulanmasında gerekli olan tüm dokümantasyonunu, analiz ve değerlendirmesini yapmak,
- Ölçüm ve analiz işlemleri için gerekli cihaz, kimyasal ve sarf malzemelerinin alımlarında teknik bilgi desteğini sağlamak.
Soru 25
Aşağıda verilenlerden hangisi İş Hijyenistlerinin laboratuvarlarda kullandıkları cihazlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
İş Yeri Kişisel Aydınlatma Ölçümü Cihazı
B
İş Yeri Kişisel Maruziyet Gürültü Ölçümü Cihazı
C
İş Yeri Kişisel Maruziyet Titreşim Ölçümü Cihazı
D
İş Yeri Kişisel Maruziyet Toplam ve Solunabilir Toz Ölçümü Pompası
E
Hepsi
Açıklama:
İş Hijyenistlerinin laboratuvarlarda kullandıkları cihazların önemli bazıları şunlardır:
- İş Yeri Kişisel Aydınlatma Ölçümü Cihazı,
- İş Yeri Kişisel Maruziyet Gürültü Ölçümü Cihazı,
- İş Yeri Kişisel Maruziyet Titreşim Ölçümü Cihazı,
- İş Yeri Kişisel Maruziyet Toplam ve Solunabilir Toz Ölçümü Pompası,
- İş Yeri Kişisel Termal Konfor (PMV-PPD & WBGT indisleri) Ölçümü Cihazı,
- Atomik Absorpsiyon Spektrometresi (AAS),
- Faz Kontrast Mikroskobu,
- Fourier Transform Infrared (Kızılötesi) Spektroskopisi (FTIR)
Soru 26
Hijyen hakkında en eski yazılı veriler hangi metinlerde bulunmuştur?
Seçenekler
A
Hindu
B
Mısır
C
Anadolu
D
İngiliz
E
Amerikan
Açıklama:
Hijyen hakkında en eski yazılı veriler, “Manusmriti” ve “Vishnu Purana” gibi çeşitli Hindu metinlerinde bulunmuştur. Hijyen (yıkanma vb), Hinduizmdeki beş Nitya karmasından (günlük görevlerden) biridir ve bazı yazılara göre günaha yol açmaz. Doğru cevap A’dır.
Soru 27
“Alet olarak taş kullanıldı. Çakmaktaşı kesikleri ve göz yaralanmaları yaşandı, bizon avcıları şarbona yakalandılar.”
Yukarıda verilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili durum tarihsel sıralamada hangi zamanda gerçekleşmiştir?
Yukarıda verilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili durum tarihsel sıralamada hangi zamanda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
MÖ 1.000.000
B
MÖ 10.000
C
MÖ 5000
D
MÖ 370
E
MS 50
Açıklama:
MÖ 1.000.000 - Alet olarak taş kullanıldı. Çakmaktaşı kesikleri ve göz yaralanmaları yaşandı, bizon avcıları şarbona yakalandılar. Doğru cevap A’dır.
Soru 28
“Bakır ve Bronz Çağı, gıda üretiminde metal işlerine geçiş görülür. İlk özel zanaat: metalurjidir.”
Yukarıda verilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili durum tarihsel sıralamada hangi zamanda gerçekleşmiştir?
Yukarıda verilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili durum tarihsel sıralamada hangi zamanda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
MÖ 1.000.000
B
MÖ 10.000
C
MÖ 5000
D
MÖ 370
E
MS 50
Açıklama:
MÖ 5000 - Bakır ve Bronz Çağı, gıda üretiminde metal işlerine geçiş görülür. İlk özel zanaat: metalurjidir. Doğru cevap C’dir.
Soru 29
“Idria’daki cıva madencileri için iş günü kısaltılmasına gidildi.”
Yukarıda verilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili durum tarihsel sıralamada hangi zamanda gerçekleşmiştir?
Yukarıda verilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili durum tarihsel sıralamada hangi zamanda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1473
B
1500
C
1665
D
1700
E
1830
Açıklama:
MÖ 1665 - Idria’daki cıva madencileri için iş günü kısaltılmasına gidildi. Doğru cevap C’dir.
Soru 30
“Charles Thackrah, İngiltere’de yayımlanacak ilk “Meslek Hastalıkları” kitabını yazdı. Hastalık ve önleme konusundaki görüşleriyle fabrika ve sağlık mevzuatının teşvik edilmesine yardımcı oldu.”
Yukarıda verilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili durum tarihsel sıralamada hangi zamanda gerçekleşmiştir?
Yukarıda verilen iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili durum tarihsel sıralamada hangi zamanda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1473
B
1500
C
1665
D
1700
E
1830
Açıklama:
1830 - Charles Thackrah, İngiltere’de yayımlanacak ilk “Meslek Hastalıkları” kitabını yazdı. Hastalık ve önleme konusundaki görüşleriyle fabrika ve sağlık mevzuatının teşvik edilmesine yardımcı oldu. Doğru cevap E’dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi “İş Hijyeni” kavramı için doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
İş yerinde oluşan, hastalığa neden olan, sağlık ve iyilik hâlini bozan, işçiler ve toplumdaki bireyler arasında önemli ölçüde huzursuzluk ve verimsizliğe sebep olan çevresel faktörleri ve stresleri gözlemleyen (tanıyan) değerlendiren ve kontrol altına alan bir bilim dalıdır.
B
Bazı kaynaklarda Endüstriyel Hijyen (Industrial Hygiene) ya da Mesleki Hijyen (Occupational Hygiene) olarak nitelendirilmektedir.
C
İlk olarak on dokuzuncu yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmıştır.
D
Birçok otorite tarafından, müstakil ve profesyonel bir meslek dalı olarak görülmektedir.
E
Günümüzde artık birçok ülkedeki farklı kurum ve kuruluşlarda “İş Hijyeni” teşkilatları bulunmaktadır.
Açıklama:
“İş Hijyeni” terimi ilk olarak yirminci yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmıştır.
İlk olarak on dokuzuncu yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmıştır.
İlk olarak on dokuzuncu yüzyılın ortalarında Amerika Birleşik Devletleri’nde kullanılmaya başlanmıştır.
Soru 32
“İş Hijyeni, işletme faaliyetlerinden kaynaklanan, çalışanların ve toplumun sağlığını olumsuz etkileyebilecek çevresel, kimyasal, fiziksel, biyolojik etkenlerin tanınması, ölçülmesi ve kontrolünü sağlayan bilimsel bir disiplindir” şeklindeki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
İtalyan Endüstriyel Hijyen Birliği
B
Uluslararası İş Hijyenistleri Derneği
C
Avustralya İş Hijyeni Enstitüsü
D
İngiliz İş Hijyeni Topluluğu
E
Kanada İş Hijyenistleri Derneği
Açıklama:
İtalyan Endüstriyel Hijyen Birliği (AIDII)ın tanımına göre: “İş Hijyeni, işletme faaliyetlerinden kaynaklanan, çalışanların ve toplumun sağlığını olumsuz etkileyebilecek çevresel, kimyasal, fiziksel, biyolojik etkenlerin tanınması, ölçülmesi ve kontrolünü sağlayan bilimsel bir disiplindir.”
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi “İş Hijyenisti” anlamında kullanılan bir ifadedir?
Seçenekler
A
İş Hijyeni Eğitimcileri
B
İş Hijyeni Kullanıcıları
C
İş Hijyeni Yöneticileri
D
İş Hijyeni Uygulayıcıları
E
İş Hijyeni Uzmanları
Açıklama:
İş Hijyeni Uygulayıcıları
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi “tıp” (hekimlik) uygulamalarının yapıldığı ilk yerleşim merkezidir?
Seçenekler
A
İskenderiye
B
Dimyat
C
Babil
D
Mohenjo-Daro
E
Thebai (Thebes)
Açıklama:
Eski Mısır’da Thebai (Thebes) şehri “tıp” (hekimlik) uygulamalarının yapıldığı ilk yerleşim merkezidir ki “tıp” kelimesi bu şehrin adından türemiştir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi Antik Yunan’da tıbbın simgesi olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Artemis
B
Asklepios
C
Akeso
D
Athena
E
Apollon
Açıklama:
Antik Yunan’da tıbbın simgesi Apollon’un oğlu Asklepios’tur.
Soru 36
“……………. ilk kez kurşunun zararlı etkilerinden söz etmiş, kurşun koliğini tanımlamış, hâlsizlik, kabızlık, felçler ve görme bozuklukları gibi belirtileri saptamış ve bulguların kurşun ile ilişkisini açık bir biçimde ortaya koymuştur” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Galen
B
Hipokrat
C
Aristofan
D
Empedokles
E
Eskülap
Açıklama:
Hipokrat ilk kez kurşunun zararlı etkilerinden söz etmiş, kurşun koliğini tanımlamış, hâlsizlik, kabızlık, felçler ve görme bozuklukları gibi belirtileri saptamış ve bulguların kurşun ile ilişkisini açık bir biçimde ortaya koymuştur.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi modern toksikolojinin başlangıcı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Paracelsus
B
Acricola
C
Hipokrat
D
Rammazzini
E
Galen
Açıklama:
Paracelsus modern toksikolojinin başlangıcı sayılmaktadır.
Soru 38
İşçi Sağlığı ve Güvenliğinde ve iş hijyeninde köklü ve çağdaş nitelikteki gelişmeler kiminle ve hangi ülkede başlamıştır?
Seçenekler
A
Von Plenciz ile Fransa’da
B
Vesalius Galen ile Fransa’da
C
Bernardino Ramazzini ile İtalya’da
D
Girolamo Fracastorius ile İtalya’da
E
Georgius Agricola ile İngiltere’de
Açıklama:
İşçi Sağlığı ve Güvenliğinde ve iş hijyeninde köklü ve çağdaş nitelikteki gelişmeler Bernardino Ramazzini (1633-1714) ile İtalya’da başlamış, bilimsel diyebileceğimiz iş hekimliği ortaya çıkmış fakat, gelişmelerin devamı Sanayi Devrimi sonrası İngiltere’de olmuştur.
Bernardino Ramazzini ile İtalya’da
Bernardino Ramazzini ile İtalya’da
Soru 39
Canlı organizmaları gözlemlemek için mikroskobu ilk kullanan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antonie Van Leeuwenhoek
B
Ashly Cooper
C
Louis Pasteur
D
Lazzaro Spallanzani
E
Robert Hooke
Açıklama:
Robert Hooke (1635-1703) ise canlı organizmaları gözlemlemek için mikroskobu ilk kullanan kişidir ve 1665 tarihli “Mikroskobik Gözlemler” (Micrographia) isimli kitabı bitki hücreleri tanımlamalarını içermektedir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi 1921’de çıkarılan bu Ereğli Havza-i Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik 151 Sayılı Kanun’un İş Sağlığı ve Güvenliği ve İş Hijyenine getirdiği yeni düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İşveren çalıştırdığı işçi sayısını ve ödediği ücreti gösteren defter tutacaktır.
B
Çalışma süresi günde on iki saattir. Fazla çalışma iki tarafın oluruna bağlı olup iki kat ücret ödenecektir.
C
İşveren yeni işçilerin eğitiminden sorumlu olacaktır.
D
İşveren havzada çalışan işçinin yatıp kalkması, yiyip içmesi ve temizliğini yapabileceği biçimde konut sağlayacaktır.
E
İşveren işçilerin kurduğu yardım sandığına işçinin ücretinin %1’inden az olmamak kaydıyla yardımda bulunacaktır.
Açıklama:
Çalışma süresi günde sekiz saattir. Fazla çalışma iki tarafın oluruna bağlı olup iki kat ücret ödenecektir.
Çalışma süresi günde on iki saattir. Fazla çalışma iki tarafın oluruna bağlı olup iki kat ücret ödenecektir.
Çalışma süresi günde on iki saattir. Fazla çalışma iki tarafın oluruna bağlı olup iki kat ücret ödenecektir.
Ünite 2
Soru 1
I. Fiziksel II. Kimyasal III. Biyolojik IV. Psikolojik V. Psikososyal VI. Ergonomik Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri iş hijyeni çalışma alanlarının başlıklarıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I ve II
B
Yalnız I, II , IV ve V
C
Yalnız II, III; V ve VI
D
Yalnız II ve V
E
Yalnız I, II, III, V ve VI
Açıklama:
2. Ünite'nin giriş kısmını inceleyiniz
İş Sağlığı ve Güvenliğinde “İş Hijyeni” çalışma
alanı içerisinde ana başlıklar olarak fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal ve ergonomik risk etmenleri yer almaktadır
İş Sağlığı ve Güvenliğinde “İş Hijyeni” çalışma
alanı içerisinde ana başlıklar olarak fiziksel, kimyasal, biyolojik, psikososyal ve ergonomik risk etmenleri yer almaktadır
Soru 2
"___________, katı bir cismin kısa zamanda hızlı hareketi sonucu ortaya çıkan fiziksel bir olaydır."
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıda verilen kavramlardan hangisi gelmelidir?
Yukarıda boş bırakılan alana aşağıda verilen kavramlardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Atom
B
Molekül
C
Toz
D
Titreşim
E
Mikron
Açıklama:
Ünite ikiyi inceleyiniz.
Titreşim, katı bir cismin kısa zamanda hızlı hareketi sonucu ortaya çıkan fiziksel bir olaydır.
Titreşim, katı bir cismin kısa zamanda hızlı hareketi sonucu ortaya çıkan fiziksel bir olaydır.
Soru 3
Çalışanların gürültü ile ilgili risklerden korunması açısından, maruziyet eylem değerlerinden en yüksek maruziyet eylem değeri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
(LEX, 8saat) = 75 dB(A)
B
(LEX, 8saat) = 80 dB(A)
C
(LEX, 8saat) = 85 dB(A)
D
(LEX, 8saat) = 58 dB(A)
E
(LEX, 8saat) = 90 dB(A)
Açıklama:
İkinci ünitenin "İş Hijyeninde Gürültü Risk Etmeni" başlığını inceleyiniz.
En yüksek maruziyet eylem değerleri: (LEX, 8saat) = 85 dB(A) veya (Ptepe) = 140 Pa [137 dB(C) re.20 µPa].
En yüksek maruziyet eylem değerleri: (LEX, 8saat) = 85 dB(A) veya (Ptepe) = 140 Pa [137 dB(C) re.20 µPa].
Soru 4
İş yerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesinde, gürültüden kaynaklanabilecek riskleri değerlendirirken önem verilmesi gereken noktalar söz konusudur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Anlık darbeli gürültüye maruziyet dahil maruziyetin türü, düzeyi ve süresine önem verilmelidir.
B
Sadece üst düzey yöneticilerinin sağlık ve güvenliklerine olan etkilerine önem verilmelidir.
C
Maruziyet sınır değerleri ile maruziyet eylem değerlerine önem verilmelidir.
D
Titreşim ile gürültü arasındaki etkileşimlerin, çalışanların sağlık ve güvenliğine olan etkisine önem verilmelidir.
E
Gürültü emisyonunu azaltan alternatif bir iş ekipmanının bulunup bulunmadığına önem verilmelidir.
Açıklama:
Ünite 2'yi inceleyiniz.
Başta özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanlar olmak üzere tüm çalışanların sağlık ve güvenliklerine olan etkilerine önem verilmelidir.
Başta özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanlar olmak üzere tüm çalışanların sağlık ve güvenliklerine olan etkilerine önem verilmelidir.
Soru 5
Solunabilir toz ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Solunabilir toz, aerodinamik eşdeğer çapı 0,1-5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az üç katı olan lifsi tozlardır.
B
Solunabilir toz, aerodinamik eşdeğer çapı 0,01-5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az beş katı olan lifsi tozlardır.
C
Solunabilir toz, aerodinamik eşdeğer çapı 0,2-5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az iki katı olan lifsi tozlardır.
D
Solunabilir toz, aerodinamik eşdeğer çapı 1-5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az üç katı olan lifsi tozlardır.
E
Solunabilir toz, aerodinamik eşdeğer çapı 0,3-5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en fazla iki katı olan lifsi tozlardır.
Açıklama:
İkinci üniteyi inceleyiniz
Solunabilir toz, aerodinamik eşdeğer çapı 0,1-5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az üç katı olan lifsi tozlardır.
Solunabilir toz, aerodinamik eşdeğer çapı 0,1-5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az üç katı olan lifsi tozlardır.
Soru 6
I. Ortamda bulunan tozun çeşidi
II. Ortamda bulunan tozun sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları,
III. Maruziyetin düzeyi, süresi ve sıklığı
IV. Mesleki maruziyet sınır değerleri
V. Marız kalan kişinin yaşı
Yukarıda verilenlerden hangisi / hangileri tozlu işlerde yapılacak risk değerlendirmelerinde dikkat edilmesi gereken noktalardandır?
II. Ortamda bulunan tozun sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları,
III. Maruziyetin düzeyi, süresi ve sıklığı
IV. Mesleki maruziyet sınır değerleri
V. Marız kalan kişinin yaşı
Yukarıda verilenlerden hangisi / hangileri tozlu işlerde yapılacak risk değerlendirmelerinde dikkat edilmesi gereken noktalardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I, II, III ve IV
B
Yalnız II, III, IV ve V
C
Yalnız I, II, III ve V
D
Yalnız II ve V
E
Yalnız II, III ve IV
Açıklama:
İkinci üniteyi inceleyiniz.
Tozlu işlerde yapılacak risk değerlendirmesinde aşağıda belirtilen hususlar özellikle dikkate alınır:
• Ortamda bulunan tozun çeşidi,
• Ortamda bulunan tozun sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları,
• Maruziyetin düzeyi, süresi ve sıklığı,
• Mesleki maruziyet sınır değerleri,
• Toz ölçüm sonuçları,
• Alınması gereken önleyici tedbirleri,
• Varsa daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları.
Tozlu işlerde yapılacak risk değerlendirmesinde aşağıda belirtilen hususlar özellikle dikkate alınır:
• Ortamda bulunan tozun çeşidi,
• Ortamda bulunan tozun sağlık ve güvenlik yönünden tehlike ve zararları,
• Maruziyetin düzeyi, süresi ve sıklığı,
• Mesleki maruziyet sınır değerleri,
• Toz ölçüm sonuçları,
• Alınması gereken önleyici tedbirleri,
• Varsa daha önce yapılmış olan sağlık gözetimlerinin sonuçları.
Soru 7
Radyasyon Güvenliği Tüzüğü'nün ilgili maddeleri hükümlerine göre yapılan denetime ilave olarak bazı hususlar da dikkate alınmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu hususlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Radyasyon kaynaklarının bulundurulduğu yerlerin fiziksel yönden incelenmesi
B
Radyasyonla çalışanların gözlemlenmesi ve yanlış davrananlara idari cezanın verilmesi
C
Radyasyon kaynaklarının ülkeye giriş, çıkış, taşıma ve transit geçişi sırasında, mevzuat hükümleri ile radyasyon güvenliğine ilişkin diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığının incelenmesi.
D
Kayıtların usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının incelenmesi
E
Lisansın koşulları ile lisans türüne göre ilgili bölümlerde verilen özel koşullara uyulup uyulmadığının tespiti
Açıklama:
İkinci üniteyi inceleyiniz.
* Radyasyon kaynaklarının bulundurulduğu yerlerin fiziksel yönden incelenmesi,
* Çeşitli yer ve noktalarda, radyasyon düzeyleri, radyoaktivite miktarları veya konsantrasyonlarının belirlenmesi,
* Lisansın koşulları ile lisans türüne göre ilgili bölümlerde verilen özel koşullara uyulup uyulmadığının tespiti,
* Kayıtların usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının incelenmesi,
* Radyasyonla çalışanların, toplumun ve çevrenin radyasyon güvenliğini korumak üzere mevzuatta öngörülen önlemlerin alınıp alınmadığının incelenmesi
* Radyasyon kaynaklarının ülkeye giriş, çıkış, taşıma ve transit geçişi sırasında, mevzuat hükümleri ile radyasyon güvenliğine ilişkin diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığının incelenmesi.
* Radyasyon kaynaklarının bulundurulduğu yerlerin fiziksel yönden incelenmesi,
* Çeşitli yer ve noktalarda, radyasyon düzeyleri, radyoaktivite miktarları veya konsantrasyonlarının belirlenmesi,
* Lisansın koşulları ile lisans türüne göre ilgili bölümlerde verilen özel koşullara uyulup uyulmadığının tespiti,
* Kayıtların usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının incelenmesi,
* Radyasyonla çalışanların, toplumun ve çevrenin radyasyon güvenliğini korumak üzere mevzuatta öngörülen önlemlerin alınıp alınmadığının incelenmesi
* Radyasyon kaynaklarının ülkeye giriş, çıkış, taşıma ve transit geçişi sırasında, mevzuat hükümleri ile radyasyon güvenliğine ilişkin diğer mevzuat hükümlerine uyulup uyulmadığının incelenmesi.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi personele ilişkin kayıtlardan değildir?
Seçenekler
A
Verilen lisans belgelerinin tarih, sayı ve içeriği ile lisans belgesi üzerinde ismi
belirtilen kişiler
belirtilen kişiler
B
Radyasyon görevlilerinin isimleri ile işe giriş ve işten ayrılış tarihleri
C
Radyasyon kaynağının yurda girişi, satın alınması, kurulması ve kalibrasyonuna ilişkin tarih ve işlemler ile konu ile ilgili kişilerin isimleri
D
Radyasyon görevlilerinin kişisel dozimetri raporları
E
Radyasyon görevlilerinin ilk defa işe başlamadan önce yapılan tüm tıbbi muayene sonuçları
Açıklama:
İkinci üniteyi inceleyiniz
"Radyasyon kaynağının yurda girişi, satın alınması, kurulması ve kalibrasyonuna ilişkin tarih ve işlemler ile konu ile ilgili kişilerin isimleri" Radyasyon Kaynaklarına ilişkin kayıtlarda yer almaktadır
"Radyasyon kaynağının yurda girişi, satın alınması, kurulması ve kalibrasyonuna ilişkin tarih ve işlemler ile konu ile ilgili kişilerin isimleri" Radyasyon Kaynaklarına ilişkin kayıtlarda yer almaktadır
Soru 9
I. Kazanın yeri ve tarihi,
II. Kazanın oluş şekli,
III. Kazaya neden olan radyasyon kaynağının cinsi ve radyoaktivitesi,
IV. Kazaya neden olan kişinin öğrenim durumu
V. Maruz kalınan süre ve radyasyon dozları,
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri kazaya ilişkin kayıtlar kapsamındadır?
II. Kazanın oluş şekli,
III. Kazaya neden olan radyasyon kaynağının cinsi ve radyoaktivitesi,
IV. Kazaya neden olan kişinin öğrenim durumu
V. Maruz kalınan süre ve radyasyon dozları,
Yukarıda verilenlerden hangisi/hangileri kazaya ilişkin kayıtlar kapsamındadır?
Seçenekler
A
Yalnı I, II ve III
B
Yalnız II, III ve IV
C
Yalnız III, IV ve V
D
Yalnız I, II, III ve V
E
Yalnız II, III, IV ve V
Açıklama:
İkinci üniteyi inceleyiniz
Kazaya İlişkin Kayıtlar:
• Kazanın yeri ve tarihi,
• Kazanın oluş şekli,
• Kazaya neden olan radyasyon kaynağının cinsi ve radyoaktivitesi,
• Vücuda alınan radyoaktif maddeler ve alınış nedenleri,
• Maruz kalınan süre ve radyasyon dozları,
• Kazaya maruz kalan kişilerin tıbbi muayene sonuçları ve yapılan tıbbi uygulamalar,
• Kazaya ilişkin rapor
Kazaya İlişkin Kayıtlar:
• Kazanın yeri ve tarihi,
• Kazanın oluş şekli,
• Kazaya neden olan radyasyon kaynağının cinsi ve radyoaktivitesi,
• Vücuda alınan radyoaktif maddeler ve alınış nedenleri,
• Maruz kalınan süre ve radyasyon dozları,
• Kazaya maruz kalan kişilerin tıbbi muayene sonuçları ve yapılan tıbbi uygulamalar,
• Kazaya ilişkin rapor
Soru 10
Alevlenir madde aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
0°C’den düşük parlama noktası ve 35°C’den düşük kaynama noktasına sahip sıvı hâldeki maddelerdir.
B
Canlı doku ile temasında, dokunun tahribatına neden olabilen maddelerdir.
C
Enerji uygulaması olmadan, ortam sıcaklığında hava ile temasında ısınabilen maddelerdir.
D
Çok az miktarlarda solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deri yoluyla emildiğinde insan sağlığı üzerinde akut veya kronik hasarlara veya ölüme neden olan maddelerdir
E
Parlama noktası 21°C - 55°C arasında olan sıvı hâldeki maddelerdir
Açıklama:
İkinci ünitede yer alan "İş Hijyeninde Kimyasal Maddeler Risk Etmeni" başlığı inceleyiniz
Alevlenir madde, parlama noktası 21°C - 55°C arasında olan sıvı hâldeki maddelerdir
Alevlenir madde, parlama noktası 21°C - 55°C arasında olan sıvı hâldeki maddelerdir
Soru 11
Belirli bir seviyenin üzerinde basınç oluşturan ve zaman içinde işitme sistemine olumsuz etkileyen seslere ........ denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana hangi ifade gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana hangi ifade gelmelidir?
Seçenekler
A
Titreşim
B
Frekans
C
Gürültü
D
Kayıp ses
E
Dozimetre
Açıklama:
İşitme sistemini olumsuz etkileyen bu seslere gürültü denir.
Soru 12
Bir ortamdaki gürültü seviyesi hangi ölçü birimiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Desibel
B
Radyan
C
Hertz
D
Jul
E
Pascal
Açıklama:
Gürültünün ölçü birimi Desibel(DB) olup, işitme eşiği 0 desibel, ağrı eşiği ise 140 desibeldir. Gürültü ölçümleri "dozimetre" ile desibel cinsinden yapılır.
Soru 13
İşitme düzeyi testinin yapıldığı cihazın adı nedir?
Seçenekler
A
Osiloskop
B
Odyometre
C
Pirometre
D
Avometre
E
Debimetre
Açıklama:
İşitme düzeyi "odyo testi" ile yapılır ve ölçüm cihazı odyometredir.
Soru 14
Günlük gürültü maruziyeti günden güne belirgin bir şekilde farklılık gösteren işlerde, haftalık gürültü maruziyet düzeni kullanılır. Bu işlerde, haftalık gürültü maruziyet sınır değeri kaç desibeldir?
Seçenekler
A
140 dB
B
70 dB
C
100 dB
D
87 dB
E
80 dB
Açıklama:
Haftalık gürültü maruziyet düzeyi, 87 dB(A) maruziyet sınır değerini aşamaz.
Soru 15
I. Bütün vücut titreşimi, özellikle bel bölgesinde rahatsızlık ve omurgada travmaya yol açan mekanik titreşimdir
II. El-kol titreşimi, özellikle damar, kemik, eklem, sinir ve kas bozukluklarına yol açan mekanik titreşimdir
III. El-kol titreşimi için, sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri 5 m/s2'dir
IV. Bütün vücut titreşimi için, sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri 1,15 m/s2'dir
Yukarıda sıralanan, iş hijyeninde titreşim risk etmeni ile ilgili ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. El-kol titreşimi, özellikle damar, kemik, eklem, sinir ve kas bozukluklarına yol açan mekanik titreşimdir
III. El-kol titreşimi için, sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri 5 m/s2'dir
IV. Bütün vücut titreşimi için, sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri 1,15 m/s2'dir
Yukarıda sıralanan, iş hijyeninde titreşim risk etmeni ile ilgili ifadelerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I ve II
B
Yalnız III ve IV
C
Yalnız I, II ve III
D
Yalnız I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
İş hijyeninde titreşim risk etmeni ile ilgili soruda sıralanan tüm ifadeler doğrudur.
Soru 16
İş Hijyeninde çalışanın el-kol titreşimine maruziyetin ölçümü aşağıdaki yönetmeliklerin hangisine göre yapılır?
Seçenekler
A
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği
B
İş Hijyeni, Ölçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmelik
C
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği
D
Tıbbi Cihaz Üreten İşletmeler Hakkında Yönetmelik
E
İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
Açıklama:
İşverenlerce, çalışanların maruz kaldığı mekanik titreşim düzeyini, iş yerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesinde ele alır, gerekiyor ise ölçümler yaptırarak mekanik titreşime maruziyeti belirlenir. Bu ölçümler, “İş Hijyeni Ölçüm, Test ve Analizi Yapan Laboratuvarlar Hakkında Yönetmeliği”ne göre yapılır.
Soru 17
Radyasyonun insan vücudunda zararlı etkilerinin ölçümünde kullanılan uluslararası ölçü birimi nedir?
Seçenekler
A
Sievert
B
Asbestos
C
Desibel
D
Santigrat
E
Jul
Açıklama:
İnsan vücudundaki radyasyon miktarı ölçümünde Sievert (Sv) ölçü birimi kullanılır. Milisievert ise mSv olarak kısaltılır.
Soru 18
I. Radyasyondan korunma ile ilgili ölçüm programlarını hazırlamak ve uygulamak
II. Radyasyon görevlilerinin radyasyondan korunma konusunda eğitiminde görev almak
III. Radyasyon görevlilerinin kişisel doz ve risk değerlendirmelerini yapmak
IV. Radyasyon alanlarına uygun ikaz etiketleri ve çalışma talimatlarını kolayca görülecek yerlere asmak
Yukarıdaki ifadelerden hangisi / hangileri Radyasyondan Korunma Sorumlusunun görevleri arasındadır?
II. Radyasyon görevlilerinin radyasyondan korunma konusunda eğitiminde görev almak
III. Radyasyon görevlilerinin kişisel doz ve risk değerlendirmelerini yapmak
IV. Radyasyon alanlarına uygun ikaz etiketleri ve çalışma talimatlarını kolayca görülecek yerlere asmak
Yukarıdaki ifadelerden hangisi / hangileri Radyasyondan Korunma Sorumlusunun görevleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I, II v III
B
Yalnız I ve III
C
Yalnız I ve II
D
Yalnız I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Soruda sıralanan ifadelerin tamamı Radyasyondan Korunma Sorumlusunun görevleri arasındadır.
Soru 19
Bir diğer adı amyant olan ..., jeolojik olarak lifsi kristal yapısına sahip silikat bileşimindeki bir grup mineralin ortak adıdır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana hangi ifade gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana hangi ifade gelmelidir?
Seçenekler
A
Selenyum
B
Arsenik
C
Vanadyum
D
Asbest
E
Molibden
Açıklama:
Sihirli mineral olarak da bilinen asbest, jeolojik olarak lifsi kristal yapısına sahip silikat bileşimindeki bir grup mineralin adıdır. Asbest lifleri havada solunur hale geldiklerinde tehlikelidir ve öldürücüdür.
Soru 20
I. Alevlenir madde - Parlama noktası 21oC - 55oC arasında olan sıvı haldeki maddeler
II. Biyolojik sınır değeri - Kimyasal maddenin ve metabolitinin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun ve etki göstergesinin alt sınırı
III. Çok kolay alevlenir madde - OoCWden düşük parlama noktası ve 35oC'den düşük kaynama noktasına sahip sıvı haldeki maddeler
IV. Aşındırıcı madde - Canlı doku ile temasında dokunun tahribatına neden olabilen madde
Yukarıda sıralanan, iş hijyeninde kimyasal maddeler risk etmeni hakkındaki temel kavramlar ve tanımlamalarıyla ilgili eşleştirmelerden hangisi / hangileri doğrudur?
II. Biyolojik sınır değeri - Kimyasal maddenin ve metabolitinin uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun ve etki göstergesinin alt sınırı
III. Çok kolay alevlenir madde - OoCWden düşük parlama noktası ve 35oC'den düşük kaynama noktasına sahip sıvı haldeki maddeler
IV. Aşındırıcı madde - Canlı doku ile temasında dokunun tahribatına neden olabilen madde
Yukarıda sıralanan, iş hijyeninde kimyasal maddeler risk etmeni hakkındaki temel kavramlar ve tanımlamalarıyla ilgili eşleştirmelerden hangisi / hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I ve II
B
Yalnız I, II ve IV
C
Yalnız I, II ve II
D
Yalnız I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Biyolojik sınır değeri, kimyasal maddenin ve metabolitinin (metabolizma sonucu ortaya çıkan ara ürünler ve ürünler) uygun biyolojik ortamdaki konsantrasyonunun ve etki göstergesinin üst sınırıdır. Bu nedenle II. seçenek yanlıştır. I, III ve IV numaralı seçeneklerdeki eşleştirmeler ise doğrudur.
Soru 21
Gürültünün ağrı eşiği kaç desibeldir?
Seçenekler
A
140
B
240
C
120
D
100
E
80
Açıklama:
Belirli seviyenin üzerinde basınç oluşturan ve zaman içinde işitme sistemini olumsuz etkileyen seslere gürültü denmektedir. Gürültünün ölçü birimi Desibel (dB) olup, işitme eşiği 0 desibel, ağrı eşiği 140 desibeldir. Ölçüm “dozimetre” ile dB(A) cinsinde yapılır ve çalışma ortamı ile çalışanın maruziyetini gösterir. Doğru cevap A’dır.
Soru 22
“C-frekans ağırlıklı anlık gürültü basıncının tepe değeridir.”
Yukarıda açıklaması verilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Günlük gürültü maruziyet düzeyi
B
En yüksek ses basıncı
C
Haftalık gürültü maruziyet düzeyi
D
En düşük maruziyet eylem değerleri
E
En yüksek maruziyet eylem değerleri
Açıklama:
En yüksek ses basıncı, C-frekans ağırlıklı anlık gürültü basıncının tepe değeridir. Doğru cevap B’dir.
Soru 23
- Anlık darbeli gürültüye maruziyet dahil maruziyetin türü, düzeyi ve süresine
- Maruziyet sınır değerleri ile maruziyet eylem değerlerine
- İş ekipmanlarının gürültü emisyonu hakkında, ilgili mevzuat uyarınca imalatçılardan sağlanan bilgilerine
- Gürültü emisyonunu azaltan alternatif bir iş ekipmanının bulunup bulunmadığına
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III
C
II-III-IV
D
I-II-IV
E
I-III-IV
Açıklama:
İş yerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesinde, gürültüden kaynaklanabilecek riskleri değerlendirirken alttaki hususlara önem verilmelidir:
- Anlık darbeli gürültüye maruziyet dahil maruziyetin türü, düzeyi ve süresine,
- Maruziyet sınır değerleri ile maruziyet eylem değerlerine,
- Başta özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanlar olmak üzere tüm çalışanların sağlık ve güvenliklerine olan etkilerine,
- Teknik olarak elde edilebildiği durumlarda, işle ilgili ototoksik maddeler ile gürültü arasındaki ve titreşim ile gürültü arasındaki etkileşimlerin, çalışanların sağlık ve güvenliğine olan etkisine,
- Kaza riskini azaltmak için kullanılan ve çalışanlar tarafından algılanması gereken uyarı sinyalleri ve diğer seslerin gürültü ile etkileşiminin, çalışanların sağlık ve güvenliğine olan dolaylı etkisine,
- İş ekipmanlarının gürültü emisyonu hakkında, ilgili mevzuat uyarınca imalatçılardan sağlanan bilgilerine,
- Gürültü emisyonunu azaltan alternatif bir iş ekipmanının bulunup bulunmadığına,
- Gürültüye maruziyetin, işverenin sorumluluğundaki normal çalışma saatleri dışında da devam edip etmediğine,
- Sağlık gözetiminde elde edilen güncel bilgilere,
- Yeterli korumayı sağlayabilecek kulak koruyucularının bulunup bulunmadığına.
Soru 24
- Gürültüye maruziyetin, işverenin sorumluluğundaki normal çalışma saatleri dışında da devam edip etmediğine
- Sağlık gözetiminde elde edilen güncel bilgilere
- Yeterli korumayı sağlayabilecek kulak koruyucularının bulunup bulunmadığına
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II-III
C
II-III
D
I-III
E
I-II
Açıklama:
İş yerinde gerçekleştirilen risk değerlendirmesinde, gürültüden kaynaklanabilecek riskleri değerlendirirken alttaki hususlara önem verilmelidir:
- Anlık darbeli gürültüye maruziyet dahil maruziyetin türü, düzeyi ve süresine,
- Maruziyet sınır değerleri ile maruziyet eylem değerlerine,
- Başta özel politika gerektiren gruplar ile kadın çalışanlar olmak üzere tüm çalışanların sağlık ve güvenliklerine olan etkilerine,
- Teknik olarak elde edilebildiği durumlarda, işle ilgili ototoksik maddeler ile gürültü arasındaki ve titreşim ile gürültü arasındaki etkileşimlerin, çalışanların sağlık ve güvenliğine olan etkisine,
- Kaza riskini azaltmak için kullanılan ve çalışanlar tarafından algılanması gereken uyarı sinyalleri ve diğer seslerin gürültü ile etkileşiminin, çalışanların sağlık ve güvenliğine olan dolaylı etkisine,
- İş ekipmanlarının gürültü emisyonu hakkında, ilgili mevzuat uyarınca imalatçılardan sağlanan bilgilerine,
- Gürültü emisyonunu azaltan alternatif bir iş ekipmanının bulunup bulunmadığına,
- Gürültüye maruziyetin, işverenin sorumluluğundaki normal çalışma saatleri dışında da devam edip etmediğine,
- Sağlık gözetiminde elde edilen güncel bilgilere,
- Yeterli korumayı sağlayabilecek kulak koruyucularının bulunup bulunmadığına.
Soru 25
“Aerodinamik eşdeğer çapı 0,1-5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az üç katı olan lifsi tozlardır.”
Yukarıda açıklaması verilen toz çeşidi hangisidir?
Yukarıda açıklaması verilen toz çeşidi hangisidir?
Seçenekler
A
Solunabilir toz
B
İnert toz
C
Kristal yapıda toz
D
Amorf yapıda
E
Lifsi tozlar
Açıklama:
Solunabilir toz, aerodinamik eşdeğer çapı 0,1-5,0 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı üç mikrondan küçük, uzunluğu çapının en az üç katı olan lifsi tozlardır. Doğru cevap A'dır.
Soru 26
Radyasyon güvenliğiyle ilgili tutulan kayıtlar kaç yıl saklanmak zorundadır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
25
D
30
E
35
Açıklama:
Gerçek kişiler, resmî, özel kurum veya kuruluşlar aşağıda belirtilen esaslara uygun olarak kayıt tutmakla yükümlüdürler. Bu kayıtlar 30 yıl süre ile saklanır. Doğru cevap D’dir.
