Çevre Sağlığı ve Güvenliği - İş Sağlığı ve Güvenliği

Ünite 1

Soru 1

“Büyümenin Limiti” ve “Ortak Geleceğimiz” raporları ile birlikte çevre koruma düşüncesindeki hangi ifade gündeme gelerek önem kazanmıştır?

Geri dönüşüm

Sürdürülebilirlik

Ekolojik denge

Çarpık kentleşme

Bilinçsiz tüketim

Açıklama:

GİRİŞ
Dünya’da 1972 yılında Roma Kulübü tarafından yayınlanan “Büyümenin Limiti” ve 1987 yılında Bruntland Komisyonu tarafından yayınlanan “Ortak Geleceğimiz” raporları ile birlikte çevre koruma düşüncesi temelindeki sürdürülebilirlik ifadesi gündeme gelmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Çevre koruma fikrinin gelişiminde etkin rol oynayan aşağıdaki yayın ve konferanslardan hangisi diğer seçeneklerden daha eskidir?

Nüfus Patlaması

Büyümenin Limitleri

Sessiz Bahar

Ortak Trajedi

Stockholm Konferansı

Açıklama:

ÇEVRE KORUMANIN TEMEL KAVRAMLARI
Rachel Carson 1962 yılında yayımladığı “Sessiz Bahar (Slient Spring)” adlı kitabında tarımsal ilaçların doğa üzerinde oluşturduğu yıkıcı etkileri anlatarak toplumda çevre koruma bilincinin uyanmasını sağlamıştır. Diğer seçenekler 1962 yılından sonra karşımıza çıkmaktadır. Bakınız Şekil 1.2.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu için kullanılan kısaltma hangisidir?

OECD

WCED

UNESCO

UNCED

OHSAS

Açıklama:

ÇEVRE KORUMANIN TEMEL KAVRAMLARI
Birleşmiş Milletler tarafından 1983 yılında dönemin Norveç Başbakanı Gro Harlem Brundtland’ın başkanlığında Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu (WCED) kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi insan sağlığına zarar veren biyolojik çevre faktörleri arasında değerlendirilmez?

Mikroorganizmalar

Vektörler

Bitkiler

İnsanlar

Hayvanlar

Açıklama:

BİYOLOJİK ÇEVRE FAKTÖRLERİ
Biyolojik çevre faktörleri insanlar dışındaki bütün canlı kategorilerini ve faktörleri kapsamaktadır. Bu canlılar arasında insan sağlığına zarar veren faktörler mikroorganizmalar, bitkiler ve hayvanlar, vektörler ve besinler olarak sınıflandırılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ülkemizde hava kalitesinin korunması ve oluşabilecek etkilerin önlenmesi amacıyla uygulanan yönetmeliklerden değildir?

Bazı Akaryakıt Türlerindeki Kükürt Oranının Azaltılmasına İlişkin Yönetmelik

Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği

Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği

Isınmadan Kaynaklanan Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği

Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik

Açıklama:

FİZİKSEL ÇEVRE FAKTÖRLERİ
Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik iklim ve küresel ısınmanın etkilerinin azaltılması ve önlenmesi için yayımlanmış bir yönetmeliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi çevre sağlığı üzerine etkili fiziksel faktörler arasında değildir?

Besinler

Gürültü

Toprak

Radyasyon

Açıklama:

BİYOLOJİK ÇEVRE FAKTÖRLERİ
Su, gürültü, toprak ve radyasyon çevre sağlığı üzerine etkili fiziksel faktörler arasındadır. Besinler ise biyolojik çevre faktörlerine örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi entegre yönetim sistemlerinin avantajlarındandır?

Sertifikasyon tek seferde gerçekleştirilmez.

Süreç içinde iş tekrarı oluşabilir.

Sadelikten uzak olmasına rağmen gereksiz kaynak kullanımı vardır.

Maliyetlerdeki azalma ile kar artışına katkıda bulunur.

Kurumsal sinerjide azalma sağlar.

Açıklama:

ENTEGRE YÖNETİM SİSTEMLERİ
Entegre yönetim sistemlerinde bütün yönetim sistemlerinin sertifikasyonu bir seferde gerçekleştirilir. Bütünleşik yapıya sahip olmasıyla asıl sorun ve konuya odaklanmanın sağlanmasıyla iş tekrarının oluşmasını önler. Yönetim sistemlerinin en sade hâle gelmiş formu olduğundan gereksiz kaynak kullanımını
önler. Kurumsal sinerjinin artışına katkı sağlar. Maliyetlerdeki azalma ile kâr artışına katkıda bulunur.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Kalite yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kalite süreç odaklıdır.

Kalite maliyeti hesaplamalıdır.

Sürekli iyileştirme benimsenmelidir.

Hedeflerle yönetim sağlanmalıdır.

Üretici odaklı hizmet anlayışı benimsenmelidir.

Açıklama:

KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ
Günümüzde kalite yönetiminde müşteri odaklı bir hizmet anlayışı benimsenmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Kalite Sözlüğü için hangi standart kullanılmalıdır?

ISO 9000

ISO 9001

ISO 9004

ISO 9005

ISO 9009

Açıklama:

KALİTE YÖNETİM SİSTEMLERİ
Tablo 1.3 içeriğinde ISO 9005 Kalite Sözlüğü olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Aşağıdaki standartlardan hangisi çevre yönetimi, çevre performans değerlendirmesi için referans kılavuzdur?

ISO BS 7750

OHSAS 18001

NF-EN 29000

TS EN ISO 14001: 2004

TS EN ISO 14031: 2002

Açıklama:

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ
TS EN ISO 14031: 2002 çevre yönetimi, çevre performans değerlendirmesi için referans kılavuzdur.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi sanayileşme ile birlikte artan tüketim bazlı insan nüfusunun oluşturduğu kirleticilerin sebep olduğu olumsuzlukların sonuçlarındandır?
I. Biyolojik çeşitliliğin azalması
II. Küresel ısınma
III. İklim değişikliği
IV. Çarpık kentleşme

I, II

I, III

I, II, III

II, IV

III, IV

Açıklama:

Sanayileşme ile birlikte artan tüketim bazlı insan nüfusunun oluşturduğu kirleticiler, ekolojik dengenin bozulması sürecine neden olmaktadır. Üretim ve tüketim sürecinde oluşan bu kirleticiler hava kirliliği, su kirliliği, toprak kirliliği, gürültü kirliliği, biyolojik çeşitlilik, küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi çevresel problemlere sebebiyet vermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Çevre koruma düşüncesi temelindeki “sürdürülebilirlik” ifadesini gündeme getirmiş olan 1987 yılında Bruntland Komisyonu tarafından yayınlanan raporun ismi aşağıdakilerden hangisidir?

Ortak Geleceğimiz

Çevre Kanunu

Ekolojik Denge

Büyümenin Limiti

Çevre, İktidar ve Toplum

Açıklama:

Dünya’da 1972 yılında Roma Kulübü tarafından yayınlanan “Büyümenin Limiti” ve 1987 yılında Bruntland Komisyonu tarafından yayınlanan “Ortak Geleceğimiz” raporları ile birlikte çevre koruma düşüncesi temelindeki sürdürülebilirlik ifadesi gündeme gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi dünyanın geleceğini tehdit eden çevre sorunlarından biri değildir?

Asit yağmurları

Küresel iklim değişikliği

Ozon tabakasının delinmesi

Çölleşme

Aşırı üretim ve tüketim

Açıklama:

Küresel etkilere sahip çevre sorunları hava kirliliği, suların kirlenmesi, toprak kirlenmesi, erozyon, orman kaybı, endüstriyel atıklar, nüfus artışının getirdiği aşırı üretim ve tüketim sonucu çevre tahribatı ve çarpık kentleşme olarak ifade edilmektedir. Ayrıca dünyanın geleceğini tehdit eden çevre sorunları arasında asit yağmurları, çölleşme ve insan etkinliklerinden kaynaklanan küresel iklim değişikliği ve ozon tabakasının delinmesi gibi sorunlar sıralanabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerin hangisinde sözleşmede yer alan bir madde ile uluslararası ölçekte ilk kez “çevre hakkı” tanınarak insan hakları alanına yeni bir toplumsal hak kazandırılmıştır?

Rio Bildirgesi

Stockholm konferansı

İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi

Johannesburg zirvesi

Biyolojik Çeşitliliğin Korunması Sözleşmesi

Açıklama:

Stockholm Bildirgesi’nin 1. Maddesi; “İnsan kendisine onurlu ve iyi bir yaşam sürmeye olanak veren nitelikli bir çevrede, özgürlük, eşitlik ve tatmin edici yaşam koşulları temel hakkına sahiptir.” demektedir. Bildirgede yer alan bu madde ile uluslararası ölçekte ilk kez “çevre hakkı” tanınarak insan hakları alanına yeni bir toplum-sal hak katmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangileri çevre sağlığının doğrudan ilişki içinde bulunduğu faktörlerdendir?
I. İnsan aktiviteleri
II. Biyolojik çevre
III. Fiziksel ve kimyasal çevre
IV. Teknoloji

I, II

I, II, IIII

I, III, IV

II, III

II, III, IV

Açıklama:

Çevre sağlığı çalışmalarında oluşacak etkilerin merkezinde yer alan çevre kavramı insan aktiviteleri, biyolojik çevre ve fiziksel ve kimyasal çevre ile ilişki içerisindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel bir çevre faktörü değildir?

Hava

Vektörler

Atık sular

Gürültü

Açıklama:

Su, hava, toprak, atıklar, konutlar ve radyasyon insanın içinde yaşadığı fiziki çevrede sağlığı ile ilgili ögelerin en önemlileridir. Ayrıca genel yemek alanları, otopark, sinema, plaj gibi genel kullanım alanları ile fabrika ve imalathane gibi tesisler sağlık için zararlı olabileceklerinden bu tür yerlerin denetlenmesi de çevre sağlığı hizmetleri içine girmektedir. Vektörler biyolojik faktörlerdendir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

1971 yılında Richard Falk’un yayımladığı çevre ve güvenlik arasındaki ilişkiyi tanımlayan eseri aşağıdakilerden hangisidir?

Tehlikedeki Gezegen

Ortak Trajedi

Büyümenin Limiti

Ekolojik Krizimizin Tarihsel Kökenleri

Nüfus Patlaması

Açıklama:

1971 yılında Richard Falk’un yayımladığı “Tehlikedeki Gezegen (This Endangered Planet)” eseriyse çevre ve güvenlik arasındaki ilişkiyi resmen tanımlamıştır. Richard Falk bu eserinde kaynak kıtlığı ve şiddet arasındaki ilişkiye değinerek kaynakları ellerinde bulunduranların kaynakları olmayanlara karşı kendilerini savunduğunu ifade etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kalite güvence standartlarından belirli bir alan yerine genele odaklanan ilk uluslararası standarttır?

ISO 9003

ISO 9000

OHSAS 18001

ISO 14001

ISO 9005

Açıklama:

1980’li yıllarla beraber kurumsal veya ulusal düzeyde oluşturulan standartlar, uluslararası standartlara dönüşmeye başlamıştır. Bu dönüşüm sürecinde Uluslararası Standart Örgütü’nün (ISO) büyük bir payı vardır. Kalite güvence standartlarından belirli bir alana değil de genele odaklanan ilk uluslararası standart ISO 9000 “Kalite Yönetimi ve Kalite Güvence Standardı” olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 19

ISO 9001 kalite yönetim sistemi standardı, Ocak 2016’da Türk Standardı (TS EN 9001:2015) olarak yayımlanmış ve revize edilmiştir. Aşağıdakilerden hangileri bu revizyon ile yapılan iyileştirmelerdendir?
I. Liderlerin katılımına daha fazla önem verilmektedir.
II. Kurumsal risklerin ve fırsatların ele alınmasına yardımcı olmaktadır.
III. Sadeleştirilmiş bir dil, ortak bir yapı ve temel kullanılmıştır.
IV. Daha etkin bir tedarik zinciri yönetimine değinilmiştir.
V. Doğru üretim ve hata yakalama konularına odaklanmaktadır

I, II, III

I, II, III, IV

II, III, IV, V

II, IV, V

III, V

Açıklama:

ISO 9001 kalite yönetim sistemi standardı, ISO tarafından Eylül 2015’te yayımlanmış; Türk
Standardları Enstitüsü tarafından ise Ocak 2016’da Türk Standardı (TS EN 9001:2015) olarak yayımlanmıştır. Gerçekleştirilen bu yeni revizyonla,

Liderlerin katılımına daha fazla önem verilmektedir.
Yapılandırılmış biçimde kurumsal risklerin ve fırsatların ele alınmasına yardımcı olmaktadır.
Sadeleştirilmiş bir dil, ortak bir yapı ve temel kullanılmıştır.
Daha etkin bir tedarik zinciri yönetimine değinilmiştir.
Hizmet ve bilgi tabanlı kuruluşlar için kullanıcı dostu bir yapı sağlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

ISO 9001 kalite yönetim sistemi standardının aşamaları aşağıdakilerden hangileridir?
I. Planla II. Uygula III. Kontrol Et IV. Ölç V. Önlem Al

I, II, III, V

I, III, IV, V

I, II, IV

II, III, IV, V

II, III, IV

Açıklama:

Bu standardın yapısı 4 temel aşamadan meydana gelmektedir. Bunlar: planla, uygula, kontrol et ve önlem aldır şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Ekolojik denge aşağıdakilerden hangisinin karşılığıdır?

Çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi
iyileştirmeye ve geliştirmeye yönelik çalışmaların bütünüdür

Canlıların varlıklarını ve gelişimlerini doğal yapılarına uygun bir şekilde sürdürebilmeleri için gerekli olan şartların bütünüdür

insan faaliyetleri sonucu atmosferde bulunan sera gazı miktarlarının aşırı yükselmesiyle, atmosferin yeryüzüne yakın kısımlarının
ve yerküre sıcaklığının artmasıdır

Çevre değerlerinin ve doğal kaynakların savurganlığa yol açmayacak biçimde akılcı yöntemlerle kullanılmasını sağlamak

Hastalık ve sakatlıkların önlenmesi amacıyla, kişi ve toplum sağlığını, diğer canlıların varlığını ve gelecek nesilleri doğrudan veya dolaylı olarak etkileyen faktörleri kontrol altında tutmak

Açıklama:

Ekolojik denge, canlıların varlıklarını ve gelişimlerini doğal yapılarına uygun bir şekilde sürdürebilmeleri için gerekli olan şartların bütünüdür

Doğru Cevap: B

Soru 22

Çevre koruma düşüncesi temelindeki sürdürülebilirlik ifadesi ilk olarak hangi yıl gündeme gelmiştir?

1972

1982

1983

1992

2000

Açıklama:

Dünya’da 1972 yılında Roma Kulübü tarafından yayınlanan “Büyümenin Limiti” ve 1987 yılında Bruntland Komisyonu tarafından yayınlanan “Ortak Geleceğimiz” raporları ile birlikte çevre
koruma düşüncesi temelindeki sürdürülebilirlik ifadesi gündeme gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri vektörler grubuna girer?
I. Kene
II. Virüs
III. Sıçan
IV. Koyun

I-II

I-III

II-III

II-IV

I-IV

Açıklama:

Kene ve Sıçan hastalık taşıyan vektörler grubuna girer.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdaki fakötrölerin hangisinin yapısında değişikliğe sebep olacak fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkiler tüm canlı yaşamını etkiler?

Atıklar

Radyasyon

İklim

Hava

Toprak

Açıklama:

toprağın yapısında değişikliğe sebep olacak fiziksel, kimyasal ve biyolojik etkiler tüm canlı
yaşamını etkilemektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Çevre Güvenliğinin Tarihsel Gelişiminde ilk sırada hangi bilim insan yer alır?

Richard Falk

Lester Brown

Rachel Carson

Garnett Hardin

Paul Ehrlich

Açıklama:

Rachel Carson 1962 yılında Çevre Güvenliğinden bahsetmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Çevre yönetim sistemleri aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

ISO/TC176

OHSAS 18001

ISO 9000

ISO 14001

ISO 9001

Açıklama:

Çevre Yönetim Sistemleri (ISO 14001)

Doğru Cevap: D

Soru 27

Kalite kavramını ilk olarak hangi ülke önemsemiştir?

Japonya

ABD

Almanya

İspanya

İngiltere

Açıklama:

Savaş sonrasında büyük bir yenilgiye uğrayan ve fabrikaları yerle bir olan Japonya’daki üreticiler ve
mühendisler, Amerika ve Avrupa pazarında lider konumda bulunan ABD ile rekabet edebilmek ve
ürünlerindeki “düşük kaliteli” algısını değiştirebilmek amacıyla, Deming ve Juran’ı ülkelerine davet
etmişler, bu iki öncünün kalite yaklaşımlarını uygulayarak hızlı bir yapılanma ve üretim sürecine
girmişlerdir

Doğru Cevap: A

Soru 28

OHSAS 18001, ISO 9001 ve ISO 14001 standartlarının harmanlanmasıyla oluşan standart hangisidir?

BS 8800

ISO 45001

OHSAS 18002

DS/ISO 9000

BS 5750

Açıklama:

ISO 45001 standardı OHSAS 18001, ISO 9001
ve ISO 14001 standartlarının harmanlanmasıyla oluşturulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Doğada bulunan canlı ve cansız unsurların bulunduğu ve karşılıklı ilişkilerin gerçekleştiği ortama ne ad verilir?

Habitat

Ekoloji

Çevre

Yaşam alanı

Yer

Açıklama:

çevre; doğada bulunan canlı ve cansız unsurların bulunduğu ve karşılıklı ilişkilerin gerçekleştiği ortamdır

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Kalite yönetiminin yapılmasında kullanılan ilkelerden değildir?

Kalite maliyeti hesaplamalıdır

Hedeflerle yönetim sağlanmalıdır

Müşteri odaklı hizmet anlayışı benimsenmelidir

Sürekli iyileştirme benimsenmelidir

Bireysel çalışma benimsenmelidir

Açıklama:

E şıkkı yanlıştır. Bireysel değil Katılımcı yönetim ve takım çalışması benimsenmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Canlıların varlıklarını ve gelişimlerini doğal yapılarına uygun bir şekilde sürdürebilmeleri için gerekli olan şartların bütününe ne denir?

Ekolojik Denge

Sürdürülebilirlik

Çevre koruma

Biyolojik çevre

Biyolojik denge

Açıklama:

Ekolojik denge, canlıların varlıklarını ve gelişimlerini doğal yapılarına uygun bir şekilde sürdürebilmeleri için gerekli olan şartların bütünüdür. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Ülkemizde çevre kanunu kaç yılında yürürlüğe girmiştir?

1982

1983

1984

1985

1986

Açıklama:

Ülkemizde 1982 Anayasasına bağlı olarak 1983 yılında yayımlanan “Çevre Kanunu” ile çevrenin korunarak sürdürülebilir bir yaşam ve kalkınmanın sağlanabileceği belirtilmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Çevre değerlerinin ve doğal kaynakların savurganlığa yol açmayacak biçimde
akılcı yöntemlerle, bugünkü ve gelecek kuşakların hak ve yararları da göz önünde bulundurularak kullanılması ilkesinden özveride bulunmaksızın ekonomik gelişmenin sağlanmasını amaçlayan çevreci dünya görüşüne ne denir?

Sanayi devrimi

Doğa kanunu

Sürdürülebilirlik

Çevre Koruma

Ekolojik Denge

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 34

..., çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi iyileştirmeye ve geliştirmeye yönelik çalışmaların bütünü olarak adlandırılmaktadır.
Cümledeki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru biçimde tamamlar?

Ekolojik Denge

Doğal Denge

Sürdürülebilirlik

Çevre Koruma

Doğa Kanunu

Açıklama:

Çevre koruma, çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi iyileştirmeye ve geliştirmeye yönelik çalışmaların bütünü olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

..., hastalık ve sakatlıkların önlenmesi amacıyla, kişi ve toplum sağlığını, diğer canlıların varlığını ve gelecek nesilleri doğrudan veya dolaylı
olarak etkileyen fiziksel, kimyasal, biyolojik, sosyokültürel ve psikolojik etkenlerin saptanması ve kontrol altına alınmasını hedefleyen bir bilim dalı
olarak ifade edilmektedir.
Cümledeki boşlğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Ekolojik Denge

Sürdürülebilirlik

Doğal denge

Çevre Koruma

Çevre Sağlığı

Açıklama:

Çevre sağlığı, hastalık ve sakatlıkların önlenmesi amacıyla, kişi ve toplum sağlığını, diğer canlıların varlığını ve gelecek nesilleri doğrudan veya dolaylı
olarak etkileyen fiziksel, kimyasal, biyolojik, sosyokültürel ve psikolojik etkenlerin saptanması ve kontrol altına alınmasını hedefleyen bir bilim dalı
olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aileden devlete dek uzanan, insan etkinlikleri sonucu oluşan her şey hangi çevre olarak adlandırılır?

Sosyal

Doğal

Genel

Fiziksel

Biyolojik

Açıklama:

Aileden devlete dek uzanan, insan etkinlikleri sonucu oluşan her şey sosyal çevre olarak adlandırılır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Su, toprak, hava, cansız varlıklar ve enerji türlerinden (ısı, ışık, ses, radyasyon, vibrasyon vb.) oluşan çevre unsuru hangi çevre olarak adlandırılır?

Biyolojik

Fiziksel

Organik

Doğal

Sosyal

Açıklama:

Su, toprak, hava, cansız varlıklar ve enerji türlerinden (ısı, ışık, ses, radyasyon, vibrasyon vb.) oluşan çevre unsuru fiziksel çevre olarak adlandırılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Tek hücrelilerden omurgalılara dek uzanan canlılar âlemi hangi çevre olarak adlandırılır?

Fiziksel

Doğal

Biyolojik

Sosyal

Doğal

Açıklama:

Tek hücrelilerden omurgalılara dek uzanan canlılar âlemi biyolojik çevre olarak adlandırılır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi Biyolojik çevre faktörlerinden değildir?

Mikroorganizmalar

Vektörler

Bitkiler ve Hayvanlar

Besinler

Açıklama:

Su, biyolojik çevre faktörlerinden biri değildir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Fiziki çevre faktörlerinden biri değildir?

Hava

İklim ve küresel ısınma

Toprak

Beslenme alışkanlıkları

Açıklama:

Beslenme alışkanlıkları sosyal çevre faktörlerindendir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi Birleşmiş Milletler tarafından 1972 yılında tüm dünya devletlerinin bir araya geldiği ve çevre ile ilgili aksiyon planları düzenlenerek bölgesel çalışmaların yapıldığı bir konferanstır?

Çevre, toplum ve iktidar

Stockholm

Çevre ve Kalkınma

Rio+5

Ortak Geleceğimiz

Açıklama:

Gelişmiş ve gelişmekte olan bütün dünya ülkeleri, Birleşmiş Milletler tarafından 1972 yılında düzenlenen Stockholm Konferansı’nda bir araya gelmişlerdir. Bu toplantıdan sonra çevre ile ilgili aksiyon planları düzenlenip bölgesel çalışmalar yapılmış, ulusal ve uluslararası tavsiye kararları alınmış, çevresel ekonomik, politik, yasal, idari, hukuki, finansal ve teknik plan ve programlar uygulamaya koymuşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Türkiye'de çevre sorunlarıyla doğrudan görevli ilk kuruluş olan “Başbakanlık Çevre Müsteşarlığı”nın kurulduğu yıl aşağıdakilerden hangisidir?

1970

1974

1978

1982

1986

Açıklama:

1978 yılında çevre sorunlarıyla doğrudan görevli ilk kuruluş olan “Başbakanlık Çevre Müsteşarlığı” kurulmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi aileden devlete dek uzanan, insan etkinlikleri sonucu oluşan her şey olarak tanımlanır?

Fiziksel çevre

Sosyal çevre

Fiziksel çevre

Çevre sağlığı

Çevre hareketi

Açıklama:

Sosyal çevre; aileden devlete dek uzanan, insan etkinlikleri sonucu oluşan her şey sosyal çevre olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi çevre sağlığının etkilerinin değerlendirilmesinde biyolojik çevre faktörlerinden biridir?

İklim

Radyasyon

Bitkiler ve hayvanlar

Beslenme alışkanlıkları

Açıklama:

Biyolojik çevre faktörleri arasında mikroorganizmalar, vektörler, bitkiler ve hayvanlar ve besinler yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi fiziksel çevre faktörlerine ilişkin doğru bir ifade değildir?

Böcekler için kullanılan pestisitler toprak yapısını bozar.

Küresel ısınma yaşam tarzını ve ekonomiyi olumsuz etkiler.

Havada %78 azot, %21 oksijen, %1 oranında diğer gazlar vardır.

Güneş ışığı almayan evlerde büyüyen çocuklar çok uzun boylu olur.

Kanalizasyon atıkları yer altı su kaynaklarını kirletir.

Açıklama:

Yeterince gün ışığı almayan konutlarda yaşayan çocuklarda kısa boyluluk, raşitizm hastalığına yakalanma oranı yüksektir.
Güneş ışığı almayan evlerde büyüyen çocuklar çok uzun boylu olur.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdaki faktörlerden hangisi için ülkemizde çevre ve halk sağlığı üzerinde oluşturacağı etkilerle ilgili çalışmalar ve yönetmelikler Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile T.C. Sağlık Bakanlığı ortaklığında gerçekleştirilir?

Toprak

Radyasyon

Atıklar

Besin

Açıklama:

Ülkemizde radyasyonun çevre ve halk sağlığı üzerinde oluşturacağı etkilerle ilgili çalışmalar ve yönetmelikler Türkiye Atom Enerjisi Kurumu (TAEK), T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile T.C. Sağlık Bakanlığı ortaklığında gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi çevre güvenliğinin tarihsel gelişimi içinde ilk sırada yer alır?

Lester Brown

Richard Falk

Birleşmiş Milletler

Roma Klubü

Rachel Carson

Açıklama:

Çevre güvenliğinin tarihsel gelişiminde ilk olarak 1962 yılında Rachel Carson, sonra 1971 yılında Richard Falk, 1972 yılında Roma, 1972 yılında BM, 1977 yılında Lester Brown ve 1987 yılında BM ve Çevre Komisyonu yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi OHSAS 18001 sistemi olarak tanımlanır?

İş sağlığı ve güvenliği sistemi

Kalite yönetim sistemi

Entegre yönetim sistemi

Çevre yönetim sistemi

Diğer yönetim sistemi

Açıklama:

OHSAS 18001 iş sağlığı ve güvenliği sistemi olarak tanımlanır.
İş sağlığı ve güvenliği sistemi

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi entegre yönetim sistemlerinin yararlarından biri değildir?

Asıl soruna odaklanarak iş tekrarını sağlar.

Gereksiz kaynak kullanımını önler.

Maliyetlerdeki azalma ile kâr artışına katkıda bulunur.

Kurumsal sinerjinin artışına katkı sağlar.

Sürekli iyileştirmeyle ticari kalıcılık ve üstünlük sağlar.

Açıklama:

Bütünleşik yapıya sahip olmasıyla asıl sorun ve konuya odaklanmanın sağlanmasıyla iş tekrarının oluşmasını önler.
Asıl soruna odaklanarak iş tekrarını sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi ISO 9000 kalite standartları serisine ilişkin doğru bir ifadedir?

Belgelendirmeye esas teşkil eden ISO 9001:2008 standardı olmuştur.

ISO 9003:2008 sertifikalandırılabilen tek standarttır.