Soru 27
- Verilen lisans belgelerinin tarih, sayı ve içeriği ile lisans belgesi üzerinde ismi belirtilen kişiler
- Radyasyon görevlilerinin isimleri ile işe giriş ve işten ayrılış tarihleri
- Radyasyon görevlilerinin kişisel dozimetri raporları
- Radyasyon kaynağının bakımı, onarımı, sızıntı testi, tüp ve kaynak değişimi gibi işlemlerinin tarihleri, yapılan işlerin içeriği ve konu ile ilgili kişilerin isimleri
Seçenekler
A
II-III-IV
B
I-II-IV
C
I-III-IV
D
I-II-III
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Personele İlişkin Kayıtlar:
- Verilen lisans belgelerinin tarih, sayı ve içeriği ile lisans belgesi üzerinde ismi belirtilen kişiler,
- Radyasyon görevlilerinin isimleri ile işe giriş ve işten ayrılış tarihleri,
- Radyasyon görevlilerinin kişisel dozimetri raporları,
- Radyasyon görevlilerinin ilk defa işe başlamadan önce yapılan tüm tıbbi muayene sonuçları,
- Radyasyon görevlilerinin yaptırılan periyodik tıbbi muayeneleri ile TAEK tarafından gerekli görülen durumlarda yaptırılan tıbbi muayenelerin sonuçları ve varsa diğer tıbbi ışınlanma sonuçları.
Soru 28
Aşağıda verilenlerden hangisi radyoaktif atıklara ilişkin kayıtlardandır?
Seçenekler
A
Meydana gelen radyoaktif atığın cinsi, miktarı, radyoaktivitesi ve tarihleri
B
Verilen lisans belgelerinin tarih, sayı ve içeriği ile lisans belgesi üzerinde ismi belirtilen kişiler
C
Radyasyon görevlilerinin isimleri ile işe giriş ve işten ayrılış tarihleri
D
Radyasyon görevlilerinin kişisel dozimetri raporları
E
Radyasyon kaynağının bakımı, onarımı, sızıntı testi, tüp ve kaynak değişimi gibi işlemlerinin tarihleri, yapılan işlerin içeriği ve konu ile ilgili kişilerin isimleri
Açıklama:
Radyoaktif Atıklara İlişkin Kayıtlar:
- Meydana gelen radyoaktif atığın cinsi, miktarı, radyoaktivitesi ve tarihleri,
- Depolanmak ve işlenmek üzere kuruma gönderilen veya çevreye verilen radyoaktif atıkların miktarları.
Soru 29
İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etmenler hangi gruptadır?
Seçenekler
A
Grup 1
B
Grup 2
C
Grup 3
D
Grup 4
E
Grup 5
Açıklama:
Grup 1 biyolojik etmenler: İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etmenler. Doğru cevap A’dır.
Soru 30
İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski bulunabilen ancak genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı olan biyolojik etmenler hangi gruptadır?
Seçenekler
A
Grup 1
B
Grup 2
C
Grup 3
D
Grup 4
E
Grup 5
Açıklama:
Grup 3 biyolojik etmenler: İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski bulunabilen ancak genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı olan biyolojik etmenler. Doğru cevap C’dir.
Soru 31
Ortamdaki gürültünün desibel karşılığı şiddetini ölçen cihaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tindalometre
B
Odyometre
C
Polarimetre
D
Konimetre
E
Dozimetre
Açıklama:
Ortamdaki gürültünün desibel karşılığı şiddetini ölçen cihaz “Odyometre”, yapılan işitme testine ise “Odyo testi” denir.
Soru 32
“……………………., çalışanların bu değer üzerinde bir titreşime kesinlikle maruz kalmaması gereken değeridir” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Günlük maruziyet düzeyi
B
Maruziyet eylem değeri
C
Günlük maruziyet süresi
D
Maruziyet sınır değeri
E
Günlük maruziyet değeri
Açıklama:
Maruziyet sınır değeri, çalışanların bu değer üzerinde bir titreşime kesinlikle maruz kalmaması gereken değeridir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi insan vücudunda ışınlanan bütün doku ve organlar için hesaplanmış eşdeğer dozun, her doku ve organın doku ağırlık faktörleri ile çarpılması sonucunda elde edilen dozların toplamını ifade eder?
Seçenekler
A
Etkin doz
B
Yüklenmiş eşdeğer doz
C
Eşdeğer doz
D
Yüklenmiş etkin doz
E
Toplum etkin doz
Açıklama:
Etkin doz, birimi Sievert (Sv) olup, insan vücudunda ışınlanan bütün doku ve organlar için hesaplanmış eşdeğer dozun, her doku ve organın doku ağırlık faktörleri ile çarpılması sonucunda elde edilen dozların toplamıdır.
Soru 34
Gerek görülen hâllerde tıbbi tanı ve tedavi altındaki hastalara gönüllü ve bilinçli olmak koşuluyla yardım etmek isteyen veya hasta ziyareti için gelen kişilerin alacakları etkin doz, tanı ve tedavi süresince hangi değeri aşamaz?
Seçenekler
A
10 mSv
B
8 mSv
C
5 mSv
D
12 mSv
E
15 mSv
Açıklama:
Gerek görülen hâllerde tıbbi tanı ve tedavi altındaki hastalara gönüllü ve bilinçli olmak koşuluyla yardım etmek isteyen veya hasta ziyareti için gelen kişilerin alacakları etkin doz, tanı ve tedavi süresince 5 mSv değerini aşamaz.
Soru 35
Lisans sahibi, radyasyon kaynağının bulunduğu ve kullanıldığı yerde veya lisans koşullarında herhangi bir değişiklik olması hâlinde, değişiklik yapılmadan önce en az kaç gün içerisinde kuruma yazılı başvuruda bulunmak zorundadır?
Seçenekler
A
28 gün
B
30 gün
C
25 gün
D
20 gün
E
15 gün
Açıklama:
Lisans sahibi, radyasyon kaynağının bulunduğu ve kullanıldığı yerde veya lisans koşullarında herhangi bir değişiklik olması hâlinde, değişiklik yapılmadan önce en az 15 gün içerisinde kuruma yazılı başvuruda bulunmak zorundadır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Radyasyondan Korunma Sorumlusunun görevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tesiste radyasyondan korunma ile ilgili ölçüm programlarını hazırlamak ve uygulamak
B
Radyoaktif maddelerin çevreye verilmesinin söz konusu olduğu hâllerde mevzuatta belirtilen bilgi ve belgeleri tamamlayarak izin almak ve kuruma bilgi vermek
C
Tesisin, sistemlerin, çalışanların ve hastaların radyasyon ölçümleri için uygun cihazların bulundurulmasını, kullanılmasını ve mevcut cihazların gerekli kalibrasyonlarının yapılmasını sağlamak
D
Radyasyon kaynaklarının emniyetini ve güvenliğini sağlamak, sızıntı testini, depolanmasını ve takibini yapmak
E
Radyasyon alanlarına uygun ikaz etiketleri, çalışma talimatları ve kaza durumu müdahale planını kolayca görülecek yerlere asmak
Açıklama:
Radyoaktif maddelerin çevreye verilmesinin söz konusu olduğu hâllerde mevzuatta belirtilen bilgi ve belgeleri tamamlayarak izin almak ve kuruma bilgi vermek Lisans sahibinin sorumlulukları arasındadır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Radyasyondan korunma danışmanının görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
Tesiste radyasyondan korunma ile ilgili ölçüm programlarını hazırlamak ve uygulamak
B
Radyoaktif kaynak ihtiva eden cihazların kurulması, sökülmesi, kaynak değişimi ve kaynağa müdahaleyi gerektiren her türlü faaliyet için kuruma bildirimde bulunmak
C
Radyasyon kaynaklarının kullanıldığı tesislerin planlama ve zırhlama hesaplarını ve projelerini yapmak ve kontrol etmek
D
Yeni radyasyon kaynakları veya cihazların seçimi ile radyasyon alanlarının planlanmasında radyasyon güvenliği kriterlerinin uygulanmasını sağlamak
E
Radyasyon kaynaklarının emniyetini ve güvenliğini sağlamak, sızıntı testini, depolanmasını ve takibini yapmak
Açıklama:
Radyasyon kaynaklarının kullanıldığı tesislerin planlama ve zırhlama hesaplarını ve projelerini yapmak ve kontrol etmek Radyasyondan korunma danışmanının görevlerinden biridir.
Soru 38
İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı bulunan biyolojik etmenler aşağıdaki gruplardan hangisi içinde yer alır?
Seçenekler
A
Grup 1 biyolojik etmenler
B
Grup 5 biyolojik etmenler
C
Grup 3 biyolojik etmenler
D
Grup 2 biyolojik etmenler
E
Grup 4 biyolojik etmenler
Açıklama:
İş Hijyeninde biyolojik etmenler, enfeksiyon risk düzeyine göre aşağıdaki dört risk grubunda sınıflandırılır. Grup 2 biyolojik etmenler; insanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı bulunan biyolojik etmenlerdir.
Soru 39
“………………… ise solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deriye nüfuz ettiğinde kalıtımsal genetik hasarlara yol açabilecek veya bu etkinin oluşumunu hızlandırabilecek madde veya müstahzarlar olarak tanımlanmaktadır” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Toksik maddeler
B
Kanserojen maddeler
C
Radyoaktif maddeler
D
Biyolojik maddeler
E
Mutajen maddeler
Açıklama:
Mutajen maddeler ise solunduğunda, ağız yoluyla alındığında, deriye nüfuz ettiğinde kalıtımsal genetik hasarlara yol açabilecek veya bu etkinin oluşumunu hızlandırabilecek madde veya müstahzarlar olarak tanımlanmaktadır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi solunduğunda, cilde nüfuz ettiğinde aşırı derecede hassasiyet meydana getirme özelliği olan ve daha sonra maruz kalınması durumunda karakteristik olumsuz etkilerin ortaya çıkmasına neden olan maddeleridir?
Seçenekler
A
Alerjik maddeler
B
Toksik maddeler
C
Mutajen maddeler
D
Kanserojen maddeler
E
Tahriş edici maddeler
Açıklama:
Alerjik madde, solunduğunda, cilde nüfuz ettiğinde aşırı derecede hassasiyet meydana getirme özelliği olan ve daha sonra maruz kalınması durumunda karakteristik olumsuz etkilerin ortaya çıkmasına neden olan maddelerdir.
Alerjik maddeler
Alerjik maddeler
Ünite 3
Soru 1
Çalışma ortamındaki risklerin nitelik ya da nicelik olarak farklılaşması halinde ölçümler tekrarlanır. Yani yeni iş hijyeni test, ölçüm ve analizleri yapılır. Bununla beraber, ortam şartlarının değişmediği durumlarda ise ölçüm periyotlarını TS EN 689 standardındaki yer alan bilgilere göre belirlenebilir:
I. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşmaması durumunda, 64 hafta,
II. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşıp %50’sinin altında olması durumunda, 32 hafta,
III. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değeri %50’sini aşıp sınır değerinin altında kalması durumunda ise 16 hafta da bir
IV. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değeri %50’sini aşıp sınır değerinin üstünde olması durumunda ise 4 hafta da bir
ölçümler tekrarlanmalıdır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşmaması durumunda, 64 hafta,
II. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşıp %50’sinin altında olması durumunda, 32 hafta,
III. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değeri %50’sini aşıp sınır değerinin altında kalması durumunda ise 16 hafta da bir
IV. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değeri %50’sini aşıp sınır değerinin üstünde olması durumunda ise 4 hafta da bir
ölçümler tekrarlanmalıdır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, III ve IV
E
I,II ve III
Açıklama:
Çalışma ortamındaki risklerin nitelik ya da nicelik olarak farklılaşması halinde ölçümler tekrarlanır. Yani yeni iş hijyeni test, ölçüm ve analizleri yapılır. Bununla beraber, ortam şartlarının değişmediği durumlarda ise ölçüm periyotlarını TS EN 689 standardındaki yer alan bilgilere göre belirlenebilir:
I. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşmaması durumunda, 64 hafta,
II. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşıp %50’sinin altında olması durumunda, 32 hafta,
III. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değeri %50’sini aşıp sınır değerinin altında kalması durumunda ise 16 hafta da bir ölçümler tekrarlanmalıdır.
I,II ve III
I. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşmaması durumunda, 64 hafta,
II. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşıp %50’sinin altında olması durumunda, 32 hafta,
III. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değeri %50’sini aşıp sınır değerinin altında kalması durumunda ise 16 hafta da bir ölçümler tekrarlanmalıdır.
I,II ve III
Soru 2
İşveren, aşağıdaki durumlardan herhangi birinin varlığında iş hijyeni test, ölçüm ve analizleri
yaptırır veya tekrarlatır:
I. İş yeri ortamının veya işin gereği olarak çalışanın kişisel maruziyetinde değişiklik meydana geldiğinde
II. İş yeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının gerekli görmesi hâlinde
III. İş yerindeki çalışan sayısı 50'nin üstüne çıkmış ise
IV. İş yerinde gerçekleşen dış denetimlerde istenmesi hâlinde
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
yaptırır veya tekrarlatır:
I. İş yeri ortamının veya işin gereği olarak çalışanın kişisel maruziyetinde değişiklik meydana geldiğinde
II. İş yeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının gerekli görmesi hâlinde
III. İş yerindeki çalışan sayısı 50'nin üstüne çıkmış ise
IV. İş yerinde gerçekleşen dış denetimlerde istenmesi hâlinde
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I,II ve IV
E
II,III ve IV
Açıklama:
İşveren, aşağıdaki durumlardan herhangi birinin varlığında iş hijyeni test, ölçüm ve analizleri
yaptırır veya tekrarlatır:
I. İş yeri ortamının veya işin gereği olarak çalışanın kişisel maruziyetinde değişiklik meydana geldiğinde
II. İş yeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının gerekli görmesi hâlinde
III. İş yerinde gerçekleşen dış denetimlerde istenmesi hâlinde
I,II ve IV
yaptırır veya tekrarlatır:
I. İş yeri ortamının veya işin gereği olarak çalışanın kişisel maruziyetinde değişiklik meydana geldiğinde
II. İş yeri hekimi veya iş güvenliği uzmanının gerekli görmesi hâlinde
III. İş yerinde gerçekleşen dış denetimlerde istenmesi hâlinde
I,II ve IV
Soru 3
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
I. Test, ölçüm ve analiz metodunun uygulanabilmesi için gerekli temel cihazlara sahip olur. Detaylı analizler ilgili bakanlık laboratuvarlarında yapılır.
II. Belirlenen periyotlara göre cihazların bakım ve kalibrasyonlarını yaptırır ve bu kayıtları saklar. Kalibrasyon sertifikasına göre, ilgili tolerans sınırları dışında kaldığı anlaşılan
cihazları kullanımdan çıkartır.
III. Tutulan bütün kalite yönetim sistemi kayıtlarını mevzuatla belirlenen sürelere uygun olarak saklar. Ancak mevzuatla belirlenmeyenler için saklama süresi en az 10 yıldır.
IV. İş yerine ait üretim teknolojileri, kullanılan ham maddeler gibi işverenin ve iş yerinin meslek sırları ile çalışanlara ait sağlık gözetimi bilgileri, personel bilgileri gibi gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutulması, iş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarların değil ilgili bakanlığın görevidir.
I. Test, ölçüm ve analiz metodunun uygulanabilmesi için gerekli temel cihazlara sahip olur. Detaylı analizler ilgili bakanlık laboratuvarlarında yapılır.
II. Belirlenen periyotlara göre cihazların bakım ve kalibrasyonlarını yaptırır ve bu kayıtları saklar. Kalibrasyon sertifikasına göre, ilgili tolerans sınırları dışında kaldığı anlaşılan
cihazları kullanımdan çıkartır.
III. Tutulan bütün kalite yönetim sistemi kayıtlarını mevzuatla belirlenen sürelere uygun olarak saklar. Ancak mevzuatla belirlenmeyenler için saklama süresi en az 10 yıldır.
IV. İş yerine ait üretim teknolojileri, kullanılan ham maddeler gibi işverenin ve iş yerinin meslek sırları ile çalışanlara ait sağlık gözetimi bilgileri, personel bilgileri gibi gördükleri ve öğrendikleri hususları tamamen gizli tutulması, iş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarların değil ilgili bakanlığın görevidir.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
II,III ve IV
E
I,II ve III
Açıklama:
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar,metodun uygulanabilmesi için gerekli bütün cihazlara sahip olur.
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar, cihazların bakım ve kalibrasyon periyotlarını; ilgili standartlara, üreticinin sağladığı bilgilere, kullanım kılavuzuna ve kullanım sıklığına uygun olarak belirler. Belirlenen periyotlara göre bakım ve kalibrasyonlarını yaptırır ve bu kayıtları saklar. Kalibrasyon sertifikasına göre, ilgili tolerans sınırları dışında kaldığı anlaşılancihazları kullanımdan çıkartır.
Kalibrasyonlar, uluslararası izlenebilirliği olan kalibrasyon laboratuvarlarına yaptırılır.
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar aşağıdaki hususlara uymakla yükümlüdür:
• İş yerinde, iş hijyeni test, ölçüm ve analizini yapacak personelin, iş yeri kurallarına ve çalışma talimatlarına uymasını sağlar.
• İş hijyeni ölçüm, test ve analizi yapılan iş yerine ait üretim teknolojileri, kullanılan ham
II ve III
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar, cihazların bakım ve kalibrasyon periyotlarını; ilgili standartlara, üreticinin sağladığı bilgilere, kullanım kılavuzuna ve kullanım sıklığına uygun olarak belirler. Belirlenen periyotlara göre bakım ve kalibrasyonlarını yaptırır ve bu kayıtları saklar. Kalibrasyon sertifikasına göre, ilgili tolerans sınırları dışında kaldığı anlaşılancihazları kullanımdan çıkartır.
Kalibrasyonlar, uluslararası izlenebilirliği olan kalibrasyon laboratuvarlarına yaptırılır.
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar aşağıdaki hususlara uymakla yükümlüdür:
• İş yerinde, iş hijyeni test, ölçüm ve analizini yapacak personelin, iş yeri kurallarına ve çalışma talimatlarına uymasını sağlar.
• İş hijyeni ölçüm, test ve analizi yapılan iş yerine ait üretim teknolojileri, kullanılan ham
II ve III
Soru 4
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış iş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar; kapatılması, Akreditasyon Kurumu tarafından akreditasyon belgelerinin geçerliliğinin askıya alınması veya iptali gibi durumları ve bu durumların gerekçesini kaç iş günü içerisinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirmek zorundadır?
Seçenekler
A
7
B
10
C
15
D
20
E
30
Açıklama:
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış iş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar; kapatılması, Akreditasyon Kurumu tarafından akreditasyon belgelerinin geçerliliğinin askıya alınması veya iptali gibi durumları ve bu durumların gerekçesini 10 iş günü içerisinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirmek zorundadır.
10 gün içinde
10 gün içinde
Soru 5
Kimyasal maddelere maruziyetin tespiti amaçlı iş hijyeni test, ölçüm veya analiz sonuçlarının değerlendirilmesine yönelik, uzun ve kısa süreli referans maruziyet süresi ne kadardır?
Seçenekler
A
Uzun süreli referans maruziyet süresi bir vardiya 8 saat, kısa süreli referans
maruziyet süresi 15 dakika
maruziyet süresi 15 dakika
B
Uzun süreli referans maruziyet süresi bir vardiya 12 saat, kısa süreli referans
maruziyet süresi 30 dakika
maruziyet süresi 30 dakika
C
Uzun süreli referans maruziyet süresi bir vardiya 6 saat, kısa süreli referans
maruziyet süresi 5 dakika
maruziyet süresi 5 dakika
D
Uzun süreli referans maruziyet süresi toplam vardiya 24 saat, kısa süreli referans
maruziyet süresi 60 dakika
maruziyet süresi 60 dakika
E
Uzun süreli referans maruziyet süresi bir vardiya 10 saat, kısa süreli referans
maruziyet süresi 10 dakika
maruziyet süresi 10 dakika
Açıklama:
Kimyasal maddelere maruziyetin tespiti amaçlı
iş hijyeni test, ölçüm veya analiz sonuçlarının değerlendirilmesine yönelik, uzun süreli referans maruziyet süresi bir vardiya 8 saat, kısa süreli referans
maruziyet süresi 15 dakikadır
A. uzun süreli referans maruziyet süresi bir vardiya 8 saat, kısa süreli referans
maruziyet süresi 15 dakikadır
iş hijyeni test, ölçüm veya analiz sonuçlarının değerlendirilmesine yönelik, uzun süreli referans maruziyet süresi bir vardiya 8 saat, kısa süreli referans
maruziyet süresi 15 dakikadır
A. uzun süreli referans maruziyet süresi bir vardiya 8 saat, kısa süreli referans
maruziyet süresi 15 dakikadır
Soru 6
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarlarda, tartım işleminin yapıldığı tartım odası, en az kaç metrekare olmalıdır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
5
D
25
E
10
Açıklama:
Tartım işleminin yapıldığı laboratuvarda tartım odası, sonuçların çevre şartlarından olumsuz şekilde etkilenmesini engelleyecek şekilde en az 5 metrekare olur.
En az 5 metre kare olmalıdır
En az 5 metre kare olmalıdır
Soru 7
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarda, metot validasyonu revize edildiğinde bu durum, validasyon raporları ile beraber kaç iş günü içinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirilir?
Seçenekler
A
3
B
5
C
7
D
10
E
15
Açıklama:
Metot validasyonu revize edildiğinde bu durum, validasyon raporları ile beraber 10 iş günü
içinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirilir.
içinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirilir.
Soru 8
Laboratuvar değerlendirmesinde ihtar puanına göre, ihtar puanı 300’e ulaşan laboratuvarlar için aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
Seçenekler
A
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi iptal edilir.
B
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi 12 ay süre ile askıya alınır.
C
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi 6 ay süre ile askıya alınır.
D
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi 3 ay süre ile askıya alınır.
E
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi süresiz askıya alınır.
Açıklama:
İhtar puanı 300’e ulaşan laboratuvarın, ön yeterlik veya yeterlik belgesi altı ay süre ile askıya alınır. İhtar puanı nedeniyle belgesi askıya alınan laboratuvarın 300 ihtar puanı askı süresi bitiminde silinir.
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi 6 ay süre ile askıya alınır.
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi 6 ay süre ile askıya alınır.
Soru 9
Laboratuvar yöneticisinin veya kalite yöneticisinin ayrılması durumunda, laboratuvarın yeterlik belgesinin askıya alınmaması için kaç gün içerisinde yeni görevlendirme yapılmalıdır?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
Laboratuvar yöneticisinin veya kalite yöneticisinin ayrılması durumunda, yerlerine 30 gün içerisinde yeni görevlendirme yapmayan laboratuvarın belgesi yeni görevlendirme yapılana kadar askıya alınır
30 gün içinde görevlendirme yapılmalıdır
30 gün içinde görevlendirme yapılmalıdır
Soru 10
I. İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarın akreditasyon sertifikası iptal edildiği için askıya alınan yeterlilik belgesi; laboratuvar, Akreditasyon Kurumu tarafından bir yıl içerisinde yeniden sertifikalandırılmadığında iptal edilir.
II. Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış laboratuvarlar ve belgelerine ait kapsam listeleri Resmi Gazete'den ilan edilir
III. Laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesinin askı süresi içinde hizmet verdiğinin
tespiti hâlinde laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesi doğrudan iptal edilir.
IV. Yeterlik belgesinin geçerlilik süresinin bitiminden en az 120 gün önce müracaat etmeyen laboratuvarın yeterlik belgesi, belge süresinin bitiminden itibaren yenileme işlemleri tamamlanıncaya kadar askıya alınır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
II. Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış laboratuvarlar ve belgelerine ait kapsam listeleri Resmi Gazete'den ilan edilir
III. Laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesinin askı süresi içinde hizmet verdiğinin
tespiti hâlinde laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesi doğrudan iptal edilir.
IV. Yeterlik belgesinin geçerlilik süresinin bitiminden en az 120 gün önce müracaat etmeyen laboratuvarın yeterlik belgesi, belge süresinin bitiminden itibaren yenileme işlemleri tamamlanıncaya kadar askıya alınır.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I,II ve III
D
I,III ve IV
E
II,III ve IV
Açıklama:
Aşağıdaki hâllerde laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesi doğrudan iptal edilir:
• İSGÜM’e verilen başvuru evraklarından herhangi birinin gerçeğe aykırılığının tespiti hâlinde
• Yeterlilik belgesinin geçerlilik süresince üç defa yeterlik belgesinin geçerliliği askıya
alındığında
• Laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesinin askı süresi içinde hizmet verdiğinin
tespiti hâlinde
• Laboratuvarın ölçüm, test ve analiz yapmadan rapor düzenlediğinin tespiti hâlinde.
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarın akreditasyon sertifikası iptal edildiği için askıya alınan yeterlilik belgesi; laboratuvar, Akreditasyon Kurumu tarafından bir yıl içerisinde yeniden sertifikalandırılmadığında iptal edilir.
.........
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış laboratuvarlar ve belgelerine ait kapsam listeleri İSGÜM’ün internet sayfasında ilan edilir (s.99)
Yeterlik belgesinin geçerlilik süresinin bitiminden en az 120 gün
I,III ve IV
• İSGÜM’e verilen başvuru evraklarından herhangi birinin gerçeğe aykırılığının tespiti hâlinde
• Yeterlilik belgesinin geçerlilik süresince üç defa yeterlik belgesinin geçerliliği askıya
alındığında
• Laboratuvarın ön yeterlik veya yeterlik belgesinin askı süresi içinde hizmet verdiğinin
tespiti hâlinde
• Laboratuvarın ölçüm, test ve analiz yapmadan rapor düzenlediğinin tespiti hâlinde.
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarın akreditasyon sertifikası iptal edildiği için askıya alınan yeterlilik belgesi; laboratuvar, Akreditasyon Kurumu tarafından bir yıl içerisinde yeniden sertifikalandırılmadığında iptal edilir.
.........
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış laboratuvarlar ve belgelerine ait kapsam listeleri İSGÜM’ün internet sayfasında ilan edilir (s.99)
Yeterlik belgesinin geçerlilik süresinin bitiminden en az 120 gün
I,III ve IV
Soru 11
Çeşitli amaçlarla kurulmuş laboratuvarların ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğinin onaylanması ve belirli aralıklarla denetlenmesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş hijyeni
B
İş güvenliği
C
İş sağlığı
D
Akreditasyon
E
Kalibrasyon
Açıklama:
Çeşitli amaçlarla kurulmuş laboratuvarların ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğinin onaylanması ve belirli aralıklarla denetlenmesi işlemi akreditasyon adını alır. Akreditasyon standardı TS EN ISO/IEC 17025 deney ve kalibrasyon laboratuvarlarının yetrliliği için genel şartlar stanardıdır
Soru 12
İşveren iş yerindeki iş hijyeni test ölçüm ve analiz kayıtlarını ne kadar süre ile saklamak zorundadır?
Seçenekler
A
1 yıl
B
2 yıl
C
3 yıl
D
10 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
İşveren iş yerindeki iş hijyeni test ölçüm ve analiz kayıtlarını 10 yıl saklamak zorundadır. Bu ilgili mevzuatla belirlenmiştir.
Soru 13
Laboratuvarda kimyasal maddelere maruziyette uzun süreli vardiya/ kısa süreli referans maruziyeti süreleri ne kadardır?
Seçenekler
A
8 saat/15 dk
B
10 saat/5 dk
C
5 saat/15 dk
D
12 saat/20 dk
E
6 saat/5 dk
Açıklama:
Laboratuvarda kimyasal maddelere maruziyetin tespiti amaçlı iş hijyeni test, ölçüm veya analiz sonuçlarının değerlendirilmesine yönelik uzun süreli vardiya süresi 8 saat kısa süreli referans maruziyeti süresi 8 saat, kısa süreli referans maruziyet süresi 15 dakikadır.
Laboratuvarda kimyasal maddelere maruziyette uzun süreli vardiya / kısa süreli referans maruziyeti süreleri uzun süreli vardiya 8 saat, kısa süreli referans maruziyet süresi 15 dakikadır.
Laboratuvarda kimyasal maddelere maruziyette uzun süreli vardiya / kısa süreli referans maruziyeti süreleri uzun süreli vardiya 8 saat, kısa süreli referans maruziyet süresi 15 dakikadır.
Soru 14
İş hijyeni ve test ölçüm laboratuvarları asgari özellikler ve nitelikler taşımalıdır. Aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Ofis alanının büyüklüğü en az 15 m2 olmalı
B
Numunelerin teslim alındığı numune kabul bölümü analiz yapan laboratuvar için en az 5 m2 olmalı
C
Enstrümantal analiz cihazları ile çalışılıyorsa her bir cihaz için en az 5 m2 alan bulunmalı
D
Laboratuvardaki kimyasal maddelerin depolanması için en çok 2 m2 lik ayrı bir oda bulunmalı
E
Kimyasal maddelerin saklanması için risk gruplarına göre havalandırma sistemli kilitli bir dolap seçilmeli
Açıklama:
İş hijyeni ve test ölçüm laboratuvarları için enstrümental analiz cihazları ile çalışılıyorsa her bir cihaz için en az 5 m2 alan bulunmalı dolayısıyla yalnış cevap c şıkkı
Laboratuvardaki kimyasal maddelerin depolanması için en az 6 m2 lik ayrı bir oda bulunmalıdır. Doğru cevap D' dir.
Laboratuvardaki kimyasal maddelerin depolanması için en az 6 m2 lik ayrı bir oda bulunmalıdır. Doğru cevap D' dir.
Soru 15
İş hijyeni test ölçüm ve analizini yapmak üzere kurulmuş laboratuvar personeli aşağıdaki hangi fakültelerden mezun olmuş olamaz?
Seçenekler
A
Fen fakültesi
B
Mühendislik fakültesi
C
Tıp fakültesi
D
Eczacılık fakültesi
E
Turizm fakültesi
Açıklama:
İş hijyeni test ölçüm ve analizini yapmak üzere kurulmuş laboratuvar personeli Fen, mühendislik, tıp, eczacılık gibi fakültelerden mezun kişiler arasından olabilir. Bu fakültelerin 4 yıllık lisans ya da eşdeğeri okullardan mezun olma şartı vardır
Soru 16
Laboratuvar yöneticisi veya kalite yöneticisi görevden ayrıldığında yerlerine kaç gün içinde atama yapılması gerekmektedir?
Seçenekler
A
15 gün
B
30 gün
C
45 gün
D
20 gün
E
7 gün
Açıklama:
Laboratuvar yöneticisi veya kalite yöneticisi görevden ayrıldığında yerlerine 30 gün içinde atama yapılması gerekmektedir. Laboratuvar yöneticisi veya kalite yöneticisi tam zamanlı çalışır.
Soru 17
İş hijyeni test ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarlarda görevli personelin sağlık ve güvenliği için aşağıdakiler hangisi yapılması gereken şartlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Acil durum planı, olası laboratuvar kazalarını da içerecek şekilde hazırlanır.
B
Kimyasal maddelerle çalışma yapılan bölümlerde göz duşu ve acil vücut duşu bulundurulur.
C
Uçucu kimyasal maddelerin kullanıldığı alanlarda havalandırma sistemi kurulur.
D
Yangınla mücadele ekipmanları, Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği hükümleri-ne uygun şekilde işaretlenir.
E
Acil durum planı laboratuvar yöneticisi veya kalite yöneticisinin dolabında kilit altında tutulur.
Açıklama:
İş hijyeni test ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarlarda görevli personelin sağlık ve güvenliği için laboratuvarda ne kadar kısa çalışsa da ek güvenlik önlemleri alınmalıdır. Laboratuvara her girişte süre önemli olmaksızın kişisel korucuyu bütün malzemeleri kullanmalıyız.Maske, eldiven, gözlük,vs.
İş hijyeni test ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarlarda görevli personelin sağlık ve güvenliği için laboratuvarda ne kadar kısa çalışsa da ek güvenlik önlemleri alınmalıdır. Acil durum planı açık görünür alanda olmalıdır.
İş hijyeni test ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarlarda görevli personelin sağlık ve güvenliği için laboratuvarda ne kadar kısa çalışsa da ek güvenlik önlemleri alınmalıdır. Acil durum planı açık görünür alanda olmalıdır.
Soru 18
İş sağlığı ve güvenliği için ilk defa başvuru yapan laboratuvarların eksikliğini veya uygunsuzluğunu gidermesi için kaç gün süre verilir?
Seçenekler
A
10 gün
B
20 gün
C
90 gün
D
60 gün
E
45 gün
Açıklama:
İş sağlığı ve güvenliği için ilk defa başvuru yapan laboratuvarların eksikliğini veya uygunsuzluğunu gidermesi için 90 gün süre verilir. Kapsam genişletme veya belge yenileme işleminde 60 gün süre verilir
Soru 19
Laboratuvarların ekonomik ve zorunlu sebeplerle yeterlilik belgesi ne kadar süreyle askıya alınabilir?
Seçenekler
A
1 ay
B
2 ay
C
6 ay
D
4 ay
E
8 ay
Açıklama:
Laboratuvarların ekonomik ve zorunlu sebeplerle yeterlilik belgesi 6 ay süreyle alınabilir. Bu durumda iş sağlığı belgesi iş sağlığı ve güvenliği genel üdürlüğü tarafından askıya alınır
Laboratuvarların ekonomik ve zorunlu sebeplerle yeterlilik belgesi 6 ay süreyle askıya alınabilir
Laboratuvarların ekonomik ve zorunlu sebeplerle yeterlilik belgesi 6 ay süreyle askıya alınabilir
Soru 20
Ön yeterlik ve yeterlilik belgesi almış laboratuvarlar ve belgelerine ait kapsam listeleri nerede ilan edilir?
Seçenekler
A
İSGÜM internet sayfası
B
AÇSHB sayfası
C
İSG-katip sitesi
D
Akreditasyon bilgileri sayfası
E
İSG
Açıklama:
Ön yeterlik ve yeterlilik belgesi almış laboratuvarlar ve belgelerine ait kapsam listeleri İSGÜM internet sayfasında ilan edilir
Soru 21
- anket
- ölçüm
- analiz
- soruşturma
- test
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere uygun gelen seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I, II, ve III
B
I, II, ve IV
C
I, III, ve V
D
II, III ve IV
E
II, III ve V
Açıklama:
Güvenli bir çalışma ortamı sağlamak amacıyla risk değerlendirmesi gerçekleştirilirken ve yenilenirken gerekli görülen hâllerde fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlike kaynaklarının varlığını ortam ve kişisel maruziyet ölçüm, test ve analiziyle tespit eder. Doğru cevap E’dir.
Soru 22
İş Hijyeni Test ve Ölçümleri gereği ortam şartlarının değişmediği durumlarda, TS EN 689 standardına göre ölçüm sonucu değeri %46 ise ölçümler kaç hafta da bir tekrarlanmalıdır?
Seçenekler
A
12
B
16
C
25
D
32
E
64
Açıklama:
Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşıp %50’sinin altında olması durumunda, 32 hafta da bir ölçümler tekrarlanmalıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 23
İşverenin, yaptıracağı iş hijyeni test, ölçüm ve analizinin yapılması sırasında doğru sonuçları alması için gerekli işlemlerden hangisi aşağıda yanlış olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İş hijyeni ölçüm, test ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar tarafından hazırlanan plana göre iş hijyeni test, ölçüm ve analizinin yapılmasını sağlar.
B
İş hijyeni ölçüm, test veya analizi gerçekleştirecek deney personeline iş yerinde kullanılan teknolojiler hakkında gerekli bilgileri verir ve personelin çalışanlarla görüşmelerini sağlar.
C
İş yerinde çalışma şartlarının sınırını en üst seviyeye çeker ve üretim kapasitesini artırarak çalışmanın sürdürülmesini sağlar.
D
İş yerinde yapılacak iş hijyeni test, ölçüm ve analizine ilişkin çalışanların veya temsilcilerinin görüşlerini alır.
E
İş yerinde ölçümü yapılacak fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenler hakkında her türlü bilgi, belge ve dokümanı, güvenlik bilgi formlarını da içerecek şekilde laboratuvarlara verir.
Açıklama:
İşveren, yaptıracağı iş hijyeni test, ölçüm ve analizinin yapılması sırasında doğru sonuçları almak için; normal çalışma şartlarında ve üretim kapasitesinde herhangi bir değişiklik yapmadan, gerçek sonuçları verecek şekilde çalışmanın sürdürülmesini sağlar. Doğru cevap C’dir.
Soru 24
Kimyasal maddelere maruziyetin tespiti amaçlı iş hijyeni test, ölçüm veya analiz sonuçlarının değerlendirilmesine yönelik, kısa süreli referans maruziyet süresi kaç dakikadır?
Seçenekler
A
15
B
20
C
25
D
30
E
45
Açıklama:
Kimyasal maddelere maruziyetin tespiti amaçlı iş hijyeni test, ölçüm veya analiz sonuçlarının değerlendirilmesine yönelik, kısa süreli referans maruziyet süresi 15 dakikadır. Doğru cevap A’dır.
Soru 25
“İş yerinde çalışanların kişisel maruziyet düzeyleri ölçülürken numune alma cihazı veya pasif örnekleyici, çalışan kişinin üzerine ve .......... yerleştirilerek kullanılır.”
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
avuçlarının içine
B
baş üstüne
C
bel etrafına
D
boyun çevresine
E
solunum bölgesine
Açıklama:
İş yerinde çalışanların kişisel maruziyet düzeyleri ölçülürken numune alma cihazı veya pasif örnekleyici, çalışan kişinin üzerine ve solunum bölgesine yerleştirilerek kullanılır. Doğru cevap E’dir.
Soru 26
İş Hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarda kimyasal maddeler varsa, bu maddelerin depolanması için en az kaç metrekarelik ayrı bir oda bulunmalıdır?
Seçenekler
A
5
B
6
C
8
D
10
E
15
Açıklama:
Kimyasal maddeler varsa, bunların depolanması için en az 6 metrekarelik ayrı bir oda bulunmalıdır. Doğru cevap B’dir.
Soru 27
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar personeli en az kişiden oluşur?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
6
E
8
Açıklama:
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar personeli Laboratuvar Yöneticisi, Kalite Yöneticisi ve Deney Personeli olmak üzere en az üç kişiden oluşur. Doğru cevap B’dir.
Soru 28
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere ön yeterlik veya yeterlilik belgesi almak istenen laboratuvar için İSGÜM’ e başvuru yaparken hazırlanan dosyada aşağıdaki belgelerden hangisi istenmez?
Seçenekler
A
Cihaz kalibrasyon bedeli dekontu
B
İş hijyeni alanında hizmet verilecek parametre listesi
C
İş hijyeni ölçüm, test ve analiz cihaz listesi
D
Kurum/kuruluş bilgi formu
E
Personel bildirim listesi
Açıklama:
Cihaz kalibrasyon bedeli dekontu dosyada istenmemektedir. Doğru cevap A’dır.
Soru 29
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarın, ilk başvuru işlemi için İSGÜM’e sunduğu dosyada eksik belge tespit edilmesi hâlinde, başvuru yapan laboratuvara, eksikliklerin giderilmesi için en fazla kaç gün verilir?
Seçenekler
A
15
B
30
C
45
D
60
E
90
Açıklama:
İlk başvuru, kapsam genişletme veya belge yenileme işlemi için iş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarın sunduğu dosya İSGÜM tarafından değerlendirilerek eksik belge tespit edilmesi hâlinde başvuru yapan laboratuvara, inceleme işlemlerinde tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için; ilk başvuruda en fazla 90 gün süre verilir. Doğru cevap E’dir.
Soru 30
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarlara yapılan denetimler sonucu iki nüsha olarak düzenlenen “Denetim Tutanağı” kimler tarafından imzalanır?
Seçenekler
A
Denetim personeli ve deney personeli
B
Denetim personeli ve kalite yöneticisi
C
Denetim personeli ve laboratuvar yöneticisi
D
Kalite yöneticisi ve deney personeli
E
Laboratuvar yöneticisi ve kalite yöneticisi
Açıklama:
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarlara yapılan denetimin tamamlanmasını takiben “Denetim Tutanağı” iki nüsha olarak düzenlenir. Denetim personeli ve laboratuvar yöneticisi tarafından imzalanarak bir nüshası laboratuvar yöneticisine verilir. Doğru cevap C’dir.
Soru 31
Aşağıda iş hijyeni test ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarlarda görevli personelin sağlık ve güvenliği için yapılması gereken bilgiler verilmiştir. Bu bilgilerden hangisi doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Laboratuvarda görev alan personele her hangi bilgilendirme yapılmaz.
B
Laboratuvarda görev alacak personelin bulunduğu laboratuvarda, ilk yardım malzemelerinin yer aldığı ecza dolabı bulundurma zorunluluğu yoktur.
C
Laboratuvarda görev alan personele, yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım ve diğer yardımcı malzemeler verilerek kullanımı sağlanır.
D
Laboratuvarda görev alan personelin bulunduğu. analiz yapılan alanlara, o alanlarda görevli personel haricindeki kişiler rahatlıkla girebilmelidir.
E
Laboratuvarda görev alan personelin bulunduğu, uçucu kimyasal maddelerin kullanıldığı alanlar, sıkı bir şekilde kapalı tutulup havalandırılmaz.
Açıklama:
iş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarda görevli personelin sağlık ve güvenliği için ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla özellikle aşağıdaki şartlar sağlanır: • Laboratuvarda görev alacak personele, yapılan işe uygun kişisel koruyucu donanım ve diğer yardımcı malzemeler verilerek kullanımı sağlanır. • Analiz yapılan alanlara, o alanlarda görevli personel haricindeki kişilerin girişlerini engelleyici önlemler alınır. • Laboratuvarda, ilk yardım malzemelerinin yer aldığı ecza dolabı bulundurulur. • Kimyasal maddelerle çalışma yapılan bölümlerde göz duşu ve acil vücut duşu bulundurulur. • Uçucu kimyasal maddelerin kullanıldığı alanlarda havalandırma sistemi kurulur. • Acil durum planı, olası laboratuvar kazalarını da içerecek şekilde hazırlanır. Yangınla mücadele ekipmanları, Sağlık ve Güvenlik İşaretleri Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde işaretlenir.
• Laboratuvarda kullanılan kimyasal madde-erin güvenlik bilgi formları bulundurulur ve kolay ulaşılabilir yerlerde saklanır.
• Laboratuvarda kullanılan kimyasal madde-erin güvenlik bilgi formları bulundurulur ve kolay ulaşılabilir yerlerde saklanır.
Soru 32
“………….., iş hijyeni ölçüm, test ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğinin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesidir” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Validasyon
B
Akreditasyon
C
Standardizasyon
D
Kalibrasyon
E
İntegrasyon
Açıklama:
Akreditasyon, iş hijyeni ölçüm, test ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarların, muayene ve belgelendirme kuruluşlarının ulusal ve uluslararası kabul görmüş teknik kriterlere göre değerlendirilmesi, yeterliliğinin onaylanması ve düzenli aralıklarla denetlenmesidir.
Soru 33
Çalışma ortamındaki risklerin nitelik ya da nicelik olarak farklılaşması halinde ölçümleri tekrarlanır. Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşmaması durumunda kaç haftada bir ölçümler tekrarlanmalıdır?
Seçenekler
A
20 hafta
B
56 hafta
C
32 hafta
D
48 hafta
E
64 hafta
Açıklama:
Ölçüm sonucu, ilgili sınır değerinin %25’ini aşmaması durumunda, 64 haftada bir ölçümler tekrarlanmalıdır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi işverenin, yaptıracağı iş hijyeni test, ölçüm ve analizinin yapılması sırasında doğru sonuçları almak için yapması gereken bir iş değildir?
Seçenekler
A
İş hijyeni ölçüm, test ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar tarafından hazırlanan plana göre iş hijyeni test, ölçüm ve analizinin yapılmasını sağlamak.
B
Normal çalışma şartlarında ve üretim kapasitesinde herhangi bir değişiklik yapmadan, gerçek sonuçları verecek şekilde çalışmanın sürdürülmesini sağlamak.
C
İş yerinde yapılacak iş hijyeni test, ölçüm ve analizine ilişkin çalışanların veya temsilcilerinin görüşlerini almak.
D
İş yerinde ölçümü yapılacak fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenler hakkında her türlü bilgi, belge ve dokümanı, güvenlik bilgi formlarını da içerecek şekilde çalışanlara vermek.
E
İş hijyeni ölçüm, test veya analizi gerçekleştirecek deney personeline iş yerinde kullanılan teknolojiler hakkında gerekli bilgileri vermek ve personelin çalışanlarla görüşmelerini sağlamak.
Açıklama:
İş yerinde ölçümü yapılacak fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenler hakkında her türlü bilgi, belge ve dokümanı, güvenlik bilgi formlarını da içerecek şekilde laboratuvarlara verir.
İş yerinde ölçümü yapılacak fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenler hakkında her türlü bilgi, belge ve dokümanı, güvenlik bilgi formlarını da içerecek şekilde çalışanlara vermek.
İş yerinde ölçümü yapılacak fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkenler hakkında her türlü bilgi, belge ve dokümanı, güvenlik bilgi formlarını da içerecek şekilde çalışanlara vermek.
Soru 35
“Kalibrasyonlar, uluslararası …………… olan kalibrasyon laboratuvarlarına yaptırılır” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
gizliliği
B
güvenliliği
C
izlenebilirliği
D
geçerliliği
E
tarafsızlığı
Açıklama:
Kalibrasyonlar, uluslararası izlenebilirliği olan kalibrasyon laboratuvarlarına yaptırılır.
Soru 36
Aşağıda yazılan iş hijyeni ölçüm, test ve analizleri ile ilgili ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Hazırlanan raporların kapağında veya iç sayfalarında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının (ÇSGB) logosu kullanılır.
B
İş hijyeni ölçüm, test ve analiz raporlarında, raporun kapak sayfasında yeterlik veya ön yeterlik belge numarası bulunması zorunludur.
C
İşyerinde yapılan ölçümlerde hangi standartların kullanıldığı, ölçüm sonuçları ve varsa sınır değerleri belirtilir.
D
İş hijyeni ölçüm, test ve analiziyle ilgili raporlarda mevzuat kapsamında olmayan diğer ölçüm, test ve analizlerle ilgili bilgiler bulundurulmaz.
E
Yeterlik veya ön yeterlik belgesinin bir örneği raporlara ek olarak konulur.
Açıklama:
Hazırlanan raporların kapağında veya iç sayfalarında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının (ÇSGB) logosu kullanılmaz.
Hazırlanan raporların kapağında veya iç sayfalarında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının (ÇSGB) logosu kullanılır.
Hazırlanan raporların kapağında veya iç sayfalarında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının (ÇSGB) logosu kullanılır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi iş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarın taşıması gereken asgari özellik ve niteliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Numunelerin teslim alındığı numune kabul bölümü analiz yapan laboratuvarlar için en az 10 metrekare olur.
B
Ofis alanının büyüklüğü en az 15 metrekare olur.
C
Kimyasal maddeler varsa, bunların depolanması için en az 6 metrekarelik ayrı bir oda bulunur.
D
Tartım işleminin yapıldığı laboratuvarda tartım odası, sonuçların çevre şartlarından olumsuz şekilde etkilenmesini engelleyecek şekilde en az 5 metrekare olur.
E
Enstrümantal analiz cihazlarıyla çalışılıyorsa her bir cihaz için en az 5 metrekarelik bir alan bulunur.
Açıklama:
Numunelerin teslim alındığı numune kabul bölümü analiz yapan laboratuvarlar için en az 5 metrekare olur.
Numunelerin teslim alındığı numune kabul bölümü analiz yapan laboratuvarlar için en az 10 metrekare olur.
Numunelerin teslim alındığı numune kabul bölümü analiz yapan laboratuvarlar için en az 10 metrekare olur.
Soru 38
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış iş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar; kapatılması, Akreditasyon Kurumu tarafından akreditasyon belgelerinin geçerliliğinin askıya alınması veya iptali gibi durumları ve bu durumların gerekçesini kaç iş günü içerisinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirmek zorundadır?
Seçenekler
A
3 iş günü
B
7 iş günü
C
10 iş günü
D
5 iş günü
E
15 iş günü
Açıklama:
Ön yeterlik veya yeterlik belgesi almış iş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvar; kapatılması, Akreditasyon Kurumu tarafından akreditasyon belgelerinin geçerliliğinin askıya alınması veya iptali gibi durumları ve bu durumların gerekçesini 10 iş günü içerisinde İSGÜM’e dilekçe ile bildirmek zorundadır.
Soru 39
Laboratuvar belgelendirme, unvan değişikliği, belge yenileme ve kapsam genişletme sürecine ilişkin bedeller aşağıdakilerden hangisi tarafından belirlenir?
Seçenekler
A
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
B
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
C
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
D
Sağlık Bakanlığı
E
Tarım ve Orman Bakanlığı
Açıklama:
Laboratuvar belgelendirme, unvan değişikliği, belge yenileme ve kapsam genişletme sürecine ilişkin bedeller Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından belirlenir.
Soru 40
Yeterlik belgesinin geçerlilik süresi kaç yıldır?
Seçenekler
A
2 yıl
B
1 yıl
C
5 yıl
D
3 yıl
E
4 yıl
Açıklama:
Yeterlik belgesinin geçerlilik süresi dört yıldır.
4 yıl
4 yıl
Soru 41
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarın belgelendirilmesi, kapsam genişletilmesi (yeterlik belgesi almış laboratuvarın mevcut belgesine yeni parametre ilave edilmesi), belgenin geçerliliğinin askıya alınması veya iptal edilmesi yetkisi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
B
Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü
C
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü
D
İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü
E
Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
İş hijyeni test, ölçüm ve analizi yapmak üzere kurulmuş laboratuvarın belgelendirilmesi, kapsam genişletilmesi (yeterlik belgesi almış laboratuvarın mevcut belgesine yeni parametre ilave edilmesi), belgenin geçerliliğinin askıya alınması veya iptal edilmesi yetkisi İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğüne aittir.
Ünite 4
Soru 1
İş Hijyeninde gürültü, titreşim ve tozla ilgili risk etmenleri konusunda, 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu”nun ilgili hangi maddesine dayanılarak hazırlanmış mevzuat bulunmaktadır?
Seçenekler
A
4.Maddesi
B
12.Maddesi
C
15.Maddesi
D
19.Maddesi
E
30.Maddesi
Açıklama:
İş Hijyeninde gürültü, titreşim ve tozla ilgili risk etmenleri konusunda, 6331 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu”na (30. maddesine) dayanılarak hazırlanmış mevzuat bulunmaktadır. Doğru cevap E’dir.
Soru 2
Gürültüye maruziyetin önlenmesi veya azaltılmasında, "hava yoluyla yayılan gürültünün; perdeleme, kapatma, gürültü emici örtüler ve benzeri yöntemlerle azaltılması" ile ilgili madde, mevzuatta yer alan korunma ilkelerinin hangisi içinde yer alır?
Seçenekler
A
İş yerinin ve çalışılan yerlerin uygun şekilde tasarlanması ve düzenlenmesi
B
İş ekipmanını doğru ve güvenli bir şekilde kullanmaları için çalışanlara gerekli bilgi ve eğitimin verilmesi
C
Gürültünün iş organizasyonu ile azaltılması
D
Gürültünün teknik yollarla azaltılması
E
Gürültüye maruziyetin daha az olduğu başka çalışma yöntemlerinin seçilmesi
Açıklama:
Gürültünün teknik yollarla azaltılması için, hava yoluyla yayılan gürültünün; perdeleme, kapatma, gürültü emici örtüler ve benzeri yöntemlerle azaltılması hususu göz önünde bulundurulur. Doğru cevap D’dir.
Soru 3
I.Hava yoluyla yayılan gürültünün; perdeleme, kapatma, gürültü emici örtüler ve benzeri yöntemlerle azaltılması, II. Maruziyet süresi ve düzeyinin sınırlandırılması, III. Yapı elemanları yoluyla iletilen gürültünün; yalıtım, sönümleme ve benzeri yöntemlerle azaltılması, IV. Yeterli dinlenme aralarıyla çalışma sürelerinin düzenlenmesi,
Yukarıda verilen maddelerden hangileri, gürültüyle ilgili risklerden korunma ilkelerinden, gürültünün iş organizasyonu ile azaltılması ile alakalı hususlardandır?
Yukarıda verilen maddelerden hangileri, gürültüyle ilgili risklerden korunma ilkelerinden, gürültünün iş organizasyonu ile azaltılması ile alakalı hususlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Maruziyet süresi ve düzeyinin sınırlandırılması ile yeterli dinlenme aralarıyla çalışma sürelerinin düzenlenmesi, gürültünün iş organizasyonu ile azaltılması ilkesiyle alakalı hususlardır. Diğerleri gürültünün teknik yollarla azaltılması ilkeleri altında yer alır. Doğru cevap E’dir.
Soru 4
Radyasyondan korunmada kullanılan doz sınırlarına ilişkin kavramlardan hangisi “Radyasyon görevlilerinin veya toplum bireylerinin alabileceği yıllık “eşdeğer doz”, “etkin doz”, “yüklenmiş eşdeğer doz”, “yüklenmiş etkin doz” veya belirlenen bireyler topluluğunun “toplum etkin dozu” sınırlarıdır” şeklinde tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Birincil Sınırlar
B
İkincil Sınırlar
C
İşletme Sınırları
D
İzin Verilen Sınırlar
E
Türetilmiş Sınırlar
Açıklama:
Birincil Sınırlar: Radyasyon görevlilerinin veya toplum bireylerinin alabileceği yıllık “eşdeğer doz”, “etkin doz”, “yüklenmiş eşdeğer doz”, “yüklenmiş etkin doz” veya belirlenen bireyler topluluğunun “toplum etkin dozu” sınırlarıdır. Doğru cevap A’dır.
Soru 5
Radyasyon düzeylerine göre, maruz kalınacak yıllık dozun kaç mSv değerini geçme olasılığı bulunan alanlar radyasyon alanı olarak nitelendirilir?
Seçenekler
A
0,1 mSv
B
1 mSv
C
5 mSv
D
10 mSv
E
50 mSv
Açıklama:
Maruz kalınacak yıllık dozun 1 mSv değerini geçme olasılığı bulunan alanlar radyasyon alanı olarak nitelendirilir. Doğru cevap B’dir.
Soru 6
Görevleri gereği radyasyona maruz kalan, çalışma koşulu A durumunda görev yapan kişilerin, aşağıdaki ölçüm cihazlarından hangisini kullanması zorunludur?
Seçenekler
A
Ampermetre
B
Dozimetre
C
Kronometre
D
Pozometre
E
Radyometre
Açıklama:
Çalışma Koşulu A durumunda görev yapan kişilerin, kişisel dozimetre kullanması zorunludur. Dozimetri hizmeti, TAEK tarafından uygun görülen kuruluşlar tarafından verilir ve dozimetrik değerlendirme sonuçları merkezî doz kayıt sistemine işlenir. Doğru cevap B’dir.
Soru 7
Radyasyon kaynağı ile çalışan personelin kişisel dozimetre ölçümlerinde doz limitlerinin aşıldığının tespit edilmesi durumunda, ölçümü yapan kuruluş en geç kaç gün içerisinde ilgili idareye bildirimde bulunmalıdır?
Seçenekler
A
5
B
7
C
10
D
12
E
15
Açıklama:
Kişisel dozimetre ölçümlerinde doz limitlerinin aşıldığının tespit edilmesi hâlinde ölçümü yapan kuruluş en geç on beş (15) gün içerisinde; acil durum arz eden durumlarda ise derhâl ilgili idareye bildirimde bulunur. Doğru cevap E’dir.
Soru 8
İş Hijyeninde biyolojik etmenlerle yapılan çalışmalarda, Grup 2, grup 3 veya grup 4’te yer alan biyolojik etmenlerin kullanılması ile ilgili risk değerlendirmesine göre, bu etkenlerin sanayide kullanılmasında alınması gereken önlemlerin neler olduğuna karar vermeye hangi bakanlık yetkilidir?
Seçenekler
A
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
B
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
C
Milli Savunma Bakanlığı
D
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
E
Sağlık Bakanlığı
Açıklama:
Grup 2, grup 3 veya grup 4’te yer alan biyolojik etmenlerin kullanılması ile ilgili risk değerlendirmesine göre, bu etkenlerin sanayide kullanılmasında alınması gereken önlemlerin neler olduğuna karar vermeye Çalışma ve Sosyal güvenlik Bakanlığı yetkilidir. Doğru cevap A’dır.
Soru 9
Kanserojen veya mutajen maddelerin kullanıldığı işlerde, işverenin yerine getirmekle yükümlü olduğu durum aşağıdakilerden hangisinde yanlış olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İş yerinde kullanılacak kanserojen veya mutajen madde miktarını belirler ve yapılan iş için gereken miktardan fazla madde bulunmasını önler.
B
Kanserojen veya mutajen maddelere maruz kalan veya kalabilecek çalışan sayısının mümkün olan en az sayıda olmasını sağlar.
C
Kanserojen veya mutajen maddelerin kaynağını lokal veya genel havalandırma sistemi veya diğer yöntemleri kapatarak izole eder ve çalışılan ortamdan dışarı hava çıkmasını engeller.
D
Kanserojen veya mutajen maddelerin çalışma ortamına yayılmasını önlemek veya en aza indirmek için işlem tasarımını uygun şekilde yapar ve gerekli mühendislik kontrol önlemlerinin alınmasını sağlar.
E
Özellikle çalışma ortam zemini, duvarlar ve diğer yüzeylerin düzenli olarak temizlenmesini ve hijyen şartlarını sağlar.
Açıklama:
İşven, kanserojen veya mutajen maddelerin kaynağından lokal veya genel havalandırma sistemi veya diğer yöntemlerle, halk sağlığı ve çevreye zarar vermeyecek şekilde çalışılan ortamdan dışarı atılmasını sağlar. Doğru cevap C’dir.
Soru 10
Biyolojik sınır değeri bulunan tehlikeli kimyasal maddelerle çalışmalarda “havadaki kurşunun, haftada 40 saat çalışma süresine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyonu ………. fazla ise” tıbbi gözetim yapılır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken değer aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere gelmesi gereken değer aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
0,0075 mg/m3’ten
B
0,075 mg/m3’ten
C
0,75 mg/m3’ten
D
7,5 mg/m3’ten
E
75 mg/m3’ten
Açıklama:
Havadaki kurşunun, haftada 40 saat çalışma süresine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyonu 0.075 mg/m3’ten fazla ise tıbbi gözetim yapılır. Doğru cevap B’dir.
Soru 11
- Gürültü
- Titreşim
- Toz
- Radyasyon
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve III
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamını tanımlamak, değerlendirmek ve kontrol altına alarak çalışanı korunmak İş Hijyeninin odak noktasıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi iş hijyeninde radyasyon riskinden korunmada birincil doz sınırlarının doğrudan uygulanamadığı durumlarda kullanılan doz sınırlarıdır?
Seçenekler
A
İkincil doz sınırları
B
Üçüncül doz sınırları
C
Türetilmiş sınırlar
D
İzin verilen sınırlar
E
İşletme sınırları
Açıklama:
İkincil doz sınırları iş hijyeninde radyasyon riskinden korunmada birincil doz sınırlarının doğrudan uygulanamadığı durumlarda kullanılan doz sınırlarıdır.
Soru 13
Yıllık etkin dozun ne kadarından fazla radyasyon dozu almış radyasyon görevlileri özel bir durum için planlanmış ışınlanmalarda görevlendirilemezler?
Seçenekler
A
2 kat
B
4 kat
C
5 kat
D
8 kat
E
10 kat
Açıklama:
Yıllık etkin dozun 5 katından fazla radyasyon dozu almış radyasyon görevlileri özel bir durum için planlanmış ışınlanmalarda görevlendirilemezler.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi yılda 6 mSv’den daha fazla etkin doza veya göz merceği, cilt, el ve ayaklar için yıllık eşdeğer doz sınırlarının 3/10’undan daha fazla doza maruz kalma olasılığı bulunan çalışma koşuludur?
Seçenekler
A
Çalışma Koşulu A
B
Çalışma Koşulu B
C
Çalışma Koşulu C
D
Çalışma Koşulu D
E
Çalışma Koşulu E
Açıklama:
Çalışma Koşulu A yılda 6 mSv’den daha fazla etkin doza veya göz merceği, cilt, el ve ayaklar için yıllık eşdeğer doz sınırlarının 3/10’undan daha fazla doza maruz kalma olasılığı bulunan çalışma koşuludur.
Soru 15
Radyasyon görevlisi olmamakla birlikte radyasyon kaynağı ile yürütülen faaliyetlerden dolayı yıllık 1 mSv etkin doz değerinden fazla doza maruz kalma ihtimali Radyasyon Güvenliği Komitesince belirlenen personele tedbir olarak aşağıdaki cihazlardan hangisi kullandırılır?
Seçenekler
A
Spektrofotometre
B
Dozimetre
C
Refraktometre
D
pH metre
E
Kulometre
Açıklama:
Radyasyon görevlisi olmamakla birlikte radyasyon kaynağı ile yürütülen faaliyetlerden dolayı yıllık 1 mSv etkin doz değerinden fazla doza maruz kalma ihtimali Radyasyon Güvenliği Komitesince belirlenen personele tedbir olarak kişisel dozimetre kullandırılır.
Soru 16
- Asbest söküm, yıkım, tamir, bakım ve uzaklaştırma çalışmaları mümkün olan en az sayıda çalışan ile yapılır
- Çalışma sistemi, asbest tozu çıkarmayacak şekilde tecrit edilecek, bu mümkün değilse çıkan tozun ortama yayılması önlenecek şekilde tasarlanır.
- Asbeste maruziyet riski olan çalışmaların yapıldığı yerlerin ve kullanılan ekipman temizlik ve bakım işlerinin düzenli ve etkili şekilde yapılması sağlanır.
- Asbest veya toz çıkaran asbestli malzemeler, sızdırmaz uygun paketler içerisinde taşınır ve diğer malzemelerden ayrı olarak depolanır.
Seçenekler
A
Yalnız l
B
Yalnız ll
C
l, ll ve III
D
lll ve lV
E
I, ll, lll ve IV
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamı asbestle ilgili çalışmalarda, çalışanların bu malzemelerden çıkan toza maruziyetinin en aza indirilmesi ve her durumda asbestin ortam havasındaki miktarının sınır değeri aşmaması için alınan önlemlerdendir.
Soru 17
Mevcut bilgilere göre serbest asbest liflerine maruziyet aşağıdaki hastalıklardan hangisine sebep olmaz?
Seçenekler
A
Asbestoz
B
Mezotelyoma
C
Parkinson
D
Akciğer kanseri (bronşiyal karsinom)
E
Mide-bağırsak kanseri
Açıklama:
Parkinson, mevcut bilgilere göre serbest asbest liflerine maruziyet sonucu ortaya çıkabilen hastalıklardan değildir.
Soru 18
Aşağıdaki koruma önlemlerinden hangisi Grup 3 biyolojik etmenler için zorunludur?
Seçenekler
A
Çalışma yeri, aynı bina içinde yürütülen diğer çalışmalardan ayrılmış olmalıdır
B
Çalışma yeri, dezenfeksiyon yapılmasına olanak sağlayacak yapıda olmalıdır.
C
Çalışma yerinde bulunanların görülebildiği gözetleme penceresi yer almalıdır.
D
Biyolojik etken için güvenli depolama gereklidir.
E
Bir laboratuvarda yalnızca kendi malzemeleri kullanılmalıdır.
Açıklama:
Biyolojik etken için güvenli depolama Grup 3 biyolojik etmenler için zorunludur. Diğer şıklarda verilen önlemler ise önerilmektedir.
Soru 19
Grup 3 biyolojik etmenlere yönelik alınması gereken önlemlerle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Biyotehlike işareti yapıştırılması isteğe bağlıdır.
B
Personel kontrollü alandan ayrılmadan önce duş alması isteğe bağlıdır.
C
Personelin koruyucu giysi giymesi zorunludur.
D
Canlı organizmaların prosesi çevreden fiziksel olarak ayıran bir sistemde işleme tabi tutulması zorunludur.
E
Kontrollü alanın buharla dezenfekte edilmesine uygun şekilde sızdırmaz olması isteğe bağlıdır.
Açıklama:
Biyotehlike işareti yapıştırılması isteğe bağlı değil zorunludur.
Soru 20
Kimyasal risk içeren ortamlarda çalışanlardan herhangi birinin kanındaki kurşun (Pb) seviyesi hangi düzeyden fazla ise tıbbi gözetim yapılır?
Seçenekler
A
5 μg Pb/100 ml kan
B
10 μg Pb/100 ml kan
C
20 μg Pb/100 ml kan
D
30 μg Pb/100 ml kan
E
40 μg Pb/100 ml kan
Açıklama:
Kimyasal risk içeren ortamlarda çalışanlardan herhangi birinin kanındaki kurşun (Pb) seviyesi 40 μg Pb/100 ml kandan fazla ise tıbbi gözetim yapılır.
Soru 21
“Çalışma ortamlarında gürültü, titreşim, toz, radyasyon, asbest, biyolojik, kimyasal ve kanserojen gibi tehlikeleri tanımlamak, değerlendirmek ve kontrol altına alarak çalışanı korunmak …………. odak noktasıdır” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
iş güvenliğinin
B
iş uzmanlığının
C
iş ahlakının
D
iş hijyeninin
E
iş verimliliğinin
Açıklama:
Çalışma ortamlarında gürültü, titreşim, toz, radyasyon, asbest, biyolojik, kimyasal ve kanserojen gibi tehlikeleri tanımlamak, değerlendirmek ve kontrol altına alarak çalışanı korunmak İş Hijyeninin odak noktasıdır.
iş hijyeninin
iş hijyeninin
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi iş hijyeninde gürültü riskinden korunmada “Gürültünün teknik yollarla azaltılması” amacıyla yapılan bir uygulamadır?
Seçenekler
A
İş yeri, iş yeri sistemleri ve iş ekipmanları için uygun bakım programlarının uygulanması
B
Yapılan işe göre mümkün olan en düşük düzeyde gürültü yayan uygun iş ekipmanının seçilmesi
C
Gürültüye maruziyetin daha az olduğu başka çalışma yöntemlerinin seçilmesi
D
Yapı elemanları yoluyla iletilen gürültünün; yalıtım, sönümleme ve benzeri yöntemlerle azaltılması
E
İş yeri, iş yeri sistemleri ve iş ekipmanları için uygun bakım programlarının uygulanması
Açıklama:
İş Hijyeninde gürültü riskinden korunmada “Gürültünün teknik yollarla azaltılması” amacıyla aşağıdaki uygulamalar yapılabilir;
- Hava yoluyla yayılan gürültünün; perdeleme, kapatma, gürültü emici örtüler ve benzeri yöntemlerle azaltılması,
- Yapı elemanları yoluyla iletilen gürültünün; yalıtım, sönümleme ve benzeri yöntemlerle azaltılması.
- Hava yoluyla yayılan gürültünün; perdeleme, kapatma, gürültü emici örtüler ve benzeri yöntemlerle azaltılması,
- Yapı elemanları yoluyla iletilen gürültünün; yalıtım, sönümleme ve benzeri yöntemlerle azaltılması.
Soru 23
Çalışanların işyerinde en yüksek maruziyet eylem değerlerinin aşıldığının tespiti hâlinde aşağıdakilerden hangisi yapılan uygulamalardan biridir?
Seçenekler
A
İş yeri, iş yeri sistemleri ve iş ekipmanları için uygun bakım programlarının uygulanır.
B
Gürültüye maruz kalınan çalışma yerleri uygun şekilde işaretlenir. İşaretlenen alanların sınırlarını belirleyerek teknik olarak mümkün ise bu alanlara girişlerin kontrollü yapılması sağlanır.
C
Yapılan işe göre mümkün olan en düşük düzeyde gürültü yayan uygun iş ekipmanı seçilir.
D
İş ekipmanını doğru ve güvenli bir şekilde kullanmaları için çalışanlara gerekli bilgi ve
eğitim verilir.
eğitim verilir.
E
Gürültüye maruziyetin daha az olduğu başka çalışma yöntemleri seçilir.
Açıklama:
Çalışanların işyerinde en yüksek maruziyet eylem değerlerinin aşıldığının tespiti hâlinde;
-Gerekli önlemleri de dikkate alarak, gürültüye maruziyeti azaltmak için teknik veya iş organizasyonuna yönelik önlemleri içeren bir eylem planı oluşturur ve uygulamaya konulur.
-Gürültüye maruz kalınan çalışma yerleri uygun şekilde işaretlenir. İşaretlenen alanların sınırlarını belirleyerek teknik olarak mümkün ise bu alanlara girişlerin kontrollü yapılması sağlanır.
-Gerekli önlemleri de dikkate alarak, gürültüye maruziyeti azaltmak için teknik veya iş organizasyonuna yönelik önlemleri içeren bir eylem planı oluşturur ve uygulamaya konulur.
-Gürültüye maruz kalınan çalışma yerleri uygun şekilde işaretlenir. İşaretlenen alanların sınırlarını belirleyerek teknik olarak mümkün ise bu alanlara girişlerin kontrollü yapılması sağlanır.
Soru 24
İş Hijyeninde, toz riskinden korunmada ve tozdan kaynaklanan maruziyetin önlenmesinde aşağıdakilerden hangisi doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Toz girişini önlemek için uygun mühendislik yöntemlerinin kullanılması
B
İş yerlerinin çalışma şekline ve çalışanların yaptıkları işe göre, ihtiyaç duyulan yeterli temiz havanın bulunması
C
İkame yöntemi uygulanarak, toz oluşumuna neden olabilecek tehlikeli madde yerine çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden tehlikesiz veya daha az tehlikeli olan maddelerin kullanılması
D
Alınan önlemlerin yeterli olmadığı durumlarda çalışanlara tozun niteliğine uygun kişisel koruyucu donanımların verilmesini ve kullanılması
E
Alınan önlemlerin etkinliğini ve sürekliliğini sağlamak üzere yeterli kontrol, denetim
ve gözetim yapılması
ve gözetim yapılması
Açıklama:
Doğru cevap; Toz girişini değil toz çıkışını önlemek için uygun mühendislik yöntemlerinin kullanılması olmalıdır.
Toz girişini önlemek için uygun mühendislik yöntemlerinin kullanılması
Toz girişini önlemek için uygun mühendislik yöntemlerinin kullanılması
Soru 25
İşveren, iş yerinde çalışanların yaptıkları iş, çalışma süresi, toz ölçüm sonuçları ile kişisel sağlık dosyalarının kayıtlarını ilgili mevzuatta ayrıca belirlenmemişse çalışanın işten ayrılma tarihinden itibaren kaç yıl süreyle saklar?
Seçenekler
A
10 yıl
B
25 yıl
C
15 yıl
D
20 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
İşveren, iş yerinde çalışanların yaptıkları iş, çalışma süresi, toz ölçüm sonuçları ile kişisel sağlık
dosyalarının kayıtlarını ilgili mevzuatta ayrıca belirlenmemişse çalışanın işten ayrılma tarihinden itibaren on beş yıl süreyle saklar.
15 yıl
dosyalarının kayıtlarını ilgili mevzuatta ayrıca belirlenmemişse çalışanın işten ayrılma tarihinden itibaren on beş yıl süreyle saklar.
15 yıl
Soru 26
Aşağıdaki şıklardan hangisinde “Radyasyondan korunmada kullanılan, doz sınırlama sisteminin üç temel ilkesi” doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Uygulamaların doğruluğu, Optimizasyon, Doz sınırlaması
B
Uygulamaların gerekliliği, Optimizasyon, Doz gerekliliği
C
Uygulamaların sınırlanması, Optimizasyon, Doz gerekliliği
D
Uygulamaların takibi, Optimizasyon, Doz takibi
E
Uygulamaların gerekliliği, Optimizasyon, Doz sınırlaması
Açıklama:
Radyasyondan korunmada kullanılan, doz sınırlama sisteminin üç temel ilkesi şu şekildedir:
-Uygulamaların Gerekliliği: Işınlanmanın zararlı sonuçları göz önünde bulundurularak, net bir fayda sağlamayan hiçbir radyasyon uygulamasına izin verilemez.
-Optimizasyon: Radyasyona maruz kalmaya sebep olan uygulamalarda, olası tüm ışınlanmalar için bireysel dozların büyüklüğü, ışınlanacak kişilerin sayısı, ekonomik ve sosyal faktörler göz önünde bulundurularak mümkün olan en düşük dozun alınması sağlanır.
-Doz Sınırlaması: Tıbbi ışınlamalar hariç, izin verilen tüm ışınlamaların neden olduğu ilgili organ veya dokudaki eşdeğer doz ve etkin doz, yıllık doz sınırlarını aşamaz.
Uygulamaların gerekliliği, Optimizasyon, Doz sınırlaması
-Uygulamaların Gerekliliği: Işınlanmanın zararlı sonuçları göz önünde bulundurularak, net bir fayda sağlamayan hiçbir radyasyon uygulamasına izin verilemez.
-Optimizasyon: Radyasyona maruz kalmaya sebep olan uygulamalarda, olası tüm ışınlanmalar için bireysel dozların büyüklüğü, ışınlanacak kişilerin sayısı, ekonomik ve sosyal faktörler göz önünde bulundurularak mümkün olan en düşük dozun alınması sağlanır.
-Doz Sınırlaması: Tıbbi ışınlamalar hariç, izin verilen tüm ışınlamaların neden olduğu ilgili organ veya dokudaki eşdeğer doz ve etkin doz, yıllık doz sınırlarını aşamaz.
Uygulamaların gerekliliği, Optimizasyon, Doz sınırlaması
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi radyasyondan korunmada kullanılan doz sınırlarına ilişkin kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Türetilmiş sınırlar
B
Birincil sınırlar
C
İkincil sınırlar
D
İzin verilen sınırlar
E
Kayıtlı sınırlar
Açıklama:
Aşağıdakilerden hangisi radyasyondan korunmada kullanılan doz sınırlarına ilişkin kavramlar;
Birincil sınırlar, İkincil sınırlar, Türetilmiş sınırlar, İzin verilen sınırlar ve İşletme sınırları şeklindedir.
Kayıtlı sınırlar
Birincil sınırlar, İkincil sınırlar, Türetilmiş sınırlar, İzin verilen sınırlar ve İşletme sınırları şeklindedir.
Kayıtlı sınırlar
Soru 28
“Aşılması durumunda önlem alınmasını gerektiren doz düzeyi” aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müdahale düzeyi
B
Rehber düzeyi
C
İnceleme düzeyi
D
Kayıt düzeyi
E
Eylem düzeyi
Açıklama:
Rehber düzey; aşılması durumunda önlem alınmasını gerektiren doz düzeyidir.
Rehber düzeyi
Rehber düzeyi
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi mevcut bilgilere göre serbest asbest liflerine maruziyetin neden olduğu hastalıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Mezotelyoma
B
Asbestoz
C
Gırtlak kanseri
D
Akciğer kanseri
E
Mide-bağırsak kanseri
Açıklama:
Mevcut bilgilere göre serbest asbest liflerine maruziyet aşağıdaki hastalıklara sebep
olabilir.
- Asbestoz
- Mezotelyoma
- Akciğer kanseri (bronşiyal karsinom)
- Mide-bağırsak kanseri
Gırtlak kanseri
olabilir.
- Asbestoz
- Mezotelyoma
- Akciğer kanseri (bronşiyal karsinom)
- Mide-bağırsak kanseri
Gırtlak kanseri
Soru 30
Aşağıdaki durumlarda tıbbi gözetim yapılır:
“Havadaki…………, haftada 40 saat çalışma süresine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı
ortalama konsantrasyonu 0.075 mg/m3’ten fazla ise” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
“Havadaki…………, haftada 40 saat çalışma süresine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı
ortalama konsantrasyonu 0.075 mg/m3’ten fazla ise” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
kurşunun
B
asbestin
C
kadmiyumun
D
çinkonun
E
bakırın
Açıklama:
Aşağıdaki durumlarda tıbbi gözetim yapılır:
“Havadaki kurşunun, haftada 40 saat çalışma süresine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyonu 0.075 mg/m3’ten fazla ise.
“Havadaki kurşunun, haftada 40 saat çalışma süresine göre hesaplanmış, zaman ağırlıklı ortalama konsantrasyonu 0.075 mg/m3’ten fazla ise.