ISO 9000 standartları ilk kez 1994 yılında ortaya çıkmıştır.

ISO 9002 kalite standartları içinde en az kapsama sahiptir.

ISO 9001 kalite standartları serisi içinde en kapsamlı olanıdır.

Açıklama:

ISO 9001, 9002 ve 9003 serisi birbirini içeren bir kapsama sahiptir. Bu standartlardan ISO 9001 serisi en kapsamlı olanı iken ISO 9003 en az kapsama sahip standarttır.
ISO 9001 kalite standartları serisi içinde en kapsamlı olanıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi biyolojik çevre faktörlerinden biridir?

Hava

Küresel Isınma

Toprak

Radyasyon

Vektörler

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 8. sayfaya ve Çevre Sağlığının Temel Kavramları adlı konuya tekrar bakın.
Doğru cevap E seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 8. sayfaya ve Çevre Sağlığının Temel Kavramları adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: E

Ünite 2

Soru 1

Ülkemizde çevre sağlığı ve çevre korumayla ilgili olarak Orman Kanunu hangi kanun numarasıyla yürürlüktedir?

6831 nolu kanun

4373 nolu kanun

2873 nolu kanun

3213 nolu kanun

3621 nolu kanun

Açıklama:

6831 08.09.1956 Orman Kanunu
Tablo 2.1 Çevre Sağlığı ve Korumayla İlgili Yürürlükteki Kanunlar

Doğru Cevap: A

Soru 2

Tabiat ve kültür varlıklarının yanında ülkemizin değerlerini oluşturan milli ve milletlerarası düzeyde değere sahip milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiat koruma alanlarının belirlenmesi, korunması, geliştirilmesi ve yönetilmesi amacıyla yapılan kanun hangi yılda yayımlanmıştır?

1926

1943

1956

1960

1983

Açıklama:

Tabiat ve kültür varlıklarının yanında ülkemizin değerlerini oluşturan milli ve milletlerarası
düzeyde değere sahip milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiat koruma alanlarının belirlenmesi,
korunması, geliştirilmesi ve yönetilmesi amacıyla
11.08.1983 tarihli 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Ülkemiz için çevresel ve ekonomik olarak büyük bir yere sahip olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışındaki her türlü maddenin korunması, işletilmesi ve yönetilmesine dair maden kanunu hangi yıl yayımlanmıştır?

1983

1984

1985

1986

1987

Açıklama:

1983 yılında yayımlanan Çevre Kanunu sonrasında ülkemiz için çevresel ve ekonomik olarak
büyük bir yere sahip olan petrol, doğal gaz, jeotermal ve su kaynakları dışındaki her türlü maddenin korunması, işletilmesi ve yönetilmesine dair
04.06.1985 tarihli 3213 sayılı Maden Kanunu yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi Su ve Toprak Yönetimi ile İlgili yönetmeliklerden biridir?

Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik

Ozon Tabakasını İncelten Maddelere İlişkin Yönetmelik

Benzin ve Motorin Türlerinin Çevresel Etkilerine Dair Yönetmelik

Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik

Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği

Açıklama:

Tablo 2.3 Su ve Toprak Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler.
27605 08.06.2010 Toprak Kirliliğinin Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmelik

Doğru Cevap: D

Soru 5

Ülkemizde en son yayımlanan Atık yönetimi ile ilgili yönetmelik aşağıdakilerden hangisidir?

Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Sıfır Atık Yönetmeliği

Radyoaktif Atık Yönetimi Yönetmeliği

Atık Yönetimi Yönetmeliği

Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği

Açıklama:

Ülkemizde 12.07.2019 tarihinde Resmî Gazete’de
yayımlanan 30829 sayılı “Sıfır Atık Yönetmeliği” ile
hammadde ve doğal kaynakların etkin yönetimiyle
sürdürülebilir kalkınma ilkeleri doğrultusunda atık
yönetiminin sağlanması hedeflenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Kimyasal Yönetimi ile İlgili Yönetmeliklerdendir?

Zararlı Maddeler Ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği

Poliklorlu Bifenil ve Poliklorlu Terfenillerin Kontrolü Hakkındaki Yönetmelik

Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği

Açıklama:

29204 13.12.2014 Zararlı Maddeler Ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik
Tablo 2.6 Kimyasal Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi İklim ve Uyum Dairesi Başkanlığı tarafından yayımlanan yönetmeliklerden değildir?

Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik

Ozon Tabakasını İncelten Maddelere İlişkin Yönetmelik

Florlu Sera Gazlarına İlişkin Yönetmelik

İklim Değişikliği ve Hava Yönetimi Koordinasyon Kurulu Genelgesi

Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Genelgesi

Açıklama:

Günümüzde en önemli çevre güvenliği konularından bir tanesi olan iklim değişikliğinin kaynaklar
üzerinde oluşturduğu baskılar sonucunda ülkeler arasında oluşan kaynak paylaşım sorunlarının önlenmesi amacı ile çeşitli çalışmalar gerçekleştirilmektedir. Ülkemizde İklim ve Uyum Dairesi Başkanlığı gerçekleştirdiği pek çok çalışma ile küresel çevre güvenliğinin sağlanılması için yönetmelikler, tebliğler ve
genelgeler yayınlamaktadır. Bu yönetmeliklere örnek olarak “Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında
Yönetmelik”, “Ozon Tabakasını İncelten Maddelere İlişkin Yönetmelik” ve “Florlu Sera Gazlarına İlişkin
Yönetmelik” verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Kimyasalların insan sağlığı üzerindeki etkilerinin belirlenmesi, yönetilmesi ve önlenmesi amacıyla aşağıdaki yönetmeliklerden hangisi uygulanmaktadır?

Kimyasalların Envanteri ve Kontrolü Hakkında
Yönetmelik

Büyük Endüstriyel Kazaların Önlenmesi ve Etkilerinin Azaltılması Hakkında Yönetmelik

Uçucu Maddelerin Zararlarından İnsan Sağlığının Korunması Hakkında Yönetmelik

Kalıcı Organik Kirleticiler Hakkında Yönetmelik

Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması Hakkında Yönetmelik

Açıklama:

Kimyasalların insan sağlığı üzerindeki etkilerinin belirlenmesi, yönetilmesi ve önlenmesi amacıyla “Uçucu Maddelerin Zararlarından İnsan Sağlığının Korunması Hakkında Yönetmelik” ve
“Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik” uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Atık Yönetimi Yönetmeliği aşağıdaki atıklardan hangisini kapsamamaktadır?

Hayvansal atıklar

Yağ ve sıvı yakıt atıkları

Atık organik çözücüler

İnşaat ve yıkım atıkları

Fotoğraf endüstrisi atıkları

Açıklama:

Ülkemizde atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermeden yönetiminin sağlanması amacıyla
02.04.2015 tarihli 29314 sayılı “Atık Yönetimi Yönetmeliği” uygulanmaktadır. Atık Yönetimi Yönetmeliği Ek 4’te yer alan listeye göre atıklar 20 gruba
ayrılmıştır. Ancak bu yönetmelik hayvansal atıkları kapsamamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ile aşağıdaki usul ve esaslardan hangisi belirlenemez?

Gürültü haritaları

Çevresel gürültüye maruz kalma seviyeleri

Çevresel gürültü seviyesi

Gürültüyü önleme ve azaltmaya yönelik eylem
planları

Hava Kalitesi Değerlendirme

Açıklama:

Gürültü kirliliklerinin çevre sağlığında ve güvenliğinde oluşturabileceği etkilerin azaltılması
hukuki boyutta korunması için gerekli alınacak
önlemler, değerlendirme ve yönetimi ile ilgili olarak 2005 yılında ilk yönetmelik yayımlanmıştır. Bu
yönetmelik 2010 yılında güncellenerek “Çevresel
Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” olarak Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Bu yönetmeliğin amacı, çevresel gürültüye maruz
kalınması sonucu kişilerin huzur ve sükûnunun,
beden ve ruh sağlığının bozulmaması için gerekli
tedbirlerin alınmasını sağlamak ve kademeli olarak
uygulamaya konulmak üzere; değerlendirme yöntemleri kullanılarak çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin, hazırlanacak gürültü haritaları,
akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu ile belirlenmesi, çevresel gürültü ve etkileri hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi, gürültü
haritaları, akustik rapor ve çevresel gürültü seviyesi değerlendirme raporu sonuçları esas alınarak özellikle
çevresel gürültüye maruz kalma seviyelerinin insan sağlığı üzerinde zararlı etkilere sebep olabileceği ve çevresel gürültü kalitesini korumanın gerekli olduğu yerlerde, gürültüyü önleme ve azaltmaya yönelik eylem
planlarının hazırlanması ve bu planların uygulanması ile ilgili usul ve esasları belirlemektir. Hava yönetimi
ile ilgili yönetmelikler Tablo 2.4’te gösterilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi, insanların ve diğer tüm canlıların içinde yaşadığı, birbirleriyle iletişim kurduğu, sosyal, kültürel, ekonomik ve fiziksel ortam için kullanılan ifadedir?

Toplum

Devlet

Çevre

Mikro sistem

Makro sistem

Açıklama:

ÇEVRE VE ÇEVRE HUKUKU
İnsanların ve diğer tüm canlıların içinde yaşadığı, birbirleriyle iletişim kurduğu, sosyal, kültürel, ekonomik ve fiziksel ortama “çevre” denir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Mevzuat Bilgi Sistemindeki konu başlıklarından değildir?

Çevre

Yapı Kooperatifleri

İnsan

İmar

Kıyı

Açıklama:

ÇEVRE SAĞLIĞI MEVZUATI KAPSAMINDAKİ KANUNLAR
Şekil 2.3 dikkatli bir şekilde incelenecek olursa mevzuat bilgi sistemindeki konu başlıkları arasında “insan” bulunmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Çevre Sağlığı ve Korumayla İlgili Yürürlükteki Kanunlardan birisi değildir?

5393 Belediye Kanunu

3213 Maden Kanunu

2872 Çevre Kanunu

5237 Türk Ceza Kanunu

6245 Harcırah Kanunu

Açıklama:

ÇEVRE SAĞLIĞI MEVZUATI KAPSAMINDAKİ KANUNLAR
Belediye Kanunu, Maden Kanunu, Çevre Kanunu ve Türk Ceza Kanunu Tablo 2.1 Çevre Sağlığı ve Korumayla İlgili Yürürlükteki Kanunlarda belirtilmiştir. 6245 Harcırah Kanunu bunlardan birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Çevre ile ilgili aşağıdaki kanunlardan hangi yayımlanma tarihine göre diğerlerinden eskidir?

Sular Hakkında Kanun

Çevre Kanunu

Orman Kanunu

Türk Ceza Kanunu

Su Ürünleri Kanunu

Açıklama:

ÇEVRE SAĞLIĞI MEVZUATI KAPSAMINDAKİ KANUNLAR
Sağlıklı bir çevrenin oluşturulması ve kaynakların korunması ile ilgili ülkemizde ilk kez yayımlanan kanunlardan bir tanesi 831 sayılı 10.05.1926 tarihinde yayımlanan Sular Hakkında Kanun’dur. Yayım tarihi olarak diğer seçeneklerden çok daha öncedir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Hava Yönetimi ile İlgili Yönetmeliklerdendir?

Atıkların Yakılmasına İlişkin Yönetmelik

Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği

Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği

Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik

Yüzeysel Sular ve Yeraltı Sularının İzlenmesine Dair Yönetmelik

Açıklama:

HAVA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER
29003 17.05.2014 Sera Gazı Emisyonlarının Takibi Hakkında Yönetmelik Hava Yönetimi ile İlgili Yönetmeliklerdendir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Kullanılmış piller ve aküler ile ilgili yönetmelik hangi çevresel yönetim başlığı altında değerlendirilebilir?

Kimyasal Yönetimi

Hava Yönetimi

Atık Yönetimi

Su ve Toprak Yönetimi

Kıyı Yönetimi

Açıklama:

ATIK YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER
25569 31.08.2004 Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği Atık Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler arasında görülebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Deniz ve kıyılarda oluşabilecek kirliliklerin önlenmesi amacıyla uygulanan ilk yönetmelik “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” yayım tarihi nedir?

1982

2002

2004

2006

2019

Açıklama:

DENİZ VE KIYI YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER
Deniz ve kıyılarda oluşabilecek kirliliklerin önlenmesi amacıyla ilk kez 2004 yılında “Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Atık Yönetimi Yönetmeliği Ek 4’te yer alan listeye göre atıklar kaç gruba ayrılmıştır?

Açıklama:

ATIK YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER
Atık Yönetimi Yönetmeliği Ek 4’te yer alan listeye göre atıklar 20 gruba ayrılmıştır. Madenlerin işlenmesi, tarım, ormancılık, avcılık ve balıkçılık, gıda üretimi ve işlemesi, ahşap işleme, kağıt, karton ve mobilya üretimi, deri, kürk ve tekstil endüstrileri, v.b.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Gürültü kirliliği hangi çevresel yönetim yönetmelikleri altında incelenebilir?

Kimyasal Yönetimi

Hava Yönetimi

Atık Yönetimi

Su ve Toprak Yönetimi

Kıyı Yönetimi

Açıklama:

HAVA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER
Hava yönetiminin değerlendirilmesi ve yönetilmesinin önemli bir diğer konusu da gürültü kirliliğidir. Gürültü, ulaşım, sanayi kuruluşlarının çıkardıkları ses, ticari amaçlı reklam ve müzik yayını ve benzeri sebeplerle ortaya çıkabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi çevre ile alakalı kanun ve yönetmeliklerin uygulanışlarını açıklamak, belli başlı bir konu hakkında aydınlatıcı bilgiler vermek için ilgili bakanlıklarca gerekli mercilere gönderilen yazılara örnektir?

Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Genelgesi

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği

Kalıcı Organik Kirleticiler Hakkında Yönetmelik

Yeraltı Suları Hakkında Kanun

Açıklama:

ÇEVRE İLE İLGİLİ TEBLİĞLER VE GENELGELER
Soruda verilen bilgiler “genelgeler” ile ilgilidir. Bu yüzden tek doğru seçenek “Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Genelgesi”dir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

“…………, canlı ve cansız varlıkların birbirleriyle etkileşim içinde bulunduğu mikro ve makro sistemlerin tamamını ifade etmektedir.” aşağıdakilerin hangisi boşluğa gelmelidir?

Çevre

Toprak

Ateş

Hava

Açıklama:

-
Çevre, canlı ve cansız varlıkların birbirleriyle etkileşim içinde bulunduğu mikro ve makro sistemlerin tamamını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi insanların doğal kaynakları bilinçsizce tüketerek tahrip etmesine neden olmuştur?

Türlerin artması

İnsan nüfusundaki artış

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte endüstrileşmenin oluşması

Savaşlar

Kış mevsiminin uzun sürmesi

Açıklama:

-
İnsanlar yalnızca yaşamsal aktivitelerini sağlayabileceği bir çevrede yaşayabilirler. Bu yüzden insanlar içerisinde su, hava, toprak gibi doğal kaynakları barındıran dünyada yaşamlarını sürdürürler. İnsanlık dünyadaki varlığının başlangıcından itibaren bu kaynaklardan mümkün olduğunca yararlanmıştır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte endüstrileşmenin oluşması ve nüfusun artması kaynakların bilinçsizce tüketilerek tahrip edilmesine neden olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdaki hangi olgu çevreye ilişkin değerlerin korunması amacıyla çevresel değerlerin hukuksal güvencelere bağlanmasını gerekli kılmıştır?

Çevre hukuku

Ceza hukuku

Mali yönetmelikler

Ortaöğretim mevzuatı

Savaş yasaları

Açıklama:

-
Çevre hukuku çevreye ilişkin değerlerin korunması amacıyla çevresel değerlerin hukuksal güvencelere bağlanmasını gerekli kılmıştır

Doğru Cevap: A

Soru 24

Çevre hakkı ve çevrenin korunmasını esas alan 2872 sayılı Çevre Kanunu aşağıda verilen hangi tarihte Resmî Gazete’de yayımlanmıştır?

1971

1982

1983

1996

2002

Açıklama:

-
Ancak çevre hakkı ve çevrenin korunmasını esas alan 2872 sayılı Çevre Kanunu 11.08.1983 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Bakanlar Kurulu veya Milletvekilleri tarafından teklif edilen, anayasaya göre hazırlanan yazılı hukuk kuralları aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?

Yönetmelik

Mevzuat

Bildiri

Kanun

Haber

Açıklama:

-
Kanun, Bakanlar Kurulu veya Milletvekilleri tarafından teklif edilen, anayasaya göre hazırlanan yazılı hukuk kurallarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlıklı bir çevrede yaşamasını güvence altına alan çevresel, ekonomik ve sosyal hedefler arasında denge kurulması esasına dayalı kalkınma ve gelişmeyi tanımlayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Yasa

Çevre

Sağlık sistemi

Sportif faaliyetler

Sürdürülebilir kalkınma

Açıklama:

-
Sürdürülebilir kalkınma, bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlıklı bir çevrede yaşamasını güvence altına alan çevresel, ekonomik ve sosyal hedefler arasında denge kurulması esasına dayalı kalkınma ve gelişmeyi tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakileden hangisi gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevrede, çevre sağlığı ve güvenliğinde oluşturabileceği olumlu veya olumsuz etkilerinin belirlenerek olumsuz yöndeki etkilerin önlenebilmesi ya da çevreye zarar vermeyecek biçimde gerçekleştirilebilmesi için gerekli önlemlerin belirlendiği sisteme verilen addır?

Çevresel Etki Değerlendirmesi

Çevre Mevzuatı

Özel idare Mevzuatı

Park ve Bahçeler Mevzuatı

Trafik Yasaları

Açıklama:

-
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevrede, çevre sağlığı ve güvenliğinde oluşturabileceği olumlu veya olumsuz etkilerinin belirlenerek olumsuz yöndeki etkilerin önlenebilmesi ya da çevreye zarar vermeyecek biçimde gerçekleştirilebilmesi için gerekli önlemlerin belirlendiği bir sistemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Ülkemizin yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarının korunması ve en iyi biçimde kullanılması için gerekli hukuki ve teknik esasları belirleyen yönetmelik aşağıdakilerden hangisidir?

Maliye Yönetmeliği

Yükseköğretim Mevzuatı

Trafik Yasaları

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği

Deprem Yönetmeliği

Açıklama:

-
Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ülkemizin yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarının korunması ve en iyi biçimde kullanılması için gerekli hukuki ve teknik esasları belirlemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Ülkemizde hava kirliliği ile ilgili ilk doğrudan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği

Çevresel Etki Değerlendirmesi

Verem savaş mevzuatı

Çevre Kanunu

Açıklama:

-
Ülkemizde hava kirliliği ile ilgili ilk doğrudan düzenleme 1930 yılında çıkarılan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’dur

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri çevresel güvenlik ile ilgilidir?
I-Ekolojik dengenin korunması,
II-Çevresel çatışmaların önlenmesi,
III-Doğal kaynaklar üzerinde hak eşitliğinin sağlanılması,

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

-
Çevresel güvenlik ifadesi çeşitli ilkelerden meydana gelmektedir ve bu
ilkeler şu biçimdedir:

Ekolojik dengenin korunması,
Çevresel çatışmaların önlenmesi,
Doğal kaynaklar üzerinde hak eşitliğinin

sağlanılması,….

Doğru Cevap: E

Soru 31

Küresel düzeyde oluşan çevre sorunlarının önlenmesi için gerçekleştirilen ilk konferans hangisidir?

1905 Londra

1913 Bern

1923 Paris

1972 Roma

1973 Stockholm

Açıklama:

ÇEVRE VE ÇEVRE HUKUKU
Küresel düzeyde oluşan çevre sorunlarının önlenmesi için çeşitli toplantılar ve konferanslar düzenlenmiştir. Bu çalışmalardan ilki 1913 yılında Bern’de yapılan konferanstır ve bu konferansı 1923 yılında Paris ve Londra’da gerçekleştirilen konferanslar izlemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Ülkemizde çevre hakkı ve çevrenin korunmasını esas alan 2872 sayılı Çevre Kanunu hangi tarihte Resmi Gazete’de yayımlanmıştır?

1956

1973

1982

1983

1994

Açıklama:

ÇEVRE VE ÇEVRE HUKUKU
Ülkemizde çevre hakkının korunması 1982 yılındaki Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda yer almıştır. Ancak çevre hakkı ve çevrenin korunmasını esas alan 2872 sayılı Çevre Kanunu 11.08.1983 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Çevre Sağlığı ve Korumayla İlgili Yürürlükteki Kanunlardan birisi değildir?

2872 Çevre Kanunu

5237 Türk Ceza Kanunu

1489 Umumi Hıfzıssıhha Kanunu

5393 Belediye Kanunu

3213 Maden Kanunu

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 34

Çevre ile ilgili aşağıdaki kanunlardan hangi yayımlanma tarihine göre diğerlerinden eskidir?

Belediye Kanunu

Çevre Kanunu

Sular Hakkında Kanun

Türk Ceza Kanunu

Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu

Açıklama:

ÇEVRE SAĞLIĞI MEVZUATI KAPSAMINDAKİ KANUNLAR
Sular Hakkında Kanun 1926 yılında olup diğerlerinden eskidir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Çevre Planlaması ile İlgili Yönetmeliklerdendir?

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği

Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliği

Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği

Koku Oluşturan Emisyonların Kontrolü Hakkında Yönetmelik

Benzin ve Motorin Türlerinin Çevresel Etkilerine Dair Yönetmelik

Açıklama:

ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ (ÇED) VE PLANLAMA YÖNETİMİ
Çevre Planlanması İle İlgili Yönetmelikler; Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği, Çevre Düzeni Planlarına Dair Yönetmelik ve Stratejik Çevresel Değerlendirme Yönetmeliğidir. Bakınız Tablo 2.2.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Su ve Toprak Yönetimi ile İlgili bir yönetmelik değildir?

Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik

Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği

Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği

Evsel ve Kentsel Arıtma Çamurlarının Toprakta Kullanılmasına Dair Yönetmelik

Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği

Açıklama:

SU VE TOPRAK YÖNETİMİ
Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği Atık Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler arasındadır. Diğer seçeneklerin hepsi Su ve Toprak Yönetimi ile İlgili Yönetmeliklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Ülkemizde hava kirliliği ile ilgili yapılan ilk doğrudan düzenleme hangisidir?

2872 Çevre Kanunu

5237 Türk Ceza Kanunu

1593 Umumi Hıfzıssıhha Kanunu

5393 Belediye Kanunu

3213 Maden Kanunu

Açıklama:

HAVA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER
Ülkemizde hava kirliliği ile ilgili ilk doğrudan düzenleme 1930 yılında çıkarılan Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Benzin ve Motorin Türlerinin Çevresel Etkilerine Dair Yönetmelik hangi başlık altında değerlendirilmektedir?

Su ve Toprak Yönetimi

Hava Yönetimi

Atık Yönetimi

Kimyasal Yönetimi

Deniz ve Kıyı Yönetimi

Açıklama:

HAVA YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER
Benzin ve Motorin Türlerinin Çevresel Etkilerine Dair Yönetmelik Hava Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler arasındadır. Bakınız Tablo 2.4.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hem Atık Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler hem de Deniz ve Kıyı Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler başlığı altında değerlendirilir?

Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği

Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği

Radyoaktif Atık Yönetimi Yönetmeliği

Sıfır Atık Yönetmeliği

Hafriyat Toprağı,İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği

Açıklama:

DENİZ VE KIYI YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER
Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hem Atık Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler hem de Deniz ve Kıyı Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler başlığı altında değerlendirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hem Su ve Toprak Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler hem de Deniz ve Kıyı Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler başlığı altında değerlendirilir?

Devlet Su İşleri Yeraltısuları Teknik Yönetmeliği

Doğal Mineralli Sular Hakkında Yönetmelik

Kentsel Atıksu Arıtımı Yönetmeliği

Yüzme Suyu Kalitesinin Yönetimine Dair Yönetmelik

Yüzeysel Sular ve Yeraltı Sularının İzlenmesine Dair Yönetmelik

Açıklama:

DENİZ VE KIYI YÖNETİMİ İLE İLGİLİ YÖNETMELİKLER
Yüzme Suyu Kalitesinin Yönetimine Dair Yönetmeliği hem Su ve Toprak Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler hem de Deniz ve Kıyı Yönetimi ile İlgili Yönetmelikler başlığı altında değerlendirilir.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

I. Salgın hastalıklar
II. Aşırı tüketim
III. Ekosistem
IV. Nüfus artışı
Yukarıdakilerden hangileri kirliliklerin temel sebeplerindendir?

I ve II

I ve III

II ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Günümüzde su kirliliğinin ana kaynakları; evlerden gelen kullanılmış sular ile sanayi kuruluşları tarafından su kaynaklarına verilen sıvı atıklardır (Şekil 3.3.). Bunların dışında, hidrolojik havzadaki tarım alanlarından taşınan, azot ve fosfor bileşikleri bakımından zengin sulama suyu sızıntıları, erozyon toprakları taşıyan yağış suları, gemi söküm yerleri, sahil doldurmaları ve katı atık boşaltılması gibi kirletici kaynaklar sayılabilir (Karpuzcu, 2006).
II ve IV

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi günümüzde su kirliliğinin ana kaynaklarındandır?

Evlerden gelen kullanılmış sular ile sanayi kuruluşları tarafından su kaynaklarına verilen sıvı atıklar

Hidrolojik havzadaki tarım alanlarından taşınan, azot ve fosfor bileşikleri bakımından zengin sulama suyu sızıntıları

Erozyon toprakları taşıyan yağış suları

Gemi söküm yerleri gibi kirletici kaynaklar

Sahil doldurmaları ve katı atık boşaltılması

Açıklama:

Günümüzde su kirliliğinin ana kaynakları; evlerden gelen kullanılmış sular ile sanayi kuruluşları tarafından su kaynaklarına verilen sıvı atıklardır (Şekil 3.3.).
Bunların dışında, hidrolojik havzadaki tarım alanlarından taşınan, azot ve fosfor bileşikleri bakımından zengin sulama suyu sızıntıları, erozyon toprakları taşıyan yağış suları, gemi söküm yerleri, sahil doldurmaları ve katı atık boşaltılması gibi kirletici kaynaklar sayılabilir (Karpuzcu, 2006).

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi ikincil derece hava kirleticilerdendir?

Kükürt oksitler (SO_x)

Antropojenik ozon (O₃)

Partikül maddeler (PM)

Karbon monoksit (CO)

Hidrokarbonlar (HC)

Açıklama:

Birincil kirleticilere, karbon monoksit (CO), kükürt oksitler (SOx), azot oksitler (NOx), hidrokarbonlar (HC) ve partikül maddeler (PM) gibi kirletici maddeler örnek olarak
verilebilir. İkincil kirleticilere, araçlardan benzin veya diğer yakıtların kullanılması sonucunda oluşup atmosfere salınan azot dioksitlerin (Şekil 3.4.) (NO2) güneş ışınları ve oksijenle tepkimeye girmesi sonucunda küresel ısınma potansiyeli yüksek olan antropojenik ozonun (O3) meydana gelmesi örnek olarak verilebilir.
Antropojenik ozon (O₃)

Doğru Cevap: B

Soru 4

Türkiye’de yıllık atık üretimi kaç milyon tondur?