Soru 31
Gürültüye maruziyetin önlenmesi veya azaltılmasında, ilgili mevzuatta yer alan risklerden korunma ilkelerine uyulur. Aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerden biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Yapılan işe göre mümkün olan en düşük düzeyde gürültü yayan uygun iş ekipmanının seçilmesi
B
İş ekipmanını hızlı ve ekonomik bir şekilde kullanmaları için çalışanlara gerekli bilgi ve eğitimin verilmesi
C
Gürültüye maruziyetin daha az olduğu başka çalışma yöntemlerinin seçilmesi
D
Gürültünün teknik yollarla azaltılması
E
İş yerinin ve çalışılan yerlerin uygun şekilde tasarlanması ve düzenlenmesi
Açıklama:
Gürültüye maruziyetin önlenmesi veya azaltılmasında, ilgili mevzuatta yer alan risklerden korunma ilkelerine uyulur;
İş ekipmanını hızlı ve ekonomik bir şekilde kullanmaları için çalışanlara gerekli bilgi ve eğitimin verilmesi
- Gürültüye maruziyetin daha az olduğu başka çalışma yöntemlerinin seçilmesi,
- Yapılan işe göre mümkün olan en düşük düzeyde gürültü yayan uygun iş ekipmanının seçilmesi,
- İş yerinin ve çalışılan yerlerin uygun şekilde tasarlanması ve düzenlenmesi,
- İş ekipmanını doğru ve güvenli bir şekilde kullanmaları için çalışanlara gerekli bilgi ve eğitimin verilmesi,
- Gürültünün teknik yollarla azaltılması vb…
İş ekipmanını hızlı ve ekonomik bir şekilde kullanmaları için çalışanlara gerekli bilgi ve eğitimin verilmesi
Soru 32
Gürültünün, iş organizasyonu ile azaltılması amacıyla aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
Seçenekler
A
Yapılan işe göre mümkün olan en düşük düzeyde gürültü yayan uygun iş ekipmanının seçilmesi
B
İş yerinin ve çalışılan yerlerin uygun şekilde tasarlanması ve düzenlenmesi
C
Gürültünün; perdeleme, kapatma, gürültü emici örtüler ve benzeri yöntemlerle azaltılması
D
Maruziyet süresi ve düzeyinin sınırlandırılması
E
Gürültünün; yalıtım, sönümleme ve benzeri yöntemlerle azaltılması
Açıklama:
Gürültünün, iş organizasyonu ile azaltılması amacıyla;
- Maruziyet süresi ve düzeyinin sınırlandırılması,
- Yeterli dinlenme aralarıyla çalışma sürelerinin düzenlenmesi,
hususları göz önünde bulundurur.
- Maruziyet süresi ve düzeyinin sınırlandırılması,
- Yeterli dinlenme aralarıyla çalışma sürelerinin düzenlenmesi,
hususları göz önünde bulundurur.
Soru 33
İşitme ile ilgili sağlık gözetimi sonucunda, çalışanda tespit edilen işitme kaybının işe bağlı gürültü nedeniyle oluştuğunun tespiti halinde aşağıdakilerden hangisi işverenin yapması gerekenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Riskleri önlemek veya azaltmak için alınan önlemleri gözden geçirir.
B
Benzer biçimde gürültüye maruz kalan diğer çalışanların, sağlık durumunun gözden geçirilmesini ve düzenli bir sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar.
C
Çalışanı, sonuçlar hakkında bilgilendirir.
D
İş yerinde yapılan risk değerlendirmesini gözden geçirir.
E
Riskleri önlemek veya azaltmak için çalışanın gürültüye maruz kalmayacağı başka bir işte görevlendirilmesi gibi gerekli görülen tedbirleri uygular.
Açıklama:
Çalışan, İşyeri Hekimi tarafından, kendisi ile ilgili sonuçlar hakkında bilgilendirilir.
Çalışanı, sonuçlar hakkında bilgilendirir.
Çalışanı, sonuçlar hakkında bilgilendirir.
Soru 34
İş Hijyeninde, toz riskinden korunmada ve tozdan kaynaklanan maruziyetin önlenmesinde aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Riski kaynağında önlemek üzere; uygun iş organizasyonunun yapılmasını ve toplu koruma yöntemlerinin uygulanmasını sağlar
B
İkame yöntemi uygulanarak, toz oluşumuna neden olabilecek tehlikeli madde yerine çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden tehlikesiz veya daha az tehlikeli olan maddelerin kullanılmasını sağlar.
C
İş yerlerinin çalışma şekline ve çalışanların yaptıkları işe göre, ihtiyaç duyulan yeterli temiz havanın bulunmasını sağlar.
D
Toz çıkışını önlemek için uygun mühendislik yöntemlerinin kullanılmasını sağlar.
E
İş yerlerinde oluşan atıkların, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili mevzuatına uygun olarak bertaraf edilmesini sağlar.
Açıklama:
İş yerlerinde oluşan atıkların, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilgili mevzuatına uygun olarak bertaraf edilmesini sağlar.
İş yerlerinde oluşan atıkların, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili mevzuatına uygun olarak bertaraf edilmesini sağlar.
İş yerlerinde oluşan atıkların, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının ilgili mevzuatına uygun olarak bertaraf edilmesini sağlar.
Soru 35
Asbest ve türleri, kuvars içeren tozların bulunabileceği iş yerlerinde; risk değerlendirmesi ve ölçüm sonuçları ile çalışanların sağlık durumları dikkate alınarak hangi sıklıkta standart akciğer radyografilerinin çekileceği kim tarafından belirlenir?
Seçenekler
A
İşyeri Hekimi
B
Çalışan Temsilcisi
C
Çalışan
D
İşveren
E
İş Güvenliği Uzmanı
Açıklama:
Asbest ve türleri, kuvars içeren tozların bulunabileceği iş yerlerinde; risk değerlendirmesi ve ölçüm sonuçları ile çalışanların sağlık durumları dikkate alınarak hangi sıklıkta standart akciğer radyografilerinin çekileceği İşyeri Hekimince belirlenir.
Soru 36
“Radyasyona maruz kalmaya sebep olan uygulamalarda, olası tüm ışınlanmalar için bireysel dozların büyüklüğü, ışınlanacak kişilerin sayısı, ekonomik ve sosyal faktörler göz önünde bulundurularak mümkün olan en düşük dozun alınması sağlanır” ilkesi aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Doz Sınırlaması
B
Uygulamaların Gerekliliği
C
Doz Aşımı
D
Uygulamaların Doğruluğu
E
Optimizasyon
Açıklama:
Optimizasyon: “Radyasyona maruz kalmaya sebep olan uygulamalarda, olası tüm ışınlanmalar için bireysel dozların büyüklüğü, ışınlanacak kişilerin sayısı, ekonomik ve sosyal faktörler göz önünde bulundurularak mümkün olan en düşük dozun alınması sağlanır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi “Radyasyon görevlilerinin veya toplum bireylerinin alabileceği yıllık “eşdeğer doz”, “etkin doz”, “yüklenmiş eşdeğer doz”, “yüklenmiş etkin doz” veya belirlenen bireyler topluluğunun “toplum etkin dozu” sınırlarıdır” kavramına karşılık gelir?
Seçenekler
A
Türetilmiş Sınırlar
B
İşletme Sınırları
C
Birincil Sınırlar
D
İzin Verilen Sınırlar
E
İkincil Sınırlar
Açıklama:
Birincil Sınırlar: Radyasyon görevlilerinin veya toplum bireylerinin alabileceği yıllık “eşdeğer doz”, “etkin doz”, “yüklenmiş eşdeğer doz”, “yüklenmiş etkin doz” veya belirlenen bireyler topluluğunun “toplum etkin dozu” sınırlarıdır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi TAEK tarafından tespit edilen referans düzeylerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Müdahale Düzeyi
B
İnceleme Düzeyi
C
Eylem düzeyi
D
Raporlama Düzeyi
E
Kayıt Düzeyi
Açıklama:
TAEK tarafından tespit edilen referans düzeyleri; Kayıt Düzeyi, İnceleme Düzeyi, Müdahale Düzeyi, Eylem düzeyi, Rehber düzeyi şeklindedir.
Raporlama Düzeyi
Raporlama Düzeyi
Soru 39
Mevcut bilgilere göre serbest asbest liflerine maruziyet aşağıdaki hastalıklardan hangisine sebep olabilir?
Seçenekler
A
Cilt kanseri
B
Meme kanseri
C
Tiroid kanser
D
Mide-bağırsak kanseri
E
Pankreas kanseri
Açıklama:
Mevcut bilgilere göre serbest asbest liflerine maruziyet aşağıdaki hastalıklara sebep
olabilir.
- Asbestoz
- Mezotelyoma
- Akciğer kanseri (bronşiyal karsinom)
- Mide-bağırsak kanseri
olabilir.
- Asbestoz
- Mezotelyoma
- Akciğer kanseri (bronşiyal karsinom)
- Mide-bağırsak kanseri
Soru 40
Biyolojik etmenlerle çalışma sırasında oluşan ciddi bir kaza veya olay durumunda veya grup 4 biyolojik etmenlerle yapılan çalışmalarda, işyerinde asgari takip edilecek prosedürleri içeren yazılı talimatları sağlamak ve mümkün olduğu yerlerde uyarıları görünür şekilde asmak kimin görevidir?
Seçenekler
A
İşyeri Hekimi
B
İşveren
C
Çalışan
D
İş Güvenliği Uzmanı
E
Çalışan Temsilcisi
Açıklama:
İşveren; biyolojik etmenlerle çalışma sırasında oluşan ciddi bir kaza veya olay durumunda veya grup 4 biyolojik etmenlerle yapılan çalışmalarda, işyerinde asgari takip edilecek prosedürleri içeren yazılı talimatları sağlar ve mümkün olduğu yerlerde uyarıları görünür şekilde asar.
Ünite 5
Soru 1
- İnsan faktörleri
- İnsan mühendisliği
- İş sosyolojisi
- Uygulamalı psikoloji
- Mühendislik sosyolojisi
Seçenekler
A
I, II, III
B
I, II, IV
C
I, III, V
D
II, III, V
E
II, III, IV
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 2
Ergonomi bilimine İngiltere’de ne ad verilir?
Seçenekler
A
Canlı Teknoloji
B
İş Fizyolojisi
C
İş Psikolojisi
D
İş Bilimi
E
Uygulamalı Psikoloji
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır
Soru 3
İnsanlar ve insanların işte ve günlük hayatta kullandıkları ürün, ekipman, yöntem, kısacası tüm çevresi ile iletişimlerine odaklanan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş hiyerarşisi
B
İş etiği
C
Ergonomi
D
İnsan kaynakları yönetimi
E
Optimizasyon
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır
Soru 4
Ergonomi biliminin toplum, iletişim, iş tasarımı, çalışma sürelerinin tasarımı, sanal organizasyonlar gibi tüm sosyo-teknik sistemler ile ilgilenen çalışma alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel Ergonomi
B
Bilişsel Ergonomi
C
Örgütsel Ergonomi
D
Donanım Ergonomisi
E
İş tasarımı Ergonomisi
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 5
Amacı, iş sisteminin süreçlerini ve yapısını dış çevre, personel alt sistemi ve organizasyonunun alt sistem karakteristikleriyle uyumunu sağlamak olan ergonomi bilimi çalışma alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiziksel Ergonomi
B
Çevresel Ergonomi
C
Bilişim Ergonomisi
D
İş Tasarımı Ergonomisi
E
Makro Ergonomi
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 6
Avrupa Ergonomistleri Kayıt Merkezinin, üniversite düzeyinde eğitim almış ve en az üç yıllık deneyime sahip kişilere yönelik olarak düzenlediği eğitim sonucu alınan ve IEA ( Uluslararası Ergonomi Derneği ) tarafından tanınan tek profesyonel unvan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Avrupa Ergonomisti
B
Uluslararası Ergonomist
C
Antropolog
D
Çevre ve İnsan Bilim Uzmanı
E
Yönetim Organizasyon Uzmanı
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 7
Ergonominin gelişimini sağlayan çalışmalarında, zaman ve metod analizlerinin geliştirilmesine yönelik incelemelerde bulunan ve bilimsel işletme sistemini kuran mühendis kimdir?
Seçenekler
A
Henry Ford
B
Frank Bunker Gilberth
C
Lillian Gilberth
D
Frederick Taylor
E
Hywel Murrel
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 8
Ergonomide insan hareketinin incelenmesi konusundaki ilk ciddi çalışmaları başlatan, zaman hareketi analizi ile iş sürecini standartlaştıran, hassas kayıt yapabilen mikro kronometreyi icat eden bilim insanı kimdir?
Seçenekler
A
Frederick Tylor
B
Frank Gilberth
C
Wojciech Jastrzçbowski
D
Henry Ford
E
Bernardino Ramazinni
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 9
Dünyadaki hangi önemli gelişme sonrası ergonomi bilimi açısından “işçinin - işe uyumu” yerine “işin - işçiye uyumu” yaklaşımı öncelenmiş ve geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Endüstri Devrimi
B
Avrupa Verimlilik Ajansının kuruluşu
C
İkinci Dünya Savaşı
D
İnsan yaşamına makine ve elektrik gücünün girmesi
E
İLO içinde Ergonomi Merkezi kurulması
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 10
“ Ergonomi olmaksızın, kaliteden bahsedilemez” felsefesinden hareket eden Türk Ergonomi Derneği kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Dr. Necmettin Erkan
B
Prof. Dr. Ahmet Fahri Özok
C
Prof. Dr. ALİ E. Özkul
D
Prof. Dr. Oya Hazer
E
Prof. Dr. Ahmet S. Anagün
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi ergonomi bilimine İngiltere’de verilen isimdir?
Seçenekler
A
Uygulamalı Psikoloji
B
Canlı Teknolojisi
C
İnsan Biyodinamiği
D
Endüstriyel Psikoloji
E
İş Bilimi
Açıklama:
Ergonomi terimi İngiltere’de “Uygulamalı Psikoloji” (Applied Psychology); İskandinav ülkelerinde “Canlı Teknolojisi” (Bio-technology); bazı ülkelerde “İnsan Biyodinamiği” (Human Biodynamics), “Endüstriyel Psikoloji” (IndustrialPsychology), Türkçedeki bazı kaynaklarda “İşbilim” ya da “İş Bilimi” olarak adlandırılmaktadır.
Soru 12
Ergonomi çalışmalarını; fizyoloji, psikoloji, antropometri ve değişik mühendisliklerin teorilerine dayandıran isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hywel Murrell
B
Etienne Grandjean
C
Peter Hancock
D
David Meister
E
Mark S. Sanders
Açıklama:
Etienne Grandjean’in (1914-1991) tanımlarında Ergonomi, insanın işiyle ilgili davranışının incelenmesidir. Ergonominin konusu iş yaşamında insanın boyutsal çevresi ile insandır (Şekil 5.3). Ergonominin en önemli prensibi, işleri insana uyarlamaktır. Ergonomi, disiplinlerarası bir çalışma alanıdır. Ergonomi; çalışmalarını fizyoloji, psikoloji, antropometri ve değişik mühendisliklerin teorilerine dayandırır.
Soru 13
Ergonomi’nin; “İnsan Organizasyon Etkileşimi Teknolojisi” olarak da anılan ve iş sistemi süreçleriyle ilgili bütün yapıyı optimize etmek ile ilgilenen çalışma alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Donanım Ergonomisi
B
Çevresel Ergonomi
C
Makro Ergonomi
D
İş Tasarımı Ergonomisi
E
Bilişsel Ergonomi
Açıklama:
Donanım, çevresel, iş tasarımı ve bilişsel Ergonomi alanları Ergonominin ana ilgi noktaları olup bireysel operatörle ilgili ve bir noktaya kadar da operatör takımları ve alt sistemlerle ilgilidir. Bu yüzden bu dört konusu, ana uygulama alanı olarak “Mikro Ergonomi” düzeyindedir. Makro Ergonomi, iş sistemi süreçleriyle ilgili bütün yapıyı optimize etmek ile ilgilenmektedir. Makro Ergonomi, “İnsan Organizasyon Etkileşimi Teknolojisi” olarak da anılmaktadır. Zira, organizasyonun yapı ve prosedürleri, ilgili iş sistemi etkileşimleriyle doğrudan ilişkilidir.
Soru 14
Uluslararası Ergonomi Derneğine (International Ergonomics Association, IEA) göre Ergonominin üç tür çalışma alanı mevcuttur. Aşağıdakilerden hangisi bu üç çalışma alanı içinde yer alır?
Seçenekler
A
Çevresel ergonomi
B
Makro ergonomi
C
İş Tasarımı Ergonomisi
D
Örgütsel Ergonomi
E
Donanım ergonomisi
Açıklama:
Uluslararası Ergonomi Derneğine (International Ergonomics Association, IEA) göre ergonominin Örgütsel Ergonomi, Fiziksel Ergonomi ve Bilişsel Ergonomi olarak üç tür çalışma alanı vardır. “Örgütsel Ergonomi”, organizasyonel yapılar ve süreçleriyle ilgilenir.
Soru 15
Ergonominin gelişim nedenlerinden ilki olan “Zaman ve metot” çalışmasının geliştirilmesine ait ilk incelemeleri yapan ve Bilimsel İşletme Sistemini kuran isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Frank Bunker Gilbreth
B
Hugo Munsterberg
C
Wojciech Jastrzębowski
D
Bernardino Ramazinni
E
Frederick Winslow Taylor
Açıklama:
Ergonominin gelişimine neden olan çalışmalardan ilki zaman ve metot analizleri olarak bilinmektedir. Zaman ait ilk incelemeler ise Frederick Winslow Taylor (1856-1915) tarafından yapılmıştır. Amerikalı mühendis Taylor, Bilimsel İşletme Sistemini (bugünkü ismiyle Taylorizm) kurdu. Bir bakıma verimlilik yaklaşımlarının öncüsüydü. O sürekli optimizasyon (en iyi yolu belirlemek) için işleri değerlendirdi.
Soru 16
Ergonomi terimi ilk olarak hangi ülkede 1949 yılında yapılan toplantıda kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
İtalya
D
Amerika
E
İsveç
Açıklama:
Ergonomi bilimi için Avrupa’da 1949’da Hywel Murrel’in (1908-1984) başkanlığında Oxford Üniversitesinde, anatomi, antropoloji, fizyoloji, psikoloji, mühendislik bilimleri ile tasarımcılar gibi çeşitli uzmanlık alanlarından gelen araştırmacılar ile yapılan toplantıda “Ergonomi” terimi kabul edilmiştir.
İngiltere
İngiltere
Soru 17
Kayıt yapabilen mikro kronometreyi icat eden ve Endüstri Mühendisliğinde Hareket ve Zaman Etüdünün kuramcısı olan isim aşağıdaki isimlerden hangisidir?
Seçenekler
A
Harrington Emerson
B
Morris L. Cooke
C
Carl G. Barth
D
Frank Gilbreth
E
Henry L. Gannt
Açıklama:
Frank Gilbreth, zaman hareketi analizi ve araçları, malzemeleri ve iş sürecini standartlaştırarak işleri daha verimli getirmiş olan Frank Gilbreth, hassas (dakikanın 1/2.000 zamanına kadar) kayıt yapabilen mikrokronometreyi icat etmiş (film endüstrisine kazandırmış) ve Endüstri Mühendisliğinde Hareket ve Zaman Etüdünün kuramcısı olmuştur.
Soru 18
Türkiye’de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde “Ergonomi Ünitesi” hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1970
B
1972
C
1980
D
1996
E
2006
Açıklama:
1972 yılında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Uluslararası Çalışma Teşkilatı (ILO) iş birliği ile “İşçi Sağlığı ve iş Güvenliği Merkezi” içinde “Ergonomi Ünitesi” kurulmuştur.
Soru 19
“Ergonomi; insan ile iş çevresi arasındaki ilişkileri çalışan bilimsel incelemelerdir. ” tanımı aşağıdaki bilim insanlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
David Meister
B
Alphonse Chapanis
C
Ernest J. McCormick
D
Peter Hancock
E
Hywel Murrell
Açıklama:
Hywel Murrell’in (1908-1984) tanımında Ergonomi; insan ile iş çevresi arasındaki ilişkileri çalışan bilimsel incelemelerdir. Ergonomi; sadece çevredeki ortamı kapsamaz aynı zamanda işin orga nizasyonu, işin yöntemleri, kullanılan alet ve malzemelerini de içerir. Bütün bunlar insanın kendi doğası; yani yetenekleri, kapasiteleri ve sınırlarıyla ile ilgilidir.
Soru 20
Türkiye’de 1971 yılında “İnsan Faktörleri Mühendisliği” dersi hangi üniversitede açılmıştır?
Seçenekler
A
Gazi Üniversitesi
B
İstanbul Teknik Üniversitesi
C
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
D
Dokuz Eylül Üniversitesi
E
Ankara Üniversitesi
Açıklama:
1971 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Endüstri Mühendisliği Bölümünde İnsan Faktörleri Mühendisliği (Human Factors Engineering) dersi açılmıştır,
Soru 21
Uluslararası boyutta Ergonominin nihai amacı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Verimliliği arttırmak
B
İnsanın yaşam kalitesini iyileştirmek
C
Mesai saatlerini azaltmak
D
Disiplinlerarası çalışmayı özendirmek
E
Sosyal hayatı zenginleştirmek
Açıklama:
Uluslararası boyutta Ergonominin nihai amacı, insanın yaşam kalitesini iyileştirmektir.
Soru 22
Aşağıda verilenlerden hangisi ergonomi ile ilgili bir tanımlama yapmamıştır?
Seçenekler
A
Alphonse Chapanis
B
Hywel Murrell
C
David Meister
D
John Mayer
E
Peter Hancock
Açıklama:
John Mayer dışındakiler Ergonomi yaklaşımının farklı yönlerini birleştiren tanımlar yapmışlardır.
Soru 23
Uluslararası Ergonomi Derneğine (IEA) göre Ergonominin çalışma alanları hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Fiziksel-Psikolojik-Örgütsel Ergonomi
B
Konumsal-Psikolojik-Örgütsel Ergonomi
C
Fiziksel-İşlevsel-Örgütsel Ergonomi
D
İşlevsel-Psikolojik-Konumsal Ergonomi
E
Fiziksel-Bilişsel-Örgütsel Ergonomi
Açıklama:
Uluslararası Ergonomi Derneğine (International Ergonomics Association, IEA) göre Ergonomi- nin üç tür çalışma alanı mevcuttur: Fiziksel-Bilişsel-Örgütsel Ergonomi
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Amerikan İnsan Faktörleri ve Ergonomi Derneği (HFES)'nin belirlediği ergonominin çalışma alanlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Donanım Ergonomisi
B
İşlevsel Ergonomi
C
Çevresel Ergonomi
D
Bilişsel Ergonomi
E
İş Tasarımı Ergonomisi
Açıklama:
İşlevsel ergonomi Amerikan İnsan Faktörleri ve Ergonomi Derneği (HFES)'nin belirlediği ergonominin çalışma alanlarından birisi değildir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi "Ergonomi" alanında çalışılanlara verilen isimlerden en çok bilinenidir?
Seçenekler
A
Ergonomi Profesyoneli
B
İnsan Faktörleri Uzmanı
C
Uygulamalı Ergonomici
D
Ergonomi Pratisyeni
E
Ergonomist
Açıklama:
Ergonomi alanında çalışan insanlara “Ergonomist” (Ergonomi Profesyonelleri, İnsan Faktörleri Uzmanları, Uygulamalı Ergonomiciler, Ergonomi Pratisyenleri) denir.
Soru 26
- Üniversite düzeyinde eğitim almış olmak
- En az 3 yıllık iş deneyimine sahip olmak
- En az 2 yıl özel sektörde çalışmış olmak
- Pedagoji eğitimi almış olmak
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve IV
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Üniversite düzeyinde eğitim almış ve en az üç yıllık deneyime sahip kişilerin “Avrupa Ergono- mistleri Kayıt Merkezi”nin (Centre of Registration of European Ergonomics, CREE) düzenlediği eğitimler sonucu “Avrupa Ergonomisti” unvanı almaktadırlar. Bu IEA tarafından tanınan tek pro- fesyonel unvandır.
Soru 27
Aşağıda verilenlerden hangisi Ergonomi prensiplerini ilk uygulayanlardan birisi sayılabilir?
Seçenekler
A
Hugo Munsterberg
B
Bernardino Ramazinni
C
Leonardo Da Vinci
D
Wojciech Jastrzębowski
E
Frederick Winslow Taylor
Açıklama:
Leonardo da Vinci’yi (1452-1519) Ergonomi prensiplerini ilk uygulayanlar arasında sayılabilir. Leonardo, insan vücudu üzerine çalışmalar yapmış ve bulgularını insanların kullanabileceği makina tasarımlarında kullanmıştır.
Soru 28
Zaman ve metot analizleri yaparak "Bilimsel İşletme Sistemini" kuran Amerikalı mühendis aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Henry Ford
B
Lillian Moller Gilbreth
C
Frederick Winslow Taylor
D
Frank Gilbreth
E
Bernardino Ramazinni
Açıklama:
Ergonominin gelişimine neden olan çalışmalardan ilki zaman ve metot analizleri olarak bilinmektedir. Zaman ve metot çalışmasının geliştirilmesine ait ilk incelemeler ise Frederick Winslow Taylor (1856-1915) tarafından yapılmıştır. Amerikalı mühendis Taylor, Bilimsel İşletme Sistemini (bugünkü ismiyle Taylorizm) kurdu.
Soru 29
Tarihe baktığımızda Ergonomi bilimi açısından gelişmenin en çok olduğu dönem aşağıdakilerden hangisdir?
Seçenekler
A
I. Dünya Savaşı öncesi
B
I. Dünya Savaşı Dönemi
C
II. Dünya Savaşı Dönemi
D
Sanayi Devrimi
E
Fransız İhtilali dönemi
Açıklama:
İkinci Dünya Savaşı Ergonomi bilimi açısından gelişmenin en fazla olduğu yıllar olarak anılır. Yeni harp araçları yapımı için artan mekanizasyon sürecinde insan unsuru ihmal edilerek, makinelerin özellikleri abartılmış, bunun sonucu ortaya çıkan başarısızlıklar (kazalar vb.) bunların sebepleri araştırıldığında Ergonomi bilimine önem verilmemesi ortaya çıkmıştır.
Soru 30
Türkiye'de Ergonomi konusu ile ilgili sunum ilk defa hangi üniversitemizde verilmiştir?
Seçenekler
A
Mimar Sinan Üniversitesi
B
Yıldız Teknik Üniversitesi
C
Orta Doğu Teknik Üniversitesi
D
İstanbul Teknik Üniversitesi
E
Boğaziçi Üniversitesi
Açıklama:
Ergonomi Türkiye’de ilk kez 1968 yılında İstanbul Teknik Üniversitesinde Prof. Dr. Ahmet Fahri Özok tarafından “İşbilim” sunumu ile olmuştur.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi ergonomi için yanlış bir tanımlamadır?
Seçenekler
A
Sistem yaklaşımını, insan ve makine arasındaki ilişkiyi vurgular.
B
İnsanın işte daha verimli ve sağlıklı olabilmesi için gereken şartları yerine getiren bir bilimdir.
C
İnsanın çevreye uyumlaştırılması sürecidir.
D
Çalışanın iş yerinde sağlıklı ve güvenlik içinde çalışmasını sağlayan bir disiplindir.
E
İş sistemi olarak tanımlanan sistemleri bilimsel olarak inceler.
Açıklama:
Ergonomik çevrenin insana uyumlaştırılması sürecidir. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.
Soru 32
Aşağıdaki isimlerden hangisi ergonomiyi “insan - makine savaşını insan - makine sinerjisine dönüştürmeye çalışan bir bilim dalı” olarak tanımlar?
Seçenekler
A
David Meister
B
Peter Hancock
C
Hywel Murrell
D
Étienne Grandjean
E
Mark S. Sanders
Açıklama:
Peter Hancock ergonomiyi insan - makine savaşını insan makine sinerjisine dönüştürmeye çalışan bir bilim dalı olarak tanımlar. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Hywel Murrel’in ergonomi tanımını içeren bir ifadedir?
Seçenekler
A
Ergonomi çevredeki ortamla birlikte işin organizasyonu, işin yöntemleri, kullanılan alet ve malzemeleri de içerir.
B
Ergonomi üretken, güvenli, rahat ve etkili insan kullanımı için insan davranış, yetenek, sınır ve diğer özellikleri hakkındaki bilgileri ortaya çıkarır.
C
Ergonomi çalışmalarını fizyoloji, psikoloji, antropometri ve değişik mühendisliklerin teorilerine dayandırır.
D
Ergonomi insan - makine- sistem operasyonu bağlamında işle ilgili görevleri insanların nasıl başardığını farklı değişkenlerin bu başarıyı nasıl etkilediği üzerine bir çalışmadır.
E
Ergonomi insan makine savaşını insan makine sinerjisine dönüştürmeye çalışan bir bilim dalıdır.
Açıklama:
Hywel Murrell’e göre ergonomi sadece çevredeki ortamı kapsamaz aynı zamanda işin organizasyonu, işin yöntemleri, kullanılan alet ve malzemeleri de içerir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Donanım Ergonomisi ile ilgili bir ifadedir?
Seçenekler
A
Gürültü, titreşim, aydınlatma, iklimlendirme, antropometri gibi çevresel durumlara göre insanın sınırları araştırılır.
B
İnsanın düşünme ve bilgiyi işleme şekli ile rahat kullanılabilir yazılımları geliştirmek için gerekli kılavuz ve prensiplerin tasarımlarını oluşturur.
C
İş taleplerini karşılayabilecek özelliklere sahip kişilerin seçimindeki hem iş gerekleri hem de insanın yetenekleri ve sınırları konularındaki çalışmalar için gelişmiştir.
D
İş sistemi süreçleriyle ilgili bütün yapıyı optimize etmek ile ilgilenmektedir.
E
İnsan konfor ve verimliliğini geliştirmek için iş yükünü ve hataları azaltmak, çalışma ortamını düzenlemek, göstergeler ve kontrol panellerinin tasarımına yöneliktir.
Açıklama:
Donanım ergonomisi insan konfor ve verimliliğini geliştirmek içim iş yükünü ve hataları azaltmak, çalışma ortamını düzenlemek, göstergeler ve kontrol panellerinin tasarımına yöneliktir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi HFES’in çalışma alanları içinde değildir?
Seçenekler
A
Çevresel Ergonomi
B
Bilişsel Ergonomi
C
Donanım Ergonomisi
D
Örgütsel Ergonomi
E
Makro Ergonomi
Açıklama:
Örgütsel Ergonomi HFES’in değil Uluslararası Ergonomi Derneği’nin çalışma alanları içinde gösterilir. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi ergonomistlerle ilgili yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Ergonomistler görevlerin, işlerin, ürünlerin, ortamların ve sistemlerin tasarımına değerlendirilmesine katkıda bulunur.
B
Ergonomistler insanin sağlık, güvenlik, konfor ve performansını geliştirmek için çalışmaktadırlar.
C
Ergonomistler sistemlerin kontrolü, standartlaştırılması, test edilmesi ve değerlendirilmesi tasarımı ve analizine birikimlerini uygularlar.
D
Ergonomistler antropometri, biyomekanik, iş fizyolojisi ve sosyolojiden gelen bilimsel verileri kullanır.
E
Ergonomistler belirli ekonomik sektörler veya uygulama alanlarıyla çalışır.
Açıklama:
Ergonomistler insanların yetenekleri ve sınırlamaları hakkında bilgi edinmek için sosyolojiden değil psikolojiden gelen bilimsel verileri kullanırlar. Bu nedenle doğru yanıt d şıkkıdır.
Soru 37
İnsan Faktörleri Topluluğu yada günümüzdeki ismiyle İnsan Faktörleri ve Ergonomi Kurumu hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1970
B
1980
C
1990
D
1995
E
2004
Açıklama:
1980 yılında kurulan “İnsan Faktörleri Topluluğu” ve günümüzdeki ismiyle “İnsan Faktörleri ve Ergonomi Kurumu” Avrupanın’n farklı ülkelerinde ergonomi dernek ve toplumlarının federasyonu niteliğinde profesyonel akreditasyon ve eğitim standartlarını oluşturmaktadır. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.
Soru 38
Ergonominin gelişimine neden olan çalışmalardan zaman ve metot çalışmasına ait ilk incelemeler aşağıdaki isimlerden hangisi tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Wojcıech Jastrzebowski
B
Hugo Munsterberg
C
Frederick Winslow Taylor
D
Bernardo Ramazinni
E
Frank Bunker Gilbert
Açıklama:
Zaman ve metot çalışmasının geliştirilmesine ait ilk incelemeler Frederick Winslow Taylor tarafından yapılmıştır. Bu nedenle doğru yanıt c şıkkıdır.
Soru 39
İlk deneysel psikoloji laboratuvarı kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1911
B
1921
C
1931
D
1941
E
1951
Açıklama:
1921 yılında Cambridge Üniversitesi’nde ilk Deneysel Psikoloji Laboratuvarı kurulmuştur. Bu nedenle doğru yanıt b şıkkıdır.
Soru 40
Ergonominin Türkiye’deki gelişimi ile ilgili kronolojik sıralamadaki ilk tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1986
B
1941
C
1945
D
1958
E
1968
Açıklama:
Ergonominin Türkiye’deki başlangıcı ilk kez 1968 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi’nde Prof. Dr. Ahmet Fahri Özok tarafından “iş bilim” sunumu ile olmuştur.
Soru 41
Hangi fakülte mezunları İş Güvenliği Uzmanı olarak çalışabilir?
Seçenekler
A
İletişim Bilimleri Fakültesi
B
Mühendislik Fakültesi
C
Ziraat Fakültesi
D
İktisat Fakültesi
E
Hukuk Fakültesi
Açıklama:
GİRİŞ
2000’li yılların Türkiye’sinin yeni mesleği (bütün Mühendislik Fakültesi ve Teknoloji Fakültesi mezunlarının edinebildiği) İş Güvenliği Uzmanlığı (İGU) eğitim müfredatındaki derslerin birçoğu Ergonominin alt başlıkları, türevleridir. Toplam 180 saatlik İGU eğitimi, Ergonomi odaklıdır. Benzer durum İşyeri Hekimliği (İH) için de söz konusudur. Haddizatında değil İSG, insan sağlığı, rahatlığı ve güvenliği konularında hazırlanmış mevzuatın tümünde Ergonomik normlara uyum esas amaçtır
2000’li yılların Türkiye’sinin yeni mesleği (bütün Mühendislik Fakültesi ve Teknoloji Fakültesi mezunlarının edinebildiği) İş Güvenliği Uzmanlığı (İGU) eğitim müfredatındaki derslerin birçoğu Ergonominin alt başlıkları, türevleridir. Toplam 180 saatlik İGU eğitimi, Ergonomi odaklıdır. Benzer durum İşyeri Hekimliği (İH) için de söz konusudur. Haddizatında değil İSG, insan sağlığı, rahatlığı ve güvenliği konularında hazırlanmış mevzuatın tümünde Ergonomik normlara uyum esas amaçtır
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi ergonomiyi tanımlamada kullanılan orta uzunluktaki ifadelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İnsan sistemleri mühendisliği ve tasarımı
B
Bilimi, iş çevresinde çalışan insanlara uygulama
C
Güvenli iş operasyonları ile ilgili çalışanların sınırlı yetenekleri üzerine çalışma
D
Kullanıcılar ile görevler arasındaki uyumun bilgisini geliştirme
E
Sistemlerde insanlar ile makineler arasındaki arakesit
Açıklama:
Ergonominin Tanımları
Ergonomiyi tanımlamada kullanılan orta uzunluktaki ifadeler şunlardır:
• İnsan-makine sistemleri mühendisliği ve tasarımı,
• Bilimi, iş çevresinde çalışan insanlara uygulama,
• Güvenli iş operasyonları ile ilgili çalışanların sınırlı yetenekleri üzerine çalışma,
• Kullanıcılar ile görevler arasındaki uyumun bilgisini geliştirme,
• Sistemlerde insanlar ile makineler arasındaki arakesit.
Ergonomiyi tanımlamada kullanılan orta uzunluktaki ifadeler şunlardır:
• İnsan-makine sistemleri mühendisliği ve tasarımı,
• Bilimi, iş çevresinde çalışan insanlara uygulama,
• Güvenli iş operasyonları ile ilgili çalışanların sınırlı yetenekleri üzerine çalışma,
• Kullanıcılar ile görevler arasındaki uyumun bilgisini geliştirme,
• Sistemlerde insanlar ile makineler arasındaki arakesit.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi işçinin işe değil, işin işçiye uydurulmasının sağlanmasına bir örnek değildir?
Seçenekler
A
Çalışma masasının işçinin boyuna uyarlanması
B
Çalışma alanının detayları görecek kadar aydınlatılması
C
Geçimini sağlayacak kadar maaş verilmesi
D
Zararlı maddelerden korunacak giysiler verilmesi
E
Çalışma alanının yeterince havalandırılması
Açıklama:
Ergonominin Amacı
Ergonominin temel fonksiyonları, insanların iş yerinde verimli, sağlıklı ve güvenli çalışabilmeleri için iş organizasyonunun insanın fiziksel ve psikolojik yapılarına uygun düzenlenmesini sağlayarak performansın arttırılmasıdır. Dolayısıyla geçimini sağlayacak bir maaşının olması önemli olmakla birlikte ergonomiyle alakalı değildir.
Ergonominin temel fonksiyonları, insanların iş yerinde verimli, sağlıklı ve güvenli çalışabilmeleri için iş organizasyonunun insanın fiziksel ve psikolojik yapılarına uygun düzenlenmesini sağlayarak performansın arttırılmasıdır. Dolayısıyla geçimini sağlayacak bir maaşının olması önemli olmakla birlikte ergonomiyle alakalı değildir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Amerika’daki İnsan Faktörleri ve Ergonomi Derneğinin belirlediği ergonomi çalışma alanlarından donanım ergonomisinin kapsamı içindedir?
Seçenekler
A
Daha az gürültülü bir çalışma ortamının tasarımı
B
Rahat kullanılabilir yazılımların tasarımı
C
Çalışanın yeteneklerinden daha çok yararlanmayı sağlayan bir iş tasarımı
D
İçsel olarak çalışanları motive edecek bir iş tasarımı
E
Gösterge ve kontrol panellerinin tasarımı
Açıklama:
Ergonominin Çalışma Alanları
Donanım Ergonomisi (Hardware Ergonomics):
İnsan Sistem Etkileşimi Teknolojisi’ne (HSIT) göre, probleme neden olan bulgular, tasarım hatasıdır ve bu hataların araştırılması Ergonominin gelişimine vesile oldu. Donanım Ergonomisi, insan konfor ve verimliliğini geliştirmek için, iş yükünü ve hataları azaltmak, çalışma ortamını düzenlemek, göstergeler ve kontrol panellerinin tasarımına yöneliktir. Donanım Ergonomisi’ndeki araştırmalar, özellikle endüstriyel sistemlerde çalışma alanı düzenleme ve kontrol araçlarının tasarımı yönünden biyomekanik ve antropometriyi uygulamaktadır. Günümüzde araştırmaları ise iş istasyonları, endüstriyel ve ofis donanımı ve taşımacılıktaki teknoloji kullanımı ve güvenliğin gelişimidir
Donanım Ergonomisi (Hardware Ergonomics):
İnsan Sistem Etkileşimi Teknolojisi’ne (HSIT) göre, probleme neden olan bulgular, tasarım hatasıdır ve bu hataların araştırılması Ergonominin gelişimine vesile oldu. Donanım Ergonomisi, insan konfor ve verimliliğini geliştirmek için, iş yükünü ve hataları azaltmak, çalışma ortamını düzenlemek, göstergeler ve kontrol panellerinin tasarımına yöneliktir. Donanım Ergonomisi’ndeki araştırmalar, özellikle endüstriyel sistemlerde çalışma alanı düzenleme ve kontrol araçlarının tasarımı yönünden biyomekanik ve antropometriyi uygulamaktadır. Günümüzde araştırmaları ise iş istasyonları, endüstriyel ve ofis donanımı ve taşımacılıktaki teknoloji kullanımı ve güvenliğin gelişimidir
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Ergonomi Derneğinin (International Ergonomics Association, IEA) belirlediği ergonomi çalışma alanlarından örgütsel ergonominin kapsamındadır?
Seçenekler
A
İşle ilgili insanın kas-iskelet sistemi
B
Çalışma duruşları
C
Çalışanın zihinsel iş yükü
D
İşbirlikçi çalışma
E
İnsan-bilgisayar etkileşimi
Açıklama:
Ergonominin Çalışma Alanları
Örgütsel Ergonomi:
Organizasyonel yapılar ve süreçleriyle ilgilenir. Örgütsel Ergonomi; toplum, iletişim, ekip çalışması, kaynak yönetimi, iş tasarımı, çalışma sürelerinin tasarımı, takım çalışması, katılımcı tasarımı, iş birlikçi çalışma, yeni iş paradigmaları, sanal organizasyonlar, teleworking, kalite yönetimi ve iş tasarımı da dahil olmak üzere tüm sosyo-teknik sistemler ile kalite yönetimi gibi konularla da ilgilenir.
Örgütsel Ergonomi:
Organizasyonel yapılar ve süreçleriyle ilgilenir. Örgütsel Ergonomi; toplum, iletişim, ekip çalışması, kaynak yönetimi, iş tasarımı, çalışma sürelerinin tasarımı, takım çalışması, katılımcı tasarımı, iş birlikçi çalışma, yeni iş paradigmaları, sanal organizasyonlar, teleworking, kalite yönetimi ve iş tasarımı da dahil olmak üzere tüm sosyo-teknik sistemler ile kalite yönetimi gibi konularla da ilgilenir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Amerika’daki İnsan Faktörleri ve Ergonomi Derneğinin belirlediği ergonomi çalışma alanlarından iş tasarımı ergonomisinin kapsamı içindedir?
Seçenekler
A
İş yükünü ve hataları azaltacak çalışmalar yapmak
B
İçsel olarak insanları motive etme gibi çalışmalar yapmak
C
Endüstriyel sistemlerde çalışma alanını düzenlemek
D
İnsan performansını artırmaya yönelik bilgisayar yazılımları geliştirmek
E
İnsanların hoşlanacak ve mutlu olacakları fiziki ortamı hazırlamak
Açıklama:
Ergonominin Çalışma Alanları
İş Tasarımı Ergonomisi (Job Design Ergonomics):
İş Tasarımı Ergonomisi, iş taleplerini karşılayabilecek özelliklere sahip kişilerin seçimindeki hem iş gerekleri hem de insanın yetenekleri ve sınırları konularındaki çalışmalar için gelişmiştir. İş Tasarımı Ergonomisinde iş analizi ve doğal yetenek testi gibi iş karakteristikleri ile insanın yetenek ve sınırları konusundaki çalışmaların yöntemleri kullanılmaktadır. İş Tasarımı Ergonomisi, kendi başına tek iş teknolojisini geliştirmek için bu teknolojiler üzerinde gelişmiştir. Bu çalışmalar, iş modülleri geliştirecek yöntemler ve bu modülleri işlerle birleştirerek fiziksel ve zihinsel iş yükü gibi insan sınırlarını zorlayan streslerden kaçınmak, insanın yeteneklerinden daha çok yararlanmak ve içsel olarak insanları motive etme gibi çalışmaları kapsar.
İş Tasarımı Ergonomisi (Job Design Ergonomics):
İş Tasarımı Ergonomisi, iş taleplerini karşılayabilecek özelliklere sahip kişilerin seçimindeki hem iş gerekleri hem de insanın yetenekleri ve sınırları konularındaki çalışmalar için gelişmiştir. İş Tasarımı Ergonomisinde iş analizi ve doğal yetenek testi gibi iş karakteristikleri ile insanın yetenek ve sınırları konusundaki çalışmaların yöntemleri kullanılmaktadır. İş Tasarımı Ergonomisi, kendi başına tek iş teknolojisini geliştirmek için bu teknolojiler üzerinde gelişmiştir. Bu çalışmalar, iş modülleri geliştirecek yöntemler ve bu modülleri işlerle birleştirerek fiziksel ve zihinsel iş yükü gibi insan sınırlarını zorlayan streslerden kaçınmak, insanın yeteneklerinden daha çok yararlanmak ve içsel olarak insanları motive etme gibi çalışmaları kapsar.
Soru 47
"Geçen yüzyılın yarısından fazla bir süredir Ergonomistler, verimlilik ve kalite hedefi dahil, insanın sağlık, güvenlik, (.........) ve performansını geliştirmek için çalışmaktalar" cümlesindeki boşluk aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanmalıdır?
Seçenekler
A
neşe
B
dinamizm
C
konfor
D
şevk
E
azim
Açıklama:
ERGONOMİSTLİK
Geçen yüzyılın yarısından fazla bir süredir Ergonomistler, verimlilik ve kalite hedefi dahil, insanın sağlık, güvenlik, konfor ve performansını geliştirmek için çalışmaktalar.
Geçen yüzyılın yarısından fazla bir süredir Ergonomistler, verimlilik ve kalite hedefi dahil, insanın sağlık, güvenlik, konfor ve performansını geliştirmek için çalışmaktalar.
Soru 48
Ergonomistlerin faaliyetleri birçok disiplini beraberinde gerektirmektedir. Aşağıdakilerden hangisi psikoloji ile ilgili bir görevdir?
Seçenekler
A
Çalışma ve iş süreçleri
B
Fiziksel boyut ve biçim
C
İleri teknoloji ile arakesit tasarımı
D
İşgücü maliyet hesaplama yöntem bilimi
E
İş ve süreç tasarımı
Açıklama:
ERGONOMİSTLİK
• Bilgi ve karar (grafik tasarım, psikoloji, bilişim bilimleri), • Çalışma ve iş süreçleri (tasarım, mühendislik, yönetim, psikoloji), • Çevresel tolerans (biyoloji, psikoloji, adli), • Elektronik tüketici eşyalarının kullanılabilirlik testleri, • Fiziksel boyut ve biçim (antropometri ve biyomekanik), • Fiziksel gereksinimler (fizyoloji ve biyoloji), • Fiziksel iş çevresinin tasarımı, • İleri teknoloji ile arakesit tasarımı, • İnsan girdi karakteristikleri (fizyoloji, duyusal psikoloji, fizik), • İnsan güvenilirlik araştırması, • İnsan-Bilgisayar Arakesit Yazılımı, • İşgücü maliyet hesaplama yöntem bilimi, • İş ile ilgili kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları, • İş organizasyonu ve tasarımını değiştirecek yöntembilim, • İş ve süreç tasarımı • Kültür (psikoloji, sosyoloji), • Kurumsal tasarım ve psiko-sosyal iş organizasyonu, • Nükleer santralın kontrol odası tasarımı, • Sistem tasarımı (sistem tasarım ilkeleri, afet çalışmaları), • Ürün sorumluluğu, • Veri toplama, sağlama ve analizi (istatistik, iş yöntemleri, grafik tasarımı), • Vücut ritimleri (kronobiyoloji, bioritm), • Yol güvenliği ve taşıt tasarımı, • Zihinsel iş yükü.
• Bilgi ve karar (grafik tasarım, psikoloji, bilişim bilimleri), • Çalışma ve iş süreçleri (tasarım, mühendislik, yönetim, psikoloji), • Çevresel tolerans (biyoloji, psikoloji, adli), • Elektronik tüketici eşyalarının kullanılabilirlik testleri, • Fiziksel boyut ve biçim (antropometri ve biyomekanik), • Fiziksel gereksinimler (fizyoloji ve biyoloji), • Fiziksel iş çevresinin tasarımı, • İleri teknoloji ile arakesit tasarımı, • İnsan girdi karakteristikleri (fizyoloji, duyusal psikoloji, fizik), • İnsan güvenilirlik araştırması, • İnsan-Bilgisayar Arakesit Yazılımı, • İşgücü maliyet hesaplama yöntem bilimi, • İş ile ilgili kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları, • İş organizasyonu ve tasarımını değiştirecek yöntembilim, • İş ve süreç tasarımı • Kültür (psikoloji, sosyoloji), • Kurumsal tasarım ve psiko-sosyal iş organizasyonu, • Nükleer santralın kontrol odası tasarımı, • Sistem tasarımı (sistem tasarım ilkeleri, afet çalışmaları), • Ürün sorumluluğu, • Veri toplama, sağlama ve analizi (istatistik, iş yöntemleri, grafik tasarımı), • Vücut ritimleri (kronobiyoloji, bioritm), • Yol güvenliği ve taşıt tasarımı, • Zihinsel iş yükü.
Soru 49
Ergonomi prensiplerini ilk uygulayanlar arasında olduğu kabul edilen sanatçı kimdir?
Seçenekler
A
Sandro Botticelli
B
Giotto di Bondone
C
Piero della Francesca
D
Leonardo da Vinci
E
Michelangelo di Lodovico Buonarroti
Açıklama:
Ergonominin Dünyadaki Gelişimi
Leonardo da Vinci’yi (1452-1519) Ergonomi prensiplerini ilk uygulayanlar arasında sayılabilir. Leonardo, insan vücudu üzerine çalışmalar yapmış ve bulgularını insanların kullanabileceği makina tasarımlarında kullanmıştır.
Leonardo da Vinci’yi (1452-1519) Ergonomi prensiplerini ilk uygulayanlar arasında sayılabilir. Leonardo, insan vücudu üzerine çalışmalar yapmış ve bulgularını insanların kullanabileceği makina tasarımlarında kullanmıştır.
Soru 50
Ergonomi Türkiye'de ilk kez hangi yıl gündeme gelmiştir?
Seçenekler
A
1896
B
1927
C
1951
D
1968
E
1977
Açıklama:
Ergonominin Ülkemizdeki Gelişimi
Ergonomi Türkiye’de ilk kez dile getirilişi 1968 yılında İstanbul Teknik Üniversitesinde Prof. Dr. Ahmet Fahri Özok tarafından “İşbilim” sunumu ile olmuştur.
Ergonomi Türkiye’de ilk kez dile getirilişi 1968 yılında İstanbul Teknik Üniversitesinde Prof. Dr. Ahmet Fahri Özok tarafından “İşbilim” sunumu ile olmuştur.
Ünite 6
Soru 1
Canlı organizmayı oluşturan vücudun, işlevsel ve fonksiyonel özelliklerini inceleyen çalışma alanı hangisidir?
Seçenekler
A
Nefroloji
B
Fizyoloji
C
Biyokimya
D
Ergonomi
E
Nöroloji
Açıklama:
Vücudun fonksiyonel yönlerini inceleyen çalışma alanı fizyolojidir.
Anatomi ve fizyoloji birbiri ile ilişkili iki di-siplinidir. Morfolojinin bir alt dalı olan anatomi, vücudun yapısal özelliklerini, fizyoloji ise vücudun fonksiyonel özelliklerini inceler. Doğru cevap B'dir.
Anatomi ve fizyoloji birbiri ile ilişkili iki di-siplinidir. Morfolojinin bir alt dalı olan anatomi, vücudun yapısal özelliklerini, fizyoloji ise vücudun fonksiyonel özelliklerini inceler. Doğru cevap B'dir.
Soru 2
Vücudun biçimini, yapısal niteliklerini, organları ile bunlar arasındaki ilişkileri inceleyen bilim dalı hangisidir?
Seçenekler
A
Ergonomi
B
Fizyonomi
C
Morfoloji
D
Anatomi
E
Patoloji
Açıklama:
Organlar ve organlar arası ilişkiler, vücudun yapısı, işleyişi gibi hususlar, anatominin alanına girmektedir.
D seçeneği.
D seçeneği.
Soru 3
Canlı organizmaların dış dünyayı algılamalarını sağlayan, edindiği bilgiyi işleyen, ağ biçiminde örgütlenmiş hücreleri aracılığıyla sinyallerini ilgili bölgelere iletimini sağlayan sistem hangisidir?
Seçenekler
A
Dolaşım
B
Sindirim
C
Hareket
D
Boşaltım
E
Sinir
Açıklama:
Özellikle edinilen sinyallerin iletimi vurgusu sinir sistemine işaret etmektedir.
E seçeneği
E seçeneği
Soru 4
Kafatası ve omurgadaki sinirsel organlardan oluşan ve kararların verildiği, etraftan
gelen verilerin yorumlandığı, bütün zihnî fonksiyonların yürütüldüğü organlar bütünü hangisidir?
gelen verilerin yorumlandığı, bütün zihnî fonksiyonların yürütüldüğü organlar bütünü hangisidir?
Seçenekler
A
Üriner sistem
B
Kardiyo sistem
C
Merkezî sinir sistemi
D
Vasküler sistem
E
Dolaşım sistemi
Açıklama:
Beyin ve omuriliğin de içinde bulunduğu merkezi sinir sistemi ifade edilmektedir.
C seçeneği
C seçeneği
Soru 5
Solunum, dolaşım, boşaltım ve sindirim sisteminin düzenli bir biçimde çalışmasını sağlayan birim hangisidir?
Seçenekler
A
Lenf
B
Tendon
C
Omurilik soğanı
D
Beyincik
E
Çevresel sinir sistemi
Açıklama:
Soru kökünde sıralanan sistemlerin düzenli bir biçimde çalışmasını sağlayan birim omurilik soğanıdır.
C seçeneğidir. Kitabın ilgili sayfasında (sayfa 170) geçen ifade birebir şu şekildedir: Boynun üst kısmında bulunan ve istem dışı çalışan iç organları yöneten “omurilik soğanı” ile solunum, dolaşım, boşaltım ve sindirim sisteminin çalışması düzenlenir.
Soru kökünde sıralanan vücut sistemleri, kitap sayfasında "istem dışı çalışan iç organlar" olan solunum, dolaşım, boşaltım ve sindirim sisteminin çalışmasını düzenleme görevi üstlenen omurilik soğanı açık bir biçimde ifade edilmektedir.
C seçeneğidir. Kitabın ilgili sayfasında (sayfa 170) geçen ifade birebir şu şekildedir: Boynun üst kısmında bulunan ve istem dışı çalışan iç organları yöneten “omurilik soğanı” ile solunum, dolaşım, boşaltım ve sindirim sisteminin çalışması düzenlenir.
Soru kökünde sıralanan vücut sistemleri, kitap sayfasında "istem dışı çalışan iç organlar" olan solunum, dolaşım, boşaltım ve sindirim sisteminin çalışmasını düzenleme görevi üstlenen omurilik soğanı açık bir biçimde ifade edilmektedir.
Soru 6
Sinir sisteminin hücresel birimi hangisidir?
Seçenekler
A
Nöron
B
Stoplazma
C
Mitokondri
D
Lizozom
E
Ribozom
Açıklama:
Sinir sistemi, nöronların birleşmesiyle oluşmaktadır.
A seçeneği
A seçeneği
Soru 7
Hücre için gerekli oksijeni dışarıdan alınarak kana verilmesini, kandaki karbondioksiti alarak dışarıya atılmasını sağlayan sistem hangisidir?
Seçenekler
A
Dolaşım
B
Sindirim
C
Boşaltım
D
Solunum
E
Hareket
Açıklama:
Solunum sistemi aracılığıyla oksijen alınmakta, karbondioksit dışarı atılmaktadır.
D seçeneği
D seçeneği
Soru 8
Vücuttaki su, tuz, mineral ve vitaminlerin fazlası, asitler, gazlar, amonyak hangi sistem aracılığıyla atılmaktadır?
Seçenekler
A
Dolaşım
B
Boşaltım
C
Solunum
D
Sinir
E
Hareket
Açıklama:
Boşaltım sistemi, vücuttaki fazlalıkları düzenleyen sistem boşaltım sistemidir.
B seçeneği
B seçeneği
Soru 9
Toplumda kabul gören ve karşılığı kişiler ya da kamu tarafından ödenen, belirli bir bedel karşılığı yapılan, emeğin karşılığı olan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Performans
B
Değerleme
C
Koordinasyon
D
İş
E
Eşgüdüm
Açıklama:
Emeğin karşılığı olan ve bedel karşılığında yapılan faaliyet iş olarak tanımlanmaktadır.
D seçeneği
D seçeneği
Soru 10
Bireylerin; anatomik, fiziksel, psikolojik kapasite ve toleranslarına uygun olarak çalışma sistemindeki faktörlerin etkisiyle olabilecek stres unsurları karşısında, verimlilik ve insan-makina-çevre uyumunun temel yasalarını ortaya koymaya çalışan bir araştırma geliştirme aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taksanomi
B
Patoloji
C
Morfoloji
D
Fizyoloji
E
Ergonomi
Açıklama:
Soru kökü, ergonomi açısında insanın çalışırken karşılaştığı unsurları sıralamaktadır.
E seçeneği
E seçeneği
Soru 11
I. Solunum sistemi, burun, yutak, gırtlak, soluk borusu ve akciğerlerden oluşmaktadır.
II. Solunum sisteminde akciğerler, havanın kana geçmesini ve kanın temizlenmesi sağlar.
III. Solunan hava içerisinde oksijenin yeterli olamaması veya hemoglobinin oksijen bağlayıcı özelliklerini ortadan kaldıran karbonmonoksit gibi gazların bulunması boğulmalara yol açar.
Solunum sistemi ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Solunum sisteminde akciğerler, havanın kana geçmesini ve kanın temizlenmesi sağlar.
III. Solunan hava içerisinde oksijenin yeterli olamaması veya hemoglobinin oksijen bağlayıcı özelliklerini ortadan kaldıran karbonmonoksit gibi gazların bulunması boğulmalara yol açar.
Solunum sistemi ile ilgili yukarıdaki bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II ve III
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Solunum sistemi, burun, yutak, gırtlak, soluk borusu ve akciğerlerden oluşmaktadır. Solunum sisteminde akciğerler, havanın kana geçmesini ve kanın temizlenmesi sağlar. Göğüs boşluğunu bütünüyle doldurur. Sağdaki akciğer üç, soldaki akciğer ise iki parçacıktır. Bu parçalara “lob” denir. Akciğerde gaz değişimini sağlayan birimlere “alveol” (hava kesesi) denir. Alveoller, kirli kan ile akciğerlerdeki temiz hava arasında yoğunluk farkına göre difüzyonla gaz değişiminin yapılmasını sağlarlar. Solunan hava içerisinde oksijenin yeterli olamaması veya hemoglobinin oksijen bağlayıcı özelliklerini ortadan kaldıran karbonmonoksit gibi gazların bulunması boğulmalara yol açar.
Soru 12
Bir bilim dalı olarak ergonominin diğer adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışma ortamı
B
Meslek hastalıkları
C
İş gücü
D
İnsan faktörü
E
İş ve sistem verimliliği
Açıklama:
Kitabınızın "GİRİŞ" bölümünü yeniden çalışın.
Ergonominin odağında “insan” vardır. Hatta bu yüzden bu bilimin diğer adı “İnsan Faktörü”dür.
Ergonominin odağında “insan” vardır. Hatta bu yüzden bu bilimin diğer adı “İnsan Faktörü”dür.
Soru 13
Omurilik soğanı aşağıdaki sistemlerden hangisinin çalışmasını düzenlemez?
Seçenekler
A
Solunum sistemi
B
Dolaşım sistemi
C
Boşaltım sistemi
D
Sindirim sistemi
E
Hareket sistemi
Açıklama:
Kitabınızın "İNSAN ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ" başlıklı bölümünü yeniden çalışın
Boynun üst kısmında bulunan ve istem dışı çalışan iç organları yöneten “omurilik soğanı” ile solunum, dolaşım, boşaltım ve sindirim sisteminin çalışması düzenlenir.
Boynun üst kısmında bulunan ve istem dışı çalışan iç organları yöneten “omurilik soğanı” ile solunum, dolaşım, boşaltım ve sindirim sisteminin çalışması düzenlenir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi insan vücudunda bulunan kemik çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Uzun
B
Kısa
C
Yassı
D
Oynar
E
Düzensiz
Açıklama:
Kitabınızın "Hareket (İskelet ve Kas) Sistemi" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
Şekil ve büyüklüğüne göre kısa, uzun, yassı ve düzensiz olmak üzere dört çeşit kemik bulunmaktadır.
Şekil ve büyüklüğüne göre kısa, uzun, yassı ve düzensiz olmak üzere dört çeşit kemik bulunmaktadır.
Soru 15
"0" kan grubu oluşumu için alyuvarlar üzerindeki protein durumu nasıl olmalıdır?
Seçenekler
A
Rh proteinleri bulunmamalıdır.
B
A proteini bulunmalıdır.
C
B proteini bulunmamalıdır.
D
A,B proteinleri bulunmamalıdır.
E
Rh proteinleri bulunmalıdır.
Açıklama:
Kitabınızın "Kan Dolaşımı Sistemi" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
A, B proteinleri yoksa, kan 0 grubudur.
A, B proteinleri yoksa, kan 0 grubudur.
Soru 16
Fiziksel çaba olarak iş ve işlemler beş gruba yarılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Minimum üstü işler
B
Hafif işler
C
Maksimum altındaki işler
D
Maksimal işler
E
Zorca işler
Açıklama:
Kitabınızın "İŞ GÜCÜ, KAS VE ENERJİ" başlıklı bölümünü yeniden gözden geçirin.
Fiziksel çaba olarak iş ve işlemler beş gruba ayırmıştır: Hafif İşler, Zorca işler, Maksimum altındaki işler ve Maksimal işlerdir.
Fiziksel çaba olarak iş ve işlemler beş gruba ayırmıştır: Hafif İşler, Zorca işler, Maksimum altındaki işler ve Maksimal işlerdir.
Soru 17
Çalışma sisteminin Ergonomik olması birbirini izleyen beş ölçüte uygunluğuyla ölçülür. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yapılabilirlik
B
Düzeltilebilirlik
C
Dayanabilirlik
D
Kabul edilebilirlik
E
Hoşlanılabilirlik
Açıklama:
Kitabınızın "İŞ GÜCÜ, KAS VE ENERJİ" başlıklı bölümünü yeniden çalışın
Çalışma sisteminin Ergonomik olması birbirini izleyen beş ölçüte uygunluğuyla ölçülür, bunlar: Yapılabilirlik, Dayanabilirlik, Kabul edilebilirlik, Hoşlanılabilirlik ve Kendini gerçekleştirebilirliktir.
Çalışma sisteminin Ergonomik olması birbirini izleyen beş ölçüte uygunluğuyla ölçülür, bunlar: Yapılabilirlik, Dayanabilirlik, Kabul edilebilirlik, Hoşlanılabilirlik ve Kendini gerçekleştirebilirliktir.
Soru 18
Orta düzeydeki aerobik alıştırma ya da gerdirme aracılığı ile LA gibi artık maddelerin hızlı bir biçimde uzaklaştırılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Fizyolojik yorgunluk
B
Kontraktil mekanizma
C
Elektromiyografi
D
Laktak yorgunluğu
E
Kinoterapi
Açıklama:
Kitabınızın "YÜKLENME, YORGUNLUK VE DİNLENME" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
Orta düzeydeki aerobik alıştırma ya da gerdirme aracılığı ile LA gibi artık maddelerin hızlı bir biçimde uzaklaştırılmasına kinoterapi yani etkin dinlenme denir.
Orta düzeydeki aerobik alıştırma ya da gerdirme aracılığı ile LA gibi artık maddelerin hızlı bir biçimde uzaklaştırılmasına kinoterapi yani etkin dinlenme denir.
Soru 19
İşçilere aşağıdaki hangi çalışma süresinden sonra bir saat ara dinlenmesi verilebilir?
Seçenekler
A
Beş buçuk saatten fazla.
B
Altı saatten fazla
C
Yedi buçuk saatten fazla
D
Sekiz saatten fazla
E
Dokuz buçuk saatten fazla.
Açıklama:
Kitabınızın "Dinlenme Molaları" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
İşçilere yedi buçuk saatten fazla süreli işlerden sonra bir saat ara dinlenmesi verilebilir.
İşçilere yedi buçuk saatten fazla süreli işlerden sonra bir saat ara dinlenmesi verilebilir.
Soru 20
Deniz İşve Basın İş Kanunu'na tabi olanlar için haftalık çalışma saati nedir?
Seçenekler
A
30 saat
B
39 saat
C
45 saat
D
48 saat
E
50 saat
Açıklama:
Kitabınızın "Dinlenme Molaları" başlıklı bölümünü yeniden çalışın
Deniz İşve Basın İş Kanunu'na tabi olanlar için haftalık çalışma saati 48 saattir.
Deniz İşve Basın İş Kanunu'na tabi olanlar için haftalık çalışma saati 48 saattir.
Soru 21
Sinir hücresine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Alveol
B
Nöron
C
Lob
D
Pepsin
E
ATP
Açıklama:
Kitabınızın "Sinir Sistemi" başlıklı bölümünü yeniden çalışın.
Faaliyetleri sırasında bol miktarda enerji harcayan ve vücuttaki sinir dokusunu oluşturan hücrelere “nöron” (sinir hücresi) ismi verilir
Faaliyetleri sırasında bol miktarda enerji harcayan ve vücuttaki sinir dokusunu oluşturan hücrelere “nöron” (sinir hücresi) ismi verilir
Soru 22
Odağında insan olan Ergonominin; ürün, süreç ve sistemlerinin tasarımı,
psikolojik ve fizyolojik ilkelerinin esas hedefi en önemli iş gücü sayılan insanin rahat, sağlıklı ve sıkıntı çekmeyecek
bir şekilde üretim yaparak ekonomik faaliyetlere
katılmasını sağlamaktır.
Aşağıdaki açıklamaların hangisi Ergonomi ile ilişkisizdir?
psikolojik ve fizyolojik ilkelerinin esas hedefi en önemli iş gücü sayılan insanin rahat, sağlıklı ve sıkıntı çekmeyecek
bir şekilde üretim yaparak ekonomik faaliyetlere
katılmasını sağlamaktır.
Aşağıdaki açıklamaların hangisi Ergonomi ile ilişkisizdir?
Seçenekler
A
Ergonominin esas hedefi en önemli iş gücü sayılan insanin rahat, sağlıklı ve sıkıntı çekmeyecek
bir şekilde üretim yaparak ekonomik faaliyetlere
katılmasını sağlamaktır.
bir şekilde üretim yaparak ekonomik faaliyetlere
katılmasını sağlamaktır.
B
Çalışma düzeninde ideal koşullar altından ekipman
kullanmak,
kullanmak,
C
Çalışma düzeninin insan yaratılışına
uyumlu olarak tesis edilmesi yönünde çalışmalar
yürütülür.
uyumlu olarak tesis edilmesi yönünde çalışmalar
yürütülür.
D
İş gücü ;bireyin istekleri doğrultusunda çalışma ortamının düzenlenmesi sonucu artacaktır.
E
Ergonomi sayesinde ideal
bir çalışma ortamı tesis edilebilir. Bu sayede de verimlilik ve üretim gücü artış gösterir.
bir çalışma ortamı tesis edilebilir. Bu sayede de verimlilik ve üretim gücü artış gösterir.
Açıklama:
Ergonomi ve İnsan
''İş gücü ;bireyin istekleri doğrultusunda çalışma ortamının düzenlenmesi sonucu artacaktır.''açıklaması Ergonomi ile ilişkili değildir.
''İş gücü ;bireyin istekleri doğrultusunda çalışma ortamının düzenlenmesi sonucu artacaktır.''açıklaması Ergonomi ile ilişkili değildir.
Soru 23
....................... vücudun şeklini, yapısını, oluşturan
organları ve bunlar arasındaki yapısal ilişkileri inceleyen bilimdir.
Yukarıdaki tanımlamayı aşağıdaki tanımlardan hangisi tamamlamaktadır?
organları ve bunlar arasındaki yapısal ilişkileri inceleyen bilimdir.
Yukarıdaki tanımlamayı aşağıdaki tanımlardan hangisi tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Histoloji
B
Anatomi
C
Ergonomi
D
Fizyoloji
E
Genetik
Açıklama:
İNSAN ANATOMİ VE FİZYOLOJİSİ
Anatomi ,vücudun şeklini, yapısını, oluşturan
organları ve bunlar arasındaki yapısal ilişkileri inceleyen bilimdir.
Anatomi ,vücudun şeklini, yapısını, oluşturan
organları ve bunlar arasındaki yapısal ilişkileri inceleyen bilimdir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi insan sinir sisteminde bulunmaz?
Seçenekler
A
Beyin
B
Beyincik
C
Ana sinir
D
Omurilik
E
Kulakçık
Açıklama:
Sinir sisteminde beyin, beyincik, omurilik soğanı, omurilik, beyinden çıkan ana sinir ve omurilikten çıkan sinirler bulunmaktadır.
Soru 25
Alveol(hava kesesi)nedir?
Seçenekler
A
Akciğerlere temiz hava taşıyan akciğer damarıdır.
B
Kirli kan ile akciğerlerdeki temiz hava arasında
gaz değişiminin yapılmasını sağlayan hava keseleridir.
gaz değişiminin yapılmasını sağlayan hava keseleridir.
C
Kandaki karbodioksittir.
D
Vücudun atardamarıdır.
E
Organlar arası kan dolaşımı düzenleyen sistemdir.
Açıklama:
Solunum Sistemi
Alveol(hava keseleri)kirli kan ile akciğerlerdeki temiz hava arasında
gaz değişiminin yapılmasını sağlayan hava keseleridir.
Alveol(hava keseleri)kirli kan ile akciğerlerdeki temiz hava arasında
gaz değişiminin yapılmasını sağlayan hava keseleridir.
Soru 26
Kalp kası kasıldığında atardamarlara kan pompalanır. Bu esnada ölçülen basınca ne isim verilmektedir?
Seçenekler
A
Diyastolik basınç
B
Taşikardi
C
Hipertansiyon
D
Kalp krizi
E
Sistolik basınç
Açıklama:
Kan Dolaşımı Sistemi
Kalp kası kasıldığında atardamarlara kan pompalanır. Bu esnada ölçülen basınca ''Sistolik basınç''yani büyük tansiyon adı verilmektedir.
Kalp kası kasıldığında atardamarlara kan pompalanır. Bu esnada ölçülen basınca ''Sistolik basınç''yani büyük tansiyon adı verilmektedir.
Soru 27
Kanın kalpten çıkarak akciğerlere gidip oksijence zenginleştikten sonra kalbe dönmesi olayına ne isim verilmektedir?
Seçenekler
A
Küçük kan dolaşımı
B
Büyük kan dolaşımı
C
Sistolik tansiyon
D
Alveol çalışması
E
Diastolik kan basıncı
Açıklama:
Kan Dolaşımı Sistemi
Kanın kalpten çıkarak akciğerlere gidip oksijence zenginleştikten sonra kalbe dönmesi olayına küçük kan dolaşımı denir.
Kanın kalpten çıkarak akciğerlere gidip oksijence zenginleştikten sonra kalbe dönmesi olayına küçük kan dolaşımı denir.
Soru 28
,Kan gruplarının oluşumunda alyuvarlardaki protein çeşitleri ile antikor çeşitliliği etkili olur ve Rh proteinleri varsa, kan ...................... grubudur,
Seçenekler
A
A Grubudur.
B
Rh + kan grubudur.
C
Rh- kan grubudur.
D
O+ grubudur.
E
O- grubudur.
Açıklama:
Kan Dolaşımı Sistemi
Kan gruplarının oluşumunda alyuvarlardaki protein çeşitleri ile antikor çeşitliliği etkili olur ve kanda Rh proteinleri varsa, kan Rh+ grubudur,
Kan gruplarının oluşumunda alyuvarlardaki protein çeşitleri ile antikor çeşitliliği etkili olur ve kanda Rh proteinleri varsa, kan Rh+ grubudur,
Soru 29
Besin maddelerinin hücrelerdeki metabolik
(yapım-yıkım) olaylarda kullanılması sonucu oluşan ürünlere artık denir. Artıklar dolaşım sıvısı olan
kanda bulunur. Kan boşaltım sistemi organlarında
süzülerek artıkları ayıklanır. Vücuttaki suyun fazlası, tuzun fazlası, minerallerin fazlası, vitaminlerin
fazlası, asitler, gazlar, amonyak, üre ve ürik asitler,
ilaçlar artık özelliğinde olup boşaltım sistemi ile vücuttan atılmaları hangi düzenleme ile sağlanmaktadır?
(yapım-yıkım) olaylarda kullanılması sonucu oluşan ürünlere artık denir. Artıklar dolaşım sıvısı olan
kanda bulunur. Kan boşaltım sistemi organlarında
süzülerek artıkları ayıklanır. Vücuttaki suyun fazlası, tuzun fazlası, minerallerin fazlası, vitaminlerin
fazlası, asitler, gazlar, amonyak, üre ve ürik asitler,
ilaçlar artık özelliğinde olup boşaltım sistemi ile vücuttan atılmaları hangi düzenleme ile sağlanmaktadır?
Seçenekler
A
Solunum düzeni
B
Hormonal Düzen
C
Büyük kan dolaşım sistemi
D
Küçük kan dolaşım sistemi
E
Böbrekler
Açıklama:
Sindirim ve Boşaltım Sistemi
Besin maddelerinin hücrelerdeki metabolik
(yapım-yıkım) olaylarda kullanılması sonucu oluşan ürünlere artık denir. Artıklar dolaşım sıvısı olan
kanda bulunur. Kan boşaltım sistemi organlarında
süzülerek artıkları ayıklanır. Vücuttaki suyun fazlası, tuzun fazlası, minerallerin fazlası, vitaminlerin
fazlası, asitler, gazlar, amonyak, üre ve ürik asitler,
ilaçlar artık özelliğinde olup boşaltım sistemi ile vücuttan atılmaları ''Hormonal Düzen''ile sağlanmaktadır.
Besin maddelerinin hücrelerdeki metabolik
(yapım-yıkım) olaylarda kullanılması sonucu oluşan ürünlere artık denir. Artıklar dolaşım sıvısı olan
kanda bulunur. Kan boşaltım sistemi organlarında
süzülerek artıkları ayıklanır. Vücuttaki suyun fazlası, tuzun fazlası, minerallerin fazlası, vitaminlerin
fazlası, asitler, gazlar, amonyak, üre ve ürik asitler,
ilaçlar artık özelliğinde olup boşaltım sistemi ile vücuttan atılmaları ''Hormonal Düzen''ile sağlanmaktadır.
Soru 30
Ergonomi kurallarına uyarak, insana saygı çerçevesi içerisinde, sömürü olmayacak şekilde
insan performans ve becerilerini dikkate alarak işlerin sistematik olarak düzenlendiği sistemin oluşması Ergonomi (İş biliminin)tarihinin kaçıncı aşamasında gerçekleşmiştir?
insan performans ve becerilerini dikkate alarak işlerin sistematik olarak düzenlendiği sistemin oluşması Ergonomi (İş biliminin)tarihinin kaçıncı aşamasında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
I.Aşama
B
II:Aşama
C
III.Aşama
D
IV.Aşama
E
VI.Aşama
Açıklama:
İŞ GÜCÜ, KAS VE ENERJİ
Ergonomi kurallarına uyarak, insana saygı çerçevesi içerisinde, sömürü olmayacak şekilde
insan performans ve becerilerini dikkate alarak işlerin sistematik olarak düzenlendiği sistemin oluşması Ergonomi (İş biliminin)tarihinin III.Aşamasında gerçekleşmiştir.
Ergonomi kurallarına uyarak, insana saygı çerçevesi içerisinde, sömürü olmayacak şekilde
insan performans ve becerilerini dikkate alarak işlerin sistematik olarak düzenlendiği sistemin oluşması Ergonomi (İş biliminin)tarihinin III.Aşamasında gerçekleşmiştir.
Soru 31
Çalışma sisteminin Ergonomik olması, diğer
bir tanımla insancıllığı, birbirini izleyen beş ölçüte
uygunluğuyla ölçülür ki bunlar aynı zamanda (hiyerarşik olarak) iş tasarımının erişilmeye çalışılan
amaçlarıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu değerlendirmelerle ilgisizdir?
bir tanımla insancıllığı, birbirini izleyen beş ölçüte
uygunluğuyla ölçülür ki bunlar aynı zamanda (hiyerarşik olarak) iş tasarımının erişilmeye çalışılan
amaçlarıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu değerlendirmelerle ilgisizdir?
Seçenekler
A
Yapılabilirlik (işin biyolojik yetenek sınırları içinde olması)
B
Dayanabilirlik (işin sürdürülebilir iş başarımı -performans- sınırları içinde olması),
C
Kendini gerçekleştirebilirlik (bireysel olarak
tüm yeteneklerin tatmin edilmesi
tüm yeteneklerin tatmin edilmesi
D
İş, bir bedel karşılığı yapılan faaliyetin sonucu, emeğin karşılığıdır.
E
Kabul edilebilirlik (işin sosyal sınırlar içinde bulunması),
Açıklama:
İŞ GÜCÜ, KAS VE ENERJİ
İş, bir bedel karşılığı yapılan faaliyetin sonucu, emeğin karşılığıdır.Cümlesi iş tanımı çerçevesinde bir değerlendirmedir.
İş, bir bedel karşılığı yapılan faaliyetin sonucu, emeğin karşılığıdır.Cümlesi iş tanımı çerçevesinde bir değerlendirmedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi vücudun fonksiyonel özelliklerini inceler?