Açıklama:

Türkiye’de her yıl yaklaşık olarak 30 milyon ton atık üretimi gerçekleştirilmektedir

Doğru Cevap: D

Soru 5

I. Endüstriyel katı atıkların biriktirilmesi, toplanması, taşınması ve bertaraf edilmesi belediyeler tarafından gerçekleştirilmektedir.
II. Endüstriyel süreçlerden kaynaklanmayan atıklara cam, kâğıt, tahta ve metal gibi çeşitli ambalaj atıklarıyla inşaat ve moloz atıkları örnek olarak verilebilir.
III. Tehlike yaratabilecek özellikler taşıyan her türlü biyolojik, kimyasal, toksik, yanıcı, patlayıcı ve radyoaktif katı atıklar ile kirletici ihtiva eden bazı küller endüstriyel işlemler sonucu ortaya çıkan atıklara örnek olarak verilebilir.
IV. Endüstrilerin atık yönetimlerini gerçekleştirebilmesi için Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan Endüstriyel Atık Yönetim Planı’nı hazırlaması gerekmektedir.
Endüstriyel katı atıklar ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve IV

II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Endüstriyel katı atıkların biriktirilmesi,
toplanması, taşınması ve bertaraf edilmesi evsel
katı atıkların tersine belediyeler tarafından değil,
üreticiler tarafından gerçekleştirilmektedir.
Endüstriyel katı atıklar kaynaklarına göre;
endüstriyel süreçlerden kaynaklanmayan atıklar ve
endüstriyel işlemler sonucu ortaya çıkan atıklar
olarak iki sınıfa ayrılmaktadır. Cam, kâğıt, tahta ve
metal gibi çeşitli ambalaj atıklarıyla inşaat ve moloz
atıkları ilk gruba örnek olarak verilebilir. Tehlike
yaratabilecek özellikler taşıyan her türlü biyolojik,
kimyasal, toksik, yanıcı, patlayıcı ve radyoaktif katı
atıklar ile kirletici ihtiva eden bazı küller ikinci gruba girmektedir (Şekil 3.6.) (Kolukısa, 2013).
Tehlikeli veya tehlikesiz içeriğe sahip atık oluşumuna neden olan endüstrilerin atık yönetimlerini gerçekleştirebilmesi için Çevre Yönetimi Genel
Müdürlüğü tarafından yayımlanan Endüstriyel
Atık Yönetim
II, III ve IV

Doğru Cevap: E

Soru 6

Tıbbi atıklar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tıbbi atıkların oluşturduğu en önemli tehlike, bulaşıcı hastalıkların yayılmasına neden olabilmesidir.

Tıbbi atıklar kaynağında kırmızı renkli, üzerlerinde “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “Dikkat Tıbbi Atık” ibaresi bulunan özel plastik torbalarda ayrı biriktirilirler.

Tıbbi atıkların bir alt grubu olan kesici ve delici atıklar, üzerlerinde uyarı işareti olmaksızın yeşil plastik torbalar içinde toplanmaktadır.

Tıbbi atıklar üç kategoride incelenmektedir: Enfeksiyon yapıcı atıklar, Kesiciler, Ecza atıkları

Türkiye’de tıbbi atıkların yönetimi 22.07.2005 tarihli ve 27555 sayılı Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ile gerçekleştirilmektedir.

Açıklama:

Tıbbi atıklar konusunda çıkarılan “Tıbbi
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’’nde; tıbbi
atıklar kaynağında kırmızı renkli, üzerlerinde
“Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “Dikkat Tıbbi Atık” ibaresi bulunan özel plastik
torbalarda ayrı biriktirilirler. Tıbbi atıkların
bir alt grubu olan kesici ve delici atıklar ise
diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak özel plastik
veya lamine kartondan yapılmış, üzerlerinde
aynı uyarı işaretleri bulunan özel kutular içinde toplanmaktadır (Gündüzalp, 2016).
Tıbbi atıklar konusunda çıkarılan “Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’’nde; tıbbi atıklar kaynağında kırmızı renkli, üzerlerinde “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “Dikkat Tıbbi Atık” ibaresi bulunan özel plastik torbalarda ayrı biriktirilirler.
Tıbbi atıkların bir alt grubu olan kesici ve delici atıklar ise diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak özel plastik veya lamine kartondan yapılmış, üzerlerinde aynı uyarı işaretleri bulunan özel kutular içinde toplanmaktadır (Gündüzalp, 2016).

Doğru Cevap: C

Soru 7

Yasal olarak evsel katı atık sınıfı dışında kalan, ancak evsel atıklara göre farklı yöntemlerle toplanması, taşınması, işlenmesi ve bertarafı gereken atıklara ne ad verilir?

Tıbbi atık

Özel atık

Endüstriyel katı atık

Tarımsal ve hayvansal katı atık

Tehlikeli atık

Açıklama:

Yasal olarak evsel katı atık sınıfı dışında kalan, ancak evsel atıklara göre farklı yöntemlerle toplanması, taşınması, işlenmesi ve bertarafı gereken atıklardır. Özel atıkları tekrar değerlendirmek ve bertaraf etmek için bazı ek önlemlere ve özel yöntemlere gerek duyulmaktadır. Bir başka deyişle, özellikleri ve miktarları bakımından evsel atıklarla
birlikte bertaraf edilemeyen atıklara özel atıklar denilmektedir. Özel atıklar, bitkisel yağlar, hafriyat atıkları, atık pil ve akümülatör, atık elektrikli ve elektronik eşyalar, ömrünü tamamlamış lastikler gibi atık kütlelerinden meydana gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

I. Gürültü kirliliği kaynakları temelde ulaşım, sanayi ve sosyal alanlar olarak üç türde gruplandırılmaktadır.
II. Gürültünün şiddeti ve süresi ne olursa olsun insanlarda değişik sağlık sorunları oluşturmaktadır.
III. Uzmanlar 50-70 dB(A) arasındaki ses dalgalarının kulakta meydana getirdiği zararların çok zor giderilebileceğini belirtmişlerdir.
IV. Gürültü kirliliği insanlarda kalp atışların değişmesine neden olarak kanın koyulaşması ve damar genişlemesinin oluşmasına neden olmaktadır.
Gürültü kirliliği ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

Açıklama:

Uzmanlar 80 dB(A)’yı aşan ses
dalgalarının kulakta meydana getirdiği zararların çok zor
giderilebileceğini belirtmişlerdir (Yılmaz ve Özer, 1997).
I, II ve IV

Doğru Cevap: D

Soru 9

I. Bitkisel tarımı etkilemez, bitkilerin verimlerini değiştirmez.
II. Zararlı maddeler topraktan sulama ile bitkilere geçebilmekte ve bu bitkilerin gıda olarak tüketilmesiyle insan ve hayvan sağlığına zararlı etkiler görülebilmektedir.
III. Toprak içerisinde bulunan zararlı maddeler tarımsal sulama ve yağmur suları ile doğadan uzaklaşır.
IV. Topraktaki mikrobiyal topluluğun zarar görmesi, mikroorganizmalarla simbiyotik ilişki içinde olan bitkilerin büyümesini olumsuz yönde etkilemektedir.
Toprak kirliliğinin çevre ve insan sağlığı üzerindeki etkileri ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I ve II

I ve III

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Açıklama:

Çeşitli yollarla toprağa verilen kirletici maddeler toprakta yaşayan bitkilerin zarar görmesine neden olmaktadır. Toprağa verilen pestisitler, organik maddeler ve kimyasal maddeler toprak
içerisinde bulunan su ile birlikte bitki bünyesine geçmektedir. Böylece hem bitkilerin verimleri
azalmakta hem de bu bitkilerle beslenerek yaşamlarını sürdüren diğer canlılarda sağlık sorunlarına neden olmaktadır. Ayrıca toprak içerisinde bulunan kimyasalların tarımsal sulama ve yağmur suları ile birleşmesiyle birlikte yeraltı ve yüzeysel suların kirlenmesine neden olacaktır. Toprak büyük miktarda mikrobiyal kütle içermektedir. Toprakların kirlenmesi ile birlikte mikrobiyal kütleler zarar görmektedir. Bazı mikroorganizmalar bitkilerle simbiyotik bir ilişki içerisindedir ve mikrobiyal topluluğun zarar görmesi bu bitkilerin büyümesini olumsuz yönde etkilemektedir
II ve IV

Doğru Cevap: C

Soru 10

1000 doz (rem) radyasyonun beklenen akut etkileri nelerdir?

1-2 saat içinde bütün maruz kalanlarda kusma ve ölüm, büyük bir ihtimalle kurtulan olmaz.

Kusma ve bulantı (kişilerin %25’inde), ölüm yok.

1 gün bütün kişilerde kusma, sonra radyasyon hastalığının diğer belirtileri, radyasyondan
2-6 hafta sonra %20 ölüm, iyileşme evresi yaklaşık 6 ay sürer.

Kandaki ufak değişimler dışında etkisi yoktur.

İlk günde bütün insanlarda kusma ve radyasyon hastalığının diğer belirtileri, 1 ay içinde
%50 ölüm, iyileşme evresi 6 ay

Açıklama:

Tablo 3.2.
Doz (Rem) Etkiler
0-50 Kandaki ufak değişimler dışında etkisi yoktur.
80-120 Kusma, bulantı (kişilerin %5-10’u), radyasyon hastalığının diğer belirtileri.
130-170 Kusma ve bulantı (kişilerin %25’inde), ölüm yok.
180-220 Kusma, bulantı ve diğer belirtiler (%50), ölüm yok.
270-330 1 gün bütün kişilerde kusma, sonra radyasyon hastalığının diğer belirtileri, radyasondan
2-6 hafta sonra %20 ölüm, iyileşme evresi yaklaşık 6 ay sürer.
400-500 İlk günde bütün insanlarda kusma ve radyasyon hastalığının diğer belirtileri, 1 ay içinde
%50 ölüm, iyileşme evresi 6 ay.
550-750 Radyasyondan 4 saat sonra bütün insanlarda kusma, %100’e yakın ölüm, yaşabilenlerin
maksimum 6 aylık ömrünün olması
1000 1-2 saat içinde bütün maruz kalanlarda kusma ve ölüm, büyük bir ihtimalle kurtulan olmaz.
5000 Bir hafta içinde maruz kalanların tamamı ölür.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Kirliliklerin temel kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?

Nüfus artışı ve aşırı tüketim

Plansız kentleşme

Hastalıkların varlığı

Endüstrileşmenin artması

Su kaynaklarına verilen sıvı atıklar

Açıklama:

Kirliliklerin temel kaynağı nüfus artışı ve aşırı tüketimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Günümüzde su kirliliğinin ana kaynakları aşağıdakilerden hangisidir?

Hidrolojik havzadaki tarım alanlarından taşınan, azot ve fosfor bileşikleri bakımından zengin sulama suyu sızıntıları

Evlerden gelen kullanılmış sular ile sanayi kuruluşları tarafından su kaynaklarına verilen sıvı atıklar

Erozyon toprakları taşıyan yağış suları

Gemi söküm yerleri

Katı atık boşaltılması

Açıklama:

Günümüzde su kirliliğinin ana kaynakları; evlerden gelen kullanılmış sular ile sanayi kuruluşları tarafından su kaynaklarına verilen sıvı atıklardır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğine sebep olan maddeler arasında yer almaz?

Kükürt (SO₂)

Partiküler madde (PM)

Azot oksitler (NO_x)

Ozon (O₃)

Azot (N₂)

Açıklama:

Kükürt dioksit (SO₂), partiküler madde (PM), azot oksitler (NO_x) ve ozon (O₃)
hava kirliliğine sebep olan kirleticiler arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğine sebep olan antropojenik kaynaklardan biridir?

Orman yangınları

Volkanik aktiviteler

Okyanuslar

Endüstriyel tesisler

Fırtınalar

Açıklama:

Hava kirliliğine sebep olan antropojenik kaynaklar arasında endüstriyel tesisler, konutlar, ısınma amacıyla kullanılan yakıtlar, motorlu taşıtların egzozları sayılabilir. Orman yangınları, volkanik aktiviteler, fırtınalar ve okyanuslar ise hava kirliliğine sebep olan doğal kaynaklardır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Şehirlerde, aşağıdakilerden hangisinin emisyonunun %100’ünden özellikle motorlu taşıt egzoz gazları sorumludur?

Kurşun

Karbon monoksit (CO)

Azot oksit (NO)

Hidrokarbon

Kükürt dioksit (SO₂)

Açıklama:

Şehirlerde kurşun emisyonlarının %100’ünden özellikle motorlu taşıt egzoz gazları sorumludur(Ç.P.S.S.G. Programı 2013-2023).

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi evsel atıklar içerisinde bulunan tehlikeli atıklardan biridir?

Mutfak çöpleri

Ambalaj atıkları

Ofis çöpleri

Ahşap maddeler

Piller

Açıklama:

Evsel atıklar arasında bulunan pil, boya, ilaç atıkları zararlı ve tehlikelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Hangisi endüstriyel süreçlerden kaynaklanmayan atıklardan biri değildir?

Cam ambalaj atıkları

Kâğıt ambalaj atıkları

Tahta ambalaj atıkları

İnşaat ve moloz atıkları

Tehlikeli biyolojik atık

Açıklama:

Cam, kâğıt, tahta ve metal gibi çeşitli ambalaj atıklarıyla inşaat ve moloz atıkları endüstriyel süreçlerden kaynaklanmayan atıklara örnek olarak verilebilir.
Endüstriyel katı atıklar kaynaklarına göre; endüstriyel süreçlerden kaynaklanmayan atıklar ve endüstriyel işlemler sonucu ortaya çıkan atıklar olarak iki sınıfa ayrılmaktadır. Cam, kâğıt, tahta ve metal gibi çeşitli ambalaj atıklarıyla inşaat ve moloz atıkları ilk gruba örnek olarak verilebilir. Tehlike yaratabilecek özellikler taşıyan her türlü biyolojik,
kimyasal, toksik, yanıcı, patlayıcı ve radyoaktif katı atıklar ile kirletici ihtiva eden bazı küller ikinci gruba girmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi endüstriyel süreçlerden kaynaklanmayan atıklar sınıfına girer?

Biyolojik katı atıklar

Kimyasal katı atıklar

Radyoaktif katı atıklar

İnşaat ve moloz atıkları

Kirletici ihtiva eden bazı küller

Açıklama:

Seçeneklerdeki inşaat ve moloz atıkları endüstriyel süreçlerden kaynaklanmayan atıklar sınıfına girer. Tehlike yaratabilecek özellikler taşıyan her türlü biyolojik, kimyasal, toksik, yanıcı, patlayıcı ve radyoaktif katı atıklar ile kirletici ihtiva eden bazı küller ise endüstriyel işlemler sonucu ortaya çıkan atıklar grubuna girmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Enfeksiyon yapıcı atıklar, hangi atıkların kategorilerinden biridir?

Evsel katı atıklar

Endüstriyel katı atıklar

Tıbbi atıklar

Ticari ve kurumsal katı atıklar

Tarımsal ve hayvansal katı atıklar

Açıklama:

Enfeksiyon yapıcı atıklar, tıbbi atıklar kategorilerinden biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi tehlikeli atıklar arasında yer almaz?

Tarımsal ve hayvansal atıklardan üretilen kompost malzemesi

Kimyasal madde atıkları

Boya ve vernik kalıntıları

Yağlı metal talaşları ve mekanik çamurlar

Tarım ilaçları

Açıklama:

Tarımsal ve hayvansal atıklardan üretilen kompost malzemesi tehlikeli atıklar arasında yer almaz.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Katı atıklar ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi hatalıdır?

Katı atıklar, su ve hava kirliliğinden sonraki en büyük çevre sorunlarından biridir.

Katı atıklar herhangi bir teknikle bertaraf edildikten sonra insanlar ve çevre üzerinde olumsuz etkileri bulunmaz.

Uygunsuz bertaraf teknikleriyle ve depolamayla katı maddelerin içeriklerinden kaynaklanan kötü kokular insan sağlığı için sorun olmaktadır.

Katı atıklardan fareler ve sinekler vasıtasıyla bulaşıcı hastalıklar taşınabilmektedir.

Uygun bertaraf teknikleri kullanılmadan bertaraf edilmeye çalışılan katı atıklar çevre sorunlarına neden olmaktadır.

Açıklama:

Oluşan katı atıkların, bertaraf edilmemesi hâlinde hatta bertaraf edildikten sonra
bile insanlar ve çevre üzerinde doğrudan veya dolaylı olarak olumsuz etkileri bulunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdaki ses kaynaklarından hangisinin insanları etkilemesi zararlı düzeydedir?

Yoğun trafikli yer

Binek otomobil

Kaya matkabı

Kısık sesle konuşma

Hışırdayan yapraklar

Açıklama:

Ses kaynakları olarak kaya matkabı, zincir testere ve ağır kamyonun insanları etkilemesi zararlı düzeydedir.
Ses kaynağı olarak kaya matkabının insanları etkilemesi zararlı düzeydedir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi toprakların doğal yapılarında da bulunan bir kirleticidir?

Ağır metallar

Pestisitler

İnorganik gübre

Hormonlar

Asbest

Açıklama:

Asbest gibi serbest kirleticiler, toprakların doğal yapılarında da bulunup toprağın kirlenmesine neden olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Radyoaktif atıklar günümüzde başlıca aşağıda verilenlerden hangisinden kaynaklanmaktadır?

Araştırma geliştirme merkezlerinden

Hastanelerden

İnsan aktivitelerinden

Nükleer tesislerden

Sanayiler

Açıklama:

Radyoaktif atıklar genel olarak nükleer tesislerin yakıt çevrimleri, sanayiler, araştırma geliştirme merkezlerinden, hastanelerden ve insan aktivitelerinden kaynaklanabilmektedir. Ancak radyoaktif atıklar günümüzde enerji üretiminde etkin olan nükleer tesislerden kaynaklanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

"İnsanoğlunun doğa üzerinde gerçekleştirdiği faaliyetler sonucunda havada, suda ve toprakta meydana
gelen olumsuz gelişmelerle ekolojik dengenin bozulmasıdır" cümlesini aşağıdakilerden hangisi tam olarak tanımlamaktadır?

Sürdürülebilirlik

Kirlilik

Çevre kirliliği

Su kirliliği

Toprak kirliliği

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Dünyadaki tatlı su kütlesi miktarı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

1,4 milyar km3

1,4 milyon km3

3,52 milyar km3

35,2 milyon km3

3,52 milyon km3

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
SU KİRLİLİĞİ
Dünyada 1,4 milyar km3’lük bir su kütlesi bulunmaktadır ve bunun 35,2 milyon km3’lük kısmı tatlı su kütlesini temsil etmektedir. Ancak bu tatlı su kütlesinin yalnızca % 0,4’lük bir kısmı canlılık için önemli olan yeryüzü ve atmosfer içerisindedir
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıda verilen sayı aralıklarından hangisi dünyada kirlenmiş su kaynaklarının tüketilmesi ile hayatını kaybeden insan sayısını vermektedir?

25-30 milyon kişi

2,5-3 milyon kişi

25-30 bin kişi

2500-3000 kişi

250-300 kişi

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
Artan kirletici yükünün su kaynaklarını kirletmesi sonucu dünya genelinde ortalama 25 ila 30 bin kişi bu suların tüketilmesiyle hayatını kaybetmektedir
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

I) Evlerden gelen kullanılmış sular
II) Tarım alanlarından taşınan, azot ve fosfor bileşikleri bakımından zengin sulama suyu sızıntıları
III) Sanayi kuruluşları tarafından su kaynaklarına verilen sıvı atıklar
IV) Erozyon toprakları taşıyan yağış suları
V) Gemi söküm yerleri
Yukarıdakilerden hangileri su kaynaklarının "ana kirlenme" nedenleridir?

I ve II

I ve III

I ve IV

I ve V

IV ve V

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
Günümüzde su kaynaklarının kirlenmesi; su kaynaklarının sağlanması, paylaşılması ve dağıtımında
sorunların yaşanması, yer altı ve yer üstü kaynaklarının zarar görmesi, yer altı su seviyelerinin düşmesi ve
su havzalarının yapılaşmaya açılması gibi sorunlara neden olmaktadır. Günümüzde su kirliliğinin ana
kaynakları; evlerden gelen kullanılmış sular ile sanayi kuruluşları tarafından su kaynaklarına verilen sıvı atıklardır (Şekil 3.3.).
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

İnsanlığın doğa üzerinde oluşturduğu etkiler olarak tanımlanan terim aşağıdakilerden hangidir?

Kontaminasyon

Antropojenik

Radyasyon

Emisyon

Enfeksiyon

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi ikincil dereceden hava kirleticilerdendir?

Karbon monoksit

Kükürt oksitler

Antropojenik ozon

Hidrokarbonlar

Partikül maddeler

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
Birincil kirleticilere, karbon monoksit (CO), kükürt oksitler (SOx ), azot oksitler (NOx), hidrokarbonlar (HC) ve partikül maddeler (PM) gibi kirletici maddeler örnek olarak verilebilir. İkincil kirleticilere, araçlardan benzin veya diğer yakıtların kullanılması sonucunda oluşup atmosfere salınan azot dioksitlerin (Şekil 3.4.) (NO2) güneş ışınları ve oksijenle tepkimeye girmesi sonucunda küresel ısınma potansiyeli yüksek olan antropojenik ozonun (O3) meydana gelmesi örnek olarak verilebilir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıda verilen ve hava kirliliğine yol açan gazlardan hangisi aynı zamanda ortaya çıkan sera etkisi ve iklim değişikliğinin ana sorumlusudur?

Karbonmonoksit

Karbondioksit

Kükürt oksitler

Azot oksitler

Aldehit

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
Hava kirliliğinin hem çevre hem de insan sağlığında önemli etkileri bulunmaktadır. Çevreye olan etkisine verilebilecek en güzel örnek endüstriyel faaliyetler ve insanların kişisel üretimleri sonucunda oluşan karbondioksit emisyonunun sera etkisi ve ozon tabakasının delinmesine sebep olarak iklim değişikliğine neden olmasıdır.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Bisturiler hangi tip katı atıklardandır?

Evsel katı atıklar

Endüstriyel katı atıklar

Tarımsal ve hayvansal katı atıklar

Tıbbi atıklar

Ticari ve kurumsal atıklar

Açıklama:

Kitaptan alıntılar:
Tıbbi Atıklar
Sağlık kuruluşlarındaki tıbbi müdahale süreçlerinde ortaya çıkan katı atıklarıdır (Şekil 3.7.). Bu atıklar içerisinde hastalık yapabilecek pek çok etkeni içermektedir. Tıbbi atıklar üç kategoride incelenmektedir. Bunlar:
• Enfeksiyon Yapıcı Atıklar: .......
• Kesiciler: İğne uçları, enjektörler, bisturiler, jiletler, kırık camlar gibi atıklardır.
......
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

dB (A) birimi cinsinden hangi düzeyde gürültü sadece rahatsız edici olarak kabul edilmektedir?

100

120

130

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır (Tablo 3.1):

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "A" seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Radyasyondan 4 saat sonra bütün insanlarda kusma, %100’e yakın ölüm, yaşabilenlerin maksimum 6 aylık ömrünün olması durumu rem birimi cinsinden hangi doz aralığında radyasyona maruz kalınca ortaya çıkmaktadır?

80-120

130-170

180-220

270-330

550-750

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır (Tablo 3.2):

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "E" seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 4

Soru 1

“…………etrafımızı çeviren bir gaz karışımı olduğu gibi, aynı zamanda pek çok kimyasal tepkime ve canlıların hayatını sürdürebilmesi için hayati öneme sahip bir ortamdır” aşağıdakilerin hangisi boşluğa gelmelidir?

Hava

Toprak

Ateş

Şeker

Açıklama:

-
Hava, etrafımızı çeviren bir gaz karışımı olduğu gibi, aynı zamanda pek çok kimyasal tepkime ve canlıların hayatını sürdürebilmesi için hayati öneme sahip bir ortamdır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Hava kirliliği konusunda yıllardır yapılan araştırmalar sonucu, neredeyse bütün araştırmacıların birleştiği ortak nokta, kirliliğin en önemli sebebinin aşağıdakilerden hangisinin olduğudur?

Kuruma

Yağlanma

Yanma

Donma

Soluma

Açıklama:

-
Hava kirliliği konusunda yıllardır yapılan araştırmalar sonucu, neredeyse bütün araştırmacıların birleştiği ortak nokta, kirliliğin en önemli sebebinin yanma işlemleri olduğudur.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdaki hangi bölgede 1930 tarihinde birkaç gün süren bir sis ile yüzlerce kişi hastalanmış ve 60 kişi ölmüştür?

Belçika, Meuse vadisi

Almanya, Hannover

İtalya, Floransa

Türkiye, Diyarbakır

Yunanistan, Atina

Açıklama:

-
Aralık 1930 tarihinde Belçika’nın Meuse vadisi olarak bilinen endüstri bölgesinde birkaç gün süren bir sis yine yüzlerce kişinin hastalanmasına ve 60 kişinin ölümüne sebep olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi havada bulunmaması gereken kirletici maddelerin havaya karışması olarak ifade edilebilir?

Hava akımı

Sis

Hava kirliliği

Duman
Su kirliliği

Su kirliliği

Açıklama:

-
Diğer bir ifadeyle hava kirliliği; havada bulunmaması gereken kirletici maddelerin havaya karışması olarak ifade edilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Atmosferde en yüksek hacimle bulunan gaz aşağıdakilerden hangisidir?

Oksijen

Hidrojen

Karbon dioksit

Azot

Helyum

Açıklama:

-
Temiz olarak kabul edilen kuru troposferik havanın bileşimi Tablo 4.1’de görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Havanın bileşiminde baskın olarak bulunan aynı zamanda bitki büyümesinde, fotosentez olayındaki rolü sebebiyle önemli bir parametre olan gaz aşağıdakilerden hangisidir?

Azot oksit

Su buharı

Karbon monoksit

Kükürt dioksit

Karbon dioksit

Açıklama:

-
Karbon, kükürt ve azot oksitler, atmosferdeki önemli bileşenlerdir ve yüksek derişimlere ulaştıklarında birer hava kirleticisi olarak tanımlanırlar. Bunlardan karbon dioksit (CO2), en baskın olanıdır ve atmosferin doğal bileşiminde de bulunmaktadır. Bitki büyümesinde, fotosentez olayındaki rolü sebebiyle önemli bir parametredir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakileden hangisi belirli bir kaynaktan doğrudan atmosfere salınan hava kirleticilere verilen addır?

Birincil kirleticiler

İkincil kirleticiler

Üçüncül kirleticiler

Fabrika bacaları

Su canlıları

Açıklama:

-
Birincil kirleticiler belirli bir kaynaktan doğrudan atmosfere salınan kirleticilerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi canlı yaşamının da içerisinde gerçekleştiği, atmosferin yer kabuğundan yukarıya doğru 10-12 km’lik tabakasıdır?

Litosfer

Ekzosfer

Mezosfer

Troposfer

Stratosfer

Açıklama:

Troposfer: Canlı yaşamının da içerisinde gerçekleştiği, atmosferin yer kabuğundan yukarıya doğru 10-12 km’lik tabakasıdır

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi iç ortam hava kirliliğine bağlı olarak ortaya çıkan, sebebi ise net olarak belirlenemeyen, binadan çıkıldıktan sonra kaybolan rahatsızlığa verilen addır?