Seçenekler
A
Patoloji
B
Anatomi
C
Histoloji
D
Fizyoloji
E
Farmakoloji
Açıklama:
Fizyoloji vücudun fonksiyonel özelliklerini inceler.
Soru 33
“………….., beyinden gelen ve beyne giden mesajların iletilmesinde köprü vazifesi görür ve beynin bilgisi dışında kalan hareketlerin yönetilmesini sağlar” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Nöron
B
Omurilik
C
Beyin
D
Omurilik soğanı
E
Beyincik
Açıklama:
Omurilik, beyinden gelen ve beyne giden mesajların iletilmesinde köprü vazifesi görür ve beynin bilgisi dışında kalan hareketlerin yönetilmesini sağlar.
Soru 34
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Aerobik kapasitenin %25-%50’si düzeyinde fiziksel çaba gerektiren işleri tanımlar?
Seçenekler
A
Zorca işler
B
Bitkinliğe neden olan işler
C
Maksimum altındaki işler
D
Hafif işler
E
Maksimal işler
Açıklama:
Zorca İşler: Aerobik kapasitenin %25- %50’si düzeyinde fiziksel çaba gerektiren (montaj operatörlüğü vb.) işlerdir.
Zorca işler
Zorca işler
Soru 35
Çalışma sisteminin Ergonomik olması, diğer bir tanımla insancıllığı, birbirini izleyen beş ölçüte uygunluğuyla ölçülür ki bunlar aynı zamanda iş tasarımının erişilmeye çalışılan amaçlarıdır.
Aşağıdakilerden hangisinde bu ölçütler hiyerarşik olarak doğru sırayla verilmiştir?
Aşağıdakilerden hangisinde bu ölçütler hiyerarşik olarak doğru sırayla verilmiştir?
Seçenekler
A
Yapılabilirlik - Kabul edilebilirlik - Dayanabilirlik - Hoşlanılabilirlik - Kendini gerçekleştirebilirlik
B
Yapılabilirlik - Dayanabilirlik - Kabul edilebilirlik - Kendini gerçekleştirebilirlik - Hoşlanılabilirlik
C
Yapılabilirlik - Dayanabilirlik - Kabul edilebilirlik - Hoşlanılabilirlik- Kendini gerçekleştirebilirlik
D
Dayanabilirlik -Yapılabilirlik - Hoşlanılabilirlik - Kabul edilebilirlik - Kendini gerçekleştirebilirlik
E
Dayanabilirlik -Yapılabilirlik -Kabul edilebilirlik- Hoşlanılabilirlik - Kendini gerçekleştirebilirlik
Açıklama:
Çalışma sisteminin Ergonomik olması, diğer bir tanımla insancıllığı, birbirini izleyen beş ölçüte uygunluğuyla ölçülür ki bunlar aynı zamanda (hiyerarşik olarak) iş tasarımının erişilmeye çalışılan amaçlarıdır:
Yapılabilirlik - Dayanabilirlik - Kabul edilebilirlik - Hoşlanılabilirlik- Kendini gerçekleştirebilirlik
- Yapılabilirlik (işin biyolojik yetenek sınırları içinde olması),
- Dayanabilirlik (işin sürdürülebilir iş başarımı-performans- sınırları içinde olması),
- Kabul edilebilirlik (işin sosyal sınırlar içinde bulunması),
- Hoşlanılabilirlik (işin psikolojik beklentilere uygun olması),
- Kendini gerçekleştirebilirlik (bireysel olarak tüm yeteneklerin tatmin edilmesi).
Yapılabilirlik - Dayanabilirlik - Kabul edilebilirlik - Hoşlanılabilirlik- Kendini gerçekleştirebilirlik
Soru 36
Vücutta enerji üreten yakıt merkezi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Golgi cisimciği
B
Nukleus
C
ATP
D
Nöron
E
Mitokondri
Açıklama:
Vücutta enerji üreten yakıt merkezlerine “mitokondri” denmektedir. Mitokondriler, besinlerden alınan enerjiyi vücudun kullanabileceği enerjiye dönüştürmekten sorumlu bölgelerdir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi kaslardaki yorgunluk açısından önemli bir maddedir?
Seçenekler
A
hyalüronik asit
B
laktik asit
C
tartarik asit
D
askorbik asit
E
salisilik asit
Açıklama:
Kasın enerji kullanımı sonucu oluşan laktik asit birikimi de yorgunluk yapan diğer bir sebeptir. Özellikle glikozun yıkımından sonra oluşacak laktik asit, yorgunluk açısından önemli bir maddedir.
Soru 38
“………………., gerekli olan kararlılık, heves, dinçlik gibi, ruhsal ve fiziksel yeterliliklerinden yoksun hâle gelmesi olarak tanımlanabilir” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdaki ifadelerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Yorgunluk
B
Hastalık
C
Aşırı yüklenme
D
Halsizlik
E
Yetersizlik
Açıklama:
Aşırı yüklenme, gerekli olan kararlılık, heves, dinçlik gibi, ruhsal ve fiziksel yeterliliklerinden yoksun hâle gelmesi olarak tanımlanabilir
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi fiziksel çalışmada sırasında kasta meydana gelen yorgunluğun nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sinirsel uyarıların motor sinirden, kas lifine iletildiği nöromüsküler birleşme yerleri
B
Merkezî sinir sistemi
C
Motor ünite içinde yer alan ve sinirsel uyarıları ileten motor sinirler
D
Çevresel sinir sistemi
E
Gücü meydana getiren kasılgan mekanizma
Açıklama:
Fiziksel çalışmada sırasında kasta meydana gelen yorgunluğun nedenleri şunlar olabilir:
Çevresel sinir sistemi
- Motor ünite içinde yer alan ve sinirsel uyarıları ileten motor sinirler,
- Sinirsel uyarıların motor sinirden, kas lifine iletildiği nöromüsküler birleşme yerleri,
- Gücü meydana getiren kontractil (kasılgan) mekanizma,
- Merkezî sinir sistemi.
Çevresel sinir sistemi
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi kaslarda yorgunluğa neden olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Laktik asit toplanması
B
Oksijen akışının yetersizliği
C
Kan akışının yetersizliği
D
ATP-PC depolarının boşalması
E
Kas glikojen depolarının dolu olması
Açıklama:
Kastaki yorgunluk, LA toplanması, ATP-PC depolarının boşalması, kas glikojen depolarının boşalması ve oksijen ve kan akışının yetersizliğinden kaynaklanabilir.
Kas glikojen depolarının dolu olması
Kas glikojen depolarının dolu olması
Soru 41
Aşağıdaki ifadelerden hangisi Kinoterapi kavramına karşılık gelir?
Seçenekler
A
Etkin dinlenme
B
Pasif dinlenme
C
Dinlenme molası
D
Yasal dinlenme
E
Tam dinlenme
Açıklama:
Etkin Dinlenme (Kinoterapi) orta düzeydeki aerobik alıştırma ya da gerdirme (stretching) aracılığı ile LA gibi artık maddelerin hızlı bir biçimde uzaklaştırılmasını kapsar.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi aralarında ısı farkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelen olayın açıklamasıdır?
Seçenekler
A
Termik radyasyon
B
Buharlaşma
C
Isı iletimi
D
Kondüksiyon
E
Isı konveksiyonu
Açıklama:
FİZYOLOJİK ÇALIŞMA ORTAMI DÜZENLEME
Termik radyasyon: Isı iletimi, aralarında ısı farkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
Termik radyasyon: Isı iletimi, aralarında ısı farkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
Soru 2
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi kondüksiyon olayı için uygundur?
Seçenekler
A
Isının bir katı cisme temas edilerek iletilmesi, yani iki maddenin etkileşmesiyle oluşan enerji transferidir
B
Isının hareket halindeki bir akışkana atılmasıdır
C
Deri ve akciğerler yolu ile vücuttaki suyun buharlaşarak dışarı verilmesiyle atılan ısıdır
D
Isı yayılımı, insan vücudu ile çevresindeki nesneler arasında gerçekleşir.
E
Isının hareket halindeki bir akışkana atılmasıdır
Açıklama:
FİZYOLOJİK ÇALIŞMA ORTAMI DÜZENLEME
Kondüksiyon, ısının bir katı cisme temas edilerek iletilmesi, yani iki maddenin etkileşmesiyle oluşan enerji transferidir
Kondüksiyon, ısının bir katı cisme temas edilerek iletilmesi, yani iki maddenin etkileşmesiyle oluşan enerji transferidir
Soru 3
Hangi durumlarda çalışma ortamı “havasız” olarak nitelendirilmektedir?
Seçenekler
A
Hava akımı <100 mm/sn
B
Hava akımı <200 mm/sn
C
Hava akımı <300 mm/sn
D
Hava akımı <400 mm/sn
E
Hava akımı <500 mm/sn
Açıklama:
Hava akımı 510 mm/sn üzerine çıktığında çalışma ortamı “esintili” kabul edilirken, 100 mm/sn altına düştüğü durumlarda çalışma ortamı “havasız” olarak nitelendirilir.
Soru 4
Çalışma şekli ayakta ve iş yükü hafif olduğu şartlarda optimum bağıl nem ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
%50
B
%25
C
%30
D
%70
E
%75
Açıklama:
Isı Stresi
Çalışma şekli ayakta ve iş yükü hafif olduğu şartlarda optimum bağıl nem %50 olmalıdır.
Çalışma şekli ayakta ve iş yükü hafif olduğu şartlarda optimum bağıl nem %50 olmalıdır.
Soru 5
İnce tezgâh işi, makine ve cilalama işi yapıldığı durumlarda aşağıdaki aydınlatma düzeylerinden hangisi önerilir?
Seçenekler
A
600 Lüks
B
400 Lüks
C
900 Lüks
D
1200 Lüks
E
2000 Lüks
Açıklama:
Uygun Işık Kaynağının Seçimi
İnce tezgâh işi, makine ve cilalama işi için önerilen aydınlatma düzeyi 600 Lükstür.
İnce tezgâh işi, makine ve cilalama işi için önerilen aydınlatma düzeyi 600 Lükstür.
Soru 6
Uygun renk düzenlemesi için tavanın yansıtma oranını ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
70-95
B
15-35
C
25-45
D
40-60
E
80-100
Açıklama:
Uygun Renk Düzenlemesi
Tavanın yansıtma oranının en az %70 olması gerekir.
Tavanın yansıtma oranının en az %70 olması gerekir.
Soru 7
Aşağıdaki yalıtım malzemelerden hangisi en yüksek ses yalıtım değerine sahiptir?
Seçenekler
A
12 cm’lik, iki yüzü sıvalı duvar tuğlası
B
40 cm’lik iki yüzü sıvalı deliksiz tuğla
C
Normal (basit) kapı
D
Normal çift kapı
E
Tek camlı pencere
Açıklama:
Gürültü
40 cm’lik iki yüzü sıvalı deliksiz tuğlanın ses yalıtım değeri 58dir.
40 cm’lik iki yüzü sıvalı deliksiz tuğlanın ses yalıtım değeri 58dir.
Soru 8
Genel güvenlik renklerinden mor renk hangi amaçla kullanılır?
Seçenekler
A
Radyasyon tehlikelerini ihbar etmek için kullanılır.
B
Düzen ifadesini vermek için yol ve geçitlerin trafiğinde kullanılır
C
Bozuk makine ve aletler için uyarı niteliğinde kullanılır
D
Kesme, yanma ve elektrik şoku gibi kazaların olabileceğini anlatmak için kullanılır
E
İşçinin dikkatini çekmek için kullanılır
Açıklama:
Psikolojik Çalışma Ortamı Düzenleme
Mor: Radyasyon tehlikelerini ihbar etmek için kullanılır.
Mor: Radyasyon tehlikelerini ihbar etmek için kullanılır.
Soru 9
Bozuk makine ve aletler için uyarı niteliğinde hangi renk kullanılır?
Seçenekler
A
Sarı
B
Turuncu
C
Mavi
D
Mor
E
Yeşil
Açıklama:
Psikolojik Çalışma Ortamı Düzenleme
Mavi: Parlak mavi, bozuk makine ve aletler için uyarı niteliğinde kullanılır
Mavi: Parlak mavi, bozuk makine ve aletler için uyarı niteliğinde kullanılır
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi insan için müsaade edilebilir azami ses seviyesidir?
Seçenekler
A
80-85 dB
B
10-25 dB
C
30-45 dB
D
50-150 dB
E
100-130 dB
Açıklama:
Gürültü
İnsan için müsaade edilebilir ses seviyesi azami 80-85 dB oranıdır.
İnsan için müsaade edilebilir ses seviyesi azami 80-85 dB oranıdır.
Soru 11
İş Bilimi olarak anılan Ergonomi bilimi çalışan insan için neyi hedefler?
Seçenekler
A
iş yerinde sağlık ve güvenlik içerisinde çalışmasını
B
önceden yapılmış olan tasarımlara uyum sağlamasını
C
mekânlarının gürültü, titreşim, toz vb. fizyolojik etmenlele çalışmasını
D
psikolojik risklerle mücadele etmesini
E
yorgunluk ve stres ile insan hatalarını gözardı etmesini
Açıklama:
ürkçemizdeki birçok kaynakta İş Bilimi olarak anılan Ergonomide, çalışanın iş yerinde sağlık ve güvenlik (İSG) içerisinde çalışmasını hedefler.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Antropometrik açıdan çalışma ortamı düzenlemelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fizyolojik açıdan çalışma ortamı düzenleme
B
Psikolojik açıdan çalışma ortamı düzenleme
C
Enformatik çalışma ortamı düzenleme
D
İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) açısından çalışma ortamı düzenleme
E
İş ortamlarının insana göre değil, iş techizatlarına göre düzenleme
Açıklama:
Ergonomik Çalışma Ortamı belli bazı başlık altında incelenir:
Antropometrik açıdan çalışma ortamı düzenleme
Antropometrik açıdan çalışma ortamı düzenleme
- Fizyolojik açıdan çalışma ortamı düzenleme
- Psikolojik açıdan çalışma ortamı düzenleme
- Enformatik çalışma ortamı düzenleme,
- İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) açısından çalışma ortamı düzenleme
Soru 13
Aşağıdaki şıklardan hangisi vücuttaki termal ayarlama, yani vücudun çevreye ısı alışverişini sağlar?
I. Isı konveksiyonu: Isı iletimi, deri ile üzerine temas eden hava arasında gerçekleştirilir.
II. Isı iletimi: Isı iletimi, vücut ile vücuda temas eden cisimler arasında oluşur.
III. Termik radyasyon: Isı iletimi, aralarında ısı farkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
IV. Buharlaşma: Isı iletimi, deri yüzeyinde suyun buharlaşması yoluyla gerçekleşir.
I. Isı konveksiyonu: Isı iletimi, deri ile üzerine temas eden hava arasında gerçekleştirilir.
II. Isı iletimi: Isı iletimi, vücut ile vücuda temas eden cisimler arasında oluşur.
III. Termik radyasyon: Isı iletimi, aralarında ısı farkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
IV. Buharlaşma: Isı iletimi, deri yüzeyinde suyun buharlaşması yoluyla gerçekleşir.
Seçenekler
A
I/II
B
I/II/IV
C
II/IV
D
I/IV
E
Hepsi
Açıklama:
Vücuttaki termal ayarlama (ısı dengesinin sağ- lanması), yani vücudun çevreye ısı alışverişi şu şe- killerde sağlanır:
• Isı konveksiyonu: Isı iletimi, deri ile üzerine temas eden hava arasında gerçekleştirilir.
• Isı iletimi: Isı iletimi, vücut ile vücuda te- mas eden cisimler arasında oluşur.
• Termik radyasyon: Isı iletimi, aralarında ısı farkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
• Buharlaşma: Isı iletimi, deri yüzeyinde su- yun buharlaşması yoluyla gerçekleşir.
• Isı konveksiyonu: Isı iletimi, deri ile üzerine temas eden hava arasında gerçekleştirilir.
• Isı iletimi: Isı iletimi, vücut ile vücuda te- mas eden cisimler arasında oluşur.
• Termik radyasyon: Isı iletimi, aralarında ısı farkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
• Buharlaşma: Isı iletimi, deri yüzeyinde su- yun buharlaşması yoluyla gerçekleşir.
Soru 14
Vücuttaki termal ayarlama , yani vücudun çevreye ısı alışverişi aşağıdaki şıklardan hangisi ile sağlanır?
I. Isı konveksiyonu
II. Isı iletimi
III. Termik radyasyon
IV. Buharlaşma
I. Isı konveksiyonu
II. Isı iletimi
III. Termik radyasyon
IV. Buharlaşma
Seçenekler
A
I/III
B
II/IV
C
I/II/IV
D
III/IV
E
hepsi
Açıklama:
Vücuttaki termal ayarlama (ısı dengesinin sağlanması), yani vücudun çevreye ısı alışverişi şu şe- killerde sağlanır:
. Isı konveksiyonu: Isı iletimi, deri ile üzerine temas eden hava arasında gerçekleştirilir.
. Isı iletimi: Isı iletimi, vücut ile vücuda temas eden cisimler arasında oluşur.
. Termik radyasyon: Isı iletimi, aralarında ısı iletim arkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
. Buharlaşma: Isı iletimi, deri yüzeyinde suyun buharlaşması yoluyla gerçekleşir.
. Isı konveksiyonu: Isı iletimi, deri ile üzerine temas eden hava arasında gerçekleştirilir.
. Isı iletimi: Isı iletimi, vücut ile vücuda temas eden cisimler arasında oluşur.
. Termik radyasyon: Isı iletimi, aralarında ısı iletim arkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
. Buharlaşma: Isı iletimi, deri yüzeyinde suyun buharlaşması yoluyla gerçekleşir.
Soru 15
Çevredeki cisimlerden (fırın, döküm ocağı vb.) yayılan sıcaklığa ne ısısı denir?
Seçenekler
A
Hava akımı
B
Nem
C
Yayılan Isı
D
Sıcaklık
E
Isı stresi
Açıklama:
Yayılan (Radyant) Isı :
Kısaca çevredeki cisimlerden (fırın, döküm ocağı vb.) yayılan sıcaklık olarak ifade edilir. Yayılan ısının global boyutlarını ölçen Globetermometre ile elde edilen sıcaklık derecelerinin ortalama değeri (16,7-20 oC sınırları içinde) 18.3 oC olduğunda, rahat bir ortam oluştuğu kabul edilir.
Kısaca çevredeki cisimlerden (fırın, döküm ocağı vb.) yayılan sıcaklık olarak ifade edilir. Yayılan ısının global boyutlarını ölçen Globetermometre ile elde edilen sıcaklık derecelerinin ortalama değeri (16,7-20 oC sınırları içinde) 18.3 oC olduğunda, rahat bir ortam oluştuğu kabul edilir.
Soru 16
Termal koşulların insan üzerindeki etkisini (ısı stresi) belirlemek için elektronik veya telemetrik cihazlarla fizyolojik bazı değerler ölçülür, aşağıdakilerden hangisi bu değerlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kalp atım sayısı
B
Deri ısısı
C
Terleme
D
Sıvı kaybı
E
Efektif ısı
Açıklama:
Termal koşulların insan üzerindeki etkisini (ısı stresi) belirlemek için elektronik veya telemetrik cihazlarla fizyolojik bazı değerler ölçülür:
Kalp atım sayısı
Deri ısısı
Terleme
Sıvı kaybı
Kalp atım sayısı
Deri ısısı
Terleme
Sıvı kaybı
Soru 17
Gözün değişik aydınlıklara, ortama alışma ve uyum sağlama sürecine ne adı verilir?
Seçenekler
A
Sıcaklık
B
Isı stresi
C
Sabitleme
D
Adaptasyon
E
Akomodasyon
Açıklama:
Adaptasyon: Gözün değişik aydınlıklara, ortama alışma ve uyum sağlama sürecine adaptasyon adı verilir. Adaptasyon bir yandan göz bebeği çapının değişmesi, öte yandan da ağ tabakasının duyarlılığı sayesinde ya da aydınlıktan karanlığa geçildiği zaman oluşan) ışık adaptasyonu olarak iki şekilde gerçekleşir.
Soru 18
Göz kamaşmasını engellemek için, yüzey ile üzerinde çalışılan iş parçası arasındaki kontrast, iş parçası ile yakın çevresi arasında mesafe ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
1/5
B
1/1
C
1/2
D
1/3
E
1/4
Açıklama:
Göz kamaş- masını engellemek için, yüzey ile üzerinde çalışılan iş parçası arasındaki kontrast, iş parçası ile yakın çevresi arasında 1/3’ü, iş parçası ile uzak çevresi arasında ise 1/10’u aşmamalıdır. Ancak, kumanda aparatları ve malzeme, makineye oranla daha kont- rast renklerde tasarlanmalıdır.
Soru 19
İnsan kulağının duyabileceği (hissedebileceği) maksimum ses şiddeti kaç desibeldir?
Seçenekler
A
100
B
80
C
90
D
130
E
120
Açıklama:
Sesi oluşturan titreşimlerin atmosferdeki basıncıdır (birim yüzeye düşen ses gücü, basıncı, yeğinliği) ve “Desibel” (dB) ölçü birimi ile ifade edilir ve “Odyometre” ile ölçülür. 0,0002 mikrobar (dyn/cm2) basınç yapan ses, “duyma eşiği” (duyma sınırı) olarak nitelendirilir ve 0 dB olarak kabul edilir. İnsan kulağının duyabileceği (hissedebileceği) maksimum ses şiddeti 130 dB (2000 dyn/ cm2) dir ki bu basınçtaki ses kulakta ağrı yapar ve “ağrı duyma eşiği” olarak kabul edilir (Tablo 7.7).
Soru 20
Uzun sure gürültüye maruz kalan kişi kaç dB de işitme kaybı yaşar?
Seçenekler
A
85
B
95
C
80
D
60
E
50
Açıklama:
85 dB’in üzerinde gürültülü ortamlarda uzun süre bulunanlarda işitme kaybı riski çok yüksektir. Böyle bir işitme kaybı, genellikle gürültüye maruz kalan şahıs tarafından kolay fark edilmez. Bunun temel sebebi, işitme kayıplarının çok uzun sürelerde
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi ısı iletiminin deri ile üzerine temas eden hava arasında gerçekleştiği durumu ifade eder?
Seçenekler
A
Termik radyasyon
B
Isı konveksiyonu
C
Termal iletim
D
Buharlaşma
E
Isı alışverişi
Açıklama:
Isı konveksiyonunda ısı iletimi, deri ile üzerine temas eden hava arasında gerçekleştirilir.
Soru 22
“………, ısının bir katı cisme temas edilerek iletilmesi, yani iki maddenin etkileşmesiyle oluşan enerji transferidir” cümlesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Radyasyon
B
Termal iletim
C
Kondüksiyon
D
Konveksiyon
E
Buharlaşma
Açıklama:
Kondüksiyon, ısının bir katı cisme temas edilerek iletilmesi, yani iki maddenin etkileşmesiyle oluşan enerji transferidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi hava akımını ölçmek için kullanılır?
Seçenekler
A
psikometre
B
termometre
C
globetermometre
D
anemometre
E
radyometre
Açıklama:
Hava akımını ölçmek için anemometre kullanılır.
Soru 24
Ses dalgalarının saniyedeki titreşim sayısına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ses frekansı
B
Ses titreşimi
C
Ses şiddeti
D
Ses gücü
E
Ses basıncı
Açıklama:
Ses Frekansı: Ses dalgalarının saniyedeki titreşim sayısıdır ve Hertz (Hz) ölçü birimi ile ifade edilir.
Soru 25
Güvenlik hissi veren ve zıt etkisinden dolayı bir tehlikenin sona erdiğini belirten renk aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sarı
B
Kırmızı
C
Mavi
D
Turuncu
E
Yeşil
Açıklama:
Yeşil: Güvenlik hissini veren ve zıt etkisinden dolayı bir tehlikenin sona erdiğini belirten yeşil (ve yeşil-beyaz renk kombinasyonu), ilk yardım malzemelerinin, ilaç depolarının, kurtarma araçları rengi olarak kullanılır.
Soru 26
“Duygusal durumun en olumsuz olduğu nokta “………” olarak bilinmektedir ki bu noktaya gelmeden pek çok belirti bulunmaktadır” cümlesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
şizofreni
B
atipik psikoz
C
depresyon
D
akut psikoz
E
mani depresif psikoz
Açıklama:
Duygusal durumun en olumsuz olduğu nokta “mani depresif psikoz” olarak bilinmektedir ki bu noktaya gelmeden pek çok belirti bulunmaktadır.
Soru 27
“Çalışmalar, ……. işçilerin ……. göre daha yüksek kaza oranına sahip olduğunu göstermektedir” cümlesinde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
genç / yaşlılara
B
tecrübeli / yaşlılara
C
yaşlı / tecrübelilere
D
yaşlı / gençlere
E
tecrübeli / gençlere
Açıklama:
Çalışmalar, genç işçilerin yaşlılara göre daha yüksek kaza oranına sahip olduğunu göstermektedir.
genç / yaşlılara
genç / yaşlılara
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Ergonominin temel yasalarından biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
iş yeri koşullarında mesleki risklerin araştırılması
B
işçinin (çalışanın) sağlık, güvenlik ve mutluluğunun korunması
C
iş veriminin artırılması
D
işverenin refahı
E
hata ve kazaların azaltılması
Açıklama:
Ergonomi, insan ve çalışma ortamı arasındaki ilişkiler topluluğudur. İş yeri koşullarında mesleki risklerin araştırılması, hata ve kazaların azaltılması, işçinin (çalışanın) sağlık, güvenlik ve mutluluğunun korunması, iş veriminin artırılması gibi temel güvenlik (İş Sağlığı ve Güvenliği, İSG) prensipleri Ergonominin temel yasalarını oluşturur.
işverenin refahı
işverenin refahı
Soru 29
“İşçilerin iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı korunmalarının sağlanması” kavramı aşağıdakilerden hangisini tanımlar?
Seçenekler
A
İş ve İşçi Sağlığı
B
İşçi Sağlığı ve Güvenliği
C
İş Sağlığı ve Güvenliği
D
İş ve İşçi Güvenliği
E
İş Güvenliği Uzmanlığı
Açıklama:
İş Sağlığı ve Güvenliği İSG (Occupational Safety and Health, OSH), kısaca işçilerin iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı korunmalarının sağlanması şeklinde tanımlanır.
Soru 30
“……….”; işçi sağlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği, çalışma ortamının insan faktörü ile uyumunu inceleyerek, mesleki risk ve hastalıkların ve dolayısıyla iş kazalarının en alt düzeye indirilmesi çalışmalarını kapsar” cümlesinde boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Antinomi
B
Ergonomi
C
Otonomi
D
Agronomi
E
Ekonomi
Açıklama:
Ergonomi; işçi sağlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği, çalışma ortamının insan faktörü ile uyumunu inceleyerek, mesleki risk ve hastalıkların ve dolayısıyla iş kazalarının en alt düzeye indirilmesi çalışmalarını kapsar.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Termik radyasyonu tanımlar?
Seçenekler
A
Isı iletimi, vücut ile vücuda temas eden cisimler arasında oluşur.
B
Isı iletimi, aralarında ısı farkı bulunmayan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
C
Isı iletimi, deri yüzeyinde suyun buharlaşması yoluyla gerçekleşir.
D
Isı iletimi, aralarında ısı farkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
E
Isı iletimi, deri ile üzerine temas eden hava arasında gerçekleştirilir.
Açıklama:
Termik radyasyon: Isı iletimi, aralarında ısı farkı bulunan iki cismin arasında doğrudan doğruya bir temas olmadan meydana gelir.
Soru 32
Isının bir katı cisme temas edilerek iletilmesi, yani iki maddenin etkileşmesiyle oluşan enerji transferi aşağıdakilerden hangisine karşılık gelir?
Seçenekler
A
Kondüksiyon
B
Radyasyon
C
Yoğunlaşma
D
Konveksiyon
E
Buharlaşma
Açıklama:
Kondüksiyon, ısının bir katı cisme temas edilerek iletilmesi, yani iki maddenin etkileşmesiyle oluşan enerji transferidir. Etkileşim, enerjisi (sıcaklığı) yüksek olandan düşük olana doğrudur.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi “Havalandırma” için doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Havalandırma, çalışan makineler ve insanların yaydığı ısıyı dağıtır.
B
Havalandırma, hava dolaşımı ile aynı anlama gelmektedir.
C
Havalandırma, kirli havayı temiz hava ile değiştirir.
D
Havalandırma işçilerin makineler ile beraber olduğu ortamlarda artırılmalıdır.
E
Havalandırma, hava kirliliğini hafifletir, serinlik ve temiz hava gereksinimini karşılar.
Açıklama:
Havalandırma, hava dolaşımı ile karıştırılmamalı, birincisi kirli havayı temiz hava ile değiştirir, ikincisi ise havayı yenilemeden sadece hareket ettirir.
Havalandırma, hava dolaşımı ile aynı anlama gelmektedir.
Havalandırma, hava dolaşımı ile aynı anlama gelmektedir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi hava akımını ölçmek için kullanılır?
Seçenekler
A
psikometre
B
termometre
C
odyometre
D
globetermometre
E
anemometre
Açıklama:
Hava ısısının ölçülmesi için termometre, hava neminin ölçülmesi için (kuru ve yaş iki termometreli) psikometre, hava akımını ölçmek için anemometre ve radyant ısının ölçümü için de (dışı mat siyaha boyanmış 30 cm çapındaki bakır kürenin tam merkezindeki ısıyı ölçen) globetermometre kullanılır.
Soru 35
Termal koşulların insan organizması üzerindeki etkisini (ısı stresi) belirlemek için elektronik veya telemetrik cihazlarla fizyolojik bazı değerler ölçülür. Aşağıdakilerden hangisi bu ölçülen değerlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Deri ısısı
B
Kalp atım sayısı
C
Kilo kaybı
D
Sıvı kaybı
E
Terleme
Açıklama:
Termal koşulların insan organizması üzerindeki etkisini (ısı stresi) belirlemek için elektronik veya telemetrik cihazlarla fizyolojik bazı değerler ölçülür:
Kilo kaybı
- Kalp atım sayısı
- Deri ısısı
- Terleme
- Sıvı kaybı
Kilo kaybı
Soru 36
“Gözün değişik uzaklıklara uyum sağlaması …………… olarak adlandırılır” cümlesinde boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
sanitasyon
B
adaptasyon
C
modifikasyon
D
akomodasyon
E
polarizasyon
Açıklama:
Gözün değişik uzaklıklara uyum sağlaması akomodasyon olarak adlandırılır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi ses frekansı ile ilgili olarak doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
İnsan kulağı 16 ile 20000 Hz arasındaki seslere karşı duyarlıdır.
B
Sesi oluşturan titreşimlerin atmosferdeki basıncıdır.
C
Ses dalgalarının saniyedeki titreşim sayısıdır.
D
Hertz (Hz) ölçü birimi ile ifade edilir.
E
Şişman bir insan ile zayıf bir insan arasında ses frekans farkı vardır.
Açıklama:
Ses şiddeti (yeğinliği): Sesi oluşturan titreşimlerin atmosferdeki basıncıdır (birim yüzeye düşen ses gücü, basıncı, yeğinliği) ve “Desibel” (dB) ölçü birimi ile ifade edilir ve “Odyometre” ile ölçülür.
Sesi oluşturan titreşimlerin atmosferdeki basıncıdır.
Sesi oluşturan titreşimlerin atmosferdeki basıncıdır.
Soru 38
Yapılan işlere göre aydınlatma düzeyleri açısından aşağıdakilerden hangisi için önerilen aydınlatma (Lüks) düzeyinin daha yüksek olması beklenir?
Seçenekler
A
Dokumada kalite kontrol
B
Kaba doğrama
C
Vasat incelikte işler
D
Hafif dokumalar
E
Rende ve tezgâhta incelikli makine işi
Açıklama:
İş türüne göre belirlenmiş aydınlatma düzeyleri vardır (Bakınız Tablo 7.4).
Dokumada kalite kontrol 1300 Lüks
Kaba doğrama 200 Lüks
Vasat incelikte işler 400 Lüks
Hafif dokumalar 400 Lüks
Rende ve tezgâhta incelikli makine işi 400 Lüks
Dokumada kalite kontrol 1300 Lüks
Kaba doğrama 200 Lüks
Vasat incelikte işler 400 Lüks
Hafif dokumalar 400 Lüks
Rende ve tezgâhta incelikli makine işi 400 Lüks
Soru 39
Aşağıdaki renklerden hangisi bozuk makine ve aletler için uyarı niteliğinde kullanılır?
Seçenekler
A
Turuncu
B
Kırmızı
C
Parlak mavi
D
Sarı
E
Mor
Açıklama:
Parlak mavi, bozuk makine ve aletler için uyarı niteliğinde kullanılır.
Soru 40
Enformatik (bilgi) algılamada, duyu organlarının dışında başka faktörlerde vardır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biri olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
bildirme duyarlılığı
B
duyu boyutu
C
bozucu etkenler
D
enformasyonun türü
E
dokunma
Açıklama:
Çevreden gelen her türlü enformasyonun (bilgilerin) alınışı ise (isteğe bağlı ya da bağlı olmaksızın) görme, işitme ve dokunma gibi duyu organları aracılığıyla oluşur. Enformatik (bilgi) algılamada, duyu organlarının dışında başka faktörlerde vardır. Bunlar enformasyonun türü, duyu boyutu (işle ilgili nesnelerin yapı, desen, renk, biçim, konum, nicelik vb.), bildirme duyarlılığı ve bozucu etkenler (göz karmaşası, yetersiz aydınlatma, gürültü vb.) gibi faktörlerdir.
Ünite 8
Soru 1
Fertler ve gruplar arasındaki anatomik farklılıkları ya da (tam tersi) benzerlikleri belirlemek amacıyla vücut ölçülerinin bilinmesi ve değerlendirilmesiyle ilgilenen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Antropometri
B
Antropoloji
C
Fizyoloji
D
Biyoloji
E
Estetik
Açıklama:
Fertler ve gruplar arasındaki anatomik farklılıkları ya da (tam tersi) benzerlikleri belirlemek amacıyla vücut ölçülerinin bilinmesi ve değerlendirilmesiyle ilgilenen bilim dalı Antropometri’dir.
Doğru Cevap A’dır.
Doğru Cevap A’dır.
Soru 2
Yunanca “antropos” ve “metikos” kelimlerinin birleşmesinden oluşan Antropometri’nin açılımı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir ?
Seçenekler
A
İnsan Davranışı
B
İnsan Ölçüsü
C
İnsan Yapısı
D
İnsan Doğası
E
İnsan Geni
Açıklama:
Yunanca “antropos” ve “metikos” kelimlerinin birleşmesinden oluşan Antropometri’nin açılımı, İnsan Ölçüsü’dür. Doğru Cevap B’dir.
Soru 3
Vücut ölçü ve oranları insan topluluklarında (genetik yapılar arasında, coğrafyalara göre, ırklarda vb.) ciddi farklılıklar göstermektedir. Amerikalı erkek nüfusun %90’ına göre tasarlanmış bir ürünün aşağıdaki ülke insanlarından hangisine uyumlu olma ihtimali en zayıftır ?
Seçenekler
A
Japonya
B
Fransa
C
İtalya
D
Tayland
E
Vietnam
Açıklama:
Amerikalı erkek nüfusun %90’ına göre tasarlanmış bir ürün (alet vb.), kabaca Almana %90 oranında; Fransıza %80 oranında, İtalyanlara %65 oranında; Japonlara %45 oranında; Taylandlılara %25 oranında ve Vietnamlılara ise %10 oranında uygundur. Doğru Cevap E’dir.
Soru 4
Antropometri ve Antropometrik tasarımlar için aşağıda belirtilen özelliklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Antropometrik tasarımlarda “aritmetik ortalama” ya göre hareket edilir.
B
Antropometrik ürün tasarımları (istatistiksel olarak) kullanıcıların sadece %90’ına hitap eder.
C
Antropometrik veriler farklı coğrafyalardaki insan topluluklarında farklılıklar göstermektedir.
D
Tasarımda antropometri, kullanılan eşyaların ölçülerini insanla uyumlaştırmaya çalışır.
E
Antropometri, özellikle ticari ürünlerin tasarımı için geliştirilmiştir.
Açıklama:
Antropometrik tasarımlarda “aritmetik ortalama” ya göre hareket edilmez. Doğru Cevap A’dır.
Soru 5
Ergonomistlerin tasarım aşamasında kullandıkları “sığışma ölçüleri” aşağıdakilerden hangisini tanımlar ?
Seçenekler
A
Dış Ölçüler
B
Yan Ölçüler
C
Üst Ölçüler
D
İç Ölçüler
E
Alt Öçlüler
Açıklama:
Ergonomistlerin tasarım aşamasında kullandıkları “sığışma ölçüleri” iç ölçülerdir. Doğru Cevap D’dir.
Soru 6
Normal dağılımda ortalama ve standart sapma belli ise, herhangi bir antropometrik ölçümün dağılım içindeki yeri (Standart Normal Dağılım Ölçüsü, Z) Z= (xi - μ) / σ formülü ile hesaplanır. Buna göre tasarım aralığı, (%90 güven sınırları içinde) %5 - 95 aralığına göre seçildiği takdirde, Normal Dağılım Tablosunda (Z tablosunda) 0,95 olasılığa karşılık gelen ZT değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1,545
B
1,435
C
1,645
D
1,565
E
1,635
Açıklama:
Tasarım aralığı, (%90 güven sınırları içinde) %5 - 95 aralığına göre seçildiği takdirde, Normal Dağılım Tablosunda (Z tablosunda) 0,95 olasılığa karşılık gelen ZT değeri 1,645’tir. Doğru Cevap C’dir.
Soru 7
ISO 7250 standardına göre kaç temel antropometrik boyut tanımlanmıştır ?
Seçenekler
A
32
B
42
C
52
D
62
E
72
Açıklama:
ISO 7250 standardına göre 62 temel antropometrik boyut tanımlanmıştır. Doğru Cevap D’dir.
Soru 8
Yarı oturarak çalışılan yerlerde, işlemler için çalışma yüzeyine uygun olarak, sabit duran bir oturma setinin tabandan yüksekliği kaç cm. olmalıdır ?