Hasta bina sendromu

Anksiete

KOAH

Verem

Kanser

Açıklama:

-
İç ortam hava kirliliğine bağlı olarak ortaya çıkan, sebebi ise net olarak belirlenemeyen, binadan çıkıldıktan sonra kaybolan bu rahatsızlıklar genel olarak hasta bina sendromu olarak isimlendirilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Sağlık Örgütünün kısaltmasıdır?

USEPA

UNESCO

USA

OSHA

WHO

Açıklama:

-
WHO dünya sağlık örgütünün ingilizce yazılışındaki kelimelerin ilk harflerinden oluşan bir kısaltmadır (World Health Organization).

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerin hangisi temiz olarak kabul edilen bir atmosferde kirletici parametrelerin miktarının insan, hayvan ve bitki yaşamına ve bütüncül olarak çevre kalitesine belirli bir süre boyunca zarar verebilecek seviyelere ulaşması olarak tanımlanmaktadır?

sokak tozları

sis ve duman

Egzoz gazları

Hava kirliliği

Fabrika kokuları

Açıklama:

Hava Kirliliği, temiz olarak kabul edilen bir atmosferde toz, duman, gaz ve koku gibi kirletici parametrelerin miktarının insan, hayvan ve bitki yaşamına, ticari veya kişisel eşyalara ve bütüncül olarak çevre kalitesine belirli bir süre boyunca zarar verebilecek seviyelere ulaşması olarak tanımlanmaktadır. D şıkkındaki genel tanımlama doğrudur, diğer şıklar bu kapsamda uygun değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerin hangisi fotosentez olayındaki rolü sebebiyle önemli bir parametre olmasına rağmen, günümüzde ortalama atmosferik derişimi 360 ppm seviyelerinde olduğu için küresel ısınma olayının en önemli aktörüdür?

Karbon dioksit

Azot monoksit

Poliklorlu bifenil

Karbon monoksit

Azot dioksit

Açıklama:

Karbon dioksit (CO2), en baskın hava kirleticilerindendir ve atmosferin doğal bileşiminde de bulunmaktadır. Bitki büyümesinde, fotosentez olayındaki rolü sebebiyle önemli bir parametredir, ancak günümüzde ortalama atmosferik derişimi 360 ppm seviyelerinde olan CO2, bu yüksek derişimiyle küresel ısınma olayının en önemli aktörüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Hava kirliliği sorunları, bölgesel ölçekliden küresel ölçekliye kadar farklı boyutlarda gerçekleşebileceğine göre, ulusal kirlilik denince kaç km çapında bir kirlilik söz konusu olabilmektedir?

50 - 500 km

40-50 km

500 km üzeri

25-50 km

100 km

Açıklama:

Ulusal kirlilik 50 - 500 km, kıtasal kirlilik de 500 km çapın üzerindeki alanlarda gerçekleşen kirlilik olayları için kullanılır. Bu nedenle A şıkkı doğru diğerleri ise uygun değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Kirletici kaynağa çok yakın bir mahalle, belde vb. yerleşim alanları tarif edildiğinde çoğunlukla ne tür hava kirliliği sorunları söz konusudur?

hava akımının engellenmesi

koku problemi ve duman

yakıt tüketimi

endüstriyel faaliyet

enversiyon olayları

Açıklama:

Bu tür hava kirliliği sorunlarının başında, koku problemi ve duman gelmektedir. Kaynağa yapılacak herhangi bir müdahaleyle sorun hızlıca çözülebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerin hangisi belirli bir kaynaktan doğrudan atmosfere salınan kirleticilere verilen addır?

İkincil kirleticiler

Asıl kirleticiler

Birincil kirleticiler

Kıtasal kirleticiler

Sabit kirleticiler

Açıklama:

Birincil kirleticiler belirli bir kaynaktan doğrudan atmosfere salınan kirleticilerdir. Partikül maddeler, SO2, CO, radyoaktif elementler, halojenler, karbon, ağır metaller, benzen gibi pek çok uçucu organik bileşik, polenler, bakteriler, vb. birincil kirleticilerdir. C şıkkı doğru, diğer şıklar uygun değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi volkanik patlamalar ve bitki salınımıyla oluşan polenler gibi hava kirletici kaynaklarına verilen addır?

Sabit kaynaklar

Hareketli kaynaklar

Doğal Kaynaklar

Antropojenik kaynaklar

Noktasal kaynaklar

Açıklama:

Volkanik patlamalar, bitkilerden belirli zamanlarda salınan polenler, bataklıklardan kaynaklanan metan gazı, topraktaki mikroorganizmaların aktiviteleri sonucu atmosfere verdikleri bazı gazlar, rüzgârın etkisiyle yer yüzeyinden havalanıp atmosfere karışan partikül maddeler atmosferdeki kirleticilerin doğal kaynaklarıdır.
C şıkkı doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Herhangi bilinen bir emisyon kaynağından doğrudan salınmayan, atmosferdeki birincil bileşenlerin kendi aralarındaki kimyasal tepkimeleri neticesinde oluşan kirleticilere ne denir?

Azot Oksitler

Karbon Monoksitler

Kükürt dioksitler

İkincil Kirleticiler

Asit yağmurları

Açıklama:

İkincil kirleticiler, herhangi bilinen bir emisyon kaynağından doğrudan salınmayan, atmosferdeki birincil bileşenlerin kendi aralarındaki kimyasal tepkimeleri neticesinde oluşan kirleticilerdir. Örnek:
O + O2 → O3

Doğru Cevap: D

Soru 18

"... akciğer dokusuna zarar verir, ciğerlerin fonksiyonlarını azaltır, ve ciğerleri diğer kirleticilere karşı hassaslaştırır."
Aşağıdakilerin hangisi boşluğu uygun şekilde tamamlamaktadır?

kadmiyum

civa

kurşun

metan

Ozon

Açıklama:

Ozon akciğer dokusuna zarar verir, ciğerlerin fonksiyonlarını azaltır, ve ciğerleri diğer kirleticilere karşı hassaslaştırır. Bilimsel bulgular ozonun sadece astım hastaları gibi hassas kimselere değil, sağlıklı bireylere de zarar verdiğini göstermiştir. Doğru şık E dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Atmosferde yayılan çok küçük tanecikli katı veya sıvı zerrecikleri de kapsayan başlıca doğal kaynakları; volkanlar, orman yangınları ve çöl tozları olan hava kirleticileri aşağıdakilerin hangisidir?

Azot Dioksit

Troposfer

Kurşun

Partikül Madde

Karbon Monoksit

Açıklama:

Partikül madde, atmosferdeki ağırlıkları nedeniyle hızla çökebilen büyük partiküllerin dışında, atmosferde yayılan çok küçük tanecikli katı veya sıvı zerrecikleri de kapsar. Başlıca doğal kaynakları; volkanlar, orman yangınları ve çöl tozlarıdır. Doğru şık D dir, diğerleri uygun değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerin hangisi insan vücudunda birikim göstererek çeşitli organlara hasar veren etkileri çoğunlukla böbrekler, beyin, merkezî sinir sistemi ve kanda görülen; ostropoz, kasılma nöbetleri, zeka geriliği, davranış bozuklukları, hafıza problemleri, yüksek kan basıncı sebepli kalp krizleri veya anemi gibi rahatsızlıklara neden olmaktadır?

Kükürt

Karbondioksit

Karbon

Kurşun

Formaldehit

Açıklama:

Kurşun insan vücudunda birikim göstererek çeşitli organlarda hasara sebep olmaktadır. Bu etkileri çoğunlukla böbrekler, beyin, merkezî sinir sistemi ve kanda görülmektedir. Kurşun maruziyetiyle ilişkilendirilen rahatsızlıklar ise ostropoz, kasılma nöbetleri, zeka geriliği, davranış bozuklukları, hafıza problemleri, yüksek kan basıncı sebepli kalp krizleri veya anemi olarak sıralanmaktadır. D şıkkı doğru, diğerleri uygun değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliği kapsamında temiz olarak kabul edilen atmosferde bulunan kirletici parametrelerden değildir?

toz

duman

gaz

koku

Açıklama:

Hava kirliliği kavramı; temiz olarak kabul edilen bir atmosferde toz, duman, gaz ve koku gibi kirletici parametrelerin miktarının insan, hayvan
ve bitki yaşamına; ticari veya kişisel eşyalara ve bütüncül olarak çevre kalitesine belirli bir süre boyunca zarar verebilecek seviyelere ulaşması olarak
tanımlanmaktadır
su

Doğru Cevap: C

Soru 22

Havada bir milyon birim hacimde bir birim hacim kirletici madde anlamına gelen hacim birimi aşağıdakilerden hangisidir?

ppt

µg/m3

mg/m3

ppb

ppm

Açıklama:

Havada bir milyon birim hacimde bir birim hacim kirletici madde anlamına gelen hacim birimi ppm'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Fotokimyasal tepkimelerde Işık enerjisini taşıyan foton parçacıklarının sahip oldukları enerji miktarı, E = hv formülü ile ifade edilmektedir. Bu eşitlik yardımıyla ışının enerjisi hakkında yapılabilecek yorumlardan hangisi doğrudur?

Dalga boyu küçük olan ışınların frekansları ve sahip oldukları enerji düşük olacaktır.

Dalga boyu yüksek olan ışınların frekansları düşük, sahip oldukları enerji yüksek olacaktır.

Dalga boyu yüksek olan ışınların frekansları yüksek, sahip oldukları enerji düşük olacaktır.

Dalga boyu küçük olan ışınların frekansları yüksek , sahip oldukları enerji düşük olacaktır.

Dalga boyu küçük olan ışınların frekansları ve sahip oldukları enerji yüksek olacaktır.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 24

360 ppm seviyelerindeki yüksek derişimiyle küresel ısınma olayının en önemli gazı aşağıdakilerden hangisidir?

Metan

Karbon dioksit

azot dioksit

sülfürik asit

kükürt dioksit

Açıklama:

Günümüzde ortalama atmosferik derişimi 360 ppm seviyelerinde olan CO2, bu yüksek derişimiyle küresel ısınma olayının en önemli aktörüdür.
Karbon dioksit

Doğru Cevap: B

Soru 25

Dış ortam hava kalitesinin korunması amacıyla uygulanan yönetmeliklerden biri Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği (SKHKKY)’dir. Aşağıdakilerden hangisi SKHKKY’nin amaçları arasındadır?

hava kalitesi uyarı eşikleri aracılığı ile halkı bilgilendirmek

hava kalitesi ile ilgili yeterli bilgi toplamak

hava kalitesinin iyi olduğu yerlerde mevcut durumu korumak

insanı ve çevresini, hava alıcı ortamındaki kirlenmelerden doğacak tehlikelerden korumak

hava kirliliğinin çevre ve insan sağlığı üzerindeki zararlı etkilerini önlemek veya azaltmak
için hava kalitesi hedeflerini tanımlamak

Açıklama:

Dış ortam hava kalitesinin korunması
amacıyla uygulanan bir diğer yönetmelik ise Sanayi
Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği
(SKHKKY)’dir. SKHKKY’nin amacı ise sanayi ve
enerji üretim tesislerinin faaliyeti sonucu atmosfere yayılan is, duman, toz, gaz, buhar ve aerosol hâlindeki emisyonları kontrol altına almak; insanı
ve çevresini hava alıcı ortamındaki kirlenmelerden doğacak tehlikelerden korumaya; hava kirlenmeleri sebebiyle çevrede ortaya çıkan umuma ve
komşuluk münasebetlerine önemli zararlar veren
olumsuz etkileri gidermeye ve bu etkilerin ortaya
çıkmasını engellemeye ilişkin usul ve esasları belirlemektir
insanı ve çevresini, hava alıcı ortamındaki kirlenmelerden doğacak tehlikelerden korumak

Doğru Cevap: D

Soru 26

İnsan sağlığını olumsuz yönde etkileyen ve kriter kirleticiler olarak tanımlanan gazlar için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kurşun insan vücudunda birikerek çoğunlukla böbrekler, beyin, merkezî sinir sistemi ve kan değerlerini etkilemektedir.

Dış ortamda veya iş yeri gibi iç ortamlarda uzun süreli yüksek partikül madde maruziyeti sonucunda gözler, burun ve boğazda tahriş, baş ağrısı görülebilir.

Uçucu Organik Bileşikler grubu kirleticilere maruz kalınması kronik akciğer hastalığının en önemli sebeplerinden biridir.

Kükürt dioksit ve Uçucu Organik Bileşiklerin güneş ışığı varlığındaki kimyasal tepkimeleri sonucunda yer seviyesi ozon oluşumu gerçekleşmektedir.

Azot oksitler genel olarak solunum sistemini olumsuz yönde etkileyerek kalp ve akciğer hastalıklarına sebep olur.

Açıklama:

Kurşun insan vücudunda birikim göstererek çeşitli organlarda hasara sebep olmaktadır. Bu etkileri çoğunlukla böbrekler, beyin, merkezî sinir sistemi ve kanda görülmektedir. Kurşun maruziyetiyle ilişkilendirilen rahatsızlıklar ise ostropoz, kasılma nöbetleri, zeka geriliği,
davranış bozuklukları, hafıza problemleri, yüksek kan basıncı sebepli kalp krizleri veya anemi olarak sıralanmaktadır.
Kurşun insan vücudunda birikerek çoğunlukla böbrekler, beyin, merkezî sinir sistemi ve kan değerlerini etkilemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

İç ortam hava kirliliği günümüzde özellikle kentsel bölgelerde de ön plana çıkan önemli bir sağlık tehdididir. Aşağıdakilerden hangisi Uçucu organik bileşikler grubu kirleticilerin iç ortamdaki önemli kaynaklarından biridir?

led ampuller

deterjanlar

elektirikli aletler

saç spreyleri

Wifi bağlantıları

Açıklama:

İç ortam hava kirliliği günümüzde özellikle kentsel bölgelerde de ön plana çıkan önemli bir
sağlık tehdididir. Uçucu organik bileşikler grubu kirleticilerin iç ortamdaki önemli kaynakları saç spreyleri, mobilya cilaları, tutkallar, oda kokuları, ahşap koruyucular, güve kovucular ve boyalardır

Doğru Cevap: D

Soru 28

İç ortam hava kirliliği kaynaklı sağlık sorunlarının son derece yaygın olmasının en önemli sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

Polenler, bakteriler, virüsler, sporlar, küfler ve parazitlerin iç ortamda uzun süre havada askıda kalmalarıdır.

Halı ve kilimlerden, izolasyon malzemelerinden ve ahşap ürünlerden salınan kirleticilerdir.

Sigara dumanının yaklaşık olarak 60 farklı kanserojen bileşen içermesidir.

İç ortamda sıklıkla rastlanan, çoğunlukla toprağın yapısında bulunan ve binanın inşa edildiği beton gibi temel inşaat malzemelerinden düşük hızlarda salınan Radon gazıdır.

İç ortam hava kirleticilerini sınırlayan geçerli yasal yönetmeliklerin eksikliğidir.

Açıklama:

İç ortam hava kirliliği kaynaklı sağlık sorunlarının son derece yaygın olmasının en önemli sebeplerinden biri, iç ortam hava kirleticilerini sınırlayan geçerli yasal yönetmeliklerin eksikliğidir. İç ortam hava kirliliğine maruziyet büyük oranda insanların kişisel mülkiyetleri olan evlerinde gerçekleşmekte, bu durum ise konu üzerinde etkili yönetmeliklerin bu sebepten ötürü oluşturulmasının zorluğudur.
İç ortam hava kirleticilerini sınırlayan geçerli yasal yönetmeliklerin eksikliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Ülkemizde işyerlerinde maruz kalınan kirleticiler bağlamında, Özellikle iç ortam hava kalitesinin belirlenmesi hususunda çıkarılan Tozla Mücadele Yönetmeliği kapsamında
mesleki maruziyetlerde oluşabilecek akciğer hastalıklarının önlenmesi için solunabilir alüminyum tozlarının 8 saatlik mesai süresince izin verilebilir iç ortam sınır değeri kaç mg/m3

1 mg/m3

3 mg/m3

5 mg/m3

7 mg/m3

9 mg/m3

Açıklama:

Ülkemizde işyerlerinde maruz kalınan kirleticiler üzerindeki denetim yetkisi bulunan yapı Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıdır
İç ortam hava kalitesinin belirlenmesi hususunda çıkarılan Tozla Mücadele Yönetmeliği kapsamında mesleki maruziyetlerde oluşabilecek akciğer hastalıklarının önlenmesi için solunabilir alüminyum tozlarının 8 saatlik mesai süresince izin verilebilir iç ortam sınır değeri 5 mg/m3

Doğru Cevap: C

Soru 30

Güneş ışığının varlığında, azot oksitler ile uçucu organik bileşikler arasındaki atmosferik tepkimeler sonucu atmosferin alt tabakası troposferde oluşan kirletici ozon gazı için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Biyolojik materyallerle tepkimeye girer, bitki örtüsüne zarar verebilir.

Asit yağmurlarının oluşumuna neden olur.

Atmosferdeki konsantrasyonu günün her saatinde aynı değildir.

Akciğer dokusuna zarar verir, ciğerlerin fonksiyonlarını azaltır.

Kanda hemoglobinin oksijen tutma kapasitesini düşürür.

Açıklama:

Ozon, güçlü bir tahriş edicidir ve biyolojik materyallerle tepkimeye girer, bitki örtüsüne zarar verebilir; göz, burun ve boğaz tahrişine sebep olabilir. Boyalar, elastomerler ve kauçuk üzerine etkileri vardır. Asit yağmurlarının oluşumuna neden olur ve atmosferde sera gazı olarak tanımlanır. r. Atmosferdeki oluşumu günün saatleri boyunca değişir.
Yer seviyesi ozon, uçucu organik bileşikler ve azot bileşiklerinin güneş ışığında hızlanan kimyasal tepkimeleri neticesinde oluşur. Ozon akciğer dokusuna zarar verir, ciğerlerin
fonksiyonlarını azaltır, ve ciğerleri diğer kirleticilere karşı hassaslaştırır. Bilimsel bulgular ozonun sadece astım hastaları gibi hassas kimselere değil, sağlıklı bireylere de zarar verdiğini göstermiştir
CO. Kanda hemoglobinin oksijen tutma kapasitesini düşürür.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi birim hacim hava içerisinde bulunan kirleticinin mikrogram (μg) veya miligram (mg) gibi bir kütle birimiyle ifade edilmesidir?

Hacim oranı

Molekül ağırlığı

Milyonda bir birim

Derişim

Kütle

Açıklama:

Derişim, birim hacim hava içerisinde bulunan kirleticinin mikrogram (μg) veya miligram (mg) gibi bir kütle birimiyle ifade edilmesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi atmosferdeki en önemli hidrokarbon; organik maddenin fermantasyonu sonucu oluşan ve yeraltı kaynaklarından doğalgaz olarak atmosfere salınır?

Azot

Hidro klorür

Metan

Karbonmonoksit

Karbondioksit

Açıklama:

Atmosferdeki en önemli hidrokarbon; organik maddenin fermantasyonu sonucu oluşan ve yeraltı kaynaklarından doğalgaz olarak atmosfere salınan metandır.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi fotokimyasal sisi oluşturan etmenlerden biri değildir?

Düşük nem oranının olması

Sıcaklık inversiyonun olması

Ortamda NO bileşiğinin bulunması

Güneş ışığının ozonla tepkimeye girmesi

Fotosentez için karbondioksit salınımı

Açıklama:

Atmosferik kirletici hidrokarbonların asıl önemli olanları; genelde otomobil egzozlarından kaynaklanan reaktif hidrokarbonlardır. Ortamda NO bileşiğinin bulunması, sıcaklık inversiyonu, düşük nem oranı ve güneş ışığı bu hidrokarbonların ortamdaki oksitleyici bazı gazlarla (ozon) veya oksitleyici olmayan diğerleriyle (aldehitler) tepkimeye girerek fotokimyasal sisi oluşturmasına sebep olmaktadır.
Fotosentez için karbondioksit salınımı

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi 50-500 km çapında hava kirliliği olarak tanımlanır?

Kentsel kirlilik

Bölgesel kirlilik

Ulusal kirlilik

Kıtasal kirlilik

Küresel kirlilik

Açıklama:

Bölgesel hava kirliliği kavramı 5 km çapında bir alanda görülen kirlilik olarak
tanımlanabilir. Aynı şekilde kentsel kirlilik 50 km, ulusal kirlilik 50 - 500 km, kıtasal kirlilik de 500 km çapın üzerindeki alanlarda gerçekleşen kirlilik olayları için kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi ekolojik dengenin bozulmasının nedenlerinden biri değildir?

Sanayileşmenin artması

Doğal kaynakların bilinçsizce tüketilmesi

Tüketim bazlı insan nüfusunun artması

İş gücünün insanlardan makinelere geçmesi

İnsanların doğaya karşı verdiği tahribatın artması

Açıklama:

D seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 3. sayfaya ve Çevre Korumanın Temel Kavramları adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Çevre değerlerinin ve doğal kaynakların savurganlığa yol açmayacak biçimde akılcı yöntemlerle, bugünkü ve gelecek kuşakların hak ve yararları da göz önünde bulundurularak kullanılması ilkesinden özveride bulunmaksızın ekonomik gelişmenin sağlanmasını amaçlayan çevreci dünya görüşüdür.
Yukarıdaki metinde tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Sürdürülebilirlik

Çevre Koruma

Sanayileşme

Habitat

Ekolojik Denge

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 3. sayfaya ve Çevre Korumanın Temel Kavramları adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Buzulların erimesi, suların kirletilmesi ve doğal yaşam alanlarının tahrip edilmesi insanların hangi kavrama yeteri kadar önem vermediğinin bir kanıtıdır?

Küresel Isınma

Çevre Koruma

Kentselleşme

Sanayileşme

Eşitlik

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 4. sayfaya ve Çevre Korumanın Temel Kavramları adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Fiziki çevre faktörlerinden biri olan suyun, kirletilmesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?

Zirai ilaçların suya karışması

Kanalizasyon atıklarının yüzeysel ve yeraltı su kaynaklarına karışması

Petrol ürünlerinin suya karışması

Küresel ısınmadan dolayı buzulların erimesi

Yerleşim alanlarından kaynaklanan çöplerin suya karışması

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 9. sayfaya ve Çevre Sağlığının Temel Kavramları adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Küresel ısınma olayının en önemli aktörü olan ve ortalama atmosferik derişimi 360 ppm seviyelerinde olan gaz aşağıdakilerden hangisidir ?

Karbon dioksit

Karbon monoksit

Azot

Hidrojen

Kükürt dioksit

Açıklama:

Küresel ısınma olayının en önemli aktörü olan ve ortalama atmosferik derişimi 360 ppm seviyelerinde olan gaz karbondioksittir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi sosyal çevre faktörlerinden biridir?

Gürültü

Toprak

Eğitim

Besinler

Bitkiler

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 13. sayfaya ve Çevre Sağlığının Temel Kavramları adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Atmosferdeki en önemli hidrokarbon olan, organik maddenin fermantasyonu sonucu oluşan ve yeraltı kaynaklarından doğalgaz olarak atmosfere salınan gaz aşağıdakilerden hangisidir?

Etan

Metan

Bütan

Propan

Asetilen

Açıklama:

Metan atmosferdeki en önemli hidrokarbon olan, organik maddenin fermantasyonu sonucu oluşan ve yeraltı kaynaklarından doğalgaz olarak atmosfere salınan gazdır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Karbon monoksit (CO)
Kükürt dioksit (SO₂)
Ağır metaller
Hidrojen peroksit (H₂O₂)

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri birincil hava kirleticilerindendir?

Yalnız l

Yalnız ll

I, ll ve III

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Karbon monoksit, Kükürt dioksit ve ağır metaller birincil hava kirleticilerindendir. Diğer taraftan, hidrojen peroksit ise ikincil hava kirleticilerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi fotokimyasal sisin temel bileşenlerinden değilldir?

Su buharı

CO₂

O₃

Asetilen

Açıklama:

Su buharı, CO_2,CO ve O₃fotokimyasal sisin temel bileşenlerindendir. Asetilen fotokimyasal sisin temel bileşenlerinden değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Pellegra, marasmus, kuvaşiorkor ve raşitizm gibi rahatsızlıkların ortaya çıkmasına neden olan etken aşağıdakilerden hangisidir?

Su kirliliği

Radyasyon

Hava kirliliği

Toprak kirliliği

Yetersiz beslenme

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 13. sayfaya ve Çevre Sağlığının Temel Kavramları adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi güneş ışığının varlığında, azot oksitleri ile uçucu organik bileşikler arasındaki atmosferik tepkimeler sonucu alt atmosfer tabakalarında (Troposfer) oluşan ikincil bir kirleticidir?

Propan

Etan

Metan

Ozon (O₃)

Oksijen (O₂)

Açıklama:

Ozon (O₃) güneş ışığının varlığında, azot oksitleri ile uçucu organik bileşikler arasındaki atmosferik tepkimeler sonucu alt atmosfer tabakalarında (Troposfer) oluşan ikincil bir kirleticidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Birden fazla yönetim sisteminin birleştiği ve gerekliliklerinin aynı anda sağlandığı bütüncül sistemlerdir.
Yukarıda tanımı yapılan yönetim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Entegre Yönetim Sistemi

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi

ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi

OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi

Marka Yönetim Sistemi

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 17. sayfaya ve Entegre Yönetim Sistemleri adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Genel tanımıyla partikül maddenin parçacık çapı ne kadaırdır?

0.01 ile 0.1 mikrometre arasında

0.005 ile 0.5 mikrometre arasında

0.001 ile 100 mikrometre arasında

100 ile 500 mikrometre arasında

500 ile 10000 mikrometre arasında

Açıklama:

Genel tanımıyla partikül maddenin parçacık çapı 0,001 ile 100 mikrometre (µm: 10^-9 m) arasında değişen, havada asılı hâlde bulunan katı veya sıvı taneciklerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Karbon monoksit
Hidrojen sülfür
Karbon dioksit
Asetilen

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri fosil yakıt veya organik maddelerin eksik yanması sonucu oluşur?

Yalnız l

Yalnız ll

l, ll ve III

lll ve lV

I, ll, lll ve IV

Açıklama:

Karbon monoksit fosil yakıt veya organik maddelerin eksik yanması sonucu oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi entegre yönetim sistemlerinin avantajlarından biri değildir?

Maliyeti azaltır.

Bütün yönetim sürecini uzatır.

Ticari kalıcılık ve üstünlük sağlar.

Etkin bir planlama sağlar.

Kar artışı görülür.

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 17. sayfaya ve Entegre Yönetim Sistemleri adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Aşağıdaki kirleticilerden hangisi nörolojik bozukluklar, zeka geriliği, düşük doğum ağırlıkları ve anemiye yol açar?

Formaldehit

Amonyak

Karbon monoksit

Kurşun

Radon

Açıklama:

Kurşun nörolojik bozukluklar, zeka geriliği, düşük doğum ağırlıkları ve anemiye yol açar.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Amerika İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi (OSHA) tarafından iç ortamda CO için önerilen izin verilebilir maruziyet sınır değeri 8 saatlik maruziyetler için ne kadardır?

2 ppm

5 ppm

10 ppm

25 ppm

50 ppm

Açıklama:

Amerika İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi (OSHA) tarafından iç ortamda CO için önerilen izin verilebilir maruziyet sınır değeri 8 saatlik maruziyetler için 50 ppm’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi güneş ışığının varlığında, azot oksitleri ile uçucu organik bileşikler arasındaki atmosferik tepkimeler sonucu alt atmosfer tabakalarında oluşan ikincil bir kirleticidir?

Oksijen

Karbondioksit

Metan

Ozon

Kükürtdioksit

Açıklama:

Ozon, güneş ışığının varlığında, azot oksitleri ile uçucu organik bileşikler arasındaki atmosferik tepkimeler sonucu alt atmosfer tabakalarında
(Troposfer) oluşan ikincil bir kirleticidir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

“Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik” kapsamında amonyak için sınır değer kaçtır?

50 mg/m³

26 mg/m³

14 mg/m³

8 mg/m³

3 mg/m³

Açıklama:

“Kimyasal Maddelerle Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik” kapsamında amonyak için sınır değer 14 mg/m³ tür.

Doğru Cevap: C

Soru 54

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Döngüsünde aşağıdakilerden hangi basamak bulunmalıdır?

Devamlılık

Düşük maliyet

Karar kılma

Etkinlik

Düzeltici Eylem

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 23. sayfaya ve Entegre Yönetim Sistemleri adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Partikül maddelerin birleşimlerinde aşağıdakilerden hangisi bulunur?

Oda spreyi

Azot oksitler

Çözücüler

Ozon

Metal oksitleri

Açıklama:

Partikül maddeler genel olarak bileşimlerinde;
• Yanmamış karbon parçacıkları,
• Metal oksitleri,
• Kül parçacıkları,
• Yüksek molekül ağırlıklı yoğuşmuş hidrokarbonlar (katran gibi),
• Çeşitli inorganik iyonlar
• Toprak veya su yüzeylerinde buharlaşarak
parçacıklar üzerine adsorbsiyon/absorbsiyon gibi çeşitli kuvvetlerle tutunmuş kimyasallar (toksik organik bileşikler) içermektedirler.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi sıklıkla rastlanan iç ortam hava kirleticilerinden biri değildir?

Azot oksitler

Sigara dumanı

Radon gazı

Formaldehit

Kükürt dioksit

Açıklama:

Özellikle UOB grubu kirleticilerin iç ortamdaki önemli kaynakları; saç spreyleri, mobilya cilaları, tutkallar, oda kokuları, ahşap koruyucular, güve kovucular ve boyalardır. Sigara dumanı ise iç ortam hava kalitesini etkileyen bir diğer önemli faktördür. Formaldehit, halı ve kilimlerden, izolasyon malzemelerinden ve ahşap ürünlerden salınan bir diğer önemli iç ortam hava kirleticisidir.
Kükürt dioksit sıklıkla rastlanan iç ortam hava kirleticilerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisine maruz kalmak insanlarda nörolojik bozukluklara neden olur?

Amonyak

Kurşun

Formaldehit

Sentetik fiberler

Arsenik

Açıklama:

Kurşunun insan sağlığında yarattığı olumsuz etkiler arasında nörolojik bozukluklar, zeka geriliği, düşük doğum ağırlıkları ve anemi yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Ozon parametresine maruziyet konusunda olumsuz etkilerin gözlenmemesi için Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen sınır değer aşağıdakilerden hangisidir?

120 µg/m3

140 µg/m3

160 µg/m3

180 µg/m3

200 µg/m3

Açıklama:

Ozon parametresine maruziyet konusunda olumsuz etkilerin gözlenmemesi için Dünya Sağlık Örgütü tarafından önerilen sınır değer ise 8 saatlik maruziyet süreleri için maksimum 120 µg/m3 (60 ppm) olarak belirlenmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

OSHA tarafından iç ortamda önem arz eden hava kirletici parametre olarak CO için önerilen maruziyet sınır değeri aşağıdakilerden hangisidir?

50 ppm

100 ppm

150 ppm

200 ppm

250 ppm

Açıklama:

OSHA tarafından iç ortamda önem arz eden hava kirletici parametreler için önerilen maruziyet sınır değerleri mevcuttur. Örneğin, CO için önerilen izin verilebilir maruziyet sınır değeri 8 saatlik maruziyetler için 50 ppm’dir. Bu değer CO2 parametresi için yine 8 saatlik maruziyetlerde 5000 ppm olarak önerilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğinin nedenlerinden biri değildir?

İnşaat ve hafriyat faaliyetleri

Termik santraller

Madencilik faaliyetleri

Orman yangınları

Güneş panelleri

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 97. sayfaya ve Hava Kirliliği Hakkında Temel Kavramlar adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Havada bulunmaması gereken kirletici maddelerin havaya karışması olayıdır.
Yukarıda belirtilen cümle aşağıdakilerden hangisinin tanımıdır?

Küresel ısınma

Hava kirliliği

Oksitlenme

Doğal kaynakların tüketimi

Kirleticiler

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 97. sayfaya ve Hava Kirliliği Hakkında Temel Kavramlar adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Temiz kuru havanın gaz bileşiminde aşağıdakilerden hangisi bulunamaz?

Azot

Helyum

Karbon dioksit

Propan

Argon

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 99. sayfaya ve Hava Kirliliği Hakkında Temel Kavramlar adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliği ölçeklerinden biri değildir?

Bölgesel ölçek

Ulusal ölçek

Kentsel ölçek

Küresel ölçek

Karasal ölçek

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 101. sayfaya ve Hava Kirliliği Ölçekleri adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi kirleticilerin hava kütleleri tarafından çok uzak mesafelere taşınmasıyla ortaya çıkan hava kirliliği ölçeğidir?

Kentsel ölçek

Küresel ölçek

Kıtasal ölçek

Bölgesel ölçek

Yerel ölçek

Açıklama:

Doğru cevap B seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 102. sayfaya ve Hava Kirliliği Ölçekleri adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Birincil kirleticiler belirli bir kaynaktan doğrudan atmosfere salınan kirleticilerdir.
Yukarıdaki tanıma göre aşağıdakilerden hangisi birincil kirletici sınıfındadır?

Karbon

Ozon

Peroksi asetil nitrat

Hidrojen peroksit

Fotokimyasal sis

Açıklama:

Doğru cevap A seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 102. sayfaya ve Hava Kirliliği Kaynakları adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi hava kirliliğine neden olan antropojenik kaynaklardan biridir?

Bataklıklardan kaynaklanan metan gazı

Havadaki mikroorganizmalar

Orman yangınları

Volkanik patlamalar

Çöplerin depolanması ve yakılması

Açıklama:

Doğru cevap E seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 103. sayfaya ve Hava Kirliliği Kaynakları adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Canlı yaşamın içerisinde gerçekleştiği, atmosferin yer kabuğundan yukarıya doğru 10-12 km’lik tabakasıdır.
Yukarıdaki metinde atmosfer katmanlarından hangisinin tanımı yapılmıştır?

Ekzosfer

Termosfer

Mezosfer

Troposfer

Stratosfer

Açıklama:

Doğru cevap D seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 104. sayfaya ve Hava Kirleticileri ve Genel Özellikleri adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Aşağıdaki tüketici ürünlerinden hangisi uçucu organik bileşiklerden sayılmaz?

Sigaralar

Oda spreyleri

Bilgisayarlar

Fotokopi makineleri ve yazıcılar

Güve kovucular

Açıklama:

Doğru cevap C seçeneğidir. Cevabınız yanlış ise 106. sayfaya ve Hava Kirleticileri ve Genel Özellikleri adlı konuya tekrar bakın.

Doğru Cevap: C

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi su zengini olan ülkelerdendir?

Portekiz

Hollanda

İzlanda

Estonya

Finlandiya

Açıklama:

Su Zengini, 10.000 m3’ten fazla, İzlanda (609 bin m3)
Tablo 5.1 de ayrıntılı olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi ileri veya uygun arıtma ile içme suyu sağlanabilen yüzeysel sulardandır?

Yüksek kaliteli su

Az kirlenmiş su

Kirli su

Çok kirlenmiş su

Çok kirli su

Açıklama:

Kıta içi yüzey sularının sınıflandırılması şu şekildedir:
• Sınıf I: Yüksek kaliteli su (Yalnız dezenfeksiyonla içme suyu sağlanabilmektedir.)
• Sınıf II: Az Kirlenmiş su (İleri veya uygun
arıtma ile içme suyu sağlanabilmektedir.)
• Sınıf III: Kirli su (Kaliteli su gerektiren
endüstriler hariç, uygun bir arıtma gerçekleştirildikten sonra endüstrilerde kullanılmaktadır.)
Sınıf IV: Çok kirlenmiş su (Daha düşük kalitedeki suları ifade etmektedir.)

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi inorganik su kirleticilerdendir?

Pestisitler

Herbisitler

Hidrokarbonlar

Ağır metaller

Deterjanlar

Açıklama:

İnorganik su kirleticileri arasında, ağır metallerin yanı sıra genellikle ötrafikasyon
sonucunda yüzey sularında alg patlamasına (çoğalmasına) neden olan nitrat ve fosfat gibi gübrelerde
bulunmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 4

Bazı kireç taşlarında, kum taşlarında ve kum ocaklarında, çimento fabrikalarının yakınlarındaki yer altı sularını kullananlarda
etkilenim olasılığı yüksek olan kirletici aşağıdakilerden hangisidir?

Baryum

Arsenik

Antimon

Krom

Kadminyum

Açıklama:

Baryum
Bazı kireç taşlarında, kum taşlarında ve
kum ocaklarında, çimento fabrikalarının
yakınlarındaki yer altı sularını kullananlarda
etkilenim olasılığı yüksektir. Kardiyak,
gastrointestinal ve nöromüskuler problemleri
olan çocuklarda bu tür kireç ocağı, kum ocağı,
çimento fabrikasına yakınlık etken olabilir.
Akut ve kronik toksisiteye neden olabilir,
akciğer ve kemiklerde hasar oluşturabilir.
Olası karsinojen grupta sınıflandırılmıştır.
Kanserli çocuklarda, kemik ve akciğer
patolojisi olan çocuklarda sorgulanması
gereken bir etmendir. Kardiyak,
gastrointestinal, ve nöromüskuler etkileri
olan bir maddedir.
Tablo 5.2 de bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Elektrik kaplama sektöründe, çelik ve plastik sanayinde gübre üretiminde ve uygunsuz atık yok etme prosedürü esnasında
açığa çıkan kirletici aşağıdakilerden hangisidir?

Florür

Kurşun

Civa

Krom

Siyanür

Açıklama:

Siyanür
Elektrik kaplama sektöründe kullanılır. Çelik
ve plastik sanayinde gübre üretiminde ve
uygunsuz atık yok etme prosedürü esnasında
açığa çıkar. Oral yoldan alınabilir.
Dalak, beyin ve karaciğer için hasar verici
olabilir. Tablo 5.2 de bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi su yokluğundan kaynaklanan hastalıklardandır?

Tifo

Kolera

Viral hepatit

Basilli dizanteri

İshal

Açıklama:

Su Yoksunluğundan Kaynaklanan Hastalıklar: İklim değişikliği, suların bilinçsizce kullanılması
gibi etkilerden kaynaklı oluşan su kıtlıkları insanların yeterli hijyen şartlarını sağlayamamasına neden olmaktadır. Bu hijyen eksikliği Basilli Dizanteri gibi bazı bağırsak hastalıklarının oluşmasına
neden olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Entamoeba histolytica’nın neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır?

Giardiyazis

Amipli dizanteri

Tifo

Kolera

Lejyoner hastalığı

Açıklama:

Amipli Dizanteri: Entamoeba
histolytica’nın neden olduğu bulaşıcı bir
hastalıktır. Bu hastalık dünyada yaklaşık
100.000 civarında insanın hayatını kaybetmesine neden olmaktadır. Bunun yanında amipli dizanteri, sıtmadan sonra en
çok ölüme neden olan protozoon kaynaklı hastalıktır. Amipli dizanteri genel olarak
hijyenik özelliklere sahip olmayan besin
ve sulardan bulaşmaktadır (Şekil 5.7).

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi kirlenmiş göl, havuz, bataklık, kanalizasyon ve su birikintilerinden bulaşan, en önemli taşıyıcısı fareler olan bir hastalıktır?

Trahom

Kolera

Leptospiroz

Tifo

Dizanteri

Açıklama:

Leptospiroz: Genel olarak leptospiroz hastalığı, Leptospira sp. bakterilerinin neden olduğu ve genel olarak vahşi ve evcil hayvanlarda görülen bir hastalıktır. Ancak bu hastalığa sahip hayvanların
idrar veya dışkılarıyla doğrudan ve dolaylı olarak temas halinde bulunulması insanlarında bu hastalığa yakalanmasına neden olmaktadır. Leptospiroz hastalığının en önemli taşıyıcısı farelerdir.
Leptospiroz hastalığı genel olarak kirlenmiş göl, havuz, bataklık, kanalizasyon ve su birikintilerinden bulaşmaktadır. Bunun yanında şiddetli yağmur sonrasında oluşan seller bu hastalığa sahip
canlıların dışkı ve idrarlarının süpürülerek iletilmesinde önemli bir yer oynamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi su kaynaklı çatışmaların temel nedenlerinden biri değildir?

Kaynak yetersizliği

Suyun eşitsiz dağılımı

Hızlı nüfus artışı

Bozulma ve kirlenme

Su kalitesinin düşmesi

Açıklama:

. Su kaynaklı çatışmaların temelinde
kaynak yetersizliği, suyun eşitsiz dağılım ve paylaşımı, hızlı nüfus artışı, bozulma ve kirlenme yüzünden
azalma yatmaktadır. İnsanlığın yaşamı için temel ihtiyaç olan elde edilebilir suya erişimin artan nüfus karşısında yetersiz kalmasının çatışma için yeterli olacağı düşünülmektedir (Sürmelioğlu Parlar ve Aslantürk,
2014). Ayrıca su kaynaklarının kıt olduğu alanlardaki insanların göç etmesi, susuzluktan kaynaklanan
sağlık problemleri, ormansızlaşma, açlık, fakirleşme ve sağlıksızlıktan kaynaklı insan ömrünün azalması
ciddi güvenlik problemlerine yol açmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

3 değerlikli olanı besinsel olarak esansiyel, 6 değerlikli olanı çok toksik olan ve internalhemoraji, solunum sistemi sorunları, dermatit, deri ülserleri yapabilen kirletici aşağıdakilerden hangisidir?

Krom

Bakır

Kadminyum

Kurşun

Civa

Açıklama:

Krom
Atık yakma işlemi sonrasında, madencilik
faaliyeti sırasında açığa çıkabilir yer altı sularını
kontamine edebilir. Fosil yakıtların yanması
sonucu ortaya çıkan maddelerdendir. Krom
kaplama boru, tesisat parçalarının suyla
teması ile suya geçebilir.
3 değerlikli krom besinsel olarak
esansiyeldir. 6 değerlikli olanı çok toksiktir.
Yüksek dozları böbrek ve karaciğer
hasarına neden olabilir. İnternalhemoraji,
solunum sistemi sorunları, dermatit, deri
ülserleri yaptığına dair yayınlar vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Doğada insanoğlunun neden olduğu etkiler, aşağıdakilerden hangisidir?

Enterojenik

Androjenik

Antropojenik

Ekolojik

Eustrojenik

Açıklama:

GİRİŞ
Antropojenik, “doğada insanoğlunun neden olduğu etkiler” anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Gelişmiş ülkelerde kullanılan suyun, en yüksek oranı (% 69) nerede kullanılır?

Evsel amaçla

Tarımda

Endüstride

İçme suyu

Ticari amaçla

Açıklama:

SU KAYNAKLARININ ÖNEMİ
Gelişmiş ülkelerde kullanılan suyun % 69’u tarımda (bu suyun % 25’lik kısmı atık su olarak geri dönmektedir), %23’ü endüstride ve %8’i ise evsel amaçla kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Kişi başına düşen su miktarına bağlı olarak, aşağıdakilerden hangi ülke su zenginidir?

Portekiz

İzlanda

Türkiye

Kuveyt

Almanya

Açıklama:

SU KAYNAKLARININ ÖNEMİ
İzlanda su zengini, Portekiz yeterli suyu olan, Türkiye ve Almanya su sıkıntısı olan, Kuveyt su fakiri ülkedir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Ülkemizde yüzeysel ve yeraltı sularının korunması ve içeriklerine bağlı olarak alınabilecek önlemleri belirlemek amacıyla Su Kirliliği Yönetmeliği’nde kıta içi sulardan “Az Kirlenmiş su” için hangisi doğrudur?

Doğrudan içme suyu olarak kullanılabilmektedir

Yalnız dezenfeksiyonla içme suyu sağlanabilmektedir

İleri veya uygun arıtma ile içme suyu sağlanabilmektedir

Kaliteli su gerektiren endüstrilerde doğrudan kullanılabilmektedir

Kaliteli su gerektiren endüstriler hariç, uygun bir arıtma gerçekleştirildikten sonra endüstrilerde kullanılmaktadır

Açıklama:

SU KİRLİLİĞİ
Ülkemizde yüzeysel ve yeraltı sularının korunması ve içeriklerine bağlı olarak alınabilecek önlemleri belirlemek amacıyla Su Kirliliği Yönetmeliği’nde kıta içi sular 4, yer altı suları ise 3 kategoride sınıflandırılmıştır. Kıta içi yüzey sularının sınıflandırılması şu şekildedir: • Sınıf I: Yüksek kaliteli su (Yalnız dezenfeksiyonla içme suyu sağlanabilmektedir.) • Sınıf II: Az Kirlenmiş su (İleri veya uygun arıtma ile içme suyu sağlanabilmektedir.) • Sınıf III: Kirli su (Kaliteli su gerektiren endüstriler hariç, uygun bir arıtma gerçekleştirildikten sonra endüstrilerde kullanılmaktadır.)

Doğru Cevap: C

Soru 15

Organik su kirleticileri sularda sınırlı oranlarda çözülebilen karbon bazlı kirletici maddelerdir.
Aşağıdakilerden hangisi, organik su kirleticileri arasında yer alır?

Ağır metaller

Hidrokarbonlar

Nitrat

Fosfat gübreler

Çinko

Açıklama:

Su Kirliliğinin Kaynakları
Organik su kirleticileri sularda sınırlı oranlarda çözülebilen karbon bazlı kirletici maddelerdir. Organik su kirleticilerine hidrokarbonlar, PCB (poliklorlu bifenil), pestisitler, herbisitler, atıksu veya hayvancılık faaliyetlerinden kaynaklanan zararlı mikroorganizmalar, gıda atıkları, deterjanlar, uçucu organik bileşikler ve kullanımı uygunsuz kaplardan sızan bazı endüstriyel çözücüler örnek olarak verilebilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

“Atık yakma işlemi sonrasında, madencilik faaliyeti sırasında açığa çıkabilir, yer altı sularını kontamine edebilir. Fosil yakıtların yanması sonucu ortaya çıkan maddelerdendir. Kaplama boru, tesisat parçalarının suyla teması ile suya geçebilir. 3 değerlikli formu, besinsel olarak esansiyeldir. 6 değerlikli olanı çok toksiktir. Yüksek dozları böbrek ve karaciğer hasarına neden olabilir. İnternal hemoraji, solunum sistemi sorunları, dermatit, deri ülserleri yapmaktadır”.
Bu kimyasal madde hangisidir?

Antimon

Arsenik

Baryum

Kadminyum

Krom

Açıklama:

Su Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri
Doğru seçenek Krom’dur.

Doğru Cevap: E

Soru 17

”Yüksek konsantrasyonlarda dişlerde lekelenmeye neden olabilir. Çok yüksek konsantrasyonlarda kemik gelişimini bozabilir. Kan düzeyi takibine gerek yoktur ancak çevresel su analizi takibinde incelenmesi gereken bir parametredir.”
Bu kirletici, aşağıdakilerden hangisidir?

Siyanür

Kurşun

Florür

Baryum

Nitrat

Açıklama:

Su Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri
Doğru seçenek Florür’dür.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Bebeklerde mavi bebek sendromu veya methemoglobinemi olması durumunda aşağıdakilerden hangi kirleticiye maruz kaldığı düşünülmelidir?

Civa

Nitrat

Kurşun

Bakır

Kadmiyum

Açıklama:

Su Kirliliğinin İnsan Sağlığı Üzerindeki Etkileri
Bebeklerde mavi bebek sendromu veya methemoglobinemi olması durumunda nitrat etkilenimi düşünülmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Etkeni “Chlamydia trachomatis” olan, bulaşmanın kirli sularla, sineklerle, hastaların doğrudan teması veya havlu, mendil gibi eşyalarının kullanılması ile olduğu hastalık, hangisidir?

İshal

Giardiyazis

Kıl kurdu

Tifo

Granüler Konjunktivit

Açıklama:

Su Kirliliği ile İlişkili Hastalıklar
Trahom (Granüler Konjunktivit): Gözün konjunktiva ve kornea bölümlerinin kronik bir enfeksiyonudur. Hastalığın etkeni Chlamydia trachomatis’dir. Bulaşma kirli sularla, sineklerle, hastaların doğrudan teması veya havlu, mendil gibi eşyalarının kullanılması ile olur.

Doğru Cevap: E

Soru 20

“Vahşi ve evcil hayvanlarda görülen bir hastalıktır. Bu hastalığının en önemli taşıyıcısı farelerdir. Genel olarak kirlenmiş göl, havuz, bataklık, kanalizasyon ve su birikintilerinden bulaşmaktadır. Bunun yanında şiddetli yağmur sonrasında oluşan seller bu hastalığa sahip canlıların dışkı ve idrarlarının süpürülerek iletilmesinde önemli bir yer oynamaktadır.
Bu hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Leptospiroz

Legionellozis

Kolera

Ascaris lumbricoides

Enterobius vermicularis

Açıklama:

Su Kirliliği ile İlişkili Hastalıklar
Leptospiroz: Genel olarak leptospiroz hastalığı, Leptospira sp. bakterilerinin neden olduğu ve genel olarak vahşi ve evcil hayvanlarda görülen bir hastalıktır. Ancak bu hastalığa sahip hayvanların idrar veya dışkılarıyla doğrudan ve dolaylı olarak temas halinde bulunulması insanlarında bu hastalığa yakalanmasına neden olmaktadır. Leptospiroz hastalığının en önemli taşıyıcısı farelerdir. Leptospiroz hastalığı genel olarak kirlenmiş göl, havuz, bataklık, kanalizasyon ve su birikintilerinden bulaşmaktadır. Bunun yanında şiddetli yağmur sonrasında oluşan seller bu hastalığa sahip canlıların dışkı ve idrarlarının süpürülerek iletilmesinde önemli bir yer oynamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi dünyadaki tatlı su kaynaklarının miktarıdır?

1,4 milyar

35 milyon km3

250.000 km3

105.000 km3

15 milyon km3

Açıklama:

Dünyada 1,4 milyar km3 olan toplam su miktarının % 2,5’luk kısmı (35 milyon km3) tatlı su kaynağıdır.
Dünyada 1,4 milyar km3 olan toplam su miktarının % 97,5’i deniz ve okyanuslardaki tuzlu su, geriye kalan % 2,5’luk kısmı (35 milyon km3) tatlı su kaynağıdır. Tatlı su miktarının yalnızca % 0,3’ü (105.000 kilometreküp (km3)) ekosistem ve insan kullanımına elverişli kısmı oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi su zengini ülkelerden biridir?

İzlanda

Almanya

Türkiye

Kuveyt

İtalya

Açıklama:

CVP: A şıkkı
Su Zengini Ülkeler: Fransız Guyanası (912 bin m3) İzlanda (609 bin m3) Guyana (317 bin m3)

Doğru Cevap: A

Soru 23

Ötrofikasyon teriminin tanımı için aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Sucul ekosistemin zarar görmesi

Su ortamlarına karışan organik atıklar

Alg miktarının aşırı artması

Güneş ışığının su kaynaklarının altına geçmesi

Mikroorganizmalar tarafından tüketilecek organik madde miktarının fazla olması

Açıklama:

cvp: C
Alg patlamaları yani “ötrofikasyon” meydana gelmektedir. Yani Alg miktarının aşırı artmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi ‘Bazı kireç taşlarında, kum taşlarında ve kum ocaklarında, çimento fabrikalarının yakınlarındaki yer altı sularını kullananlarda etkilenme olasılığı yüksek’ olan ve 'Akut ve kronik toksisiteye neden olabilir, akciğer ve kemiklerde hasar oluşturabilen' kimyasal maddedir?

Arsenik

Nitrat

Bakır

Baryum

Kadminyum

Açıklama:

cvp: D
Baryum: Bazı kireç taşlarında, kum taşlarında ve kum ocaklarında, çimento fabrikalarının yakınlarındaki yer altı sularını kullananlarda etkilenim olasılığı yüksektir. Kardiyak, gastrointestinal ve nöromüskuler problemleri olan çocuklarda bu tür kireç ocağı, kum ocağı, çimento fabrikasına yakınlık etken olabilir.
Akut ve kronik toksisiteye neden olabilir, akciğer ve kemiklerde hasar oluşturabilir. Olası karsinojen grupta sınıflandırılmıştır. Kanserli çocuklarda, kemik ve akciğer patolojisi olan çocuklarda sorgulanması gereken bir etmendir. Kardiyak, gastrointestinal, ve nöromüskuler etkileri olan bir maddedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Yeraltı sularının sınıflandırılmasında ‘Bir arıtma süreci sonrasında kullanılabilecek yeraltı sularını ifade etmektedir’ tanımına uygun sınıflandırma aşağıdakilerden hangisidir?

Sınıf I

Sınıf II

Sınıf III

Sınıf IV

Sınıf V

Açıklama:

cvp: B
Yeraltı sularının sınıflandırılması:
• Sınıf I: Yüksek kaliteli yeraltı suları (İçme suyu olarak ve gıda endüstrisinde kullanılabilmektedir.)
• Sınıf II: Orta kalitede yeraltı suları (Bir arıtma süreci sonrasında kullanılabilecek yeraltı sularını ifade etmektedir.)
• Sınıf III: Düşük kalitede yeraltı suları (Düşük kalitesi sular olduğundan, kullanım yeri, ekonomik, teknolojik ve sağlık açısından uygulanabilecek arıtma derecesi ile belirlenebilmektedir.)

Doğru Cevap: B

Soru 26

'3 değerlikli olanı besinsel olarak esansiyel olup, 6 değerlikli olanı çok toksik olan ve yüksek dozları böbrek ve karaciğer hasarına neden olabilen' kimyasal madde aşağıdakilerden hangisidir?

Krom

Bakır

Antimon

Kadminyum

Siyanür

Açıklama:

cvp: A
3 değerlikli krom besinsel olarak esansiyeldir. 6 değerlikli olanı çok toksiktir. Yüksek dozları böbrek ve karaciğer hasarına neden olabilir. İnternalhemoraji, solunum sistemi sorunları, dermatit, deri ülserleri yaptığına dair yayınlar vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Ilıman ve tropik bölgelerde yetersiz su kaynağından dolayı az yıkanan ve iç çamaşırı giymeyen toplumlarda gözlemlenmekte olan parazit aşağıdakilerden hangisidir?

Shigella sp. Bakterisi

Entamoeba histolytica

Giardia lamblia

Enterobius vermicularis

Salmonella typhi

Açıklama:

cvp: D
Enterobius vermicularis (Kıl Kurdu): İnsanlarda görülen en yaygın parazit türüdür. Bu parazit ılıman ve tropik bölgelerde yetersiz su kaynağından dolayı az yıkanan ve iç çamaşırı giymeyen toplumlarda gözlemlenmektedir. Bu hastalık genel olarak karın ağrısı, ishal, kabızlık, bulantı, iştahsızlık ve deri döküntülerine neden olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Basilli Dizanteri hastalığına neden olan etmen aşağıdakilerden hangisidir?