Seçenekler
A
98
B
100
C
102
D
104
E
106
Açıklama:
Yarı oturarak çalışılan yerlerde, işlemler için çalışma yüzeyine uygun olarak, sabit duran bir oturma setinin tabandan yüksekliği 102 cm. olmalıdır. Doğru Cevap C’dir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi antropometik veri çeşitlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Statik
B
Dinamik
C
Kuvvetsel
D
Yapısal
E
Olgusal
Açıklama:
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar “Statik (yapısal) Antropometri” ile “Dinamik Antropometri” ve “Kuvvetsel Antropometri” olarak üçe ayrılır.
Yapısal, statik aynı anlamda kullanılmaktadır.
Olgusal, antropometik veri çeşitlerinden birisi değildir. Doğru Cevap E’dir.
Yapısal, statik aynı anlamda kullanılmaktadır.
Olgusal, antropometik veri çeşitlerinden birisi değildir. Doğru Cevap E’dir.
Soru 10
Mobilya (masa, sandalye vb.) ebatlarının belirlenmesi ve giysi bedenlerinin (droplarının vb.) alt ve üst sınırlarının ayarlanması, aşağıdaki antropometi uygulamalarından hangisine örnektir ?
Seçenekler
A
Statik Antropometi
B
Dinamik Antropometi
C
Kuvvetsel Antropometi
D
Fonksiyonel Antropometi
E
İşlevsel Antropometi
Açıklama:
Mobilya (masa, sandalye vb.) ebatlarının belirlenmesi ve giysi bedenlerinin (droplarının vb.) alt ve üst sınırlarının ayarlanması “Statik Antropometi” uygulamasına örnektir. Doğru Cevap A’dır.
Soru 11
İnsan vücut ölçülerinin belirlenmesi ve uygulanması ile uğraşan bir bilim dalına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Antropometri
B
Ergonomist
C
Erişme
D
Sığışma
E
Aritmetik
Açıklama:
Ergonomik Tasarımlarda Antropometri
Yunanca “antropos” (insan) ve “metikos” (ölçü) sözcüklerinden oluşan “Antropometri”, “insan vücut ölçülerinin belirlenmesi ve uygulanması ile uğraşan bir bilim dalı”dır.
Yunanca “antropos” (insan) ve “metikos” (ölçü) sözcüklerinden oluşan “Antropometri”, “insan vücut ölçülerinin belirlenmesi ve uygulanması ile uğraşan bir bilim dalı”dır.
Soru 12
Ergonomide, tüm alet ve mobilya ve giysilerin fiziksel ölçülerinin tasarımında hangi veriler kullanılır?
Seçenekler
A
Fizyolojik
B
Antropometrik
C
Periyot
D
Performans
E
Hijyen
Açıklama:
ERGONOMİDE ANTROPOMETRİK TASARIM
Ergonomide, tüm alet ve mobilya ve giysilerin fiziksel ölçülerinin tasarımında antropometrik veriler kullanılır.
Ergonomide, tüm alet ve mobilya ve giysilerin fiziksel ölçülerinin tasarımında antropometrik veriler kullanılır.
Soru 13
Antropometrik ürün tasarımları kullanıcıların sadece % kaçına hitap eder?
Seçenekler
A
%75
B
%80
C
%85
D
%90
E
%95
Açıklama:
Antropometrik Veri Kullanımı
Yani antropometrik ürün tasarımları (istatistiksel olarak) kullanıcıların sadece %90’ına hitap eder. Kaldı ki bu %90’lık sınırlar içinde dahi (taban ve tavandaki boyutlar arasındaki uyumsuzlukların giderilmesi için pratik çözümler üretilmiştir.
Yani antropometrik ürün tasarımları (istatistiksel olarak) kullanıcıların sadece %90’ına hitap eder. Kaldı ki bu %90’lık sınırlar içinde dahi (taban ve tavandaki boyutlar arasındaki uyumsuzlukların giderilmesi için pratik çözümler üretilmiştir.
Soru 14
Referans noktaları olarak, kolların ileriye doğru uzatıldığında ulaşabileceği en uzun mesafeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Diz yüksekliği
B
Dirsek yüksekliği
C
Kalça-diz arkası uzaklığı
D
El ulaşım mesafesi
E
Kalça-diz uzaklığı
Açıklama:
Antropometride Boyutlar
Kalça-diz arkası (popliteal fossa) uzaklığı: Referans noktaları olarak, alt bacağın en geri noktası ile kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir.
Kalça-diz uzaklığı: Referans noktaları olarak, diz kapağı kemiğinin ön kısmından, kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir.
El ulaşım mesafesi: Referans noktaları olarak, kolların ileriye doğru uzatıldığında ulaşabileceği en uzun mesafedir.
Diz yüksekliği: Referans noktaları olarak, diz kapağının orta noktasının yerden dikey mesafesidir.
Dirsek yüksekliği: Referans noktaları olarak, sağ dirseğin alt kısmının oturma yerinin üst yüzeyinden dikey mesafedir.
Kalça-diz arkası (popliteal fossa) uzaklığı: Referans noktaları olarak, alt bacağın en geri noktası ile kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir.
Kalça-diz uzaklığı: Referans noktaları olarak, diz kapağı kemiğinin ön kısmından, kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir.
El ulaşım mesafesi: Referans noktaları olarak, kolların ileriye doğru uzatıldığında ulaşabileceği en uzun mesafedir.
Diz yüksekliği: Referans noktaları olarak, diz kapağının orta noktasının yerden dikey mesafesidir.
Dirsek yüksekliği: Referans noktaları olarak, sağ dirseğin alt kısmının oturma yerinin üst yüzeyinden dikey mesafedir.
Soru 15
Sığma ölçülerinin kullanım yerlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarıda olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
B
Bir kapı kilidi, küçük bir insanın maksimum ulaşım mesafesinden daha yüksek olmamalıdır.
C
Oturma yükseklikleri küçük kullanıcıların diz altı yüksekliğini ve oturga-diz uzunluğunu aşmamalıdır.
D
Yüksekliği ayarlanamayan koltuklarda ya da toplu ulaşım araçları, spor salonlarının koltuk (oturma) yüksekliklerinde de bu prensip dikkate alınır.
E
Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır.
Açıklama:
Antropometrik Verilerin Tasarımda Kullanımı
Sığışma Ölçüleri
Sığma ölçülerinin (iç ölçülerinin) kullanım yerleri ve bazı özel örnekler şu şekilde sıralanabilir:
• Bir kapının yüksekliği, uzun bir insanın boyundan daha kısa olmamalı, hatta ayakkabı ve şapka gibi boy uzunluğunu artıran -ve hatta bu tip yerlerden koşarak geçerken zıplayacak insanlar da hesaba katılarak) ek unsurlar da dikkate alacak şekilde hesaplanır,
• Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır,
• Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
• Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
• Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
• Tekerlek sökme anahtarının uzunluğu, zayıf bir insana da somunları gevşetecek torku oluşturacak yeterlikte olmalıdır,
• İç mekân boyutlandırmalarında (büro,fabrika) personelin dolaşımı için yeterli yer bırakılarak çarpışmalar önlenmelidir,
• Sadece bayanların ya da bay-bayan birlikte çalışılan iş yerlerinde vücut genişliği olarak hamile bir bayanın genişliği minimum değer olarak alınmalıdır,
• Geçişlerde veya makinelerin birbirinden ayrılmasında ya da bir odadaki eşyanın duvardan veya diğer objelerden uzaklığını ayarlamada en az 60 cm’lik bir genişlik bırakılmalıdır.
Erişme ölçülerinin kullanım yerlerine örnekler şu şekilde verilebilir:
• Oturma yükseklikleri küçük kullanıcıların diz altı yüksekliğini ve oturga-diz uzunluğunu aşmamalıdır.
• Yüksekliği ayarlanamayan koltuklarda ya da toplu ulaşım araçları, spor salonlarının koltuk (oturma) yüksekliklerinde de bu prensip dikkate alınır. Yani, kısa boylu bir insan otururken ayakları yerde istirahat edecek kadar koltuk yeterince alçak olmalıdır. Böylece koltuk yüksekliği toplumdaki diz altı yüksekliğinin %1 veya %5’lik değerinden daha yukarda olmamalıdır.
• Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarıda olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
• Bir kapı kilidi, küçük bir insanın maksimum ulaşım mesafesinden daha yüksek olmamalıdır. Ancak yanında ebeveynleri olmayan çocukların da erişmemesi sağlanmalıdır.
Sığışma Ölçüleri
Sığma ölçülerinin (iç ölçülerinin) kullanım yerleri ve bazı özel örnekler şu şekilde sıralanabilir:
• Bir kapının yüksekliği, uzun bir insanın boyundan daha kısa olmamalı, hatta ayakkabı ve şapka gibi boy uzunluğunu artıran -ve hatta bu tip yerlerden koşarak geçerken zıplayacak insanlar da hesaba katılarak) ek unsurlar da dikkate alacak şekilde hesaplanır,
• Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır,
• Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
• Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
• Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
• Tekerlek sökme anahtarının uzunluğu, zayıf bir insana da somunları gevşetecek torku oluşturacak yeterlikte olmalıdır,
• İç mekân boyutlandırmalarında (büro,fabrika) personelin dolaşımı için yeterli yer bırakılarak çarpışmalar önlenmelidir,
• Sadece bayanların ya da bay-bayan birlikte çalışılan iş yerlerinde vücut genişliği olarak hamile bir bayanın genişliği minimum değer olarak alınmalıdır,
• Geçişlerde veya makinelerin birbirinden ayrılmasında ya da bir odadaki eşyanın duvardan veya diğer objelerden uzaklığını ayarlamada en az 60 cm’lik bir genişlik bırakılmalıdır.
Erişme ölçülerinin kullanım yerlerine örnekler şu şekilde verilebilir:
• Oturma yükseklikleri küçük kullanıcıların diz altı yüksekliğini ve oturga-diz uzunluğunu aşmamalıdır.
• Yüksekliği ayarlanamayan koltuklarda ya da toplu ulaşım araçları, spor salonlarının koltuk (oturma) yüksekliklerinde de bu prensip dikkate alınır. Yani, kısa boylu bir insan otururken ayakları yerde istirahat edecek kadar koltuk yeterince alçak olmalıdır. Böylece koltuk yüksekliği toplumdaki diz altı yüksekliğinin %1 veya %5’lik değerinden daha yukarda olmamalıdır.
• Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarıda olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
• Bir kapı kilidi, küçük bir insanın maksimum ulaşım mesafesinden daha yüksek olmamalıdır. Ancak yanında ebeveynleri olmayan çocukların da erişmemesi sağlanmalıdır.
Soru 16
Erişme ölçülerinin kullanım yerlerine göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Oturma yükseklikleri küçük kullanıcıların diz altı yüksekliğini ve oturga-diz uzunluğunu aşmamalıdır.
B
Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır.
C
Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır.
D
Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur.
E
Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır.
Açıklama:
Erişme Ölçüleri
Erişme ölçülerinin kullanım yerlerine örnekler şu şekilde verilebilir:
• Oturma yükseklikleri küçük kullanıcıların diz altı yüksekliğini ve oturga-diz uzunluğunu aşmamalıdır.
• Yüksekliği ayarlanamayan koltuklarda ya da toplu ulaşım araçları, spor salonlarının koltuk (oturma) yüksekliklerinde de bu prensip dikkate alınır. Yani, kısa boylu bir insan otururken ayakları yerde istirahat edecek kadar koltuk yeterince alçak olmalıdır. Böylece koltuk yüksekliği toplumdaki diz altı yüksekliğinin %1 veya %5’lik değerinden daha yukarda olmamalıdır.
• Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarıda olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
• Bir kapı kilidi, küçük bir insanın maksimum ulaşım mesafesinden daha yüksek olmamalıdır. Ancak yanında ebeveynleri olmayan çocukların da erişmemesi sağlanmalıdır.
Sığma ölçülerinin (iç ölçülerinin) kullanım yerleri ve bazı özel örnekler şu şekilde sıralanabilir:
• Bir kapının yüksekliği, uzun bir insanın boyundan daha kısa olmamalı, hatta ayakkabı ve şapka gibi boy uzunluğunu artıran -ve hatta bu tip yerlerden koşarak geçerken zıplayacak insanlar da hesaba katılarak) ek unsurlar da dikkate alacak şekilde hesaplanır,
• Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır,
• Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
• Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
• Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
• Tekerlek sökme anahtarının uzunluğu, zayıf bir insana da somunları gevşetecek torku oluşturacak yeterlikte olmalıdır,
• İç mekân boyutlandırmalarında (büro,fabrika) personelin dolaşımı için yeterli yer bırakılarak çarpışmalar önlenmelidir,
• Sadece bayanların ya da bay-bayan birlikte çalışılan iş yerlerinde vücut genişliği olarak hamile bir bayanın genişliği minimum değer olarak alınmalıdır,
• Geçişlerde veya makinelerin birbirinden ayrılmasında ya da bir odadaki eşyanın duvardan veya diğer objelerden uzaklığını ayarlamada en az 60 cm’lik bir genişlik bırakılmalıdır.
Erişme ölçülerinin kullanım yerlerine örnekler şu şekilde verilebilir:
• Oturma yükseklikleri küçük kullanıcıların diz altı yüksekliğini ve oturga-diz uzunluğunu aşmamalıdır.
• Yüksekliği ayarlanamayan koltuklarda ya da toplu ulaşım araçları, spor salonlarının koltuk (oturma) yüksekliklerinde de bu prensip dikkate alınır. Yani, kısa boylu bir insan otururken ayakları yerde istirahat edecek kadar koltuk yeterince alçak olmalıdır. Böylece koltuk yüksekliği toplumdaki diz altı yüksekliğinin %1 veya %5’lik değerinden daha yukarda olmamalıdır.
• Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarıda olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
• Bir kapı kilidi, küçük bir insanın maksimum ulaşım mesafesinden daha yüksek olmamalıdır. Ancak yanında ebeveynleri olmayan çocukların da erişmemesi sağlanmalıdır.
Sığma ölçülerinin (iç ölçülerinin) kullanım yerleri ve bazı özel örnekler şu şekilde sıralanabilir:
• Bir kapının yüksekliği, uzun bir insanın boyundan daha kısa olmamalı, hatta ayakkabı ve şapka gibi boy uzunluğunu artıran -ve hatta bu tip yerlerden koşarak geçerken zıplayacak insanlar da hesaba katılarak) ek unsurlar da dikkate alacak şekilde hesaplanır,
• Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır,
• Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
• Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
• Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
• Tekerlek sökme anahtarının uzunluğu, zayıf bir insana da somunları gevşetecek torku oluşturacak yeterlikte olmalıdır,
• İç mekân boyutlandırmalarında (büro,fabrika) personelin dolaşımı için yeterli yer bırakılarak çarpışmalar önlenmelidir,
• Sadece bayanların ya da bay-bayan birlikte çalışılan iş yerlerinde vücut genişliği olarak hamile bir bayanın genişliği minimum değer olarak alınmalıdır,
• Geçişlerde veya makinelerin birbirinden ayrılmasında ya da bir odadaki eşyanın duvardan veya diğer objelerden uzaklığını ayarlamada en az 60 cm’lik bir genişlik bırakılmalıdır.
Soru 17
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar kaça ayrılır?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Antropometrik Veri Çeşitleri
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar “Statik Antropometri” ile “Dinamik Antropometri” ve “Kuvvetsel Antropometri” olarak üçe ayrılır.
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar “Statik Antropometri” ile “Dinamik Antropometri” ve “Kuvvetsel Antropometri” olarak üçe ayrılır.
Soru 18
Antropometride insanın hareket hâlindeki vücut ölçüleri değerlendirmeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Erişme
B
Sığışma
C
Statik
D
Dinamik
E
Kuvvetsel
Açıklama:
Antropometrik Veri Çeşitleri
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar “Statik Antropometri” ile “Dinamik Antropometri” ve “Kuvvetsel Antropometri” olarak üçe ayrılır.
Dinamik (Fonksiyonel) Antropometrik Veriler
Dinamik (Hareketli, Fonksiyonel Durağan olmayan) antropometride, insanın hareket hâlindeki vücut ölçüleri değerlendirilir.
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar “Statik Antropometri” ile “Dinamik Antropometri” ve “Kuvvetsel Antropometri” olarak üçe ayrılır.
Dinamik (Fonksiyonel) Antropometrik Veriler
Dinamik (Hareketli, Fonksiyonel Durağan olmayan) antropometride, insanın hareket hâlindeki vücut ölçüleri değerlendirilir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi "vücudun her bir bölümünün kendisine bitişik segmente ve bütün vücuda oranla en uygun pozisyonda yerleştirilmesi” olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Postür
B
Sapma
C
Sığışma
D
Erişme
E
İstatistik
Açıklama:
ANTROPOMETRİK ÇALIŞMA TASARIMI
Postür, “vücudun her bir bölümünün kendisine bitişik segmente ve bütün vücuda oranla en uygun pozisyonda yerleştirilmesi” olarak tanımlanmaktadır. Postür, oturma, ayakta durma, yürüme gibi çeşitli aktiviteler esnasında baş, gövde, kollar ve bacaklar gibi vücut bölümlerinin birbiri ile uyumu ve düzgün dizilimidir.
Postür, “vücudun her bir bölümünün kendisine bitişik segmente ve bütün vücuda oranla en uygun pozisyonda yerleştirilmesi” olarak tanımlanmaktadır. Postür, oturma, ayakta durma, yürüme gibi çeşitli aktiviteler esnasında baş, gövde, kollar ve bacaklar gibi vücut bölümlerinin birbiri ile uyumu ve düzgün dizilimidir.
Soru 20
Referans noktaları olarak, alt bacağın en geri noktası ile kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kalça-diz uzaklığı
B
Kalça-diz arkası uzaklığı
C
El ulaşım mesafesi
D
Dirsek yüksekliği
E
Diz yüksekliği
Açıklama:
Antropometride Boyutlar
Kalça-diz arkası (popliteal fossa) uzaklığı: Referans noktaları olarak, alt bacağın en geri noktası ile kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir.
Kalça-diz uzaklığı: Referans noktaları olarak, diz kapağı kemiğinin ön kısmından, kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir.
El ulaşım mesafesi: Referans noktaları olarak, kolların ileriye doğru uzatıldığında ulaşabileceği en uzun mesafedir.
Diz yüksekliği: Referans noktaları olarak, diz kapağının orta noktasının yerden dikey mesafesidir.
Dirsek yüksekliği: Referans noktaları olarak, sağ dirseğin alt kısmının oturma yerinin üst yüzeyinden dikey mesafedir.
Kalça-diz arkası (popliteal fossa) uzaklığı: Referans noktaları olarak, alt bacağın en geri noktası ile kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir.
Kalça-diz uzaklığı: Referans noktaları olarak, diz kapağı kemiğinin ön kısmından, kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir.
El ulaşım mesafesi: Referans noktaları olarak, kolların ileriye doğru uzatıldığında ulaşabileceği en uzun mesafedir.
Diz yüksekliği: Referans noktaları olarak, diz kapağının orta noktasının yerden dikey mesafesidir.
Dirsek yüksekliği: Referans noktaları olarak, sağ dirseğin alt kısmının oturma yerinin üst yüzeyinden dikey mesafedir.
Soru 21
Hangisinin ergonominin ilgi alanına girdiği söylenemez?
Seçenekler
A
İş ürün tasarımı
B
Ev yaşamı
C
Doğal yaşam biçimleri
D
Dinlenme dönemi etkinlikleri
E
Üretimle ilgili çevre ve kişilerin etkileşimi
Açıklama:
ERGONOMİDE TASARIM
Doğal yaşam biçimleri
Doğal yaşam biçimleri
Soru 22
Kullanıcılarının yaş ve cinsiyetlerine göre değişiklik gösteren boyut farklılıklarını gözeterek yapılacak tasarımlar için hangi bilimden yararlanılır?
Seçenekler
A
Antropometri
B
Anatomi
C
Antropoloji
D
Antroposmetikos
E
Yunan vücut bilimi
Açıklama:
Ergonomik Tasarımlarda Antropometri
Soru 23
Hangi ifade antropometrik veri kullanımına yönelik değildir?
Seçenekler
A
Vücut ölçülerine göre yapılacak tasarımlarda (antropometrik ölçümlere ait) istatistiki veriler doğrudan bir tasarım problemine uygulanır.
B
Antropometrik uyumsuzlukların sonuçları dikkate alınarak hangi antropometrik verilerin daha uygun olacağına karar verilir.
C
Önce hangi antropometrik uyumsuzlukların olabileceği analiz edilir ve hangi antropometrik verilerin bu problemin çözümünde daha uygun olacağına karar verilir.
D
Tasarımlarda çok faktörlü analizler yapılır. Sadece kullanıcı kitlesinin ölçülerinin elde edilmesi ile problemler çözülmez.
E
Antropometrik tasarımlarda istatistik ölçülerin nasıl kullanılacağı hayati derecede önemli bir karardır. Antropometrik veriler analiz edilirken muhtemel kullanıcı kitlesine uyumu açısından doğru verilerin toplanması için doğru kullanıcı popülasyonu incelenir.
Açıklama:
ERGONOMİDE ANTROPOMETRİK TASARIM Antropometrik Veri Kullanımı
Antropometrik veriler kullanılırken, antropometrik uyumsuzlukların sonuçları dikkate alınarak hangi antropometrik verilerin daha uygun olacağına karar verilmektedir. Ergonomistler, uyumsuzlukların ne şekilde olacağını önceden öngörebilmelidir.
vücut ölçülerine göre yapılacak tasarımlarda (antropometrik ölçümlere ait) istatistiki veriler doğrudan bir tasarım problemine uygulanamaz. Doğru cevap A'dır.
Antropometrik veriler kullanılırken, antropometrik uyumsuzlukların sonuçları dikkate alınarak hangi antropometrik verilerin daha uygun olacağına karar verilmektedir. Ergonomistler, uyumsuzlukların ne şekilde olacağını önceden öngörebilmelidir.
vücut ölçülerine göre yapılacak tasarımlarda (antropometrik ölçümlere ait) istatistiki veriler doğrudan bir tasarım problemine uygulanamaz. Doğru cevap A'dır.
Soru 24
Hangisi saha araştırmalarında antropometrik ölçümü yapılarak formlara kaydedilen, daha sonra istatistiki analizlere tabi tutulan ham veriler üzerinde yapılacak çalışmalar ile hesaplanacak istatistiki değerlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aritmetik ortalama
B
Varyans ve standart sapması
C
Antropometrik tasarım
D
Basıklık, çarpıklık
E
Alt ve üst sınır (yüzde) değerleri
Açıklama:
ERGONOMİDE ANTROPOMETRİK TASARIM Antropometrik Veri Kullanımı
Antropometrik tasarım
Antropometrik tasarım
Soru 25
Sığma ölçülerinin (iç ölçülerinin) kullanım yerleri kapsamında, geçişlerde veya makinelerin birbirinden ayrılmasında ya da bir odadaki eşyanın duvardan veya diğer objelerden uzaklığını ayarlamada en az kaç cm’lik bir genişlik bırakılmalıdır?
Seçenekler
A
40 cm’lik
B
50 cm’lik
C
60 cm’lik
D
70 cm’lik
E
80 cm’lik
Açıklama:
Antropometrik Verilerin Tasarımda Kullanımı Sığışma Ölçüleri
60 cm’lik
60 cm’lik
Soru 26
Statik antropometrik veriler nasıl elde edilir?
Seçenekler
A
Belirli bir anatomik yapıdan (noktadan), diğer bir anatomik yapıya (noktaya) yapılan ölçümler ile.
B
Vücudun sabit bir referans noktasından (diğer) hareketli bir kısmı ile arasındaki boyutların ölçülmesi ile.
C
İnsan vücudu üzerindeki yüklerin mekanik analizleri ile.
D
Fiziksel, kuvvet gerektiren çalışmalar esnasında oluşacak duruş pozisyonlarının tanımlanabilmesi için ilgili eklemlerin uygun açı dizilerinin hesaplanması ile.
E
İnsanın hareket hâlindeki vücut ölçülerinin değerlendirilmesi ile.
Açıklama:
Antropometrik Veri Çeşitleri Statik (Yapısal) Antropometrik Veriler
Belirli bir anatomik yapıdan (noktadan), diğer bir anatomik yapıya (noktaya) yapılan ölçümler ile.
Belirli bir anatomik yapıdan (noktadan), diğer bir anatomik yapıya (noktaya) yapılan ölçümler ile.
Soru 27
Hangisi günümüzde antropometrik ölçümler sonucu elde edilecek boyutlar için kullanılan ISO 7250 standardında yer almaz?
Seçenekler
A
Otururken alınan göz, omuz, dirsek vb. 12 ölçü
B
Ayaktayken alınan, göz, el, boyun, uyluk vb. 16 ölçü
C
El, avuç içi, parmak, yüz, ayak vb. vücudun (özel) bazı bölgeleri için 20 ölçü
D
Köprücük kemiği (omuz çıkıntısı), kavrama (tutma), oturma derinliği vb. fonksiyonel olarak da 14 ölçü
E
Hareket halinde alınan bel, göğüs, bacak bölgeleri için 15 ölçü
Açıklama:
Antropometride Boyutlar
Hareket halinde alınan bel, göğüs, bacak bölgeleri için 15 ölçü
Hareket halinde alınan bel, göğüs, bacak bölgeleri için 15 ölçü
Soru 28
Hangisi antropolog Hertzberg’in ergonomik tasarımlar açısından tanımladığı antropometrik ölçüler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Boy, omuz genişliği, dirsek yüksekliği, omuz-dirsek arası, dirsek-el uzunluğu, dirsek-bilek arası, kalça genişliği
B
Topuktan diz yüksekliği, topuk-diz açıklığı, topuk genişliği, diz uzunluğu
C
Kalçadan yukarı yükseklik, kalçadan dirsek yüksekliği, kalçadan göz yüksekliği, kalça-bacak açıklığı
D
Zeminden diz yüksekliği, zeminden kalça altına kadar olan yükseklik, karın derinliği
E
Bacak kalınlığı, ayak uzunluğu, ayak genişliği, el uzunluğu, el genişliği, avuç uzunluğu
Açıklama:
Antropometride Boyutlar
Topuktan diz yüksekliği, topuk-diz açıklığı, topuk genişliği, diz uzunluğu
Topuktan diz yüksekliği, topuk-diz açıklığı, topuk genişliği, diz uzunluğu
Soru 29
Hangisi vücudun her bir bölümünün kendisine bitişik segmente ve bütün vücuda oranla en uygun pozisyonda yerleştirilmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Pelvis
B
Vertebra
C
Dizler ve kalça
D
Postür
E
Kaslar ve deri
Açıklama:
ANTROPOMETRİK ÇALIŞMA TASARIMI
Postür
Postür
Soru 30
Hangisi oturma postürleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Öne eğimli oturma
B
Yarı oturarak çalışma
C
Geriye kaykılarak oturma
D
Bacak bacak üstüne atarak oturmak
E
Dikilmek ve ileri kayık oturma duruşu
Açıklama:
Yarı oturarak çalışma
Soru 31
Antropometri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İnsan vücut ölçülerinin belirlenmesi ve uygulanması ile uğraşan bilim dalıdır.
B
İnsanların kullandığı şeyleri ve çevreleri iyileştirme olanaklarını arar ve uygular.
C
İnsanla doğrudan teması olan ürünlerin tasarımında bariz bir şekilde ön plana çıkar.
D
İnsanlar ile içinde yaşadığı sistemin unsurları arasındaki etkileşimlerin anlaşılması ve insan refahını ve genel sistem performansını optimize etmek için teoriler, prensipler ve doğrultuda yöntemler geliştiren ve uygulayan bilimsel disiplindir.
E
İş ürün tasarımı, ev yaşamı ve dinlenme dönemi etkinlikleri ile bunlara yönelik üretimle ilgili çevre ve kişilerin etkileşimine odaklanmıştır.
Açıklama:
Antropometri, insan vücut ölçüleri ve vücut hareketleri ile bu hareketlerin frekans ve sınırları gibi vücut özelliklerini inceleyen bir disiplindir.
Soru 32
"............. insanlar ile içinde yaşadığı sistemin unsurları arasındaki etkileşimlerin anlaşılması ve insan refahını ve genel sistem performansını optimize etmek için teoriler, prensipler ve doğrultuda yöntemler geliştiren ve uygulayan bilimsel disiplindir."
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Tasarım
B
Ergonomi
C
Antropometri
D
Hijyen
E
İş sağlığı
Açıklama:
Ergonomi, insanlar ile içinde yaşadığı sistemin unsurları arasındaki etkileşimlerin anlaşılması ve insan refahını ve genel sistem performansını optimize etmek için teoriler, prensipler ve doğrultuda yöntemler geliştiren ve uygulayan bilimsel disiplindir.
Soru 33
Aşağıdakilerin hangisinde sığma ölçüleriyle ilgili bilgi yanlışlığı vardır?
Seçenekler
A
Bir kapının yüksekliği, uzun bir insanın boyundan daha kısa olmamalı.
B
Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalı.
C
Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmamalı.
D
İç mekân boyutlandırmalarında personelin dolaşımı için yeterli yer bırakılarak çarpışmalar önlenmeli.
E
Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalı.
Açıklama:
Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır.
Soru 34
Erişme ölçülerinin kullanım yerleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kısa boylu bir insan otururken ayakları yerde istirahat edecek kadar koltuk yeterince alçak olmalıdır.
B
Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarıda olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
C
Bir kapı kilidi, küçük bir insanın maksimum ulaşım mesafesinden daha yüksek olmamalıdır.
D
Oturma yükseklikleri küçük kullanıcıların diz altı yüksekliğini ve oturga-diz uzunluğundan fazla olmalıdır.
E
Şişe kapakları küçük boyutlu bir kişinin eli içinde yeterli sürtünmeyi oluşturacak genişlikte bir alan sağlamalıdır.
Açıklama:
Oturma yükseklikleri küçük kullanıcıların diz altı yüksekliğini ve oturga-diz uzunluğunu aşmamalıdır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi statik antropometrik verilere örnek değildir?
Seçenekler
A
İnsanların saç uzunlukları
B
Omuz genişliği
C
Eklemlerin yerden yüksekliği
D
Diz arkasının yerden yüksekliği
E
Oturma yüksekliği
Açıklama:
Statik veriler, insanların sabit pozisyonlarında vücut boyutlarının ölçülmesi ile elde edilir. Statik antropometrik veriler belirli bir anatomik yapıdan (noktadan), diğer bir anatomik yapıya (noktaya) yapılan ölçümler ile elde edilir. Örneğin, eklemlerin yerden yüksekliği, diz arkası çukurun (popliteal fossa) yüksekliği veya diz arkasının yerden yüksekliği ile ölçülür.
Soru 36
Vücudun sabit bir referans noktasından (diğer) hareketli bir kısmı ile arasındaki boyutların ölçülmesi ile elde edilen verilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dinamik antropometrik veriler
B
Statik antropometrik veriler
C
Sığışma ölçüleri
D
Erişme ölçüleri
E
Kuvvetsel antropometrik veriler
Açıklama:
Dinamik (Hareketli, Fonksiyonel Durağan olmayan) antropometride, insanın hareket hâlindeki vücut ölçüleri değerlendirilir. Dinamik antropometrik veriler, vücudun sabit bir referans noktasından (diğer) hareketli bir kısmı ile arasındaki boyutların ölçülmesi ile elde edilir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Antropolog H. T. E. Hertzberg Ergonomik tasarımlar açısından antropometrik ölçü tanımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Göz yüksekliği: Referans noktaları olarak, oturma yerinin üst yüzeyinden gözün dış kenarının dikey mesafesidir.
B
Boy uzunluğu: Referans noktaları olarak birey başı dik, gözleri ön karşıya bakarken, yerden başın en noktasına kadar olan dikey mesafedir.
C
Omuz genişliği: Referans noktaları olarak, her iki taraftaki deltoid kaslar arasındaki maksimum mesafedir.
D
El ulaşım mesafesi: Referans noktaları olarak, kolların ileriye doğru uzatıldığında ulaşabileceği en uzun mesafedir.
E
Bel yüksekliği: Referans noktaları olarak, dik durumda iken, oturma yerinin üst yüzeyi ile başın en yüksek noktası arasındaki dikey mesafedir.
Açıklama:
Oturma yüksekliği: Referans noktaları olarak, dik durumda iken, oturma yerinin üst yüzeyi ile başın en yüksek noktası arasındaki dikey mesafedir.
Soru 38
Postür ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Postür, “vücudun her bir bölümünün kendisine bitişik segmente ve bütün vücuda oranla en uygun pozisyonda yerleştirilmesi” olarak tanımlanmaktadır.
B
Postür, kalıtım, vücut tipi, alışkanlıklar ve kas dengesi gibi faktörlerden etkilenmez.
C
Oturma, ayakta durma ve yatma sırasında vücudun duruş şekline dinamik postür denilir.
D
Yürüme, koşma sırasındaki hareketler esnasında vücudun duruş şekline statik postür denilir.
E
İnsan vücudunda postür; sadece vertebra ile pelvisin fizyolojik ve mekanik etkileşimleriyle oluşur.
Açıklama:
Postür, “vücudun her bir bölümünün kendisine bitişik segmente ve bütün vücuda oranla en uygun pozisyonda yerleştirilmesi” olarak tanımlanmaktadır.
Soru 39
Aşağıdaki iş yapısı postür eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Tekrarlı hareketlerin olduğu hafif montaj işlemleri- oturarak
B
Dikkat gerektiren işlemler- ayakta
C
Yatay seviyede uzanma- oturarak
D
Dirsek seviyesinin altında çalışma- oturarak
E
5 kg’dan fazla kaldırma- oturarak
Açıklama:
Tekrarlı hareketlerin olduğu hafif montaj işlemleri- oturarak
Soru 40
Hafif işlerde ise kolun kaldıraç kuvveti göz önüne alınarak, işin dirsek seviyesinden yaklaşık 5cm aşağıda tutularak gerçekleştirilmesi gerekir. Bilgisayar kullanırken ise elin .......... dirsek seviyesinin altında tutulması tercih edilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Seçenekler
A
3 cm
B
4 cm
C
5 cm
D
6 cm
E
2 cm
Açıklama:
Hafif işlerde ise kolun kaldıraç kuvveti göz önüne alınarak, işin dirsek seviyesinden yaklaşık 5cm aşağıda tutularak gerçekleştirilmesi gerekir. Bilgisayar kullanırken ise elin 3 cm dirsek seviyesinin altında tutulması tercih edilir.
Soru 41
Uzaktan kumanda, fotoğraf makinesi ya da telefon tuşlarının büyüklükleri, mutfak tezgâhlarının yüksekliği, bir taşıta binildiğinde dizlerin öndeki koltukla arasındaki mesafenin yeterliliği vb. konular hangi bilim dalının çalışma konuları arasındadır?
Seçenekler
A
Mimarlık
B
Ergonomi
C
Mühendislik
D
İç mimarlık
E
Peyzaj
Açıklama:
Ergonomide Tasarım
Bir taşıta binildiğinde dizlerin öndeki koltukla arasındaki mesafenin yeterliliği aslında Ergonominin konusudur. Uzaktan kumanda, fotoğraf makinesi ya da telefon tuşlarının (butonlarının) büyüklükleri, tuşların klavyelerdeki yerleşimleri, çimlerin üzerine döşenmiş karo taşlarının büyüklük ve mesafeleri, şadırvanlardaki oturakların musluğa olan mesafeleri, mutfak tezgâhlarının yüksekliği ya da çekmece ve dolapların derinliği, otomobil ya da uçak kokpitlerindeki kumanda ve kontrol ekipmanlarının yer ve boyutlarının tasarımları aslında uygulamalı Ergonominin çalışma konularına birer örnektir.
Bir taşıta binildiğinde dizlerin öndeki koltukla arasındaki mesafenin yeterliliği aslında Ergonominin konusudur. Uzaktan kumanda, fotoğraf makinesi ya da telefon tuşlarının (butonlarının) büyüklükleri, tuşların klavyelerdeki yerleşimleri, çimlerin üzerine döşenmiş karo taşlarının büyüklük ve mesafeleri, şadırvanlardaki oturakların musluğa olan mesafeleri, mutfak tezgâhlarının yüksekliği ya da çekmece ve dolapların derinliği, otomobil ya da uçak kokpitlerindeki kumanda ve kontrol ekipmanlarının yer ve boyutlarının tasarımları aslında uygulamalı Ergonominin çalışma konularına birer örnektir.
Soru 42
Kısaca vücut ölçüleri bilimi olarak adlandırılan disiplin alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ergonometri
B
Biyometri
C
Fizyometri
D
Antropometri
E
Biyomekanik
Açıklama:
Ergonomik Tasarımlarda Antropometri
Antropometri, insan vücut ölçüleri ve vücut hareketleri ile bu hareketlerin frekans ve sınırları gibi vücut özelliklerini inceleyen bir disiplindir. “Vücut ölçüleri bilimi” olarak da adlandırılan Antropometri, çalışma ya da dinlenme, tüm mekanların tasarımında odak noktasını teşkil etmektedir. Bütünsel bir yaklaşım açısıyla antropometri, insanlara yardım ve hizmet etmesi için düşünülmüş bütün eşya ve araç tasarımının ayrılmaz bir parçasıdır.
Antropometri, insan vücut ölçüleri ve vücut hareketleri ile bu hareketlerin frekans ve sınırları gibi vücut özelliklerini inceleyen bir disiplindir. “Vücut ölçüleri bilimi” olarak da adlandırılan Antropometri, çalışma ya da dinlenme, tüm mekanların tasarımında odak noktasını teşkil etmektedir. Bütünsel bir yaklaşım açısıyla antropometri, insanlara yardım ve hizmet etmesi için düşünülmüş bütün eşya ve araç tasarımının ayrılmaz bir parçasıdır.
Soru 43
İnsan vücut ölçülerini etkileyen değişkenler aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Genetik yapı, cinsiyet, yaş, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite
B
Fiziksel aktivite, sağlıkla ilişkili bileşenler, beslenme
C
Yaş, cinsiyet, fiziksel özellikler
D
Beslenme alışkanlıkları, spor alışkanlıkları, yaş
E
Cinsiyet, fiziksel aktivite, yaş, beslenme
Açıklama:
Ürün Tasarımında Antropometri Faktörü
İnsan vücut ölçüleri pek çok değişkenin etkisi altındadır. Vücut ölçülerindeki (antropometrik) değişimlere genetik yapı (ulus, bölge vb.) haricinde cinsiyet, yaş, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktiviteler gibi başka faktörlerin de etkisi bulunmaktadır.
İnsan vücut ölçüleri pek çok değişkenin etkisi altındadır. Vücut ölçülerindeki (antropometrik) değişimlere genetik yapı (ulus, bölge vb.) haricinde cinsiyet, yaş, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktiviteler gibi başka faktörlerin de etkisi bulunmaktadır.
Soru 44
Antropometrik tasarım yapılırken aşağıdaki ölçü birimlerinden hangisinin kullanılması tasarımda istenmeyen tasarım hatalarına ve dolayısıyla uyumsuzlukların ortaya çıkmasına yol açar?
Seçenekler
A
Varyans
B
Standart sapma
C
Aritmetik ortalama
D
Normal dağılım
E
Sığışma ölçüleri
Açıklama:
Antropometrik Veri Kullanımı
Antropometrik verilerin sadece aritmetik ortalama alınarak yapılan bir tasarımda istenmeyen tasarım hataları ve dolayısıyla uyumsuzluklar ortaya çıkacaktır. Örneğin ortalama insanlar için dizayn edilen bir eşyanın kavrama yeri (kulp büyüklüğü) ortalamaya göre tasarlansa, kullanıcıların yarısına (elleri ortalamadan büyük olanlar ellerini kulpun içine sokamayacaklarından) uyumsuz olacaktır. Benzer olarak halk otobüslerinde ayakta kalanların tutunacakları yerler ortalamaya göre tasarlanacak olsa, erişim mesafeleri ortalamanın altındakiler için (kısa boylular) uyumsuz olacaktır. Dolayısıyla antropometrik tasarımlarda “aritmetik ortalama” ya (μ) göre hareket edilmez.
Antropometrik verilerin sadece aritmetik ortalama alınarak yapılan bir tasarımda istenmeyen tasarım hataları ve dolayısıyla uyumsuzluklar ortaya çıkacaktır. Örneğin ortalama insanlar için dizayn edilen bir eşyanın kavrama yeri (kulp büyüklüğü) ortalamaya göre tasarlansa, kullanıcıların yarısına (elleri ortalamadan büyük olanlar ellerini kulpun içine sokamayacaklarından) uyumsuz olacaktır. Benzer olarak halk otobüslerinde ayakta kalanların tutunacakları yerler ortalamaya göre tasarlanacak olsa, erişim mesafeleri ortalamanın altındakiler için (kısa boylular) uyumsuz olacaktır. Dolayısıyla antropometrik tasarımlarda “aritmetik ortalama” ya (μ) göre hareket edilmez.
Soru 45
Diş fırçası derin ağzı olan bir kişinin azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olarak tasarlandığında tasarlayan kişi hangi ölçünün kullanımına yer vermiştir?
Seçenekler
A
Basıklık değeri
B
Standart ölçüler
C
Aritmetik ortalama
D
Erişme ölçüleri
E
Sığma ölçüleri
Açıklama:
Sığışma Ölçüleri
Sığma ölçülerinin (iç ölçülerinin) kullanım yerleri ve bazı özel örnekler şu şekilde sıralanabilir: Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır. Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır. Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır.
Sığma ölçülerinin (iç ölçülerinin) kullanım yerleri ve bazı özel örnekler şu şekilde sıralanabilir: Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır. Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır. Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır.
Soru 46
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlardan biridir?
Seçenekler
A
Dinamik Antropometri
B
Erişimsel Antropometri
C
Çekimsel Antropometri
D
Manuel Antropometri
E
Teknolojik Antropometri
Açıklama:
Antropometrik Veri Çeşitleri
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar “Statik Antropometri” ile “Dinamik Antropometri” ve “Kuvvetsel Antropometri” olarak üçe ayrılır.
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar “Statik Antropometri” ile “Dinamik Antropometri” ve “Kuvvetsel Antropometri” olarak üçe ayrılır.
Soru 47
Kapılar ve açıklıkların minimum yüksekliğini belirlemeyi sağlayan ölçü birimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Göz yüksekliği
B
Omuz genişliği
C
Oturma yüksekliği
D
Boy uzunluğu
E
Diz yüksekliği
Açıklama:
Antropometride Boyutlar
Boy uzunluğu: Referans noktaları olarak birey başı dik, gözleri ön karşıya bakarken yerden başın en noktasına kadar olan dikey mesafedir. Bu veri kapılar ve açıklıkların minimum yüksekliğini belirlemeyi sağlar. Genellikle kullanıcı grubun %99’luk değerleri kullanılır. Ama kullanıcıların tümünün (%100’ü) dikkate alınması daha sağlıklı olur.
Boy uzunluğu: Referans noktaları olarak birey başı dik, gözleri ön karşıya bakarken yerden başın en noktasına kadar olan dikey mesafedir. Bu veri kapılar ve açıklıkların minimum yüksekliğini belirlemeyi sağlar. Genellikle kullanıcı grubun %99’luk değerleri kullanılır. Ama kullanıcıların tümünün (%100’ü) dikkate alınması daha sağlıklı olur.
Soru 48
En kötü postür olarak ifade edilen postür aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktif postür
B
İnaktif postür
C
Sürekli aynı olan postür
D
Gevşek postür
E
Askeri postür
Açıklama:
Antropometrik Çalışma Tasarımı
En kötü postür, sürekli aynı olan postürdür. Yani oturarak çalışmada sadece oturmak ya da ayakta çalışmada ise sürekli ayakta bulunmak en zararlı postürlerdir. Bu tip sabit postürlü çalışmalarda sırt, omuz, boyun, bacak, ayak ve kol rahatsızlıkları gibi fizyolojik rahatsızlıklara ilaveten psikolojik sorunlar belirginleridir.
En kötü postür, sürekli aynı olan postürdür. Yani oturarak çalışmada sadece oturmak ya da ayakta çalışmada ise sürekli ayakta bulunmak en zararlı postürlerdir. Bu tip sabit postürlü çalışmalarda sırt, omuz, boyun, bacak, ayak ve kol rahatsızlıkları gibi fizyolojik rahatsızlıklara ilaveten psikolojik sorunlar belirginleridir.
Soru 49
Leğen kemiğinin daha dik tutulmasının sağlaması ve sırtın alt kısmında öne kavisli omurga oluşumuna neden olan duruş şekli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geri kaykılarak oturma
B
Bacak bacak üstüne atarak oturma
C
Bağdaş kurarak oturma
D
Yaslanarak oturma
E
Öne eğimli oturma
Açıklama:
Oturarak Çalışma
Öne Eğimli Oturmak: Sandalyelerinin ön kenarları üzerinde veya öne eğilimli oturaklarda dizlerini biraz aşağıya doğru tutarak oturma duruş şeklidir. Bu duruşun avantajları leğen kemiğinin daha dik tutulmasının sağlaması ve sırtın alt kısmında öne kavisli omurga oluşumuna sebep olmasıdır. Dezavantajı ise yüksek basınç sebebiyle yorulmaya sebep olmasıdır.
Öne Eğimli Oturmak: Sandalyelerinin ön kenarları üzerinde veya öne eğilimli oturaklarda dizlerini biraz aşağıya doğru tutarak oturma duruş şeklidir. Bu duruşun avantajları leğen kemiğinin daha dik tutulmasının sağlaması ve sırtın alt kısmında öne kavisli omurga oluşumuna sebep olmasıdır. Dezavantajı ise yüksek basınç sebebiyle yorulmaya sebep olmasıdır.
Soru 50
Yapılan iş aşağıya ve yanlara doğru bir güç gerektiriyorsa bunun için çalışanın el yüksekliği ne kadar olmalıdır?
Seçenekler
A
107 cm
B
91 cm
C
76 cm
D
81 cm
E
65 cm
Açıklama:
İş Yüksekliği Tasarımı
Hafif işlerde (yazı yazmak, küçük paketleme yapmak vb.) çalışanların el yüksekliği 107 cm’dir. Ancak yapılan iş aşağıya ve yanlara doğru bir güç gerektiriyorsa bunun için çalışanın el yüksekliği 91 cm olmalıdır. Eğer daha ağır işlemler varsa bu kez çalışanın el yüksekliği 76 cm’ye iner. Tersi durumda, yani çok ağır ve güç isteyen işlemlerde (makinedeki ekipmanın değiştirilmesi vb.) ise çalışanın el yüksekliği 81 cm olmalıdır.
Hafif işlerde (yazı yazmak, küçük paketleme yapmak vb.) çalışanların el yüksekliği 107 cm’dir. Ancak yapılan iş aşağıya ve yanlara doğru bir güç gerektiriyorsa bunun için çalışanın el yüksekliği 91 cm olmalıdır. Eğer daha ağır işlemler varsa bu kez çalışanın el yüksekliği 76 cm’ye iner. Tersi durumda, yani çok ağır ve güç isteyen işlemlerde (makinedeki ekipmanın değiştirilmesi vb.) ise çalışanın el yüksekliği 81 cm olmalıdır.
Soru 51
Ergonomide “Güvenlik” beklentisinden sonra akla ilk gelen hedef kavramı nedir?
Seçenekler
A
Konfor
B
Uyum
C
Ekipman
D
Ürün
E
Ortam
Açıklama:
“Güvenlik” (İSG) beklentisinden sonra akla ilk gelen hedef “konfor” kavramı, aslında Ergonomi- nin diğer bir adıdır. Zira Ergonomi, insanlar ve in- sanların işte ve günlük hayatta kullandıkları ürün, ekipman, yöntem, kısacası tüm çevresi ile iletişimi- nin ana hedefi güvenlik ve konfordur.
Soru 52
Psikolojik ve fizyolojik prensiplerin ürün, süreç ve sistemlerin mühendislik ve tasarımına uygulanması hangi bilim alanı içindedir?
Seçenekler
A
Fizik
B
Ergonomi
C
Psikoloji
D
Fizyoloji
E
Matematik
Açıklama:
Zira Ergonomi, psikolojik ve fizyolojik pren- siplerin ürün, süreç ve sistemlerin mühendislik ve tasarımına uygulanmasıdır.
Soru 53
Otomobillerden, hanelere, gözüklerden çatal bıçak takımlarına, mobilya dekorasyonundan iş yerindeki tezgâh ve bilgisayar masalarının ebat ve yüksekliğine kadar pratik kullanım sağlayan en önemli tasarım faktörü nedir?
Seçenekler
A
Mühendislik
B
Mimarlık
C
Ergonomi
D
Antropometri
E
İstatistik
Açıklama:
Aslında otomobillerden, hanelere (evlere), gözlüklerden çatal bıçak takımlarına, mobilya dekorasyonundan iş yerindeki tezgâh ve bilgisayar masalarının ebat ve yüksekliğine kadar pratik kullanım sağlayan en önemli tasarım faktörü Ergonomidir.
Soru 54
Ergonominin, kalite ve yaşam üzerinde belirgin bir etkisi vardır. Avrupa Birliği standartlarında hangi işaret Ergonomik normlara uygunluğu gösterir?
Seçenekler
A
AB
B
FCC
C
CCC
D
CE
E
TSE
Açıklama:
Zira Ergonominin, kalite ve yaşam üzerinde belirgin bir etkisi vardır. Zaten, AB standartlarında “CE” işareti ile gösterilen, aslında ürünün Ergonomik normlara uygunluğudur.
Soru 55
İnsan vücut ölçülerinin belirlenmesi ve uygulanması ile uğraşan bir bilim dalı nedir?
Seçenekler
A
Fizyoloji
B
Ergonomi
C
Sosyoloji
D
Psikoloji
E
Antropometri
Açıklama:
Kullanıcılarının yaş ve cinsiyetlerine göre değişiklik gösteren boyut farklılıklarını gözeterek yapı- lacak tasarımlar için Antropometri biliminden yararlanılır. Yunanca “antropos” (insan) ve “metikos” (ölçü) sözcüklerinden oluşan “Antropometri”, “insan vücut ölçülerinin belirlenmesi ve uygulanması ile uğraşan bir bilim dalı”dır.
Soru 56
Seri üretimi yapılan eşyaların tasarımında ergonomistin görevi aşağıdakilerden hangisi değildir?
Seçenekler
A
Önce ürünün nasıl kullanılacağını sonra da kullanılabilirliği etkileyecek faktörleri belirlemesidir
B
O eşyayı kullanacakların sahip olduğu antropometrik değerlerini bilinmesi
C
Yapılacak tasarımda antropometrik ölçümü dikkate alınması zorunludur
D
Ürün tasarımında kullanılması gereken antropometrik ölçümler, olası kullanıcıların vücut ölçü verileri elde edilerek ürünlerin bu insanlara uygunluğu sağlanmalıdır
E
Kullanılan eşyalardan, yapılan işlere kadar her şeyin insanın antropometrik ölçülerine, gücüne ve kişisel özelliklerine uygun olarak tasarlanması zorunlu değildir
Açıklama:
Seri üretimi yapılan eşyaların tasarımında Ergonomistin görevi (Bk. Bölüm 5: Ergonominin Tanımı ve Gelişimi), önce ürünün nasıl kullanılacağını sonra da kullanılabilirliği etkileyecek faktörleri belirlemektir. O eşyayı kullanacakların sahip olduğu antropometrik değerlerin bilinmesi ve dolayısıyla yapılacak tasarımda dikkate alınması zorunludur. Zira ürün tasarımında kullanılması gereken antropometrik ölçümler, olası kullanıcıların vücut ölçü verileri elde edilerek ürünlerin bu insanlara uygunluğu sağlanmalıdır.
Kullanılan eşyalardan, yapılan işlere kadar her şeyin insanın antropometrik (yani bedensel) ölçü- lerine, gücüne ve kişisel özelliklerine uygun olarak tasarlanmasını sağlamalıdır.
Kullanılan eşyalardan, yapılan işlere kadar her şeyin insanın antropometrik (yani bedensel) ölçü- lerine, gücüne ve kişisel özelliklerine uygun olarak tasarlanmasını sağlamalıdır.
Soru 57
Toplumların sahip oldukları antropometrik özelliklerin ürün tasarımdaki rolü çok büyüktür. Genetik farklılıklara bakıldığında Türkiye'de erkeklerin boy ortalamaları kaç cm dir?
Seçenekler
A
169
B
152
C
167
D
172
E
173
Açıklama:
Genetik farklılıklara bakıldığında ise Al- man erkeklerin boy ortalamaları 173 cm iken, İsviçre 172, Türkiye’de 169 cm, ABD’de 167 cm ve Uzak Doğu’da ise 152 cm’dir. Yani toplumların sahip ol- dukları antropometrik özelliklerin ürün tasarımdaki rolü çok büyüktür.
Soru 58
Antropometrik ürün tasarımları (istatistiksel olarak) kullanıcıların % (yüzde) kaçına hitap eder?
Seçenekler
A
% 10 (yüzde on)
B
% 90 (yüzde doksan)
C
% 5 (yüzde beş)
D
%80 (yüzde seksen)
E
%99 (yüzde doksandokuz)
Açıklama:
Yani antropometrik ürün tasarımları (istatistiksel olarak) kullanıcıların sadece %90 yüzde doksan)’ına hitap eder.
Soru 59
I. Bir kapının yüksekliği, uzun bir insanın boyundan daha kısa olmamalı, hatta ayakkabı ve şapka gibi boy uzunluğunu artıran ve hatta bu tip yerlerden koşarak geçerken zıp- layacak insanlarda hesaba katılarak) ek unsurlar da dikkate alacak şekilde hesaplanır,
II. Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır,
III. Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
IV. Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
V. Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sığma Ölçülerinin özel kullanım yerleridir?
II. Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır,
III. Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
IV. Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
V. Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Sığma Ölçülerinin özel kullanım yerleridir?
Seçenekler
A
I/II/V
B
II/III/V
C
III/IV/V
D
I/IV/V
E
I/II/III/IV/V
Açıklama:
Sığma ölçülerinin (iç ölçülerinin) kullanım yerleri ve bazı özel örnekler şu şekilde sıralanabilir:
• Bir kapının yüksekliği, uzun bir insanın bo- yundan daha kısa olmamalı, hatta ayakkabı ve şapka gibi boy uzunluğunu artıran -ve hatta bu tip yerlerden koşarak geçerken zıp- layacak insanlar da hesaba katılarak) ek un- surlar da dikkate alacak şekilde hesaplanır,
• Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır,
• Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
• Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en ge- niş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
• Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
• Bir kapının yüksekliği, uzun bir insanın bo- yundan daha kısa olmamalı, hatta ayakkabı ve şapka gibi boy uzunluğunu artıran -ve hatta bu tip yerlerden koşarak geçerken zıp- layacak insanlar da hesaba katılarak) ek un- surlar da dikkate alacak şekilde hesaplanır,
• Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır,
• Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
• Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en ge- niş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
• Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
Soru 60
I. Arkalığı dolaylı olarak/ vücut ağırlığının yarısını taşıyabilmeli II. Arkalıklar (15-20 derece kadar) geriye yatırılabilmeli, III. Dolaylı olarak (omurga üzerindeki) yükün %25-40 oranını azaltabilir kolçakları olmalı IV. Omurgadaki öne kavis (lordosis) uygun olmalı V. Postür değişimine izin verilmelidir Yukarıdaki maddelerden hangisi ya da hangileri Ergonomi bilimi ile tasarlanan oturmalar için amaçlardandır?
Seçenekler
A
I/II/V
B
II/IV/V
C
I/III/V
D
III/IV/V
E
I/II/III/IV/V
Açıklama:
Ergonomi bilimi ile tasarlanan oturmalar için amaçlar şu şekilde sıralanabilir:
Arkalığı (dolaylı olarak/ vücut ağırlığının yarısını taşıyabilmeli,
Arkalıklar (15-20 derece kadar) geriye yatırılabilmeli,
Deri ve dokular üzerindeki basıncı azaltmalı,
Dolaylı olarak (omurga üzerindeki) yükün %25-40 oranını azaltabilir kolçakları (kollukları) olmalı,
Farklı vücut ölçülerini desteklemeli,
Omurgadaki öne kavis (lordosis) uygun olmalı,
Oturma sırasında omurga tarafından taşınan yük azaltılmalı,
Oturma sırasındaki kas aktivitesini azaltmalı,
Oturma yüksekliği ayarlanabilir olmalı,
Postür değişimine izin verilmelidir.
Soru 61
''İnsanlar ve içinde yaşadığı sistemin unsurları arasındaki etkileşimlerin, anlaşılması, insan refahını ve genel sistem performansını optimize etmek için teoriler, prensipler ve bu doğrultuda yöntemler geliştiren ve uygulayan bilimsel disiplindir.'' Yukarıdaki tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fizyoloji
B
Ergonomi
C
Psikoloji
D
Anropometri
E
Anatomi
Açıklama:
Ergonomi, insanlar ile içinde yaşadığı sistemin unsurları arasındaki etkileşimlerin anlaşılması ve insan refahını ve genel sistem performansını optimize etmek için teoriler, prensipler ve doğrultuda yöntemler geliştiren ve uygulayan bilimsel disiplindir.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi ergonomi tasarımının amaçları içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Güvenlik
B
Kalite
C
Verimlilik
D
Düşük fiyat
E
Sağlık
Açıklama:
Ergonominin konusu özetle insan-merkezli tasarım ve yönetimdir. Bu tasarım ve yönetimde amaç ise sağlık, güvenlik, verimlilik, kalite, rahatlık ve kullanılabilirliğin optimizasyonudur.
Düşük fiyat
Düşük fiyat
Soru 63
''Alman erkeklerin boy ortalamaları 173cm iken, İsviçre 172cm, Türkiye'de 169cm, ABD'de 167cm ve Uzak Doğu'da ise 152cm'dir.'' Cümlesinde boy ortalamalarının farklılık göstermesi antropometrik verilerin hangi değişkenliğini gösterir?
Seçenekler
A
Kişisel
B
Yaş
C
Genetik yapı
D
Beslenme alışkanlıkları
E
Fiziksel aktiviteler
Açıklama:
Genetik farklılıklara bakıldığında ise Alman erkeklerin boy ortalamaları 173 cm iken, İsviçre 172, Türkiye’de 169 cm, ABD’de 167 cm ve Uzak Doğu’da ise 152 cm’dir. Yani toplumların sahip oldukları antropometrik özelliklerin ürün tasarımdaki rolü çok büyüktür.
Genetik yapı
Genetik yapı
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Ergonomide Antropometrik veriler kullanılırken, Ergonomistlerin yapması gerekenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İstatistiki veriler doğrudan tasarım problemine uygulanmalıdır.
B
Uyumsuzlukların ne şekilde olabileceğini analiz etmelidir.
C
Hangi antropometrik uyumsuzlukların olabileceğini analiz etmelidir.
D
Kullanıcı ile ürün arasında neyin uyum sağlayacağını belirlemelidir.
E
Uygun bir yüzdelik alanı seçmelidir.
Açıklama:
Antropometrik Veri Kullanımı
Antropometrik veriler kullanılırken, antropometrik uyumsuzlukların sonuçları dikkate alınarak hangi antropometrik verilerin daha uygun olacağına karar verilmektedir. Ergonomistler, uyumsuzlukların ne şekilde olacağını önceden öngörebilmelidir.
Dolayısıyla vücut ölçülerine göre yapılacak tasarımlarda (antropometrik ölçümlere ait) istatistiki veriler doğrudan bir tasarım problemine uygulanamaz. Ergonomist ilk önce hangi antropometrik uyumsuzlukların olabileceğini analiz etmeli ve hangi antropometrik verilerin bu problemin çözümünde daha uygun olacağına karar vermelidir. Yani Ergonomist kullanıcı ile ürün arasında neyin uyum sağlayacağını belirlemeli, daha sonra uygun bir yüzdelik alanı seçmelidir.
Vücut ölçülerine göre yapılacak tasarımlarda (antropometrik ölçümlere ait) istatistiki veriler doğrudan bir tasarım problemine uygulanamaz. Ergonomist ilk önce hangi antropometrik uyumsuzlukların olabileceğini analiz etmeli ve hangi antropometrik verilerin bu problemin çözümünde daha uygun olacağına karar vermelidir. Yani Ergonomist kullanıcı ile ürün arasında neyin uyum sağlayacağını belirlemeli,
daha sonra uygun bir yüzdelik alanı seçmelidir.
Antropometrik veriler kullanılırken, antropometrik uyumsuzlukların sonuçları dikkate alınarak hangi antropometrik verilerin daha uygun olacağına karar verilmektedir. Ergonomistler, uyumsuzlukların ne şekilde olacağını önceden öngörebilmelidir.
Dolayısıyla vücut ölçülerine göre yapılacak tasarımlarda (antropometrik ölçümlere ait) istatistiki veriler doğrudan bir tasarım problemine uygulanamaz. Ergonomist ilk önce hangi antropometrik uyumsuzlukların olabileceğini analiz etmeli ve hangi antropometrik verilerin bu problemin çözümünde daha uygun olacağına karar vermelidir. Yani Ergonomist kullanıcı ile ürün arasında neyin uyum sağlayacağını belirlemeli, daha sonra uygun bir yüzdelik alanı seçmelidir.
Vücut ölçülerine göre yapılacak tasarımlarda (antropometrik ölçümlere ait) istatistiki veriler doğrudan bir tasarım problemine uygulanamaz. Ergonomist ilk önce hangi antropometrik uyumsuzlukların olabileceğini analiz etmeli ve hangi antropometrik verilerin bu problemin çözümünde daha uygun olacağına karar vermelidir. Yani Ergonomist kullanıcı ile ürün arasında neyin uyum sağlayacağını belirlemeli,
daha sonra uygun bir yüzdelik alanı seçmelidir.
Soru 65
Aşağıdaki şıklardan hangisinde erişme ölçülerine örnek verilmiştir?
Seçenekler
A
Kapı tokmağı en yüksek oynak parmak ucundan aşağıda olmamalıdır.
B
Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden daha fazla olmalıdır.
C
Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin azı dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır.
D
Koltuk genişliklerinde toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur.
E
Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarda olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
Açıklama:
Sığışma Ölçüleri
• Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın
omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden
daha fazla olmalıdır,
• Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak
ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
• Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
• Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı
dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
Erişme Ölçüleri
• Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarıda olmayacak
şekilde ayarlanmalıdır.
Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarda olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
• Bir yangın çıkış kapısı büyük bir insanın
omuz genişliğinden ve vücut derinliğinden
daha fazla olmalıdır,
• Kapı tokmağı, en yüksek oynak parmak
ucundan daha aşağıda olmamalıdır,
• Koltuk genişliklerinde, toplumdaki en geniş kalçalı insanlar göz önünde tutulur,
• Diş fırçaları derin ağzı olan bir kişinin, azı
dişlerine ulaşabilecek kadar uzun olmalıdır,
Erişme Ölçüleri
• Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarıda olmayacak
şekilde ayarlanmalıdır.
Kulplar küçük bir bireyin maksimum dikey parmak oynak yerinden daha yukarda olmayacak şekilde ayarlanmalıdır.
Soru 66
I.Statik Veriler II.Dinamik Veriler III.Kuvvetsel Veriler IV.Anatomik Veriler Yukarıdakilerden hangileri Antropometrik veri çeşitlerindendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I,II,III
C
Yalnız II
D
II,III,IV
E
Yalnız III
Açıklama:
Antropometrik Veri Çeşitleri
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar “Statik Antropometri” ile “Dinamik Antropometri” ve “Kuvvetsel Antropometri” olarak üçe ayrılır.
I,II,III
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda antropometrik yaklaşımlar “Statik Antropometri” ile “Dinamik Antropometri” ve “Kuvvetsel Antropometri” olarak üçe ayrılır.
I,II,III
Soru 67
2005 yılında kabul edilmiş ''Sanayi Tipi Mamullerin ve Tasarımların Antropometrik Bakımından Deneyleri İçin Deneklerin Seçilmesi ve Kullanılması ile ilgili prensipler isimli'' standart aşağıdakilerden hangi şıkta verilmiştir?
Seçenekler
A
TS EN ISO 15537
B
TS EN ISO 9001
C
TS EN ISO 14738
D
TS EN 547-3+A1
E
TS EN ISO 3001
Açıklama:
Antropometrik ölçümler için ayrıca 2005 yılında kabul edilmiş “TS EN ISO 15537 Sanayi Tipi Mamullerin ve Tasarımların Antropometrik Bakımından Deneyleri İçin Deneklerin Seçilmesi ve
Kullanılması İle İlgili Prensipler” isimli bir başka standart da bulunmaktadır.
Kullanılması İle İlgili Prensipler” isimli bir başka standart da bulunmaktadır.
Soru 68
'' ................., alt bacağın en geri noktası ile kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir. ..............., referans noktaları olarak, her iki taraftaki deltoid kaslar arasındaki maksimum mesafedir.'' Yukarıda boş bırakılan yerleri sırasıyla doğru tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangi şıkta verilmiştir?
Seçenekler
A
Diz arkası yüksekliği - Omuz Yüksekliği
B
Kalça diz uzaklığı - Kol uzunluğu
C
Kalça diz arkası uzaklığı - Omuz genişliği
D
Kalça diz arkası uzaklığı - Bacak uzunluğu
E
Diz arkası yüksekliği - Kalça diz uzaklığı
Açıklama:
Kalça-diz arkası (popliteal fossa) uzaklığı: Referans noktaları olarak, alt bacağın en geri noktası ile kalçanın en gerideki noktası arasındaki yatay mesafedir.
Omuz genişliği: Referans noktaları olarak, her iki taraftaki deltoid kaslar arasındaki maksimum mesafedir
Kalça diz arkası uzaklığı - Omuz genişliği
Omuz genişliği: Referans noktaları olarak, her iki taraftaki deltoid kaslar arasındaki maksimum mesafedir
Kalça diz arkası uzaklığı - Omuz genişliği
Soru 69
Postür (duruş) beş ana vücut parçasının fizyolojik ve mekanik etkileşimleriyle oluşur. Aşağıdakilerden hangisi bu parçaların içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Vertebra (Omur,bel kemiği)
B
Ayaklar
C
Deri
D
Kaslar
E
Pelvis (leğen kemiği)
Açıklama:
İnsan vücudunda postür (duruş);, vertebra (omur, bel kemiği), pelvis (leğen kemiği), omur diskleri, kaslar ve deri olmak üzere beş ana vücut parçasının fizyolojik ve mekanik etkileşimleriyle
oluşur.
Ayaklar
oluşur.
Ayaklar
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi tekrarlı hareketlerin olduğu, hafif montajlı işlemlerin yapıldığı bir iş yerinde tercih edilen 1. ve 2. postür tercihlerindendir?
Seçenekler
A
Ayakta - Çömelerek
B
Yarı oturma - Ayakta durma
C
Oturarak - Yarı oturma
D
Oturarak - Çömelerek
E
Ayakta dikilme - Oturarak
Açıklama:
Tekrarlı hareketlerin olduğu hafif montaj işlemleri
1. Tercih Oturarak
2. Tercih Yarı oturma
Oturarak - Yarı oturma
1. Tercih Oturarak
2. Tercih Yarı oturma
Oturarak - Yarı oturma
Soru 71
Ergonomistlere göre bozulan kan dolaşımı sebebiyle oluşan doku tahribi için kaç dakikada bir oturuş değişikliği yapılmalıdır?
Seçenekler
A
50
B
25
C
40
D
15
E
5
Açıklama:
Ergonomistler her 15 dakikada bir oturuş değişikliği yapmanın, bozulan kan dolaşımı sebebiyle oluşan doku tahribini engellemede önemli bir tedbir olduğunu belirtmektedir.
Soru 72
''Vücut ağırlığını oturağa doğrudan aktardığı için bu tip duruşlar, omurga üzerinde basıncı azaltır. Dolayısıyla yorgunluk giderici, dinlendirici bir özelliği vardır.'' Cümlesinde anlatılan oturma postürü aşağıdaki şıklardan hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Dikilmek
B
Öne eğimli oturmak
C
Bacak bacak üstüne atmak
D
İleri kayık oturma
E
Geri kaykılarak oturma
Açıklama:
Geri Kaykılarak Oturmak: Çokça tercih edilen kavisli omurga oluşumunu tetikleyen bir postürdür. Avantajı, vücut ağırlığını oturağa doğrudan aktardığı için bu tip duruşlar, omurga üzerinde
basıncı (%20 oranında) azaltır. Dolayısıyla (hızla) yorgunluk giderici, dinlendirici bir özelliği vardır.
basıncı (%20 oranında) azaltır. Dolayısıyla (hızla) yorgunluk giderici, dinlendirici bir özelliği vardır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi kişinin çalışma yeri çok yüksek olduğunda oluşabilecek sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sırt ve bel ağrıları oluşur.
B
Omuz ve bel kaslarında yüklenme meydana gelir.
C
Yorgunluğa sebep olur.
D
Boyunda kramp ve ağrı oluşturur.
E
Omuz bölgesinde kramp ve ağrı oluşturur.
Açıklama:
Çalışma yeri yüksekliği önemlidir. Çalışma yeri çok yüksek olduğunda, omuzlar kaldırılarak sürdürmek zorunda kalınır. Bu, omuz kaslarında yüklenmeye ve bilahare yorgunluğa sebep olur ve
omuz ve boyun bölgesinde kramp veya ağrı oluşturur. Çalışma yüksekliği çok alçak olduğunda, vücut fazla eğilmek zorunda kalacağından sırt ağrıları oluşacaktır.
Sırt ve bel ağrıları oluşur.
omuz ve boyun bölgesinde kramp veya ağrı oluşturur. Çalışma yüksekliği çok alçak olduğunda, vücut fazla eğilmek zorunda kalacağından sırt ağrıları oluşacaktır.
Sırt ve bel ağrıları oluşur.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi ergonomik olarak tasarlanmayan bir iş ortamının ortaya çıkarabileceği olumsuz etkilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Olumsuz insan ilişkileri
B
Potansiyel iş kazaları
C
İnsan sağlığı
D
Maddi kayıp
E
İş verimi
Açıklama:
Ergonomik olmayan çalışma ortamları potansiyel iş kazalarını barındırdığı için hem çalışanların sağlığı, hem de şirketlerin maddi ve manevi sorumluluğu açısından önemlidir. Bu durum üretimide azaltır. Olumsuz insan ilişkileri bu etkiler arasında yer almaz.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi antropometri bilimini tanımlar?
Seçenekler
A
İnsan-psikoloji
B
İnsan-ölçü
C
İnsan-konfor
D
İnsan-sağlık
E
İnsan-ekonomi
Açıklama:
Kullanıcılarının yaş ve cinsiyetlerine göre değişiklik gösteren boyut farklılıklarını gözeterek yapılacak tasarımlar için Antropometri biliminden yararlanılır. Yunanca “antropos” (insan) ve “metikos” (ölçü) sözcüklerinden oluşan “Antropometri”, “insan vücut ölçülerinin belirlenmesi ve uygulanması ile uğraşan bir bilim dalı”dır.
Soru 76
Antropometrik ürün tasarımları istatistiksel olarak kullanıcıların yüzde kaçına hitap eder?
Seçenekler
A
%100
B
%90
C
% 80
D
%75
E
%50
Açıklama:
Antropometrik ürün tasarımları (istatistiksel olarak) kullanıcıların sadece %90’ına hitap eder. Kaldı ki bu %90’lık sınırlar içinde dahi taban ve tavandaki boyutlar arasındaki uyumsuzlukların giderilmesi için pratik çözümler üretilmiştir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi ergonomik çözümlere örnek teşkil eden bir eşya örneğidir?
Seçenekler
A
Bisiklet
B
Boy aynası
C
Pantolon askısı
D
İki saplı kupa
E
Yorgan
Açıklama:
Boyutları ayarlanabilir emniyet kemeri, pantolon kemeri, kol saati kemeri ya da çanta kemeri ve ile pantolon askısı ergonomik çözümlere örnek olarak sıralanbilir.
Soru 78
Ergonomik amaçlarla yapılan tasarımlarda “Statik Antropometri" ölçümü ne anlama gelir?
Seçenekler
A
İnsanın oturma pozisyonunda bacak boyunun ölçülmesi
B
İnsanın vücut kitle indeksinin ölçülmesi
C
İnsanın yaptığı (nesne ile) işe uyguladığı kuvvetin ölçülmesi
D
İnsanın hareket hâlindeyken vücut boyutlarının ölçülmesi.
E
İnsanın sabit pozisyonunda vücut boyutlarının ölçülmesi.
Açıklama:
Statik veriler, insanların sabit pozisyonlarında vücut boyutlarının ölçülmesi ile elde edilir. Statik antropometrik veriler belirli bir anatomik yapıdan (noktadan), diğer bir anatomik yapıya (noktaya) yapılan ölçümler ile elde edilir. Örneğin, eklemlerin yerden yüksekliği, diz arkası çukurun (popliteal fossa) yüksekliği veya diz arkasının yerden yüksekliği ile ölçülür.
Soru 79
“TS EN ISO 7250-1 Teknoloji Tasarımı İçin Temel İnsan Vücudu Ölçümleri altında yer alan Vücut Ölçümü Tanımları ve Yer İşaretleri standardı altında toplam kaç temel antropometrik boyut tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
42
B
45
C
50
D
62
E
71
Açıklama:
“TS EN ISO 7250-1 Teknoloji Tasarımı İçin Temel İnsan Vücudu Ölçümleri - Bölüm 1: Vücut Ölçümü Tanımları ve Yer İşaretleri” standardı kullanılmaktadır. Bu ISO 7250 standardında dört sınıf (grup) altında
• Otururken alınan göz, omuz, dirsek vb. 12 ölçü,
• Ayaktayken alınan, göz, el, boyun, uyluk vb. 16 ölçü,
• El, avuç içi, parmak, yüz, ayak vb. vücudun (özel) bazı bölgeleri için 20,
• Köprücük kemiği (omuz çıkıntısı), kavrama (tutma), oturma derinliği vb. fonksiyonel olarak da 14, ve toplamda ise 62 temel antropometrik boyut (ölçü) tanımlanmıştır
• Otururken alınan göz, omuz, dirsek vb. 12 ölçü,
• Ayaktayken alınan, göz, el, boyun, uyluk vb. 16 ölçü,
• El, avuç içi, parmak, yüz, ayak vb. vücudun (özel) bazı bölgeleri için 20,
• Köprücük kemiği (omuz çıkıntısı), kavrama (tutma), oturma derinliği vb. fonksiyonel olarak da 14, ve toplamda ise 62 temel antropometrik boyut (ölçü) tanımlanmıştır
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi oturma yerleri arkalıklarının ölçülendirilmesinde kullanılır?
Seçenekler
A
Boy uzunluğu
B
Dirsek yüksekliği
C
Omuz yüksekliği
D
Kalça genişliği
E
Omuz genişliği
Açıklama:
Omuz genişliği: Referans noktaları olarak, her iki taraftaki deltoid kaslar arasındaki maksimum mesafedir. Bu veri, ekipman tasarımında, koridor, tünel ile kapı genişlikleri ile açıklıkların belirlenmesinde, toplantı ve spor salonlarında, oturma yeri ile masa etrafındaki oturma yerlerinin belirlenmesinde, oturma yeri arkalıklarının ve sıraların tasarımında ve giyeceklerin (ceketlerin vb.) ölçülendirilmesinde kullanılır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi oturma postürü olarak sıralan oturma duruş şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Dikilmek
B
Geriye kaykılarak oturma
C
Bacak bacak üstüne atarak oturma
D
Kamburunu çıkartarak oturma
E
Öne eğimli oturma
Açıklama:
Oturma postürleri olarak öne eğimli oturma, geriye kaykılarak oturma, bacak bacak üstüne atarak oturmak, dikilmek ve ileri kayık oturma duruşları sayılabilir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi ergonomi bilimi ile tasarlanan oturma aparatları için hedeflenen amaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Oturma sırasındaki kas aktivitesini arttırmalı
B
Oturma yüksekliği ayarlanabilir olmalı
C
Omurgadaki öne kavis (lordosis) uygun olmalı,
D
Farklı vücut ölçülerini desteklemeli
E
Postür değişimine izin verilmelidir.
Açıklama:
Ergonomi bilimi ile tasarlanan oturmalar için (oturum aparatları) belirlenen amaçlardan biri, "Oturma sırasındaki kas aktivitesini azaltmalı" olarak belirlenmiştir. Bu nedenle yanıt A şıkkıdır.
Soru 83
İş yüksekliklerinin tasarımı olması gerekenden fazla olursa vücut aşağıdaki hangi duruma maruz kalır?
Seçenekler
A
Bel rahatsızlıkları görülür
B
Parmaklarda his kaybı yaşanır
C
Boyun ve omuz tutulur.
D
Kollarda uyuşma olur
E
Sırtta rahatsızlığa neden olur
Açıklama:
Çoğu operasyonlarında iş yüksekliği dirsek hizası olmakla beraber, iş yüzeyi olması gerekenden yüksekse, kollar (yüksekte çalışacağından) boyun ile omuzlar tutulur ve ağrı oluşur.