Salmonella typhi

Ascaris lumbricoides

Entamoeba histolytica

Ascaris lumbricoides

Shigella sp. Bakterisi

Açıklama:

cvp: E
Basilli Dizanteri: Basilli Dizanteri genel olarak yeterli derecelerde arıtımı gerçekleştirilmemiş hijyenden yoksun suların kullanımından kaynaklanmaktadır. Hastalığı oluşturan Shigella sp. bakterisi soğuk ve nemli alanlarda haftalarca, oda ısısında 6 ay ve toprakta 9-12 gün canlı kaldığından halk sağlığı açısından oldukça önemlidir

Doğru Cevap: E

Soru 29

Gözün konjunktiva ve kornea bölümlerinin kronik bir enfeksiyonu olan hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Tifo

Trahom

Leptospiroz

Lejyoner Hastalığı

Kolera

Açıklama:

cvp: B
Trahom (Granüler Konjunktivit): Gözün konjunktiva ve kornea bölümlerinin kronik bir enfeksiyonudur. Gözün anatomik yapısı şekil 5.13’de gösterilmektedir. Hastalığın etkeni Chlamydia trachomatis’dir. Bulaşma kirli sularla, sineklerle, hastaların doğrudan teması veya havlu, mendil gibi eşyalarının kullanılması ile olur.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi su yoksunluğundan kaynaklanan hastalıklardandır?

Tifo

Kolera

Viral hepatit

Trahom

Basilli Dizanteri

Açıklama:

cvp: E
Su Yoksunluğundan Kaynaklanan Hastalıklar: İklim değişikliği, suların bilinçsizce kullanılması gibi etkilerden kaynaklı oluşan su kıtlıkları insanların yeterli hijyen şartlarını sağlayamamasına neden olmaktadır. Bu hijyen eksikliği Basilli Dizanteri gibi bazı bağırsak hastalıklarının oluşmasına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Su kirliliği
Küresel ısınma
Tsunami
Yıldırım

Yukarıdakilerden hangisi antropojeniktir?

Yalnız III

I-II

III-IV

I-II-III

I-III-IV

Açıklama:

Antropojenik, “doğada insanoğlunun neden olduğu etkiler” anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

İnsanlar susuzluğa en fazla 3-4 gün dayanabilirler.

İnsanların sağlıklı bedenlere sahip olması için günde 1-2 litre su içmesi gerekmektedir.

Elektrik üretiminde su kaynaklarından yararlanılır.

İnsanlar arasındaki haberleşmenin sağlanması için suya ihtiyaç vardır.

Yukarıda yer alan ifadeler dikkate alındığında hangi açıklamalar suyun canlılar için vazgeçilmez bir kaynak olduğunu vurgulamaktadır?

yalnız I-II

yalnız III-IV

yalnız I-III-IV

II-III-IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Canlıların özellikle biyolojik açıdan temel gereksinimi olan su, hayatın sürdürülebilirliği için oksijenden sonra gelen en önemli ve yaşam için olmazsa olmaz bir maddedir. İnsanların 3-4 günden fazla bir süre susuz yaşayamaması ve günde en az 1-2 litre tüketme zorunluluğu olması suyun canlılar için vazgeçilmez bir kaynak olduğunu göstermektedir . Bununla birlikte, su sadece içme ve bireysel olarak beslenme ve temizlikte kullanılmaz. Tarımsal üretimin, hidro enerjinin, sanayi üretiminin ve ekosistemin varlığı ve sürdürülebilmesi için de su olmazsa olmaz bir koşuldur. İnsanoğlu yaşamları boyunca medeniyetlerini oluşturmak amacıyla su kaynaklarını aramış ve bu su kaynaklarının yanına şehirlerini kurarak bugünkü modern yaşamın temellerini atmıştır. Bunun yanı sıra su, yaşamın birçok boyutu (yiyecek güvenliği, beslenme, sağlık, yaşanabilir dengeli bir çevre gibi) açısından kilit önem taşıdığından, su kaynaklarının yönetimi de insanların mutluluğu, sürekli ve dengeli kalkınma, ekolojik bütünlük ve bir tür olarak insanlığın kendi neslini sürdürmesi açısından vazgeçilmez unsurlardan birini oluşturmaktadır.
III ve IV maddede su olmadan da elektrik üretilebilir ve iletişim sağlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi kişi başına düşen su miktarı dikkate alındığında su zenginliği düzeyi en az olan su fakiri ülkelerden biridir?

İzlanda

Guyana

Estonya

Türkiye

Gazze

Açıklama:

Kişi başına düşen su miktarı dikkate alındığında su fakiri ülkeler arasında 1000 metre küpten az su miktarı ile Birleşik Arap Emirliği (590 m3),
Gazze (520 m3) ve Kuveyt (100 m3) bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde yüzeysel ve yeraltı sularının korunması ve içeriklerine bağlı olarak alınabilecek önlemleri belirlemek amacıyla Su Kirliliği Yönetmeliği’nde kıta içi sular kategorisinde Sınıf III'te yer alır?

Yüksek kaliteli su

Az Kirlenmiş su

Kirli su

Çok kirlenmiş su

Susuzluk

Açıklama:

Ülkemizde yüzeysel ve yeraltı sularının korunması ve içeriklerine bağlı olarak alınabilecek önlemleri belirlemek amacıyla Su Kirliliği Yönetmeliği’nde kıta içi sular 4, yer altı suları ise 3 kategoride sınıflandırılmıştır. Kıta içi yüzey sularının sınıflandırılması şu şekildedir:
• Sınıf I: Yüksek kaliteli su (Yalnız dezenfeksiyonla içme suyu sağlanabilmektedir.)
• Sınıf II: Az Kirlenmiş su (İleri veya uygun arıtma ile içme suyu sağlanabilmektedir.)
• Sınıf III: Kirli su (Kaliteli su gerektiren endüstriler hariç, uygun bir arıtma gerçekleştirildikten sonra endüstrilerde kullanılmaktadır.)
• Sınıf IV: Çok kirlenmiş su (Daha düşük kalitedeki suları ifade etmektedir.)

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi sulara karışabilecek baryum kirleticisinin oluşmasına sebep olur?

Kurşunlu benzin kullanılan yerlerde asit yağmurları ile açığa çıkar.

Atık yakma işlemi sonrasında, madencilik faaliyeti sırasında açığa çıkar.

Evsel atıkları yakma işlemi sonrasında açığa çıkar.

Çelik ve plastik sanayinde gübre üretiminde ve uygunsuz atık yok etme prosedürü esnasında açığa çıkar.

Bazı kireç taşlarında, kum taşlarında ve kum ocaklarında açığa çıkar.

Açıklama:

Bazı kireç taşlarında, kum taşlarında ve kum ocaklarında, çimento fabrikalarının yakınlarındaki yer altı sularını kullananlarda etkilenim olasılığı yüksektir. Kardiyak, gastrointestinal ve nöromüskuler problemleri olan çocuklarda bu tür kireç ocağı, kum ocağı, çimento fabrikasına yakınlık etken olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Entamoeba histolytica’nın neden olduğu bulaşıcı hastalık aşağıdakilerden hangisidir?

Tifo

Kolera

Viral hepatit

Amipli dizanteri

Giardiaz

Açıklama:

Amipli Dizanteri: Entamoeba histolytica’nın neden olduğu bulaşıcı bir
hastalıktır. Bu hastalık dünyada yaklaşık 100.000 civarında insanın hayatını kaybetmesine neden olmaktadır. Bunun yanında amipli dizanteri, sıtmadan sonra en çok ölüme neden olan protozoon kaynaklı hastalıktır. Amipli dizanteri genel olarak hijyenik özelliklere sahip olmayan besin ve sulardan bulaşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Bir ABD’li günde ortalama 500, bir İngiliz 200 litre, bir Afrika'lı ise 3 litre su tüketmektedir.
Yukarıdaki istatistiki bilgi dikkate alındığında aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Suyun dağılımında adaletsizlik yaşanmaktadır.

Yüz ölçümü büyük ülkeler daha çok su tüketmektedir.

Suyu etkili kullanmak gerekmektedir.

Nehir ve ırmaklar kirlenmektedir.

Tarım nedeniyle su kaynakları eksilmektedir.

Açıklama:

Günümüzde toplam nüfusun %40’ından fazlası su kıtlığı ile karşı karşıyadır. Bu oranın 2050’li yıllarda %65’e çıkması beklenmektedir. Aynı zamanda bir ABD’li günde ortalama 500, bir İngiliz 200 litre su kullanmakta
fakat bazı Afrika ülkelerinde kişi başına düşen günlük su miktarı 3 litreye kadar düşmektedir. Bu durum suyun dağılımında ciddi adaletsizlikler yaşandığını göstermektedir. Dünyada temiz ve güvenilir suya
ulaşımda da büyük sorun yaşayan bölgeler mevcutken Dünya Sağlık Örgütü’ne göre de her gün 5 yaşın altındaki 4.000 çocuk su ve suya bağlı hastalıklardan yaşamını kaybetmektedir. Yoksul ülkelerde yaşayan insanların yetersiz alt yapıya sahip olmasının yanında gelişen ülkelerin doğa üzerinde yarattığı baskının bir sonucu olan iklim değişikliği süreci daha da zorlaştırmaktadır. Bu yüzden yaşam için vazgeçilmez ögelerden biri olan su kaynaklarının yönetilmesi önemli bir unsur hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Dünya genelinde günde ortalama 100.000 kişi sağlıksız su kullanımı nedeniyle ölmektedir.

Dünya genelindeki tüm ölümlerin üçte biri kirli sulardan kaynaklanmaktadır.

Dünya genelindeki hastalıkların %80'i kirli sulardan kaynaklanmaktadır.

Sulardaki nörotoksinlerden sakınmak insan sağlığını korumak açısından önemlidir.

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri doğru bilgi içermektedir?

Yalnız I

II-III

I-IV

I-II-III

II-III-IV

Açıklama:

Dünya genelinde günde ortalama 25 - 30 bin kişi sağlıksız su kullanımı nedeniyle ölmekte, tüm ölümlerin üçte biri ve hastalıkların
% 80’i kirli sulardan kaynaklanmaktadır. Su kirliliğinin sağlık üzerindeki
diğer bir etkisi ise nörotoksisitedir. Sinir sistemi doğal yollardan
oluşan veya insan yapımı çok sayıda kimyasalın zehirli etkilerine karşı oldukça hassastır. Böcek ilaçları ve bununla birlikte suya karışan çok sayıda çözücü sinirler ve sinapslar arasındaki normal uyarı iletişimini bozan tehlikeli nörotoksin örnekleridir. Nörotoksisite baş dönmesi, koordinasyonsuz kas kasılmaları, depresyon ve çeşitli vücut bölümlerinin çökmesine sebep olabilir. Nörotoksisite daha ciddi boyutlara ulaşarak diyafram kaslarının felcine ve solunum güçlüğüne neden olabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi su kaynaklarının kirlenmesinde etken olan unsurlar arasında yer almaz?

Sanayi kuruluşları

Enerji üretim santralleri

Tarımsal faaliyetler

Nüfus artışı ve kentleşme

Volkanik patlamalar

Açıklama:

Su kaynaklarının kirlenmesinde etkin olan kirleticiler ayrıca su kirliliğinin kaynaklarına göre aşağıdaki şekilde sıralanabilmektedir:
• Sanayi kuruluşları,
• Enerji üretim santralleri,
• Tarımsal faaliyetler,
• Nüfus artışı ve kentleşme,
• Turizm,
• Deniz taşımacılığı ve deniz kazaları,
• Kanalizasyon ve atık deponi alanları,
• Asit yağmurları,
• Hayvansal atık üreten tesisler,
• Erozyon.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi kolera hastalığından korunmak için alınacak
hijyen önlemleri arasında yer almaz?

Kolera salgını olan alanlarda kullanılacak su kaynakları kaynatılmalıdır.

Suların mikroorganizmalardan arındırılarak sağlıklı bir forma gelmesi şehir suları, kuyu suları ve akarsular klorlanarak dezenfekte edilmelidir.

Kanalizasyonlar ile ilişki içerisindeki su kaynaklarından sağlanılan su ürünleri tüketilmemelidir.

Çiğ sebze ve meyveler dikkatlice yıkandıktan sonra tüketilmelidir.

Kuyu suları kaynatılarak tüketilmelidir.

Açıklama:

Halk sağlığı açısından oldukça önemli bir yeri olan kolera hastalığından korunmak için alınacak hijyen önlemleri şu şekilde sıralanabilir:
• Kolera salgını olan alanlarda kullanılacak su kaynakları kaynatılmadan içilmemelidir.
• Suların mikroorganizmalardan arındırılarak sağlıklı bir forma gelmesi şehir suları, kuyu suları ve akarsular klorlanarak dezenfekte edilmelidir.
• Kanalizasyonlar ile ilişki içerisindeki su kaynaklarından sağlanılan su ürünleri tüketilmemelidir.
• Mikrobiyal pek çok hastalık gibi koleranında taşınmasında etkin rol oynayan böcek ve sinekler için etkin bir mücadele gerçekleştirilmelidir.
• Çiğ sebze ve meyveler dikkatlice yıkandıktan sonra tüketilmelidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 6

Soru 1

Genel olarak risk değerlendirmesi kaç adımda gerçekleştirilir?

Açıklama:

GİRİŞ
Bu doğrultuda genel olarak risk değerlendirmesi 5 adımda gerçekleştirilir:
1. Adım: Tehlikelerin belirlenmesi,
2. Adım: Tehlikelerin değerlendirilmesi,
3. Adım: Risklerin derecelendirilmesi,
4. Adım: Kontrol önlemlerinin uygulanması,
5. Adım: Denetim, izleme ve gözden geçirme.

Doğru Cevap: D

Soru 2

İş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi veya tamamen ortadan kaldırılması için kullanılan döngü hangi sıra uygulanarak yapılır?

Önlem al - Planla - Uygula - Kontrol et -

Kontrol et - Planla - Uygula - Önlem al

Kontrol et - Önlem al - Planla - Uygula

Önlem al - Planla - Uygula - Kontrol et

Planla - Uygula - Kontrol et - Önlem al

Açıklama:

GİRİŞ
İş kazalarının ve meslek hastalıklarının önlenmesi veya tamamen ortadan kaldırılması için PUKÖ (Planla - Uygula - Kontrol et - Önlem al) döngüsü uygulanarak İSG yönetim sisteminin iyileştirilmesi sağlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Torna tezgâhında aşağıdaki bölümlerden hangisi en büyük riski oluşturmaktadır?

Dönen bıçaklar

Kayışlar

Dönen ayna

Basınçlı kaplar

Pervaneler

Açıklama:

MEKANİK TEHLİKELER
Torna tezgâhında dönen ayna bölümü en büyük riski oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Birçok insanın rahat olarak çalıştığı ortam sıcaklığı kaç derece aralığındadır?

20-26 °C

20-36 °C

15-25 °C

10-16 °C

30-36 °C

Açıklama:

FİZİKSEL TEHLİKELER
Birçok insanın rahat olarak çalıştığı ortam sıcaklığı 20-26 °C’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Özel işler; ameliyathane gibi iş yerlerinde önerilen aydınlatma şiddeti kaç lükstür?

1000

2000

3000

4000

5000

Açıklama:

FİZİKSEL TEHLİKELER
Tablo 6.3 Bazı iş yerleri ve çalışma hassasiyetine göre önerilen aydınlatma şiddeti:
Özel işler; ameliyathane 5000 lüks

Doğru Cevap: E

Soru 6

İş kazası ve meslek hastalıklarına neden olan bu kimyasal maddeler yapılarına göre tozlar, buharlar, gazlar ve çözücüler olarak gruplandırılır. Bu kimyasalların vücuda girişi kaç şekilde gerçekleşir?

Açıklama:

KİMYASAL TEHLİKELER
İş kazası ve meslek hastalıklarına neden olan bu kimyasal maddeler yapılarına göre tozlar, buharlar, gazlar ve çözücüler olarak gruplandırılır. Bu kimyasalların vücuda girişi solunum (akciğerlere), emilim (deri veya göz ile) ve sindirim (ağız ile) olmak üzere üç farklı şekilde gerçekleşir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Meslek hastalıklarının % kaçını tozlar oluşturmaktadır?

Açıklama:

KİMYASAL TEHLİKELER
Toksik maddeler doku dejenerasyonu, kanser tehlikesi ve ölüm riski nedeniyle tedavisi mümkün olmayan meslek hastalıklarına sebep olmaktadır ve meslek hastalıklarının %70’ini tozlar oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

15.06.2013 tarihinde yayımlanan “Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik”in Madde 5’te biyolojik etkenler, enfeksiyon risk düzeyine göre kaç risk grubunda sınıflandırılmıştır?

Açıklama:

BİYOLOJİK TEHLİKELER
15.06.2013 tarihinde yayımlanan “Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik”in Madde 5’te biyolojik etkenler, enfeksiyon risk düzeyine göre dört risk grubunda sınıflandırılmıştır:
• Grup 1: İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenler.
• Grup 2: İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı bulunan biyolojik etkenler.
• Grup 3: İnsanda ağır hastalıklara neden olan çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski bulunabilen ancak genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı olan biyolojik etkenler.
• Grup 4: İnsanda ağır hastalıklara neden olan çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski yüksek olan ancak etkili korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenler.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Çalışan bedeni, strese karşı çeşitli belirtiler göstererek farklı tepkiler sonucu alarm verir. Bu belirtiler kaç başlık altında incelenebilir?

Açıklama:

PSİKOSOSYAL TEHLİKELER
Çalışan bedeni, strese karşı çeşitli belirtiler göstererek farklı tepkiler sonucu alarm verir. Bu belirtilerin göstermiş olduğu tepkiler şöyledir (Kahya ve Özkar, 2014):
1. Fiziksel belirtiler; kan akımında değişiklikler, baş ağrısı, göz bebeklerinde büyüme, tükürük salgısının artması, solunum sayısında artma, kalp atışlarında artış, kan şekeri yükselmesi, iştah bozukluğu.
2. Duygusal belirtiler; huzursuzluk, kaygılı olma, karamsarlık, durgunlaşma, çökkünlük, sinirlilik, aşırı duygusallık, özgüven azalması.
3. Zihinsel belirtiler; unutkanlık, konsantrasyonda azalma, kararsızlık, ilgi azalması, iş kalitesinde düşüş, hatalarda artış, aşırı hayal kurma, olumsuzluklar üzerinde odaklanma.
4. Sosyal belirtiler; sosyal hayatın yoksunlaşması, randevulara gitmemek, insanlarda hata bulmaya çalışmak, sözle rencide etmek, birden fazla kişiyle küsmek.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Elektrik ile ilgili dikkat edilmesi gerekenler arasında yer alan topraklama kaç yılda bir kontrol ettirilmelidir?

Açıklama:

ELEKTRİKSEL TEHLİKELER
Elektrik ile ilgili dikkat edilmesi gerekenler arasında yer alan topraklama 5 yılda bir kontrol ettirilmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerin hangisinin içeriğinde denetimsizlik yer almaktadır?

Fiziksel tehlikeler

Kimyasal tehlikeler

Organizasyonel tehlikeler

Ergonomik Tehlikeler

Çevresel Tehlikeler

Açıklama:

Çevre Sağlığı ve Güvenliği Açısından Çalışma Ortamı Risk Etmenleri I. Giriş
Organizasyonel/idari tehlikeler; çalışma sürelerinin uygunsuzluğu, eğitim yetersizliği, iş yeri düzensizliği, monotonluk, iletişim eksikliği, hiyerarşik yapı, disiplinsizlik, denetimsizlik gibi tehlikelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerin hangisinin içeriğinde alkol veya uyuşturucu bağımlılıkları yer almaktadır?

Biyolojik tehlikeler

Psikososyal tehlikeler

Çevresel Tehlikeler

İnsan hataları

Organizasyonel tehlikeler

Açıklama:

Çevre Sağlığı ve Güvenliği Açısından Çalışma Ortamı Risk Etmenleri I. Giriş
İnsan hataları ise çalışanların tehlikeli davranışları, alkol veya uyuşturucu bağımlılıkları, firma dışından gelenler (ziyaretçiler, taşeronlar, tedarikçiler, müşteriler) ve stajerlerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Çoğu insanın rahat olarak çalıştığı ortam sıcaklığı hangi aralıktadır?

15-18 °C

20-26 °C

27-30 °C

30-35 °C

35-37 °C

Açıklama:

FİZİKSEL TEHLİKELER
İç ortam sıcaklığı kış ve yaz durumuna göre insanların kendilerini rahat hissedecekleri bir düzeyde olmalıdır. Birçok insanın rahat olarak çalıştığı ortam sıcaklığı 20-26 °C’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Gürültü seviyesi 85 dB(A) olduğu durumda insanın günlük çalışma süresi ne kadardır?

Süresiz

8 saat

4 saat

30 dakika

7.5 dakika

Açıklama:

FİZİKSEL TEHLİKELER
Gürültünün seviyesine bağlı olarak çalışanların belirli çalışma süreleri vardır: 85 dB(A) gürültü seviyesinde insanın günlük çalışma süresi 8 saattir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerin hangisi Raynaud hastalığının nedeni olabilir?

Titreşimli çalışma ortamı

Gürültülü ortam

Yüksek ortam sıcaklığı

Çalışma ortamının nemi

Çalışma ortamının aydınlatması

Açıklama:

FİZİKSEL TEHLİKELER
Titreşim nedeniyle en çok yaşanan meslek hastalığı olan Raynaud hastalığının el ve ayak parmaklarına kan akımının azalmasına bağlı olarak parmakların beyazlamasıyla oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerin hangisi için 5000 lüks aydınlatma şiddeti önerilir?

Ameliyathane

Depolar

Araştırma laboratuvarı

Kuyumculuk

Mutfak

Açıklama:

FİZİKSEL TEHLİKELER
Özel işler ve ameliyathane için önerilen aydınlatma şiddeti 5000 lüks.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerin hangisi sistematik etki gösteren gazlardandır?

Kükürt dioksit

Karbon dioksit

Halojenli hidrokarbonlar

Hidrojen sülfür

Arsenikli hidrojen

Açıklama:

KİMYASAL TEHLİKELER
Sistematik etki gösteren gazlar (Arsenikli hidrojen, karbon sülfür, benzen, civa buharı, fosfor bileşikleri, kurşun oksit buharı, kadmiyum bileşikleri).

Doğru Cevap: E

Soru 18

İnsanda ağır hastalıklara neden olan çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski yüksek olan ancak etkili korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenler hangi risk grubuna aittir?

Grup 1

Grup 2

Grup 3

Grup 4

Grup 5

Açıklama:

BİYOLOJİK TEHLİKELER
15.06.2013 tarihinde yayımlanan “Biyolojik Etkenlere Maruziyet Risklerinin Önlenmesi Hakkında Yönetmelik”in Madde 5’te biyolojik etkenler, enfeksiyon risk düzeyine göre dört risk grubunda sınıflandırılmıştır:
Grup 1: İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenler.
Grup 2: İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı bulunan biyolojik etkenler.
Grup 3: İnsanda ağır hastalıklara neden olan çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski bulunabilen ancak genellikle etkili korunma veya tedavi imkânı olan biyolojik etkenler.
Grup 4: İnsanda ağır hastalıklara neden olan çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski yüksek olan ancak etkili korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenler.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Huzursuzluk hangi belirtiler grubunda yer alır?

Fiziksel belirtiler

Duygusal belirtiler

Zihinsel belirtiler

Sosyal belirtiler

Fizyolojik belirtiler

Açıklama:

PSİKOSOSYAL TEHLİKELER
Duygusal belirtiler; huzursuzluk, kaygılı olma, karamsarlık, durgunlaşma, çökkünlük, sinirlilik, aşırı duygusallık, özgüven azalması.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Aşağıdakilerin hangisi 15-25 mA akım değerinde görülen insan vücudundaki etki?

Karıncalanma hissi

Kasılmalar

Solunum durması

Kalp fibrilasyonu

Elektriklenme

Açıklama:

ELEKTRİKSEL TEHLİKELER
15-25 mA akım değerinde görülen insan vücudundaki etki solunumun durmasıdır. Akımın, beynin solunumla ilgili bölümünden geçmesi sonucu kazadan sonra meydana gelebilecek hasar.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıda gürültü düzeyi ve çalışma süresi hangisinde doğru olarak verilmiştir?

85 dB(A) - 5 saat

88 dB(A) - 3 saat

91 dB(A) - 2 saat

94 dB(A) - 2 saat

97 dB(A) - 1 saat

Açıklama:

cvp: C
91 dB(A) 2 saat

Doğru Cevap: C

Soru 22

I- Birçok insanın rahat olarak çalıştığı ortam sıcaklığı 25-30 °C’dir.
II- Ortamdaki yüksek sıcaklık ve yüksek bağıl nem bunalma hissine neden olur.
III- Yüksek sıcaklığa bağlı tipik hastalıklar; ısı krampları, isilik, bayılma, ısı bitkinliği ve sıcak çarpmasıdır.
Yukarıda fiziksel tehlikeler ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II

II, III

Yalnız I

I, III

Yalnız III

Açıklama:

Doğru cevap: B
Birçok insanın rahat olarak çalıştığı ortam sıcaklığı 20-26 °C’dir.
Doğru cevap: II, III

Doğru Cevap: B

Soru 23

I- El-kol titreşimi için, sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri: 5 m/s2.
II- Titreşim kaynaklı çalışanlarda sık karşılaşılan şikayetlerden bazıları; Nefes alma zorluğu, genel huzursuzluk, Kas gerilmeleri ve baş ağrısı vb.’dir.
III- Titreşim nedeniyle en çok yaşanan meslek hastalığı Raynaud hastalığıdır.
Yukarıda tüm vücut titreşimi için günlük maruziyet sınır değerleri ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I, II

II, III

I, II, III

Açıklama:

cvp: E
a. El-kol titreşimi için;
1. Sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet sınır değeri: 5 m/s2.
2. Sekiz saatlik çalışma süresi için günlük maruziyet eylem değeri: 2,5 m/s2.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Çok hassas işler, teknik resim çizme, renk kontrolü, hassas alet ayarı gibi işlerde gerekli olan ışık lüks ayarı aşağıdakilerden hangisidir?

500 - 700 lüks

300 - 500 lüks

1000 - 2000 lüks

2000 - 5000 lüks

200 - 250 lüks

Açıklama:

cvp: C
Çok hassas işler, teknik resim çizme, renk kontrolü, hassas alet ayarı, montaj masaları, elektrikli alet kontrolü, hassas cihaz montajı, kuyumculuk:
1000 - 2000 lüks

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi sistemik etki gösteren gazlardan biri değildir?

Arsenikli hidrojen

Karbon sülfür

Benzen

Civa buharı

Metan gazı

Açıklama:

cvp: E
Boğucu gazlar (basit boğucu gazlar (karbondioksit, metan, etan, propan, hidrojen, azot gibi), kimyasal boğucu gazlar (karbonmonoksit, hidrojen sülfür),

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi uyuşturucu gazlara örnektir?

Benzen

Halojenli hidrokarbonlar

Civa buharı

Metan gazı

Karbondioke4sit

Açıklama:

cvp: B
Uyuşturucu gazlar (benzol, alkoller ve halojenli hidrokarbonlar)

Doğru Cevap: B

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi çalışanlar üzerinde baskı oluşturan gerginleştiricilerin ruhsal ve sosyal nedenlerinden biridir?

Gürültü

Titreşim

Termal konfor şartları

Çalışma süresi

Yoğun ısı değişimleri

Açıklama:

cvp: D
İş yeri ortamında çalışanlar üzerinde etkiye sahip gerginleştiriciler mevcuttur. Bu gerginleştiriciler zamanla strese dönüşür.
Gerginleştiriciler:
Ruhsal ve sosyal nedenler: İş yerinde geçimsizlik, İş kaybetme endişesi, Ücret azlığı, Çalışma süresi, İzin durumları, Gece mesaileri, Terfi edememe, Gündelik sıkıntılar, Ev işleri, Sağlık sorunları, Duygusal ilişkiler vb.
Fiziksel nedenler: Gürültü, Titreşim, Termal konfor şartları, Aydınlatma düzeni, Bakteriler, virüsler, zehirler, Yoğun ısı değişimleri, Radyasyon, Hava kirliliği

Doğru Cevap: D

Soru 28

I- İş gücü kayıplarının önlenmesi
II- Yorulmanın ve iş stresinin azaltılması
III- Taşıma ve yürüme yollarının kaygan olmamasının sağlanması gerekmektedir
IV- Verimlilik ve kalitenin yükseltilmesi
Yukarıda ergonomi uygulamalarının amaçları ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

I, II, III

I, II, IV

I, III, IV

I, II

III, IV

Açıklama:

cvp: B
Ergonominin amaçları: • İşçi sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması, • İş gücü kayıplarının önlenmesi, • Yorulmanın ve iş stresinin azaltılması, • İş kazaları ve mesleki risklerin en aza indirilmesi, • Verimlilik ve kalitenin yükseltilmesi, • Çalışanların etkinliğini artırmak, • Gereksiz ve aşırı zorlamalardan kaçınmak, • Organizmanın zarar görmesini önlemek, • Lüzumsuz aktiviteleri önlemek
İş yeri ortamında ergonomik tehlikeleri önlemek için yapılması gerekenler aşağıda sıralanmıştır:
1. Taşıma güzergâhları işaretlenmeli ve açık tutulmalıdır
2. Ara geçitler ve koridorlar iki yönlü taşımaya uygun olmalıdır.
3. Taşıma ve yürüme yollarının kaygan olmamasının sağlanması gerekmektedir.
4. Düzey farkı zeminler arasında az eğimli (%5-8) rampalar kullanılması gerekmektedir.
5. İş yeri yerleşim planını iyileştirerek malzeme hareketleri en aza indirilmelidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

I- Çalışanların üzerinde durdukları yerin yalıtılması
II- Topraklama yapılmalı
III- Dar giysi ve bağlanmış ayakkabılar ile elektriğe yaklaşılmalıdır.
Yukarıda çalışanların elektrik çarpmasından korunmaları ile ilgili verilen bilgilerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I, II

Yalnız III

I, II, III

II, III

Açıklama:

cvp: B
"Bol giysi ve bağlanmamış ayakkabılar ile elektriğe yaklaşılmalıdır." olmalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi insanlarda elektrik çarpması sırasında kalp fibrilasyonuna neden olacak akım değeridir?

5-15 mA

15-25 mA

25-40 mA

40-60mA

80-100 mA

Açıklama:

cvp: E
80-100mA Kalp fibrilasyonu- Ölümle sonuçlanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi PUKÖ (Planla - Uygula - Kontrol et - Önlem al) döngüsünde planlama aşamasına girer?

Kayıtların analizi

Riskleri değerlendirme

Kontrol önlemlerinin seçimi ve uygulaması

Gerekli eğitim ve yönlendirmeleri sağlama

Olası sapmaları tespit etme ve kaydetme

Açıklama:

Kayıtların analizi PUKÖ (Planla - Uygula - Kontrol et - Önlem al) döngüsünde planlama aşamasına girer.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bir ortamdaki nemi belirlemede kullanılır?

Spektrofotometre

Higrometre

Dansimetre

Manometre

Termometre

Açıklama:

Higrometre bir ortamdaki nemi belirlemede kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

30 ^oC ortam sıcaklığında çalışanların performans düşüşü ne kadardır?

%30

%25

%20

%15

%10

Açıklama:

30 ^oC ortam sıcaklığında çalışanların performans düşüşü % 10 kadardır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi çalışanlar için gürültü düzeyi 100 dB(A) değerindeki günlük çalışma süresidir?

60 dakika

45 dakika

30 dakika

15 dakika

5 dakika

Açıklama:

Çalışanlar için gürültü düzeyi 100 dB(A) değerindeki günlük çalışma süresi 15 dakikadır.

Doğru Cevap: D

Soru 35

“Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik” hangi yılda yayınlanmıştır?

2005

2009

2013

2016

2018

Açıklama:

“Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik” 22.08.2013 tarihinde yayınlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Çalışanların Titreşimle İlgili Risklerden Korunmalarına Dair Yönetmelik Madde 5’e göre bütün vücut titreşimi için 8 saatlik çalışma süresinde günlük maruziyet sınır değeri ne kadardır?

0.05 m/s²

0.25 m/s²

0.50 m/s²

1.15 m/s²

2.5 m/s²

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 37

Hangi boyuttaki toz parçaçıkları akciğerde alveollere yerleşir ve hastalığa neden olur?

100-250 µm

50-100 µm

25-50 µm

10-25 µm

10 µm’den küçük

Açıklama:

10 µm’den küçük toz parçacıkları akciğerde alveollere yerleşir ve hastalığa neden olur.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi tahriş edici gazlardandır?

Metan

Propan

Benzol

Amonyak

Halojenli hidrokarbonlar

Açıklama:

Amonyak tahriş edici gazlardandır. Metan, propan boğucu gazlar sınıfına girer. Benzol ve halojenli hidrokarbonlar ise uyuşturucu gazlardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenlerdendir?

Grup 1

Grup 2

Grup 3

Grup 4

Grup 2 ve Grup 4

Açıklama:

Grup 1 İnsanda hastalığa yol açma ihtimali bulunmayan biyolojik etkenlerdendir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Hangi akım değerinde istemsiz kas kasılmaları ve katılaşma belirtileri görülür?

0.1 mA

1-5 mA

5-15 mA

25-80 mA

80-100 mA

Açıklama:

Akım değerinin 5-15 mA değerinde olduğu durumlarda istemsiz kas kasılmaları ve katılaşma belirtileri görülür.

Doğru Cevap: C

Ünite 7

Soru 1

Aşağıda belirtilen hangi kimyasal maddeler taşıdıkları özellikler nedeniyle bir arada bulunması sakıncalı olanlardan değildir?

Aşındırıcılar + Bazlar

Asitler + Bazlar

Aşındırıcılar + Zehirleyiciler

Parlayıcılar + Oksitleyiciler

Aşındırıcılar + Parlayıcılar

Açıklama:

Bir Arada Bulunmaması Gereken Kimyasallar
Bazı kimyasal maddeler taşıdıkları özellikler nedeniyle bir arada bulunmamalıdırlar (Tablo 7.3). Bunlar aşağıda gruplandırılarak verilmiştir:
- Aşındırıcılar + Parlayıcılar = Patlama/Yangın,
- Aşındırıcılar + Zehirleyiciler = Zehirleyici Gaz,

Aşındırıcılar + Bazlar

Doğru Cevap: A

Soru 2

Patlayıcı kimyasal maddelerin genel özelliklerine göre depolama yöntemlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?

Tüm patlayıcıların listesi çıkartılmalıdır.

Özellikle kırılmayan renkli cam ve reaksiyona girmeyen kaplarda muhafaza edilmelidir.

Bazlardan ayrı depolayınız.

Asitlerden ayrı depolanmalıdır.

Polietilen kaplarda muhafaza edilmelidir.

Açıklama:

Aşağıda kimyasal maddelerin genel özelliklerine göre depolama yöntemleri verilmiştir.

Patlayıcı maddeler:

Tüm patlayıcıların listesi çıkartılmalıdır.

Ateşleme kaynaklarından uzak tutulmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, alev alabilen kimyasal maddelerin depolama yöntemlerinden değildir?

Düşme tehlikesine karşı raflarda tabana yakın yerlerde depolayınız.

Tüm ateşleme kaynaklarından (sigara, açık alevler, sıcak yüzeyler, direkt güneş ışığı, kıvılcım) uzak tutulmalıdır.

Oksitleyiciler ve toksikler gibi maddelerden yanmaz bir bölmede ayrı depolanmalıdır.

Kimyasal maddenin tehlikesine uygun bir yangın söndürücü ortamda hazır bekletilmeli ve bu kimyasalı kullanan herkes yan- gın söndürme eğitimini almalıdır.

Alev alabilen maddelerin depolandığı alanlarda gözle fark edilir bir şekilde yanıcı or- tam olduğu veya sigara içilmez tabelaları yerleştirilmelidir.

Açıklama:

Aşağıda kimyasal maddelerin genel özelliklerine göre depolama yöntemleri verilmiştir.
Alev alabilen maddeler:
• Tüm ateşleme kaynaklarından (sigara, açık alevler, sıcak yüzeyler, direkt güneş ışığı, kıvılcım) uzak tutulmalıdır.
• Oksitleyiciler ve toksikler gibi maddelerden yanmaz bir bölmede ayrı depolanmalıdır.
• Kimyasal maddenin tehlikesine uygun bir
Düşme tehlikesine karşı raflarda tabana yakın yerlerde depolayınız.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Eldiven ve emniyet gözlükleri takılarak kullanılması gereken kimyasal madde aşağıdakilerden hangisinde yer alır?

Alev alabilen maddeler

Oksitleyici maddeler

Patlayıcı maddeler

Sıkıştırılmış gazlar

Sıvı kimyasallar

Açıklama:

Kimyasal Maddelerin Kullanımı
Kimyasal maddelerin MSDS’lerinde o maddenin kullanımı hakkında verilen bilgiler dikkate alınarak kullanılması sağlanır. Aşağıda kimyasal maddelerin genel özelliklerine göre kullanım yöntemleri verilmiştir.
Alev alabilen maddeler:

Eldiven ve emniyet gözlükleri takılarak kullanılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Kullanımında, etkin maddelerin yavaşça ilave edilmesi gereken kimyasal madde grubu aşağıdakilerden hangisidir?

Aşındırıcı maddeler

Alev alabilen maddeler

Toksik maddeler

Patlayıcı maddeler

Oksitleyici maddeler

Açıklama:

Aşındırıcı maddeler:

Sıçrama tehlikesi olan kimyasal maddeler kullanılırken mutlaka yüz koruyucu maske takılmalıdır.

Tehlikeli ve zehirli gazlar açığa çıkabileceğinden dolayı çeker ocak altında çalışılmalıdır.

Etkin maddeler yavaşça ilave edilmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Sızdırmaz bir şekilde kapatılarak kullanılması gereken kimyasal madde aşağıdakilerden hangisinde yer alır?

Oksitleyici maddeler

Alev alabilen maddeler

Aşındırıcı maddeler

Sıkıştırılmış gazlar

Patlayıcı maddeler

Açıklama:

Oksitleyici maddeler:

Eterler satın alındıktan sonra hemen kulla- nılmalıdır.

Peroksit oluşturan bileşiklerin kaplarının açılış tarihleri kaydedilmeli ve kısa süre içer- sinde tüketilmelidir.

Oksitleyicil

Doğru Cevap: A

Soru 7

Tehlikeli kimyasal maddeler fiziko-kimyasal, toksikolojik ve çevresel özelliklerine göre üç kategoride sınıflandırılır. Aşağıdakilerden hangisi ekotoksikolojik bir sınıflandırma değildir?

Doğum bozukluklarına neden olan

Ozon için tehlikeli

Toprak için tehlikeli

Yaşayan canlı organizmalara zehirli

Doğada yok olmayan

Açıklama:

Tehlikeli kimyasal maddeler fiziko-kimyasal, toksikolojik ve çevresel özelliklerine göre üç kategoride sınıflandırılır:
1. Fiziko-kimyasal özelliklerine göre;
• Patlayıcı,
• Oksitleyici,
• Alevlenir.
• Kolay alevlenir.
• Çok kolay alevlenir.
2. Toksikolojik özelliklerine göre;
• Korozif (aşındırıcı),
• Tahriş edici,
• Kanser yapıcı,
• Doğum bozukluklarına neden olan,
• Hassaslaşmaya (alerji gibi) neden olan,
• Akut ölümcül etki,
• Bir kere maruz kalma sonucu ölümcül olmayan tedavisi mümkün olmayan etki,
• Tekrarlanan veya uzun süreli maruz kalma sonucu ciddi etki,
• Deri, göz veya solunum yollarına tahriş
etki.
3. Ekotoksikolojik özelliklerine göre;
• Su ortamı için tehlikeli,
• Ozon için tehlikeli,
• Toprak için tehlikeli,
• Yaşayan canlı organizmalara zehirli,
• Doğada yok olmayan,
• Canlı üzerinde biriken

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, tehlikeli kimyasal maddelere maruz kalma yollarından biridir?

Deri ve göz emilimi

Ortam ısısının çok yüksek olması

Ortam ısısının çok düşük olması

Bedenin yüksek ısılı bölgeleri

Bedenin sıvı içerien bölgeleri

Açıklama:

Kimyasal Maddelerin Etkileme Yolları
Tehlikeli kimyasal maddelere maruziyet solunum (Nefes alma), deri ve göz emilimi (absorbsiyon), yutma, hamile anneden çocuğa geçmesi yollarıyla dört şekilde gerçekleşir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Boya ve lastik endüstrisinde kullanılan aromatik amin maruziyeti hangi kanserin oluşunda önemli etkendir?

Mesane kanseri

Meme kanseri

Prostat kanseri

Deri kanseri

Troid kanseri

Açıklama:

Mesane kanseri, meslek hastalığı ile ilişkisi ol- duğu çok uzun süredir bilinmektedir. Boya ve lastik endüstrisinde kullanılan aromatik amin maruziyeti mesane kanseri oluşunda önemli etkendir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Meme kanserinin, aşağıda yer alan hangi meslekten kadınlarda daha sık görülme olasılığı belirtilmiştir.

Kuaför

Müzisyen

Öğretmen

Sporcu

Tarım işçisi

Açıklama:

Kadınlarda görülen en sık kanser türü, meme kanseridir. Profesyonel meslek sahibi olan kadınlarda (doktor, avukat, diş hekimi, hemşire vs.) daha sık görülür. Kimya ve ilaç sanayi kadın çalışanları ile kuaförlerde risk yüksektir.
Kuaför

Doğru Cevap: A

Soru 11

Mesleki kanser türleri arasında en çok karşılaşılan kanser türü aşağıdakilerden hangisidir?

Akciğer kanseri

Meme kanseri

Mesane kanseri

Troit kanseri

Prostad kanseri

Açıklama:

Mesleki kanserler etkene, kanserin oluştuğu organa ve mesleğe göre incelenir. Mesleki kanser türleri arasında en çok karşılaşılan kanser türü akciğer kanseridir. Akciğer kanserinden başka deri kanseri, mesane kanseri ve lösemi sık görülen kanser türleridir. Günümüzde erkeklerde akciğer kanserinin %15’i, kadınlarda ise akciğer kanserinin %5’inin nedeni çalışma ortamı kaynaklıdır. Akciğer kanserine en çok neden olan kimyasal maddeler mavi asbest, arsenik, kloro metil eter, krom, silis tozu, nikel, polisiklik aromatik hidrokarbonlar ve radon gazıdır.
Akciğer kanseri

Doğru Cevap: A

Soru 12

Yukarıda verilen sembolün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Aşındırıcı Madde

Çevreye zararlı madde

Alev Alıcı Madde

İleri Sağlık Tehlikesi

Toksik Madde

Açıklama:

Çevre (sucul ortam) için zararlı; Kurumuş ağaç ve ölmüş balık işareti (Şekil 7.9) ile sembolize edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Yukarıda verilen sembolün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Toksik Madde

Oksitleyici Madde

Patlayıcı Madde

Alev Alıcı Madde

Aşındırıcı Madde

Açıklama:

Korozif (aşındırıcı) maddeler, aşınma işareti (Şekil 7.5) ile sembolize edilir.
şekil2

Şekil 7.5 Aşındırıcı İşareti

Doğru Cevap: E

Soru 14

Ürün etiketinde tehlikeli olmayan kimyasal maddeler için standart olarak hangi renk etiket kullanılmalıdır?

Sarı

Mavi

Yeşil

Turuncu

Beyaz

Açıklama:

Ayrıca etiketlemede dikkat edilmesi gereken diğer hususlar:
• Kimyasal maddenin tam olarak ismi (kısaltma vb. olmadan), tehlike sınıfı, son kullanma ve üretim tarihleri,
• Tehlike riski yüksek ve zamana hassas maddelerin alınış ve açılış tarihleri mutlaka bulunmalı,
• Bütün tehlikeli kimyasal maddeler için standart turuncu etiket kullanılmalı,
• Tehlikeli olmayan kimyasal maddeler için standart yeşil etiket kullanılmalı,
• Bütün kimyasal maddeler için standart olan kolay okunur etiketler kullanılmalıdır

Doğru Cevap: C

Soru 15

Ürün etiketinde bütün tehlikeli kimyasal maddeler için standart ne renk etiket kullanılmalıdır?

Siyah

Kırmızı

Yeşil

Turuncu

Beyaz

Açıklama:

Ayrıca etiketlemede dikkat edilmesi gereken diğer hususlar:
• Kimyasal maddenin tam olarak ismi (kısaltma vb. olmadan), tehlike sınıfı, son kullanma ve üretim tarihleri,
• Tehlike riski yüksek ve zamana hassas maddelerin alınış ve açılış tarihleri mutlaka bulunmalı,
• Bütün tehlikeli kimyasal maddeler için standart turuncu etiket kullanılmalı,
• Tehlikeli olmayan kimyasal maddeler için standart yeşil etiket kullanılmalı,
• Bütün kimyasal maddeler için standart olan kolay okunur etiketler kullanılmalıdır

Doğru Cevap: D

Soru 16

“Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik”te kimyasal maddeler için tanımlanmış özel önlem durumları ve kombinasyonlarına göre P300 serisi aşağıdakilerden hangisidir?

Genel amaçlı önlem ifadeleri ve kodları

Tedbir amaçlı önlem ifadeleri ve kodları

Müdahale amaçlı önlem ifadeleri ve kodları

Depolama ile ilgili önlem ifadeleri ve kodları

Bertaraf amaçlı önlem ifadeleri ve kodları

Açıklama:

P100 Serisi: Genel amaçlı önlem ifadeleri ve kodları
P200 Serisi: Tedbir amaçlı önlem ifadeleri ve kodları
P300 Serisi: Müdahale amaçlı önlem ifadeleri ve kodları
400 Serisi: Depolama ile ilgili önlem ifadeleri ve kodları
500 Serisi: Bertaraf amaçlı önlem ifadeleri ve kodları

Doğru Cevap: C

Soru 17

Depolama ile ilgili önlem ifadeleri ve kodlarında; ''Güneş ışığından koruyun'' ifadesinin kodu aşağıdakilerden hangisidir?

P406

P407

P410

P411

P412

Açıklama:

P410 Güneş ışığından koruyun

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi kanserojenik etkileri olan başlıca inorganik kimyasallardandır?

Cam yünü, asbest kuartz vb. maddelerin tozları

Halojen Hidrokarbonlar

Bazı Akrilik Asit Türevleri

Epoksitler ve benzeri gergin halkalı bileşikler

Aromatik Hidrokarbonlar

Açıklama:

Kanserojenik etkileri olan başlıca inorganik kimyasallar:
• Berilyum ve bazı bileşikleri,
• Kadmiyum ve bazı bileşikleri,
• Kobalt ve bazı bileşikleri,
• Krom ve bazı bileşikleri,
• Kurşun ve bazı bileşikleri,
• Nikel ve bazı bileşikleri,
• Arsenik ve bazı bileşikleri,
• Bazı alüminyum bileşikleri,
• Potasyum bromat (KBrO3),
• Bazı alkilleme ajanları,
• Cam yünü, asbest kuartz vb. maddelerin
tozları

Doğru Cevap: A

Soru 19

Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı sitesinde; insanlar için muhtemelen (kesin olmamakla birlikte güçlü kanıtlar bulunan) kanserojen olan ve yaygın kullanılan kimyasal maddeler hangi grupta verilmiştir?

Grup 1

Grup2A

Grup2B

Grup3

Grup3A

Açıklama:

Grup 1. Kesin kanser yapan kimyasal maddeler
Grup 2A’da insanlar için muhtemelen (kesin olmamakla birlikte güçlü kanıtlar bulunan) kanserojen olan ve yaygın kullanılan 82 adet kimyasal madde verilmiştir.
Grup 2B grubu içinde şüpheli (kanser yapıcı özelliği açısından yeterli kanıt yok ama zayıf ipuçları bulunan) kanserojenolarak tanımlanmış 311 adet kimyasal maddeler verilmiştir.
Grup 3’te ise kanser yapmayan kimyasal maddelere yer verilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Bazı kimyasal maddeler taşıdıkları özellikler nedeniyle bir arada bulunmamalıdırlar. Hangi iki madde bir arada bulunduğunda aşındırıcı duman ve ısı çıkarır?

Aşındırıcılar + Parlayıcılar

Aşındırıcılar + Zehirleyiciler

Parlayıcılar + Oksitleyiciler

Asitle + Asit çözeltileri = Asit Çözeltisi

Asitler + Bazlar

Açıklama:

Bazı kimyasal maddeler taşıdıkları özellikler nedeniyle bir arada bulunmamalıdırlar (Tablo 7.3).
Bunlar aşağıda gruplandırılarak verilmiştir:
• Aşındırıcılar + Parlayıcılar = Patlama/Yangın,
• Aşındırıcılar + Zehirleyiciler = Zehirleyici Gaz,
• Parlayıcılar + Oksitleyiciler = Patlama/Yangın,
• Asitler + Bazlar = Aşındırıcılar Duman/Isı
Bazı kimyasal maddeler taşıdıkları özellikler nedeniyle bir arada bulunmamalıdırlar.Bunlar aşağıda gruplandırılarak verilmiştir:
• Aşındırıcılar + Parlayıcılar = Patlama/Yangın,
• Aşındırıcılar + Zehirleyiciler = Zehirleyici Gaz,
• Parlayıcılar + Oksitleyiciler = Patlama/Yangın,
• Asitler + Bazlar = Aşındırıcılar Duman/Isı

Doğru Cevap: E

Soru 21

Tehlikeli kimyasal maddelerin fiziko-kimyasal, toksikolojik ve çevresel özelliklerine göre sınıflandırılmasında aşağıdaki özelliklerden hangisi maddelerin fiziko-kimyasal özelliklerine göre sınıflamasında yer alır?

Korozif (aşındırıcı)

Oksitleyici

Tahriş edici,

Kanser yapıcı

Doğum bozukluklarına neden olan

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
Pek çok kimyasal madde birden çok tehlike sınıfına dâhildir. 11.12.2013 tarihinde yayımlanan “Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik” de tehlikeli kimyasal maddelerin gruplandırılmasının yanı sıra eski ve yeni tehlike sembolleri verilmiştir. Tehlikeli kimyasal maddeler fiziko-kimyasal, toksikolojik ve çevresel özelliklerine göre üç kategoride sınıflandırılır:
1. Fiziko-kimyasal özelliklerine göre;
• Patlayıcı,
• Oksitleyici,
• Alevlenir.
• Kolay alevlenir.
• Çok kolay alevlenir.
2. Toksikolojik özelliklerine göre;
• Korozif (aşındırıcı),
• Tahriş edici,
• Kanser yapıcı,
• Doğum bozukluklarına neden olan,
• Hassaslaşmaya (alerji gibi) neden olan,
• Akut ölümcül etki,
• Bir kere maruz kalma sonucu ölümcül olmayan tedavisi mümkün olmayan etki,
• Tekrarlanan veya uzun süreli maruz kalma sonucu ciddi etki, ..
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdaki tehlikeli özellikleri taşıyan maddelerden hangisi ekotoksikolojik özellikli tehlikeli maddeler kategorisine girer?

Patlayıcı maddeler

Oksitleyici maddeler

Alevlenir maddeler

Kolay alevlenir maddeler

Ozon için tehlikeli maddeler

Açıklama:

Kitaptan alıntılar:
Tehlikeli kimyasal maddeler fiziko-kimyasal, toksikolojik ve çevresel özelliklerine göre üç kategoride sınıflandırılır:
1. Fiziko-kimyasal özelliklerine göre;
• Patlayıcı,
• Oksitleyici,
• Alevlenir.
• Kolay alevlenir.
• Çok kolay alevlenir. .......
3. Ekotoksikolojik özelliklerine göre;
• Su ortamı için tehlikeli,
• Ozon için tehlikeli,
• Toprak için tehlikeli,
• Yaşayan canlı organizmalara zehirli,
• Doğada yok olmayan .......
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "E" seçeneğidir

Doğru Cevap: E

Soru 23

Yukarıdaki sembol hangi özellikteki kimyasal maddelere aittir?

Alevlenir maddeler

Aşındırıcı maddeler

Oksitleyici gazlar

Basınç altındaki gazlar

Çevreye zararlı maddeler

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır (Şekil 7.3):

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir

Doğru Cevap: C

Soru 24

Çevreye zararlı işareti aşağıdakilerden hengisidir?

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır (Şekil 7.9):

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Kuru kafa ve çapraz kemikler işareti hangi tipteki tehlikeli maddeleri tanımlamaktadır?

Alevlenir maddeler

Oksitleyici gazlar

Toksik maddeler

Çevreye zararlı maddeler

Solunum hassasiyeti yaratan maddeler

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır (Şekil 7.6):

Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Ülkemizde uygulanan ve AB mevzuatı ile uyumlu “Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik” sistemine göre üreticiler ve tedarikçilerin kimyasal maddelerin üzerindeki etiketlere yerleştirmek zorunda olduğu bilgilerden "H-kodları" neyi ifade etmektedir?

Ürünün miktarı

Üretici veya ithalatçının adı ve iletişim bilgileri

Tehlike sembolleri

Zararlılık ifadeleri

Önlem ifadeleri

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
Ülkemizde
uygulanan “Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik” AB mevzuatı ile uyumludur. Bu sisteme göre üreticiler ve tedarikçiler kimyasal maddelerin üzerinde bulunan etiketlerde aşağıdaki bilgilere yer vermek zorundadır (Şekil 7.10):
• Kimyasal maddenin adı veya ticari adı,
• Ürünün miktarı
• Üretici veya ithalatçının adı ve iletişim bilgileri,
• Tehlike sembolleri,
• Zararlılık ifadeleri (H kodlu tanımlar),
• Önlem ifadeleri (P kodlu tanımlar),
• Uyarı ifadesi.
Aşağıdaki ifadeler uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir

Doğru Cevap: D

Soru 27

Üreticiler ve tedarikçilerin kimyasal maddelerin üzerinde bulunan etiketlerde yer vermek zorunda olduğu bilgilerden "P-kodu" aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?

Kimyasal maddenin adı veya ticari adı

Üretici veya ithalatçının adı ve iletişim bilgileri,

Önlem ifadeleri

Zararlılık ifadeleri

Uyarı ifadesi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 28

“Maddelerin ve Karışımların Sınıflandırılması, Etiketlenmesi ve Ambalajlanması Hakkında Yönetmelik”te kimyasal maddeler için tanımlanmış özel tehlike durumları ve kombinasyonlarına göre "sucul ortam" zararları hangi kod serisi ile ifade edilir?

H100

H200

H300

H400

H500

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
H400 Serisi: Çevresel zarar ifadeleri ve kodları:
• H400 Sucul ortamda çok toksiktir.
• H410 Sucul ortamda uzun süre kalıcı, çok toksik etki.
• H411 Sucul ortamda uzun süre kalıcı, toksik etki.
• H412 Sucul ortamda uzun süre kalıcı, zararlı etki.
• H413 Sucul ortamda uzun süre kalıcı, zararlı etki yapabilir.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Genel amaçlı önlem ifadeleri

Müdahale amaçlı önlem ifadeleri

Depolama ile ilgili önlem ifadeleri

Bertaraf amaçlı önlem ifadeleri

Kişisel sakınım amaçlı önlem ifadeleri

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
500 Serisi: Bertaraf amaçlı önlem ifadeleri ve kodları;
• P501 İçeriği/kabı … bertaraf edin.
• P502 Geri dönüşüm/ Geri kazanım için üreticinizden/tedarikçinizden bilgi talep edin.
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "D" seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi kanserojenik etkileri olan inorganik kimyasallardandır?

Halojen Hidrokarbonlar

Berilyum ve bazı bileşikleri

Aromatik Aminler

Aromatik Hidrokarbonlar

Nitro bileşikleri,

Açıklama:

Kitaptan alıntıdır:
Kanserojenik etkileri olan başlıca inorganik kimyasallar:
• Berilyum ve bazı bileşikleri,
• Kadmiyum ve bazı bileşikleri,
• Kobalt ve bazı bileşikleri,
• Krom ve bazı bileşikleri,
• Kurşun ve bazı bileşikleri,
• Nikel ve bazı bileşikleri,
• Arsenik ve bazı bileşikleri,
• Bazı alüminyum bileşikleri,
• Potasyum bromat (KBrO3),
• Bazı alkilleme ajanları,
• Cam yünü, asbest kuartz vb. maddelerin tozları (Işık Coşkunses, 2008).
Aşağıdaki açıklamalar uyarınca doğru cevap "B" seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi oksitleyici kimyasal maddeler için kullanılan tehlike işaretidir?

Açıklama:

A şıkkında verilen piktogram oksitleyici kimyasal maddeler için kullanılan tehlike işaretidir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Kimyasal madde/karışım ve üreticinin kısa tanıtımı
Yangınla mücadele bilgileri
Sağlığa zararlılık bilgileri
İlkyardım bilgileri

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri malzeme güvenlik bilgi formu içerisinde yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Şıklarda verilenlerin tamamı malzeme güvenlik bilgi formu içerisinde yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Hangi yılda “Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik” te güvenlik bilgi formuna yer verilmiştir?

2005

2007

2009

2014

2017

Açıklama:

“Zararlı Maddeler ve Karışımlara İlişkin Güvenlik Bilgi Formları Hakkında Yönetmelik” 2014 yılında yayınlanmıştır.
Not: Aşağıdaki geçici madde 2014 yılında yayımlanan yönetmeliğin istisnai durumudur. Yönetmelik yayım tarihi 2014 yılıdır.
GEÇİCİ MADDE 3 - (1) Bu Yönetmeliğe göre hazırlanan güvenlik bilgi formlarının, “Zararlılık Tanımlanması” başlığında sınıflandırma ve “Bileşim/İçindekiler Hakkında Bilgi” başlığında bileşim ile ilgili etiket bilgileri; maddeler için 1/6/2015 tarihine, karışımlar için 1/6/2016 tarihine kadar 11 inci madde ile yürürlükten kaldırılacak olan Yönetmeliğe göre de verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Cilde temas ettiğinde yakan ve kaşınmaya neden olan, solunum veya ağız yoluyla alındığında ise akciğer ve mide dokusuna zarar veren maddelere ne ad verilir?

Toksik

Korozif (aşındırıcı)

Oksitleyici

Alev alıcı

Termometre

Açıklama:

Korozif (aşındırıcı) maddeler cilde temas ettiğinde yakar ve kaşınmaya neden olur. Solunum veya ağız yoluyla alındığında ise akciğer ve mide dokusuna zarar verir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi kanserojenik etkileri olan başlıca organik kimyasallardandır?

Kurşun ve bazı bileşikleri

Bazı alkilleme ajanları

Aromatik aminler

Cam yünü

Asbest

Açıklama:

Aromatik aminler kanserojenik etkileri olan başlıca organik kimyasallardandır. Diğer şıklarda verilenler kanserojenik etkileri olan inorganik kimyasallar sınıfına girer.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi Grup 1’de kesin kanser yapan kimyasal maddeler olarak tanımlanmıştır?

Akrilamit

Diklorometan

Hidrazin

Asetaldehit

Tetrabromobisfenol A

Açıklama:

Asetaldehit Grup 1’de kesin kanser yapan kimyasal maddeler olarak tanımlanmıştır. Diğer şıklardaki kimyasallar Grup 2A’da insanlar için muhtemelen (kesin olmamakla birlikte güçlü kanıtlar bulunan) kanserojen olan kimyasallardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdaki kimyasal maddelerden hangisi kauçuk üretiminde kullanılır?

Asbest

Kadmiyum ve kadmiyum bileşikleri

Krom (VI) bileşikleri

4-aminobifenil

Nikel bileşikleri

Açıklama:

4-Aminobifenil kauçuk üretiminde kullanılır. Diğer taraftan, asbest izolasyon malzemes üretimii, Kadmiyum ve kadmiyum bileşikleri boya/pigment üretimi, Krom (VI) bileşikleri metal kaplama ve Nikel bileşikleri metalürji, alaşım ve katalizör uygulamalarında kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Mesane
Akciğer
Karaciğer
Safra kanalı

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri Grup 2A’da muhtemelen kanserojen olarak tanımlanmış poliklorlanmış bifenillerin hedef organ ya da organları yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Karaciğer ve safra kanalı Grup 2A’da muhtemelen kanserojen olarak tanımlanmış poliklorlanmış bifenillerin hedef organlarındandır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Karaciğer hemanjiyo sarkomu tümörü yaygın olarak hangi sektör çalışanlarında görülür?

Plastik endüstrisi

Gıda endüstrisi

Kağıt endüstrisi

İlaç endüstrisi

Boya endüstrisi

Açıklama:

Karaciğer hemanjiyo sarkomu tümörü ender görülen bir tümör türüdür ve yaygın olarak plastik endüstrisi çalışanlarında görülür. Polivinil klorür (PVC) plastik ü retiminde kullanılan vinil klorür monomerine (VCM) maruziyeti sonucunda bu tümör oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Su
Karbon tetraklorür
Halojenli alkanlar
Potasyum

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri sodyum ile temas etmemesi gereken kimyasal maddelerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

III ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Su, karbon tetraklorür ve halojenli alkanlar sodyum ile temas etmemesi gereken kimyasal maddelerdendir.

Doğru Cevap: D

Ünite 8

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi tehlikelerden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalidir?

Tehlike

Risk

Eylem

Ateş

Heyecan

Açıklama:

-
Risk: Tehlikelerden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimalidir

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden ifadelerden hangisi işyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanlarını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olaydır?

Olay

Önleme

Ramak kala olay

Tehlike

Risk

Açıklama:

-
Ramak kala olay: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanlarını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olaydır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

“31 Ocak 2013 tarihi itibari ile ………………………… tabi olan tüm işletmelere sınıflarından bağımsız olarak risk değerlendirme zorunluluğu getirilmiştir” aşağıdakilerin hangisi boşluğa gelmelidir?

6331 sayılı kanun

2542 sayılı kanun

657 sayılı kanun

363 sayılı kanun

522 sayılı kanun

Açıklama:

-
31 Ocak 2013 tarihi itibari ile 6331 sayılı kanuna tabi olan tüm işletmelere sınıflarından bağımsız olarak risk değerlendirme zorunluluğu getirilmiştir

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri risk yönetim sürecinin basamaklarıdandır?
I-Tehlikelerin Tanımlanması
II-Risk Kontrol Adımları
III-Dokümantasyon

Yalnız II

I ve III

I, II ve III

Yalnız III

I ve II

Açıklama:

-
Şekil 8.4 Risk yönetim sürecinin basamakları.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi veya hangileri İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 10’da risk kontrol adımlarındandır?
I-Planlama
II-Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması
III-Risk kontrol tedbirlerinin uygulanması
IV-Uygulamaların izlenmesi

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

Yalnız II

Açıklama:

-
İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 10’da risk kontrol adımları “Planlama”, “Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması”, “Risk kontrol tedbirlerinin uygulanması” ve “Uygulamaların izlenmesi” olmak üzere dört adımda incelenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi yaygın olarak kullanılan risk değerlendirme yöntemleri arasındadır?

Rahatlık Analizi

Güven Haritası

Kusursuz Bölge

Kusur Analizi

Risk Haritası

Açıklama:

-
Yaygın olarak kullanılan risk değerlendirme yöntemleri şunlardır; a,b. Risk Haritası, c, d….

Doğru Cevap: E

Soru 7

Aşağıdakileden hangisi genellikle tesisin son tasarım aşamasında ya da detaylı çalışmalara model olması amacıyla kullanılabilecek bir yöntemdir?

Ön tehlike analizi

Olursa Ne Olur Analizi

Fine Kinney Risk Analizi

Olay Ağacı Analizi

Güvenlik Denetimi

Açıklama:

-
Ön tehlike analizi, hızlı hazırlanabilen bir teknik olup genellikle tesisin son tasarım aşamasında ya da detaylı çalışmalara model olması amacıyla kullanılabilecek bir yöntemdir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş kontrol listeleri ile tehlikelerin belirlendiği bir risk değerlendirme analizidir?

Olay Ağacı Analizi

Risk Değerlendirme Karar Matris Metodolojisi

Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi

Güvenlik Denetimi

Neden-Sonuç Analizi

Açıklama:

-
Gelişmiş kontrol listeleri ile tehlikelerin belirlendiği bir risk değerlendirme analizidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

“Neden-sonuç diyagramı olarak da bilinen bu risk değerlendirme yöntemi, ……………………. yöntemlerinin bileşkesidir.” Cümledeki boşluklara aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

ETA ve FTA

FMEA

KOAH

HAZOP

PHA

Açıklama:

Neden-sonuç diyagramı olarak da bilinen bu risk değerlendirme yöntemi, ETA ve FTA yöntemlerinin bileşkesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Beklenmedik bir durum ile karşılaşılması halinde neler olabileceği inceleyen risk değerlendirme analizi aşağıdakilerden hangisidir?

Checklist Kullanılarak Birincil Risk Analizi

Risk Haritası

Ön Tehlike Analizi

İş Güvenliği Analizi

Olursa Ne Olur Analizi

Açıklama:

-
Olursa Ne Olur Analizi (What If Analysis): Beklenmedik bir durum ile karşılaşılması halinde neler olabileceği incelenir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeline ne ad verilir?

Risk

Strateji

Tehlike

Güvenlik

İş Sağlığı

Açıklama:

RİSK DEĞERLENDİRMESİ-TEMEL KAVRAMLAR
Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelidir. (İş Sağlığı ve Gü[1]venliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, 2012).

Doğru Cevap: C

Soru 12

“Bir inşaatta yüksekte çalışma - kişinin yüksekten düşmesi ve/veya malzemenin düşmesi”, arasındaki ilişkiyi aşağıdakilerden hangisi en iyi tanımlar?

Tehlike-tehlike

Risk-tehlike

Risk-risk

Tehlike-risk

Risk-tehlike-tehlike

Açıklama:

RİSK DEĞERLENDİRMESİ-TEMEL KAVRAMLAR
Bir inşaatta yüksekte çalışma tehlike olarak tanımlanırken, kişinin yüksekten düşmesi ve/veya malzemenin düş[1]mesi durumları ortaya çıkabilecek riskler olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

İş Sağlığı ve üvenlği Kanunu hangi sene yürürlüğe girmiştir?

2008

2010

2012

2014

2016

Açıklama:

RİSK DEĞERLENDİRMESİ-TEMEL KAVRAMLAR
(6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2012).

Doğru Cevap: C

Soru 14

“İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanlarını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olay”, aşağıdakilerden hangisidir?

Kabul edilebilir risk

Ramak kala olay

Önleme

Tehlike

Afet

Açıklama:

RİSK DEĞERLENDİRMESİ-TEMEL KAVRAMLAR
“Ramak kala olay: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanlarını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olaydır” (İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği, 2012).

Doğru Cevap: B

Soru 15

Risk yönetim sürecinde, aşağıdakilerden hangisi ilk adımdır?

Dokümantasyon

Risklerin Belirlenmesi ve Analizi

Risk Kontrol Adımları

Risk Değerlendirmesinin Yenilenmesi

Tehlikelerin Tanımlanması

Açıklama:

RİSK YÖNETİM SÜRECİ
Tehlikelerin tanımlanması risk yönetim sürecinin en önemli adımını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

“Makro ve mikro ayrıştırma algoritmalarının oluşturulmasına ihtiyaç vardır. İşletmede tehlike oluşturan her bölüm ayrı ayrı ele alınarak tehlike derecelerine göre sıralanır”.
Yukarıda tanımlanan yöntem, hangi risk değerlendirme yöntemidir?

Checklist Kullanılarak Birincil Risk Analizi

Risk Haritası

Ön Tehlike Analizi

Olursa Ne Olur Analizi

Fine Kinney Risk Analizi

Açıklama:

RİSK DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ/Risk Haritası
Risk Haritası: Bir işletmenin risk haritasının hazırlanabilmesi için öncelikle makro ve mikro ayrıştırma algoritmalarının oluşturulması gerekmektedir. İşletmede her yer aynı oranda tehlike taşımadığı için, tehlike oluşturan her bölüm ayrı ayrı ele alınarak tehlike derecelerine göre sıralanır. Makro ayrıştırma işleminde kimyasal madde depolama alanları, dış proses üniteleri ve sel, rüzgar gibi işletmenin topografyası ve meteoroloji ile ilgili faktörler de dikkate alınmalıdır. Makro ayrıştırma işleminden sonra daha zor bir süreç olan mikro ayrıştırma işleminde ise işletme ile ilgili aşağıda verilen bilgi bankaları oluşturulur.

Doğru Cevap: B

Soru 17

“Tümdengelim yaklaşımına göre çalışan tek metot olup, sistemin belli başlı bir parçasının işlememesi durumu için sistem hatalarını ve sistemdeki parçalar arasındaki ilişkilerin gösterildiği bir şematik yaklaşımdır” ifadesi, hangi risk değerlendirme yöntemini tanımlar?

Hata Ağacı Analizi (FTA)

Risk Değerlendirme Karar Matris Metodolojisi

Birincil Risk Analizi

Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi

Hata Türleri ve Etkileri Analizi

Açıklama:

Hata Ağacı Analizi (FTA): 1862 yılında ilk defa “Bell Telefon Laboratuvarlarında Minutemen Intercontinental Balistik Füzeleri Fırlatma” sistemlerinde, askeri amaçlı sistem güvenliğinin kontrolünde kullanılmıştır. Tümdengelim yaklaşımına göre çalışan tek metot olup, sistemin belli başlı bir parçasının işlememesi durumu için sistem hatalarını ve sistemdeki parçalar arasındaki ilişkilerin gösterildiği bir şematik yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Otomotiv ve uzay sektöründe, tehlikelerin tanımlanması ve risklerin değerlendirilmesi ile ilgili analiz metodu, aşağıdakilerden hangisidir?

Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi

Çok Değişkenli X Tipi Matris Analizi

Neden-Sonuç (Balık Kılçığı) Analizi

Hata Türleri ve Etkileri Analizi

Olursa Ne Olur Analizi

Açıklama:

Hata Türleri ve Etkileri Analizi (Failure and Effects Analysis: FMEA): Bu analiz metodu tehlikelerin tanımlanması ve risklerin değerlendirilmesi ile ilgili olarak genellikle otomotiv, kimya, teknoloji ağırlıklı sektörler ve uzay sektöründe kullanılmaktadır. Geniş bir teorik bilgi gerektirmemesi ve kullanımının kolay olmasından dolayı yaygın olarak tercih edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Risk Değerlendirme Karar Matris Metodolojisine göre, “Önlem gerektirmeyen, kabul edilebilir riskler” hangi kategoride yer alır?

Katlanılamaz Riskler

Önemli Riskler

Orta Düzeydeki Riskler

Katlanılabilir Riskler

Önemsiz Riskler

Açıklama:

Risk Değerlendirme Karar Matris Metodolojisi
Önemsiz Riskler; Önlem gerektirmeyen, kabul edilebilir risklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Risk Değerlendirme Karar Matris Metodolojisine göre, ”İlave kontrol prosesine ihtiyaç olmayan, mevcut kontrollerin sürdürüldüğü riskler” hangi kategoride yer alır?

Katlanılamaz Riskler

Önemli Riskler

Orta Düzeydeki Riskler

Katlanılabilir Riskler

Önemsiz Riskler

Açıklama:

Risk Değerlendirme Karar Matris Metodolojisi
Katlanılabilir Riskler; İlave kontrol prosesine ihtiyaç olmayan, mevcut kontrollerin sürdürüldüğü risklerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Tehlikelerden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali nedir?

Tehlike

Risk

Önleme

Ramak kala olay

Uyarı

Açıklama:

Risk: Tehlikelerden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme
ihtimalidir

Doğru Cevap: B

Soru 22

Bir işyerinde yere dökülen sudan dolayı çalışanın ayağının kayması ama düşmemesi aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Ramak kala olay

Risk

Tehlike

Kabul edilebilir risk seviyesi

Önleme

Açıklama:

İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanlarını zarara uğratma
potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olaydır” . Örneğin, bir işyerinde yere dökülen sudan dolayı çalışanın ayağının kayması
ama düşmemesi bir ramak kala olaydır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Risk yönetim sürecinin en önemli adımı hangisidir?

Risklerin belirlenmesi ve analizi

Risk kontrol adımları

Tehlikelerin tanımlanması

Dökümantasyon

Risk değerlendirmesinin yenilenmesi

Açıklama:

Tehlikelerin tanımlanması risk yönetim sürecinin en önemli adımını oluşturmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 24

Gemi, uçak, yüksek hızlı tren gibi ulaşım araçlarındaki kontroller hangi risk değerlendirme yöntemiyle yapılmaktadır?

Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi

Birincil Risk Analizi

Hata Ağacı Analizi

Checklist Kullanılarak Birincil Risk Analizi

Ön Tehlike Analizi

Açıklama:

Kalitatif bir yöntem olması ve soru-cevap şeklinde hazırlanmasından dolayı her ne kadar düşük riskli işler için
uygun olacağı düşünülse de; gemi, uçak, yüksek hızlı tren gibi ulaşım araçlarındaki kontroller bu yöntem
ile hazırlanan Kontrol Listeleri ile gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Şiddetin “Felakete yol açan”, “Tehlikeli”, “Marjinal” ve “Önemsiz” olmak üzere dört farklı şekilde değerlendirildiği risk değerlendirme yöntemi hangisidir?

Güvenlik Denetimi

Hata Türleri ve Etkileri Analizi

Risk Haritası

Birincil Risk Analizi

Ön Tehlike Analizi

Açıklama:

Ön Tehlike Analizinde şiddet; “Felakete yol açan”, “Tehlikeli”, “Marjinal” ve “Önemsiz” olmak üzere dört
farklı şekilde değerlendirilmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 26

Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi genel olarak hangi sektörde kullanılmaktadır?

Askeri

Ulaşım

Kimya

Enerji

İnşaat

Açıklama:

Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi (HAZOP) ilk defa 1970’li yılların başında kimyasal proses tesislerinin
güvenliğini değerlendirmek için İngiltere’de Kimyasal Endüstri Enstitüsü tarafından geliştirilmiştir. Kimya
sektöründeki proseslerde yaygın olarak kullanılan Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi (HAZOP), sistemdeki
tehlikelerin tanımlanması ve sistemin operasyonel yönlerini belirlemek için kullanılmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi risk kontrol adımlarından değildir?

Planlama

Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması

Risk kontrol tedbirlerinin uygulanması

Denetim sonuçları

Uygulamaların izlenmesi

Açıklama:

İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği Madde 10’da risk kontrol adımları “Planlama”, “Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması”, “Risk
kontrol tedbirlerinin uygulanması” ve “Uygulamaların izlenmesi” olmak üzere dört adımda incelenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Risk Değerlendirmesinin Yenilenmesi ne zaman yapılmaz?

Üretim yönteminde değişiklikler olması durumunda

Risk değerlendirmesi hazırlandıktan en geç 1 yıl sonra

İşyerinin taşınması veya binalarda değişiklik yapılması durumunda

Çalışma ortamı ölçümü ve sağlık gözetim sonuçlarına göre gerekli görülmesi durumunda

İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala olay meydana gelmesi

Açıklama:

risk değerlendirmesinin aşağıda belirtilen
durumlardan birinin ya da birkaçının ortaya çıkması durumunda tamamen ya da kısmen yenilenmesi gerektiği belirtilmiştir.
a. İşyerinin taşınması veya binalarda değişiklik yapılması.
b. İşyerinde uygulanan teknoloji, kullanılan
madde ve ekipmanlarda değişiklikler meydana gelmesi
c. Üretim yönteminde değişiklikler olması
ç. İş kazası, meslek hastalığı veya ramak kala
olay meydana gelmesi
d. Çalışma ortamına ait sınır değerlere ilişkin
bir mevzuat değişikliği olması
e. Çalışma ortamı ölçümü ve sağlık gözetim
sonuçlarına göre gerekli görülmesi
f. İşyeri dışından kaynaklanan ve işyerini etkileyebilecek yeni bir tehlikenin ortaya çıkması

Doğru Cevap: B

Soru 29

Olasılık, şiddet ve frekans olarak üç bileşeni bulunan risk değerlendirme analizi hangisidir?

Fine Kinney Risk Analizi

Neden-Sonuç (Balık Kılçığı) Analizi

Hata Türleri ve Etkileri Analizi

Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi

Olay Ağacı Analizi

Açıklama:

Fine-Kinney metodu, risk değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan yöntemlerden birisidir. Ortamdaki tehlikelerin belirlenip, kazaya sebebiyet vermeden önlem alınmasını içeren bir metottur. Diğer
metotlardan farklı olarak olasılık, şiddet ve frekans olarak üç bileşeni vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi Olay Ağacı Analizinin aşamalarından değildir?
I. Başlangıç olayı
II. Sistem analizinin yapılması
III. Kaza sonuçları

Yalnız I

Yalnız II

I-II

I-III

II-III

Açıklama:

Sistem analizinin yapılması maddesi Hata Ağacı Analizi (FTA)'nin aşamalarındandır.

Doğru Cevap: B

Soru 31

“…………: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyelidir” aşağıdakilerin hangisi boşluğa gelmelidir?

Risk

Tehlike

Kaza

Yangın

Afet

Açıklama:

-
Tehlike: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zararveya hasar verme potansiyelidir

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi işyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanlarını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olaya verilen addır?

Tehlike

Risk

Ramak kala olay

Kabul edilebilir risk seviyesi

Önleme

Açıklama:

-
Ramak kala olay: İşyerinde meydana gelen; çalışan, işyeri ya da iş ekipmanlarını zarara uğratma potansiyeli olduğu halde zarara uğratmayan olaydır

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdaki hangisi veya hangileri risk yönetim sürecinin basamaklarındandır?
I-Tehlikelerin Tanımlanması
II-Risklerin Belirlenmesi ve Analizi
III-Risk Kontrol Adımları

I, II ve III

I ve II

Yalnız III

II ve III

Yalnız II

Açıklama:

-
Risk Yönetimi: Tehlikelerin Tanımlanması, Risklerin Belirlenmesi ve Analizi, Risk Kontrol Adımları, Dokümantasyon, Risk Degerlendirmesinin Yenilenmesi

Doğru Cevap: A

Soru 34

Risk analizinde, tolere edilemez ve derhal müdahale edilmesi gereken riskler aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Orta riskler

Düşük riskler

Yüksek riskler

Risk teşkil etmeyenler

Güvensiz ortam

Açıklama:

-
Yüksek riskler tolere edilemez riskler olup, derhal müdahale edilmelidir

Doğru Cevap: C

Soru 35

Kabul edilebilir düzeyde olmadığı belirlenmiş risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesi için yapılacak işlemler aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Planlama

Risk kontrol tedbirlerinin uygulanması

Uygulamaların izlenmesi

Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması

Değerlendirme

Açıklama:

-
Risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması: Kabul edilebilir düzeyde olmadığı belirlenmiş risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesi için yapılacak işlemlere bu süreçte karar verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi risk değerlendirme yöntemlerinden değildir?
I-Risk Haritası
II-Ön Tehlike Analizi
III-Üretim süreç ve teknikleri

Yalnız II

I ve II

I ve III

I ve II

Yalnız III

Açıklama:

-
Yaygın olarak kullanılan risk değerlendirme yöntemleri şunlardır:……

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakileden hangisi “Olursa ne olur?” sorusu ile başlayan ve bu sorulara verilen cevapları içeren bir risk analiz yöntemidir?

Olursa Ne Olur Analizi

İş Güvenliği Analizi

Ön Tehlike Analizi

Fine Kinney Risk Analizi

Birincil Risk Analizi

Açıklama:

-
Olursa Ne Olur Analizi :“Olursa ne olur?” sorusu ile başlayan ve bu sorulara verilen cevapları içeren bir risk analiz yöntemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi tümdengelim yaklaşımına göre çalışan tek risk analiz metodudur?

İş Güvenliği Analizi

Ön Tehlike Analizi

Olursa Ne Olur Analizi

Hata Ağacı Analizi (FTA)

Birincil Risk Analizi

Açıklama:

-
Hata Ağacı Analizi (FTA), Tümdengelim yaklaşımına göre çalışan tek metot olup, sistemin belli başlı bir parçasının işlememesi durumu için sistem hatalarını ve sistemdeki parçalar arasındaki ilişkilerin gösterildiği bir şematik yaklaşımdır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi kimya sektöründeki proseslerde yaygın olarak kullanılan, sistemdeki tehlikelerin tanımlanması ve sistemin operasyonel yönlerini belirlemek için kullanılan bir risk analiz yöntemidir?

Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi

Ön Tehlike Analizi

Olursa Ne Olur Analizi

Hata Ağacı Analizi (FTA)

İş Güvenliği Analizi

Açıklama:

-
Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi (Hazard and Operability: HAZOP): Kimya sektöründeki proseslerde yaygın olarak kullanılan Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi (HAZOP), sistemdeki tehlikelerin tanımlanması ve sistemin operasyonel yönlerini belirlemek için kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

“Ishakawa Şeması” adı verilen risk değerlendirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Olursa Ne Olur Analizi

Hata Ağacı Analizi (FTA)

Tehlike ve İşletilebilirlik Analizi

Ön Tehlike Analizi

Neden-Sonuç (Balık Kılçığı) Analizi

Açıklama:

Neden-sonuç diyagramı olarak da bilinen bu risk değerlendirme yöntemi, ETA ve FTA yöntemlerinin bileşkesidir. Şekli gereği ve ortaya çıkaran kişinin adına ithafen “Ishakawa Şeması” adı verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Çevre Sağlığı ve Güvenliği - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler