Performans Yönetimi - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
İnsan kaynakları yönetimi performans yönetimi dışında aşağıdakilerden hangisi ile ilgilenir?
Seçenekler
A
Satış ve Pazarlama
B
Bilgisayar kurulumu
C
Sevkiyat ve lojistik
D
Eğitim ve kariyer geliştirme
E
Satınalma ve tedarik
Açıklama:
Performans yönetimi, insan kaynakları yönetimi işlevlerinin en önemlilerinden birisidir. İnsan kaynakları yönetiminin performans yönetimi dışında iş analizi, insan kaynakları planlaması, işe alma, eğitim ve geliştirme, kariyer yönetimi, ücretlendirme gibi işlevleri de bulunmaktadır. Her ne kadar bu işlevler işletme adını verdiğimiz ekonomik birimlerin ortaya çıktığı 1800’lü yılların ortalarından beri bir şekilde gerçekleştiriliyor olsa da zaman içinde her bir işlev bazı açılardan gelişmiş ve değişimlere uğramıştır.
Soru 2
Performans ölçümü yapılabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin tanımlanması gerekli değildir?
Seçenekler
A
Belirli bir dönem
B
Belirlenmiş değerlendirme kriterleri
C
Ölçüm Kriterleri ve Değerlendirme Sistemi
D
Sonuçların Değerlendirilmesi
E
Belirlenmiş iş güvenliği önlemleri
Açıklama:
Performans kavramının tanımından da anlaşılacağı gibi performansın beklenen düzeyde ve hatta daha yüksek olması iyi, düşük olması ise kötü bir şeydir. Bu durum özellikle işletmeler açısından çok önemlidir. Performansın iyi veya kötü olduğuna ancak ölçülerek karar verilebilir. Performans değerleme; performansın belli dönemlerde, belli kriterler çerçevesinde, belli standartlara göre, belli yöntemler kullanılarak, yani belli bir sistem dahilinde ölçülmesi ve elde edilen sonuçların değerlendirilmesidir. Söz konusu sistem; yani değerleme dönemleri, kriterler, standartlar ve yöntemler her bir iş ve işletme için farklı farklı olabilir.
Soru 3
Çalışanlar için çalıştıklarının karşılığında aldıkları ücret ile ilgili beklentileri ………… iken işletme sahipleri ile yöneticiler açısından ödedikleri ücret ile ilgili beklentileri ise ……….’dir.
Yukarıdaki cümledeki boşluklar aşağıdakilerden hangileri ile doğru olarak doldurulabilir?
Yukarıdaki cümledeki boşluklar aşağıdakilerden hangileri ile doğru olarak doldurulabilir?
Seçenekler
A
Adalet - maliyet
B
Adalet - aidiyet
C
Liderlik - maliyet
D
Empati - yenilikçilik
E
Yenilikçilik - adalet
Açıklama:
İnsanlar işletmelerde belli bir kazanç sağlamak için çalışırlar ve emeklerinin karşılığını da tam olarak almayı beklerler. İşletme sahipleri ve yöneticiler de aynı şekilde ödedikleri ücretin karşılığında çalışanlardan işlerini onların istediği şekilde yapmalarını beklerler. Çalışanlar açısından aldıkları karşılıkla ilgili en önemli beklenti “adalet” iken işletme sahibi ve yöneticiler için “maliyet”tir. Her ikitarafın beklentilerinin en iyi şekilde karşılanabilmesi için performans yönetimi en önemli araç durumundadır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetiminin işletmeye sağlayabileceği yararlardan biridir?
Seçenekler
A
Hata yapma ihtimali olan insan yerine hata yapma olasılığı olmayan teknolojinin nasıl kullanılabileceği değerlendirilebilir
B
Çalışanların maaşının nasıl düşürülebileceği ile ilgili projeler hayata geçirilebilir
C
Çalışanların güçlü ve gelişmeye açık yönleri belirlenebilir ve buna göre stratejik planlar yapılabilir
D
Çalışanlar performans değerlendirme sonuçlarına göre cezalandırılabileceğini anladığından korku ile performans arttırabilir
E
Çalışanların yan haklarında tasarrufa gidilmesi ile ilgili stratejik ve taktik planlar yapılabilir
Açıklama:
Performans yönetimi uygulamalarının yöneticiler ve çalışanlar için sağladığı yararlar orta ve uzun vadede işletmenin bütünü açısından da birtakım yararlı sonuçlar ortaya koymaktadır. Bu sonuçlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir:
- Öncelikle işletmenin bütüncül amaç ve hedeflerinin çalışanlarca anlaşılması ve paylaşılması mümkün hale gelir. İşletmeler performans yönetim sistemleri aracılığıyla çalışanların hedefleri ile işletmenin hedeflerini uyumlu hale getirebilirler.
- İşletmenin iç çevresel faktörlerinin en önemlilerinden biri olan çalışanların stratejik bir unsur olarak güçlü ve zayıf yanlarının belirlenmesi mümkün olur. Bu belirlemelere göre uzun vadeli stratejik planlamalar yapılabilir.
- Tüm çalışanlara ait kişisel bilgilerin ve performans kayıtlarının insan kaynakları bilgi sisteminde yer alması birçok karar sürecini kolaylaştırır. Örneğin devamsızlık veya işgücü devri durumlarında ortaya çıkan kısa vadeli işgücü teminlerinde hız ve esneklik kazanılır.
- İnsan kaynakları planlaması, eğitim ihtiyaç analizi, ücretlendirme ve ödüllendirme gibi uygulamalar performans yönetimi verileriyle yakından ilgili olduklarından bu gibi uygulamalara yönelik bütçeleme işlemleri kolaylaşır.
- Diğer başlıklar altında açıklandığı gibi performans yönetimi uygulamalarıyla yakından ilişkili ve pek çok insan kaynakları işlevinin daha etkili bir biçimde gerçekleştirilmesi sağlanır.
- Bütün bunların sonucunda işletmenin bir bütün olarak etkenliği, verimliliği, hizmet ve üretim kalitesi artar
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi ücretlendirmeyi temel alarak performans yönetim sisteminin uygulanmasının yol açabileceği problemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ücret artışı alabilmek için çalışanların kendini geliştirmeleri
B
Yüksek performans kaygısıyla kalitenin düşmesi
C
Çalışanlar arasında zarar verici bir rekabetin ortaya çıkması
D
İşveren ya da yöneticilerin yüksek performansı olan kişilere vaat ettikleri primi her zaman gerçekleştirmemeleri
E
Düşük performans stresi ile tüm çalışanların stres düzeyinde artış olması
Açıklama:
Son yıllarda performans yönetimi sistemlerinin belki de en yaygın kullanıldıkları alan performansa dayalı ödüllendirme uygulamalarıdır. Geleneksel uygulamalarda performans ile ücretlendirme arasındaki ilişki daha çok performansın beklenen düzeyde gerçekleşmesine karşılık olarak belli bir ücretin ödenmesi biçimindeydi. Ancak zamanla ücretlendirmenin bir ödüllendirme biçimi olarak da kullanılabileceğinin anlaşılması ücret-performans ilişkisini daha farklı bir alana taşıdı. Bugün artık pek çok işletmede çalışanlara performansa dayalı ücretlendirme yapılmaktadır. Bu tür bir ücretlendirme yönteminin çalışanların performansında çok daha fazla bir artışa yol açtığı kabul edilmektedir. Performansa dayalı ücretlendirme, genellikle ücretin bir kısmının çalışanın dönem sonu performans puanına endekslenmesi sonucu gerçekleşir. Bu durum bazen yabancı dil gibi belli yetenekleri olan çalışanların bu yönlerinin ödüllendirilmesi, bazen belli satış kotalarına ulaşan çalışanlara prim verilmesi biçimlerinde de uygulanabilir. Böylece işletmeler yoğun rekabet ortamında motivasyonu ve performansı daha yüksek çalışanların katkısıyla rekabette öne geçmeye çalışırlar. Tabii performansa dayalı ücretlendirme yüksek performans kaygısıyla kalitenin düşmesi veya çalışanlar arasında zarar verici bir rekabetin ortaya çıkmasından kaynaklanan sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle bu sistemin dikkatli uygulanması gerekmektedir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları planlaması uygulamalarının başarısını ölçmekte kullanılabilir?
Seçenekler
A
Performans değerlendirme
B
İş analizi çalışmaları
C
Kariyer planlama
D
Endüstriyel ilişkiler yönetimi
E
Sendikal faaliyetler
Açıklama:
Performans değerleme sürecinin çıktıları insan kaynakları planlaması uygulamalarının başarısını ölçmekte kullanılabilir. İnsan kaynakları planlaması işletmelerde belli bir dönem içinde hangi nitelik ve nicelikte çalışana ihtiyaç duyulacağının hesaplanmasıdır. Bunun için iş analizi verilerinden, işletmenin üretim planlarından ve mevcut çalışanlarla ilgili bilgilerden yararlanılır. Belli bir dönemde kaç çalışana ihtiyaç duyulacağıyla ilgili hesaplamalar doğru yapılmışsa performans değerleme sonuçları işletmenin insan kaynaklarının optimum bir performansla çalıştığını gösterecektir. Aksi halde insan kaynakları eksiği veya fazlası ortaya çıkabilecektir. Bu durum insan kaynakları planlaması yapılırken iş yükleriyle ilgili analizlerin eksik yapılmasından kaynaklanabilir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisinin performans düşüklüğü sebebiyle iş akdinin feshedilebilmesi gerekçelerinin dışındadır?
Seçenekler
A
Performans ölçütlerinin objektif kriterlere dayanması
B
Performans ve verimlilik standartlarının işyerine özgü, gerçekçi ve makul olması
C
Objektiflik ölçütünün o işyerinde aynı işi yapanların aynı kurallara bağlı olması şeklinde uygulanması
D
Çalışanın performansının düşük olarak nitelendirilebilmesi için süreklilik gösteren düşük veya düşme eğilimli ölçüm sonuçları olması
E
İşverenin hatalı bir geri bildirimi nedeni ile çalışanın işverenin işyerine zarar vermesi
Açıklama:
Ülkemizdeki performans yönetimi uygulamalarının belki de en son ortaya çıkan amaçlarından biri de yasal mevzuattaki değişikliklerden kaynaklanmaktadır. 2003 yılında kabul edilen 4857 Sayılı İş Kanununun 18. Maddesi işçinin yetersizliğini işveren tarafından işçinin iş akdinin feshedilmesine bir neden olarak göstermektedir. Bu konu söz konusu kanunun gerekçesinde de bu şekilde belirtilmektedir. İşçinin yetersizliği kavramı ise uygulamada işverenler tarafından “çalışanların işleriyle ilgili yeterli performans göstermemesi” şeklinde yorumlanır. Dolayısıyla artık işverenler İş Kanunu’nun bu maddesine dayanarak düşük performans gösteren çalışanlarını işten çıkartabilmektedir. Ancak çalışanların yeterli performansı gösterip göstermediklerinin belirlenmesi konusunda objektif kriterler belirlenmelidir. Bu konuda yaşanan hukuki anlaşmazlıklarla ilgili olarak Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 28.04.2008 tarih ve E. 2007/33486, K. 2008/10632 sayılı kararında performans düşüklüğü sebebiyle iş akdinin feshedilebilmesi için performans yönetim sisteminin şu özellikleri taşıması gerektiğini belirtmektedir:
- Performans ölçütlerinin objektif kriterlere dayanması,
- Performans ve verimlilik standartlarının işyerine özgü, gerçekçi ve makul olması,
- Objektiflik ölçütünün o işyerinde aynı işi yapanların aynı kurallara bağlı olması şeklinde uygulanması,
- Çalışanın performansının düşük olarak nitelendirilebilmesi için süreklilik gösteren düşük veya düşme eğilimli ölçüm sonuçları olması,
- İşçinin kapasitesinin yüksek hedefler için yeterli olduğu halde bu hedefler için gereken gayreti göstermiyor olması,
- Performans değerleme kriterlerinin önceden saptanması ve işçiye tebliğ edilmiş olması,
- Performans değerleme sisteminin hazırlanmış olması gerektiği,
- İşyerine özgü kurumsallaşmış bir performans değerleme sisteminin geliştirilmiş ve uygulanıyor olması.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetiminin çalışanlara sağladığı yararlardan biridir?
Seçenekler
A
Çalışma ortamında herkes için iyileşme
B
Mesai şartlarında kısalma
C
Yemek ve servis kalitesinde iyileşme
D
Performansa dayalı daha adil ve objektif ödüller kazanma
E
İşe alımların daha hızlı yapılması
Açıklama:
Performans yönetimi uygulamaları sadece yöneticiler için değil çalışanlar için de önemli faydalar ortaya koymaktadır. Bu faydalar şu şekilde sıralanabilir:
- Kriterleri ve standartları çalışanların da katılımıyla belirlenmiş bir performans yönetimi sistemi çalışanların hedefleri ile işletmenin hedeflerini birbiriyle uyumlu hale getirir ve böylece çalışanlar kendilerinden tam olarak ne istendiğini açık bir biçimde anlayabilir. Sonuçta yanlış anlaşmalar ortadan kalkar ve çalışanlar ile yöneticiler arasındaki ilişkiyi zedeleyebilecek önemli bir sorun kaynağı yok edilmiş olur.
- Çalışanlar, ortaya koydukları performansın yöneticiler tarafından nasıl ve neye göre değerlendiğini anlayabilir ve çalışma arkadaşlarıyla aralarındaki performans açığından doğan olası ücret ve ödüllendirme farklarını anlamlandırabilirler.
- Performans yönetiminin önemli bir bileşeni olan geribildirim sistemi yardımıyla çalışanlar kendileri hakkında yararlı olabilecek pek çok bilgiye sahip olurlar. Böylece eksik yönlerini geliştirmek ve üstün yönlerini daha etkili biçimde kullanma olanağına sahip olarak kişisel kariyer planlarını daha kolay yapabilirler.
- Girdileri, süreci ve çıktıları açıkça paylaşılan bir performans yönetimi sistemi çalışanların rol tanımlarını da netleştirerek rol çatışmalarını azaltacaktır.
- Belli performans hedeflerinin olması, özellikle performansa dayalı ödüllendirme ve ücretlendirme sistemlerinin uygulandığı işletmelerde yüksek performans gösteren çalışanlar açısından avantaj sağlar.
- Kuralları belirli bir çalışma ortamı çalışanların iş tatmini ve güven duygularını destekleyerek iş stresinin azalmasını sağlar.
- Çalışanlar performans yönetimi sistemi çerçevesinde yöneticilerle daha etkili bir iletişim içinde olacakları için sadece performans yönetimine ilişkin değil diğer insan kaynakları yönetimi uygulamalarına da katkıda bulunma olanağı elde ederler.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimi uygulamalarının yöneticiler ve çalışanlar için sağladığı yararlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tüm çalışanlara ait kişisel bilgilerin ve performans kayıtlarının insan kaynakları bilgi sisteminde yer alması birçok karar sürecini kolaylaştırır.
B
İnsan kaynakları planlaması, eğitim ihtiyaç analizi, ücretlendirme ve ödüllendirme gibi uygulamalar performans yönetimi verileriyle yakından ilgili olduklarından bu gibi uygulamalara yönelik bütçeleme işlemleri kolaylaşır.
C
Performans yönetimi uygulamalarıyla yakından ilişkili ve pek çok insan kaynakları işlevinin daha etkili bir biçimde gerçekleştirilmesi sağlanır.
D
İşletmenin bir bütün olarak etkenliği, verimliliği, hizmet ve üretim kalitesi artar.
E
Performans yönetimi uygulamalarıyla birlikte bütçede yönetim giderlerinin payı azalır.
Açıklama:
Performans yönetimi uygulamalarının yöneticiler ve çalışanlar için sağladığı yararlar orta ve uzun vadede işletmenin bütünü açısından da birtakım yararlı sonuçlar ortaya koymaktadır. Bu sonuçlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir:
- Öncelikle işletmenin bütüncül amaç ve hedeflerinin çalışanlarca anlaşılması ve paylaşılması mümkün hale gelir. İşletmeler performans yönetim sistemleri aracılığıyla çalışanların hedefleri ile işletmenin hedeflerini uyumlu hale getirebilirler.
- İşletmenin iç çevresel faktörlerinin en önemlilerinden biri olan çalışanların stratejik bir unsur olarak güçlü ve zayıf yanlarının belirlenmesi mümkün olur. Bu belirlemelere göre uzun vadeli stratejik planlamalar yapılabilir.
- Tüm çalışanlara ait kişisel bilgilerin ve performans kayıtlarının insan kaynakları bilgi sisteminde yer alması birçok karar sürecini kolaylaştırır. Örneğin devamsızlık veya işgücü devri durumlarında ortaya çıkan kısa vadeli işgücü teminlerinde hız ve esneklik kazanılır.
- İnsan kaynakları planlaması, eğitim ihtiyaç analizi, ücretlendirme ve ödüllendirme gibi uygulamalar performans yönetimi verileriyle yakından ilgili olduklarından bu gibi uygulamalara yönelik bütçeleme işlemleri kolaylaşır.
- Diğer başlıklar altında açıklandığı gibi performans yönetimi uygulamalarıyla yakından ilişkili ve pek çok insan kaynakları işlevinin daha etkili bir biçimde gerçekleştirilmesi sağlanır.
- Bütün bunların sonucunda işletmenin bir bütün olarak etkenliği, verimliliği, hizmet ve üretim kalitesi artar.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisinde performans değerlendirme, performans geliştirme ve performans yönetimi odaklanmaları doğru olarak eşleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Performans değerlendirme - geçmiş
Performans geliştirme - bugün
Performans yönetimi - geçmiş ve bugün
Performans geliştirme - bugün
Performans yönetimi - geçmiş ve bugün
B
Performans değerlendirme - geçmiş ve bugün
Performans geliştirme - bugün
Performans yönetimi - geçmiş
Performans geliştirme - bugün
Performans yönetimi - geçmiş
C
Performans değerlendirme - geçmiş
Performans geliştirme - bugün
Performans yönetimi -gelecek
Performans geliştirme - bugün
Performans yönetimi -gelecek
D
Performans değerlendirme - gelecek
Performans geliştirme - geçmiş
Performans yönetimi - bugün
Performans geliştirme - geçmiş
Performans yönetimi - bugün
E
Performans değerlendirme - geçmiş
Performans geliştirme - bugün
Performans yönetimi - bugün
Performans geliştirme - bugün
Performans yönetimi - bugün
Açıklama:
Performans değerleme geçmişe, performans geliştirme bugüne odaklıyken, performans yönetimi bu perspektiflere geleceği de eklemektedir. Böylece performans her yönüyle ele alınmış olmaktadır. Performans yönetimi özellikle işletmelerde stratejik bakış açısının gündeme gelmesiyle birlikte ortaya çıkan bir yaklaşım olarak kabul edilebilir. İşletmelerin pazarlama, üretim, finans işlevleri gibi insan kaynakları yönetimi işlevi de stratejik bir bakış açısıyla ele alınmaya başlandıktan sonra; işe alma, ücretlendirme gibi stratejik bir yaklaşımla ele alınan insan kaynakları işlevlerine performans yönetimi de eklenmiştir. Performans yönetimi sadece tek tek çalışanların performanslarının ölçülüp iyileştirilmesiyle değil, bir bütün olarak performans değerleme ve geliştirme sisteminin girdi, süreç ve çıktılarının yönetimiyle ilgilidir. Bir diğer deyişle performans yönetimi çalışanların performanslarının değerlenmesi ve geliştirilmesiyle ilgili faaliyetlerin planlanması, koordine edilmesi, yürütülmesi, denetlenmesi ve iyileştirilmesi işlemlerinin tümünü kapsar.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminin işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
İş analizi
B
İnsan kaynakları planlaması
C
Ürün çeşitlendirme
D
İşe alma
E
Eğitim ve geliştirme
Açıklama:
Performans yönetimi, insan kaynakları yönetimi işlevlerinin en önemlilerinden birisidir. İnsan kaynakları yönetiminin performans yönetimi dışında iş analizi, insan kaynakları planlaması, işe alma, eğitim ve geliştirme, kariyer yönetimi, ücretlendirme gibi işlevleri de bulunmaktadır.
Soru 12
Performansla ilgili insan kaynakları uygulamaları kaç farklı aşamadan geçerek performans yönetimi haline gelmiştir?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Performansla ilgili insan kaynakları uygulamaları üç farklı aşamadan geçerek performans yönetimi haline gelmiştir.
Soru 13
İşletme açısından düşünüldüğünde çalışanların belli hedeflere ulaşmak için belli iş tanımları çerçevesinde ortaya koydukları çabalara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üretim
B
Maliyet
C
İnsan kaynakları
D
Performans
E
Ürün
Açıklama:
İşletmeler açısından düşündüğümüzde performans, çalışanların belli hedeflere ulaşmak için belli iş tanımları çerçevesinde ortaya koydukları çabaları ifade etmektedir.
Soru 14
Performansın belli dönemlerde, belli kriterler çerçevesinde, belli standartlara göre, belli yöntemler kullanılarak, belli bir sistem dâhilinde ölçülmesi ve elde edilen sonuçların değerlendirilmesi ne olarak ifade edilir?
Seçenekler
A
Performans yönetimi
B
Performans değerleme
C
Performans planlama
D
İnsan kaynakları
E
Performans geliştirme
Açıklama:
Performans değerleme; performansın belli dönemlerde, belli kriterler çerçevesinde, belli standartlara göre, belli yöntemler kullanılarak, yani belli bir sistem da-hilinde ölçülmesi ve elde edilen sonuçların değerlendirilmesidir.
Soru 15
İşletmelerde çalışanların performanslarının değerlendirilmesiyle ilgili çalışmalar ilk olarak hangi ülkede gerçekleştirilmiştir?
Seçenekler
A
Almanya
B
İngiltere
C
Danimarka
D
İsveç
E
Amerika Birleşik Devletleri
Açıklama:
İşletmelerde çalışanların performanslarının değerlendirilmesiyle ilgili çalışmalar ilk olarak 1900’lü yılların başlarında ABD’de kamu hizmeti veren kuruluşlarda yapılmıştır.
Soru 16
Performansı her yönüyle ele alan ve işletmelerde stratejik bakış açısının gündeme gelmesiyle birlikte ortaya çıkan yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Bireysel performans
B
Performans ölçme
C
Performans yönetimi
D
Performans geliştirme
E
Örgütsel performans
Açıklama:
Performans değerleme geçmişe, performans geliştirme bugüne odaklıyken, performans yönetimi bu perspektiflere geleceği de eklemektedir. Böylece performans her yönüyle ele alınmış olmaktadır. Performans yönetimi özellikle işletmelerde stratejik bakış açısının gündeme gelmesiyle birlikte ortaya çıkan bir yaklaşım olarak kabul edilebilir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi performansa dayalı ödüllendirme yapmanın doğuracağı sakıncalardan biridir?
Seçenekler
A
Yüksek çalışan katkısı
B
Yüksek çalışan motivasyonu
C
İşletmenin rekabette öne geçmesi
D
Çalışanların yüksek performans sunmaları
E
Çalışanlar arasında zarar verici bir rekabet oluşması
Açıklama:
İşletmeler yoğun rekabet ortamında motivasyonu ve performansı daha yüksek çalışanların katkısıyla rekabette öne geçmeye çalışırlar. Tabii performansa dayalı ücretlendirme yüksek performans kaygısıyla kalitenin düşmesi veya çalışanlar arasında zarar verici bir rekabetin ortaya çıkmasından kaynaklanan sorunlara yol açabilmektedir.
Soru 18
Çalışanların belli görevleri yerine getirebilme becerilerinden daha geniş kapsamlı bazı özelliklerini ifade etmek için kullanılan kavram hangisidir?
Seçenekler
A
Yetkiler
B
Yetkinlikler
C
Yetki devri
D
Yöneltme
E
Teşvik etme
Açıklama:
Yetkinlikler çalışanların belli görevleri yerine getirebilme becerilerinden daha geniş kapsamlı bazı özelliklerini ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Bu özellikler çalışanların gerektiğinde farklı projelerde, görevlerde ve farklı birimlerde de görevlendirilebilmelerini sağlayan özelliklerdir.
Soru 19
"Çalışmalarının doğru yapılıp yapılmadığının göstergelerinden biridir ve işlerle ilgili ayrıntılı bilgi toplama tekniğidir" şeklinde tanımı yapılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İş analizi
B
Performans analizi
C
Çalışan analizi
D
İş süreçleri
E
Maliyet analizi
Açıklama:
Performans değerleme sürecinin çıktıları iş analizi çalışmalarının doğru yapılıp yapılmadığının göstergelerinden biridir. İş analizi, işlerle ilgili ayrıntılı bilgi toplama tekniğidir.
Soru 20
Hangisi işletme yönetimi ile çalışanlar arasındaki endüstriyel ilişkilerde performans yönetim sistemleri kapsamında ele alınan konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ücretlendirme
B
Üretim
C
Terfi ettirme
D
İşten çıkarma
E
Disiplin sistemi
Açıklama:
işletme yönetimi ile çalışanlar arasındaki endüstriyel ilişkiler de performans yönetim sisteminde yansımasını bulan alanlardandır. İşletmelerde endüstriyel ilişkiler özellikle ücretlendirme, terfi ettirmeler ve işten çıkarmalar, disiplin sistemi, nakiller, işçi sağlığı ve iş güvenliği uygulamaları, sendikal ilişkiler gibi idari konuları kapsamaktadır.
Soru 21
I. İşletmeler performans yönetim sistemleri aracılığıyla çalışanların hedefleri ile işletmenin hedeflerini uyumlu hale getirebilirler.
II. İşletmenin iç çevresel faktörlerinin en önemlilerinden biri olan çalışanların stratejik bir unsur olarak güçlü ve zayıf yanlarının belirlenmesi mümkün olur.
III. Girdileri, süreci ve çıktıları açıkça paylaşılan bir performans yönetimi sistemi çalışanların rol tanımlarını güçleştirerek rol çatışmalarını arttıracaktır.
Performans yönetim sisteminin yararlarına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. İşletmenin iç çevresel faktörlerinin en önemlilerinden biri olan çalışanların stratejik bir unsur olarak güçlü ve zayıf yanlarının belirlenmesi mümkün olur.
III. Girdileri, süreci ve çıktıları açıkça paylaşılan bir performans yönetimi sistemi çalışanların rol tanımlarını güçleştirerek rol çatışmalarını arttıracaktır.
Performans yönetim sisteminin yararlarına ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
Performans yönetimi uygulamalarının yöneticiler ve çalışanlar için sağladığı yararlar orta ve uzun vadede işletmenin bütünü açısından da birtakım yararlı sonuçlar ortaya koymaktadır. Bu sonuçlardan bazıları şu şekilde sıralanabilir:
- Öncelikle işletmenin bütüncül amaç ve hedeflerinin çalışanlarca anlaşılması ve paylaşılması mümkün hale gelir. İşletmeler performans yönetim sistemleri aracılığıyla çalışanların hedefleri ile işletmenin hedeflerini uyumlu hale getirebilirler.
- İşletmenin iç çevresel faktörlerinin en önemlilerinden biri olan çalışanların stratejik bir unsur olarak güçlü ve zayıf yanlarının belirlenmesi mümkün olur. Bu belirlemelere göre uzun vadeli stratejik planlamalar yapılabilir.
- Girdileri, süreci ve çıktıları açıkça paylaşılan bir performans yönetimi sistemi çalışanların rol tanımlarını da netleştirerek rol çatışmalarını azaltacaktır.
Soru 22
İşlerin kapsamında yer alan görev ve sorumluluklar, bunları yapmak için gerekli nitelikler, işlerin yapıldığı çevresel koşullar, olası tehlikeler, kullanılan araç, gereç ve diğer donanımlar vb. hakkında ayrıntılı bilgi toplama tekniği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İnsan kaynakları planlaması
B
Performans değerlendirme
C
İş analizi
D
Kariyer yönetimi
E
Performans yönetimi
Açıklama:
İş analizi, işlerle ilgili ayrıntılı bilgi toplama tekniğidir. Bu analiz sırasında işlerin kapsamında yer alan görev ve sorumluluklar, bunları yapmak için gerekli nitelikler, işlerin yapıldığı çevresel koşullar, olası tehlikeler, kullanılan araç, gereç ve diğer donanımlar vb. hakkında oldukça kapsamlı bilgi sağlanır. Bu analiz sonucu işletmede çalışanlar tarafından gerçekleştirilecek tüm işlerin tanımları (yani neyi, nasıl ve nerede yerine getirilecekleri) ve iş gerekleri (yani o işi yapacak kişide bulunması gereken özellikler) belirlenir. İş analizi verileri özellikle performans kriter ve standartlarının belirlenmesinde önem taşımaktadır. Bir işle ilgili çalışandan istenen performans o işin tanımına ve gereklerine bağlı olacaktır. Dolayısıyla performans değerleme sonuçlarının başarısı da iş analizi verilerine bağlı olacaktır.
Soru 23
I.İş analizi
II.Personel bulma ve seçme,
III.Araştırma ve geliştirme (ar-ge)
Performans yönetimi yukarıda verilen insan kaynakları yönetimi işlevlerinden hangisinn veya hangilerinin başarısı hakkında bilgi sağlar?
II.Personel bulma ve seçme,
III.Araştırma ve geliştirme (ar-ge)
Performans yönetimi yukarıda verilen insan kaynakları yönetimi işlevlerinden hangisinn veya hangilerinin başarısı hakkında bilgi sağlar?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
Performans yönetimi insan kaynakları yönetiminin iş analizi, insan
kaynakları planlaması, personel bulma ve seçme, eğitim ve geliştirme, kariyer
planlaması, ücret ve ödül yönetimi, endüstriyel ilişkiler gibi işlevlerini yerine getirme
başarısı hakkında bilgi sağlar.
kaynakları planlaması, personel bulma ve seçme, eğitim ve geliştirme, kariyer
planlaması, ücret ve ödül yönetimi, endüstriyel ilişkiler gibi işlevlerini yerine getirme
başarısı hakkında bilgi sağlar.
Soru 24
I.Yüksek performans kaygısıyla kalitenin düşmesi
II.Performans değerlendirme kriterlerinin ulaşılabilir olmaması
III.Çalışanlar arasında zarar verici bir rekabetin ortaya çıkmasından kaynaklanan sorunlar
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri performansa dayalı ödüllendirmenin yol açabileceği problemler arasında yer alır?
II.Performans değerlendirme kriterlerinin ulaşılabilir olmaması
III.Çalışanlar arasında zarar verici bir rekabetin ortaya çıkmasından kaynaklanan sorunlar
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri performansa dayalı ödüllendirmenin yol açabileceği problemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca II
Açıklama:
Performansa dayalı ödüllendirme yüksek performans kaygısıyla kalitenin düşmesi veya çalışanlar arasında zarar verici bir rekabetin ortaya çıkmasından kaynaklanan sorunlara yol açabilmektedir. Bu nedenle bu sistemin dikkatli uygulanması gerekmektedir. Performans değerlendirme kriterlerinin ulaşılabilir olmaması ise performans değerlendirme kriterlerinin belirlenmesi aşamasında yapılabilecek hatalar arasında yer alır.
Soru 25
I.Performans ölçütlerinin subjektif kriterlere dayanması,
II.Performans ve verimlilik standartlarının işyerine özgü, gerçekçi ve makul olması,
III.Objektiflik ölçütünün o işyerinde aynı işi yapanların aynı kurallara bağlı olması şeklinde uygulanması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangiler performans düşüklüğü sebebiyle iş akdinin feshedilebilmesi için performans yönetim sisteminin taşıması gereken özellikler arasında yer alır?
II.Performans ve verimlilik standartlarının işyerine özgü, gerçekçi ve makul olması,
III.Objektiflik ölçütünün o işyerinde aynı işi yapanların aynı kurallara bağlı olması şeklinde uygulanması
Yukarıdakilerden hangisi veya hangiler performans düşüklüğü sebebiyle iş akdinin feshedilebilmesi için performans yönetim sisteminin taşıması gereken özellikler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca I
Açıklama:
Performans ölçütlerinin objektif kriterlere dayanması, performans ve verimlilik standartlarının işyerine özgü, gerçekçi ve makul olması, objektiflik ölçütünün o işyerinde aynı işi yapanların aynı kurallara bağlı olması şeklinde uygulanması performans düşüklüğü sebebiyle iş akdinin feshedilebilmesi için performans yönetim sisteminin taşıması gereken özellikler arasında yer alır.
Soru 26
Aşağıdaki yasal düzenlemelerden hangisine dayanarak işveren, performans değerlemesi sonucunda performans/verim düşüklüğü bulunması ve ispat edilmesi durumunda çalışanı işten çıkarılabilmektedir?
Seçenekler
A
4857 sayılı Kanun
B
6356 sayılı Kanun
C
5510 sayılı Kanun
D
657 sayılı Kanun
E
6098 sayılı Kanun
Açıklama:
Ülkemizdeki performans yönetimi uygulamalarının belki de en son ortaya çıkan amaçlarından biri de yasal mevzuattaki değişikliklerden kaynaklanmaktadır. 2003 yılında kabul edilen 4857 Sayılı İş Kanununun 18. Maddesi işçinin yetersizliğini işveren tarafından işçinin iş akdinin feshedilmesine bir neden olarak göstermektedir. Bu konu söz konusu kanunun gerekçesinde de bu şekilde belirtilmektedir. İşçinin yetersizliği kavramı ise uygulamada işverenler tarafından “çalışanların işleriyle ilgili yeterli
performans göstermemesi” şeklinde yorumlanır. Dolayısıyla artık işverenler İş Kanunu’nun bu maddesine dayanarak düşük performans gösteren çalışanlarını işten çıkartabilmektedir. Ancak çalışanların yeterli performansı gösterip göstermediklerinin belirlenmesi konusunda objektif kriterler belirlenmelidir.
performans göstermemesi” şeklinde yorumlanır. Dolayısıyla artık işverenler İş Kanunu’nun bu maddesine dayanarak düşük performans gösteren çalışanlarını işten çıkartabilmektedir. Ancak çalışanların yeterli performansı gösterip göstermediklerinin belirlenmesi konusunda objektif kriterler belirlenmelidir.
Soru 27
I.İşletme dışı ortamlarda işletmeyle ilgili olumlu görüşler dile getirme
II.Diğer çalışanlara saygılı davranma
III.Satış hedefine ulaşma
IV.Çeşitli öneriler getirme
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri çalışanların kendilerinin işletmeye gönüllü olarak sundukları katkıları ifade eden performans (örgütsel vatandaşlık) kapsamında değerlendirilir?
II.Diğer çalışanlara saygılı davranma
III.Satış hedefine ulaşma
IV.Çeşitli öneriler getirme
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri çalışanların kendilerinin işletmeye gönüllü olarak sundukları katkıları ifade eden performans (örgütsel vatandaşlık) kapsamında değerlendirilir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
II ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Çalışanların iş sözleşmeleri gereği yerine getirmeleri gereken sorumlulukları görev performansı kavramı ile ifade edilirken, iş sözleşmesi gereği olarak değil kendilerinin işletmeye gönüllü olarak sundukları katkıları da performans kavramı çerçevesinde değerlemek mümkündür. Örgütsel vatandaşlık olarak da ifade edilen diğer çalışanlara saygılı davranma, çeşitli öneriler getirme, işletme dışı ortamlarda işletmeyle ilgili olumlu görüşler dile getirme gibi davranışlar da çalışanların performansı olarak
değerlendirilmektedir.
değerlendirilmektedir.
Soru 28
I.Performans değerleme belirlenmiş hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığının ölçülmesini içeren geçmişe dönük bir faaliyettir.
II.Ülkemizde de performans değerleme çalışmaları ilk olarak kamu işletmelerinde başlamıştır.
III.Performans değerleme belirlenmiş hedeflere neden ulaşılamadığıyla ilgilenir.
Performans değerlemeye ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II.Ülkemizde de performans değerleme çalışmaları ilk olarak kamu işletmelerinde başlamıştır.
III.Performans değerleme belirlenmiş hedeflere neden ulaşılamadığıyla ilgilenir.
Performans değerlemeye ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
Performans değerleme belirlenmiş hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığının ölçülmesini içeren geçmişe dönük bir faaliyettir. Hedeflere neden ulaşılamadığıyla ilgilenmez. Ülkemizde de performans değerleme çalışmaları ilk olarak kamu işletmelerinde başlamıştır, ancak geçmişi çok eskilere gitmez. Bugün özel sektör işletmelerinin önemli bir kısmında bile biçimsel bir performans değerleme sisteminin olmadığı söylenebilir.
Soru 29
I. Yöneticilerin geleceğe yönelik planlamalar yapması ve planların ne ölçüde gerçekleşebileceğini kestirmesi kolaylaşacaktır.
II.Kuralları belirli bir çalışma ortamı çalışanların iş tatmini ve güven duygularını destekleyerek iş stresinin azalmasını sağlar.
III.Girdileri, süreci ve çıktıları açıkça paylaşılan bir performans yönetimi sistemi çalışanların rol tanımlarını da netleştirerek rol çatışmalarını azaltacaktır.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri performans yönetiminin çalışanlara sağladığı faydalar arasında yer alır?
II.Kuralları belirli bir çalışma ortamı çalışanların iş tatmini ve güven duygularını destekleyerek iş stresinin azalmasını sağlar.
III.Girdileri, süreci ve çıktıları açıkça paylaşılan bir performans yönetimi sistemi çalışanların rol tanımlarını da netleştirerek rol çatışmalarını azaltacaktır.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri performans yönetiminin çalışanlara sağladığı faydalar arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
I, II ve III
E
Yalnızca I
Açıklama:
Performans yönetimi uygulamaları sadece yöneticiler için değil çalışanlar için de önemli faydalar ortaya koymaktadır. Bu faydalardan bazıları ise şu şekilde sıralanabilir;
- Kuralları belirli bir çalışma ortamı çalışanların iş tatmini ve güven duygularını destekleyerek iş stresinin azalmasını sağlar.
- Girdileri, süreci ve çıktıları açıkça paylaşılan bir performans yönetimi sistemi çalışanların rol tanımlarını da netleştirerek rol çatışmalarını azaltacaktır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimi sisteminin "performans yönetimine ilişkin" amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Örgüt içi iletişimi ve kültürel değişimi sağlamak
B
Organizasyon, iş ve çalışan uyumunu sağlamak
C
Performansa dayalı ödüllendirme yapmak
D
İdari kararlara destek olmak
E
Ürün ve hizmet kalitesini yükseltmek
Açıklama:
Performans yönetimi sistemlerini günümüzde bilgi çağının gereklerine en uygun şekilde kullanan işletmeler, bu sistemlerin performans değerleme ve geliştirmeye yönelik amaçları yanında performans yönetimine yönelik amaçlarına da odaklanırlar. Bu amaçlar, işletmenin performans yönetimini uzun vadeli stratejik hedeflerine ulaşmada önemli bir araç olarak gördüğünün göstergesidir. Performans yönetiminin bütüncül bir sistem olarak uygulanması için bu performans yönetiminin tüm amaçlarının bir bütün olarak gözetilmesi gerekmektedir. Performans yönetimi sisteminin "performans yönetimine ilişkin" amaçları şu şekilde sıralanabilir;
- Çalışanların yetkinliklerini geliştirmek
- Çalışanların potansiyelini belirlemek
- Örgüt içi iletişimi ve kültürel değişimi sağlamak
- Diğer insan kaynakları uygulamalarının başarısını ölçmek
- Yasal dayanak oluşturmak
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları biriminin işlevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İş analizi
B
İşe alma
C
Kariyer yönetimi
D
Performans yönetimi
E
Kaynak yönetimi
Açıklama:
Performans yönetimi, insan kaynakları yönetimi işlevlerinin en önemlilerinden birisidir. İnsan kaynakları yönetiminin performans yönetimi dışında iş analizi, insan kaynakları planlaması, işe alma, eğitim ve geliştirme, kariyer yönetimi, ücretlendirme gibi işlevleri de bulunmaktadır.
Kaynak yönetimi ise farklı bir idari birimin görevidir.
Kaynak yönetimi ise farklı bir idari birimin görevidir.
Soru 32
Çalışanların iş sözleşmeleri gereği yerine getirmeleri gereken sorumluluklarını ifade etmek için kullanılan kavram aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Genel performans
B
Görev performansı
C
Örgüt performansı
D
Bireysel performans
E
Nitelikli performans
Açıklama:
Performans sadece çalışanların yerine getirmesi gereken görevlerden oluşmaz. Çalışanların iş sözleşmeleri gereği yerine getirmeleri gereken sorumlulukları görev performansı kavramı ile ifade edilirken, iş sözleşmesi gereği olarak değil kendilerinin işletmeye gönüllü olarak sundukları katkıları da performans kavramı çerçevesinde değerlemek mümkündür.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları yönetiminin işlevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
İşe alma
B
Kariyer yönetimi
C
Ücretlendirme
D
Eğitim ve geliştirme
E
İş güvenliği
Açıklama:
Performans yönetimi, insan kaynakları yönetimi işlevlerinin en önemlilerinden birisidir. İnsan kaynakları yönetiminin performans yönetimi dışında iş analizi, insan kaynakları planlaması, işe alma, eğitim ve geliştirme, kariyer yönetimi, ücretlendirme gibi işlevleri de bulunmaktadır. Her ne kadar bu işlevler işletme adını verdiğimiz ekonomik birimlerin ortaya çıktığı 1800’lü yılların ortalarından beri bir şekilde gerçekleştiriliyor olsa da zaman içinde her bir işlev bazı çılardan gelişmiş ve değişimlere uğramıştır.
Soru 34
Çalışanların performans değerlendirilmesine yönelik çalışmalar ilk olarak hangi ülkedeki kuruluşlarda yapılmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Fransa
C
Amerika Birleşik Devletleri
D
Almanya
E
Türkiye
Açıklama:
İşletmelerde çalışanların performanslarının değerlendirilmesiyle ilgili çalışmalar ilk olarak 1900’lü yılların başlarında ABD’de kamu hizmeti veren kuruluşlarda yapılmıştır
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları uygulamalarının gerçekleştirdiği üç performans yönetimi aşamasından birisidir?
Seçenekler
A
Performans hesaplama
B
Performans ödülü
C
Performans düzeyleme
D
Performans geliştirme
E
Performans koruma
Açıklama:
Performansla ilgili insan kaynakları uygulamaları üç farklı aşamadan geçerek performans yönetimi haline gelmiştir. İlk zamanlar performans ölçümü veya değerlemesi adı altında gerçekleştirilen faaliyetler zamanla performans geliştirme ve iyileştirme uygulamalarını kapsamına almış,
son dönemde ise performans yönetimi adı altında, tüm işletme ve insan kaynakları işlevleriyle en etkili şekilde uyumlu, bilgi sistemleriyle desteklenen kapsamlı bir işlev haline gelmiştir.
son dönemde ise performans yönetimi adı altında, tüm işletme ve insan kaynakları işlevleriyle en etkili şekilde uyumlu, bilgi sistemleriyle desteklenen kapsamlı bir işlev haline gelmiştir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi bir kurumda diğer çalışanlara saygılı davranma, çeşitli öneriler getirme, işletme dışı ortamlarda işletmeyle ilgili olumlu görüşler dile getirme gibi davranışları karşılayan kavramdır?
Seçenekler
A
Örgütsel vatandaşlık
B
Kurum kültürü
C
İşletme geleneği
D
Kurum benliği
E
İşletme vatandaşlığı
Açıklama:
Örgütsel vatandaşlık olarak da ifade edilen diğer çalışanlara saygılı davranma, çeşitli öneriler getirme, işletme dışı ortamlarda işletmeyle ilgili olumlu görüşler dile getirme gibi davranışlar da çalışanların performansı larak değerlendirilmektedir.
Soru 37
1900'lü yıllarda işletmelerde çalışanların performanslarının kamu hizmeti veren kuruluşlarda ilk olarak denendiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere
B
ABD
C
İtalya
D
Fransa
E
Rusya
Açıklama:
İşletmelerde çalışanların performanslarının değerlendirilmesiyle ilgili çalışmalar ilk olarak 1900’lü yılların başlarında ABD’de kamu hizmeti veren kuruluşlarda yapılmıştır. Daha sonra yönetim biliminin kurucularından Taylor’un iş etüdü çalışmalarının bulguları performans değerlemenin özel sektör işletmelerinde kullanımının yolunu açmıştır.
Soru 38
Aşağıdaki insan kaynakları uygulamalarının gerçekleştirdiği performans çalışmaları aşamalarından hangisi geleceğe yöneliktir?
Seçenekler
A
Performans değerleme
B
Performans geliştirme
C
Performans yönetimi
D
Performans artışı
E
Performans izleme
Açıklama:
Performans yönetiminde daha stratejik bir bakış açısı ve bilgi sistemlerinin desteğiyle sürecin tüm boyutları bir arada sürdürülebilir. Performans değerleme geçmişe, performans geliştirme bugüne odaklıyken, performans yönetimi bu perspektiflere geleceği de eklemektedir.
Soru 39
Aşağıdaki insan kaynakları uygulamalarının gerçekleştirdiği performans çalışmaları aşamalarından hangisi geçmişe yöneliktir?
Seçenekler
A
Performans değerleme
B
Performans öğrenme
C
Performans geliştirme
D
Performans yönetimi
E
Performans gerçekleştirme
Açıklama:
Performans kavramının tanımından da anlaşılacağı gibi performansın beklenen düzeyde ve hatta daha yüksek olması iyi, düşük olması ise kötü bir şeydir. Bu durum özellikle işletmeler açısından çok önemlidir. Performansın iyi veya kötü olduğuna ancak ölçülerek karar verilebilir. Performans eğerleme; performansın belli dönemlerde, belli kriterler çerçevesinde, belli standartlara göre, belli yöntemler kullanılarak, yani belli bir sistem dahilinde ölçülmesi ve elde edilen sonuçların değerlendirilmesidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetiminin yöneticilere sağlayabileceği yararlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Geleceğe yönelik plan yapmanın kolaylaşması
B
İşletmenin işleyişi üzerindeki kontrolü süreklileştirmesi
C
Yönetici - çalışan ilişkilerini geliştirmesi
D
Çalışanların kariyerlerine yönelik verilerin sağlanması
E
Yöneticiye ek yükümlülükler getirmesi
Açıklama:
Performans yönetiminin yöneticilere sağlayacağı yararlar şu şekilde sıralanabilir:
• Performans yönetimi çalışanlardan beklenen performansın doğru hedeflenmesini ve o hedefe ulaşılmasını sağlayacak müdahalelerin yapılmasını içerdiğinden yöneticilerin geleceğe yönelik
planlamalar yapması ve planların ne ölçüde gerçekleşebileceğini kestirmesi kolaylaşacaktır.
• Performans yönetimi yöneticilerin işletmenin işleyişi üzerindeki kontrollerini sürekli kılar.
• Her birim ve düzeyden çalışanlarla etkili işbirliği yöneticilerin çalışanlarla ilişkilerini geliştirir, karşılıklı beklentilerin daha rahat
paylaşılabilmesi sağlanır
•Çalışanlar hakkında elde edilen bilgiler onların ödüllendirilmesinde, kariyerlerinin planlanmasında ve geliştirilmesinde, eğitim ve geliştirme programlarının tasarlanmasında objektif veri sağlar.
Ek yükümlülükler ise genellikle yöneticiler bakımından fayda olarak görülmez.
• Performans yönetimi çalışanlardan beklenen performansın doğru hedeflenmesini ve o hedefe ulaşılmasını sağlayacak müdahalelerin yapılmasını içerdiğinden yöneticilerin geleceğe yönelik
planlamalar yapması ve planların ne ölçüde gerçekleşebileceğini kestirmesi kolaylaşacaktır.
• Performans yönetimi yöneticilerin işletmenin işleyişi üzerindeki kontrollerini sürekli kılar.
• Her birim ve düzeyden çalışanlarla etkili işbirliği yöneticilerin çalışanlarla ilişkilerini geliştirir, karşılıklı beklentilerin daha rahat
paylaşılabilmesi sağlanır
•Çalışanlar hakkında elde edilen bilgiler onların ödüllendirilmesinde, kariyerlerinin planlanmasında ve geliştirilmesinde, eğitim ve geliştirme programlarının tasarlanmasında objektif veri sağlar.
Ek yükümlülükler ise genellikle yöneticiler bakımından fayda olarak görülmez.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimi boyutuna ilişkin amaçlardan birisidir?
Seçenekler
A
Ürün ve Hizmet Kalitesini Yükseltmek
B
İdari Kararlara Destek Olmak
C
Çalışanların Performansını Artırmak
D
İşletmenin Verimliliğini Artırmak
E
Çalışanların Yetkinliklerini Geliştirmek
Açıklama:
Ürün ve hizmet kalitesini yükseltmek, idari kararlara destek olmak, çalışanların performansını artırmak ve işletmenin verimliliğini artırmak performans değerlemeye ilişkin amaçlar olup, "çalışanların yetkinliklerini geliştirmek" performans yönetimine ilişkin bir amaçtır. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
Bir öğretmenin ders sonunda öğrencilere uyguladığı test performans değerlendirmesi bağlamında hangi kavram altında değerlendirilmelidir?
Seçenekler
A
Performans yönetimi
B
Performans geliştirme
C
Görev performansı
D
Performans değerleme
E
Performans ödüllendirme
Açıklama:
Test, belli standartları olan , sistemli bir ölçüm aracıdır. Bu nedenle doğru cevap performans değerleme olacaktır.
Performans değerleme; performansın belli dönemlerde, belli kriterler çerçevesinde, belli standartlara göre, belli yöntemler kullanılarak, yani belli bir sistem dahilinde ölçülmesi ve elde edilen sonuçların değerlendirilmesidir.
Performans değerleme; performansın belli dönemlerde, belli kriterler çerçevesinde, belli standartlara göre, belli yöntemler kullanılarak, yani belli bir sistem dahilinde ölçülmesi ve elde edilen sonuçların değerlendirilmesidir.
Soru 43
Ayşe öğretmen sınıfındaki öğrencilerin bir kısmının üniversite giriş sınavlarına hazır olmadığını düşünerek, onlara okul saatleri dışında ücretsiz olarak eğitim vermektedir.
Ayşe öğretmenin bu davranışı hangi kavram altında değerlendirilebilir?
Ayşe öğretmenin bu davranışı hangi kavram altında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Performans değerleme
B
Görev performansı
C
Performans ödüllendirmesi
D
Performans ölçümü
E
Performans geliştirme
Açıklama:
Eğer işletmeler arasındaki rekabette öne geçmenin yolu daha yüksek bir performans ortaya koymaktan geçiyorsa, yöneticilerin yapması gereken, sürecin sonunu bekleyip başaranları ve başaramayanları belirlemenin ötesine geçip, sürece dahil olmaktır. Sürecin içinde yer alarak çalışanların
tamamının performans hedeflerini tutturmasını sağlayacak müdahalelerde bulunmaktır.
Ayşe öğretmen sınav sonuçlarını beklemeden, süreç içerisindeyken öğrencilerinin performans hedeflerini tutturabilmesi için insiyatif kullanmıştır.
Performans geliştirme geçmişteki performansın beklendiği şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğinin ölçülmesinin yanı sıra içinde bulunulan dönem içindeki performansın yükseltilmesi çabalarını da içerir.
Doğru cevap E'dir.
tamamının performans hedeflerini tutturmasını sağlayacak müdahalelerde bulunmaktır.
Ayşe öğretmen sınav sonuçlarını beklemeden, süreç içerisindeyken öğrencilerinin performans hedeflerini tutturabilmesi için insiyatif kullanmıştır.
Performans geliştirme geçmişteki performansın beklendiği şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğinin ölçülmesinin yanı sıra içinde bulunulan dönem içindeki performansın yükseltilmesi çabalarını da içerir.
Doğru cevap E'dir.
Soru 44
"İlkokullarda birinci sınıflarda okuma-yazmayı ilk öğrenenlerin yakasına kurdele takılır"
Yukarıdaki davranış performans yönetimi bağlamında hangi kavram altında değerlendirilebilir?
Yukarıdaki davranış performans yönetimi bağlamında hangi kavram altında değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Görev Performansı
B
Performansa göre ödüllendirme
C
Performans değerleme
D
Örgütsel vatandaşlık
E
Geribildirim sağlamak
Açıklama:
Bahsi geçen davranış, okuma-yazmayı erken sökerek, üstün performans gösteren çocukların ödüllendirilmesi şeklinde gerçekleştirilmektedir. Performansa Göre Ödüllendirme olarak değerlendirilebilir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi performans değerlemeye ilişkin amaçlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Örgüt içi iletişimi sağlamak
B
Ürün ve hizmet kalitesini yükseltmek
C
İdari kararlara destek olmak
D
İşletme verimliliğini artırmak
E
Çalışanlara geribildirim sağlamak
Açıklama:
İşletme verimliliğini artırmak,
Ürün ve hizmet kalitesini yükseltmek,
Çalışanlara geribildirim sağlamak,
İdari kararlara destek olmak
Performans değerlemeye ilişkin amaçlarken,
"Örgüt İçi İletişimi ve Kültürel Değişimi Sağlamak" Performans yönetimine ilişkin amaçlardan birisidir.
Ürün ve hizmet kalitesini yükseltmek,
Çalışanlara geribildirim sağlamak,
İdari kararlara destek olmak
Performans değerlemeye ilişkin amaçlarken,
"Örgüt İçi İletişimi ve Kültürel Değişimi Sağlamak" Performans yönetimine ilişkin amaçlardan birisidir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimine yönelik amaçlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Çalışanların Yetkinliklerini Geliştirmek
B
Çalışanların Potansiyelini Belirlemek
C
Örgüt İçi İletişimi ve Kültürel Değişimi Sağlamak
D
Diğer İnsan Kaynakları Uygulamalarının Başarısını Ölçmek
E
Çalışanlara Geribildirim Sağlamak
Açıklama:
Çalışanların Yetkinliklerini Geliştirmek, Çalışanların Potansiyelini Belirlemek, Örgüt İçi İletişimi ve Kültürel Değişimi Sağlamak ve Diğer İnsan Kaynakları Uygulamalarının Başarısını Ölçmek performans yönetimine ilişkin amaçlarken Çalışanlara Geribildirim Sağlamak performans değerlemeye ilişkin amaçlardandır.
Soru 47
Aşağıdaki performans yönetimi amaçlarından hangisi performansın yönetiminden ziyade değerlendirilmesine yönelik amaçlardan birisidir?
Seçenekler
A
Çalışanların Yetkinliklerini Geliştirmek
B
Çalışanların Potansiyelini Belirlemek
C
Örgüt İçi İletişimi ve Kültürel Değişimi Sağlamak
D
İdari Kararlara Destek Olmak
E
Diğer İnsan Kaynakları Uygulamalarının Başarısını Ölçmek
Açıklama:
Çalışanların Yetkinliklerini Geliştirmek, Çalışanların Potansiyelini Belirlemek, Örgüt İçi İletişimi ve Kültürel Değişimi Sağlamak ve Diğer İnsan Kaynakları Uygulamalarının Başarısını Ölçmek performans yönetimine ilişkin amaçlardandır. İdari Kararlara Destek Olmak performans değerlemeye yönelik bir amaçtır. Doğru cevap D'dir.
Soru 48
Performans geliştirme faaliyetlerinin temel odağı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Performans hedefi belirleme faaliyetleri
B
Performans değerlendirme faaliyetleri
C
Performans iyileştirici faaliyetler
D
Performans ölçüm faaliyetleri
E
Büyüme hedefleri belirleme
Açıklama:
Performans yönetiminin alt boyutlarından performans değerleme boyutu performans ölçümü faaliyetine yoğunlaşırken, performans geliştirme boyutu performans iyileştirici faaliyetlere odaklanmaktadır.
Soru 49
"Performans yönetiminin geribildirim sistemi yardımıyla eksik yönlerini geliştirebilir, kişisel kariyer planlarını daha kolay yapabilirler." Yukarıdaki cümlede performans yönetiminin faydalarından yararlandığı ifade edilen grup aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Taşeronlar
B
İnsan kaynakları
C
Çalışanlar
D
İşverenler
E
Hissedarlar
Açıklama:
Performans yönetiminin önemli bir bileşeni olan geribildirim sistemi yardımıyla çalışanlar kendileri hakkında yararlı olabilecek pek çok bilgiye sahip olurlar. Böylece eksik yönlerini geliştirmek ve üstün yönlerini daha etkili biçimde kullanma olanağına sahip olarak kişisel kariyer planlarını daha kolay yapabilirler.
Ünite 2
Soru 1
I.Yöneticiler
II.İşletme çalışanları
III.İşletme sahipleri
IV.Sendika temsilcileri
V.İnsan kaynakları uzmanları
Performans yönetimi sürecinin yürütülmesinde proje takımında kimler görev almaktadır?
II.İşletme çalışanları
III.İşletme sahipleri
IV.Sendika temsilcileri
V.İnsan kaynakları uzmanları
Performans yönetimi sürecinin yürütülmesinde proje takımında kimler görev almaktadır?
Seçenekler
A
I,II,III,IV,V
B
I,II,III,V
C
I,II,IV,V
D
I ve V
E
III,IV,V
Açıklama:
Performans yönetimi sürecinin yürütülmesinde; yöneticiler, işletme çalışanları, sendika temsilcileri ve insan kaynakları uzmanlarından oluşan bir proje takımı görev almaktadır.Doğru yanıt C'dir.
Soru 2
I. Performans yönetimi süreci, çalışanları, yöneticileri, ve işletmeyi kapsayan bir süreçtir.
II. Her üçünün de bu süreçten benzer amaç ve beklentileri bulunmaktadır.
III. Çalışanlar bu süreçte yönetime yardım etme konusunda isteklidirler.
IV. Örgütlerin kültürel değerleri de performans yönetimi sürecini yakından etkilemektedir.
V. Performans yönetim süreci genel olarak üç aşamada yürütülmektedir.
Performans yönetimi süreci ile ilgili olarak yukarıda verilen maddelerden hangileri doğrudur?
II. Her üçünün de bu süreçten benzer amaç ve beklentileri bulunmaktadır.
III. Çalışanlar bu süreçte yönetime yardım etme konusunda isteklidirler.
IV. Örgütlerin kültürel değerleri de performans yönetimi sürecini yakından etkilemektedir.
V. Performans yönetim süreci genel olarak üç aşamada yürütülmektedir.
Performans yönetimi süreci ile ilgili olarak yukarıda verilen maddelerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I,IV,V
B
I,II,III,IV,V
C
II,III,IV
D
I,II,III
E
I,II,IV,V
Açıklama:
Performans yönetimi süreci, çalışanları, yöneticileri, ve işletmeyi kapsayan bir süreçtir. Her üçünün de bu süreçten farklı amaç ve beklentileri bulunmaktadır. Genellikle yönetimin liderliğinde kurulan bir sürecin çalışanlar tarafından kabulü ve benimsenmesi çok kolay değildir. Bu nedenle yönetime yardım etme konusunda her zaman istekli değillerdir. Ayrıca örgütlerin kültürel değerlerinin de performans yönetimi sürecini yakından etkilediğini unutmamak gerekir. Performans yönetim süreci genel olarak üç aşamada yürütülmektedir.
yanıt A'dır.
yanıt A'dır.
Soru 3
I.Performansın planlanması
II.Mevcut sistemin analizi
III.Beklentilerin saptanması
IV.Görev yetki ve sorumlulukların belirlenmesi
Yukarıda verilenlerden hangileri performans yönetimi sisteminin tasarlanması aşamalarındandır?
II.Mevcut sistemin analizi
III.Beklentilerin saptanması
IV.Görev yetki ve sorumlulukların belirlenmesi
Yukarıda verilenlerden hangileri performans yönetimi sisteminin tasarlanması aşamalarındandır?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
II,III,IV
C
Yalnız IV
D
III ve IV
E
I,III,IV
Açıklama:
"Performansın planlanması", performans yönetimi sisteminin yürütülmesi aşamalarındandır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 4
I.Geçmiş yıllarda uzun, orta ve kısa dönemli planların yapılıp yapılmadığı;
II.Yönetimin ve personelin benimsedikleri değerler ve tutumlar ile bunlar arasındaki farklar;
III.Mevcut performans değerleme sisteminin uygulanması sırasında karşılaşılan sorunlar, sistemin güçlü ve zayıf yönleri;
IV.Sürecin örgütsel ve bireysel amaçlara ulaşmayı sağlayıp sağlamadığı;
V.Örgütün amaçlarına ulaşmasını sağlayacak, liderlerin, personelin ve diğer kaynakların mevcudiyeti;
Mevcut sistemde analiz edilmesi gereken noktalar yukarıda verilen maddelerden hangileridir?
II.Yönetimin ve personelin benimsedikleri değerler ve tutumlar ile bunlar arasındaki farklar;
III.Mevcut performans değerleme sisteminin uygulanması sırasında karşılaşılan sorunlar, sistemin güçlü ve zayıf yönleri;
IV.Sürecin örgütsel ve bireysel amaçlara ulaşmayı sağlayıp sağlamadığı;
V.Örgütün amaçlarına ulaşmasını sağlayacak, liderlerin, personelin ve diğer kaynakların mevcudiyeti;
Mevcut sistemde analiz edilmesi gereken noktalar yukarıda verilen maddelerden hangileridir?
Seçenekler
A
I,II,III
B
II,IV,V
C
I,III,IV,V
D
III,IV,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Mevcut sistemde analiz edilmesi gereken noktalar yukarıda verilen maddelerin hepsini kapsamaktadır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 5
Performans yönetim sisteminde yönetici olmayanların beklentileri aşağıda verilen seçeneklerin hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Personele adil ve eşit davranılması
B
Personelin kariyer gelişimini etkileyecek her türlü bilgi ve beceri yetersizliğinin zamanında belirlenmesi ve giderilmesi
C
Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi
D
Değerleme sonuçları ile örgütün ödül sistemi arasındaki ilişkinin net bir şekilde görülebilmesi
E
Personelden beklenen performansın açıkça tanımlanması, kendilerine iletilmesi ve kabullerinin sağlanması
Açıklama:
Değerleme sonuçları ile örgütün ödül sistemi arasındaki ilişkinin net bir şekilde görülebilmesi: yönetici olmayan personelin beklentilerindendir.Doğru yanıt D'dir.
Soru 6
I.Performans yönetiminin amaçlarını ilkelerini ve kendi görev ve sorumluluklarını bilme ve buna göre davranma
II.Performans planlaması ve uygulanması aşamasında gerekli katkıyı sağlama
III.Değerleme sürecini zamanlamaya ve prosedürlere uygun olarak başlatma, sürdürme ve tamamlama
Yukarıda verilen maddeler göz önünde bulundurulduğunda performans yönetimine ilişkin görev, yetkin ve sorumluluklar kime aittir?
II.Performans planlaması ve uygulanması aşamasında gerekli katkıyı sağlama
III.Değerleme sürecini zamanlamaya ve prosedürlere uygun olarak başlatma, sürdürme ve tamamlama
Yukarıda verilen maddeler göz önünde bulundurulduğunda performans yönetimine ilişkin görev, yetkin ve sorumluluklar kime aittir?
Seçenekler
A
Yönetici Olmayan Personelin Görev ve Sorumlulukları
B
İnsan Kaynakları Bölümünün Görev, Yetki ve Sorumlulukları
C
Alt Düzey Yönetimin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
D
Üst Yönetimin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
E
Orta Düzey Yönetimin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
Açıklama:
Bu maddeler "Alt Düzey Yönetimin Görev, Yetki ve Sorumluluklar"ındandır.Doğru yanıt C'dir.
Soru 7
I.Pozitif disiplin programları
II.Kendi kendine kontrol sistemleri
III.Cezalandırma
IV.Transfer etme
V.İşten geçici uzaklaştırma
VI.İşten çıkartma
Performansı artırmak için yukarıda verilen önlemlerden hangileri alınır?
II.Kendi kendine kontrol sistemleri
III.Cezalandırma
IV.Transfer etme
V.İşten geçici uzaklaştırma
VI.İşten çıkartma
Performansı artırmak için yukarıda verilen önlemlerden hangileri alınır?
Seçenekler
A
I,II,III,IV,V,VI
B
I,II,III,IV
C
I,II,IV
D
I,III,IV,V
E
I,II,IV,V
Açıklama:
Performansı artırmak için pozitif güçlendirme, pozitif disiplin programları, eğitim programları, kendi kendine kontrol sistemleri, cezalandırma, transfer etme, işten geçici uzaklaştırma ya da işten çıkartma gibi önlemler alınır.Doğru yanıt A'dır.
Soru 8
I.“Nereye gitmek istiyoruz?"
II.Yöneticiler hangi rolü oynamalıdır?”
III.“Başarılarımızı nasıl ölçüp değerlendireceğiz?”
IV.“Personelin performansı hangi göstergeler esas alınarak ölçülmelidir?”
V."Oraya nasıl ulaşabiliriz?”
VI.“Performans kim ya da kimler tarafından ölçülmelidir?”,
VII.“Niçin bir performans yönetimi sistemi olmalıdır?”
Performans planlaması, performans ölçme ve değerleme sistemi geliştirmek için, yöneticilerin ve personelin hangi soruların cevapları üzerinde çalışıp görüş birliği sağlamaları gerekir?
II.Yöneticiler hangi rolü oynamalıdır?”
III.“Başarılarımızı nasıl ölçüp değerlendireceğiz?”
IV.“Personelin performansı hangi göstergeler esas alınarak ölçülmelidir?”
V."Oraya nasıl ulaşabiliriz?”
VI.“Performans kim ya da kimler tarafından ölçülmelidir?”,
VII.“Niçin bir performans yönetimi sistemi olmalıdır?”
Performans planlaması, performans ölçme ve değerleme sistemi geliştirmek için, yöneticilerin ve personelin hangi soruların cevapları üzerinde çalışıp görüş birliği sağlamaları gerekir?
Seçenekler
A
IV,V,VI
B
I,III,V,
C
II,IV,VI,VII
D
II,III,IV,V
E
I,II,III,IV,V,VI
Açıklama:
Performans planlaması, performans ölçme ve değerleme sistemi geliştirmek için, yöneticilerin ve personelin “nereye gitmek istiyoruz?”, “oraya nasıl ulaşabiliriz?” ve “başarılarımızı nasıl ölçüp değerlendireceğiz?” sorularının cevapları üzerinde çalışıp görüş birliği sağlamalarını gerektirir.Doğru yanıt B'dir.
Soru 9
I.Yönetimin ve personelin performans yönetimi sürecinden beklentilerini saptamak,
II.Mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek,
III.Performans yönetimi sürecinde kullanılan yaklaşımların personel tarafından kabul edilme eğilimini test etmek
IV. Beklentiler ile mevcut sistemin bu beklentileri karşılama yeterliliği arasındaki farkları kesin olarak belirlemek
Değerlemede temel amaçlar yukarıda verilen maddelerden hangileridir?
II.Mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek,
III.Performans yönetimi sürecinde kullanılan yaklaşımların personel tarafından kabul edilme eğilimini test etmek
IV. Beklentiler ile mevcut sistemin bu beklentileri karşılama yeterliliği arasındaki farkları kesin olarak belirlemek
Değerlemede temel amaçlar yukarıda verilen maddelerden hangileridir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I,II,III
C
I ve II
D
II,III,IV
E
I ve IV
Açıklama:
Değerlemede temel amaçlar; 1) yönetimin ve personelin performans yönetimi sürecinden beklentilerini saptamak, 2) mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek, 3) performans yönetimi sürecinde kullanılan yaklaşımların personel tarafından kabul edilme eğilimini test etmek ve 4) beklentiler ile mevcut sistemin bu beklentileri karşılama yeterliliği arasındaki farkları kesin olarak belirlemek olmalıdır.Doğru yanıt A'dır.
Soru 10
I.Üst Yönetimin Beklentileri
II.Orta ve Alt Düzey Yöneticilerin Beklentileri
III.İnsan Kaynakları Yöneticilerinin Beklentileri
IV.Yönetici Olmayan Personelin Beklentileri
V.Sendikaların Beklentileri
Performans yönetimi sisteminden beklentileri olanlar yukarıda verilenlerden hangileridir?
II.Orta ve Alt Düzey Yöneticilerin Beklentileri
III.İnsan Kaynakları Yöneticilerinin Beklentileri
IV.Yönetici Olmayan Personelin Beklentileri
V.Sendikaların Beklentileri
Performans yönetimi sisteminden beklentileri olanlar yukarıda verilenlerden hangileridir?
Seçenekler
A
I,III,IV,V
B
II,III,IV
C
I,II,III,IV,V
D
I,III,IV
E
I,II,III
Açıklama:
Verilen tüm maddeler beklentisi olan grupları ifade etmektedirler.Doğru yanıt C'dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Performans Yönetimi Sisteminin Tasarlanma sürecinde yapılanlardan biridir?
Seçenekler
A
Performansın planlanması.
B
Performansın ölçülmesi.
C
Performansın değerlendirilmesi.
D
Performans çıktılarının ölçülmesi.
E
Mevcut sistemin analizi.
Açıklama:
Mevcut Sistemin Analiz Edilmesi
Personel performansı tanımlaması güç olan bir kavramdır. Örgütlerde personelin istenen performans. düzeyinde çalışabilmesi için bazı koşulların biraraya gelmesi gerekmektedir. Performans, doğru yönde, doğru işte, doğru koşullarda, doğru yer ve zamanda doğru çabayı gösteren personelden beklenen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Etkili performansın ortaya konulmasında önemli olan bu koşulların bilinmesidir. Koşullar konusunda yeterli bilgiye sahip olunması, performans yönetimi sisteminin tasarımında mevcut sistemde nelerin analiz edilmesi gerektiğini ortaya koyacaktır.
Personel performansı tanımlaması güç olan bir kavramdır. Örgütlerde personelin istenen performans. düzeyinde çalışabilmesi için bazı koşulların biraraya gelmesi gerekmektedir. Performans, doğru yönde, doğru işte, doğru koşullarda, doğru yer ve zamanda doğru çabayı gösteren personelden beklenen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. Etkili performansın ortaya konulmasında önemli olan bu koşulların bilinmesidir. Koşullar konusunda yeterli bilgiye sahip olunması, performans yönetimi sisteminin tasarımında mevcut sistemde nelerin analiz edilmesi gerektiğini ortaya koyacaktır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Performans Yönetimi Sisteminin Yürütülmesi sürecinde uygulanan süreçlerden biridir?
Seçenekler
A
Performansın planlanması.
B
Mevcut sistemin analizi.
C
Beklentilerin saptanması.
D
Görev ve yetkilerin belirlenmesi.
E
Sorumlulukların belirlenmesi.
Açıklama:
PERFORMANS YÖNETİM SİSTEMİNİN UYGULANMASI
Performans yönetimi sürecinde örgüt basamağının değişik kademelerinde görev yapan yöneticiler, yukarıda sıralanan görev ve sorumluluklarını yerine getirirken, klasik yönetim fonksiyonları olan planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetim fonksiyonlarını etkili bir şekilde kullanmak durumundadır. Bu süreçte örgütsel performansı artıracak tüm faaliyetler önce planlanır ve bu faaliyetlerin yapılmasını sağlayacak bir örgüt yapısı oluşturulur; faaliyetler amaçlar doğrultusunda yönlendirilir, koordinasyon sağlanır ve planlara uygunlukları açısından denetlenir. Ancak performans yönetimi sürecinde ağırlık planlama ve denetim fonksiyonları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu yüzden performans yönetimi sisteminin yürütülmesi sürecini performansın planlanması, performansın ölçülmesi ve değerlenmesi olarak ikiye ayırabiliriz. Performansın ölçülmesi ve değerlenmesi yönetimin denetim fonksiyonu ile ilgili olup çok geniş ve önemli bir aşamayı ifade etmektedir. Bu yüzden bu aşama performansın ölçülmesi ve değerlenmesi olarak iki ana başlık altında incelenecektir.
Performans yönetimi sürecinde örgüt basamağının değişik kademelerinde görev yapan yöneticiler, yukarıda sıralanan görev ve sorumluluklarını yerine getirirken, klasik yönetim fonksiyonları olan planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetim fonksiyonlarını etkili bir şekilde kullanmak durumundadır. Bu süreçte örgütsel performansı artıracak tüm faaliyetler önce planlanır ve bu faaliyetlerin yapılmasını sağlayacak bir örgüt yapısı oluşturulur; faaliyetler amaçlar doğrultusunda yönlendirilir, koordinasyon sağlanır ve planlara uygunlukları açısından denetlenir. Ancak performans yönetimi sürecinde ağırlık planlama ve denetim fonksiyonları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu yüzden performans yönetimi sisteminin yürütülmesi sürecini performansın planlanması, performansın ölçülmesi ve değerlenmesi olarak ikiye ayırabiliriz. Performansın ölçülmesi ve değerlenmesi yönetimin denetim fonksiyonu ile ilgili olup çok geniş ve önemli bir aşamayı ifade etmektedir. Bu yüzden bu aşama performansın ölçülmesi ve değerlenmesi olarak iki ana başlık altında incelenecektir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynakları biriminin performans ölçme değerleme sistemini açısında görevlerinden biridir?
Seçenekler
A
İş talimatlarını izlemek.
B
Personele geri bildirim vermek.
C
Performans ölçme değerleme sürecinin geliştirilmesini sağlamak.
D
Diğer birimlerle iyi ilişkiler kurmak.
E
Personelin gelişim planını hazırlamak.
Açıklama:
İnsan kaynakları bölümünün görev yetki ve sorumlulukları: Çoğu işletmede performans ölçme değerleme sisteminin tasarlanması, geliştirilmesi, yürütülmesi ve güncelleştirilmesiyle ilgili görev ve sorumlulukların büyük bölümünü insan kaynakları bölümü üstlenmektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimine ilişkin yönetici olmayan personelin görev ve sorumluluklarından biridir?
Seçenekler
A
Performans ölçme ve değerleme sürecinin geliştirilmesi.
B
Mümkün olduğunca objektif olma ve personel arasında ayırım yapmama.
C
En yakın yöneticisiyle birlikte performans değerleme görüşmesi yapma ve gelişme planını hazırlama.
D
Performans yönetimiyle ilgili düzenlenecek etkinliklere liderlik yapma, destekleme, taraflar arasındaki problemlerin çözümüne yardımcı olma.
E
Performans ölçme ve değerleme süreci boyunca sistemi biçimsel olarak kontrol altında tutma.
Açıklama:
Yönetici olmayan personelin görev ve sorumlulukları: Yönetici olmayan personelin performans yönetim sistemiyle ilgili yerine getirmesi gereken görev ve sorumluluklarından bazıları şunlardır:
• Kendi hedef ve amaçlarını planlama aşamasında açıkça ortaya koymak ve yöneticilerle üzerinde anlaşmaya varabilecekleri yeni görüş ve önerilerle sürece katılmak.
• Beklenen performansla ilgili olarak kendisine iletilen misyon, amaç, hedef, politika ve prosedür bilgilerini, kuralları, talimatları vb. almak.
• Toplantılarda düzenli olarak yer almak, düşüncelerini çekinmeden, açıkça söylemek.
• Hangi işlerin yapılması gerektiğini ve hangi davranışların kabul göreceğini anlamak ve bunları en iyi şekilde yapmanın yollarını bulmak.
• İş talimatlarını izlemek.
• Grup içindeki diğer üyelerle iyi ilişkiler içinde olmak, onlarla görüş alışverişinde bulunmak, görüşlerine saygılı olmak, işbirliği içinde çalışmak.
• Belirlenen görevleri ve performans standartlarını, performans değerleme periyodu başında incelemek; değerleme periyodu boyunca performans düzeyi, başarıları ya da başarısız olduğu alanlar hakkında geri bildirim almak ve değerleme periyodu sonunda değerlemenin sonuçlanması için en yakın yöneticisiyle (nezaretçisiyle) görüşme yapmak.
• Kendisinin performans değerlemesini yapmak.
• En yakın yöneticisiyle birlikte gelişme planını hazırlamak.
•Yetersiz olduğu alanları düzeltmek ya da hedeflere ulaşmak için gelişme planında belirtilen spesifik önerileri gerçekleştirmek.
• Kendi hedef ve amaçlarını planlama aşamasında açıkça ortaya koymak ve yöneticilerle üzerinde anlaşmaya varabilecekleri yeni görüş ve önerilerle sürece katılmak.
• Beklenen performansla ilgili olarak kendisine iletilen misyon, amaç, hedef, politika ve prosedür bilgilerini, kuralları, talimatları vb. almak.
• Toplantılarda düzenli olarak yer almak, düşüncelerini çekinmeden, açıkça söylemek.
• Hangi işlerin yapılması gerektiğini ve hangi davranışların kabul göreceğini anlamak ve bunları en iyi şekilde yapmanın yollarını bulmak.
• İş talimatlarını izlemek.
• Grup içindeki diğer üyelerle iyi ilişkiler içinde olmak, onlarla görüş alışverişinde bulunmak, görüşlerine saygılı olmak, işbirliği içinde çalışmak.
• Belirlenen görevleri ve performans standartlarını, performans değerleme periyodu başında incelemek; değerleme periyodu boyunca performans düzeyi, başarıları ya da başarısız olduğu alanlar hakkında geri bildirim almak ve değerleme periyodu sonunda değerlemenin sonuçlanması için en yakın yöneticisiyle (nezaretçisiyle) görüşme yapmak.
• Kendisinin performans değerlemesini yapmak.
• En yakın yöneticisiyle birlikte gelişme planını hazırlamak.
•Yetersiz olduğu alanları düzeltmek ya da hedeflere ulaşmak için gelişme planında belirtilen spesifik önerileri gerçekleştirmek.
Soru 15
Performans yönetimici sürecinin yürütülmesinde oluşturulan proje takımında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Sendika.
B
İnsan Kaynakları.
C
Yönetim Takımı.
D
Çalışanlar.
E
Taşeron Firma.
Açıklama:
Performans yönetim süreci genel olarak üç aşamada yürütülmektedir. Bu aşamaların tamamında örgüt çalışanları dikkate alınarak sürece dahil edilmeleri için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. Performans yönetimi sürecinin yürütülmesinde; yöneticiler, işletme çalışanları, sendika temsilcileri ve insan kaynakları uzmanlarından oluşan bir proje takımı görev almaktadır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi performansın tanımında yer alan kavramlardan biridir?
Seçenekler
A
Doğru ofis.
B
Doğru iş.
C
Doğru hız.
D
Doğru yetenek.
E
Doğru kişi.
Açıklama:
Performans, doğru yönde, doğru işte, doğru koşullarda, doğru yer ve zamanda doğru çabayı gösteren personelden beklenen bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır
Soru 17
Performans yönetimi sisteminin sürekli değerlenmesini ve geliştirilmesini gerektiren en önemli özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İlgili herkesin katılımını gerektirmesi.
B
Planlama gerektirmesi.
C
İlgili herkesin beklentilerini karşılaması.
D
Dinamik olması.
E
Stratejik yaklaşım izlenmesi.
Açıklama:
Önemli bir görevi en iyi şekilde yerine getirmek oldukça güç ve zaman alıcıdır. Personelin tüm bilgilerini ve becerilerini kullanarak yapabileceklerinin en iyisini yapmalarını sağlamak kolay bir iş değildir. Etkili bir performans yönetimi sistemi, dinamik bir süreç olup, sürekli dikkat ve değişiklik gerektirir. Bu nedenle, sistem kurulup uygulandıktan sonra sürekli değerlenmelidir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetim sisteminin uygulanması ile ilişkili değildir?
Seçenekler
A
Performansın planlanması.
B
Performansın ölçülmesi.
C
Performansın değerlenmesi.
D
Performans ödülleri.
E
Performansı ölçen kişi.
Açıklama:
Performans yönetimi sürecinde örgüt basamağının değişik kademelerinde görev yapan yöneticiler, yukarıda sıralanan görev ve sorumluluklarını yerine getirirken, klasik yönetim fonksiyonları olan planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetim fonksiyonlarını etkili bir şekilde kullanmak durumundadır. Bu süreçte örgütsel performansı artıracak tüm faaliyetler önce planlanır ve bu faaliyetlerin yapılmasını sağlayacak bir örgüt yapısı oluşturulur; faaliyetler amaçlar doğrultusunda yönlendirilir, koordinasyon sağlanır ve planlara uygunlukları açısından denetlenir. Ancak performans yönetimi sürecinde ağırlık planlama ve denetim fonksiyonları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu yüzden performans yönetimi sisteminin yürütülmesi sürecini performansın planlanması, performansın ölçülmesi ve değerlenmesi olarak ikiye ayırabiliriz. Performansın ölçülmesi ve değerlenmesi yönetimin denetim fonksiyonu ile ilgili olup çok geniş ve önemli bir aşamayı ifade etmektedir. Bu yüzden bu aşama performansın ölçülmesi ve değerlenmesi olarak iki ana başlık altında incelenecektir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi sendikaların performans yönetim sisteminden beklentilerden biridir?
Seçenekler
A
Personele adil ve eşit davranılması.
B
Personelin işletmenin amaçları ve beklentileri doğrultusunda çalışması.
C
Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi.
D
Kariyer planlamasının yapılması.
E
Yönetim tarafından kendilerine süreçle ilgili açıklamaların yapılması.
Açıklama:
- Olumsuz sonuçlar konusunda kendilerinin bilgi ve belgelerle ikna edilmesi
- Performans kriterlerinin ve standartlarının objektif ve adil olması
- Performans ölçme ve değerlemede geçerli ve güvenilir yöntemlerin kullanılması
- Üyelerinin maddi ve manevi çıkarlarının korunması
- Yönetim tarafından kendilerine süreçle ilgili açıklamaların yapılması
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi performans ölçeme işlevinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için kontrol edilmesi gereken faktörlerden biridir?
Seçenekler
A
Ölçülen özellik.
B
Ölçülen yer.
C
Ölçüm saati.
D
Ölçen danışman şirket.
E
Ölçülen karakter.
Açıklama:
Ölçme, bir tanımlama işlemidir. Performans ölçme işleminin sağlıklı sağlıklı bir tanımlama yapabilmesi için üç temel faktörü çok iyi kontrol etmesi gerekir. Bu faktörler: 1) özellik, 2) Ölçen kişi ve 3) Kullanılan ölçme aracıdır.
Soru 21
Performans yönetim süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yalnızca yöneticileri kapsar.
B
İşletme verimliliğini yükseltmeyi amaçlayan bir süreçtir.
C
Gerekirse düzeltici önlemlerin alınması sağlanır.
D
Personele kendini geliştirme fırsatı sunar.
E
Performans amaç ve ve hedefleri belirlenir.
Açıklama:
Bu süreç sadece yöneticileri değil tüm çalışanlar ve işletmeyi de kapsamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 22
- Performans Yönetimi Sisteminin Tasarlanması
- Performans Yönetimi Sisteminin Yürütülmesi
- Performans Yönetimi Sisteminin Değerlendirilmesi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Maddelerin hepsi performans yönetim sürecinin aşamaları arasındadır. Bu nedenle doğru cevap E'dir.
Soru 23
" ……………………….. yapılırken sistemde neyin veya nelerin problem olarak görülmesi gerektiği sorusunu cevaplamalıdır.’’
Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Mevcut Sistem Analizi
B
Beklentilerin Saptanması
C
Görev Yetki ve Sorumlulukların Belirlenmesi
D
Performansın Planlanması
E
Performansın Değerlendirilmesi
Açıklama:
Mevcut sistem analiz edilirken sistemde, “neyin veya nelerin problem olarak görülmesi gerekir?” sorusu cevaplandırılmalıdır. Bu nedenle doğru cevap A'dır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisinin işletmede üst yönetimin en önemli sorumluluğu olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Personelden beklenen performansın açıkça tanımlanması
B
Performans yönetim süreci ile insan kaynakları bilgi sistemi arasında bağlantı kurulması
C
Personelden beklenen performansın açıkça tanımlanması
D
Personelin kendine olan saygı ve özgüvenlerinin olumlu yönde değiştirmeleri
E
Personelin işletme hedefleri doğrultusunda çalışmalarının sağlanması
Açıklama:
A, C, D seçenekleri orta ve alt düzey, B şıkkı insan kaynakları yöneticilerinin beklenti ve sorumluluklarıdır, E şıkkı ise işletmedeki üst düzey yönetimin en önemli sorumluluğudur. Bu nedenle doğru cevap E'dir.
Soru 25
- Yeni görüş ve önerilerle sürece katılma
- Kişisel gelişim için çaba sarfetme
- Performans ölçme değerlendirme formlarını hazırlama
- Kendi kendisine performans değerlendirmesi yapma
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I,II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Performans yönetimine ilişkin görev, yetkin ve sorumluluklar, sayfa 37'deki tabloda gösterilmektedir. Bun göre, performans ölçme ve değerlendirme formlarını hazırlamak insan kaynaklarının sorumluluğundadır. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi performans planlamasının sağlayacağı faydalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Uyumlaştırılmış ihtiyaçların tüm sisteme aktarılmasını sağlamak.
B
Vizyon,misyon,stratejik amaç ve hedeflerin belirlenerek tüm örgüte iletilmesi sağlamak.
C
Toplumdaki işsizlik sorununu azaltmak.
D
Yönetimin planlanan performansı kontrol altında tutmalarına olanak vermek.
E
Tüm birimlerin koordinasyon içinde çalışmalarını gerçekleştirmek.
Açıklama:
Performans planlamasının örgütlere sağlayacağı yararlardan bazıları şunlardır:
- Örgütsel kültürle, değerlerle ve inançlarla uyumlaştırılmış ihtiyaçların tüm sisteme uyarlanmasını sağlamak.
- Örgütün misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerinin belirlenerek, tüm örgüte iletilmesini sağlamak.
- Örgütün tüm bölümlerinin aynı yönde işbirliği ve koordinasyon içinde çalışmalarını gerçekleştirmek.
- Personelin gösterecekleri performans konusunda kendilerinden ne beklendiğini açıkça tanımlayarak, bu beklentilerin örgütsel amaçlara yapacağı katkıyı anlamalarını ve kabul etmelerini sağlamak.
- Yönetimin, örgütün amaçları doğrultusunda planlanan performansı gerçekleşip gerçekleştiremediğini izlemelerine ve kontrol altında tutmalarına olanak vermek.
- Sistemdeki ya da çevresel koşullardaki değişmeler sonucu planlarda ortaya çıkansapmalara ya da yapılması gereken değişikliklere yönetimin dikkatini çekmek.
Soru 27
- Ölçülen özellik
- Ölçen kişi
- Kullanılan ölçme aracı
- Ölçülen kişi sayısı
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
I, II ve III. maddeler performans ölçülmesinin temel faktörleridir, madde 4'teki ölçülen kişi sayısı ise performans ölçümlerinde temel özelliklerden sayılmazlar. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi performans değerlendirilmesi sonucunda düşük performans gösteren personele yönelik uygulanabilecek önlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Geçici işten uzaklaştırma
B
Ödülle performansı arttırma
C
Eğitim programları
D
Transfer etme
E
Pozitif güçlendirme
Açıklama:
Performansın değerlenmesi süreci sonunda, bazı personel daha düşük performans gösterirken bazıları yüksek performans gösteriyorsa, performans farklılıkları ortaya çıkar ve performansı engelleyici nedenler saptanır. Performansı artırmak için pozitif güçlendirme, pozitif disiplin programları, eğitim programları, kendi kendine kontrol sistemleri, cezalandırma, transfer etme, işten geçici uzaklaştırma ya da işten çıkartma gibi önlemler alınır. Performansı düşük çalışana ödül vermek sorunu çözme yöntemlerinden biri değildir. Doğru cevap B'dir.
Soru 29
- Üst düzey yöneticiler
- Sendika temsilcileri
- Sivil toplum kuruluşu mensupları
- Yönetici olmayan çalışanlar
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Sivil toplum kuruluşları bir çalışma örgütünün performans yönetim sürecinde görev alan unsurlardan biri değildir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.
Soru 30
- Yönetimin ve personelin performans yönetimi sürecinden beklentilerini saptamak
- Mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek
- Performans yönetimi sürecinde kullanılan yaklaşımların personel tarafından kabul edilme eğilimini test etmek
- Beklentiler ile mevcut sistemin bu beklentileri karşılama yeterliliği arasındaki farkları kesin olarak belirlemek
Seçenekler
A
I ve II
B
I, II ve III
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Performans yönetimi sisteminde değerlemeye “Niçin bir performans yönetimi sistemi olmalıdır?”, “Sistemin etkililiğini sağlayacak şey nedir?”, “ Yöneticiler hangi rolü oynamalıdır?” gibi soruların cevapları aranarak başlanmalıdır. Değerlemede temel amaçlar; 1) yönetimin ve personelin performans yönetimi sürecinden beklentilerini saptamak, 2) mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek, 3) performans yönetimi sürecinde kullanılan yaklaşımların personel tarafından kabul edilme eğilimini test etmek ve 4) beklentiler ile mevcut sistemin bu beklentileri karşılama yeterliliği arasındaki farkları kesin olarak belirlemek olmalıdır. Bütün bu maddeleri kapsadığı için doğru cevap E'dir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetim sürecinde mevcut durumun analiz edilmesi için kullanılan yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gözlem
B
Geçmiş kayıtlar
C
Bütçe
D
Kişisel görüşme
E
Anket
Açıklama:
Bu aşamada gözlem yöntemi kullanılabilir, geçmiş kayıtlar incelenebilir, kişisel görüşme ya da anket yoluyla personelin görüşleri alınabilir ve çalışma gruplarının oluşturulmasıyla personelin katılımı sağlanabilir.
Soru 32
Sistemde, “neyin veya nelerin problem olarak görülmesi gerekir?” sorusuna yanıt arayan performans yönetim aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mevcut durum analizi
B
Performansın planlanması
C
Performansın ölçülmesi
D
Performansın değerlendirilmesi
E
Beklentilerin saptanması
Açıklama:
Mevcut sistem analiz edilirken sistemde, “neyin veya nelerin problem olarak görülmesi
gerekir?” sorusu cevaplandırılmalıdır.
gerekir?” sorusu cevaplandırılmalıdır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimine ilişkin üst yönetimin beklentileri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Çalışma koşullarının iyileştirilmesi
B
Olumsuz sonuçlar konusunda bilgi ve belgelerle ikna edilmesi
C
Performans kriterlerinin ve standartlarının objektif ve adil olması
D
Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi
E
Açık olarak kendilerinden ne beklendiğinin tanımlanması
Açıklama:
Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi üst yönetimin beklentileri arasında yer almaktadır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimine ilişkin beklenti sahibi olan gruplardan biri değildir?
Seçenekler
A
Sendikalar
B
Orta ve alt düzey yöneticiler
C
İnsan kaynakları yöneticileri
D
Yönetici olmayan personel
E
Hizmet alanlar
Açıklama:
Performans yönetimine ilişkin beklenti sahibi olan gruplar üst yönetim, orta ve alt düzey yöneticiler, insan kaynakları yöneticiler, yönetici olmayan personel ve sendikalardır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimine ilişkin insan kaynakları bölümünün görev, yetki ve sorumlulukları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Değerleme sonuçlarına dayanarak personeli ödüllendirme
B
Değerleme formlarını hazırlama ve dağıtma
C
Değerleme süresince personele olumlu geribildirim sağlama
D
Değerleme süresince personelle yakın insani ilişkiler kurma
E
Değerleme sürecini başlatmak, sürdürmek ve tamamlamak
Açıklama:
Değerleme formlarını hazırlama ve dağıtma performans yönetimine ilişkin insan kaynakları bölümünün görev, yetki ve sorumlulukları arasında yer almaktadır.
Soru 36
Performans yönetimi sürecinde klasik yönetim fonksiyonlarından hangileri ön plana çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Planlama ve örgütleme
B
Koordinasyon ve denetim
C
Yöneltme ve denetim
D
Örgütleme ve koordinasyon
E
Planlama ve denetim
Açıklama:
Ancak performans yönetimi sürecinde ağırlık planlama ve denetim fonksiyonları üzerinde yoğunlaşmaktadır
Soru 37
- Stratejik planlar uzun vadelidir ve üst yönetim tarafından yapılır.
- Operasyonel planlar orta vadelidir, fonksiyonel yöneticiler tarafından hazırlanır.
- Taktik planlar, alt yönetim düzeyinde kısa vadeli olarak hazırlanan planlardır.
Seçenekler
A
Yalnız i
B
Yalnız ii
C
i, ii
D
ii, iii
E
i, ii, iii
Açıklama:
Stretejik planlar uzun vadelidir ve üst yönetim tarafından yapılır. Taktik planlar
orta vadelidir, fonksiyonel yöneticiler tarafından hazırlanır. Operasyonel planlar ise, alt yönetim düzeyinde kısa vadeli olarak hazırlanan planlardır.
orta vadelidir, fonksiyonel yöneticiler tarafından hazırlanır. Operasyonel planlar ise, alt yönetim düzeyinde kısa vadeli olarak hazırlanan planlardır.
Soru 38
Örgütün amaçlarına ulaşması için belirlenen stratejilerin formüle edilmesi ve kontrolüyle sonuçlanan kararlar ve faaliyetler bütünü aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Süreç analizi
B
Stratejik planlama
C
Koordinasyon
D
Maliyet kontrolü
E
Değerlendirme
Açıklama:
Stratejik planlama örgütün amaçlarına ulaşması için belirlenen stratejilerin formüle
edilmesi ve kontrolüyle sonuçlanan kararlar ve faaliyetler bütünü olarak tanımlanabilir.
edilmesi ve kontrolüyle sonuçlanan kararlar ve faaliyetler bütünü olarak tanımlanabilir.
Soru 39
“Personelin performansı hangi göstergeler esas alınarak ölçülmelidir?”, “Performans kim ya da kimler tarafından ölçülmelidir?”, “Performans ölçümleri hangi sıklıkta ve ne zaman yapılmalıdır?” gibi soruların cevaplarını arayan performans yönetim aşaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mevcut durum analizi
B
Performansın planlanması
C
Performansın ölçülmesi
D
Performansın değerlendirilmesi
E
Beklentilerin saptanması
Açıklama:
Uzun yıllardan beri performansın ölçülmesiyle ilgili çok sayıda araştırma yapılmıştır. Bu araştımalar: “Personelin performansı hangi göstergeler esas alınarak ölçülmelidir?”, “Performans kim ya da kimler tarafından ölçülmelidir?”, “Performans ölçümleri hangi sıklıkta ve ne zaman yapılmalıdır?” ve “Ölçümler hangi amaçlarla kullanılmalıdır?” gibi soruların cevaplarını aramıştır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi performans değerlendirmesinin temel amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yönetimin ve personelin beklentilerini saptamak
B
Mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek
C
Kullanılan yaklaşımların kabul edilme eğilimini test etmek
D
Gözlem sonuçlarını sembollerle ifade etmek
E
Mevcut sistemin beklentileri karşılama yeterliliğini belirlemek
Açıklama:
Değerlemede temel amaçlar;
1) yönetimin ve personelin performans yönetimi sürecinden beklentilerini saptamak,
2) mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek,
3) performans yönetimi sürecinde kullanılan yaklaşımların personel tarafından kabul edilme eğilimini test etmek ve
4) beklentiler ile mevcut sistemin bu beklentileri karşılama yeterliliği arasındaki farkları kesin olarak belirlemek olmalıdır.
1) yönetimin ve personelin performans yönetimi sürecinden beklentilerini saptamak,
2) mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek,
3) performans yönetimi sürecinde kullanılan yaklaşımların personel tarafından kabul edilme eğilimini test etmek ve
4) beklentiler ile mevcut sistemin bu beklentileri karşılama yeterliliği arasındaki farkları kesin olarak belirlemek olmalıdır.
Soru 41
I. Performans amaç ve hedeflerinin belirlenmesine,
II. Yönetimin beklentilerinin personele iletilmesine,
III. Personelin bilgi ve becerilerinin geliştirilmesine,
IV. Performansın izlenmesine, ölçülmesine ve değerlendirilmesine,
Etkili bir performans yönetimi sürecince örgütün uzun vadeli amaçları ve planları doğrultusunda yukarıdakilerden hangileri gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır?
II. Yönetimin beklentilerinin personele iletilmesine,
III. Personelin bilgi ve becerilerinin geliştirilmesine,
IV. Performansın izlenmesine, ölçülmesine ve değerlendirilmesine,
Etkili bir performans yönetimi sürecince örgütün uzun vadeli amaçları ve planları doğrultusunda yukarıdakilerden hangileri gerçekleştirilmeye çalışılmaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Etkili bir performans yönetimi sürecince örgütün uzun vadeli amaçları ve planları doğrultusunda, performans amaç ve hedeflerinin belirlenmesine, yönetimin beklentilerinin personele iletilmesine, performansın izlenmesine, ölçülmesine ve değerlenmesine, personelin bilgi ve becerilerinin geliştirilmesine, gerekirse düzeltici önlemlerin alınmasına çalışılmaktadır. Verilen maddelerin hepsi doğrudur. Doğru cevap E'dir.
Soru 42
Bir problemle karşılaşıldığında problemin nedenini belirlemek için 'Bütçeyi aşan harcamalar ilgilenmeye değecek büyüklükte mi ya da problem örgütsel etkililiği ciddi derecede bozacak düzeyde mi?'sorunusunu yöneltmek aşağıda yer verilen belirlenmesi gereken noktalardan hangisidir?
Seçenekler
A
Problemin hangi zamanlarda ortaya çıktığı
B
Önem derecesinin ne olduğu
C
Çoğunlukla nerelerde karşılaşıldığı
D
Daha çok kim ya da kimlerle ilgili olduğu
E
Karşılaşma sıklığı
Açıklama:
Problemin nedenini bulmak için, problemin hangi zamanlarda ortaya çıktığını (sadece hafta sonları ya da yoğun sezonlarda vb.), daha çok kim ya da kimlerle ilgili olduğunu (problemle ilgili olan sadece yeni işe giren personel, eski personel, büyük bir personel grubu ya da sadece yöneticiler mi?), çoğunlukla nerelerde karşılaşıldığını (bir bölümle mi sınırlı, yaygın mı?), önem derecesinin ne olduğunu (bütçeyi aşan harcamalar ilgilenmeye değecek büyüklükte mi ya da problem örgütsel etkililiği ciddi derecede bozacak düzeyde mi?) belirlemek gerekmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 43
I. Personele adil ve eşit davranılması
II. Olumsuz sonuçlar konusunda kendilerinin bilgi ve belgelerle ikna edilmesi
III. Personelin işletmenin amaçları ve beklentileri doğrultusunda çalışması
IV. Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri performans yönetimi sisteminden üst yönetimin beklentilerindendir?
II. Olumsuz sonuçlar konusunda kendilerinin bilgi ve belgelerle ikna edilmesi
III. Personelin işletmenin amaçları ve beklentileri doğrultusunda çalışması
IV. Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi
Yukarıdakilerden hangileri performans yönetimi sisteminden üst yönetimin beklentilerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Olumsuz sonuçlar konusunda kendilerinin bilgi ve belgelerle ikna edilmesi sendikaların beklentilerindendir. Doğru cevap D'dir.
Soru 44
Aşağıdakilerde hangisi performans yönetim sisteminden insan kaynakları yöneticilerinin beklentilerinden değildir?
Seçenekler
A
Açık olarak kendilerinden ne beklendiğinin tanımlanması ve bu aşamada onların görüşlerinin alınması
B
Fonksiyonel yöneticilerin performans değerleme sürecini ciddiye almaları
C
Hatalı ölçme ve değerlemelerden dolayı personelin gözünde insan kaynakları bölümünün inandırıcılığını kaybetmesinden kaçınılması
D
Performans değerleme sonuçlarının insan kaynaklarının çeşitli işlevlerinde kullanılması
E
Performans yönetim süreci ile insan kaynakları bilgi sistemi arasında bağlantı kurulması
Açıklama:
Açık olarak kendilerinden ne beklendiğinin tanımlanması ve bu aşamada onların görüşlerinin alınması yönetici olmayan personelin beklentilerindendir.Doğru cevap A'dır.
Soru 45
I. Örgütün temel amaçlarını örgütü oluşturan en alt sistemlere kadar benimsetmek.
II. Örgüt içinde yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya doğru karşılıklı bilgi akışını sağlayacak bir iletişim sistemini geliştirmek
III. Yönetilen birimlerin performanslarını sürekli geliştirmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri performans yönetimiyle ilgili yönetimin temel görev ve sorumluluklarındandır?
II. Örgüt içinde yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya doğru karşılıklı bilgi akışını sağlayacak bir iletişim sistemini geliştirmek
III. Yönetilen birimlerin performanslarını sürekli geliştirmek
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri performans yönetimiyle ilgili yönetimin temel görev ve sorumluluklarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Performans yönetimiyle ilgili yönetimin temel görev ve sorumlulukları genel olarak üç ana başlık altında toplanmaktadır. Bu görev ve sorumluluklar şunlardır:
• Örgütün temel amaçlarını örgütü oluşturan en alt sistemlere kadar, bu sistemlerin özel amaçlarını da içerecek şekilde tüm örgüte yaymak ve benimsetmek.
• Örgüt içinde yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya doğru karşılıklı bilgi akışını sağlayacak bir iletişim sistemini geliştirmek.
• Yönetilen birimlerin performanslarını sürekli geliştirmek, bu amaçla işletmenin tümü ya da istenen bölümleri için performans ölçme ve değerleme sistemi kurmak ve uygulamaktır. Doğru cevap E'dir.
• Örgütün temel amaçlarını örgütü oluşturan en alt sistemlere kadar, bu sistemlerin özel amaçlarını da içerecek şekilde tüm örgüte yaymak ve benimsetmek.
• Örgüt içinde yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya doğru karşılıklı bilgi akışını sağlayacak bir iletişim sistemini geliştirmek.
• Yönetilen birimlerin performanslarını sürekli geliştirmek, bu amaçla işletmenin tümü ya da istenen bölümleri için performans ölçme ve değerleme sistemi kurmak ve uygulamaktır. Doğru cevap E'dir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimi sisteminden beklentisi olanlardan değildir?
Seçenekler
A
Üst yönetim
B
Orta ve alt düzey yöneticiler
C
Belediye görevlileri
D
İnsan kaynakları yöneticileri
E
Sendikalar
Açıklama:
Belediye görevleri bu süreçte beklentisi olan grupta değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi üst yönetimin performans yönetim sistemiyle ilgili üstlenmesi gereken diğer görev ve sorumluluklardan değildir?
Seçenekler
A
Etkili bir işletme sistemi kurmak ve işletmek
B
Personel şikayetlerini çözmek için son raddeye kadar beklemek
C
Yönetim görevlerini üstlenen personelin performanslarını izlemek, ölçmek ve değerlemek
D
Performans değerlemelerinden elde edilen bilgiler doğrultusunda yöneticilerin terfi ettirilmelerine karar vermek
E
Performans yönetimiyle ilgili çalışmaları baştan sona desteklemek
Açıklama:
Personel şikâyetlerine gereken önemin verilmesini sağlamak üst yönetimin performans yönetim sistemiyle ilgili üstlenmesi gereken diğer görev ve sorumluluklardandır.Doğru cevap B'dir.
Soru 48
I. Uzun vadelidir ve üst yönetim tarafından yapılır.
II. Orta vadelidir, fonksiyonel yöneticiler tarafından hazırlanır.
III. Alt yönetim düzeyinde kısa vadeli olarak hazırlanan planlardır.
Yukarıda özellikleri verilen planlar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yukarıdakiyle eşleşecek doğru sıralamayla verilmiştir?
II. Orta vadelidir, fonksiyonel yöneticiler tarafından hazırlanır.
III. Alt yönetim düzeyinde kısa vadeli olarak hazırlanan planlardır.
Yukarıda özellikleri verilen planlar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yukarıdakiyle eşleşecek doğru sıralamayla verilmiştir?
Seçenekler
A
Taktik planlar- Stratejik planlar- Operasyonel planlar
B
Stratejik planlar-Operasyonel planlar-Taktik planlar
C
Operasyonel planlar-Taktik planlar -Stratejik planlar-
D
Stratejik planlar- Taktik planlar- Operasyonel planlar
E
Operasyonel planlar-Stratejik planlar- Taktik planlar
Açıklama:
Stratejik planlar uzun vadelidir ve üst yönetim tarafından yapılır. Taktik planlar orta vadelidir, fonksiyonel yöneticiler tarafından hazırlanır. Operasyonel planlar ise, alt yönetim düzeyinde kısa vadeli olarak hazırlanan planlardır. Doğru cevap D'dir.
Soru 49
I. Ölçülen özellik
II. Ölçen kişi
III. Kullanılan ölçme aracı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri performans ölçme işleminin sağlıklı bir tanımlama yapabilmesi için kontrol etmesi gerekenlerdendir?
II. Ölçen kişi
III. Kullanılan ölçme aracı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri performans ölçme işleminin sağlıklı bir tanımlama yapabilmesi için kontrol etmesi gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Ölçme, bir tanımlama işlemidir. Performans ölçme işleminin sağlıklı bir tanımlama yapabilmesi için üç temel faktörü çok iyi kontrol etmesi gerekir. Bu faktörler: 1) Ölçülen özellik, 2) Ölçen kişi ve 3) Kullanılan ölçme aracıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 50
I. Etkili bir performans yönetimi sistemi sürekli dikkat gerektirir.
II. Uygulanmakta olan performans yönetimi sisteminin etkili olabilmesi için, personelin örgütsel performansa yaptığı katkının artırılması gerekir.
III. Statik bir süreçtir.
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri performans yönetim sistemi değerlemesiyle ilgili söylenebilir?
II. Uygulanmakta olan performans yönetimi sisteminin etkili olabilmesi için, personelin örgütsel performansa yaptığı katkının artırılması gerekir.
III. Statik bir süreçtir.
Yukarıdakilerin hangisi ya da hangileri performans yönetim sistemi değerlemesiyle ilgili söylenebilir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bu süreç dinamik bir süreçtir. Diğer maddeler doğrudur. Doğru cevap C'dir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimi sürecinin yürütülmesinde görev almaz?
Seçenekler
A
Yöneticiler
B
İşletme çalışanları
C
Sendika temsilcileri
D
İnsan kaynakları uzmanları
E
Yeminli mali müşavir
Açıklama:
Performans yönetimi sürecinin yürütülmesinde; yöneticiler, işletme çalışanları, sendika temsilcileri ve insan kaynakları uzmanlarından oluşan bir proje takımı görev almaktadır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetim sürecinin tasarlanmasının aşamalarından birisidir?
Seçenekler
A
Mevcut sistemin analizi
B
Performansın planlanması
C
Performansın ölçülmesi
D
Performansın değerlendirilmesi
E
Performans yönetim sürecinin değerlendirilmesi
Açıklama:
Performans yönetim sürecinin tasarlanmasının aşamaları:
Mevcut sistemin analizi
Beklentilerin saptanması
Görev yetki ve sorumlulukların belirlenmesi
Mevcut sistemin analizi
Beklentilerin saptanması
Görev yetki ve sorumlulukların belirlenmesi
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetim sürecinin yürütülmesinin aşamalarından birisidir?
Seçenekler
A
Mevcut sistemin analizi
B
Beklentilerin saptanması
C
Performansın ölçülmesi
D
Görev yetki ve sorumlulukların belirlenmesi
E
Performans yönetim sürecinin değerlendirilmesi
Açıklama:
Performans yönetim sürecinin yürütülmesinin aşamaları:
Performansın planlanması
Performansın ölçülmesi
Performansın değerlendirilmesi
Performansın planlanması
Performansın ölçülmesi
Performansın değerlendirilmesi
Soru 54
"Sürecin örgütsel ve bireysel amaçlara ulaşmayı sağlayıp sağlamadığı; iş akışında ortaya çıkan sorunlar; hem insanlara hemde örgütsel performansa etkisi açısından işlerin içerikleri ve birbirleriyle ilişkileri, insanlara uyumu, bireysel gelişmeyi teşvik edip etmediği; yetki devretme ve grup çalışmalarının etkililiği"nin araştırılması performans yönetim sürecinin tasarlanmasının aşağıdaki hangi aşamasında analiz edilir?
Seçenekler
A
Beklentilerin Saptanması
B
Mevcut sistemin analiz edilmesi
C
Görev yetki ve sorumlulukların belirlenmesi
D
Performansın planlanması
E
Performansın ölçülmesi
Açıklama:
Mevcut sistemde analiz edilmesi gereken noktalar şunlardır:
• Geçmiş yıllarda uzun, orta ve kısa dönemli planların yapılıp yapılmadığı; hangi alanlarda planlardan sapmalar olduğu ve bunların giderilmesi yönünde ne tür çalışmaların yapıldığı; örgütün ve bölümlerin amaçları, hedefleri ve bunların ekonomik, politik ve kültürel gerçeklerle uyumu; örgütün, bölümün ya da iş biriminin amaçlarının bireysel amaçlara uygunluğu; örgütün amaçlarının herkesce bilinmesi ve benimsenmesi durumu.
• Yönetimin ve personelin benimsedikleri değerler ve tutumlar ile bunlar arasındaki farklar; insanların başarı, örgütsel bağlılık, uzmanlık, güç ve iş ahlakı açısından davranışları ve birbirleriyle ilişkileri; örgüt kültürünün yüksek performansı destekleyip desteklemediği; risk alma, ödül ve ceza yaklaşımları; temel kaynak olarak insana gösterilen saygı ve bu saygının insanın gelişimine sağladığı katkının sonuçları.
• Örgütsel çalışma ortamının yapısındaki risk, sıcaklık, yakınlık, destek, standartlar, çatışma ve kimlik gibi temel belirleyicilerin durumu; motivasyon faktörleri, iletişim, etkileşim, etkileme süreci, karar verme, hedef oluşturma ve denetim gibi liderlik süreçleri; bu süreçlerin örgüt üzerinde ne derecede etkili olduğu; toplu pazarlıklar, şikayet sistemleri ve sendikal ilişkiler sonucu ortaya çıkan davranışsal sorunlar.
• Sürecin örgütsel ve bireysel amaçlara ulaşmayı sağlayıp sağlamadığı; iş akışında ortaya çıkan sorunlar; hem insanlara hemde örgütsel performansa etkisi açısından işlerin içerikleri ve birbirleriyle ilişkileri, insanlara uyumu, bireysel gelişmeyi teşvik edip etmediği; yetki devretme ve grup çalışmalarının etkililiği.
• Örgütün amaçlarına ulaşmasını sağlayacak, liderlerin, personelin ve diğer kaynakların mevcudiyeti; bireylerin istenen düzeyde faaliyet gösterecek, zihinsel, fiziksel ve duygusal kapasiteyle; işlerini yapacak bilgi, beceri ve uzmanlığa sahip olup olmadıkları.
• Örgütün personel seçme, işe alma, yerleştirme, oryantasyon, performans değerleme, yükseltme, ücretlendirme, discipline etme, işten çıkartma, eğitim ve geliştirme politikalarının, programlarının ve uygulamalarının ve bu amaçla tahsis edilen kaynakların durumu; personelin yeterliliğini geliştirme sürecinin çevresel değişikliklerin gereklerini karşılayıp karşılamadığı.
• İşgücü devri, devamsızlık ve işe gelmeme oranları, verimlilik ölçüm sonuçları, personel şikayetleri, kaza raporları, personelin sağlık kayıtları, personelin önerileri; müşteri şikayetleri, pazar payı oranları, satış oranları, rekabet gücü.
• Mevcut performans değerleme sisteminin uygulanması sırasında karşılaşılan sorunlar, sistemin güçlü ve zayıf yönleri.
• Geçmiş yıllarda uzun, orta ve kısa dönemli planların yapılıp yapılmadığı; hangi alanlarda planlardan sapmalar olduğu ve bunların giderilmesi yönünde ne tür çalışmaların yapıldığı; örgütün ve bölümlerin amaçları, hedefleri ve bunların ekonomik, politik ve kültürel gerçeklerle uyumu; örgütün, bölümün ya da iş biriminin amaçlarının bireysel amaçlara uygunluğu; örgütün amaçlarının herkesce bilinmesi ve benimsenmesi durumu.
• Yönetimin ve personelin benimsedikleri değerler ve tutumlar ile bunlar arasındaki farklar; insanların başarı, örgütsel bağlılık, uzmanlık, güç ve iş ahlakı açısından davranışları ve birbirleriyle ilişkileri; örgüt kültürünün yüksek performansı destekleyip desteklemediği; risk alma, ödül ve ceza yaklaşımları; temel kaynak olarak insana gösterilen saygı ve bu saygının insanın gelişimine sağladığı katkının sonuçları.
• Örgütsel çalışma ortamının yapısındaki risk, sıcaklık, yakınlık, destek, standartlar, çatışma ve kimlik gibi temel belirleyicilerin durumu; motivasyon faktörleri, iletişim, etkileşim, etkileme süreci, karar verme, hedef oluşturma ve denetim gibi liderlik süreçleri; bu süreçlerin örgüt üzerinde ne derecede etkili olduğu; toplu pazarlıklar, şikayet sistemleri ve sendikal ilişkiler sonucu ortaya çıkan davranışsal sorunlar.
• Sürecin örgütsel ve bireysel amaçlara ulaşmayı sağlayıp sağlamadığı; iş akışında ortaya çıkan sorunlar; hem insanlara hemde örgütsel performansa etkisi açısından işlerin içerikleri ve birbirleriyle ilişkileri, insanlara uyumu, bireysel gelişmeyi teşvik edip etmediği; yetki devretme ve grup çalışmalarının etkililiği.
• Örgütün amaçlarına ulaşmasını sağlayacak, liderlerin, personelin ve diğer kaynakların mevcudiyeti; bireylerin istenen düzeyde faaliyet gösterecek, zihinsel, fiziksel ve duygusal kapasiteyle; işlerini yapacak bilgi, beceri ve uzmanlığa sahip olup olmadıkları.
• Örgütün personel seçme, işe alma, yerleştirme, oryantasyon, performans değerleme, yükseltme, ücretlendirme, discipline etme, işten çıkartma, eğitim ve geliştirme politikalarının, programlarının ve uygulamalarının ve bu amaçla tahsis edilen kaynakların durumu; personelin yeterliliğini geliştirme sürecinin çevresel değişikliklerin gereklerini karşılayıp karşılamadığı.
• İşgücü devri, devamsızlık ve işe gelmeme oranları, verimlilik ölçüm sonuçları, personel şikayetleri, kaza raporları, personelin sağlık kayıtları, personelin önerileri; müşteri şikayetleri, pazar payı oranları, satış oranları, rekabet gücü.
• Mevcut performans değerleme sisteminin uygulanması sırasında karşılaşılan sorunlar, sistemin güçlü ve zayıf yönleri.
Soru 55
Performans yönetim sürecinin tasarlanmasında beklentilerin saptanması aşamasında aşağıdakilerden hangisi üst yönetimin beklentilerindendir?
Seçenekler
A
Örgüt içindeki statülerinin yükselmesi.
B
Performans değerleme sistemin kullanımının kolay olması.
C
Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi.
D
Personelin kendilerine olan saygı ve öz güvenlerinin olumlu yönde değişmesi
E
İnsanlar arasındaki çatışmaların önlenmesi; iyi insan ve çalışma ilişkisinin
kurulması ve sürdürülmesi.
kurulması ve sürdürülmesi.
Açıklama:
Üst yönetimin beklentileri:
• Personele adil ve eşit davranılması
• Personelin işletmenin amaçları ve beklentileri doğrultusunda çalışması
• Personelin kariyer gelişimini etkileyecek her türlü bilgi ve beceri yetersizliğinin
zamanında belirlenmesi ve giderilmesi
• Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi
• Personele adil ve eşit davranılması
• Personelin işletmenin amaçları ve beklentileri doğrultusunda çalışması
• Personelin kariyer gelişimini etkileyecek her türlü bilgi ve beceri yetersizliğinin
zamanında belirlenmesi ve giderilmesi
• Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi
Soru 56
Performans yönetim sürecinin tasarlanmasında beklentilerin saptanması aşamasında aşağıdakilerden hangisi orta ve alt düzey yöneticilerin beklentilerindendir?
Seçenekler
A
Personelin kendilerine olan saygı ve öz güvenlerinin olumlu yönde değişmesi.
B
Personele adil ve eşit davranılması.
C
Personelin işletmenin amaçları ve beklentileri doğrultusunda çalışması.
D
Personelin kariyer gelişimini etkileyecek her türlü bilgi ve beceri yetersizliğinin
zamanında belirlenmesi ve giderilmesi.
zamanında belirlenmesi ve giderilmesi.
E
Personelin performans düzeyi ile doğru orantılı ödüllendirilmesi.
Açıklama:
Orta ve alt düzey yöneticilerin beklentileri:
• İnsanlar arasındaki çatışmaların önlenmesi; iyi insan ve çalışma ilişkisinin
kurulması ve sürdürülmesi
• Örgüt içindeki statülerinin yükselmesi
• Performans değerleme sistemin kullanımının kolay olması
• Personelden beklenen performansın açıkça tanımlanması, kendilerine iletilmesi ve kabullerinin sağlanması
• Personelin kendilerine olan saygı ve öz güvenlerinin olumlu yönde değişmesi
• Sorumluluk alanlarındaki personelin performansının iyileşmesi ve artması
• İnsanlar arasındaki çatışmaların önlenmesi; iyi insan ve çalışma ilişkisinin
kurulması ve sürdürülmesi
• Örgüt içindeki statülerinin yükselmesi
• Performans değerleme sistemin kullanımının kolay olması
• Personelden beklenen performansın açıkça tanımlanması, kendilerine iletilmesi ve kabullerinin sağlanması
• Personelin kendilerine olan saygı ve öz güvenlerinin olumlu yönde değişmesi
• Sorumluluk alanlarındaki personelin performansının iyileşmesi ve artması
Soru 57
Performans yönetim sürecinin tasarlanmasında performans yönetimiyle ilgili görev, yetki ve sorumlulukların belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisi üst yönetimin görev ve sorumluluklarından birisidir?
Seçenekler
A
Bölümlerini ilgilendiren amaçları, misyonu, fonksiyonel stratejileri belirlemek, faaliyet planlarını yapmak ve standartları saptamak. Bu çalışmalar sırasında personeli bilgilendirmek, onların katılımını ve desteğini sağlamak.
B
Tüm çalışanların amaçlar ve hedefler doğrultusunda uygun ve doğru bir şekilde yapılmasını sağlamak. Herhangi bir problem olduğunda personelle birlikte problemin nedenlerini ve çözüm yollarını bulmak ve uygulamak.
C
Personele gerektiği kadar yetki ve sorumluluk devretmek, onlara yol göstermek, öneriler sunmak, eğitim ihtiyaçlarını belirlemek ve karşılanması için gerekenleri yapmak. Bir başka deyişle bir koç ya da işleri kolaylaştıran bir kişi gibi davranmak.
D
Örgütsel amaçları, vizyonu, misyonu, değerleri, örgütsel hedefleri ve stratejileri saptayarak, örgütü bunlara yönlendirmek ve ulaşılabilmesini sağlamak için tüm bölümlerin ve fonksiyonların eşgüdümünü sağlamak.
E
İnsan kaynakları bölümüyle iyi ilişkiler içinde olmak, birlikte çalışmak. Özellikle performans ölçme ve değerleme sistemlerinin tasarlanması ve uygulanması aşamalarında bu işbirliği çok büyük önem taşımaktadır.
Açıklama:
Üst yönetimin performans yönetim sistemiyle ilgili üstlenmesi gereken diğer görev ve sorumluluklardan bazıları şunlardır:
• Performans yönetimi sisteminde uygulanacak çalışma ilkelerinin tüm örgüt üyelerine duyurulması ve benimsetilmesi için düzenlenecek etkinliklere liderlik yapmak.
• Performans yönetimiyle ilgili çalışmaları baştan sona desteklemek, ortaya çıkan problemlerin çözümüne yardımcı olmak. Bu yardım yapılmadığı takdirde personelin sisteme bağlı kalması konusunda sorunlar yaşanacaktır.
• Örgütsel amaçları, vizyonu, misyonu, değerleri, örgütsel hedefleri ve stratejileri saptayarak, örgütü bunlara yönlendirmek ve ulaşılabilmesini sağlamak için tüm bölümlerin ve fonksiyonların eşgüdümünü sağlamak.
• Etkili bir işletme sistemi kurmak ve işletmek.
• Aynı işi yapan personel arasında ortaklaşa belirlenmiş, amaçlarla ve stratejilerle uyumlu ve performans beklentilerini doğru bir şekilde yansıtan standartların oluşturulmasını sağlamak.
• Performans ölçümlerinin ve değerlemelerinin geçerli, güvenilir ve belirlenen zaman süreleri içinde başlatılmasını, bitirilmesini ve belgelendirilmesini güvence altına almak.
• Yönetim görevlerini üstlenen personelin performanslarını izlemek, ölçmek ve değerlemek. Performans değerlemelerinden elde edilen bilgiler doğrultusunda yöneticilerin terfi ettirilmeleri, geliştirilmeleri, eğitilmeleri ve ücretlendirilmeleriyle ilgili kararları vermek.
• Personel şikâyetlerine gereken önemin verilmesini sağlamak.
• Performans yönetimi sisteminde uygulanacak çalışma ilkelerinin tüm örgüt üyelerine duyurulması ve benimsetilmesi için düzenlenecek etkinliklere liderlik yapmak.
• Performans yönetimiyle ilgili çalışmaları baştan sona desteklemek, ortaya çıkan problemlerin çözümüne yardımcı olmak. Bu yardım yapılmadığı takdirde personelin sisteme bağlı kalması konusunda sorunlar yaşanacaktır.
• Örgütsel amaçları, vizyonu, misyonu, değerleri, örgütsel hedefleri ve stratejileri saptayarak, örgütü bunlara yönlendirmek ve ulaşılabilmesini sağlamak için tüm bölümlerin ve fonksiyonların eşgüdümünü sağlamak.
• Etkili bir işletme sistemi kurmak ve işletmek.
• Aynı işi yapan personel arasında ortaklaşa belirlenmiş, amaçlarla ve stratejilerle uyumlu ve performans beklentilerini doğru bir şekilde yansıtan standartların oluşturulmasını sağlamak.
• Performans ölçümlerinin ve değerlemelerinin geçerli, güvenilir ve belirlenen zaman süreleri içinde başlatılmasını, bitirilmesini ve belgelendirilmesini güvence altına almak.
• Yönetim görevlerini üstlenen personelin performanslarını izlemek, ölçmek ve değerlemek. Performans değerlemelerinden elde edilen bilgiler doğrultusunda yöneticilerin terfi ettirilmeleri, geliştirilmeleri, eğitilmeleri ve ücretlendirilmeleriyle ilgili kararları vermek.
• Personel şikâyetlerine gereken önemin verilmesini sağlamak.
Soru 58
Performans yönetim sürecinin tasarlanmasında performans yönetimiyle ilgili görev, yetki ve sorumlulukların belirlenmesinde aşağıdakilerden hangisi orta düzey yönetimin görev, yetki ve sorumluluklarından birisidir?
Seçenekler
A
Performans yönetimi sisteminde uygulanacak çalışma ilkelerinin tüm örgüt üyelerine duyurulması ve benimsetilmesi için düzenlenecek etkinliklere liderlik yapmak.
B
Tüm çalışanların amaçlar ve hedefler doğrultusunda uygun ve doğru bir şekilde yapılmasını sağlamak. Herhangi bir problem olduğunda personelle birlikte problemin nedenlerini ve çözüm yollarını bulmak ve uygulamak.
C
Örgütsel amaçları, vizyonu, misyonu, değerleri, örgütsel hedefleri ve stratejileri saptayarak, örgütü bunlara yönlendirmek ve ulaşılabilmesini sağlamak için tüm bölümlerin ve fonksiyonların eşgüdümünü sağlamak.
D
Aynı işi yapan personel arasında ortaklaşa belirlenmiş, amaçlarla ve stratejilerle uyumlu ve performans beklentilerini doğru bir şekilde yansıtan standartların oluşturulmasını sağlamak.
E
Performans ölçümlerinin ve değerlemelerinin geçerli, güvenilir ve belirlenen zaman süreleri içinde başlatılmasını, bitirilmesini ve belgelendirilmesini güvence altına almak.
Açıklama:
Orta düzey yönetimin görev, yetki ve sorumlulukları: Performans yönetim sistemiyle ilgili orta düzey (fonksiyonel) yönetimin görev, yetki ve sorumluluklarından bazıları şu şekilde sıralanabilir:
• Üst yönetimin uygulanmasına karar verdiği ve desteklediği performans yönetim sistemini öğrenmek, benimsemek, alt kademelere yaymak ve benimsemek.
• Alt düzey yöneticilerin çalışmaları hakkında üst yönetimi bilgilendirmek, bir anlamda üst yönetim ile alt yönetim arasında köprü görevini üstlenmek.
• Bölümlerini ilgilendiren amaçları, misyonu, fonksiyonel stratejileri belirlemek, faaliyet planlarını yapmak ve standartları saptamak. Bu çalışmalar sırasında personeli bilgilendirmek, onların katılımını ve desteğini sağlamak.
• Tüm çalışanların amaçlar ve hedefler doğrultusunda uygun ve doğru bir şekilde yapılmasını sağlamak. Herhangi bir problem olduğunda personelle birlikte problemin nedenlerini ve çözüm yollarını bulmak ve uygulamak.
• Personele gerektiği kadar yetki ve sorumluluk devretmek, onlara yol göstermek, öneriler sunmak, eğitim ihtiyaçlarını belirlemek ve karşılanması için gerekenleri yapmak. Bir başka deyişle bir koç ya da işleri kolaylaştıran bir kişi gibi davranmak.
• Personel ile yakın insani ilişkiler kurmak. Onların ihtiyaçları hakkında her zaman bilgi sahibi olmak.
• Etkili bir iletişim sistemi kurmak ve devamlılığını sağlamak.
• Olumlu ve verimli uygulamaları teşvik etmek.
• İnsan kaynakları bölümüyle iyi ilişkiler içinde olmak, birlikte çalışmak. Özellikle performans ölçme ve değerleme sistemlerinin tasarlanması ve uygulanması aşamalarında bu işbirliği çok büyük önem taşımaktadır.
• Sorumluluk alanlarına giren personelin performanslarını izlemek, doğru ve objektif bir biçimde ölçmek ve değerlemek.
• Üst yönetimin uygulanmasına karar verdiği ve desteklediği performans yönetim sistemini öğrenmek, benimsemek, alt kademelere yaymak ve benimsemek.
• Alt düzey yöneticilerin çalışmaları hakkında üst yönetimi bilgilendirmek, bir anlamda üst yönetim ile alt yönetim arasında köprü görevini üstlenmek.
• Bölümlerini ilgilendiren amaçları, misyonu, fonksiyonel stratejileri belirlemek, faaliyet planlarını yapmak ve standartları saptamak. Bu çalışmalar sırasında personeli bilgilendirmek, onların katılımını ve desteğini sağlamak.
• Tüm çalışanların amaçlar ve hedefler doğrultusunda uygun ve doğru bir şekilde yapılmasını sağlamak. Herhangi bir problem olduğunda personelle birlikte problemin nedenlerini ve çözüm yollarını bulmak ve uygulamak.
• Personele gerektiği kadar yetki ve sorumluluk devretmek, onlara yol göstermek, öneriler sunmak, eğitim ihtiyaçlarını belirlemek ve karşılanması için gerekenleri yapmak. Bir başka deyişle bir koç ya da işleri kolaylaştıran bir kişi gibi davranmak.
• Personel ile yakın insani ilişkiler kurmak. Onların ihtiyaçları hakkında her zaman bilgi sahibi olmak.
• Etkili bir iletişim sistemi kurmak ve devamlılığını sağlamak.
• Olumlu ve verimli uygulamaları teşvik etmek.
• İnsan kaynakları bölümüyle iyi ilişkiler içinde olmak, birlikte çalışmak. Özellikle performans ölçme ve değerleme sistemlerinin tasarlanması ve uygulanması aşamalarında bu işbirliği çok büyük önem taşımaktadır.
• Sorumluluk alanlarına giren personelin performanslarını izlemek, doğru ve objektif bir biçimde ölçmek ve değerlemek.
Soru 59
Performans yönetim sürecinin uygulanmasında aşağıdakilerden hangisi performans planlamasının örgütlere sağlayacağı yararlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Örgütsel kültürle, değerlerle ve inançlarla uyumlaştırılmış ihtiyaçların tüm sisteme uyarlanmasını sağlamak.
B
Örgütün misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerinin belirlenerek, tüm örgüte iletilmesini sağlamak.
C
Örgütün tüm bölümlerinin aynı yönde işbirliği ve koordinasyon içinde çalışmalarını gerçekleştirmek.
D
Personelin gösterecekleri performans konusunda kendilerinden ne beklendiğini açıkça tanımlayarak, bu beklentilerin örgütsel amaçlara yapacağı katkıyı anlamalarını ve kabul etmelerini sağlamak.
E
Sistemdeki ya da çevresel koşullardaki değişmeler sonucu planlarda ortaya çıkan sapmalara ya da yapılması gereken değişikliklere yönetimin gözardı etmesi.
Açıklama:
Performans planlamasının örgütlere sağlayacağı yararlardan bazıları şunlardır:
• Örgütsel kültürle, değerlerle ve inançlarla uyumlaştırılmış ihtiyaçların tüm sisteme uyarlanmasını sağlamak.
• Örgütün misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerinin belirlenerek, tüm örgüte iletilmesini sağlamak.
• Örgütün tüm bölümlerinin aynı yönde işbirliği ve koordinasyon içinde çalışmalarını gerçekleştirmek.
• Personelin gösterecekleri performans konusunda kendilerinden ne beklendiğini açıkça tanımlayarak, bu beklentilerin örgütsel amaçlara yapacağı katkıyı anlamalarını ve kabul etmelerini sağlamak.
• Yönetimin, örgütün amaçları doğrultusunda planlanan performansı gerçekleşip
gerçekleştiremediğini izlemelerine ve kontrol altında tutmalarına olanak vermek.
• Sistemdeki ya da çevresel koşullardaki değişmeler sonucu planlarda ortaya çıkan sapmalara ya da yapılması gereken değişikliklere yönetimin dikkatini çekmek.
• Örgütsel kültürle, değerlerle ve inançlarla uyumlaştırılmış ihtiyaçların tüm sisteme uyarlanmasını sağlamak.
• Örgütün misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerinin belirlenerek, tüm örgüte iletilmesini sağlamak.
• Örgütün tüm bölümlerinin aynı yönde işbirliği ve koordinasyon içinde çalışmalarını gerçekleştirmek.
• Personelin gösterecekleri performans konusunda kendilerinden ne beklendiğini açıkça tanımlayarak, bu beklentilerin örgütsel amaçlara yapacağı katkıyı anlamalarını ve kabul etmelerini sağlamak.
• Yönetimin, örgütün amaçları doğrultusunda planlanan performansı gerçekleşip
gerçekleştiremediğini izlemelerine ve kontrol altında tutmalarına olanak vermek.
• Sistemdeki ya da çevresel koşullardaki değişmeler sonucu planlarda ortaya çıkan sapmalara ya da yapılması gereken değişikliklere yönetimin dikkatini çekmek.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetim sürecinin değerlemenin temel amaçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Yönetimin ve personelin performans yönetimi sürecinden beklentilerini saptamak
B
Mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek
C
Performans yönetimi sürecinde kullanılan yaklaşımların personel tarafından kabul edilme eğilimini test etmek
D
Toplantılarda düzenli olarak yer almak, düşüncelerini çekinmeden, açıkça söylemek
E
Beklentiler ile mevcut sistemin bu beklentileri karşılama yeterliliği arasındaki farkları kesin olarak belirlemek
Açıklama:
Değerlemede temel amaçlar; 1) yönetimin ve personelin performans yönetimi sürecinden beklentilerini saptamak, 2) mevcut sisteme yönelik tutumları değerlemek, 3)performans yönetimi sürecinde kullanılan yaklaşımların personel tarafından kabul edilme eğilimini test etmek ve 4) beklentiler ile mevcut sistemin bu beklentileri karşılama yeterliliği arasındaki farkları kesin olarak belirlemek olmalıdır.
Ünite 3
Soru 1
İşletme ile ilgili olarak hayal edilen gelecek; yöneticinin zihnindeki, başında bulunduğu birimin gelecekteki konumu ve görünümü ile ilgili hayali, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Misyon
B
Vizyon
C
Amaç
D
Hedef
E
Strateji
Açıklama:
Vizyon, işletme ile ilgili olarak hayal edilen gelecektir. Vizyon kavramı, yöneticinin zihnindeki, başında bulunduğu birimin gelecekteki konumu ve görünümü ile ilgili hayali ifade eder. Bu anlamda vizyon aynı zamanda bir liderlik kavramı olarak da ele alınabilir. Vizyon, işletmelerin gelecekte olmasını arzu ettikleri durum olarak da ifade edilebilir (gaye, hayal). Yani vizyon işletmelerin gelecekte varmak istedikleri yeri ve bunun hayalini tanımlar. Vizyon kavramı işletmenin uzun vadeli geleceğiyle (20 yıl ve üzeri) ilgilidir. Bu öngörü şirketin tüm faaliyetlerine yol gösterir. Doğru cevap B’dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi bir vizyonun çalışanlara anlatılarak paylaşılması yaklaşımında dikkat edilmesi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İfadeler ve amaç açık olarak ifade edilmelidir.
B
Vizyona temel oluşturan gerçekler sürekli olarak vurgulanmalıdır.
C
Çalışanların değerli olduğu sık sık belirtilmelidir.
D
Vizyona ulaşmak için“biz” anlayışı üzerinde durulmalıdır.
E
Vizyon sadece belli uzman görüşleri dikkate alınarak hazırlanmalıdır.
Açıklama:
Vizyon hakkında çalışanların da görüşleri istenmeli, onlara danışılmalı ve bu görüşler dikkate alınmalıdır. Vizyona ulaşmak için“biz” anlayışıyla çalışmaktan gurur duyulduğu ve bunun kuruma neler kazandıracağı üzerinde durulmalıdır. Doğru cevap E’dir.
Soru 3
Doğru ve gerçekçi bir misyon, işletmeyle ilgili aşağıda verilen hangi durumu önler?
Seçenekler
A
Kurulma nedenleri dışında büyümesini
B
Ekip çalışması için ortam hazırlamasını
C
Stratejik plan ve programlar yapmasını
D
Faaliyet sonuçlarını değerlendirmesini
E
Halkla ilişkiler faaliyetlerini yürütmesini
Açıklama:
İyi tanımlanmış misyon, işletmeleri yap-boz’lardan ve zik-zak’lardan kurtarır. Örneğin, bir işletmenin gerçekten varolma nedenini terkederek gereksiz büyümesini ve ilgisiz sektörlere girmesi önler. Doğru cevap A’dır.
Soru 4
Misyonlarını belirlerken, işletmelerin bazı çekinceleri dikkate almaları ve değerlemeleri yararlı olacaktır. Aşağıdakilerden hangisinde bu çekincelerden biri yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Misyonun belirlenmesi ve yazılı hale getirilmesi kolay bir iş değildir.
B
İç ve dış koşulların hızlı değişmesi misyonu pratikte geçersiz kılabilir.
C
Açık ve yazılı hale getirilmiş bir misyon işletmeye uygulama esnekliği verir.
D
Değişen koşullar nedeniyle bağlayıcı açıklamalar her zaman doğru olmayabilir.
E
Bazı işletmelerin misyonda söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmayabilir.
Açıklama:
Misyonla ilgili çekinceler:
• Misyonun belirlenmesi ve yazılı hale getirilmesi kolay bir iş değildir.
• Açıklanmış ve yazılı hale getirilmiş bir misyon işletmeyi bağlayabilir ve esnekliğini kaybettirebilir.
• İçinde bulundukları iç ve dış koşullar o kadar hızlı değişmektedir ki, işletmelerin bu şekilde kendilerini bağlayıcı açıklamalarda bulunmaları her zaman doğru olmayabilir.
• Misyon bildirgeleri çoğu zaman bir iyi niyet ifadesi ve halkla ilişkiler aracı olmanın ötesine gitmemekte; pek çok işletmenin söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmamaktadır. Bu da zaman içinde işletmenin itibar kaybına neden olabilir.
• Misyonun belirlenmesi ve yazılı hale getirilmesi kolay bir iş değildir.
• Açıklanmış ve yazılı hale getirilmiş bir misyon işletmeyi bağlayabilir ve esnekliğini kaybettirebilir.
• İçinde bulundukları iç ve dış koşullar o kadar hızlı değişmektedir ki, işletmelerin bu şekilde kendilerini bağlayıcı açıklamalarda bulunmaları her zaman doğru olmayabilir.
• Misyon bildirgeleri çoğu zaman bir iyi niyet ifadesi ve halkla ilişkiler aracı olmanın ötesine gitmemekte; pek çok işletmenin söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmamaktadır. Bu da zaman içinde işletmenin itibar kaybına neden olabilir.
Soru 5
İşletmenin hedeflerine ulaşması için “SMART” olarak kısaltılan özellikleri taşıması gerekir. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Belirgin
B
Ölçülebilir
C
Ulaşılabilir
D
Sorumlu
E
Zaman Sınırlı
Açıklama:
Belirlenen tüm hedeflerin başarıya ulaşması için bir takım özellikleri (nitelikleri) taşıması gerekir. Bunlar İngilizce baş harfleri “SMART” olarak kısaltılan şu beş özellikten oluşmaktadır: • Belirgin (Specific): Hedefler belirgin olmalı, açık olarak tanımlanmalıdır. Ne, ne zaman, nerede, nasıl, kiminle gibi sorularını yanıtlamaladır. • Ölçülebilir (Measurable): Hedefler ölçülebilir olmalıdır. Hedefler sayısal olarak ifade edilebilmelidir. • Ulaşılabilir (Attainable): Hedefler ulaşılabilir olmalıdır. Çalışanlar tarafından hedefi gerçekleştirmek ulaşılabilir boyutta olmalıdır. • Gerçekçi (Realistic): Hedefler gerçekçi olmalıdır. İşletmenin kaynaklarına uygun gerçekçi bir plan üzerine kurulmalıdır. • Zaman Sınırlı (Time Bounded): Hedefler zaman sınırlı olmalıdır. Hedeflere ulaşmak için gerekli olan zaman süreci tanımlanmalıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisinde ‘strateji’ nin özelliği doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Günlük olarak tekrarlanan işleri ve kısa vadeli geleceğe bağlı bir düzeni içerir.
B
Yönetim kurallarının dışına çıkar ve belirsizlik yaratarak işlev görür.
C
Kararlar içindeki engellerin kaldırılmasıyla ilgili bir analitik düşünme yöntemidir.
D
Düzenli ve durağan bir çevrede organizasyonun faaliyet alanlarını belirler.
E
İşletmede kişisel amaçlarla organizasyon amaçlarının uyumsuz hale getirebilir.
Açıklama:
Strateji, açık bir sistemde faktörler arası mantık ilkeleri ve ilişkileri üzerine kurulmuş karar verme ve kararlar içindeki engellerin kaldırılmasıyla ilgili bir analitik düşünme yöntemidir. Diğer seçenekler yanlıştır. Doğru cevap C’dir.
Soru 7
Planlama yapılırken enflasyon, grevler, ekonomik krizler, işten çıkarmalar gibi öngörülemeyen olayların dikkate alınması, Planlama aşamasında uyulması gereken hangi ilkeyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Doğru zamanlama
B
Uygulanabilirlik
C
Örgütün politikalarına uygunluk
D
Uygun maliyet
E
Esneklik
Açıklama:
Esneklik: Planlama yapılırken enflasyon, grevler, ekonomik krizler, işten çıkarmalar gibi öngörülemeyen olaylar için yeterli esnekliğe izin verilmelidir. Doğru cevap E’dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisinde Tek Kullanımlık Planlar doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Prosedürler, Bütçeler, Kurallar
B
Politikalar, Programlar, Projeler
C
Kurallar, Programlar, Prosedürler
D
Programlar, Bütçeler, Projeler
E
Projeler, Politikalar, Kurallar
Açıklama:
Faaliyet Planları: 1- Sürekli Planlar: Prosedürler, Politikalar ve Kurallar'dır. 2- Tek Kullanımlık Planlar: Bütçeler, Programlar ve Projeler'dir. Doğru cevap D’dir.
Soru 9
Kredi kaynaklarına yönelik politikalar ve kâr dağıtım politikaları; işletme içindeki hangi politika türüyle ilgili fonksiyonlardır?
Seçenekler
A
Satış politikaları
B
Finansman politikaları
C
Üretim politikaları
D
Personel politikaları
E
Eğitim politikaları
Açıklama:
Finansman politikaları: a) Kredi kaynaklarına yönelik politikalar (hissedar sayısını arttırma,sermaye piyasasından uzun vadeli borç almak, kısa vadeli kredi kullanma gibi); b) Kâr dağıtım politikaları (otofinansmana gitme, dengeli kar dağıtımı uygulama, yeni yatırımlarla kar dağıtımı arasında denge kurma gibi). Doğru cevap B’dir.
Soru 10
“İşletmelerde bölümler, bölgeler ya da kişiler itibariyle yapılması öngörülen satış miktarları; gelecek dönemde satılması düşünülen mal ve hizmet miktarı sayı yada nakit olarak tahmin edilir.” tanımı, işletmelerde hangi bütçe türünü açıklar?
Seçenekler
A
Üretim Bütçesi
B
Nakit Bütçesi
C
Hammadde Bütçesi
D
Satış Bütçesi
E
Maliyet Bütçesi
Açıklama:
Satış Bütçesi: İşletmelerde bölümler, bölgeler ya da kişiler itibariyle yapılması öngörülen satış miktarlarını ortaya koyar. Gelecek dönemde satılması düşünülen mal ve hizmet miktarı sayı ya da nakit olarak tahmin edilir. Doğru cevap D’dir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel performans planlanmadan önce belirlenmesi gereken unsurlardan değildir?
Seçenekler
A
Örgütün vizyonu
B
Örgütün misyonu
C
Örgütün hedefleri
D
Örgütün stratejisi
E
Örgütün geçmişi
Açıklama:
Örgütsel performansı belirlerken öncelikle örgütün misyonu, vizyonu, amaçları, hedefleri ve stratejileri belirlenmelidir. Sonuçta çalışanların performansları, nihai olarak işletmenin performansı ile ilişkilidir.
Soru 12
İşletme ile ilgili hayal edilen geleceğe ne isim verilir?
Seçenekler
A
Misyon
B
Hedef
C
Vizyon
D
Stratejik amaç
E
Operasyonel plan
Açıklama:
Vizyon, işletme ile ilgili olarak hayal edilen gelecektir. Vizyon kavramı, yöneticinin zihnindeki, başında bulunduğu birimin gelecekteki konumu ve görünümü ile ilgili hayali ifade eder. Bu anlamda vizyon aynı zamanda bir liderlik kavramı olarak da ele alınabilir. Vizyon, işletmelerin gelecekte
olmasını arzu ettikleri durum olarak da ifade edilebilir (gaye, hayal). Yani vizyon işletmelerin gelecekte varmak istedikleri yeri ve bunun hayalini tanımlar. Vizyon kavramı işletmenin uzun vadeli geleceğiyle (20 yıl ve üzeri) ilgilidir. Bu öngörü şirketin tüm faaliyetlerine aynen bir kutup yıldızı gibi yol gösterir.
olmasını arzu ettikleri durum olarak da ifade edilebilir (gaye, hayal). Yani vizyon işletmelerin gelecekte varmak istedikleri yeri ve bunun hayalini tanımlar. Vizyon kavramı işletmenin uzun vadeli geleceğiyle (20 yıl ve üzeri) ilgilidir. Bu öngörü şirketin tüm faaliyetlerine aynen bir kutup yıldızı gibi yol gösterir.
Soru 13
Bir işletmenin varoluş sebebini açıklayan temel amaç ve hedeflerini ortaya koyan ifadeye ne isim verilir?
Seçenekler
A
Vizyon
B
Misyon
C
Organizasyon
D
Stratejik amaç
E
Reklam çalışması
Açıklama:
Misyon, bir işletme veya örgütün “kuruluş ve varoluş nedeni”ni açıklayan, temel amaç ve hedeflerini net bir şekilde koyan bir ifadedir. İşletme kimlere, nerede, hangi süreçlerle ne tip ürünleri sunmaktadır? Bunları yaparken iş felsefesi nedir, hangi değerlere sahiptir ve aynı işi yapan diğer işletmelerden farkı ne olacaktır? İşte bu sorulara verilen cevaplar işletmenin misyonunu açıklar.
Soru 14
İşletmenin tümünü ilgilendiren ve üst yönetim düzeyi tarafından belirlenen amaçlara ne isim verilir?
Seçenekler
A
Vizyon
B
Misyon
C
Nihai amaçlar
D
Organizasyon
E
Stratejik amaçlar
Açıklama:
İşletmenin bir bütün olarak ulaşmak istediği sonuçlar üst yönetim düzeyinde belirlenir. Bu amaçlar stratejik amaçlar olup işletmenin tümünü ilgilendiren amaçlardır. Ayrıca orta ve alt yönetim düzeylerinde stratejik amaçlarla uyumlu olarak her işlevsel bölümün kendi iş birimlerindeki etkinlikleri sonucu elde etmek istedikleri amaçları vardır. Bu amaçlar ise işlevsel (fonksiyonel) amaçlar olup, daha belirgin alanlarda, işletmedeki işlevsel etkinlikler sonucu elde
edilmesi beklenen sonuçlardır.
edilmesi beklenen sonuçlardır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi bir hedefin amacına ulaşması için taşıması gereken beş niteliksel özellikten birisi değildir?
Seçenekler
A
Belirgin
B
Ulaşılabilir
C
Ölçülebilir
D
Gerçekçi
E
Yaratıcı
Açıklama:
Belirlenen tüm hedeflerin başarıya ulaşması için bir takım özellikleri (nitelikleri) taşıması gerekir. Bunlar ingilizce baş harfleri “SMART” olarak kısaltılan şu beş özellikten oluşmaktadır:
- Belirgin (Specific): Hedefler belirgin olmalı, açık olarak tanımlanmalıdır. Ne, ne zaman, nerede, nasıl, kiminle gibi sorularını yanıtlamaladır.
- Ölçülebilir (Measurable): Hedefler ölçülebilir olmalıdır. Hedefler sayısal olarak ifade edilebilmelidir.
- Ulaşılabilir (Attainable): Hedefler ulaşılabilir olmalıdır. Çalışanlar tarafından hedefi gerçekleştirmek ulaşılabilir boyutta olmalıdır.
- Gerçekçi (Realistic): Hedefler gerçekçi olmalıdır. İşletmenin kaynaklarına uygun gerçekçi bir plan üzerine kurulmalıdır.
- Zaman Sınırlı (Time Bounded): Hedefler zaman sınırlı olmalıdır. Hedeflere ulaşmak için gerekli olan zaman süreci tanımlanmalıdır.
Soru 16
Rakiplerin faaliyetlerini de inceleyerek varılması planlanan amaçlar doğrultusunda uzun dönemli dinamik kararlar topluluğuna ne isim verilir?
Seçenekler
A
Vizyon
B
Organizasyon
C
Strateji
D
Misyon
E
Portföy
Açıklama:
Strateji, rakiplerin faaliyetlerini de inceleyerek, amaçlara varmak için belirlenmiş, nihai sonuca odaklı, uzun dönemli dinamik kararlar topluluğu olarak tanımlanabilir. Stratejide esas olan, arzuladığımız ve istediğimiz sonuçlara ulaşmaktır. Kısacası amaç ve hedefler belirlendikten sonra işletmenin izleyeceği yola en genel anlamıyla strateji denmektedir. Yani stratejiler işletmenin amaç, hedef ve görevlerini gerçekleştirirken kullanacağı yöntemleri içermektedir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi doğru bir planlama yapılırken uyulması gereken ilkelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Yürürlükteki kanunlara uygunluk
B
Esneklik
C
Uygun maliyet
D
Teknolojik uygunluk
E
Gerçekçi kaynak kullanımı
Açıklama:
Planlama yaparken bazı ilkelere uymak gerekir. Sözgelimi, planların katlanılabilir bir maliyeti olması gerektiği ya da planların değişen koşullara uyum sağlayabilecek düzeyde esnek olması gerektiği gibi. Bu ilkeler şunlardır:
- Gerçekçi kaynak kullanımı:
- Yürürlükteki kanunlara uygunluk
- Örgütün strateji ve politikalarına uygunluk
- Esneklik
- Doğru zamanlama
- Uygulanabilirlik
- Uygun maliyet
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi planlama yaparken dikkat edilmesi gereken ilkelerden enflasyon, grev, ekonomik krizler ve işten çıkarmalar gibi öngörülemeyen olayları kapsayan ilkedir?
Seçenekler
A
Gerçekçi kaynak kullanımı
B
Uygun maliyet
C
Uygulanabilirlik
D
Doğru zamanlama
E
Esneklik
Açıklama:
Planlama yaparken bazı ilkelere uymak gerekir. Sözgelimi, planların katlanılabilir bir maliyeti olması gerektiği ya da planların değişen koşullara uyum sağlayabilecek düzeyde esnek olması gerektiği gibi. Bu ilkeler şunlardır:
- Gerçekçi kaynak kullanımı:
- Yürürlükteki kanunlara uygunluk
- Örgütün strateji ve politikalarına uygunluk
- Esneklik
- Doğru zamanlama
- Uygulanabilirlik
- Uygun maliyet
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi işletme içinde çeşitli fonksiyonlarla ilgili düzenlenebilecek başlıca politikalardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Satış politikaları
B
Finansman politikaları
C
Personel politikaları
D
Eğitim politikaları
E
Üretim politikaları
Açıklama:
İşletme içinde çeşitli fonksiyonlarla ilgili politikalar düzenlenebilir. Bu politikalardan başlıcaları aşağıdaki gibi sıralanabilir:
- Satış politikaları
- Finansman politikaları
- Üretim politikaları
- Personel politikaları
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi performans standartları belirlendikten sonra uygunluğu kontrol edilmesi gereken ilkelerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Gerçekçi olmalıdır
B
Açık ve anlaşılır olmalıdır
C
İddialı olmalıdır
D
Yaratıcı olmalıdır
E
Organizasyonel amaçlarla tutarlı olmalıdır
Açıklama:
Performans standartları yazıldıktan sonra, aşağıdaki ilkelere uygun olup olmadığına göre kontrol edilmeleri gerekir. Standartlar:
- Organizasyonel amaçlarla tutarlı olmalıdır
- Gerçekçi olmalıdır
- Spesifik olmalıdır
- Ölçülebilir verilere, gözlemlere veya kanıtlanabilir bilgilere dayandırılmalıdır
- İddialı olmalıdır
- Açık ve anlaşılabilir olmalıdır
- Dinamik olmalıdır
Soru 21
“Evrensel bankacılığın tüm gereklerini yerine getiren, bireysel hizmetlerde güçlü, bölgenin lider KOBİ bankası olmaktır.” ifadesi aşağıdakilerden hangisinin bir örneğidir?
Seçenekler
A
İlke
B
Amaç
C
Strateji
D
Vizyon
E
Politika
Açıklama:
Vizyon, işletme ile ilgili olarak hayal edilen gelecektir. Vizyon kavramı, yöneticinin zihnindeki, başında bulunduğu birimin gelecekteki konumu ve görünümü ile ilgili hayali
ifade eder.
ifade eder.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi bazı işletmelerin misyonlarını belirlememe veya paydaşlarının bilgisine sunmamalarının sebepleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İşletme imajı
B
Çevresel koşullar
C
Çalışan motivasyonu
D
Ekip çalışması
E
Halkla ilişkiler
Açıklama:
Misyonlarını belirleme niyeti olan işletmelerin aşağıdaki çekinceleri dikkate almaları ve kendi açılarından değerlemeleri yararlı olacaktır:
• Misyonun belirlenmesi ve yazılı hale getirilmesi kolay bir iş değildir.
• Açıklanmış ve yazılı hale getirilmiş bir misyon işletmeyi bağlayabilir ve esnekliğini
kaybettirebilir.
• İçinde bulundukları iç ve dış koşullar o kadar hızlı değişmektedir ki, işletmelerin
bu şekilde kendilerini bağlayıcı açıklamalarda bulunmaları her zaman doğru olmayabilir.
• Misyon bildirgeleri çoğu zaman bir iyi niyet ifadesi ve halkla ilişkiler aracı olmanın
ötesine gitmemekte; pek çok işletmenin söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmamaktadır.
Bu da zaman içinde işletmenin itibar kaybına neden olabilir.
• Misyonun belirlenmesi ve yazılı hale getirilmesi kolay bir iş değildir.
• Açıklanmış ve yazılı hale getirilmiş bir misyon işletmeyi bağlayabilir ve esnekliğini
kaybettirebilir.
• İçinde bulundukları iç ve dış koşullar o kadar hızlı değişmektedir ki, işletmelerin
bu şekilde kendilerini bağlayıcı açıklamalarda bulunmaları her zaman doğru olmayabilir.
• Misyon bildirgeleri çoğu zaman bir iyi niyet ifadesi ve halkla ilişkiler aracı olmanın
ötesine gitmemekte; pek çok işletmenin söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmamaktadır.
Bu da zaman içinde işletmenin itibar kaybına neden olabilir.
Soru 23
Bir işletmenin toplam gelirlerinin toplam giderlerinden büyük olması nasıl tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Büyüme
B
Süreklilik
C
Kârlılık
D
Entegrasyon
E
Gelişme
Açıklama:
“Toplam Gelirlerin Toplam Giderlerden büyük olması” kârlılık olarak tanımlanabilir.
Soru 24
İşletmenin bütünüyle ilgili olup onun yaşamını devam ettirmesi ve rekabet üstünlüğü sağlaması için beklediği sonuçları ve gelecekte neye ulaşmayı hedeflediğini belirten genel kapsamlı açıklamalar olan hedef türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politik hedefler
B
Fonksiyonel hedefler
C
Operasyonel hedefler
D
Taktik hedefler
E
Stratejik hedefler
Açıklama:
Stratejik hedefler işletmenin bütünüyle ilgili olup onun yaşamını devam ettirmesi ve rekabet üstünlüğü sağlaması için beklediği sonuçları ve gelecekte neye ulaşmayı hedeflediğini belirten genel kapsamlı açıklamaladır.
Soru 25
Hedeflerin açık olarak tanımlanması hedeflerin başarıya ulaşması için sahip olması gereken özelliklerden hangisine işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Belirginlik
B
Ölçülebilirlik
C
Ulaşılabilirlik
D
Gerçekçilik
E
Zaman Sınırlılık
Açıklama:
Belirgin (Specific): Hedefler belirgin olmalı, açık olarak tanımlanmalıdır. Ne, ne
zaman, nerede, nasıl, kiminle gibi sorularını yanıtlamaladır.
zaman, nerede, nasıl, kiminle gibi sorularını yanıtlamaladır.
Soru 26
Herhangi bir konuyla ilgili olarak; “ne”, “ne zaman”, “kim tarafından”, “hangi maliyetle” gibi soruları yanıtlamaya çalışan yönetim işlevinin temel fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Planlama
B
Örgütleme
C
Koordinasyon
D
Yöneltme
E
Denetim
Açıklama:
Planlama herhangi bir konuyla ilgili olarak; “ne”, “ne zaman”, “nasıl”, “nerede”, “kim tarafından”, “neden”, “hangi maliyetle”, “hangi sürede” gibi soruları yanıtlamaya çalışır.
Soru 27
- Politika
- Bütçe
- Prosedür
- Proje
Seçenekler
A
Yalnız i
B
i, ii
C
i, iii
D
i, ii, iii
E
i, ii, iii, iv
Açıklama:
Sürekli planlar prosedürler, politikalar ve kurallardan oluşmaktadır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi tek kullanımlık planların faydaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Faaliyetler arasında uyum sağlama
B
Devamlı faaliyetlere rehberlik etme
C
Kritik durumları önceden fark etme
D
Önlem alarak gecikmeleri önleme
E
Yetki devrini kolaylaştırma
Açıklama:
Tek kullanımlık planların yararları şöyle özetlenebilir:
• Faaliyetler arasında uyum sağlanır ve belli amaçlara yönlendirilmesi kolay olur,
• Kritik durumlar önceden anlaşılabilir ve gerekli önlemler alınarak gecikmeler önlenebilir,
• Daha etkili yöntem ve usuller geliştirme olanağı sağlarlar,
• Yetki devrini kolaylaştırırlar,
• Etkili denetim için gerekli temeli ve standartları oluştururlar.
• Faaliyetler arasında uyum sağlanır ve belli amaçlara yönlendirilmesi kolay olur,
• Kritik durumlar önceden anlaşılabilir ve gerekli önlemler alınarak gecikmeler önlenebilir,
• Daha etkili yöntem ve usuller geliştirme olanağı sağlarlar,
• Yetki devrini kolaylaştırırlar,
• Etkili denetim için gerekli temeli ve standartları oluştururlar.
Soru 29
Personelin bilgisini, becerisini ve davranışlarını içeren sergilenebilir özelliklerini tanımlayan performans kriterleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kişilik özelliklerine dayalı kriterler
B
Davranışlara dayalı kriterler
C
Çıktılara dayalı kriterler
D
Yetkinliklere dayalı kriterler
E
Sonuçlara dayalı kriterler
Açıklama:
Yetkinliklere dayalı kriterler, personelin bilgisini, becerisini ve davranışlarını içeren sergilenebilir özelliklerini tanımlar. Bir bireyin sahip olduğu yetkinlikler, tek bir işten ya da
bir pozisyondan bağımsız olarak, bir işten diğerine transfer edilebilir niteliktedir.
bir pozisyondan bağımsız olarak, bir işten diğerine transfer edilebilir niteliktedir.
Soru 30
Ürün ya da hizmetin sahip olduğu niteliklerle ilgili performans standartları aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim standartları
B
Maliyet standartları
C
Zaman standartları
D
Miktar standartları
E
Kalite standartları
Açıklama:
Kalite standartları (niceliksel ya da kalitatif standartlar) ürün ya da hizmet planlarından çıkarılan ölçülerdir.
Soru 31
Önceden belirlenmiş bir vizyonun çalışanlara anlatılarak paylaşılması yaklaşımında aşağıdaki hususlardan hangilerine dikkat etmek gerekir?
I- İfadeler ve amaç açık olarak ifade edilmelidir.
II-Vizyona temel oluşturan gerçekler açık bir şekilde ve sürekli olarak vurgulanmalıdır.
III- Vizyonun ancak çalışanlarla hayata geçebileceği, dolayısıyla çalışanların değerli olduğu sık sık belirtilmelidir.
IV- Vizyona ulaşmak için“biz” anlayışıyla çalışmaktan gurur duyulduğu ve bunun kuruma neler kazandıracağı üzerinde durulmalıdır.
V- Vizyon hakkında çalışanların da görüşleri istenmeli, onlara danışılmalı ve bu görüşler dikkate alınmalıdır.
I- İfadeler ve amaç açık olarak ifade edilmelidir.
II-Vizyona temel oluşturan gerçekler açık bir şekilde ve sürekli olarak vurgulanmalıdır.
III- Vizyonun ancak çalışanlarla hayata geçebileceği, dolayısıyla çalışanların değerli olduğu sık sık belirtilmelidir.
IV- Vizyona ulaşmak için“biz” anlayışıyla çalışmaktan gurur duyulduğu ve bunun kuruma neler kazandıracağı üzerinde durulmalıdır.
V- Vizyon hakkında çalışanların da görüşleri istenmeli, onlara danışılmalı ve bu görüşler dikkate alınmalıdır.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III-V
C
I-III-IV-V
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Önceden belirlenmiş bir vizyonun çalışanlara anlatılarak paylaşılması yaklaşımında aşağıdaki hususlara dikkat etmesi gerekir (Ülgen ve Mirze, 2004: 183): • İfadeler ve amaç açık olarak ifade edilmelidir. • Vizyona temel oluşturan gerçekler açık bir şekilde ve sürekli olarak vurgulanmalıdır. • Vizyonun ancak çalışanlarla hayata geçebileceği, dolayısıyla çalışanların değerli olduğu sık sık belirtilmelidir. • Vizyona ulaşmak için“biz” anlayışıyla çalışmaktan gurur duyulduğu ve bunun kuruma neler kazandıracağı üzerinde durulmalıdır. • Vizyon hakkında çalışanların da görüşleri istenmeli, onlara danışılmalı ve bu görüşler dikkate alınmalıdır.
Soru 32
Bir işletme veya örgütün “kuruluş ve varoluş nedeni”ni açıklayan, temel amaç ve hedeflerini net bir şekilde koyan bir ifadeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Misyon
B
Vizyon
C
Koşul
D
Strateji
E
Hedef
Açıklama:
Misyon, bir işletme veya örgütün “kuruluş ve varoluş nedeni”ni açıklayan, temel amaç ve hedeflerini net bir şekilde koyan bir ifadedir. İşletme kimlere, nerede, hangi süreçlerle ne tip ürünleri sunmaktadır? Bunları yaparken iş felsefesi nedir, hangi değerlere sahiptir ve aynı işi yapan diğer işletmelerden farkı ne olacaktır? İşte bu sorulara verilen cevaplar işletmenin misyonunu açıklar (Ülgen ve Mirze, 2004: 175).
Soru 33
Doğru ve gerçekçi bir misyon aşağıdaki yararlardan hangilerini ortaya çıkarır ?
I- İşletmelerin toplumdaki imajını belirler.
II- İşletmeleri yap-boz’lardan ve zik-zak’lardan kurtarır.
III- Çalışanların motive edilmesi ve etkili ekip çalışması yapılması için uygun bir ortam hazırlanmasında güçlükler yaratır.
IV- İşletmeler stratejik plan ve programları daha rahat yapma ve değerleme olanağına kavuşurlar.
V- İşletmeler faaliyet sonuçlarını daha sağlıklı ve kolay bir şekilde değerlenir.
I- İşletmelerin toplumdaki imajını belirler.
II- İşletmeleri yap-boz’lardan ve zik-zak’lardan kurtarır.
III- Çalışanların motive edilmesi ve etkili ekip çalışması yapılması için uygun bir ortam hazırlanmasında güçlükler yaratır.
IV- İşletmeler stratejik plan ve programları daha rahat yapma ve değerleme olanağına kavuşurlar.
V- İşletmeler faaliyet sonuçlarını daha sağlıklı ve kolay bir şekilde değerlenir.
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
I-II-III-V
C
I-II-IV-V
D
I-III-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Varlık nedenini yazılı hale getirerek açıklayan bir işletmenin tüm personeli neyi neden yaptıklarını daha iyi anlar, insiyatif kullanabilir ve kendi kişisel yeteneklerinin işletmeye nasıl katkıda bulunabileceğine daha iyi karar verebilir. Doğru ve gerçekçi bir misyon aşağıdaki yararları sağlar (Koçel, 2011: 160-161): • İşletmelerin toplumdaki imajını belirler. • İşletmeleri yap-boz’lardan ve zik-zak’lardan kurtarır. Örneğin, bir işletmenin gerçekten varolma nedenini terkederek gereksiz büyümesini ve ilgisiz sektörlere girmesi önler. • Çalışanların motive edilmesi ve etkili ekip çalışması yapılması için uygun bir ortam hazırlar. • İşletmeler stratejik plan ve programları daha rahat yapma ve değerleme olanağına kavuşurlar. • İşletmeler faaliyet sonuçlarını daha sağlıklı ve kolay bir şekilde değerlenir. • Kamuoyu işletmeleri daha iyi değerleyebilir ve halkla ilişkiler daha rahat yürütülebilir
Soru 34
Misyonlarını belirleme aşamasındaki işletmelerin aşağıdaki çekincelerin hangilerini dikkate almaları gerekmektedir?
I- Misyonun belirlenmesinin ve yazılı hale getirilmesinin çok kolay bir iş olduğunun bilinmesi.
II- Açıklanmış ve yazılı hale getirilmiş bir misyon işletmeyi bağlayabilir ve esnekliğini kaybettirebilir.
III- İçinde bulundukları iç ve dış koşullar o kadar hızlı değişmektedir ki, işletmelerin bu şekilde kendilerini bağlayıcı açıklamalarda bulunmaları her zaman doğru olmayabilir.
IV- Misyon bildirgeleri çoğu zaman bir iyi niyet ifadesi ve halkla ilişkiler aracı olmanın ötesine gitmemekte; pek çok işletmenin söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmamaktadır. Bu da zaman içinde işletmenin itibar kaybına neden olabilir.
I- Misyonun belirlenmesinin ve yazılı hale getirilmesinin çok kolay bir iş olduğunun bilinmesi.
II- Açıklanmış ve yazılı hale getirilmiş bir misyon işletmeyi bağlayabilir ve esnekliğini kaybettirebilir.
III- İçinde bulundukları iç ve dış koşullar o kadar hızlı değişmektedir ki, işletmelerin bu şekilde kendilerini bağlayıcı açıklamalarda bulunmaları her zaman doğru olmayabilir.
IV- Misyon bildirgeleri çoğu zaman bir iyi niyet ifadesi ve halkla ilişkiler aracı olmanın ötesine gitmemekte; pek çok işletmenin söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmamaktadır. Bu da zaman içinde işletmenin itibar kaybına neden olabilir.
Seçenekler
A
I-II-III
B
I-II-IV
C
II-III-IV
D
I-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Misyonlarını belirleme niyeti olan işletmelerin aşağıdaki çekinceleri dikkate almaları ve kendi açılarından değerlemeleri yararlı olacaktır (Koçel, 2011:160,161): • Misyonun belirlenmesi ve yazılı hale getirilmesi kolay bir iş değildir. • Açıklanmış ve yazılı hale getirilmiş bir misyon işletmeyi bağlayabilir ve esnekliğini kaybettirebilir. • İçinde bulundukları iç ve dış koşullar o kadar hızlı değişmektedir ki, işletmelerin bu şekilde kendilerini bağlayıcı açıklamalarda bulunmaları her zaman doğru olmayabilir. • Misyon bildirgeleri çoğu zaman bir iyi niyet ifadesi ve halkla ilişkiler aracı olmanın ötesine gitmemekte; pek çok işletmenin söyledikleri ile yaptıkları birbirini tutmamaktadır. Bu da zaman içinde işletmenin itibar kaybına neden olabilir.
Soru 35
İşletmenin faaliyetleriyle ilgili ulaşmak istediği sonuçları aşağıdakilerden hangisi tanımlar?
Seçenekler
A
Misyon
B
Hedefler
C
Vizyon
D
Stratejik Amaçlar
E
Strateji
Açıklama:
İşletmenin bir bütün olarak ulaşmak istediği sonuçlar üst yönetim düzeyinde belirlenir. Bu amaçlar stratejik amaçlar olup işletmenin tümünü ilgilendiren amaçlardır. Ayrıca orta ve alt yönetim düzeylerinde stratejik amaçlarla uyumlu olarak her işlevsel bölümün kendi iş birimlerindeki etkinlikleri sonucu elde etmek istedikleri amaçları vardır. Bu amaçlar ise işlevsel (fonksiyonel) amaçlar olup, daha belirgin alanlarda, işletmedeki işlevsel etkinlikler sonucu elde edilmesi beklenen sonuçlardır. Bu anlamda işlevsel amaçlar, işletmenin çeşitli işlevleriyle ilgili olarak önceden konulan belirgin ve ölçülebilir amaçlar olduğundan bir ölçüt veya standart olarak kabul edilmekte ve böylece işletmelerin performans değerlemelerinde kullanılmaktadır (Ülgen ve Mirze, 2004:186,187). Başka bir deyişle stratejik amaçlar, işletmelerin vizyonları doğrultusunda belirli bir süre içerisinde ulaşmayı istediği sonuçlar olarak tanımlanmaktadır. Bu amaçlar, işletme vizyonunu gerçekleştirmek için ulaşılması gereken sonuçlardır. Bu anlamda stratejik amaçlar vizyonu gerçekleştirmenin ilk adımı ve hedefler hiyerarşişisinin en tepesidir.
Soru 36
Amaçların nicelik olarak belirlenmiş şekline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vizyon
B
Misyon
C
Strateji
D
Hedefler
E
İlke
Açıklama:
Hedefler daha kesin ve ölçülebilir özellikte olmalıdır. Hedefler belirlenirken her yönetim kademesi için farklı nitelikte hedefler belirlenmek zorundadır. En üst kademenin belirleyeceği hedefler ancak alt kademelerde belirlenecek olan alt hedefler sayesinde gerçekleştirilebilmektedir. Hiyerarşik açıdan yukarıdan aşağıya doğru “stratejik hedefler”, “taktik hedefler” ve “operasyonel hedefler” belirlenmelidir.
Soru 37
Belirlenen tüm hedeflerin başarıya ulaşması için bir takım özellikleri (nitelikleri) taşıması gerekir. Aşağıda verilen özelliklerin hangileri bunun için gereklidir?
I- Belirgin olması
II- Ölçülebilir olması
III- Ulaşılabilir olması
IV- Gerçekçi olması
V- Zaman sınırlamasız olması
I- Belirgin olması
II- Ölçülebilir olması
III- Ulaşılabilir olması
IV- Gerçekçi olması
V- Zaman sınırlamasız olması
Seçenekler
A
II-III-IV-V
B
I-II-III-IV
C
I-II-III-V
D
I-II-IV-V
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Belirlenen tüm hedeflerin başarıya ulaşması için bir takım özellikleri (nitelikleri) taşıması gerekir. Bunlar ingilizce baş harfleri “SMART” olarak kısaltılan şu beş özellikten oluşmaktadır: • Belirgin (Specific): Hedefler belirgin olmalı, açık olarak tanımlanmalıdır. Ne, ne zaman, nerede, nasıl, kiminle gibi sorularını yanıtlamaladır. • Ölçülebilir (Measurable): Hedefler ölçülebilir olmalıdır. Hedefler sayısal olarak ifade edilebilmelidir. • Ulaşılabilir (Attainable): Hedefler ulaşılabilir olmalıdır. Çalışanlar tarafından hedefi gerçekleştirmek ulaşılabilir boyutta olmalıdır. • Gerçekçi (Realistic): Hedefler gerçekçi olmalıdır. İşletmenin kaynaklarına uygun gerçekçi bir plan üzerine kurulmalıdır. • Zaman Sınırlı (Time Bounded): Hedefler zaman sınırlı olmalıdır. Hedeflere ulaşmak için gerekli olan zaman süreci tanımlanmalıdır.
Soru 38
Aşağıda verilen bilgilerden hangileri stratejinin belirli özellikleri arasında bulunur?
I-Strateji, açık bir sistemde faktörler arası mantık ilkeleri ve ilişkileri üzerine kurulmuş karar verme ve kararlar içindeki engellerin kaldırılmasıyla ilgili bir analitik düşünme yöntemidir.
II-Strateji, doğrudan amaçlarla ilgilidir; bir organizasyonun stratejisi onun genel amaçlarına hizmet eder ve kaynakların bu amaçlar etrafında toplanmasını sağlar.
III-Strateji, organizasyonun çevresiyle olan karşılıklı ilişkilerini düzenler; ekonomik, teknolojik,politik ve sosyal çevredeki değişimlerin kavranmasına, organizasyon üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesine ve olumlu etkilerin de zamanında farkına varılarak, onlardanyararlanılmasına fırsat yaratır.
IV-Strateji, günlük olarak tekrarlanan işlerin dışında, uzun dönemli geleceğe bağlı bir düzeni ilgilendirir.
V-Strateji, organizasyonun bütün finansal ve insan kaynaklarını uyum içinde yöneten ve eyleme geçiren bir güçtür.
I-Strateji, açık bir sistemde faktörler arası mantık ilkeleri ve ilişkileri üzerine kurulmuş karar verme ve kararlar içindeki engellerin kaldırılmasıyla ilgili bir analitik düşünme yöntemidir.
II-Strateji, doğrudan amaçlarla ilgilidir; bir organizasyonun stratejisi onun genel amaçlarına hizmet eder ve kaynakların bu amaçlar etrafında toplanmasını sağlar.
III-Strateji, organizasyonun çevresiyle olan karşılıklı ilişkilerini düzenler; ekonomik, teknolojik,politik ve sosyal çevredeki değişimlerin kavranmasına, organizasyon üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesine ve olumlu etkilerin de zamanında farkına varılarak, onlardanyararlanılmasına fırsat yaratır.
IV-Strateji, günlük olarak tekrarlanan işlerin dışında, uzun dönemli geleceğe bağlı bir düzeni ilgilendirir.
V-Strateji, organizasyonun bütün finansal ve insan kaynaklarını uyum içinde yöneten ve eyleme geçiren bir güçtür.
Seçenekler
A
II-III-IV-V
B
I-II-IV-V
C
I-II-III-V
D
I-II-III-IV
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
Stratejinin belirli bazı özellikleri bulunmaktadır: (Barutçugil,2004:55,56) • Strateji, açık bir sistemde faktörler arası mantık ilkeleri ve ilişkileri üzerine kurulmuş karar verme ve kararlar içindeki engellerin kaldırılmasıyla ilgili bir analitik düşünme yöntemidir. • Strateji, doğrudan amaçlarla ilgilidir; bir organizasyonun stratejisi onun genel amaçlarına hizmet eder ve kaynakların bu amaçlar etrafında toplanmasını sağlar. • Strateji, organizasyonun çevresiyle olan karşılıklı ilişkilerini düzenler; ekonomik, teknolojik, politik ve sosyal çevredeki değişimlerin kavranmasına, organizasyon üzerindeki olumsuz etkilerinin giderilmesine ve olumlu etkilerin de zamanında farkına varılarak, onlardan yararlanılmasına fırsat yaratır. • Strateji, günlük olarak tekrarlanan işlerin dışında, uzun dönemli geleceğe bağlı bir düzeni ilgilendirir. Stratejik seçimler, organizasyonun uzun dönemde izleyeceği politikalarla ilgili olduğu için günlük olağan kararlardan ve işlerden kesinlikle farklıdır. • Strateji, organizasyonun bütün finansal ve insan kaynaklarını uyum içinde yöneten ve eyleme geçiren bir güçtür. Organizasyonun günlük etkinlikleri içinde devam eden olayların ve alınan kararların yönlendiricisi ve yol göstericisidir. Strateji, yönetim oyununun kurallarını belirlemekte, belirsizliği azaltmakta, izlenecek yolları ve yöntemleri açıklığa kavuşturmaktadır. • Strateji, karmaşık ve dinamik bir çevrede organizasyonun faaliyet alanlarını belirler. Organizasyonun varolan kaynaklarından nasıl yararlanılacağını ve uzun dönemde kimler tarafından, nasıl ve ne zaman kullanılacağını belirler. Bu kararlar dizisi, organizasyonun çıkarları gözetilerek ayrıntılı olarak yapılmış bir projeksiyondur. • Strateji, karmaşık ve dinamik bir organizasyonda çalışanları cesaretlendirme ve eyleme geçirme aracıdır. Bu açıdan strateji, yönlendirici ve motive edici bir faktördür. Kişiler, belirsizlik ortamında daha karamsar davranırlar. Gelecek hakkında belirsizliği giderici veya azaltıcı bilgiler sunulduğunda ve ulaşılacak amaçlar kesin bir şekilde belirlendiğinde çalışanların hırsları ve cesaretleri artacaktır. Ayrıca, kişisel amaçlarla organizasyonun genel amaçlarının uyumlaştırılması da daha kolay olacaktır. İşletmelerin performanslarını planlarken iyi bir
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi tek kullanımlık planlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Politika
B
Prosedür
C
Yöntem
D
Kural
E
Bütçe
Açıklama:
Bütçeler Bütçe, beklenen sonuçların rakamlarla ifade edildiği belgedir. Bütçeye “sayısallaştırılmış program” da denilebilir (Mirze, 2010: 124). Tek kullanımlık planlarda önemli bir yer tutan bütçeler, işletme için yol gösterici rol oynar. Bütçeler planın daha çok muhasebe yanını temsil eder. Çünkü bütçe beklenen veya tahmin edilen sonuçların işletme faaliyetleriyle ilgili olarak tahmin edilmesidir (Özalp, 1996: 150). Bütçeler sayesinde işletmelerin hedefleri ve amaçları bir anlamda somutlaştırılmış olduğu için, bütçeler işletmelerde bir denetim aracı olarak da kullanılmaktadır.
Soru 40
Gerçekleştirilen etkinliklerin genellikle miktarı ya da ne kadar az girdiyle ne kadar çok çıktı üretildiği üzerinde duran kriterlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kişilik Özelliklerine Dayalı Kriterler
B
Çıktılara Dayalı Kriterler
C
Davranışlara Dayalı Kriterler
D
Yetkinliklere Dayalı Kriterler
E
Sonuçlara Dayalı Kriterler
Açıklama:
Çıktılara dayalı kriterler, gerçekleştirilen etkinliklerin genellikle miktarı ya da ne kadar az girdiyle ne kadar çok çıktı üretildiği üzerinde durur. Örneğin, “hizmet edilen müşteri sayısı, yapılan satışın miktarı ya da parasal tutarı, üretilen ürün sayısı” gibi kriterler çıktı miktarına bağlıdır. Bu kriterler işin nasıl yapıldığından ya da nasıl başarıldığından daha çok elde edilen ürünler ya da başarılan işler üzerine odaklanır. Çıktıya dayalı kriterler yönetimin kaliteye ya da müşteri memnuniyetine önem vermediği durumlar için uygun olabilirler. Eğer kalite ve müşteri memnuniyeti önemliyse, sonuçların dikkate alınması gerekir (Benligiray, 2005: 146). Çıktılara dayalı kriterler diğer kriterlere göre daha somut ve ölçülmesi daha kolay kriterlerdir. Diğer kriterler işin nasıl yapıldığı, işi yapanların özellikleri ile ilgilenirken, çıktılara dayalı kriterler işin yapılması sonrasında ortaya çıkan çıktıyla ilgilenmekte, performans bu çıktılar yardımıyla değerlendirilmektedir.
Soru 41
"Bir işletmenin bütünüyle ilgili olup, gelecekte ulaşmayı hedeflediklerini belirten genel kapsamlı açıklamalara ............... denir."
Noktalı yerlere gelecek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Noktalı yerlere gelecek olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taktik hedefler
B
Operasyonel hedefler
C
Stratejik hedefler
D
Vizyon
E
Misyon
Açıklama:
Stratejik hedefler işletmenin bütünüyle ilgili olup onun yaşamını
devam ettirmesi ve rekabet üstünlüğü sağlaması için beklediği
sonuçları ve gelecekte neye ulaşmayı hedeflediğini belirten genel
kapsamlı açıklamalardır
devam ettirmesi ve rekabet üstünlüğü sağlaması için beklediği
sonuçları ve gelecekte neye ulaşmayı hedeflediğini belirten genel
kapsamlı açıklamalardır
Soru 42
Bir ürünün üretilmesi için gerekli olan ana ve yardımcı maddelerin miktar ve tutarlarını gösteren bütçe aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim bütçesi
B
Maliyet bütçesi
C
Hammadde bütçesi
D
Reklam bütçesi
E
Satış bütçesi
Açıklama:
Üretim için gerekli olacak hammadde ve yardımcı maddelerin miktar ve
tutarlarını gösterir. Gelecekteki fiyat değişiklikleri de öngörülerek hammadde ve malzeme fiyatları belirlenir.
tutarlarını gösterir. Gelecekteki fiyat değişiklikleri de öngörülerek hammadde ve malzeme fiyatları belirlenir.
Soru 43
İşletmenin gelecekteki para girdi ve çıktılarını gösteren bütçe aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Nakit bütçesi
B
Maliyet bütçesi
C
Üretim bütçesi
D
Satış bütçesi
E
Reklam bütçesi
Açıklama:
İşletmeler günlük, haftalık ve aylık faaliyetlerini yürütebilmek için belli bir nakte ihtiyaç duyarlar. Bütçeler, işletmelerin gelecekteki nakit giriş ve çıkışlarını gösterirler. Böylece nakit sıkıntısı doğmadan gerekli önlemlerin alınmasını sağlarlar.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi performans standartlarının alt gruplarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Miktar standartları
B
Kalite standartları
C
Meslek standartları
D
Zaman standartları
E
Maliyet standartları
Açıklama:
Performans standartlarının dört alt grupta incelenmesi mümkündür.
Bunlar; miktar standartları, kalite standartları, zaman standartları ve maliyet standartlarıdır.
Bunlar; miktar standartları, kalite standartları, zaman standartları ve maliyet standartlarıdır.
Soru 45
Bir kurum için faaliyet planı hazırlanırken, çeşitli ilkelere uymak gerekmektedir. Faaliyet planını oluştururken olası ekonomik kriz, döviz bazlı maliyet değişimi, enflasyon gibi durumları planda belirten bir yönetici, aşağıda verilen ilkelerden hangisini özellikle dikkate almıştır?
Seçenekler
A
Gerçekçi kaynak kullanımı
B
Kanunlara uygunluk
C
Doğru zamanlama
D
Esneklik
E
Uygulanabilirlik
Açıklama:
Planlama yaparken bazı ilkelere uymak gerekir. Sözgelimi, planların katlanılabilir bir maliyeti olması gerektiği ya da planların değişen koşullara uyum sağlayabilecek düzeyde esnek olması gerektiği gibi.
Esneklik: Planlama yapılırken enflasyon, grevler, ekonomik krizler, işten çıkarmalar gibi öngörülemeyen olaylar için yeterli esnekliğe izin verilmelidir.
Esneklik: Planlama yapılırken enflasyon, grevler, ekonomik krizler, işten çıkarmalar gibi öngörülemeyen olaylar için yeterli esnekliğe izin verilmelidir.
Soru 46
Aşağıda verilen ifadelerden hangisi bir araştırma hastanesinin misyonuna ait olamaz?
Seçenekler
A
Toplumun yaşam kalitesini yükseltmek
B
Tıbbın gelişimine katkı sağlamak
C
Sağlık bilimleri alanındaki akademik çalışmalara olanak sağlamak
D
İnsana değer veren hekimler yetiştirmek
E
Dünyada referans gösterilen bir sağlık kurumu olmak
Açıklama:
Misyon, bir işletme veya örgütün “kuruluş ve varoluş nedeni”ni açıklayan, temel amaç ve hedeflerini net bir şekilde koyan bir ifadedir.
Vizyon ise işletme ile ilgili olarak hayal edilen gelecektir.
Vizyon ve misyon genellikle birbirine karıştırılan kavramlardır. Vizyon “gelecek ile”, misyon ise “şu an ile” ilgilidir.
İlk dört şık temel amaç ve hedefleri belirtirken, E şıkkı geleceğe dönük bir temenni içermektedir.
Vizyon ise işletme ile ilgili olarak hayal edilen gelecektir.
Vizyon ve misyon genellikle birbirine karıştırılan kavramlardır. Vizyon “gelecek ile”, misyon ise “şu an ile” ilgilidir.
İlk dört şık temel amaç ve hedefleri belirtirken, E şıkkı geleceğe dönük bir temenni içermektedir.
Soru 47
Aşağıdaki politikalardan hangisi satış politikaları içerisinde değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Mal ve hizmet politikaları
B
Satış biçimine yönelik politikalar
C
Satış sonrası hizmet politikaları
D
Reklam politikaları
E
Üretim politikaları
Açıklama:
Satış politikaları:
a) Satış biçimine yönelik politikalar (vadeli satış, peşin satış gibi);
b) Mal vehizmet politikaları (mamul veya hizmetin çeşitlendirilmesi, mal veya hizmetin kalite ve fiyat düzeyi, malın ambalaj ve stoklanması gibi);
c) Müşterilere yönelik politikalar (müşteri tipleri, müşteri sayısı, dağıtım kanalları, satış sonrası hizmetler gibi);
d) Reklam politikaları.
E şıkkı ise tamamen üretim politikaları altında incelenmektedir.
a) Satış biçimine yönelik politikalar (vadeli satış, peşin satış gibi);
b) Mal vehizmet politikaları (mamul veya hizmetin çeşitlendirilmesi, mal veya hizmetin kalite ve fiyat düzeyi, malın ambalaj ve stoklanması gibi);
c) Müşterilere yönelik politikalar (müşteri tipleri, müşteri sayısı, dağıtım kanalları, satış sonrası hizmetler gibi);
d) Reklam politikaları.
E şıkkı ise tamamen üretim politikaları altında incelenmektedir.
Soru 48
"Çalışanların bir işi tam olarak hangi adımlar ve aşamalarla yapabileceğini tanımlayan faaliyet rehberidir."
Yukarıda tanımlanan faaliyet planı alt ögesi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Yukarıda tanımlanan faaliyet planı alt ögesi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Politika
B
Kural
C
Prosedür
D
Bütçe
E
Program
Açıklama:
Prosedür, belirli bir işin tam olarak hangi adımlar ve aşamalarla
yapılabileceğini tanımlayan standart bir faaliyet rehberidir. Prosedürler, işletmenin bütününü ilgilendirmeyebilir. Prosedürler, politikaların uygulanmasına yardımcı olan, nasıl uygulanacağını gösteren, politikanın bir uzantısı veya görüntüsü olarak tanımlanabilmektedir.
yapılabileceğini tanımlayan standart bir faaliyet rehberidir. Prosedürler, işletmenin bütününü ilgilendirmeyebilir. Prosedürler, politikaların uygulanmasına yardımcı olan, nasıl uygulanacağını gösteren, politikanın bir uzantısı veya görüntüsü olarak tanımlanabilmektedir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi tek kullanımlık planların sağladığı yararlardan değildir?
Seçenekler
A
İşletme içi denetim ve kordinasyona yardımcı olurlar
B
Faaliyetler arasında uyum sağlanır ve belli amaçlara yönlendirilmesi kolaylaşır
C
Kritik durumlar önceden anlaşılabilir, gerekli önlemler alınabilir.
D
Yetki devrini kolaylaştırırlar
E
Etkili denetim için gerekli temeli ve standartları oluştururlar.
Açıklama:
A şıkkı sürekli planların faydalarından birisidir.
Sürekli planlar işletmelerde devamlı ve tekrarlayan faaliyetlere ışık tutması ve rehberlik etmesi için hazırlanan ve her an yararlanılan planlardır Sürekli planlar gereksiz zaman ve para kaybını önlemekte, işletme içi denetim ve kordinasyonu yardımcı olmaktadır.
Tek kullanımlık planların yararları şöyle özetlenebilir
• Faaliyetler arasında uyum sağlanır ve belli amaçlara yönlendirilmesi kolay olur,
• Kritik durumlar önceden anlaşılabilir ve gerekli önlemler alınarak gecikmeler önlenebilir,
• Daha etkili yöntem ve usuller geliştirme olanağı sağlarlar,
• Yetki devrini kolaylaştırırlar,
• Etkili denetim için gerekli temeli ve standartları oluştururlar.
Tek kullanımlık plan olarak kabul edilen program, proje ve bütçeler şöyle açıklanabilir:
Sürekli planlar işletmelerde devamlı ve tekrarlayan faaliyetlere ışık tutması ve rehberlik etmesi için hazırlanan ve her an yararlanılan planlardır Sürekli planlar gereksiz zaman ve para kaybını önlemekte, işletme içi denetim ve kordinasyonu yardımcı olmaktadır.
Tek kullanımlık planların yararları şöyle özetlenebilir
• Faaliyetler arasında uyum sağlanır ve belli amaçlara yönlendirilmesi kolay olur,
• Kritik durumlar önceden anlaşılabilir ve gerekli önlemler alınarak gecikmeler önlenebilir,
• Daha etkili yöntem ve usuller geliştirme olanağı sağlarlar,
• Yetki devrini kolaylaştırırlar,
• Etkili denetim için gerekli temeli ve standartları oluştururlar.
Tek kullanımlık plan olarak kabul edilen program, proje ve bütçeler şöyle açıklanabilir:
Soru 50
Personelin bilgi, beceri ve davranışlarını içeren sergilenebilir özelliklerine dayalı, bir işten diğerine transfer edilebilen performans kriterleri aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Çıktılara dayalı kriterler
B
Yetkinliklere dayalı kriterler
C
Davranışlara dayalı kriterler
D
Kişilik özelliklerine dayalı kriterler
E
Sonuçlara dayalı kriterler
Açıklama:
Yetkinliklere dayalı kriterler, personelin bilgisini, becerisini ve davranışlarını içeren sergilenebilir özelliklerini tanımlar. Bir bireyin sahip olduğu yetkinlikler, tek bir işten ya da bir pozisyondan bağımsız olarak, bir işten diğerine transfer edilebilir niteliktedir.
Ünite 4
Soru 1
Bir performansın iyi mi yoksa kötü mü olduğu, beklentileri karşılayıp karşılamadığı performans yönetimi sürecinin hangi aşamasında belirlenir?
Seçenekler
A
Performans ölçümü
B
İşe alım süreci
C
İlişik kesme süreci
D
Hedef belirleme
E
Ödüllendirme
Açıklama:
Performans ölçümü işletmelerde performans yönetimi sürecinin en önemli aşamalarından birisidir. Çünkü bir performansın iyi mi yoksa kötü mü olduğu, beklentileri karşılayıp karşılamadığı ancak ölçme sonucu bilinebilir.
Soru 2
Etkili bir performans ölçümü için öncelikle neye gereksinim duyulur?
Seçenekler
A
Nitelikli çalışan profiline
B
Anlayışlı bir müdür ve işverene
C
Kârlılığı yüksek bir işletmede çalışmaya
D
Performans kriter ve standartlarının belirlenmiş olmasına
E
Yetkin bir iş güvenliği uzmanına
Açıklama:
Etkili bir performans ölçümü için öncelikle performans kriter ve standartlarının belirlenmiş olması gerekmektedir. Çünkü performans ölçme sisteminin temelini bu ölçütler oluşturmaktadır.
Soru 3
İşletmelerde performans ölçümünün en önemli amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çalışanlara yönelik ödüllendirme ve ücretlendirme kararlarının verilmesine yardımcı olmak
B
İşletme kârlılığını arttırmak
C
Ceza sisteminin yeniden gözden geçirilmesini sağlamak
D
Müşteri ilişkilerinin denetimini ve yeniden değerlendirilmesini sağlamak
E
Çalışanların günlük yaşam aktivitelerine katkıda bulunmak
Açıklama:
Pek çok farklı amacın yanı sıra işletmelerde performans ölçümünün en önemli amacı, çalışanlara yönelik ödüllendirme ve ücretlendirme kararlarının verilmesine yardımcı olmaktır.
Soru 4
Performans ölçme sisteminin tasarlanmasında sorulması gereken ilk soru aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Performans ölçümünün performans yönetim sistemi içindeki yeri nedir?
B
Performans ölçümünde hangi yöntem kullanılacaktır?
C
Performans ölçme sonuçları başarılı mıdır?
D
Performans ölçme sistemi nasıl tasarlanmıştır?
E
Performans hangi amaçla ölçülecektir?
Açıklama:
Performans ölçme sisteminin tasarlanmasında sorulması gereken ilk soru performansın hangi amaçla ölçüleceğidir. Performans ölçümü sonuçları ne amaçla kullanılacaktır?
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi performans ölçümünün amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
İşletmenin verimliliğini artırmak
B
Çalışanların performansını artırmak
C
Ürün ve hizmet kalitesini artırmak
D
Müşterilere geribildirim sağlamak
E
Örgüt içi iletişim ve kültürel değişimi sağlamak
Açıklama:
İşletmenin verimliliğini artırmak, çalışanların performansını artırmak, ürün ve hizmet kalitesini artırmak, idari kararlara destek olmak, çalışanlara geribildirim sağlamak, eğitim ve kariyer planlamasının etkinliğini artırmak, işletme, iş ve çalışan uyumunu sağlamak, performansa dayalı ödüllendirme yapmak, çalışanların yetkinliklerini geliştirmek, çalışanların potansiyellerini belirlemek, örgüt içi iletişim ve kültürel değişimi sağlamak, diğer insan kaynakları uygulamalarının başarısını ölçmek ve yasal savunma yapmak.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi performans ve ödül yönetimi sisteminin parçaları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Hedef belirleme
B
Performans ölçümü
C
Hedef ve faaliyet iyileştirme
D
Ödüller
E
Ceza yöntemi belirleme
Açıklama:
Performans ve ödül yönetimi sisteminin parçaları genel olarak şunlardır: hedef belirleme, performans ölçümü, hedef ve faaliyet iyileştirme, sonuçlar ve ödüller.
Soru 7
- Performans ölçümünün zamanlaması
- Performans ölçme amaçlarının belirlenmesi
- Performans ölçümünde dikkate alınacak yetkinliklerin belirlenmesi
- Performans ölçümünü yapacakların belirlenmesi
Seçenekler
A
I - II - III - IV
B
II - IV - III - I
C
I - IV - II - III
D
II - I - III - IV
E
IV - III - II - I
Açıklama:
Performans ölçme sisteminin tasarlanması sürecinde yukarıda aşamalar genel olarak şu şekilde sıralanabilir:
- Performans ölçme amaçlarının belirlenmesi
- Performans ölçümünü yapacakların belirlenmesi
- Performans ölçümünde dikkate alınacak yetkinliklerin belirlenmesi
- Performans ölçümünün zamanlaması
Soru 8
Performans ölçümünde kullanılan başlıca yöntemlere ilişkin aşağıda verilen eşleştirmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Sıralama yöntemi → Kişilerarası karşılaştırmaya dayalı yöntem
B
Zorunlu dağıtım yöntemi → Ortak performans kriterlerine ve standartlarına dayalı yöntem
C
Direkt indeks yöntemi → Personelin geleceğe dönük performansını belirlemeye dayalı yöntem
D
Elektronik performans izleme uygulamaları → Bireysel performans kriterlerine ve standartlarına dayalı yöntem
E
Psikoteknik değerleme → Elektronik performans ölçümü
Açıklama:
Performans ölçümünde kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:
Kişilerarası Karşılaştırmaya Dayalı Yöntemler: Sıralama yöntemi ve zorunlu dağıtım yöntemi
Ortak Performans Kriterlerine ve Standartlarına Dayalı Yöntemler: Geleneksel ve davranışsal değerleme skalaları, kritik olay yöntemi ve kontrol listesi yöntemi
Bireysel Performans Kriterlerine ve Standartlarına Dayalı Yöntemler: Standartlar yöntemi ve direkt indeks yöntemi
Personelin Geleceğe Dönük Performansını Belirlemeye Dayalı Yöntemler: Amaçlara göre yönetim, değerleme merkezleri ve psikoteknik değerleme
Elektronik Performans Ölçümü: Performans değerleme karar destek sistemleri ve elektronik performans izleme uygulamaları
Kişilerarası Karşılaştırmaya Dayalı Yöntemler: Sıralama yöntemi ve zorunlu dağıtım yöntemi
Ortak Performans Kriterlerine ve Standartlarına Dayalı Yöntemler: Geleneksel ve davranışsal değerleme skalaları, kritik olay yöntemi ve kontrol listesi yöntemi
Bireysel Performans Kriterlerine ve Standartlarına Dayalı Yöntemler: Standartlar yöntemi ve direkt indeks yöntemi
Personelin Geleceğe Dönük Performansını Belirlemeye Dayalı Yöntemler: Amaçlara göre yönetim, değerleme merkezleri ve psikoteknik değerleme
Elektronik Performans Ölçümü: Performans değerleme karar destek sistemleri ve elektronik performans izleme uygulamaları
Soru 9
- Doğrudan bir performans ölçme yöntemi olmaktan ziyade bir performans yönetim modelidir.
- İşletmelerde özellikle yönetim kadrolarının performansını ölçmekte de kullanılır.
- Çalışanların geçmiş performansları da dikkate alınır.
- Yöntemin asıl üstünde durduğu konu ulaşılması beklenen hedeflerin belirlenmesidir.
Seçenekler
A
Amaçlara göre yönetim
B
Değerleme merkezleri
C
Kritik olay yöntemi
D
Performans değerleme karar destek sistemleri
E
Kontrol listesi yöntemi
Açıklama:
Amaçlara Göre Yönetim: Aslında doğrudan bir performans ölçme yöntemi olmaktan ziyade bir performans yönetim modeli, hatta genel olarak bir yönetim yaklaşımı olan amaçlara göre yönetim, işletmelerde özellikle yönetim kadrolarının performansını ölçmekte de kullanılmaktadır. Yöntem çalışanların geçmiş performanslarını da dikkate almaktadır, ancak yöntemin asıl üstünde durduğu konu ulaşılması beklenen hedeflerin belirlenmesi olduğundan bu yöntem çalışanların, özellikle de yöneticilerin gelecek dönem performanslarını kestirmeye yönelik yöntemler arasında kabul edilmektedir.
Soru 10
Bireylerin kişilik özelliklerini ve iş görme becerilerini inceleyerek birey-iş uyumunun ölçülmesinde kullanılan, pek çok performans ölçme yöntemine göre oldukça objektif ve güvenilir bilgi sağlayan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amaçlara göre yönetim
B
Elektronik performans izleme uygulamaları
C
Psikoteknik değerleme
D
Standartlar yöntemi
E
Kontrol listesi yöntemi
Açıklama:
Psikoteknik değerleme bireylerin kişilik özellikleri ve iş görme becerileri açısından incelenmeleri ile ilgili bir bilim dalıdır. Birey-iş uyumunun ölçülmesinde kullanılmaktadır. Psikoteknik değerleme sürecinde kişinin belli bir işi yapıp yapamayacağını belirlemek üzere kişinin bedensel ve zihinsel becerilerini ölçmeye yönelik olarak bir takım testler uygulanmaktadır. Bu testler kapsamlı ve ayrıntılı sayısal veriler üretmektedir. Bu nedenle pek çok performans ölçme yöntemine göre oldukça objektif ve güvenilir bilgi sağlamaktadır.
Soru 11
Performansın ücret kararlarını desteklemek için ölçülmesinde aşağıdakilerden hangisine odaklanılır?
Seçenekler
A
Çalışanların geçmişe yönelik çabalarına
B
Çalışanların bazı yetkinliklerine
C
Klasik amir değerlemesine
D
Müşteri değerlemelerine
E
Performansın yılda bir değerlendirilmesine
Açıklama:
Performans ölçme sisteminin yapısı bu kararlara bağlı olarak farklılıklar gösterebilmektedir. Örneğin performansın ücret kararlarını desteklemek için ölçülmesinde daha çok çalışanların geçmişe yönelik çabalarına odaklanılırken, terfi ve kariyer planlaması kararlarının alımında kullanılacak performans ölçümlerinde daha çok çalışanların bazı yetkinliklerine odaklanılmaktadır. Fabrika çalışanlarının performanslarının ölçümünde klasik amir değerlemesiyle yetinilirken, pazarlama elemanlarının veya öğretmenlerin performans ölçümlerinde müşteri değerlemeleri de dikkate alınabilmektedir. Aynı şekilde, fabrika işçilerinin performansları yılda bir değerlendirilirken kimi pazarlama elemanlarının performansı günlük olarak takip edilmektedir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi performans değerlendirmesinin başlıca amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
İşletmenin verimliliğini artırmak
B
Çalışanların performansını artırmak
C
Çalışanlara geribildirim vermeden değerlendirmesini yapmak
D
Eğitim ve kariyer planlamasının etkinliğini artırmak
E
Çalışanların potansiyellerini belirlemek
Açıklama:
Performans yönetiminin başlıca amaçları şu şekilde sıralanmıştır: İşletmenin verimliliğini artırmak, çalışanların performansını artırmak, ürün ve hizmet kalitesini artırmak, idari kararlara destek olmak, çalışanlara geribildirim sağlamak, eğitim ve kariyer planlamasının etkinliğini artırmak, işletme, iş ve çalışan uyumunu sağlamak, performansa dayalı ödüllendirme yapmak, çalışanların yetkinliklerini geliştirmek, çalışanların potansiyellerini belirlemek, örgüt içi iletişim ve kültürel değişimi sağlamak, diğer insan kaynakları uygulamalarının başarısını ölçmek ve yasal savunma yapmak.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi, gerçek zamanlı ve süreçlere yönelik bir yaklaşım taşıması gereken bir performans ölçme sistemi gerektirir?
Seçenekler
A
İşten çıkarma
B
Performansa dayalı ödüllendirme
C
Performansa dayalı ücretlendirme
D
Ürün ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi
E
Çalışanlara geribildirim verilmesi
Açıklama:
Çalışanların performansının yüksek tutulması, işletmenin verimliliğinin artırılması, ürün ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi gibi amaçları önceleyen bir performans ölçme sisteminin ise gerçek zamanlı ve süreçlere yönelik bir yaklaşım taşıması gerekir
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisinde yetkinliklere dayalı bir performans ölçümü yaklaşımına sahip olması gerekmektedir.?
Seçenekler
A
Örgüt içi iletişim ve kültürel değişimi sağlamak
B
Ürün ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi
C
Çalışanların performansının yüksek tutulması
D
İşten çıkarma
E
İşletmenin verimliliğinin artırılması
Açıklama:
Eğitim ve kariyer planlamasının etkinliğini artırmak, çalışanların işletme ve işle uyumunu sağlamak, çalışanların yetkinliklerini geliştirmek, çalışanların potansiyellerini belirlemek, örgüt içi iletişim ve kültürel değişimi sağlamak gibi amaçlar için tasarlanacak bir performans ölçme sisteminin ise yetkinliklere dayalı bir performans ölçümü yaklaşımına sahip olması gerekmektedir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi kişilerarası karşılaştırmaya dayalı yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Standartlar
B
Direkt İndeks
C
Değerleme Merkezleri
D
Sıralama
E
Geleneksel ve Davranışsal Değerleme Skalaları
Açıklama:
Bu başlık altında iki farklı yöntem bulunmaktadır: Sıralama yöntemi ve zorunlu dağıtım yöntemi.
Soru 16
Çalışanların performanslarının iş tanımlarından türetilen çeşitli kriterlere göre ölçülmesi biçiminde uygulanan performans ölçme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zorunlu Dağıtım
B
Davranış değerleme skalası
C
Geleneksel değerleme skalaları
D
Davranışsal beklenti skalaları
E
Davranışsal gözlem skalaları
Açıklama:
Grafik dereceleme yöntemi olarak da bilinen geleneksel değerleme skalaları yöntemi çalışanların performanslarının iş tanımlarından türetilen çeşitli kriterlere göre ölçülmesi biçiminde uygulanmaktadır. Çok yaygın olarak kullanılan bu yöntemin farklı uygulama biçimleri olsa da hepsinin ortak özelliği çalışanla ilgili farklı kriterler ve bu kriterlere ait farklı dereceler içermesidir. Bu kriterler genellikle çalışanın kişilik özellikleri, işe ilişkin davranışları ve yaptığı işin çıktıları ile ilgili olmaktadır.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi personelin geleceğe dönük performansını belirlemeye dayalı yöntemlerden biridir?
Seçenekler
A
Kontrol Listesi
B
Standartlar
C
Direkt İndeks
D
Kişilerarası karşılaştırmalar
E
Psikoteknik değerleme
Açıklama:
Çalışanlar farklı bir üretim stratejisine uyum sağlamaya ne kadar hazırdırlar? Bu gibi soruların cevaplandırılabilmesi için işletmelerde çalışanların geçmiş dönem performanslarının ölçülmesi yanında gelecek döneme yönelik performansların tahmin edilebilmesi de gerekmektedir. Bu amaçla kullanılan üç farklı yöntem bulunmaktadır: Amaçlara göre yönetim, değerleme merkezleri ve psikoteknik değerleme.
Soru 18
İşletmelerde özellikle yönetim kadrolarının performansını ölçmekte kullanılan ve genel olarak bir yönetim yaklaşımı olan performans ölçme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Değerleme Merkezleri
B
Amaçlara Göre Yönetim
C
Psikoteknik Değerleme
D
Elektronik Performans Ölçümü
E
Kritik Olaylar
Açıklama:
Aslında doğrudan bir performans ölçme yöntemi olmaktan ziyade bir performans yönetim modeli, hatta genel olarak bir yönetim yaklaşımı olan amaçlara göre yönetim, işletmelerde özellikle yönetim kadrolarının performansını ölçmekte de kullanılmaktadır.
Soru 19
Performans ölçümünü yapan kişilerin, çalışanların önemli görülen konulardaki veya anlardaki davranışlarını kaydetmeleri şeklinde uygulanan performans ölçme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kritik Olaylar
B
Davranışsal gözlem skalaları
C
Davranışsal beklenti skalaları
D
Davranış değerleme skalası
E
Zorunlu Dağıtım
Açıklama:
Kritik olay yöntemi performans ölçümünü yapan kişilerin çalışanların kritik konulardaki veya anlardaki davranışlarını kaydetmeleri şeklinde uygulanmaktadır. Bu davranışlar olumlu olabileceği gibi olumsuz davranışlar da olabilir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi işe alım süreçlerinde adayların işletme açısından taşıdıkları potansiyelin belirlenmesi amacıyla kullanılır?
Seçenekler
A
Amaçlara göre yönetim
B
Direkt İndeks
C
Kontrol Listesi
D
Değerleme Merkezleri
E
Elektronik performans ölçümü
Açıklama:
Aslında değerleme merkezleri büyük işletmelerde işe alım süreçlerinde adayların işletme açısından taşıdıkları potansiyelin belirlenmesi amacıyla kullanılan merkezlerdir. İşletmenin günlük işleyişinin dışında konumlandırılan bu merkezlerde uzmanlar tarafından adaylara yönelik çeşitli bilimsel test ve uygulamalar gerçekleştirilmektedir.
Soru 21
I. Sistemin tasarlanması
II.Ölçme yöntemine karar verilmesi
III.Sistemin denenmesi
Yukarıda verilenlerden hangileri performans ölçme sisteminin aşamaları arasında yer alır?
II.Ölçme yöntemine karar verilmesi
III.Sistemin denenmesi
Yukarıda verilenlerden hangileri performans ölçme sisteminin aşamaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Performans ve ödül yönetimi sisteminin bir alt sistemi olan performans ölçme sistemi ise kendi içinde sistemin tasarlanması, ölçme yöntemine karar verilmesi ve uygulama
aşamalarından oluşmaktadır.
aşamalarından oluşmaktadır.
Soru 22
Eğitim ve kariyer planlamasının etkinliğini artırmak, çalışanların işletme ve işle uyumunu sağlamak, çalışanların yetkinliklerini geliştirmek, çalışanların potansiyellerini belirlemek, örgüt içi iletişim ve kültürel değişimi sağlamak gibi amaçlar için tasarlanacak bir performans ölçme sistemi nasıl bir yaklaşıma sahip olmalıdır?
Seçenekler
A
Yetkinliklere dayalı bir performans ölçümü yaklaşımına sahip
olması gerekmektedir.
olması gerekmektedir.
B
Sağlam bir kayıt sistemine, dolayısıyla insan kaynakları bilgi sistemiyle entegre güçlü bir teknolojik bilgi sistemi altyapısına sahip olması zorunluluktur.
C
Çalışanların geçmiş performanslarına odaklanması gerekmektedir.
D
Daha çok bireysel performans ölçme yöntemlerinin kullanılmasını gerektirmektedir.
E
Takım bazlı performans ölçümlerinin daha etkili olduğu sistemlerdir
Açıklama:
Eğitim ve kariyer planlamasının etkinliğini artırmak, çalışanların işletme ve işle uyumunu sağlamak, çalışanların yetkinliklerini geliştirmek, çalışanların potansiyellerini belirlemek,
örgüt içi iletişim ve kültürel değişimi sağlamak gibi amaçlar için tasarlanacak bir performans ölçme sisteminin ise yetkinliklere dayalı bir performans ölçümü yaklaşımına sahip
olması gerekmektedir.
örgüt içi iletişim ve kültürel değişimi sağlamak gibi amaçlar için tasarlanacak bir performans ölçme sisteminin ise yetkinliklere dayalı bir performans ölçümü yaklaşımına sahip
olması gerekmektedir.
Soru 23
I. Anket
II. İş analizi
III. Mülakat
Yukarıda verilenlerden hangileri yetkinliklerin belirlenmesinde kullanılan yöntemler arasında yer alır?
II. İş analizi
III. Mülakat
Yukarıda verilenlerden hangileri yetkinliklerin belirlenmesinde kullanılan yöntemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Performans ölçme sisteminin tasarlanmasında en önemli aşamalardan birisi de çalışanların performansının ölçülmesinde temel alınacak yetkinliklerin belirlenmesidir. Bu
amaçla kimi zaman tek tek her bir iş için hangi yetkinliklerin önemli olduğu belirlenmeye
çalışılabileceği gibi belli iş grupları için veya işletmenin geneli için ortak yetkinlikler belirleme yoluna da gidilebilir. Bugün pek çok işletmenin insan kaynakları sitelerinde o işletmede çalışmak isteyenlerin sahip olmaları istenen yetkinliklerin listesi verilmektedir. Yetkinlik belirlemede iş analizlerinden, gözlem ve mülakat yöntemlerinden yararlanılabilir.
amaçla kimi zaman tek tek her bir iş için hangi yetkinliklerin önemli olduğu belirlenmeye
çalışılabileceği gibi belli iş grupları için veya işletmenin geneli için ortak yetkinlikler belirleme yoluna da gidilebilir. Bugün pek çok işletmenin insan kaynakları sitelerinde o işletmede çalışmak isteyenlerin sahip olmaları istenen yetkinliklerin listesi verilmektedir. Yetkinlik belirlemede iş analizlerinden, gözlem ve mülakat yöntemlerinden yararlanılabilir.
Soru 24
I.Sıralama yöntemi
II. Zorunlu dağıtım yöntemi
III.Kritik olay yöntemi
Yukarıda verilenlerden hangileri kişilerarası karşılaştırmaya dayalı yöntemler arasında yer almaktadır?
II. Zorunlu dağıtım yöntemi
III.Kritik olay yöntemi
Yukarıda verilenlerden hangileri kişilerarası karşılaştırmaya dayalı yöntemler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bu başlık altında iki farklı yöntem bulunmaktadır: Sıralama yöntemi ve zorunlu dağıtım yöntemi.
Soru 25
Genellikle amir değerlemesi yaklaşımıyla gerçekleştirilen klasik bir performans ölçme yöntemi olan, çalışanların en iyiden en kötüye doğru sıralanması esasına dayanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sıralama yöntemi
B
Zorunlu dağıtım
C
Geleneksel değerleme skalaları
D
Davranışsal değerleme skalaları
E
Kontrol listesi
Açıklama:
Sıralama yöntemi genellikle amir değerlemesi yaklaşımıyla gerçekleştirilen klasik bir performans ölçme yöntemidir. Çalışanların en iyiden en kötüye doğru sıralanması esasına
dayanmaktadır.
dayanmaktadır.
Soru 26
Aynı birimdeki çalışanların ikili olarak birbirleriyle karşılaştırıldıkları, her karşılaştırmada iki çalışandan birinin diğerinden iyi olarak işaretlendiği, sonuçta bütün çalışanlar en iyiden en kötüye doğru sıralanmış olduğu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Basit sıralama yöntemi
B
İkili karşılaştırma yöntemi
C
Puan verme yöntemi
D
Zorunlu dağıtım yöntemi
E
Kritik olay yöntemi
Açıklama:
kili karşılaştırma yöntemi de bir başka sıralama yöntemidir. Bu yöntemde aynı birimdeki çalışanlar ikili olarak birbirleriyle karşılaştırılırlar. Her karşılaştırmada iki çalışandan biri diğerinden iyi olarak işaretlenir. Sonuçta bütün çalışanlar en iyiden en kötüye doğru sıralanmış olurlar. Bu yöntem farklı kriterler için ayrı ayrı da uygulanabilir. Diğer sıralama yöntemlerinde olduğu gibi bu yöntemde de ölçümü yapan
kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıması gerekmektedir. Hem bu nedenle, hem de sayı arttıkça yapılacak ikili karşılaştırmaların sayısı artacağından bu yöntem de ancak küçük birimlerde uygulanabilecek özellikler taşımaktadır.
kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıması gerekmektedir. Hem bu nedenle, hem de sayı arttıkça yapılacak ikili karşılaştırmaların sayısı artacağından bu yöntem de ancak küçük birimlerde uygulanabilecek özellikler taşımaktadır.
Soru 27
I. Performans ölçümü yapan kişiden bir birimdeki çalışanların performanslarını
en iyi, iyi, orta, kötü ve çok kötü olmak üzere beş farklı kategoride ifade etmesi istenir.
II.Bu yöntemin temel mantığı performans ölçümünü gerçekleştiren kişilerin çalışanların performansını değerlendirirken toptancı puanlamalara gitmelerini önlemektir.
III. Bu yöntem terfiler veya işten çıkarmalar konusundaki kararları desteklemekte kullanılamaz.
Yukarıda zorunlu dağıtım yöntemine ilişkin verilenlerden hangileri doğrudur?
en iyi, iyi, orta, kötü ve çok kötü olmak üzere beş farklı kategoride ifade etmesi istenir.
II.Bu yöntemin temel mantığı performans ölçümünü gerçekleştiren kişilerin çalışanların performansını değerlendirirken toptancı puanlamalara gitmelerini önlemektir.
III. Bu yöntem terfiler veya işten çıkarmalar konusundaki kararları desteklemekte kullanılamaz.
Yukarıda zorunlu dağıtım yöntemine ilişkin verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Kişilerarası karşılaştırmalara dayalı bir başka yöntem de zorunlu dağıtım yöntemidir. Bu yöntemde performans ölçümü yapan kişiden bir birimdeki çalışanların performanslarını en iyi, iyi, orta, kötü ve çok kötü olmak üzere beş farklı kategoride ifade etmesi istenir. Bu kategoriler için de normal dağılım veya bir diğer ifadeyle çan eğrisine uygun biçimde yüzdelik oranlar belirlenir. Buna göre örneğin çalışanların performanslarının en iyi ve en kötü olanların oranının %10, iyi ve kötü olanların oranının %20, orta olanlarının ise %40 olduğu varsayılır ve mevcut çalışanlar bu oranlara uygun biçimde dağıtılır. Bu yöntemin temel mantığı performans ölçümünü gerçekleştiren kişilerin çalışanların performansını değerlendirirken toptancı puanlamalara gitmelerini önlemektir. Bu yöntem de diğer karşılaştırma yöntemlerinde olduğu gibi ücretlendirmeden çok terfiler veya işten çıkarmalar konusundaki kararları desteklemekte kullanılmaktadır.
Soru 28
I.Kritik olay yöntemi
II.Zorunlu dağıtım yöntemi
III.Kontrol listesi yöntemi
Yukarıda verilenlerden hangileri çalışanların performanslarını birbirleriyle değil, iş tanımlarına dayalı ortak kriter ve standartlarla ölçen yöntemler arasında yer alır?
II.Zorunlu dağıtım yöntemi
III.Kontrol listesi yöntemi
Yukarıda verilenlerden hangileri çalışanların performanslarını birbirleriyle değil, iş tanımlarına dayalı ortak kriter ve standartlarla ölçen yöntemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çalışanların performanslarını birbirleriyle değil, iş tanımlarına dayalı ortak kriter ve standartlarla ölçen çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Bunların en yaygın olanları geleneksel ve davranışsal değerleme skalaları, kritik olay yöntemi ve kontrol listesi yöntemidir.
Soru 29
I. Performans ölçümünü yapan kişilerin çalışanların kritik konulardaki veya anlardaki davranışlarını kaydetmeleri şeklinde uygulanmaktadır.
II. Bu davranışlar olumlu olabileceği gibi olumsuz davranışlar da olabilir.
III. Bu yöntemde önemli olan nokta listesi tutulan önemli olayların çalışanın iş tanımıyla ilişkili davranışlar içermemesidir.
Kritik olay yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Bu davranışlar olumlu olabileceği gibi olumsuz davranışlar da olabilir.
III. Bu yöntemde önemli olan nokta listesi tutulan önemli olayların çalışanın iş tanımıyla ilişkili davranışlar içermemesidir.
Kritik olay yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Kritik olay yöntemi performans ölçümünü yapan kişilerin çalışanların kritik konulardaki veya anlardaki davranışlarını kaydetmeleri şeklinde uygulanmaktadır. Bu davranışlar olumlu olabileceği gibi olumsuz davranışlar da olabilir. Şekil 4.10’da mavi yakalı bir işçiye yönelik tutulan kritik olay kayıtlarından örnekler görülmektedir. Bu yöntemde önemli olan nokta listesi tutulan önemli olayların çalışanın iş tanımıyla ilişkili davranışlar içermesidir. Tutulan kayıtların çalışanlarla paylaşılması etkili bir geribildirim sağlayacak ve
çalışanları istenen davranışlar doğrultusunda teşvik edecektir. Çalışanlar hakkında tutulan kayıtlar performans değerleme dönemlerinde belli kriterler doğrultusunda sınıflandırılarak analiz edilir. Yöntemin zor yanlarından birisi çalışanların sürekli olarak yakından izlenmesini gerektirmesidir. Bu durum performans ölçümünü yapan kişi açısından zorluklar içermesinin yanı sıra, performansı ölçülen çalışan için de her davranışının kayıt altına alındığı duygusuna yol açtığı için rahatsız edici olabilir. Bu gibi nedenlerle yöntem
performans ölçümünde tek başına kullanılmaktan çok diğer yöntemleri destekleyici olarak kullanılmaktadır.
çalışanları istenen davranışlar doğrultusunda teşvik edecektir. Çalışanlar hakkında tutulan kayıtlar performans değerleme dönemlerinde belli kriterler doğrultusunda sınıflandırılarak analiz edilir. Yöntemin zor yanlarından birisi çalışanların sürekli olarak yakından izlenmesini gerektirmesidir. Bu durum performans ölçümünü yapan kişi açısından zorluklar içermesinin yanı sıra, performansı ölçülen çalışan için de her davranışının kayıt altına alındığı duygusuna yol açtığı için rahatsız edici olabilir. Bu gibi nedenlerle yöntem
performans ölçümünde tek başına kullanılmaktan çok diğer yöntemleri destekleyici olarak kullanılmaktadır.
Soru 30
I.Çalışanların niteliklerine ve işle ilgili davranışlarına yönelik çok sayıda kriterden oluşan bir liste kullanılmaktadır.
II. Bu listede söz konusu çalışanın iş tanımıyla ilişkili “astlarını desteklemektedir”, “yeni fikirler geliştirir”, “çalışma ortamını temiz tutar”, “çalışma arkadaşlarıyla iyi geçinir” gibi ifadeler bulunmaktadır.
III.Yöntem bazen de tek tek ifadeler yerine belli kategorilerdeki ifade grupları arasından zorunlu bir seçim yapmayı gerektirecek şekilde uygulanır.
IV. Performans ölçümünü yapacak kişilerin ne gibi davranışlara odaklanacakları önceden belli değildir.
Kontrol listesi yöntemine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Bu listede söz konusu çalışanın iş tanımıyla ilişkili “astlarını desteklemektedir”, “yeni fikirler geliştirir”, “çalışma ortamını temiz tutar”, “çalışma arkadaşlarıyla iyi geçinir” gibi ifadeler bulunmaktadır.
III.Yöntem bazen de tek tek ifadeler yerine belli kategorilerdeki ifade grupları arasından zorunlu bir seçim yapmayı gerektirecek şekilde uygulanır.
IV. Performans ölçümünü yapacak kişilerin ne gibi davranışlara odaklanacakları önceden belli değildir.
Kontrol listesi yöntemine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca IV
B
II ve IV
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kontrol listesi yönteminde çalışanların niteliklerine ve işle ilgili davranışlarına yönelik çok sayıda kriterden oluşan bir liste kullanılmaktadır. Bu listede söz konusu çalışanın iş tanımıyla ilişkili “astlarını desteklemektedir”, “yeni fikirler geliştirir”, “çalışma ortamını temiz tutar”, “çalışma arkadaşlarıyla iyi geçinir” gibi ifadeler bulunmaktadır. Performans ölçümünü yapan kişi bu ifadelerin karşısına evet yada hayır anlamında işaretler koyar. Bazen ifadelerden bazılarının ağırlığı diğerlerinden farklı olarak belirlenebilir ve çoğu zaman ölçümü yapan kişi bu ağırlıklardan haberdar edilmez. Yöntem bazen de tek tek
ifadeler yerine belli kategorilerdeki ifade grupları arasından zorunlu bir seçim yapmayı gerektirecek şekilde uygulanır. Örneğin kişilikle ilgili “çok adildir”, “astları tarafından sayılır”, “çok yanlış yapar” ifadelerinden sadece biri işaretlenir. Kontrol listesi yöntemi kritik olaylar yönteminin bazı eksik yönlerini gidermek üzere geliştirilmiştir. Bu yöntem de gözleme dayanan bir yöntemdir ancak kritik olay yönteminden farklı olarak performans ölçümünü yapacak kişilerin ne gibi davranışlara odaklanacakları önceden bellidir. Değerleme skalaları ile karşılaştırıldığında ise yine gözleme dayalı olan bu yöntemde skalalardan çok daha fazla sayıda davranışın kolayca değerlendirilebilmesi mümkün olmaktadır. Yöntemde farklı kriterlere verilen ağırlıkların farklı
olabilmesi ve bu ağırlıkların performansı ölçenlerce bilinmemesi yöntemin geçerliliğini ve objektifliği artıran bir unsurdur.
ifadeler yerine belli kategorilerdeki ifade grupları arasından zorunlu bir seçim yapmayı gerektirecek şekilde uygulanır. Örneğin kişilikle ilgili “çok adildir”, “astları tarafından sayılır”, “çok yanlış yapar” ifadelerinden sadece biri işaretlenir. Kontrol listesi yöntemi kritik olaylar yönteminin bazı eksik yönlerini gidermek üzere geliştirilmiştir. Bu yöntem de gözleme dayanan bir yöntemdir ancak kritik olay yönteminden farklı olarak performans ölçümünü yapacak kişilerin ne gibi davranışlara odaklanacakları önceden bellidir. Değerleme skalaları ile karşılaştırıldığında ise yine gözleme dayalı olan bu yöntemde skalalardan çok daha fazla sayıda davranışın kolayca değerlendirilebilmesi mümkün olmaktadır. Yöntemde farklı kriterlere verilen ağırlıkların farklı
olabilmesi ve bu ağırlıkların performansı ölçenlerce bilinmemesi yöntemin geçerliliğini ve objektifliği artıran bir unsurdur.
Soru 31
Aşağıdaki ölçme amaçlarından hangisi takım bazlı performans ölçümlerinde daha etkilidir?
Seçenekler
A
Çalışanlara geri bildirim sağlamak
B
İdari kararlara destek olmak
C
İşletmenin verimliliğini arttırmak
D
Performansa dayalı ödüllendirme yapmak
E
Performansa dayalı ücretlendirme yapmak
Açıklama:
Çalışanların performansının yüksek tutulması, işletmenin verimliliğinin artırılması, ürün ve hizmet kalitesinin yükseltilmesi gibi amaçları önceleyen bir performans ölçme sisteminin ise gerçek zamanlı ve süreçlere yönelik bir yaklaşım taşıması gerekir. Bu tür amaçlara yönelik performans ölçme sistemleri aynı zamanda takım bazlı performans ölçümlerinin daha etkili olduğu sistemlerdir. Bu durumda doğru cevap C’dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların performansını geçmişe yönelik olarak ölçen yaklaşımlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Değerleme merkezleri
B
Direkt indeks
C
Kontrol listesi
D
Kritik olaylar
E
Sıralama yöntemi
Açıklama:
Kişilerarası karşılaştırmalara ve performans kriter ve standartlarına dayalı yaklaşımlar çalışanın performansını geçmişe yönelik olarak ölçen yaklaşımlardır. Sıralama yönetimi kişilerarası karşılaştırmalara dayalı bir yöntemdir. Kontrol listesi ve kritik olaylar yöntemi ortak performans kriterlerine ve standartlarına dayalı yöntemlerken; direkt indeks yöntemi bireysel performans kriterlerine ve standartlarına dayalı yöntemdir. Değerleme merkezleri yönetimi ise personelin geleceğe dönük performansını belirlemeye dayalı yöntemlerden biridir. Bu durumda doğru cevap A’dır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi bir birimlerde yapılacak atamalarda ve işten çıkarmalarda ilk akla gelecek isimlerin belirlenmesine yarayan performans ölçme yöntemidir?
Seçenekler
A
Geleneksel değerleme skalaları
B
Davranışsal değerleme skalaları
C
Kişilerarası karşılaştırmaya dayalı yöntemler
D
Kontrol listesi
E
Kritik olaylar
Açıklama:
Kişilerarası karşılaştırmaya dayalı yöntemler genellikle bir birimdeki çalışanların performanslarını birbirleriyle karşılaştırmakta ve o birimdeki performansı en yüksek çalışanları tespit etmekte kullanılır. Böylece bu yöntemden elde edilen veriler genellikle o birimlerde yapılacak atamalarda ve işten çıkarmalarda ilk akla gelecek isimlerin belirlenmesine yaramaktadır. Bu durumda doğru cevap C’dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların performanslarını en iyi, iyi, orta, kötü ve çok kötü olmak üzere beş farklı kategoride inceleyen performans ölçme yöntemidir?
Seçenekler
A
Direkt indeks
B
Kontrol listesi
C
Kritik olaylar
D
Sıralama yöntemi
E
Zorunlu dağıtım
Açıklama:
Zorunlu dağıtım yönteminde performans ölçümü yapan kişiden bir birimdeki çalışanların performanslarını en iyi, iyi, orta, kötü ve çok kötü olmak üzere beş farklı kategoride ifade etmesi istenir. Bu kategoriler için de normal dağılım veya bir diğer ifadeyle çan eğrisine uygun biçimde yüzdelik oranlar belirlenir. Bu durumda doğru cevap E’dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel değerleme skalaları yöntemi için kullanılan bir diğer kavramdır?
Seçenekler
A
Çan eğrisi dağıtım
B
Davranışsal beklenti skalaları
C
Grafik derecelendirme yöntemi
D
Performans değerleme karar destek sistemleri
E
Zorunlu dağıtım
Açıklama:
Grafik dereceleme yöntemi olarak da bilinen geleneksel değerleme skalaları yöntemi çalışanların performanslarının iş tanımlarından türetilen çeşitli kriterlere göre ölçülmesi biçiminde uygulanmaktadır. Bu durumda doğru cevap C’dir.
Soru 36
Aşağıdaki performans ölçme yöntemlerinden hangisi farklı iş tanımlamaları için farklı ifadelerin hazırlanması zorunluluğu gerektirmesi sebebiyle dezavantajlı olarak değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Amaçlara göre yönetim
B
Davranışsal değerleme skalaları
C
Değerleme merkezleri
D
Psikoteknik değerleme
E
Zorunlu dağıtım
Açıklama:
Davranışsal değerleme skalaları yöntemlerinin en önemli katkısı çalışanlara kendilerinden ne beklendiğine dair net bir hedef koymasıdır. Bu durum çalışanların motivasyonunu artıracaktır. Bu yöntem aynı zamanda etkili bir geribildirim sistemidir. Yine de farklı iş tanımları için farklı skalalar geliştirme zorunluluğu bu yöntemlerin ortak dezavantajı olarak ortada durmaktadır. Bu durumda doğru cevap B’dir.
Soru 37
Aşağıdaki performans ölçme yöntemlerinden hangisi ölçüm yapan kişilerin, çalışanların önemli konulardaki veya anlardaki davranışlarını kaydetmeleri ile uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Amaçlara göre yönetim
B
Direkt indeks
C
Kritik olaylar
D
Psikoteknik değerleme
E
Zorunlu dağıtım
Açıklama:
Kritik olay yöntemi performans ölçümünü yapan kişilerin çalışanların kritik konulardaki veya anlardaki davranışlarını kaydetmeleri şeklinde uygulanmaktadır. Bu davranışlar olumlu olabileceği gibi olumsuz davranışlar da olabilir. Bu durumda doğru cevap C’dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi kontrol listesi performans ölçme yönetimi ile ilgili özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Çalışanların niteliklerine ve işle ilgili davranışlarına yönelik kriterden oluşan bir liste kullanılmaktadır.
B
Gözleme dayalı bir yöntemdir.
C
İfadelerin ağırlığı birbirlerinden farklı olarak belirlenebilir.
D
Performans ölçümünü yapacak kişilerin ne gibi davranışlara odaklanacakları ölçüm sırasında belirlenir.
E
İfade ağırlıklarının performansı ölçenlerce bilinmemesi yöntemin geçerliliğini ve objektifliği artırmaktadır.
Açıklama:
Kontrol listesi yönteminde çalışanların niteliklerine ve işle ilgili davranışlarına yönelik çok sayıda kriterden oluşan bir liste kullanılmaktadır. Bazen ifadelerden bazılarının ağırlığı diğerlerinden farklı olarak belirlenebilir ve çoğu zaman ölçümü yapan kişi bu ağırlıklardan haberdar edilmez. Bu yöntem de gözleme dayanan bir yöntemdir ancak kritik olay yönteminden farklı olarak performans ölçümünü yapacak kişilerin ne gibi davranışlara odaklanacakları önceden bellidir. Yöntemde farklı kriterlere verilen ağırlıkların farklı olabilmesi ve bu ağırlıkların performansı ölçenlerce bilinmemesi yöntemin geçerliliğini ve objektifliği artıran bir unsurdur. Bu durumda doğru cevap D’dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların örgütsel performansa yaptığı/yapacağı katkıları yönetici düzeyinde belirlemeye yönelik bir ölçme yöntemidir?
Seçenekler
A
Amaçlara göre yönetim
B
Değerleme merkezleri
C
Geleneksel değerleme skalaları
D
Psikoteknik değerleme
E
Standartlar yöntemi
Açıklama:
Amaçlara göre yönetim işletmelerde özellikle yönetim kadrolarının performansını ölçmekte kullanılmaktadır. Çalışanların örgütsel performansa yaptığı-yapacağı katkıları yönetici düzeyinde belirlemeye yönelik bir yöntemdir. Bu durumda doğru cevap A’dır.
Soru 40
Aşağıdaki performans ölçme yöntemlerinden hangisi işe alım, insan kaynakları planlaması ve kariyer yönetimi çalışmalarında kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Amaçlara göre yönetim
B
Değerleme merkezleri
C
Elektronik performans ölçümü
D
Kişilerarası sıralamaya dayalı yöntemler
E
Standartlar yöntemi
Açıklama:
Değerleme merkezleri büyük işletmelerde işe alım süreçlerinde adayların işletme açısından taşıdıkları potansiyelin belirlenmesi amacıyla kullanılan merkezlerdir. Değerleme merkezleri işe alım dışında insan kaynakları planlaması ve kariyer yönetimi çalışmalarında kullanılmak üzere mevcut çalışanların gelecekteki performanslarının tahmin edilmesinde de kullanılabilmektedir. Bu durumda doğru cevap B’dir.
Soru 41
I. Sıralama yöntemi
II. Zorunlu dağıtım yöntemi
III. Kritik olay yöntemi
Yukarıda verilenlerden hangileri kişilerarası karşılaştırmaya dayalı yöntemler arasında yer alır?
II. Zorunlu dağıtım yöntemi
III. Kritik olay yöntemi
Yukarıda verilenlerden hangileri kişilerarası karşılaştırmaya dayalı yöntemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Kişilerarası karşılaştırmaya dayalı yöntemler altında iki farklı yöntem bulunmaktadır: Sıralama yöntemi ve zorunlu dağıtım
yöntemi.
yöntemi.
Soru 42
I.. Basit sıralama yönteminde performans ölçümünü yapan yönetici emrinde çalışanları ilk sırada performansı en yüksek, son sırada ise performansı en düşük çalışanın yer alacağı biçimde en iyiden en kötüye doğru bir sıralamaya tabi tutarak listeler.
II. Başarılı olabilmesi için ölçümü yapan kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıyor olması gerekmektedir.
III. Bu nedenle yöntem çok sayıda çalışanın yer aldığı birimler için daha kullanışlıdır.
Basit sıralama yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Başarılı olabilmesi için ölçümü yapan kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıyor olması gerekmektedir.
III. Bu nedenle yöntem çok sayıda çalışanın yer aldığı birimler için daha kullanışlıdır.
Basit sıralama yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Basit sıralama yönteminde performans ölçümünü yapan yönetici emrinde çalışanları ilk sırada performansı en yüksek,
son sırada ise performansı en düşük çalışanın yer alacağı biçimde en iyiden en kötüye
doğru bir sıralamaya tabi tutarak listeler. Bu yöntem oldukça pratik bir yöntemdir. Ancak
başarılı olabilmesi için ölçümü yapan kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıyor olması
gerekmektedir. Bu nedenle yöntem az sayıda çalışanın yer aldığı birimler için daha kullanışlıdır. Yöntemin iki önemli dezavantajı bulunmaktadır. Bunlardan biri değerlemenin sadece “iyi” veya “kötü” gibi iki genel kritere dayandırılmasıdır.
son sırada ise performansı en düşük çalışanın yer alacağı biçimde en iyiden en kötüye
doğru bir sıralamaya tabi tutarak listeler. Bu yöntem oldukça pratik bir yöntemdir. Ancak
başarılı olabilmesi için ölçümü yapan kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıyor olması
gerekmektedir. Bu nedenle yöntem az sayıda çalışanın yer aldığı birimler için daha kullanışlıdır. Yöntemin iki önemli dezavantajı bulunmaktadır. Bunlardan biri değerlemenin sadece “iyi” veya “kötü” gibi iki genel kritere dayandırılmasıdır.
Soru 43
I. Puan verme yönteminde ise performans ölçümü yapacak kişiye örneği 100 puan verilir ve aynı birimdeki çalışanlar arasında puanları dağıtması istenir.
II. En yüksek performans gösteren çalışanın en fazla, en düşük performans gösteren çalışanın ise en az puan alması beklenmektedir.
III. Bu yöntemde çalışanlar performanslarına göre en iyiden en kötüye doğru sıralanabilirken, çalışanların birbirlerine göre performans farklılıkları net olarak ifade edilememektedir.
Puan verme yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. En yüksek performans gösteren çalışanın en fazla, en düşük performans gösteren çalışanın ise en az puan alması beklenmektedir.
III. Bu yöntemde çalışanlar performanslarına göre en iyiden en kötüye doğru sıralanabilirken, çalışanların birbirlerine göre performans farklılıkları net olarak ifade edilememektedir.
Puan verme yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
Yalnızca III
Açıklama:
Puan verme yönteminde ise performans ölçümü yapacak kişiye örneği 100 puan verilir ve aynı birimdeki çalışanlar arasında puanları dağıtması istenir. En yüksek performans gösteren çalışanın en fazla, en düşük performans gösteren çalışanın ise en az puan alması
beklenmektedir. Böylece hem çalışanlar performanslarına göre en iyiden en kötüye doğru sıralanabilmekte, hem de çalışanların birbirlerine göre performans farklılıkları daha net olarak ifade edilebilmektedir.
beklenmektedir. Böylece hem çalışanlar performanslarına göre en iyiden en kötüye doğru sıralanabilmekte, hem de çalışanların birbirlerine göre performans farklılıkları daha net olarak ifade edilebilmektedir.
Soru 44
I. Bu yöntemde aynı birimdeki çalışanlar ikili olarak birbirleriyle karşılaştırılırlar.
II. Her karşılaştırmada iki çalışandan biri diğerinden iyi olarak işaretlenir. Sonuçta bütün çalışanlar en iyiden en kötüye doğru
sıralanmış olurlar.
III. Bu yöntem farklı kriterler için ayrı ayrı da uygulanabilir.
IV. Diğer sıralama yöntemlerinde olduğu gibi bu yöntemde ölçümü yapan kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıması gerekmez.
İkili karşılaştırma yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Her karşılaştırmada iki çalışandan biri diğerinden iyi olarak işaretlenir. Sonuçta bütün çalışanlar en iyiden en kötüye doğru
sıralanmış olurlar.
III. Bu yöntem farklı kriterler için ayrı ayrı da uygulanabilir.
IV. Diğer sıralama yöntemlerinde olduğu gibi bu yöntemde ölçümü yapan kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıması gerekmez.
İkili karşılaştırma yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
İkili karşılaştırma yöntemi de bir başka sıralama yöntemidir. Bu yöntemde aynı birimdeki çalışanlar ikili olarak birbirleriyle karşılaştırılırlar. Her karşılaştırmada iki çalışandan biri diğerinden iyi olarak işaretlenir. Sonuçta bütün çalışanlar en iyiden en kötüye doğru sıralanmış olurlar. Bu yöntem farklı kriterler için ayrı ayrı da uygulanabilir. Diğer sıralama yöntemlerinde olduğu gibi bu yöntemde de ölçümü yapan
kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıması gerekmektedir. Hem bu nedenle, hem de sayı arttıkça yapılacak ikili karşılaştırmaların sayısı artacağından bu yöntem de ancak küçük birimlerde uygulanabilecek özellikler taşımaktadır.
kişinin çalışanların hepsini çok iyi tanıması gerekmektedir. Hem bu nedenle, hem de sayı arttıkça yapılacak ikili karşılaştırmaların sayısı artacağından bu yöntem de ancak küçük birimlerde uygulanabilecek özellikler taşımaktadır.
Soru 45
I. Grafik dereceleme yöntemi olarak da bilinen geleneksel değerleme skalaları yöntemi çalışanların performanslarının iş tanımlarından türetilen çeşitli kriterlere göre ölçülmesi biçiminde uygulanmaktadır.
II. Çok yaygın olarak kullanılmamaktadır.
III. Bu yöntemin farklı uygulama biçimleri olsa da hepsinin ortak özelliği çalışanla ilgili farklı kriterler ve bu kriterlere ait farklı dereceler içermesidir.
Grafik dereceleme yöntemine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II. Çok yaygın olarak kullanılmamaktadır.
III. Bu yöntemin farklı uygulama biçimleri olsa da hepsinin ortak özelliği çalışanla ilgili farklı kriterler ve bu kriterlere ait farklı dereceler içermesidir.
Grafik dereceleme yöntemine ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Grafik dereceleme yöntemi olarak da bilinen geleneksel değerleme skalaları yöntemi çalışanların performanslarının iş tanımlarından türetilen çeşitli kriterlere göre ölçülmesi biçiminde uygulanmaktadır. Çok yaygın olarak kullanılan bu yöntemin farklı uygulama biçimleri olsa da hepsinin ortak özelliği çalışanla ilgili farklı kriterler ve bu kriterlere ait farklı dereceler içermesidir.
Soru 46
Çalışanların performansının ölçülmesinde kimisi soyut da olabilen bazı kişilik özellikleri yada iş çıktıları gibi kriterler yerine çalışanların işlerini nasıl yaptıkları ile ilgilenen performans ölçme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Davranış değerleme skalası
B
Geleneksel değerleme skalası
C
Puan verme yöntemi
D
Zorunlu dağılım yöntemi
E
Sıralama yöntemi
Açıklama:
Geleneksel değerleme skalalarına alternatif olarak davranış değerleme skalası yöntemi geliştirilmiştir. Bu yöntemde çalışanların performansının ölçülmesinde kimisi soyut da olabilen bazı kişilik özellikleri yada iş çıktıları gibi kriterler yerine çalışanların işlerini nasıl yaptıkları ile ilgilenilmektedir. Bu amaçla kullanılan iki farklı davranışsal değerleme skalası türü bulunmaktadır: Davranışsal beklenti skalaları ve davranışsal gözlem skalaları.
Soru 47
I. Davranışsal değerleme skalaları yöntemlerinin en önemli katkısı çalışanlara kendilerinden ne beklendiğine dair net bir hedef koymasıdır. Bu durum çalışanların motivasyonunu artıracaktır.
II. Bu yöntem aynı zamanda etkili bir geribildirim sistemidir.
III. Farklı iş tanımları için farklı skalalar geliştirme zorunluluğu olmaması bu yöntemlerin ortak avantajı olarak ortada durmaktadır.
Davranışsal değerleme skalaları yöntemlerine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Bu yöntem aynı zamanda etkili bir geribildirim sistemidir.
III. Farklı iş tanımları için farklı skalalar geliştirme zorunluluğu olmaması bu yöntemlerin ortak avantajı olarak ortada durmaktadır.
Davranışsal değerleme skalaları yöntemlerine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Davranışsal değerleme skalaları yöntemlerinin en önemli katkısı çalışanlara kendilerinden ne beklendiğine dair net bir hedef koymasıdır. Bu durum çalışanların motivasyonunu artıracaktır. Bu yöntem aynı zamanda etkili bir geribildirim sistemidir. Yine de farklı
iş tanımları için farklı skalalar geliştirme zorunluluğu bu yöntemlerin ortak dezavantajı olarak ortada durmaktadır.
iş tanımları için farklı skalalar geliştirme zorunluluğu bu yöntemlerin ortak dezavantajı olarak ortada durmaktadır.
Soru 48
I. Kritik olay yöntemi performans ölçümünü yapan kişilerin çalışanların kritik konulardaki veya anlardaki davranışlarını kaydetmeleri şeklinde uygulanmaktadır.
II. Bu davranışlar olumlu olabileceği gibi olumsuz davranışlar da olabilir.
III. Bu yöntemde önemli olan nokta listesi tutulan önemli olayların çalışanın iş tanımıyla ilişkili davranışlar içermesidir.
IV. Yöntemi basit kılan yanlarından birisi ise çalışanların sürekli olarak yakından izlenmesini gerektirmemesidir.
Kritik olay yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Bu davranışlar olumlu olabileceği gibi olumsuz davranışlar da olabilir.
III. Bu yöntemde önemli olan nokta listesi tutulan önemli olayların çalışanın iş tanımıyla ilişkili davranışlar içermesidir.
IV. Yöntemi basit kılan yanlarından birisi ise çalışanların sürekli olarak yakından izlenmesini gerektirmemesidir.
Kritik olay yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Kritik olay yöntemi performans ölçümünü yapan kişilerin çalışanların kritik konulardaki veya anlardaki davranışlarını kaydetmeleri şeklinde uygulanmaktadır. Bu davranışlar
olumlu olabileceği gibi olumsuz davranışlar da olabilir. Bu yöntemde önemli
olan nokta listesi tutulan önemli olayların çalışanın iş tanımıyla ilişkili davranışlar içermesidir. Tutulan kayıtların çalışanlarla paylaşılması etkili bir geribildirim sağlayacak ve
çalışanları istenen davranışlar doğrultusunda teşvik edecektir. Çalışanlar hakkında tutulan kayıtlar performans değerleme dönemlerinde belli kriterler doğrultusunda sınıflandırılarak analiz edilir. Yöntemin zor yanlarından birisi çalışanların sürekli olarak yakından
izlenmesini gerektirmesidir.
olumlu olabileceği gibi olumsuz davranışlar da olabilir. Bu yöntemde önemli
olan nokta listesi tutulan önemli olayların çalışanın iş tanımıyla ilişkili davranışlar içermesidir. Tutulan kayıtların çalışanlarla paylaşılması etkili bir geribildirim sağlayacak ve
çalışanları istenen davranışlar doğrultusunda teşvik edecektir. Çalışanlar hakkında tutulan kayıtlar performans değerleme dönemlerinde belli kriterler doğrultusunda sınıflandırılarak analiz edilir. Yöntemin zor yanlarından birisi çalışanların sürekli olarak yakından
izlenmesini gerektirmesidir.
Soru 49
I. Gözleme dayanan bir yöntemdir.
II. Kritik olay yönteminden farklı olarak performans ölçümünü yapacak kişilerin ne gibi davranışlara odaklanacakları önceden belli olmaz.
III. Değerleme skalaları ile karşılaştırıldığında ise yine gözleme dayalı olan bu yöntemde skalalardan çok daha fazla sayıda davranışın kolayca değerlendirilebilmesi mümkün olmaktadır.
Kontrol listesi yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
II. Kritik olay yönteminden farklı olarak performans ölçümünü yapacak kişilerin ne gibi davranışlara odaklanacakları önceden belli olmaz.
III. Değerleme skalaları ile karşılaştırıldığında ise yine gözleme dayalı olan bu yöntemde skalalardan çok daha fazla sayıda davranışın kolayca değerlendirilebilmesi mümkün olmaktadır.
Kontrol listesi yöntemine ilişkin yukarıda verilenlerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yanızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kontrol listesi yöntemi kritik olaylar yönteminin bazı eksik yönlerini gidermek üzere geliştirilmiştir. Bu yöntem de gözleme dayanan bir yöntemdir ancak kritik olay yönteminden farklı olarak performans ölçümünü yapacak kişilerin ne gibi davranışlara odaklanacakları önceden bellidir. Değerleme skalaları ile karşılaştırıldığında ise yine gözleme dayalı olan bu yöntemde skalalardan çok daha fazla sayıda davranışın kolayca değerlendirilebilmesi mümkün olmaktadır. Yöntemde farklı kriterlere verilen ağırlıkların farklı olabilmesi ve bu ağırlıkların performansı ölçenlerce bilinmemesi yöntemin geçerliliğini ve objektifliği artıran bir unsurdur.
Soru 50
Bireylerin kişilik özellikleri ve iş görme becerileri açısından incelenmeleri ile ilgili bir bilim dalı olan, birey-iş uyumunun ölçülmesinde kullanılmakta olan, herhangi bir bireyin belli bir işi yapabilecek beceriye ve kişilik özelliklerine sahip olup olmadığının anlaşılabilmesini sağlayan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Psikoteknik değerleme
B
Değerleme merkezleri
C
Direkt indeks
D
Standartlar
E
Kontrol listesi
Açıklama:
Psikoteknik değerleme bireylerin kişilik özellikleri ve iş görme becerileri açısından incelenmeleri ile ilgili bir bilim dalıdır. Birey-iş uyumunun ölçülmesinde kullanılmaktadır. Böylece herhangi bir bireyin belli bir işi yapabilecek beceriye ve kişilik özelliklerine sahip olup olmadığı anlaşılabilmektedir.
Ünite 5
Soru 1
I. Çalışanlar performans düzeylerini takip edebilirler.
II. Çalışanlar yetersiz oldukları alanlarda kendilerini geliştirebilir.
III. İşletmeler, başarılı personelin eğitimi ve kariyeri gibi yönlendirmeler yapabilir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri performans değerlendirmenin önemli nedenlerindendir?
II. Çalışanlar yetersiz oldukları alanlarda kendilerini geliştirebilir.
III. İşletmeler, başarılı personelin eğitimi ve kariyeri gibi yönlendirmeler yapabilir.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri performans değerlendirmenin önemli nedenlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Verilen özelliklerin hepsi çalışanlar ve işverenler için performans değerlendirmenin avantajlarındandır. Doğru cevap E'dir.
Soru 2
I. Personelin işi hakkında bilgi sahibi olmalı
II. İşletmeyi tanımalı
III. Objektif değerlendirme yapmalı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri performans değerlemesi konusunda değerlendirmeyi yapacak kişilerin sahip olması gereken özelliklerdendir?
II. İşletmeyi tanımalı
III. Objektif değerlendirme yapmalı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri performans değerlemesi konusunda değerlendirmeyi yapacak kişilerin sahip olması gereken özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Performans değerlemesi için hangi kaynaktan girdi seçilirse seçilsin, değerlemeyi yapacak kişi veya grupların personelin yaptıkları işler hakkında bilgi sahibi olmaları, işletmeyi tanımaları, ön yargıdan uzak objektif bir değerleme yapmaları gerekmektedir.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi tek kaynaklı performans geribildiriminin dezavantajlarından değildir?
Seçenekler
A
Astın ilk düzey yöneticisi tarafından cezalandırılması durumunda, üstünden uzaklaşabilir.
B
Sadece ilk düzey yöneticilerin yaptığı değerlemeler genellikle, subjektif yargılara ve hatalara açıktır.
C
Geribildirim nihayetinde alınan sonuçların güvenilirliği yüksektir.
D
Değerlendirmeyi yapan yöneticiler çok yumuşaksa tüm personele yüksek puan verirler.
E
Aşırı sert yöneticiler, personelin performansını olduğundan çok daha düşük puanla değerleyebilmektedir.
Açıklama:
Tek kaynaklı performans geribildirim işletmelerde çok yaygın olarak kullanılmasına karşın, geribildirimin tek kaynaktan alınması çoğu zaman sonuçların güvenirliğini azaltmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi çalışanın kendi kendini derlemesi ile ilgil yanlıştır?
Seçenekler
A
Çalışanlardan kendisini değerlemesini istemenin nedeni çalışanın kendi performansı hakkındaki düşüncelerini öğrenmektir.
B
Çalışanların kendisini değerlemesi yalnızca bir form aracılığıyla yapılabilir.
C
Bu yöntemde çalışan, hem dürüst hem de yöneticilerinin göremediği zayıflık ve eksiklikleri ortaya koyabilir.
D
Amaçlara göre yönetim uygulamasının geçerli olduğu örgütlerde bu yöntem etkili olmaktadır.
E
Bu yöntem çalışanları değerlemede tek başına kullanılmayarak diğer yöntemlerle birlikte ele alınır.
Açıklama:
Çalışanların kendisini değerlemesi yönetici tarafından çalışana performansını değerlemesi için verilen bir form yardımıyla yapılabileceği gibi, yılda bir ya da iki kez çalışanın hazırlayıp ilk düzey yöneticisine sunduğu bir rapor yoluyla da uygulanabilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
I. Toplantıya zamanında katılım
II. Bilgi paylaşımı
III. Başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılıkları
IV. İş yaparkenki zamanlama
Yukarıda verilenlerden hangileri aynı düzeyde çalışanların birbirleri hakkında geribildirim verebileceği konulardandır?
II. Bilgi paylaşımı
III. Başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılıkları
IV. İş yaparkenki zamanlama
Yukarıda verilenlerden hangileri aynı düzeyde çalışanların birbirleri hakkında geribildirim verebileceği konulardandır?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Aynı düzeyde çalışanlar birbirlerinin örneğin, toplantılara zamanında gelmeleri ve katkı vermeleri, iş yaparken zamanlamaya uymaları, başkalarının ihtiyaçlarına duyarlılıkları, işbirlikleri ve yardımlaşmaları, bilgi paylaşımları, iş yapma kaliteleri vb. konularda geribildirim verebilirler. Doğru cevap E'dir.
Soru 6
I. Yeterli düzeyde etkileşimin olması
II. Etkileşimin uzun süre istikrarlı kalması
III. Çalışma grubunda devir hızının yüksek olması
Aynı düzeyde çalışanların birbirlerinin performansını değerlendirebilmesi için gerekli olanlar yukarıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
II. Etkileşimin uzun süre istikrarlı kalması
III. Çalışma grubunda devir hızının yüksek olması
Aynı düzeyde çalışanların birbirlerinin performansını değerlendirebilmesi için gerekli olanlar yukarıdakilerden hangisi ya da hangileridir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bu yaklaşımda, aynı düzeydeki çalışma arkadaşlarının birbirlerinin performanslarını değerleyebilmeleri için söz konusu personel grubu arasında yeterli düzeyde etkileşimin olması, etkileşimin uzun süre istikrarlı kalması, çalışma grubunda devir hızının yüksek olmaması gerekmektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 7
I. Bu değerleme personel arasında sürtüşmeye sebep olabilir.
II. Birbirlerinin gözüne girmek için değerinden daha yüksek puanlar verebilmektedir.
III. Terfi ve ücret artışı konularında verilecek kararlar bu tür değerlendirmelere dayandırılmalıdır.
IV. Değerlemede kullanmak için imzasız form dağıtmak değerlemenin negatif yönünü telafi edebilir.
Yukarıdakilerden hangileri aynı düzeyde çalışanların birbirini değerlemesi konusunda söylenebilir?
II. Birbirlerinin gözüne girmek için değerinden daha yüksek puanlar verebilmektedir.
III. Terfi ve ücret artışı konularında verilecek kararlar bu tür değerlendirmelere dayandırılmalıdır.
IV. Değerlemede kullanmak için imzasız form dağıtmak değerlemenin negatif yönünü telafi edebilir.
Yukarıdakilerden hangileri aynı düzeyde çalışanların birbirini değerlemesi konusunda söylenebilir?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
I-II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Aynı düzeyde çalışan personelden büyük bir bölümü başarılı personele duyulan kıskançlık nedeniyle çok düşük ya da birbirlerinin gözüne girmek için değerinden daha yüksek puanlar verebilmektedir. Bu olumsuz durumlar genellikle sonuçlar idari amaçlarla kullanılacağı zaman daha fazla gündeme gelmektedir. Bu nedenle, terfi ve ücret artışı konularında verilecek kararlar bu tür değerlendirmelere dayandırılmamalıdır. Doğru cevap D'dir.
Soru 8
I. Niteliksel Ölçümler kullanılır.
II. Sonuçlara güvenilirlik az olduğu için çalışanların davranışlarında değişiklik yaratmaz.
III. Değerleme yılın belli zamanlarında değil, sürekli izleme şeklinde gerçekleştirilir.
IV. Personelin performansıyla ilgili girdiler, genellikle; eğitim ve geliştirme ihtiyacıyla, kariyer gelişimi için kullanılır.
Yukarıdakilerden hangileri tek kaynaklı performans değerlemesinin özelliklerindendir?
II. Sonuçlara güvenilirlik az olduğu için çalışanların davranışlarında değişiklik yaratmaz.
III. Değerleme yılın belli zamanlarında değil, sürekli izleme şeklinde gerçekleştirilir.
IV. Personelin performansıyla ilgili girdiler, genellikle; eğitim ve geliştirme ihtiyacıyla, kariyer gelişimi için kullanılır.
Yukarıdakilerden hangileri tek kaynaklı performans değerlemesinin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
I ve II. seçenekte verilenler tek kaynaklı performans değerlemesinin özelliklerindendir. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
I. Niceliksel ölçümler kullanılır.
II. Çok kaynaktan gelen veriler sayesinde güvenilirliği yüksektir
III. Yıllık genel sonuçlar çoğunlukla personelle ilgili ücretleme kararlarını etkiler.
IV. Performans, davranışlar ve gelişim ihtiyaçları hakkında çok kaynakan veri sağlanır.
Yukarıda verilenlerden hangileri çok kaynaklı performans değerleme hakkında söylenebilir?
II. Çok kaynaktan gelen veriler sayesinde güvenilirliği yüksektir
III. Yıllık genel sonuçlar çoğunlukla personelle ilgili ücretleme kararlarını etkiler.
IV. Performans, davranışlar ve gelişim ihtiyaçları hakkında çok kaynakan veri sağlanır.
Yukarıda verilenlerden hangileri çok kaynaklı performans değerleme hakkında söylenebilir?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
I-II-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Yıllık genel sonuçlar çoğunlukla personelle ilgili ücretleme kararlarını etkiler. Bu özellik tek kaynaklı performans değerlemenin özelliğidir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.
Soru 10
I. Belirli bir dönem içerisinde örgüt personelinin kendilerinden beklenen performans düzeyine ulaşıp ulaşamadıkları belirlenir.
II. Bu yaklaşım; hedefler ve standartlar ulaşılabilir, sayısal olarak ifade edilebilir olduğu durumlarda kullanılır.
III. Bu yolla personelin yaptıkları işlerde başarılı olup olmadıkları saptanarak, bireysel eğitim ve geliştirme ihtiyaçları belirlenir.
IV. Bu yaklaşım, özellikle, performans yetersizliğinin bireyin dışındaki faktörler tarafından etkilenip etkilenmediğini bulmak için yararlıdır.
Yukarıdakilerden hangileri planlanan performansla gerçekleşen performansın karşılaştırılması hakkında söylenebilir?
II. Bu yaklaşım; hedefler ve standartlar ulaşılabilir, sayısal olarak ifade edilebilir olduğu durumlarda kullanılır.
III. Bu yolla personelin yaptıkları işlerde başarılı olup olmadıkları saptanarak, bireysel eğitim ve geliştirme ihtiyaçları belirlenir.
IV. Bu yaklaşım, özellikle, performans yetersizliğinin bireyin dışındaki faktörler tarafından etkilenip etkilenmediğini bulmak için yararlıdır.
Yukarıdakilerden hangileri planlanan performansla gerçekleşen performansın karşılaştırılması hakkında söylenebilir?
Seçenekler
A
I-II
B
III-IV
C
I-II-III
D
I-III-IV
E
II-III-IV
Açıklama:
Performans yetersizliğinin bireyin dışındaki faktörler tarafından etkilenip etkilenmediğini bulmak için yararlı olan yaklaşım personel gruplarının kendi içlerinde alt gruplar oluşturularak birbirleriyle karşılaştırılmasıdır. Planlanan performansla gerçekleşen performansın karşılaştırılması hususuna ait değildir. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
Tek kaynaklı geribildirim personele nereden gelmektedir?
Seçenekler
A
Bir üst düzey yöneticiden
B
Personelin kendisinden
C
Çalışma arkadaşlarından
D
Ekip üyelerinden
E
Komitelerden
Açıklama:
Tek kaynaklı geribildirim personelin sadece bir üst yöneticisinden gelmektedir.
Soru 12
Çalışanların kendi performansını değerlemesi en fazla yılda kaç kez yapılır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Çalışanların kendi performansını değerlemesi yılda bir ya da iki kez yapılır.
Soru 13
Aynı düzey çalışanların birbirlerinin performansını değerlemesinin en büyük sakıncası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Personel arasında çatışma ve sürtüşmeye yol açabilmesi
B
İş yapma kalitesinin düşmesi
C
Dedikodulara neden olması
D
Gruplaşmaya neden olması
E
Performansların olanın üzerinde çıkması
Açıklama:
Aynı düzey çalışanların birbirlerinin performansını değerlemesinin en büyük sakıncası, personel arasında çatışma ve sürtüşmeye yol açabilmesidir.
Soru 14
Ekibe dayalı performans ölçme sistemi kaç farklı açıdan değerlendirilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Ekibe dayılı performans ölçme sisteminde çalışanlar üç farklı açıdan değerlendirilir.
Soru 15
Yapılmadığı zaman astların düşüncelerinin biçimsel olmayan yollarla dedikodu kanalıyla yayıldığı, bu durumunda gerçeği değil, çarpıtılmış durumları ve yanlış bilgileri içermesi nedeniyle örgütlerde olumsuz sonuçlara yol açabileceği değerleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Astların üstlerini değerlemesi
B
Ekip üyelerinin birbirini değerlemesi
C
Aynı düzey çalışanların birbirini değerlemesi
D
Tek kaynaklı geribildirim
E
Müşteriler tarafından yapılan değerleme
Açıklama:
Yapılmadığı zaman astların düşüncelerinin biçimsel olmayan yollarla dedikodu kanalıyla yayıldığı, bu durumunda gerçeği değil, çarpıtılmış durumları ve yanlış bilgileri içermesi nedeniyle örgütlerde olumsuz sonuçlara yol açabileceği değerleme yöntemi astların üstlerini değerlemesidir.
Soru 16
Herbir çalışanın performansını ölçmenin diğer değerleme yöntemlerine göre zor olduğu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekibe dayalı performans ölçme sistemi
B
Astların üstlerini değerlemesi
C
Aynı düzeyde çalışanların birbirini değerlemesi
D
Çalışanın kendini değerlemesi
E
Müşteriler tarafından yapılan değerleme
Açıklama:
Herbir çalışanın performansını ölçmenin diğer değerleme yöntemlerine göre zor olduğu yöntem, ekibe dayalı performans ölçme sistemidir.
Soru 17
Hizmet sektöründe çok önemli olan çalışan performansı değerleme yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müşteriler tarafından yapılan değerleme
B
Astların üstlerini değerlemesi
C
Ekip üyelerinin birbirini değerlemesi
D
Aynı düzeyde çalışanların birbirlerini değerlemesi
E
Çalışanın kendi kendini değerlemesi
Açıklama:
Hizmet sektöründe çok önemli olan çalışan performansı değerleme yaklaşımı müşteriler tarafından yapılan değerleme yaklaşımıdır.
Soru 18
Müşteriler tarafından yapılan değerleme sonucu elde edilen değerlendirme bilgileri hangi personel kararları için önemli girdi olarak kullanılmaz?
Seçenekler
A
İk bölümünün örgütlenmesi
B
Terfi
C
Ücret artışı
D
Transfer
E
Eğitim ihtiyacının belirlenmesi
Açıklama:
Müşteriler tarafından yapılan değerleme sonucu elde edilen değerlendirme bilgileri ik bölümünün örgütlenmesinde kullanılmaz.
Soru 19
İşletme dışından danışmanlardan ya da uzmanlardan yararlanılarak yapılan değerleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Diğerleri tarafından yapılan değerleme
B
Bir komite veya grup tarafından yapılan değerleme
C
Ekip üyelerinin birbirini değerlemesi
D
Tek kaynaklı geribildirim
E
Orta ve üst düzey yöneticiler tarafından yapılan değerleme
Açıklama:
İşletme dışından danışmanlardan ya da uzmanlardan yararlanılarak yapılan değerleme diğerleri tarafından yapılan değerlemedir.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi çok kaynaklı performans değerlemesinin temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Kullanımı zordur.
B
Üst ve astlar arasındaki iletişimi artırır.
C
Güvenilirdir.
D
Anlaşılabilir ve amaca uygundur.
E
Daha iyi performans sonuçları sağlar.
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesinin kullanımı kolaydır.
Soru 21
Personele sadece bir üst düzey yönetici tarafından verilen geribildirim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çok kaynaklı geribildirim
B
Objektif geribildirim
C
Tek kaynaklı geribildirim
D
Teşvik edici geribildirim
E
Yansız geribildirim
Açıklama:
İşletmelerde performans değerlemesi yapılırken tek kaynaklı ya da çok kaynaklı geribildirim kullanılabilir. Tek kaynaklı geribildirim personelin sadece bir üst düzey yöneticisinden gelmektedir. Çok kaynaklı geribildirimde ilk düzey yöneticiden alınan geribildirime ile birlikte personelin kendisinden, çalışma arkadaşlarından vb. bir ya da birden fazla diğer kaynaklardan alınan geribildirim ilave olur. Doğru cevap C.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisinin tek kaynaklı değerlemede ile oluşan sorunları ortadan kaldırması beklenebilir?
Seçenekler
A
Birden fazla yöneticinin değerlemeye dâhil olması
B
Çalışanın ilk yöneticisiyle yakınlığının artması
C
Çalışanın yükselmesinde ilk düzey yöneticisinin etkili olması
D
Personeli kırmamak için herkesin yüksek puanla değerlenmesi
E
Önyargıların veya arkadaşlık bağlarının etkisinde kalınması
Açıklama:
Üst yöneticilerce sağlanan tek kaynaklı geribildirimin oluşturduğu sorunların ortadan kaldırılmasında, birden fazla yöneticinin değerlemeye katılması bir çözüm olabilmektedir. Doğru cevap A.
Soru 23
Özdeğerleme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Çalışanın astıyla karşılıklı olarak değerleme yapmasıdır
B
Çalışanlar bu yönteme göre değerleme yaparken tamamen tarafsızdır
C
Bu yaklaşım her zaman tek başına kullanılır ve sonuçları sorgulanmaz
D
Çalışanı geliştirme noktasında örgütlere önemli katkılar sağlayabilir
E
Çalışanın kendi hakkında yaptığı değerlemenin geçerliliği yoktur
Açıklama:
Özdeğerleme çalışanın kendisini değerlemesidir. Çalışanlardan kendisini değerlemesini istemenin temel nedeni çalışanın kendi performansı hakkındaki düşüncelerini öğrenmek ve onları teşvik eden etkenlerin neler olduğunu anlamaktır. Çalışanlar bu yönteme göre kendilerini değerlerken, daha hoşgörülü ve taraflı olabilmektedir. Özdeğerleme çalışanı geliştirme noktasında örgütlere önemli katkılar sağlayabilir. Doğru cevap D.
Soru 24
Üst yöneticiler çalışanı değerlerken aşağıdaki değerleme girdilerinden hangisi kullanmazlar?
Seçenekler
A
Terfi
B
Kişisel gelişim
C
Nakil
D
Kişisel mahremiyet
E
Devamsızlık
Açıklama:
Üst yöneticiler, terfi, ücret, nakil, kişisel gelişim ve personelle ilgili yürütülen araştırmaları (işgücü devri, devamsızlık oranı vb.) değerleme yaparken kullanırlar. Etik ve kişisel mahremiyet konuları ise değerlendirme girdilerine dâhil değildir. Doğru cevap D.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi çok kaynaklı performans değerleme yaklaşımına girdi sağlamaz?
Seçenekler
A
Personelin kendisi
B
Rakip kuruluş
C
Çalışma arkadaşları
D
Müşteriler
E
Astlar
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesi; çalışanın iş arkadaşlarından, yöneticilerinden, astlarından, müşterilerden ve kendisinden elde edilen girdiler ışığında değerlendirilmesi sürecidir. Doğru cevap B.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi tek kaynaklı değerlemenin bir özelliğidir?
Seçenekler
A
Değerleme girdileri birçok kaynaktan toplanır
B
Çalışanların üstlerin performansları ile ilgili sağladığı verilerdir
C
Değerlemecinin bireysel kimliği belirsizdir
D
Çok kaynaklı değerlemeye göre daha güvenilirdir
E
Süreçlere odaklanılmaz, çalışanların değerlemesi esastır
Açıklama:
Tek kaynaklı değerlemede değerleme girdisinin kaynağı bellidir ve tek bir değerlemeci vardır. Çok kaynaklı değerlemeye göre daha az güvenilirdir. Süreçlere odaklanılmaz, çalışanların değerlemesi esastır. Doğru cevap E.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi çok kaynaklı performans değerlemesinin yararlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kişi daha geniş bir performans bilgisi elde eder
B
Geri bildirimler isimsiz yapıldığı için daha dürüst ve açık olur
C
Çalışanların güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesini kolaylaştırır
D
Herkesin aynı zaman diliminde değerlendirilmesini sağlar
E
Çalışan için başarı beklentilerinin ne olduğunu açıklığa kavuşturur
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesinin özellikle çalışanlar açısından pek çok yararları bulunmaktadır. Bu yararlardan bazıları: Çalışanın kendini geliştirme çabaları daha da odaklanmış ve etkinlik kazanmış olur. Kişi daha geniş bir performans bilgisi elde eder. Geri bildirimler isimsiz yapıldığı için daha dürüst ve açık olur. Çalışan için başarı beklentilerinin ne olduğunu açıklığa kavuşturur. Diğer yandan, D şıkkında çok kaynaklı performans değerlemesinde özellikle dikkat edilmesi gereken bir noktaya değinilmiştir. Herkesi aynı zaman diliminde değerlemeye kalkışılmamalıdır. Doğru cevap D.
Soru 28
Personelin başarısının aşağıdakilerden hangisine bağlı olması beklenir?
Seçenekler
A
Personelin yöneticisinden bağımsız hareket etmesine
B
Personele performansı hakkında geri bildirim sağlanmasına
C
Personelin yapması gerekenleri astlarına bırakmasına
D
Personele sürekli gözlemlendiğinin hissettirilmesi
E
Personelin yetersiz olduğu alanları astlarına devretmesi
Açıklama:
Her personelin başarısı; yöneticisinin beklenen davranışları sergilemesine, personelin yapması gerekenleri anlamasına, personelin performansının sürekli olarak gözlemlenmesine, performansı hakkında pozitif geri bildirim sağlanmasına ve yetersiz olduğu alanları geliştirmek için personele yapıcı eleştiriler ya da öneriler sunulmasına bağlıdır. Doğru cevap B.
Soru 29
Özellikle bir personelin grup içindeki yerini belirlemeye yardım eden yaklaşım hangisidir?
Seçenekler
A
Bireyin performansının grup performansıyla karşılaştırılması
B
Grupların performanslarının karşılaştırılması
C
Bireyin performansının geçmiş yıllardaki performansıyla karşılaştırılması
D
Planlanan performansla gerçekleşen performansın karşılaştırılması
E
İki çalışanın performanslarının karşılaştırılması
Açıklama:
Birey performansının grup performansıyla karşılaştırılması yaklaşımı özellikle bir personelin grup içindeki yerini belirlemeye yardım eder. Doğru cevap A.
Soru 30
En olumsuz yanı işletmeler için yüksek maliyet oluşturması olan değerleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekip üyelerinin birbirini değerlemesi
B
Aynı düzeyde çalışanların birbirlerini değerlemesi
C
İşletme dışından danışmanlar tarafından yapılan değerleme
D
Müşteriler tarafından yapılan değerleme
E
Bir komite veya grup tarafından yapılan değerleme
Açıklama:
Performans değerlemede kullanılan bir başka girdi işletme dışından danışmanlardan ya da uzmanlardan yararlanmaktır. Danışmanlar özellikle aynı düzeydeki kişilerin birbirlerini değerlemeleri ya da astların üstlerini değerlediği durumlarda verilerin toplanması, süreçlenmesi ve korunması için bir başka deyişle güvenliğin ve gizliliğin sağlanması için kullanılabilir. Bu yöntemin en olumsuz yanı işletmeler için yüksek maliyet oluşturabilmesidir. Doğru cevap C.
Soru 31
I. Çalışanın ilk yöneticisiyle yakınlığı, en kolay ve etkin değerlemenin yapılmasına yardımcı olur.
II. İlk düzey yöneticiler tarafından yapılan değerlemeler, subjektif yargılara ve hatalara açık olmaktadır.
III. Değerlendiren yöneticiler çok yumuşak ve hoşgörülü olup personelin tümüne yüksek performans puanları verebilmektedir.
IV. Yöneticiler kişilerle olan arkadaşlık ve dostluk bağlarının etkisinde kalabilmektedir.
Yukarıdakilerden hangileri tek kaynaklı değerlendirmelerde karşılaşılabilecek sorunlardandır?
II. İlk düzey yöneticiler tarafından yapılan değerlemeler, subjektif yargılara ve hatalara açık olmaktadır.
III. Değerlendiren yöneticiler çok yumuşak ve hoşgörülü olup personelin tümüne yüksek performans puanları verebilmektedir.
IV. Yöneticiler kişilerle olan arkadaşlık ve dostluk bağlarının etkisinde kalabilmektedir.
Yukarıdakilerden hangileri tek kaynaklı değerlendirmelerde karşılaşılabilecek sorunlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Çalışanın ilk yöneticisiyle yakınlığı, en kolay ve etkin değerlemenin yapılmasına yardımcı olmaktadır ve bu tek kaynaklı değerlendirmelerin desteklenmesinin sebebidir. Diğer seçeneklerde verilenler ise ortaya çıkabilecek sorunlardan olup, doğru seçenek E'dir.
Soru 32
Temelinde aynı ya da bağlantılı işleri yapan çalışanların birbirlerini iyi tanıyacağı ve performanslarını en iyi gözlemleyebileceği varsayımı yatan değerleme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Özdeğerleme
B
Aynı düzeyde çalışanların birbirini değerlemesi
C
Müşterilerce değerleme
D
Tek kaynaklı değerleme
E
Astlarca değerleme
Açıklama:
Bu tür değerlemenin temelinde aynı ya da bağlantılı işleri yapan çalışanların birbirlerini iyi tanıyacağı ve performanslarını en iyi gözlemleyebileceği varsayımı yatmaktadır. Belirli bir dönem yan yana çalışan kişilerin çalışma arkadaşlarını yakından gözlemleyebilme fırsatını bulacağı bir gerçektir. Tanımı verilen aynı düzeyde çalışanların birbirini değerlemesidir. Doğru seçenek B'dir.
Soru 33
I. Değerlemede imzasız formlar kullanılabilir.
II. Değerlemede bir ya da iki en olumlu ve en kötü sonuç dikkate alınmayabilir.
III. Bu değerler üstler tarafından yapılan değerlemelere tamamlayıcı olarak kullanılabilir.
Aynı düzeyde çalışan personelin birbirini değerlemesinde bazı sorunlarla karşılaşılaşılmaktadır. Bunun için de bazı önlemler alınmaktadır. Yukarıdakilerden hangileri bu sorunlara alınan önlemlerdendir?
II. Değerlemede bir ya da iki en olumlu ve en kötü sonuç dikkate alınmayabilir.
III. Bu değerler üstler tarafından yapılan değerlemelere tamamlayıcı olarak kullanılabilir.
Aynı düzeyde çalışan personelin birbirini değerlemesinde bazı sorunlarla karşılaşılaşılmaktadır. Bunun için de bazı önlemler alınmaktadır. Yukarıdakilerden hangileri bu sorunlara alınan önlemlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çalışma arkadaşlarınca değerleme yaklaşımı, bazı sakıncaları nedeniyle işletmeler tarafından dikkatli bir şekilde uygulanmalıdır. Bu değerlemenin en büyük sakıncası, personel arasında çekişme ve sürtüşmeye yol açabilmesidir. Bu nedenle bazı önlemler alınmaktadır. Yukarıda verilen seçeneklerin hepsi bu önlemlerdendir. Doğru cevap E'dir.
Soru 34
Ekibe dayalı performans ölçme sisteminde çalışanların performansı üç farklı açıdan değerlendirilir. Birinci yaklaşımda öncelikle ekibin tümünün performansı ölçülür.
Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla dikkate alınan unsurlardan değildir?
Aşağıdakilerden hangisi bu amaçla dikkate alınan unsurlardan değildir?
Seçenekler
A
Ekibin kuruluş amacını ne ölçüde gerçekleştirdiği
B
Ne gibi süreçler geliştirdiği
C
Ekip üyelerinin yaptıkları öneriler
D
Ürettiği çıktı miktarı
E
Müşteri memnuniyeti
Açıklama:
Ekibe dayalı performans ölçme sisteminde çalışanların performansı üç farklı açıdan değerlendirilir. Birinci yaklaşımda öncelikle ekibin tümünün performansı ölçülür. Bu amaçla ekibin kuruluş amacını ne ölçüde gerçekleştirdiği, ne gibi süreçler geliştirdiği, ürettiği çıktı miktarı, müşteri memnuniyeti gibi unsurlar dikkate alınır. İkinci yaklaşımda çalışanın ekibin performansına yaptığı katkının ölçülmesi hedeflenir. Bu amaçla her bir ekip üyesinin ekip çalışması sürecine yaptığı katkıyı belirlemek amacıyla tartışmalara katılım oranları, yaptıkları öneriler, söz konusu önerilerin kabul edilme oranı ve önerilerin sorunun çözümüne katkısı vb. kullanılarak ölçülmektedir. Bu nedenle doğru cevap C'dir.
Soru 35
I. Astların sınırı aşabilecekleri,
II. Üstlerin kendi yetkilerinin sarsılacağından endişe etmeleri,
III. Hak edilen ceza ya da ödüllerin zedelenebileceği,
IV. Çalıştıkları insanlarla çalışma ilişkilerinin bozulacağına inanmaları
Yukarıdakilerden hangileri üstlerin astlar tarafından yapılan değerlemeyi sevmemelerinin sebeplerindendir?
II. Üstlerin kendi yetkilerinin sarsılacağından endişe etmeleri,
III. Hak edilen ceza ya da ödüllerin zedelenebileceği,
IV. Çalıştıkları insanlarla çalışma ilişkilerinin bozulacağına inanmaları
Yukarıdakilerden hangileri üstlerin astlar tarafından yapılan değerlemeyi sevmemelerinin sebeplerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Astlarının kendi işlerinin bir parçası olarak bu tip değerlemeleri yaptıklarında, sınırları aşabileceklerine, kendilerinin yetkilerinin sarsılacağına, savunmacı reaksiyonların gelişeceğine ve birlikte çalıştıkları insanlarla çalışma ilişkilerinin bozulacağına inanmaktadırlar. Değerlemeyi yapan astlar ise, hak edilen ceza ya da ödüllerin zedelenebileceğini yöneticiler açısından bir popülerlik çekişmesine yol açabileceğini düşünmektedir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi müşteriler tarafından yapılan değerlemelerde duyulan endişelerin nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Müşterilerin neredeyse hepsi formları doldurduğundan değerlendirme süreci çok uzun sürmektedir.
B
Müşteriler genellikle personelin performansını ölçme ve değerleme sorumluluğunu üstlenmek istememektedirler.
C
Müşteriler performanslarını değerledikleri çalışanların liderlik ve performans yönetimiyle ilgili davranışları ve nitelikleri hakkında çok az bilgiye sahiptirler.
D
Müşterilere sorulacak soruların yapılandırılması güçtür.
E
Müşteriler, personel ve örgüt için yararlı girdi sağlama konusunda örgüt içindeki kişiler kadar motivasyona sahip değillerdir.
Açıklama:
Müşterilerin büyük bir bölümü, memnuniyetsizlikleri olmadığı takdirde, bu amaçla hazırlanacak formları doldurmamaktadırlar. Bu nedenle doğru cevap A'dır.
Soru 37
I. Daha iyi performans sonuçları sağlar.
II. Üst ve astlar arasındaki iletişimi zorlaştırır.
III. Tutarsız ölçümler verir.
IV. Kullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
Yukarıdakilerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemesinin temel özelliklerindendir?
II. Üst ve astlar arasındaki iletişimi zorlaştırır.
III. Tutarsız ölçümler verir.
IV. Kullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
Yukarıdakilerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemesinin temel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve IV
C
II ve IV
D
I,II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesinin temel özelliklerinden bazıları şunlardır:
• Daha iyi performans sonuçları sağlar.
• Üst ve astlar arasındaki iletişimi artırır.
• Güvenilirdir; birbirine uygun, tutarlı ölçümler verir.
• Kullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
• Hem bireysel düzeyde hem de örgütsel düzeyde olumlu davranış kalıpları yaratır. Doğru cevap B'dir.
• Daha iyi performans sonuçları sağlar.
• Üst ve astlar arasındaki iletişimi artırır.
• Güvenilirdir; birbirine uygun, tutarlı ölçümler verir.
• Kullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
• Hem bireysel düzeyde hem de örgütsel düzeyde olumlu davranış kalıpları yaratır. Doğru cevap B'dir.
Soru 38
I. Tek bir değerlemeci vardır.
II. Değerlemeler iş biriminin ulaştığı sonuçlara göre yapılır.
III. Değerleme girdileri birçok kaynaktan toplanır.
IV. Niceliksel ölçümler kullanılır.
Yukarıdakilerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemenin özelliklerindendir?
II. Değerlemeler iş biriminin ulaştığı sonuçlara göre yapılır.
III. Değerleme girdileri birçok kaynaktan toplanır.
IV. Niceliksel ölçümler kullanılır.
Yukarıdakilerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemenin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Değerleme girdileri birçok kaynaktan toplanır ev niceliksel ölçümler kullanılır. Bunlar çok kaynaklı performans değerlemenin özelliklerindendir. Doğru cevap B'dir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi tek kaynaklı performans değerleme için söylenemez?
Seçenekler
A
Çoğunlukla yönetim kademelerinde çalışanlar hedeflenir.
B
Yıllık genel sonuçlar çoğunlukla personelle ilgili ücretleme kararlarını etkiler.
C
Sonuçlara güvenilirlik az olduğu için çalışanların davranışlarında değişiklik yaratmaz.
D
Kişi değerlenirken eşit haklara sahip değildir ve yönetici değerleme esnasında hatalar yapabilir.
E
Süreçlere odaklanılmaz, çalışanların değerlemesi esastır.
Açıklama:
Tek kaynaklı performans değerlemede tüm çalışanlar hedeflenir. Bu nedenle doğru cevap A'dır.
Soru 40
Bazı durumlarda örgüt personelinin performans gelişmelerini değerleyebilmek için, bir personelin performansının zaman içindeki gelişiminin dikkate alınması gerekir.
Bu yaklaşım aşağıda verilen performans değerlemesinde kullanılan temel yaklaşımlardan hangisidir?
Bu yaklaşım aşağıda verilen performans değerlemesinde kullanılan temel yaklaşımlardan hangisidir?
Seçenekler
A
Planlanan performansla gerçekleşen performansın karşılaştırılması
B
Birey performansının grup performansıyla karşılaştırılması
C
Bireyin performansının geçmiş yıllardaki performansıyla karşılaştırılması
D
Gruplarının kendi içlerinde alt gruplar oluşturularak birbirleriyle karşılaştırılması
E
Grupların performanslarının karşılaştırılması
Açıklama:
Bireyin performansının geçmiş yıllardaki performansıyla karşılaştırılması: Bazı durumlarda örgüt personelinin performans gelişmelerini değerleyebilmek için, bir personelin performansının zaman içindeki gelişiminin dikkate alınması gerekir. Personel önceki yıllara göre yükselen bir performans göstermişse, personelin performansının geliştirilmesine yönelik gösterilen çabaların etkili olduğu sonucuna varılır. Doğru cevap C'dir.
Soru 41
I.İlk düzey yöneticisi
II.Bir üst yöneticisi
III.Çalışma arkadaşları
Tek kaynaklı geribildirimde personelin performansı yukarıdakilerden hangileri tarafından değerlendirilmektedir?
II.Bir üst yöneticisi
III.Çalışma arkadaşları
Tek kaynaklı geribildirimde personelin performansı yukarıdakilerden hangileri tarafından değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tek kaynaklı geribildirimde personelin performansı sadece ilk düzey ya da bir üst yöneticisinden gelen geribildirime dayalı olarak değerlenir. İlk düzey yöneticiler (nezaretçiler), yönetici olmayan ve denetimi altında bulunan personelin; bölüm yöneticileri ilk düzey yöneticilerin; genel müdürler (ya da yardımcıları) de bölüm yöneticilerinin performanslarını izler, ölçer ve değerlendirir. Performans değerleme sistemi bulunan işletmelerin büyük çoğunluğunda değerlemeler tek kaynaklı olarak gerçekleştirilmektedir.
Soru 42
I. Astlar ilk düzey yöneticinin ceza ve ödül yetkisini açık seçik görmekten ve bu yetkiyi performans değerleme sistemi yoluyla kullanmasından dolayı kendilerini baskı altında hissedebilmektedir.
II.Astın ilk düzey yöneticisi tarafından cezalandırılması durumunda, çevresinden ve üstünden uzaklaşması gibi olumsuz bir durum ortaya çıkabilmektedir.
III.Çalışanlar bu yönteme göre kendilerini değerlerken, daha hoşgörülü ve taraflı olabilmektedir.
Yukarıda verilenlerden hangileri tek kaynaklı değerlemede karşılaşılabilecek sorunlar arasında yer alır?
II.Astın ilk düzey yöneticisi tarafından cezalandırılması durumunda, çevresinden ve üstünden uzaklaşması gibi olumsuz bir durum ortaya çıkabilmektedir.
III.Çalışanlar bu yönteme göre kendilerini değerlerken, daha hoşgörülü ve taraflı olabilmektedir.
Yukarıda verilenlerden hangileri tek kaynaklı değerlemede karşılaşılabilecek sorunlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tek kaynaklı değerlemede bu sorunların dışında karşılaşılabilecek sorunlardan bazıları şunlardır:
• Astlar ilk düzey yöneticinin ceza ve ödül yetkisini açık seçik görmekten ve bu yetkiyi performans değerleme sistemi yoluyla kullanmasından dolayı kendilerini baskı altında hissedebilmektedir.
• Astın ilk düzey yöneticisi tarafından cezalandırılması durumunda, çevresinden ve üstünden uzaklaşması gibi olumsuz bir durum ortaya çıkabilmektedir.
• İlk düzey yönetici, asta geri bildirim sağlama konusunda gerekli becerilere sahip olmayabilmekte ya da bilerek bu geri bildirimden kaçınabilmektedir
• Astlar ilk düzey yöneticinin ceza ve ödül yetkisini açık seçik görmekten ve bu yetkiyi performans değerleme sistemi yoluyla kullanmasından dolayı kendilerini baskı altında hissedebilmektedir.
• Astın ilk düzey yöneticisi tarafından cezalandırılması durumunda, çevresinden ve üstünden uzaklaşması gibi olumsuz bir durum ortaya çıkabilmektedir.
• İlk düzey yönetici, asta geri bildirim sağlama konusunda gerekli becerilere sahip olmayabilmekte ya da bilerek bu geri bildirimden kaçınabilmektedir
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi performans ölçümünde tek başına geri bildirim olarak kullanılabilir?
Seçenekler
A
Astların üstlerini değerlemesi
B
Ekip üyelerinin birbirini değerlemesi
C
Çalışma arkadaşlarınca değerleme
D
Çalışanın kendisini değerlemesi
E
İlk düzey yönetici tarafından yapılan değerleme
Açıklama:
Performans ölçümünde ilk düzey yönetici tarafından yapılan değerlemeler dışındaki diğer geribildirimlerin hiçbiri tek başına kullanılmaz. Çalışanların performansıyla ilgili daha tarafsız ve güvenilir bilgi toplamak amacıyla bu yaklaşımlardan biri veya birkaçı genellikle ilk amir değerlemesine ek olarak, onunla birlikte kullanılır.
Soru 44
I. Ekibin tümünün performansı ölçülür.
II. Çalışanın ekibin performansına yaptığı katkının ölçülmesi hedeflenir.
III. Çalışanların ekip çalışması sürecinde kendilerini ne ölçüde geliştirdiklerinin ölçülmesi amaçlanır.
IV. Ekibin çalışanın performansına yaptığı katkının ölçülmesi hedeflenir.
Ekibe dayalı performans ölçme sisteminde çalışanların performansı yukarıda verilen hangi açılardan değerlendirilmektedir?
II. Çalışanın ekibin performansına yaptığı katkının ölçülmesi hedeflenir.
III. Çalışanların ekip çalışması sürecinde kendilerini ne ölçüde geliştirdiklerinin ölçülmesi amaçlanır.
IV. Ekibin çalışanın performansına yaptığı katkının ölçülmesi hedeflenir.
Ekibe dayalı performans ölçme sisteminde çalışanların performansı yukarıda verilen hangi açılardan değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
Yalnızca IV
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Ekibe dayalı performans ölçme sisteminde çalışanların performansı üç farklı açıdan değerlendirilir. Birinci yaklaşımda öncelikle ekibin tümünün performansı ölçülür. Bu amaçla ekibin kuruluş amacını ne ölçüde gerçekleştirdiği, ne gibi süreçler geliştirdiği, ürettiği çıktı miktarı, müşteri memnuniyeti gibi
unsurlar dikkate alınır. Bu unsurlar gerekirse ağırlıklandırılarak hesaplanır ve her bir çalışanın payına düşen performans puanı belirlenir. İkinci yaklaşımda çalışanın ekibin performansına yaptığı katkının ölçülmesi hedeflenir. Bu amaçla her bir ekip üyesinin ekip çalışması sürecine yaptığı katkıyı belirlemek amacıyla tartışmalara katılım oranları, yaptıkları öneriler, sözkonusu önerilerin kabul edilme oranı ve önerilerin sorunun çözümüne katkısı vb. kullanılanak ölçülmektedir. Üçüncü yaklaşımda çalışanların ekip çalışması sürecinde kendilerini ne ölçüde geliştirdiklerinin ölçülmesi amaçlanır. Bu amaçla çalışanların süreç içinde hangi teknik becerileri kazandıkları, hangi yetkinlikleri geliştirdikleri belirlenmeye çalışılır. Bunun sonucunda her bir çalışanın gelişim yönünün ve derinliğinin ödüllendirilmesi mümkün olabilir.
unsurlar dikkate alınır. Bu unsurlar gerekirse ağırlıklandırılarak hesaplanır ve her bir çalışanın payına düşen performans puanı belirlenir. İkinci yaklaşımda çalışanın ekibin performansına yaptığı katkının ölçülmesi hedeflenir. Bu amaçla her bir ekip üyesinin ekip çalışması sürecine yaptığı katkıyı belirlemek amacıyla tartışmalara katılım oranları, yaptıkları öneriler, sözkonusu önerilerin kabul edilme oranı ve önerilerin sorunun çözümüne katkısı vb. kullanılanak ölçülmektedir. Üçüncü yaklaşımda çalışanların ekip çalışması sürecinde kendilerini ne ölçüde geliştirdiklerinin ölçülmesi amaçlanır. Bu amaçla çalışanların süreç içinde hangi teknik becerileri kazandıkları, hangi yetkinlikleri geliştirdikleri belirlenmeye çalışılır. Bunun sonucunda her bir çalışanın gelişim yönünün ve derinliğinin ödüllendirilmesi mümkün olabilir.
Soru 45
I.Müşteriler genellikle personelin performansını ölçme ve değerleme sorumluluğunu üstlenmek istememektedirler. II.Müşterilere sorulacak soruların yapılandırılması güçtür. III.Müşterilerin büyük bir bölümü, memnuniyet duymadıkları takdirde, bu amaçla hazırlanacak formları doldurmamaktadırlar. Yukarıda verilenlerden hangileri müşteriler tarafından yapılan değerlemelerin niteliği konusunda duyulan endişeler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Müşteriler tarafından yapılan değerlemelerin niteliği konusunda bazı endişeler duyulmaktadır. Bu endişelerin nedenlerinden bazıları şunlardır:
• Müşteriler, personel ve örgüt için yararlı girdi sağlama konusunda örgüt içindeki kişiler kadar motivasyona sahip değillerdir. Bu nedenle müşterilerin çoğundan istenen nitelikteki bilginin sağlanması güçtür.
• Müşterilerin büyük bir bölümü, memnuniyetsizlikleri olmadığı takdirde, bu amaçla hazırlanacak formları doldurmamaktadırlar. (Yani memnuniyet duymadıkları takdirde formları doldurmakta, memnuniyet duydukları takdirde formları doldurmamaktadırlar).
• Müşteriler genellikle personelin performansını ölçme ve değerleme sorumluluğunu üstlenmek istememektedirler.
• Müşterilere sorulacak soruların yapılandırılması güçtür. Soruların, müşterilerin cevaplarıyla örgüt içindeki personelin cevaplarının kombine edilebileceği şekilde yapılandırılması gerekir. Ancak, müşteriler performanslarını değerledikleri çalışanların liderlik ve performans yönetimiyle ilgili davranışları ve nitelikleri hakkında çok az bilgiye sahiptirler.
• Müşteriler, personel ve örgüt için yararlı girdi sağlama konusunda örgüt içindeki kişiler kadar motivasyona sahip değillerdir. Bu nedenle müşterilerin çoğundan istenen nitelikteki bilginin sağlanması güçtür.
• Müşterilerin büyük bir bölümü, memnuniyetsizlikleri olmadığı takdirde, bu amaçla hazırlanacak formları doldurmamaktadırlar. (Yani memnuniyet duymadıkları takdirde formları doldurmakta, memnuniyet duydukları takdirde formları doldurmamaktadırlar).
• Müşteriler genellikle personelin performansını ölçme ve değerleme sorumluluğunu üstlenmek istememektedirler.
• Müşterilere sorulacak soruların yapılandırılması güçtür. Soruların, müşterilerin cevaplarıyla örgüt içindeki personelin cevaplarının kombine edilebileceği şekilde yapılandırılması gerekir. Ancak, müşteriler performanslarını değerledikleri çalışanların liderlik ve performans yönetimiyle ilgili davranışları ve nitelikleri hakkında çok az bilgiye sahiptirler.
Soru 46
I.Daha iyi performans sonuçları sağlar
II.Güvenilir değildir; birbirine uygun, tutarlı ölçümler vermez.
III.ullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
Yukarıda verilenlerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemesinin temel özellikleri arasında yer almaktadır?
II.Güvenilir değildir; birbirine uygun, tutarlı ölçümler vermez.
III.ullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
Yukarıda verilenlerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemesinin temel özellikleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesinin temel özelliklerinden bazıları şunlardır:
• Daha iyi performans sonuçları sağlar.
• Üst ve astlar arasındaki iletişimi artırır.
• Güvenilirdir; birbirine uygun, tutarlı ölçümler verir.
• Kullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
• Hem bireysel düzeyde hem de örgütsel düzeyde olumlu davranış kalıpları yaratır.
• Daha iyi performans sonuçları sağlar.
• Üst ve astlar arasındaki iletişimi artırır.
• Güvenilirdir; birbirine uygun, tutarlı ölçümler verir.
• Kullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
• Hem bireysel düzeyde hem de örgütsel düzeyde olumlu davranış kalıpları yaratır.
Soru 47
I.Değerlendirme süreci boyunca şeffaflık sağlanmalıdır.
II.Değerleyenlerin ve değerleyicilerin birbirini tanıması, ortak çalışma tecrübelerinin bulunması gereklidir.
III. Geribildirim uzmanı verilerin doğruluğunu kontrol etmelidir.
Yukarıda verilenlerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemesinin uygulanmasında dikkat edilmesi gereken noktalar arasında yer alır?
II.Değerleyenlerin ve değerleyicilerin birbirini tanıması, ortak çalışma tecrübelerinin bulunması gereklidir.
III. Geribildirim uzmanı verilerin doğruluğunu kontrol etmelidir.
Yukarıda verilenlerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemesinin uygulanmasında dikkat edilmesi gereken noktalar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesinin uygulanmasında dikkat edilmesi gereken noktalardan bazıları şunlardır:
• Değerlendirmeye katılacak kişilerin kimler olacağına karar verilmesi kolaydır. Ancak burada önemli olan konu, geri bildirimin anonim ve güvenilir olmasıdır.
• Değerlendirme süreci boyunca gizlilik sağlanmalıdır.
• Değerlendirmeyi yapacak olanlara yöntemin amacı ve nasıl kullanılacağı konusunda ayrıntılı bir açıklama yapılmalıdır.
• Çalışanlar çok kaynaklı performans değerleme, derecelendirme ve başkalarının performansını derecelendirirken objektif olarak nasıl davranabilecekleri konusunda eğitilmelidir.
• Yöneticiler verilerin bütünleştirilmesi, yapıcı geribildirim verilmesi ve başkalarına rehberlik edilmesi konularında bilgilendirilmelidir.
• Değerleyenlerin ve değerleyicilerin birbirini tanıması, ortak çalışma tecrübelerinin bulunması gereklidir.
• Geribildirim uzmanı verilerin doğruluğunu kontrol etmelidir.
• Sayısal değerlendirmelerle, anlatımsal değerlendirmelerin birbiriyle tutarlı olmasına dikkat edilmelidir.
• Herkesi aynı zaman diliminde değerlemeye kalkışılmamalıdır.
• Değerlendirmeye katılacak kişilerin kimler olacağına karar verilmesi kolaydır. Ancak burada önemli olan konu, geri bildirimin anonim ve güvenilir olmasıdır.
• Değerlendirme süreci boyunca gizlilik sağlanmalıdır.
• Değerlendirmeyi yapacak olanlara yöntemin amacı ve nasıl kullanılacağı konusunda ayrıntılı bir açıklama yapılmalıdır.
• Çalışanlar çok kaynaklı performans değerleme, derecelendirme ve başkalarının performansını derecelendirirken objektif olarak nasıl davranabilecekleri konusunda eğitilmelidir.
• Yöneticiler verilerin bütünleştirilmesi, yapıcı geribildirim verilmesi ve başkalarına rehberlik edilmesi konularında bilgilendirilmelidir.
• Değerleyenlerin ve değerleyicilerin birbirini tanıması, ortak çalışma tecrübelerinin bulunması gereklidir.
• Geribildirim uzmanı verilerin doğruluğunu kontrol etmelidir.
• Sayısal değerlendirmelerle, anlatımsal değerlendirmelerin birbiriyle tutarlı olmasına dikkat edilmelidir.
• Herkesi aynı zaman diliminde değerlemeye kalkışılmamalıdır.
Soru 48
I. Kişi daha geniş bir performans bilgisi elde eder.
II.Çalışan için başarı beklentilerinin ne olduğunu açıklığa kavuşturur.
III.Geri bildirimler isim vererek yapıldığı için daha dürüst ve açık olur.
Yukarıda verilenlerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemesinin çalışanlar açısından yararları arasında yer alır?
II.Çalışan için başarı beklentilerinin ne olduğunu açıklığa kavuşturur.
III.Geri bildirimler isim vererek yapıldığı için daha dürüst ve açık olur.
Yukarıda verilenlerden hangileri çok kaynaklı performans değerlemesinin çalışanlar açısından yararları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesinin özellikle çalışanlar açısından pek çok yararları bulunmaktadır. Bu yararlardan bazıları şunlardır:
• Çalışanın kendini geliştirme çabaları daha da odaklanmış ve etkinlik kazanmış olur.
• Kişi daha geniş bir performans bilgisi elde eder.
• Birlikte çalıştığı insanların gözüyle kendi performansını izleme olanağını bulur.
• Geri bildirimler isimsiz yapıldığı için daha dürüst ve açık olur.
• Çalışan için başarı beklentilerinin ne olduğunu açıklığa kavuşturur.
• Çalışanlarla yöneticiler arasında açık ve odaklanmış iletişimin temelini oluşturur.
• Çalışanların güçlü yönlerinin ve eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesini kolaylaştırır.
• Takım üyelerinin grubu etkileyen performans konularına daha fazla katkıda bulunmasını sağlar.
• Çalışanın kendini geliştirme çabaları daha da odaklanmış ve etkinlik kazanmış olur.
• Kişi daha geniş bir performans bilgisi elde eder.
• Birlikte çalıştığı insanların gözüyle kendi performansını izleme olanağını bulur.
• Geri bildirimler isimsiz yapıldığı için daha dürüst ve açık olur.
• Çalışan için başarı beklentilerinin ne olduğunu açıklığa kavuşturur.
• Çalışanlarla yöneticiler arasında açık ve odaklanmış iletişimin temelini oluşturur.
• Çalışanların güçlü yönlerinin ve eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesini kolaylaştırır.
• Takım üyelerinin grubu etkileyen performans konularına daha fazla katkıda bulunmasını sağlar.
Soru 49
I.Planlanan performansla gerçekleşen performansın karşılaştırılması.
II.Bireyin performansının geçmiş yıllardaki performansıyla karşılaştırılması.
III.Grupların performanslarının bireyin performansı ile karşılaştırılması.
Yukarıda verilenlerden hangileri performans değerlemesinde kullanılan temel yaklaşımlar arasında yer alır?
II.Bireyin performansının geçmiş yıllardaki performansıyla karşılaştırılması.
III.Grupların performanslarının bireyin performansı ile karşılaştırılması.
Yukarıda verilenlerden hangileri performans değerlemesinde kullanılan temel yaklaşımlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Performans
değerlemesinde kullanılan temel yaklaşımlardan bazıları şunlardır:
• Planlanan performansla gerçekleşen performansın karşılaştırılması,
• Bireyin performansının geçmiş yıllardaki performansıyla karşılaştırılması,
• Birey performansının grup performansıyla karşılaştırılması,
• Grupların performanslarının karşılaştırılması.
değerlemesinde kullanılan temel yaklaşımlardan bazıları şunlardır:
• Planlanan performansla gerçekleşen performansın karşılaştırılması,
• Bireyin performansının geçmiş yıllardaki performansıyla karşılaştırılması,
• Birey performansının grup performansıyla karşılaştırılması,
• Grupların performanslarının karşılaştırılması.
Soru 50
Çok kaynaklı performans değerlemesinde aşağıdakilerden hangisi çalışan performansını değerlendirmez?
Seçenekler
A
Çalışanın iş arkadaşları
B
Çalışanın yöneticileri
C
Çalışanın astları
D
Müşteriler
E
Çalışanın ailesi
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesi; çalışanın performansının; çalışanın iş arkadaşlarından, yöneticilerinden, astlarından, müşterilerden ve kendisinden elde edilen girdiler ışığında değerlendirilmesi sürecidir.
Soru 51
Bir işyerinde yapılan performans değerlendirmesi aşağıdakilerden hangisini kapsamaz?
Seçenekler
A
Çalışanların eksikleri
B
Çalışanların yeterlilikleri
C
Çalışanların işteki tutum ve davranışları
D
Çalışanların işyerindeki ahlaki durumları
E
Çalışanların ev düzenleri
Açıklama:
Performans değerleme, performans yönetimi sürecinin bir parçası olup, önceden belirlenmiş standart ölçütler doğrultusunda çalışanların performansının ölçülmesi ve değerlendirilmesi sürecidir. Performans değerleme işletmedeki görevleri her ne olursa olsun, çalışanların etkinliklerinin, eksikliklerinin, yeterliliklerinin ve fazlalıklarının bir bütün olarak tüm yönleriyle gözden geçirilmesidir. Başka bir açıdan performans değerleme bireyin görevdeki başarısını, işteki tutum ve davranışlarını, ahlaki durum ve özelliklerini ayrıntılarıyla ele alan ve çalışanın işletmenin başarısına olan katkılarını değerlendiren planlı bir araçtır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi sadece tek kaynaklı geri bildirimde kullanılır?
Seçenekler
A
Üst düzey yöneticinin personeli değerlendirmesi
B
Çalışanın kendi kendisini değerlemesi
C
Aynı düzeyde çalışanların birbirlerini değerlemesi
D
Ekip üyelerinin birbirlerini değerlemesi
E
Müşteriler tarafından yapılan değerleme
Açıklama:
İşletmelerde performans değerlemesi yapılırken tek kaynaklı ya da çok kaynaklı geribildirim kullanılabilir.Tek kaynaklı geribildirim personelin sadece bir üst düzey yöneticisinden gelmektedir. Çok kaynaklı geribildirimde ilk düzey yöneticiden alınan geribildirime ilave olarak personelin kendisinden, çalışma arkadaşlarından, ekip üyelerinden, komitelerden vb. bir ya da birden fazla diğer kaynaklardan alınan geribildirim ilave olur.
Soru 53
Çalışanın kendi kendisini değerlendirmesi, diğer değerlendirme yöntemlerinden hangisi ile birlikte daha sık kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Üstler tarafından yapılan değerleme
B
Aynı düzeyde çalışanların birbirlerini değerlemesi
C
Ekip üyelerinin birbirlerini değerlemesi
D
Astların üstlerini değerlemesi
E
Müşteriler tarafından yapılan değerleme
Açıklama:
Çalışanın kendisini değerlemesi (Özdeğerleme), giderek daha fazla ilgi görmeye başlayan bir uygulamadır.Uygulamada bu yöntemin çalışanları değerlemede tek başına kullanılmadığı, diğer yöntemlerle özellikle de üstler tarafından yapılan değerlemeyle birlikte ele alındığı görülmektedir.
Soru 54
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ekip üyelerinin ekibin performansına yaptığı katkı değerlendirilirken dikkate alınmaz?
Seçenekler
A
Ekip üyelerinin tartışmalara katılım oranları
B
Ekip üyelerinin yaptıkları öneriler
C
Ekip üyelerinin önerilerinin kabul edilme oranı
D
Ekip üyelerinin önerilerin sorunun çözümüne katkısı
E
Ekip üyelerinin hangi teknik becerileri kazandıkları
Açıklama:
Ekibe dayalı performans ölçme sisteminde çalışanların performansı üç farklı açıdan değerlendirilir. Birinci yaklaşımda öncelikle ekibin tümünün performansı ölçülür. Bu amaçla ekibin kuruluş amacını ne ölçüde gerçekleştirdiği, ne gibi süreçler geliştirdiği, ürettiği çıktı miktarı, müşteri memnuniyeti gibi unsurlar dikkate alınır. Bu unsurlar gerekirse ağırlıklandırılarak hesaplanır ve her bir çalışanın payına düşen performans puanı belirlenir. İkinci yaklaşımda çalışanın ekibin performansına yaptığı katkının ölçülmesi hedeflenir. Bu amaçla her bir ekip üyesinin ekip çalışması sürecine yaptığı katkıyı belirlemek amacıyla tartışmalara katılım oranları, yaptıkları öneriler, sözkonusu önerilerin kabul edilme oranı ve önerilerin sorunun çözümüne katkısı vb. kullanılanak ölçülmektedir.
Soru 55
"İşletmeler açısından bu tür değerlemelerin kullanılması, yöneticilerin personeline olan güvenlerini artırmak açısından da önemli olup, astlara, performans yönetimi sistemine katıldıklarını hissettirerek, örgüte olan bağlılıklarını yükseltir."
Yukarıdaki cümle hangi performans değerlemesi için söylenebilir?
Yukarıdaki cümle hangi performans değerlemesi için söylenebilir?
Seçenekler
A
Çalışanın Kendi Kendisini Değerlemesi
B
Aynı Düzeyde Çalışanların Birbirlerini Değerlemesi
C
Ekip Üyelerinin Birbirlerini Değerlemesi
D
Astların Üstlerini Değerlemesi
E
Müşteriler Tarafından Yapılan Değerleme
Açıklama:
Astlar tarafından yapılan değerleme;yöneticilerin personeline olan güvenlerini artırmak açısından da önemli olup, astlara, performans yönetimi sistemine katıldıklarını hissettirerek, örgüte olan bağlılıklarını yükseltir. Ayrıca, astların işlerini daha iyi yapmalarına, iş birimlerinin verimliliğinin artmasına ve performans ölçme ve değerleme
sistemine yeni bir boyut katılmasına neden olur.
sistemine yeni bir boyut katılmasına neden olur.
Soru 56
Müşteriler tarafından yapılan değerlemede müşterilerden hangi konularda görüş alınmamaktadır?
Seçenekler
A
Çalışanların işe ilgisi
B
Çalışanların müşteriye yaklaşım tarzı
C
Çalışanların işi yapma hızı
D
İş kalitesi
E
Çalışanların hangi teknik becerileri kazandıkları
Açıklama:
Çalışanların performansını değerlemede müşterilerden de yararlanılabilir. Bu, özellikle hizmet sektöründe çok önemli bir yaklaşımdır. Ayrıca çalışanlara yöneticilerinin söyledikleri şeyler çok anlamlı gelmese de müşterilerin görüşlerini daha fazla dikkate alma olasılıkları bulunmaktadır. Bu değerleme girdisinde çalışanların işe ilgisi, müşteriye yaklaşım tarzı, işi yapma hızı ve iş kalitesi müşterilerin değerlemesine bir form yardımıyla sunulabilmektedir.
Soru 57
Özel bir okulun yönetim kurulu, bünyesindeki çalışanların arasından bir kişiyi okul müdürü olarak görevlendirmeye karar vermiştir. Doğru kişiyi tespit edebilmek için bir firma ile anlaşarak adaylara kişilik testi ve liderlik testi uygulatmıştır. Bu durumda okul yönetim kurulu, okul müdürünü belirlemek için hangi değerleme yöntemini tercih etmiştir?
Seçenekler
A
Bir Komite veya Grup Tarafından Yapılan Değerleme
B
Diğerleri Tarafından Yapılan Değerleme
C
Müşteriler Tarafından Yapılan Değerleme
D
Çalışanın Kendi Kendisini Değerlemesi
E
Astların Üstlerini Değerlemesi
Açıklama:
Performans değerlemede kullanılan bir başka girdi işletme dışından danışmanlardan ya da uzmanlardan yararlanmaktır. Bazı işletmeler özellikle yönetici durumundaki çalışanlarının terfi ve kariyer planlamasına yönelik performanslarının ölçümünde tarafsızlığı sağlamak amacıyla da dış uzmanlardan yararlanmaktadırlar.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi çok kaynaklı performans değerlemesinin temel özellikleri için söylenemez?
Seçenekler
A
Daha iyi performans sonuçları sağlar.
B
Üstlerin astlar üzerindeki otoritesini artırır.
C
Kullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
D
Güvenilirdir; birbirine uygun, tutarlı ölçümler verir.
E
Hem bireysel düzeyde hem de örgütsel düzeyde olumlu davranış kalıpları yaratır.
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesinin temel özelliklerinden bazıları şunlardır:
• Daha iyi performans sonuçları sağlar.
• Üst ve astlar arasındaki iletişimi artırır.
• Güvenilirdir; birbirine uygun, tutarlı ölçümler verir.
• Kullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
• Hem bireysel düzeyde hem de örgütsel düzeyde olumlu davranış kalıpları yaratır
• Daha iyi performans sonuçları sağlar.
• Üst ve astlar arasındaki iletişimi artırır.
• Güvenilirdir; birbirine uygun, tutarlı ölçümler verir.
• Kullanımı kolaydır, anlaşılabilir ve amaca uygundur.
• Hem bireysel düzeyde hem de örgütsel düzeyde olumlu davranış kalıpları yaratır
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi çok kaynaklı performans değerleme için söylenebilir?
Seçenekler
A
Amaç: Astlara performanslarıyla ilgili tek kaynaktan veri sağlanır.
B
Veri Kaynağı: Tek bir değerlemeci vardır.
C
Kaynağın Kimliği: Değerleme girdisinin kaynağı bellidir.
D
Geri Bildirimin İçeriği: Değerlemeler iş biriminin ulaştığı sonuçlara göre yapılır.
E
Ölçümleme Yöntemi: Niceliksel ölçümler kullanılır.
Açıklama:
Tek Kaynaklı Performans Değerleme
Amaç: Astlara performanslarıyla ilgili tek kaynaktan veri sağlanır.
Veri Kaynağı: Tek bir değerlemeci (Üst yönetici) vardır.
Kaynağın Kimliği: Değerleme girdisinin kaynağı bellidir.
Geri Bildirimin İçeriği: Değerlemeler iş biriminin ulaştığı sonuçlara göre yapılır.
Ölçümleme Yöntemi Niteliksel Ölçümler kullanılır.
Amaç: Astlara performanslarıyla ilgili tek kaynaktan veri sağlanır.
Veri Kaynağı: Tek bir değerlemeci (Üst yönetici) vardır.
Kaynağın Kimliği: Değerleme girdisinin kaynağı bellidir.
Geri Bildirimin İçeriği: Değerlemeler iş biriminin ulaştığı sonuçlara göre yapılır.
Ölçümleme Yöntemi Niteliksel Ölçümler kullanılır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi çok kaynaklı performans değerlemesinin çalışanlar açısından yararları arasında değildir?
Seçenekler
A
Kişi daha geniş bir performans bilgisi elde eder.
B
Birlikte çalıştığı insanların gözüyle kendi performansını izleme olanağını bulur.
C
Geri bildirimler isimle yapıldığı için çalışanlar arasında yüzleşme imkanı sağlar.
D
Çalışan için başarı beklentilerinin ne olduğunu açıklığa kavuşturur.
E
Çalışanlarla yöneticiler arasında açık ve odaklanmış iletişimin temelini oluşturur.
Açıklama:
Çok kaynaklı performans değerlemesinin özellikle çalışanlar açısından pek çok yararları
bulunmaktadır. Bu yararlardan bazıları şunlardır:
• Çalışanın kendini geliştirme çabaları daha da odaklanmış ve etkinlik kazanmış olur.
• Kişi daha geniş bir performans bilgisi elde eder.
• Birlikte çalıştığı insanların gözüyle kendi performansını izleme olanağını bulur.
• Geri bildirimler isimsiz yapıldığı için daha dürüst ve açık olur.
• Çalışan için başarı beklentilerinin ne olduğunu açıklığa kavuşturur.
• Çalışanlarla yöneticiler arasında açık ve odaklanmış iletişimin temelini oluşturur.
• Çalışanların güçlü yönlerinin ve eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesini kolaylaştırır.
• Takım üyelerinin grubu etkileyen performans konularına daha fazla katkıda bulunmasını sağlar.
bulunmaktadır. Bu yararlardan bazıları şunlardır:
• Çalışanın kendini geliştirme çabaları daha da odaklanmış ve etkinlik kazanmış olur.
• Kişi daha geniş bir performans bilgisi elde eder.
• Birlikte çalıştığı insanların gözüyle kendi performansını izleme olanağını bulur.
• Geri bildirimler isimsiz yapıldığı için daha dürüst ve açık olur.
• Çalışan için başarı beklentilerinin ne olduğunu açıklığa kavuşturur.
• Çalışanlarla yöneticiler arasında açık ve odaklanmış iletişimin temelini oluşturur.
• Çalışanların güçlü yönlerinin ve eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesini kolaylaştırır.
• Takım üyelerinin grubu etkileyen performans konularına daha fazla katkıda bulunmasını sağlar.
Ünite 6
Soru 1
Görünen performans sorunlarının giderilmesine çabalamanın yanı sıra, performans sorunu olarak ortaya çıkmayan konularda da işletmelerin ve çalışanların “sürekli nasıl daha iyi yapılabilir?” sorusunu kendilerine sormaları hangi yaklaşımdır?
Seçenekler
A
Personel yönetimi
B
Performans yönetimi
C
Sürekli iyileştirme
D
Sürdürülebilir performans
E
Sorun çözümleme
Açıklama:
Performans iyileştirme, performans yönetimi süreçleri içinde süreklilik gösteren, kesintisiz bir biçimde gerçekleştirilmesi gereken temel süreçlerden biridir. Süreç, her ne kadar performans düşüklüğünün üstesinden gelmeyle ilgili temel adımların yerine getirilmesini içerse de günümüz işletmeleri açısından amaç, pozitif anlamda olabildiğince yüksek performansın sürekli peşinde koşulması olmalıdır. Bu anlayış görünen performans sorunlarının giderilmesine çabalamanın yanı sıra, performans sorunu olarak ortaya çıkmayan konularda da işletmelerin ve çalışanların “sürekli nasıl daha iyi yapılabilir?” sorusunu kendilerine sormalarını gerekli kılar. Bu yönetim yaklaşımının adı “sürekli iyileştirme”dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde bireysel performans sorunlarının üstesinden gelinebilmesi için dikkat edilemsi gereken hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Performans sorunu olduğunun kabul edilmesi ve çözüm aramaya niyet edilmesidir
B
Yönetimin performansın nasıl ortaya çıktığına ilişkin genel bir çerçeveye sahip olması gerektiğidir
C
Sadece çalışanlar açısından düzenlenen geribildirim mekanizmasının ortaya çıkarılmasıdır
D
Anlayış rehberliğinde performans düşüklüğü sorunu olan çalışaların durumlarının incelenmesi ve nedenlerinin mümkün olduğunca doğru tespit edilmesidir
E
Bireysel performans iyileştirme planlarının hazırlanması ve uygulamaya konulmasıdır
Açıklama:
Düşük performans hem yöneticinin hem de çalışanın sorumlu olduğu bir sorun olarak görülmelidir. Örgütlerde bireysel performans sorunlarının üstesinden gelinebilmesi için dört önemli husus vardır. Birincisi performans sorunu olduğunun kabul edilmesi ve çözüm aramaya niyet edilmesidir. İkincisi yönetimin performansın nasıl ortaya çıktığına ilişkin genel bir çerçeveye sahip olması gerektiğidir. Üçüncüsü bu anlayış rehberliğinde performans düşüklüğü sorunu olan çalışaların dururmlarının incelenmesi ve nedenlerinin mümkün olduğunca doğru tespit edilmesidir. Dördüncüsü bireysel performans iyileştirme planlarının hazırlanması ve uygulamaya konulmasıdır.
Soru 3
Yöneticilerin “önlemek, tedaviden daha iyidir” anlayışı temelinde bir ortam yaratmaya çaba göstermeleri hangi performans değerlendirme aşamasında görülür?
Seçenekler
A
Performans sorunu olduğunun kabul edilmesi ve çözüm aramaya niyet edilmesidir
B
Yönetimin performansın nasıl ortaya çıktığına ilişkin genel bir çerçeveye sahip olması gerektiğidir
C
Performans düşüklüğü sorunu olan çalışaların dururmlarının incelenmesi ve nedenlerinin mümkün olduğunca doğru tespit edilmesidir
D
Bireysel performans iyileştirme planlarının hazırlanması ve uygulamaya konulmasıdır
E
Sadece çalışanlar açısından düzenlenen geribildirim mekanizmasının ortaya çıkarılmasıdır
Açıklama:
Çalışan ancak bu koşullarda kendi pozisyonunu ve performansını değerlendirebilecek ve iyi motive edilmişler ve iyi yetiştirilmişlerse kendi kendilerine doğru kararlar alabileceklerdir. Böylece çalışanlar açısından kendi-kendini düzenleyen geribildirim mekanizması ortaya çıkacaktır. Bu durum, yöneticilerin “önlemek, tedaviden daha iyidir” anlayışı temelinde bir ortam yaratmaya çaba göstermeleri gerektiği bir durumdur.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi performans sorunu başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya çıkacak sonuçlardan biridir?
Seçenekler
A
Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir
B
Problem zamana bırakılırsa daha iyiye gidecektir
C
Sorunun kendi haline bırakıldığında düzeltilmesi daha da kolaylaşabilir
D
Performansın yeni düzeyi bir norm olarak kabul edilemez
E
Daha düşük perfromans standardı ekibin bir kısmını etkileyebilir
Açıklama:
Performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
• Problem daha da kötüye gidebilir.
• Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
• Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
• Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da yayılabilir.
• Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
• Problem daha da kötüye gidebilir.
• Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
• Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
• Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da yayılabilir.
• Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
Soru 5
Üst düzey yöneticilerin, hem bireysel hem deörgütsel düzeyde performans artışı gerçekleştirebilmek için öncelikle aşağıdakilerden hangisine odaklanması gerekir?
Seçenekler
A
Etik kurallara bağlı bir yapı oluşturmaya
B
Yenilikçi bir anlayış geliştirmeye
C
İşletme bağlılığını artırıcı uygulamalar yapmaya
D
Yüksek performans kültürü geliştirmeye
E
Rekabetçi bir ortam hazırlamaya
Açıklama:
Üst yönetim örgütün misyonunu, vizyonunu, değerlerini belirlemekten sorumludur. Tüm bunlar örgüt içinde ortak bir anlayış ve anlam yaratır. İşletmenin; kim olduğunu, müşterileri ve çalışanları ile ilişkilerini açığa vuran, kültür ve değerler tarafından desteklenmiş net bir misyonu bulunur. Güçlü değerler, hem performans yönetimi hem de değişim yönetimi için esasları belirler. Bu değerler “yerleşik, bağlantılı, dayanıklı, kollektif” olmalı, ölçülebilmeli ve yönetilebilmelidir.
Soru 6
Performans değerlemede tek kaynaklı geri bildirim uygulayan bir işletmede insan kaynakları uzamnının performansını aşağıdakilerden hangisi belirler?
Seçenekler
A
Bir diğer insan kaynakları uzmanı
B
İnsan kaynakları bölümünün yöneticisi
C
İşletmenin genel müdürü
D
İnsan kaynaklarından sorumlu genel müdür yardımcısı
E
Hizmet verilen bölümdeki diğer çalışanlar
Açıklama:
İnsan kaynakları bölümlerinin performans iyileştirmede kilit rol oynayabilmeleri için performans problemlerinin teşhisi ve performansı iyileştirme girişimlerinin tasarlanması ve uygulanması konusunda yöntem bilgisine sahip olmaları gerekir. Bu çözümlerin eğitim ve disiplin çemberinden çıkmasını sağlar. İkinci kritik nokta ise bölüm yöneticileri, ekip liderleri veya kendi kendini yöneten takımlarla işbirliği içinde hareket etmektir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi çalışanların performanslarının geliştirilme sürecinde, insan kaynakları bölümünün görev ve sorumlulukları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Öğrenme etkinliklerini planlamak ve uygulamak
B
Değişimi sağlayacak stratejiler geliştirmek
C
Örgütün bütününde serbest, yaratıcı ve yatay düşünmeyi harekete geçirmek
D
Performansı geliştirmeyi sağlayacak becerileri kazanmak
E
Öğrenme kültürünü geliştirmek
Açıklama:
İnsan kaynakları bölümleri, bireyin performans sorunlarının çözümünde, uygun bir iş çevresi yaratmada üst yönetimle, performansın iyileştirilmesinde hem yöneticilerle hem de çalışanlarla birlikte çalışırlar. Performans konularında tavsiyede bulunur, danışmanlık yapar, üretilen çözümlerin yerine getirilmesinde hizmet eder, sürecin etkin, etik ve yasalara uygun gerçekleşmesinde yöneticilere destek olurlar.
Soru 8
Bir yöneticinin, personelin performansını değerlendirirken o kişi hakkındaki genel kanaatinin etkisinde kalması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tolerans
B
Hale etkisi
C
Tek yönlü ölçme hatası
D
Önyargı
E
Genelleme
Açıklama:
Performansı izleme ve değerlendirme, geribildirim verme ve iyileştirme, bütün yöneticilerin sorumluluğudur. Yöneticiler, performans iyileştirmede hedefleri belirler, kaynak ayırır, iletişim kurar, bilgi sağlar, motive eder ve çalışanı düzeltici eylemler konusunda cesaretlendirir. Tüm bunları yaparken insan kaynakları bölümünden yararlanır, gerektiğinde birlikte çalışırlar. Yöneticiler, özellikle çetin performans sorunlarında işletme politikalarına ve yasalara uygun davranabilmek için insan kaynakları bölümünden danışmanlık alırlar.
Soru 9
Aşağıdaki durumların hangisinde performans problemi olduğu düşünebilir?
Seçenekler
A
Yöneticinin personele belirli işleri vermekten kaçınması
B
Personelin, işini nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duymadan yapması
C
Personelin, işleri tamamlanma süresinde bitirmesi ve hedefleri tutturması
D
Personeli, yöneticisinden talimat beklemden harekete geçmesi
E
Personelin, yaptığı hatanın sorumluluğunu alması ve gereğini yapması
Açıklama:
Performans düşüklüğünün nedenlerini araştırırken, yönetici kaba bir şekilde çalışanı suçlamaya çalışmamalı, suçlayıcı ifadelere yer vermemelidir. Amaç, çalışanla birlikte gerçekleri tespit etmek ve probleme yönelik katkı sağlayacak fikirler bulmak olmalıdır. Sorunun ne olduğu derinlemesine anlaşıldıktan sonra, sorunla ilgili olarak bireyin, yöneticinin veya her ikisinin de birlikte ne yapabileceğine karar verilir. Sorunun analiz edilmesinde birey ya da yöneticinin kontrolü dışında ve iş dışındaki dışsal nedenlerin ayıklanması gerekir. Sadece bireyin ve/veya yöneticinin kontrol edebildiği faktörler göz önüne alınmalıdır. Belirlenmek istenilen, problemin nedenini ortaya çıkarmak olmalıdır.
Soru 10
Çalışanın performansını iyileştirmek amacıyla hazırlanan ve performans probleminin tanımını, düzeltici eylemleri ve izleme esaslarını içeren plana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bireysel kariyer planı
B
Sorumluluk planı
C
İşgücü planı
D
Performans iyileştirme planı
E
İş planı
Açıklama:
Performans iyileştirme planı (PİP), çalışanın performansını iyileştirmek amacıyla hazırlanmış; içinde performans probleminin tanımı, düzeltici eylemler ve izleme esaslarının bulunduğu bir plan türüdür. Performans iyileştirme planı, iş performansında iyileştirilecek alanları netleştirmeye yarar. Bu tür planların iş yerinde var olması, çalışanlar açısından güçlü ve destekleyici bir iş ortamının var olduğu anlamına gelebilir. Performans iyileştirme planı, çalışanı doğrudan işten ayırma seçeneği ile karşılaştırıldığında pozitif bir adımdır ve çalışana değer ve fırsat verildiğini gösterir. Performans iyileştirme planı, detayların niteliği ve niceliği açısından performans gelişme planından farklıdır. PİP hazırlama süreci, yönetici ile astı arasında spesifik beklentilerin olabildiğinde yüksek düzeyde netleştirilmesini sağlayacak iletişim temelinde yürütülmelidir.
Soru 11
İyi bir geribildirimin gerçekleşebilmesi için aşağıdakilerden hangisinin olması gereklidir?
Seçenekler
A
Performans yetersizliği
B
Performans iyileştirme
C
Performans düşüklüğü
D
Performans sorunlarının giderilmesi
E
Performans ölçülerinin kullanılacağının bilinmesi ile
Açıklama:
İyi bir geribildirim, bireyler kendilerine ait hedeflerin ve standartların farkında olduklarında; çalışanlar performans ölçülerinin kullanılacağını bildiklerinde ve geribildirim/kontrol bilgisini otomatik olarak veya kolay bir şekilde elde edebildiklerinde gerçekleşir.
Performans ölçülerinin kullanılacağının bilinmesi ile
Performans ölçülerinin kullanılacağının bilinmesi ile
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde bireysel performans sorunlarının üstesinden gelinebilmesi için önemli hususlardan değildir?
Seçenekler
A
Olabildiğince yüksek performansın sürekli peşinde koşulmalıdır.
B
Performans sorunu olduğu kabul edilmeli ve çözüm aramaya niyet edilmelidir.
C
Yönetim performansın nasıl ortaya çıktığına ilişkin genel bir çerçeveye sahip olmalıdır.
D
Bu anlayış rehberliğinde performans düşüklüğü sorunu olan çalışanların durumları incelenmeli ve nedenleri mümkün olduğunca doğru tespit edilmelidir.
E
Bireysel performans iyileştirme planları hazırlanmalı ve uygulamaya konulmalıdır.
Açıklama:
Örgütlerde bireysel performans sorunlarının üstesinden gelinebilmesi için dört önemli husus vardır:
A seçeneğinde yer alan "Olabildiğince yüksek performansın sürekli peşinde koşulmalıdır." bu hususlar arasında yer almaz.
- Performans sorunu olduğu kabul edilmeli ve çözüm aramaya niyet edilmelidir.
- Yönetim performansın nasıl ortaya çıktığına ilişkin genel bir çerçeveye sahip olmalıdır.
- Bu anlayış rehberliğinde performans düşüklüğü sorunu olan çalışanların durumları incelenmeli ve nedenleri mümkün olduğunca doğru tespit edilmelidir.
- Bireysel performans iyileştirme planları hazırlanmalı ve uygulamaya konulmalıdır.
A seçeneğinde yer alan "Olabildiğince yüksek performansın sürekli peşinde koşulmalıdır." bu hususlar arasında yer almaz.
Soru 13
Bazen yöneticiler bir performans problemine hızlı bir şekilde müdahale etme konusunda başarısız olurlar. Aşağıdakilerden hangisi bunun olası sebepleri arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Problem daha da kötüye gidebilir.
B
Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
C
Durumu fark edemeyecek kadar meşguldürler
D
Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
E
Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
Açıklama:
Bazen yöneticiler bir performans problemine hızlı bir şekilde müdahale etme konusunda başarısız olurlar. Bunun olası sebepleri arasında şunlar sıralanabilir:
Oysa performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
Bazen yöneticiler bir performans problemine hızlı bir şekilde müdahale etme konusunda başarısız olurlar. Bunun olası sebepleri arasında şunlar sıralanabilir:
- Durumu fark edemeyecek kadar meşguldürler
- Sorunun gerçekten ciddi olmadığı konusunda kendilerini kandırırlar
- Meselenin ortaya çıkmasının sonuçlarından korkarak üstünü örterler
- Sorunun zaman içinde kendiliğinden düzeleceğini umut ederler.
Oysa performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
- Problem daha da kötüye gidebilir.
- Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
- Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
- Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da yayılabilir.
- Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
Bazen yöneticiler bir performans problemine hızlı bir şekilde müdahale etme konusunda başarısız olurlar. Bunun olası sebepleri arasında şunlar sıralanabilir:
- Durumu fark edemeyecek kadar meşguldürler
- Sorunun gerçekten ciddi olmadığı konusunda kendilerini kandırırlar
- Meselenin ortaya çıkmasının sonuçlarından korkarak üstünü örterler
- Sorunun zaman içinde kendiliğinden düzeleceğini umut ederler.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya çıkabilecek sonuçlar arasındadır?
Seçenekler
A
Durumu fark edemeyecek kadar meşguldürler.
B
Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
C
Sorunun gerçekten ciddi olmadığı konusunda kendilerini kandırırlar.
D
Meselenin ortaya çıkmasının sonuçlarından korkarak üstünü örterler.
E
Sorunun zaman içinde kendiliğinden düzeleceğini umut ederler.
Açıklama:
Bazen yöneticiler bir performans problemine hızlı bir şekilde müdahale etme konusunda başarısız olurlar. Bunun olası sebepleri arasında şunlar sıralanabilir:
Oysa performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
Doğru cevap B seçeneğinde yer alan "Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir." ifadesidir.
- Durumu fark edemeyecek kadar meşguldürler
- Sorunun gerçekten ciddi olmadığı konusunda kendilerini kandırırlar
- Meselenin ortaya çıkmasının sonuçlarından korkarak üstünü örterler
- Sorunun zaman içinde kendiliğinden düzeleceğini umut ederler.
Oysa performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
- Problem daha da kötüye gidebilir.
- Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
- Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
- Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da yayılabilir.
- Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
Doğru cevap B seçeneğinde yer alan "Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir." ifadesidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi yöneticinin performans problemi olup olmadığını anlayabileceği kriterlerden değildir?
Seçenekler
A
Personel aşırı düzeyde nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duyar.
B
Çalışanın yaptığı iş kabul edilemez düzeydedir veya sıkça düzeltilmeyi veya tamamlanmayı gerektirir.
C
Kendiliğinden harekete geçemez ve talimat bekler.
D
Yöneticinin sürekli kontrolüne ihtiyaç duyulmaz.
E
Yönetici, çalışana belirli işleri vermekten kaçınır, çünkü bu işler için güvenilir biri değildir.
Açıklama:
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir:
Doğru cevap D seçeneğinde yer alan "Yöneticinin sürekli kontrolüne ihtiyaç duyulmaz." ifadesi bu kriterlerden değildir.
- Personel aşırı düzeyde nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duyar.
- Çalışanın yaptığı iş kabul edilemez düzeydedir veya sıkça düzeltilmeyi veya tamamlanmayı gerektirir.
- Yönetici, çalışana belirli işleri vermekten kaçınır, çünkü bu işler için güvenilir biri değildir.
- Çalışanın yaptığı iş miktarı ve işin niteliği sıkıntı yaratır.
- Kendiliğinden harekete geçemez ve talimat bekler.
- İşleri erteler, geciktirir, ağırdan alır, sürüncemede bırakır.
- Çalışana yeni bir iş verildiğinde performansı sebepsiz bir şekilde kötüleşir.
- Çalışan yargıda bulunma, problem çözme, karar alma, inisiyatif kullanma, motivas
Doğru cevap D seçeneğinde yer alan "Yöneticinin sürekli kontrolüne ihtiyaç duyulmaz." ifadesi bu kriterlerden değildir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi performans yetersizliğini ortaya çıkarabilir?
Seçenekler
A
Hedeflere ulaşılması
B
İletişim becerileri
C
Kariyer tutkusu
D
İhtiyacı olan fırsat, kaynak ve desteklere sahip olmamak
E
Teknik beceriler
Açıklama:
Genel olarak ifade edecek olursak bireysel performans yetersizliğinin temel nedenleri, yetenek, motivasyon ve çevre koşullarına dayanır. İşin nasıl yapılacağını bilmemek, işi yapmak istememek, içinde bulunduğu çevrede ihtiyacı olan fırsat, kaynak ve desteklere sahip olmamak, performans yetersizliğini ortaya çıkarabilir.
İhtiyacı olan fırsat, kaynak ve desteklere sahip olmamak
İhtiyacı olan fırsat, kaynak ve desteklere sahip olmamak
Soru 17
"Eğer birisi beklenilen tüm davranışları yerine getiriyor, fakat sonuç elde edemiyorsa performans düşüklüğünün nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Seçenekler
A
Performans düşüklüğünün nedeni, onun kontrolünün dışındaki faktörlere bağlı olabilir.
B
Performans düşüklüğünün nedeni, motivasyonla ilgili bir problemden olabilir.
C
Performans düşüklüğünün nedeni, düşük yetkinlik seviyesinden kaynaklanabilir.
D
Koçluk, özendirici teşviklere gereksinim duyuluyor olabilir.
E
Eğitim ve geliştirmeye yönelik faaleyitlere gereksinim duyuluyor olabilir.
Açıklama:
Performans iyileştirmek, ancak performans probleminin nedenlerinin doğru bir şekilde teşhis edilebilmesiyle mümkündür. Bu matristen şu tür çıkarımlarda bulunulabilir:
Eğer birisi beklenilen tüm davranışları yerine getiriyorsa ve fakat sonuç elde edemiyorsa performans düşüklüğünün nedeni, onun kontrolünün dışındaki faktörlere bağlı olabilir. Bu noktada iş tasarımı/liderlik düzeltici eylem olarak değerlendirilebilir.
Eğer birisi tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa motivasyonla ilgili bir problemi olabilir. Bu noktada koçluk/özendirici teşvikler çare olabilir.
Düşük yetkinlik seviyeleri, beceri sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu durumda eğitim/geliştirmeye başvurulabilir.
Soru 18
Performans iyileştirme planı uygulanmasına rağmen sonuç alınamıyorsa; aşağıdakilerden hangisine başvurulabilir?
Seçenekler
A
Beklenen performans düzeyinin belirlenmesine,
B
Disipline edici eylemlere,
C
Kaynak ve destek ihtiyacının belirlenmesine,
D
Neyin iyileştirileceğine dair örnekler verilmesi
E
Standardın karşılanmaması durumunda olası sonuçlar
Açıklama:
Genelde, işlerini etkin bir şekilde gerçekleştiren ve gelişim süreçlerinden umulan beklentileri karşılayan çalışanlar, performans iyileştirme planına ihtiyaç duymazlar. Planın uygulanması sürecinde izlemek ve geribildirim vermek çok önemlidir. Tüm bunlara rağmen sonuç alınamıyorsa disipline edici eylemlere başvurulabilir. Gerektiğinde örgütün kademeli disiplin süreci devreye alınır. Bu noktaya gelmeden önce yönetici aşağıdaki altı maddeyi izlediğinden emin olmalıdır.
Doğru yanıt B seçeneğindeki yer alan "Disipline edici eylemlere" dir. Diğer seçeneklerdekiler ise; Disipline edici eylemlere başvurulmadan önce yöneticinin izlemesi gereken maddelerdir.
Neyin iyileştirileceğini örnekler vererek netleştirmiştir.
Beklenen performans düzeyini belirlemiştir.
Kaynak ve destek ihtiyacını belirlemiş ve vermiştir.
İlerlemeyi ölçebilsin diye geribildirim verilmiştir. Geribildirimin zamanını, yerini,
sıklığını ve kimle yapılacağını bildirmiştir.
Standardı karşılamazsa olası sonuçlar
Doğru yanıt B seçeneğindeki yer alan "Disipline edici eylemlere" dir. Diğer seçeneklerdekiler ise; Disipline edici eylemlere başvurulmadan önce yöneticinin izlemesi gereken maddelerdir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi performansın iyileştirilmesi amacıyla yapılan eğitim programlarında dikkat edilmesi gerekenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Çalışanın bunu bir ceza olarak görmemesi için özen gösterilmelidir.
B
Kendisinde bir eksiklik olduğu duygusunun yerleştirilmemesine dikkat edilmelidir.
C
Çalışan ile yönetici arasında hangi eğitim programına neden ihtiyaç olduğu açıklanmalıdır.
D
Eğitim öncesinde çalışanın görüşleri dikkate alınmalı ve eğitimin yararlı olacağı konusunda uzlaşmaya varılmalıdır.
E
Eğitim sonunda muhakkak değerlendirme yapılmalıdır.
Açıklama:
Performans yetersizliğinin tespiti üzerine gerçekleştirilecek eğitim faaliyetlerinde bazı hususlarda dikkatli olmak gerekir. Performansının iyileştirilmesi için eğitim programlarına dahil edilen çalışanın bunu bir ceza olarak görmemesi veya kendisinde bir eksiklik olduğu duygusunun yerleştirilmemesi için özen gösterilmelidir. Bu tür algılamalar kişinin öğrenme motivasyonunun düşmesine, hatta kaybolmasına yol açabilecektir.
Ayrıca, eğitim konusu yönetici tarafından hiçbir açıklama yapılmadan çalışana dayatılmamalıdır. Eğitime başvurulmadan önce çalışan ile yönetici arasında hangi eğitim programına hangi nedenle ihtiyaç olduğu, olaylara - kanıtlara dayalı olarak açıklanmalı, çalışanın görüşleri dikkate alınmalı ve bu eğitimin yararlı olacağı konusunda uzlaşmaya varılmalıdır.
Bir diğer önemli nokta da, eğer eğitim sonunda bir değerlendirme yapılacaksa, bunu çalış
Performansın iyileştirilmesi amacıyla yapılan eğitim programlarında; A, B, C ve D seçeneklerinde açıklanan maddelere özen gösterilmelidir . Ancak E seçeneğindeki yer alan değerlendirmenin muhakkak yapılması söz konusu değildir. Eğitim sonrası değerlendirmeler, öğrenme sürecindeki birey üzerinde bir baskı yaratabilir. Çalışanın hata yapmaktan korkmasına ve bu nedenle öğrenme sürecinin yavaşlamasına neden olabilir.
Ayrıca, eğitim konusu yönetici tarafından hiçbir açıklama yapılmadan çalışana dayatılmamalıdır. Eğitime başvurulmadan önce çalışan ile yönetici arasında hangi eğitim programına hangi nedenle ihtiyaç olduğu, olaylara - kanıtlara dayalı olarak açıklanmalı, çalışanın görüşleri dikkate alınmalı ve bu eğitimin yararlı olacağı konusunda uzlaşmaya varılmalıdır.
Bir diğer önemli nokta da, eğer eğitim sonunda bir değerlendirme yapılacaksa, bunu çalış
Performansın iyileştirilmesi amacıyla yapılan eğitim programlarında; A, B, C ve D seçeneklerinde açıklanan maddelere özen gösterilmelidir . Ancak E seçeneğindeki yer alan değerlendirmenin muhakkak yapılması söz konusu değildir. Eğitim sonrası değerlendirmeler, öğrenme sürecindeki birey üzerinde bir baskı yaratabilir. Çalışanın hata yapmaktan korkmasına ve bu nedenle öğrenme sürecinin yavaşlamasına neden olabilir.
Soru 20
Çalışanların içsel ihtiyaçlarını tatmin etmeye çabalayan yöntemler iş zenginleştirme ve iş karakteristikleri modelidir. Bu iki modelden "İş Zenginleştirme" modeli kim tarafından geliştirilmiştir?
Seçenekler
A
Mary Parker Follett
B
Douglas McGregor
C
Frederick Herzberg
D
Abraham Maslow
E
Max Weber
Açıklama:
İş zenginleştirme, bir çalışanın yaptığı işe daha anlamlı görevler ilave edilmesi suretiyle işin daha tatmin edici veya değerli hale gelmesini sağlayan her türlü çabadır. Frederick Herzberg tarafından geliştirilen iş zenginleştirme, uzun dönemli iş tatmini ve performans amaçlarına ulaşma çabasında, kişinin kendi kapasitesini kullanabilme ve öz saygı gibi yüksek motivasyon sağlayıcı ihtiyaçlarını karşılayan bir teknik olarak sunulmaktadır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi yöneticilerin bir performans problemine hızlı bir şekilde müdahale etme konusunda başarısız olma sebeplerinden değildir?
Seçenekler
A
Yöneticiler durumu fark edemeyecek kadar meşgul olabilirler.
B
Sorunun ciddi olmadığını düşünerek kendilerini kandırırlar.
C
Meselenin zamanla kendi kendine düzeleceğini düşünürler.
D
Meselenin mali boyutlarının yüksek olmasıdan dolayı müdahale etmek istemezler.
E
Meselenin sonuçlarından korkarak üstünü örterler.
Açıklama:
Bazen yöneticiler bir performans problemine hızlı bir şekilde müdahale etme konusunda başarısız olurlar. Bunun olası sebepleri arasında şunlar sıralanabilir: Ya durumu fark edemeyecek kadar meşguldürler, ya sorunun gerçekten ciddi olmadığı konusunda kendilerini kandırırlar, ya meselenin ortaya çıkmasının sonuçlarından korkarak üstünü örterler ya da sorunun zaman içinde kendiliğinden düzeleceğini umut ederler. Mali boyutlar bu konuda söz konusu değildir. Doğru cevap D'dir.
Soru 22
I. Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
II. Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
III. Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
Yukarıdakilerden hangileri performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya çıkabilecek sonuçlardandır?
II. Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
III. Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
Yukarıdakilerden hangileri performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya çıkabilecek sonuçlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
•Problem daha da kötüye gidebilir.
• Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
• Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
• Bu daha düşük performans standardı ekibin geri kalanına da yayılabilir.
• Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir. Doğru cevap E'dir.
•Problem daha da kötüye gidebilir.
• Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da güçleşebilir.
• Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
• Bu daha düşük performans standardı ekibin geri kalanına da yayılabilir.
• Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 23
I. Mevcut kaynaklarla daha fazla sonuç elde etme olasılığını göz ardı ederler.
II. Kendi kendilerine daha fazla iş alma konusunda ise isteksiz olabilirler.
III. Yöneticiler daha iyi performans sonuçları için çeşitli prosedürlere ve programlara güvenebilirler.
IV. İş sonuçları ile ilgisi olmayan keyfi taleplerde bulunup; çalışanları tehdit edebilirler.
Yukarıdakilerden hangileri yöneticilerin performans düşüklüğü ve başarısızlık gerçekliğiyle yüzleşmemek için başvurdukları psikolojik mekanizmalardan 'rasyonelleşme yoluyla kaçış' için söylenebilir?
II. Kendi kendilerine daha fazla iş alma konusunda ise isteksiz olabilirler.
III. Yöneticiler daha iyi performans sonuçları için çeşitli prosedürlere ve programlara güvenebilirler.
IV. İş sonuçları ile ilgisi olmayan keyfi taleplerde bulunup; çalışanları tehdit edebilirler.
Yukarıdakilerden hangileri yöneticilerin performans düşüklüğü ve başarısızlık gerçekliğiyle yüzleşmemek için başvurdukları psikolojik mekanizmalardan 'rasyonelleşme yoluyla kaçış' için söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Prosedürlere duyulan güvende yöneticiler daha iyi performans sonuçları üretmede çeşitli prosedürlere, programlara ve sistemlere güvenebilirler. Bu nedenle doğru cevap C'dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerinden değildir?
Seçenekler
A
Çalışan iş hedeflerini tutturamaz.
B
Çalışan her zaman görevinin başında ve ulaşılabilirdir.
C
Çalışan işbirliğiden kaçınır.
D
Çalışanın davranışları çatışma yaratır.
E
Çalışan olumsuz fikirlerini rahatsızlık verecek sıklıkta ve üslupta belirtir.
Açıklama:
Çalışan her zaman görevinin başında ve ulaşılabilir olması düşük performans sergileyen bir çalışanın özelliklerinden değildir. Doğru cevap B'dir.
Soru 25
I. Yasalar ve mevzuat
II. Örgüt içi çatışmalar
III. Ekipman / Malzemeler
IV. Kariyer tutkusu
Yukarıdakilerden hangileri performansı etkileyen faktörlerden olan çevre unsurunun kapsamındadır?
II. Örgüt içi çatışmalar
III. Ekipman / Malzemeler
IV. Kariyer tutkusu
Yukarıdakilerden hangileri performansı etkileyen faktörlerden olan çevre unsurunun kapsamındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve IV
D
III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Ekipman, yasalar ve mevzuat çevre kapsamındadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 26
Eğer birisi tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa motivasyonla ile ilgili bir problemi olabilir. Bu noktada bu soruna ne çare olabilir?
Seçenekler
A
Özendirici teşvikler
B
İş tasarımı
C
Bilgilendirme
D
Eğitim
E
Geliştirme
Açıklama:
Eğer birisi tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa motivasyonla ilgili bir problemi olabilir. Bu noktada koçluk/özendirici teşvikler çare olabilir. Doğru cevap A'dır.
Soru 27
I. Çalışanın güçlü ve zayıf yönlerini tanımasına fırsat verir ve kolaylaştırır.
II. Çalışanın kendi kararlarını vermesini ve sorumluluk almasını kısıtlar.
III. İyi bir rol modeli olarak çalışan için örnek alınabilecek davranışlar sergiler.
IV. Performans beklentilerini ve önceliklerini açıklar, standartları oluşturur.
Yukarıdakilerden hangisi etkili bir rehberin sergilemesi gereken davranışlardandır?
II. Çalışanın kendi kararlarını vermesini ve sorumluluk almasını kısıtlar.
III. İyi bir rol modeli olarak çalışan için örnek alınabilecek davranışlar sergiler.
IV. Performans beklentilerini ve önceliklerini açıklar, standartları oluşturur.
Yukarıdakilerden hangisi etkili bir rehberin sergilemesi gereken davranışlardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II, III ve IV
Açıklama:
Etkili bir rehber çalışanın kendi kararlarını vermesine ve sorumluluk almasına imkan verir. Doğru cevap D'dir.
Soru 28
I. Başarma
II. Tanınma
III. Sorumluluk
IV. İşin tamamının performansı
Herzberg, işleri zenginleştiren ve dolayısıyla çalışanları motive etmede etkili olan beş faktörden söz eder. Yukarıdakilerden hangileri bu faktörlerdendir?
II. Tanınma
III. Sorumluluk
IV. İşin tamamının performansı
Herzberg, işleri zenginleştiren ve dolayısıyla çalışanları motive etmede etkili olan beş faktörden söz eder. Yukarıdakilerden hangileri bu faktörlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Herzberg, işleri zenginleştiren ve dolayısıyla çalışanları motive etmede etkili olan beş faktörden söz eder. Bunlar: başarma, tanınma, büyüme, sorumluluk ve işin tamamının performansıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 29
Yönetici bu aşamada görüşmenin başlangıcından bu yana nasıl bir aşama kaydedildiğini özetlemeli, sorarak ve dinleyerek tarafların konumunu belirlemelidir. Tüm taraflar için mümkün olduğunca uygulanabilir ve adil olan çözüm üzerinde durulmalıdır.
Yukarıda özelliği verilen danışmanlık desteği vermek amacıyla bir yöneticinin çalışanı ile görüşmesindeki basamak aşağıdkailerden hangisidir?
Yukarıda özelliği verilen danışmanlık desteği vermek amacıyla bir yöneticinin çalışanı ile görüşmesindeki basamak aşağıdkailerden hangisidir?
Seçenekler
A
Anlaşmaya varılması
B
Görüşmenin başlatılması
C
Çalışanın görüşünün alınması
D
Çözümün bulunması
E
Görüşlerin tartışılması
Açıklama:
Verilen özellikleri görüşmede anlaşmaya varılması kısmının özellikleridir. Doğru cevap A'dır.
Soru 30
I. Bireyler performans geribildirimlerinin değerini takdir edebilmelidir.
II. Birey performans sorununun görüşülmesinde eleştiriye açık olmalıdır.
III. Sorun yetenek ve beceri olduğunda bu durumu bir ceza olarak nitelendirmemelidir.
IV. Birey ihtiyacı olan desteği de iyi tanımlayabilmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi performans iyileştirmede bireylere düşen sorumluluklardandır?
II. Birey performans sorununun görüşülmesinde eleştiriye açık olmalıdır.
III. Sorun yetenek ve beceri olduğunda bu durumu bir ceza olarak nitelendirmemelidir.
IV. Birey ihtiyacı olan desteği de iyi tanımlayabilmelidir.
Yukarıdakilerden hangisi performans iyileştirmede bireylere düşen sorumluluklardandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I,II III ve IV
Açıklama:
Performans iyileştirmede bireylere düşen sorumluluklar vardır. Seçeneklerde verilenlerin hepsi bireyin yerine getirmesi gerekenlerdendir. Bu nedenle doğru cevap E'dir.
Soru 31
Performans iyileştirme, performans yönetimi süreçleri içinde süreklilik gösteren, kesintisiz bir biçimde gerçekleştirilmesi gereken temel süreçlerden biridir. Süreç, her ne kadar performans düşüklüğünün üstesinden gelmeyle ilgili temel adımların yerine getirilmesini içerse de günümüz işletmeleri açısından amaç, pozitif anlamda olabildiğince yüksek performansın sürekli peşinde koşulması olmalıdır. Bu anlayış
görünen performans sorunlarının giderilmesine çabalamanın yanı sıra, performans sorunu olarak ortaya çıkmayan konularda da işletmelerin ve çalışanların “sürekli nasıl daha iyi yapılabilir?” sorusunu kendilerine sormalarını gerekli kılar. Bu yönetim yaklaşımının adı “....................”dir. Boşluğa ne gelmelidir?
görünen performans sorunlarının giderilmesine çabalamanın yanı sıra, performans sorunu olarak ortaya çıkmayan konularda da işletmelerin ve çalışanların “sürekli nasıl daha iyi yapılabilir?” sorusunu kendilerine sormalarını gerekli kılar. Bu yönetim yaklaşımının adı “....................”dir. Boşluğa ne gelmelidir?
Seçenekler
A
Sürekli iyileştirme
B
Sürekli İnovasyon
C
Dijitalleşme
D
Sürekli eğitim
E
Sürekli Ar-Ge
Açıklama:
Performans iyileştirme, performans yönetimi süreçleri içinde süreklilik gösteren, kesintisiz bir biçimde gerçekleştirilmesi gereken temel süreçlerden biridir. Süreç, her ne kadar performans düşüklüğünün üstesinden gelmeyle ilgili temel adımların yerine getirilmesini içerse de günümüz işletmeleri açısından amaç, pozitif anlamda olabildiğince yüksek performansın sürekli peşinde koşulması olmalıdır. Bu anlayış
görünen performans sorunlarının giderilmesine çabalamanın yanı sıra, performans sorunu olarak ortaya çıkmayan konularda da işletmelerin ve çalışanların “sürekli nasıl daha iyi yapılabilir?” sorusunu kendilerine sormalarını gerekli kılar. Bu yönetim yaklaşımının adı “sürekli iyileştirme”dir.
görünen performans sorunlarının giderilmesine çabalamanın yanı sıra, performans sorunu olarak ortaya çıkmayan konularda da işletmelerin ve çalışanların “sürekli nasıl daha iyi yapılabilir?” sorusunu kendilerine sormalarını gerekli kılar. Bu yönetim yaklaşımının adı “sürekli iyileştirme”dir.
Soru 32
Bazen yöneticiler bir performans problemine hızlı bir şekilde müdahale etme konusunda başarısız olurlar. Bunun olası sebepleri arasında şunlar sıralanabilir: Ya durumu fark edemeyecek kadar meşguldürler, ya sorunun gerçekten ciddi olmadığı konusunda
kendilerini kandırırlar, ya meselenin ortaya çıkmasının sonuçlarından korkarak üstünü
örterler ya da sorunun zaman içinde kendiliğinden düzeleceğini umut ederler. Oysa performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
I. Problem daha da kötüye gidebilir.
II. Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi
daha da güçleşebilir.
III. Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
IV. Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da
yayılabilir.
V. Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
Hangileri doğrudur?
kendilerini kandırırlar, ya meselenin ortaya çıkmasının sonuçlarından korkarak üstünü
örterler ya da sorunun zaman içinde kendiliğinden düzeleceğini umut ederler. Oysa performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
I. Problem daha da kötüye gidebilir.
II. Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi
daha da güçleşebilir.
III. Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
IV. Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da
yayılabilir.
V. Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
Hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
IV ve V
D
hiçbirisi
E
Hepsi
Açıklama:
Bazen yöneticiler bir performans problemine hızlı bir şekilde müdahale etme konusunda başarısız olurlar. Bunun olası sebepleri arasında şunlar sıralanabilir: Ya durumu
fark edemeyecek kadar meşguldürler, ya sorunun gerçekten ciddi olmadığı konusunda
kendilerini kandırırlar, ya meselenin ortaya çıkmasının sonuçlarından korkarak üstünü
örterler ya da sorunun zaman içinde kendiliğinden düzeleceğini umut ederler. Oysa performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa
ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
• Problem daha da kötüye gidebilir.
• Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi
daha da güçleşebilir.
• Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
• Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da
yayılabilir.
• Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
fark edemeyecek kadar meşguldürler, ya sorunun gerçekten ciddi olmadığı konusunda
kendilerini kandırırlar, ya meselenin ortaya çıkmasının sonuçlarından korkarak üstünü
örterler ya da sorunun zaman içinde kendiliğinden düzeleceğini umut ederler. Oysa performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde çaresine bakılmazsa
ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
• Problem daha da kötüye gidebilir.
• Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi
daha da güçleşebilir.
• Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
• Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da
yayılabilir.
• Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
Soru 33
Yöneticilerin performans düşüklüğü ve başarısızlık gerçekliğiyle yüzleşmemek için
başvurdukları psikolojik mekanizmalardan bazıları aşağıda sıralanmıştır (Armstrong,
2006: 120):
I. Rasyonelleştirme yoluyla kaçış: Yöneticiler, performans beklentilerini oluşturmakla ilgili yapabilecekleri her şeyi yaptıkları konusunda kendilerini inandırmak
suretiyle daha iyi bir performans talep etmekten kaçınabilirler. Mevcut kaynaklarla
daha fazla sonuç elde etme olasılığını göz ardı ederler. Astlarından daha fazlasını
talep ettiğinde ve onlar hali hazırda aşırı iş yükleri olduğunu iddia ettiklerinde,
astlarına inanmaya dünden hazırdırlar. Kendi kendilerine daha fazla iş alma konusunda ise isteksiz olabilirler. Bazı yöneticiler de tam tersi, bir başka uç noktada
davranışlar ortaya koyabilirler. Örneğin iş sonuçları ile ilgisi olmayan keyfi taleplerde bulunup; çalışanları tehdit edebilirler.
II. Prosedürlere duyulan güven: Yöneticiler daha iyi performans sonuçları üretmede
çeşitli prosedürlere, programlara ve sistemlere güvenebilirler. Üst yöneticiler, işyerlerinde performansa dayalı ücretlendirme veya performans yönetimi veya adı her
ne ise onun yürürlükte olduğunu söyler ve bu sistemlerin işe yarayacağını düşünerek, mucizevi çözümler için koltuklarında oturup beklerler. Ancak bunun gerçekleşmesi için daha fazlasını yapmak gerekir. Performansın iyileşmesi, üst yönetimin
liderliğinde sürekli bir çabaya ve performans iyileştirmede neyin yapılmasına ihtiyaç olduğuna ilişkin bir vizyona ihtiyaç duyar.
III. Sadece hedef belirlemenin yeterli olacağı yanılgısı: Yöneticiler mükemmel bir
biçimde hedefleri belirleyebilirler ve hedeflere ulaşılması konusunda ısrar edebilirler. Fakat çalışanlarda sorumluluk duygusunun oluşmasında veya hedeflere ulaşılmada gerekli desteğin verilmesinde hatalı olabilirler.
Hangisi Doğrudur?
başvurdukları psikolojik mekanizmalardan bazıları aşağıda sıralanmıştır (Armstrong,
2006: 120):
I. Rasyonelleştirme yoluyla kaçış: Yöneticiler, performans beklentilerini oluşturmakla ilgili yapabilecekleri her şeyi yaptıkları konusunda kendilerini inandırmak
suretiyle daha iyi bir performans talep etmekten kaçınabilirler. Mevcut kaynaklarla
daha fazla sonuç elde etme olasılığını göz ardı ederler. Astlarından daha fazlasını
talep ettiğinde ve onlar hali hazırda aşırı iş yükleri olduğunu iddia ettiklerinde,
astlarına inanmaya dünden hazırdırlar. Kendi kendilerine daha fazla iş alma konusunda ise isteksiz olabilirler. Bazı yöneticiler de tam tersi, bir başka uç noktada
davranışlar ortaya koyabilirler. Örneğin iş sonuçları ile ilgisi olmayan keyfi taleplerde bulunup; çalışanları tehdit edebilirler.
II. Prosedürlere duyulan güven: Yöneticiler daha iyi performans sonuçları üretmede
çeşitli prosedürlere, programlara ve sistemlere güvenebilirler. Üst yöneticiler, işyerlerinde performansa dayalı ücretlendirme veya performans yönetimi veya adı her
ne ise onun yürürlükte olduğunu söyler ve bu sistemlerin işe yarayacağını düşünerek, mucizevi çözümler için koltuklarında oturup beklerler. Ancak bunun gerçekleşmesi için daha fazlasını yapmak gerekir. Performansın iyileşmesi, üst yönetimin
liderliğinde sürekli bir çabaya ve performans iyileştirmede neyin yapılmasına ihtiyaç olduğuna ilişkin bir vizyona ihtiyaç duyar.
III. Sadece hedef belirlemenin yeterli olacağı yanılgısı: Yöneticiler mükemmel bir
biçimde hedefleri belirleyebilirler ve hedeflere ulaşılması konusunda ısrar edebilirler. Fakat çalışanlarda sorumluluk duygusunun oluşmasında veya hedeflere ulaşılmada gerekli desteğin verilmesinde hatalı olabilirler.
Hangisi Doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Hiçbirisi
E
Hepsi
Açıklama:
Yöneticilerin performans düşüklüğü ve başarısızlık gerçekliğiyle yüzleşmemek için
başvurdukları psikolojik mekanizmalardan bazıları aşağıda sıralanmıştır (Armstrong,
2006: 120):
• Rasyonelleştirme yoluyla kaçış: Yöneticiler, performans beklentilerini oluşturmakla ilgili yapabilecekleri her şeyi yaptıkları konusunda kendilerini inandırmak
suretiyle daha iyi bir performans talep etmekten kaçınabilirler. Mevcut kaynaklarla
daha fazla sonuç elde etme olasılığını göz ardı ederler. Astlarından daha fazlasını
talep ettiğinde ve onlar hali hazırda aşırı iş yükleri olduğunu iddia ettiklerinde,
astlarına inanmaya dünden hazırdırlar. Kendi kendilerine daha fazla iş alma konusunda ise isteksiz olabilirler. Bazı yöneticiler de tam tersi, bir başka uç noktada
davranışlar ortaya koyabilirler. Örneğin iş sonuçları ile ilgisi olmayan keyfi taleplerde bulunup; çalışanları tehdit edebilirler.
• Prosedürlere duyulan güven: Yöneticiler daha iyi performans sonuçları üretmede
çeşitli prosedürlere, programlara ve sistemlere güvenebilirler. Üst yöneticiler, işyerlerinde performansa dayalı ücretlendirme veya performans yönetimi veya adı her
ne ise onun yürürlükte olduğunu söyler ve bu sistemlerin işe yarayacağını düşünerek, mucizevi çözümler için koltuklarında oturup beklerler. Ancak bunun gerçekleşmesi için daha fazlasını yapmak gerekir. Performansın iyileşmesi, üst yönetimin
liderliğinde sürekli bir çabaya ve performans iyileştirmede neyin yapılmasına ihtiyaç olduğuna ilişkin bir vizyona ihtiyaç duyar.
• Sadece hedef belirlemenin yeterli olacağı yanılgısı: Yöneticiler mükemmel bir
biçimde hedefleri belirleyebilirler ve hedeflere ulaşılması konusunda ısrar edebilirler. Fakat çalışanlarda sorumluluk duygusunun oluşmasında veya hedeflere ulaşılmada gerekli desteğin verilmesinde hatalı olabilirler.
başvurdukları psikolojik mekanizmalardan bazıları aşağıda sıralanmıştır (Armstrong,
2006: 120):
• Rasyonelleştirme yoluyla kaçış: Yöneticiler, performans beklentilerini oluşturmakla ilgili yapabilecekleri her şeyi yaptıkları konusunda kendilerini inandırmak
suretiyle daha iyi bir performans talep etmekten kaçınabilirler. Mevcut kaynaklarla
daha fazla sonuç elde etme olasılığını göz ardı ederler. Astlarından daha fazlasını
talep ettiğinde ve onlar hali hazırda aşırı iş yükleri olduğunu iddia ettiklerinde,
astlarına inanmaya dünden hazırdırlar. Kendi kendilerine daha fazla iş alma konusunda ise isteksiz olabilirler. Bazı yöneticiler de tam tersi, bir başka uç noktada
davranışlar ortaya koyabilirler. Örneğin iş sonuçları ile ilgisi olmayan keyfi taleplerde bulunup; çalışanları tehdit edebilirler.
• Prosedürlere duyulan güven: Yöneticiler daha iyi performans sonuçları üretmede
çeşitli prosedürlere, programlara ve sistemlere güvenebilirler. Üst yöneticiler, işyerlerinde performansa dayalı ücretlendirme veya performans yönetimi veya adı her
ne ise onun yürürlükte olduğunu söyler ve bu sistemlerin işe yarayacağını düşünerek, mucizevi çözümler için koltuklarında oturup beklerler. Ancak bunun gerçekleşmesi için daha fazlasını yapmak gerekir. Performansın iyileşmesi, üst yönetimin
liderliğinde sürekli bir çabaya ve performans iyileştirmede neyin yapılmasına ihtiyaç olduğuna ilişkin bir vizyona ihtiyaç duyar.
• Sadece hedef belirlemenin yeterli olacağı yanılgısı: Yöneticiler mükemmel bir
biçimde hedefleri belirleyebilirler ve hedeflere ulaşılması konusunda ısrar edebilirler. Fakat çalışanlarda sorumluluk duygusunun oluşmasında veya hedeflere ulaşılmada gerekli desteğin verilmesinde hatalı olabilirler.
Soru 34
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Personel aşırı düzeyde nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duyar.
II. Çalışanın yaptığı iş kabul edilemez düzeydedir veya sıkça düzeltilmeyi veya tamamlanmayı gerektirir.
III. Yönetici, çalışana belirli işleri vermekten kaçınır, çünkü bu işler için güvenilir biri
değildir.
IV. Çalışanın yaptığı iş miktarı ve işin niteliği sıkıntı yaratır.
V. Kendiliğinden harekete geçemez ve talimat bekler.
Hangileri Doğrudur?
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Personel aşırı düzeyde nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duyar.
II. Çalışanın yaptığı iş kabul edilemez düzeydedir veya sıkça düzeltilmeyi veya tamamlanmayı gerektirir.
III. Yönetici, çalışana belirli işleri vermekten kaçınır, çünkü bu işler için güvenilir biri
değildir.
IV. Çalışanın yaptığı iş miktarı ve işin niteliği sıkıntı yaratır.
V. Kendiliğinden harekete geçemez ve talimat bekler.
Hangileri Doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve V
D
I ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Personel aşırı düzeyde nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duyar.
II. Çalışanın yaptığı iş kabul edilemez düzeydedir veya sıkça düzeltilmeyi veya tamamlanmayı gerektirir.
III. Yönetici, çalışana belirli işleri vermekten kaçınır, çünkü bu işler için güvenilir biri
değildir.
IV. Çalışanın yaptığı iş miktarı ve işin niteliği sıkıntı yaratır.
V. Kendiliğinden harekete geçemez ve talimat bekler.
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Personel aşırı düzeyde nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duyar.
II. Çalışanın yaptığı iş kabul edilemez düzeydedir veya sıkça düzeltilmeyi veya tamamlanmayı gerektirir.
III. Yönetici, çalışana belirli işleri vermekten kaçınır, çünkü bu işler için güvenilir biri
değildir.
IV. Çalışanın yaptığı iş miktarı ve işin niteliği sıkıntı yaratır.
V. Kendiliğinden harekete geçemez ve talimat bekler.
Soru 35
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. İşleri erteler, geciktirir, ağırdan alır, sürüncemede bırakır.
II. Çalışana yeni bir iş verildiğinde performansı sebepsiz bir şekilde kötüleşir.
III. Çalışan yargıda bulunma, problem çözme, karar alma, inisiyatif kullanma, motivasyon, iletişim açısından zayıftır.
IV. Çalışan, makul bir nedene dayanmaksızın sevmediği işlerden kaçınır.
V. Çalışan bir sorun olduğunda, hatanın sorumluluğunu başkasına yükler.
Hangisi Doğrudur?
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. İşleri erteler, geciktirir, ağırdan alır, sürüncemede bırakır.
II. Çalışana yeni bir iş verildiğinde performansı sebepsiz bir şekilde kötüleşir.
III. Çalışan yargıda bulunma, problem çözme, karar alma, inisiyatif kullanma, motivasyon, iletişim açısından zayıftır.
IV. Çalışan, makul bir nedene dayanmaksızın sevmediği işlerden kaçınır.
V. Çalışan bir sorun olduğunda, hatanın sorumluluğunu başkasına yükler.
Hangisi Doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
II ve III
D
III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. İşleri erteler, geciktirir, ağırdan alır, sürüncemede bırakır.
II. Çalışana yeni bir iş verildiğinde performansı sebepsiz bir şekilde kötüleşir.
III. Çalışan yargıda bulunma, problem çözme, karar alma, inisiyatif kullanma, motivasyon, iletişim açısından zayıftır.
IV. Çalışan, makul bir nedene dayanmaksızın sevmediği işlerden kaçınır.
V. Çalışan bir sorun olduğunda, hatanın sorumluluğunu başkasına yükler.
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. İşleri erteler, geciktirir, ağırdan alır, sürüncemede bırakır.
II. Çalışana yeni bir iş verildiğinde performansı sebepsiz bir şekilde kötüleşir.
III. Çalışan yargıda bulunma, problem çözme, karar alma, inisiyatif kullanma, motivasyon, iletişim açısından zayıftır.
IV. Çalışan, makul bir nedene dayanmaksızın sevmediği işlerden kaçınır.
V. Çalışan bir sorun olduğunda, hatanın sorumluluğunu başkasına yükler.
Soru 36
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Çalışan iş hedeflerini tutturamaz.
II. İşleri tamamlanma sürelerinden geç bitirir.
III. Çalışan işbirliğinden kaçınır.
IV. Çalışanın devamsızlığı, hastalığı veya dakikliği kabul edilebilir düzeylerden farklıdır.
V. Çalışan sıkça uzun molalar verir.
Hangisi Doğrudur?
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Çalışan iş hedeflerini tutturamaz.
II. İşleri tamamlanma sürelerinden geç bitirir.
III. Çalışan işbirliğinden kaçınır.
IV. Çalışanın devamsızlığı, hastalığı veya dakikliği kabul edilebilir düzeylerden farklıdır.
V. Çalışan sıkça uzun molalar verir.
Hangisi Doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
Hepsi
Açıklama:
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Çalışan iş hedeflerini tutturamaz.
II. İşleri tamamlanma sürelerinden geç bitirir.
III. Çalışan işbirliğinden kaçınır.
IV. Çalışanın devamsızlığı, hastalığı veya dakikliği kabul edilebilir düzeylerden farklıdır.
V. Çalışan sıkça uzun molalar verir.
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Çalışan iş hedeflerini tutturamaz.
II. İşleri tamamlanma sürelerinden geç bitirir.
III. Çalışan işbirliğinden kaçınır.
IV. Çalışanın devamsızlığı, hastalığı veya dakikliği kabul edilebilir düzeylerden farklıdır.
V. Çalışan sıkça uzun molalar verir.
Soru 37
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Çalışan, yapılacak bir iş olduğunda kayıptır.
II. Çalışan iş yükünü adil bir şekilde paylaşmaktan kaçınır.
III. Çalışanın diğerinsanlara karşı davranışstandardı kabul edilebilir düzeyin altındadır.
IV. Çalışanın davranışları çatışma yaratır.
V. Çalışan olumsuz fikirlerini rahatsızlık verecek sıklıkta ve üslupta belirtir.
VI. Destek ya da danışmanlık teklif edildiğinde savunma durumuna geçer.
Hangileri Doğrudur?
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Çalışan, yapılacak bir iş olduğunda kayıptır.
II. Çalışan iş yükünü adil bir şekilde paylaşmaktan kaçınır.
III. Çalışanın diğerinsanlara karşı davranışstandardı kabul edilebilir düzeyin altındadır.
IV. Çalışanın davranışları çatışma yaratır.
V. Çalışan olumsuz fikirlerini rahatsızlık verecek sıklıkta ve üslupta belirtir.
VI. Destek ya da danışmanlık teklif edildiğinde savunma durumuna geçer.
Hangileri Doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
IV ve VI
E
Hepsi
Açıklama:
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Çalışan, yapılacak bir iş olduğunda kayıptır.
II. Çalışan iş yükünü adil bir şekilde paylaşmaktan kaçınır.
III. Çalışanın diğerinsanlara karşı davranışstandardı kabul edilebilir düzeyin altındadır.
IV. Çalışanın davranışları çatışma yaratır.
V. Çalışan olumsuz fikirlerini rahatsızlık verecek sıklıkta ve üslupta belirtir.
VI. Destek ya da danışmanlık teklif edildiğinde savunma durumuna geçer.
performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu
listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir (Barutçugil, 2002: 78; Gillen, 1999:190):
I. Çalışan, yapılacak bir iş olduğunda kayıptır.
II. Çalışan iş yükünü adil bir şekilde paylaşmaktan kaçınır.
III. Çalışanın diğerinsanlara karşı davranışstandardı kabul edilebilir düzeyin altındadır.
IV. Çalışanın davranışları çatışma yaratır.
V. Çalışan olumsuz fikirlerini rahatsızlık verecek sıklıkta ve üslupta belirtir.
VI. Destek ya da danışmanlık teklif edildiğinde savunma durumuna geçer.
Soru 38
Performans iyileştirme arayışı bir ihtiyaç olarak ortaya çıktığında, hem çalışanın hem
de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorular vardır. Aşağıda sıralanan bu sorular
da problemin kökenine ulaşmak için kullanılabilir.
I. Kişinin başarısızlığının ortaya çıktığı iş sistemi ne durumdadır?
II. Çalışan yöneticisinin ondan ne yapmasını istediğini tam olarak biliyor mu? Çalışan örgütün bütününün amaçlarını ve beklenen sonuçları biliyor mu? İş tamamlandığında yöneticinin zihninde sahip olduğu resmi, çalışan da paylaşıyor mu?
III. Çalışan daha üst bir amaçla bağlantılı olan görevini/görevlerini gerçekleştirmede
gerekli yetkinlikler konusunda kendisini güvende hissediyor mu? Kendine güveni
var mı? İş ortamında, bir işi ertelemenin, çoğunlukla beklenilen sonuçları üretmede yeteneklerine güvenmeyen çalışanların ortaya koyduğu bir davranış türü
olduğu gözlenmiştir. Veya erteleme işlerin ağırlığı altında alt üst olmuş çalışanın
gösterdiği bir sonuç olabilir.
IV. Çalışan etkin bir iş yönetimi becerisine sahip mi? Örneğin büyük işleri yapılabilir
küçük yığınlara bölebiliyor mu? Yapılacaklar listesine ve projenin ilerlemesini izleyecek bir izleme metoduna sahip mi?
V. Yönetici, yapılacak işi izlemek üzere geri bildirim sağlanacağı önemli dönüm noktalarını belirlemiş midir? Geri bildirim toplantılarına katılma ve sürdürme konusunda bir kararlılık gösteriyor mu?
Hangisi doğrudur?
de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorular vardır. Aşağıda sıralanan bu sorular
da problemin kökenine ulaşmak için kullanılabilir.
I. Kişinin başarısızlığının ortaya çıktığı iş sistemi ne durumdadır?
II. Çalışan yöneticisinin ondan ne yapmasını istediğini tam olarak biliyor mu? Çalışan örgütün bütününün amaçlarını ve beklenen sonuçları biliyor mu? İş tamamlandığında yöneticinin zihninde sahip olduğu resmi, çalışan da paylaşıyor mu?
III. Çalışan daha üst bir amaçla bağlantılı olan görevini/görevlerini gerçekleştirmede
gerekli yetkinlikler konusunda kendisini güvende hissediyor mu? Kendine güveni
var mı? İş ortamında, bir işi ertelemenin, çoğunlukla beklenilen sonuçları üretmede yeteneklerine güvenmeyen çalışanların ortaya koyduğu bir davranış türü
olduğu gözlenmiştir. Veya erteleme işlerin ağırlığı altında alt üst olmuş çalışanın
gösterdiği bir sonuç olabilir.
IV. Çalışan etkin bir iş yönetimi becerisine sahip mi? Örneğin büyük işleri yapılabilir
küçük yığınlara bölebiliyor mu? Yapılacaklar listesine ve projenin ilerlemesini izleyecek bir izleme metoduna sahip mi?
V. Yönetici, yapılacak işi izlemek üzere geri bildirim sağlanacağı önemli dönüm noktalarını belirlemiş midir? Geri bildirim toplantılarına katılma ve sürdürme konusunda bir kararlılık gösteriyor mu?
Hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
IV ve V
D
Hiçbirisi
E
Hepsi
Açıklama:
Performans iyileştirme arayışı bir ihtiyaç olarak ortaya çıktığında, hem çalışanın hem
de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorular vardır. Aşağıda sıralanan bu sorular
da problemin kökenine ulaşmak için kullanılabilir.
I. Kişinin başarısızlığının ortaya çıktığı iş sistemi ne durumdadır?
II. Çalışan yöneticisinin ondan ne yapmasını istediğini tam olarak biliyor mu? Çalışan örgütün bütününün amaçlarını ve beklenen sonuçları biliyor mu? İş tamamlandığında yöneticinin zihninde sahip olduğu resmi, çalışan da paylaşıyor mu?
III. Çalışan daha üst bir amaçla bağlantılı olan görevini/görevlerini gerçekleştirmede
gerekli yetkinlikler konusunda kendisini güvende hissediyor mu? Kendine güveni
var mı? İş ortamında, bir işi ertelemenin, çoğunlukla beklenilen sonuçları üretmede yeteneklerine güvenmeyen çalışanların ortaya koyduğu bir davranış türü
olduğu gözlenmiştir. Veya erteleme işlerin ağırlığı altında alt üst olmuş çalışanın
gösterdiği bir sonuç olabilir.
IV. Çalışan etkin bir iş yönetimi becerisine sahip mi? Örneğin büyük işleri yapılabilir
küçük yığınlara bölebiliyor mu? Yapılacaklar listesine ve projenin ilerlemesini izleyecek bir izleme metoduna sahip mi?
V. Yönetici, yapılacak işi izlemek üzere geri bildirim sağlanacağı önemli dönüm noktalarını belirlemiş midir? Geri bildirim toplantılarına katılma ve sürdürme konusunda bir kararlılık gösteriyor mu?
de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorular vardır. Aşağıda sıralanan bu sorular
da problemin kökenine ulaşmak için kullanılabilir.
I. Kişinin başarısızlığının ortaya çıktığı iş sistemi ne durumdadır?
II. Çalışan yöneticisinin ondan ne yapmasını istediğini tam olarak biliyor mu? Çalışan örgütün bütününün amaçlarını ve beklenen sonuçları biliyor mu? İş tamamlandığında yöneticinin zihninde sahip olduğu resmi, çalışan da paylaşıyor mu?
III. Çalışan daha üst bir amaçla bağlantılı olan görevini/görevlerini gerçekleştirmede
gerekli yetkinlikler konusunda kendisini güvende hissediyor mu? Kendine güveni
var mı? İş ortamında, bir işi ertelemenin, çoğunlukla beklenilen sonuçları üretmede yeteneklerine güvenmeyen çalışanların ortaya koyduğu bir davranış türü
olduğu gözlenmiştir. Veya erteleme işlerin ağırlığı altında alt üst olmuş çalışanın
gösterdiği bir sonuç olabilir.
IV. Çalışan etkin bir iş yönetimi becerisine sahip mi? Örneğin büyük işleri yapılabilir
küçük yığınlara bölebiliyor mu? Yapılacaklar listesine ve projenin ilerlemesini izleyecek bir izleme metoduna sahip mi?
V. Yönetici, yapılacak işi izlemek üzere geri bildirim sağlanacağı önemli dönüm noktalarını belirlemiş midir? Geri bildirim toplantılarına katılma ve sürdürme konusunda bir kararlılık gösteriyor mu?
Soru 39
Performans iyileştirme arayışı bir ihtiyaç olarak ortaya çıktığında, hem çalışanın hem
de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorular vardır. Aşağıda sıralanan bu sorular
da problemin kökenine ulaşmak için kullanılabilir.
I. Çalışanın işi/projeyi başarmak için bir ekibi veya ihtiyacına uygun nitelikte onunla
birlikte çalışacak insanlar bulunmakta mıdır? Ekibin diğer üyeleri işe bağlılıklarını
sürdürüyorlar mı? Eğer öyle değilse çalışanın onlara yardımcı olmak için yapabileceği bir şey var mı?
II. Çalışan işinin, şirketin daha büyük bir planının ya da tasarısının içine nasıl entegre
olduğunu anlamış mı? Şirketin başarısına katkısını, işini değerlendirebiliyor mu?
III. Şirketin başarısının nasıl ortaya çıkacağını, başarıyı nelerin oluşturacağını net olarak ifade edebiliyor mu?
IV. Çalışan iyi bir iş ortaya koyduğunu, ancak yöneticisinin müşkülpesent, beklentileri
çok yüksek, haris bir kişi olduğunu mu düşünüyor?
V. Katkıda bulunduğu işin değerli bulunduğunu ve tanındığını hissediyor mu? Çalışan şirkete katkısının adil bir şekilde ücretlendirildiğini hissediyor mu?
Hangisi Doğrudur?
de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorular vardır. Aşağıda sıralanan bu sorular
da problemin kökenine ulaşmak için kullanılabilir.
I. Çalışanın işi/projeyi başarmak için bir ekibi veya ihtiyacına uygun nitelikte onunla
birlikte çalışacak insanlar bulunmakta mıdır? Ekibin diğer üyeleri işe bağlılıklarını
sürdürüyorlar mı? Eğer öyle değilse çalışanın onlara yardımcı olmak için yapabileceği bir şey var mı?
II. Çalışan işinin, şirketin daha büyük bir planının ya da tasarısının içine nasıl entegre
olduğunu anlamış mı? Şirketin başarısına katkısını, işini değerlendirebiliyor mu?
III. Şirketin başarısının nasıl ortaya çıkacağını, başarıyı nelerin oluşturacağını net olarak ifade edebiliyor mu?
IV. Çalışan iyi bir iş ortaya koyduğunu, ancak yöneticisinin müşkülpesent, beklentileri
çok yüksek, haris bir kişi olduğunu mu düşünüyor?
V. Katkıda bulunduğu işin değerli bulunduğunu ve tanındığını hissediyor mu? Çalışan şirkete katkısının adil bir şekilde ücretlendirildiğini hissediyor mu?
Hangisi Doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
Hiçbirisi
E
Hepsi
Açıklama:
Performans iyileştirme arayışı bir ihtiyaç olarak ortaya çıktığında, hem çalışanın hem
de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorular vardır. Aşağıda sıralanan bu sorular
da problemin kökenine ulaşmak için kullanılabilir.
I. Çalışanın işi/projeyi başarmak için bir ekibi veya ihtiyacına uygun nitelikte onunla
birlikte çalışacak insanlar bulunmakta mıdır? Ekibin diğer üyeleri işe bağlılıklarını
sürdürüyorlar mı? Eğer öyle değilse çalışanın onlara yardımcı olmak için yapabileceği bir şey var mı?
II. Çalışan işinin, şirketin daha büyük bir planının ya da tasarısının içine nasıl entegre
olduğunu anlamış mı? Şirketin başarısına katkısını, işini değerlendirebiliyor mu?
III. Şirketin başarısının nasıl ortaya çıkacağını, başarıyı nelerin oluşturacağını net olarak ifade edebiliyor mu?
IV. Çalışan iyi bir iş ortaya koyduğunu, ancak yöneticisinin müşkülpesent, beklentileri
çok yüksek, haris bir kişi olduğunu mu düşünüyor?
V. Katkıda bulunduğu işin değerli bulunduğunu ve tanındığını hissediyor mu? Çalışan şirkete katkısının adil bir şekilde ücretlendirildiğini hissediyor mu?
de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorular vardır. Aşağıda sıralanan bu sorular
da problemin kökenine ulaşmak için kullanılabilir.
I. Çalışanın işi/projeyi başarmak için bir ekibi veya ihtiyacına uygun nitelikte onunla
birlikte çalışacak insanlar bulunmakta mıdır? Ekibin diğer üyeleri işe bağlılıklarını
sürdürüyorlar mı? Eğer öyle değilse çalışanın onlara yardımcı olmak için yapabileceği bir şey var mı?
II. Çalışan işinin, şirketin daha büyük bir planının ya da tasarısının içine nasıl entegre
olduğunu anlamış mı? Şirketin başarısına katkısını, işini değerlendirebiliyor mu?
III. Şirketin başarısının nasıl ortaya çıkacağını, başarıyı nelerin oluşturacağını net olarak ifade edebiliyor mu?
IV. Çalışan iyi bir iş ortaya koyduğunu, ancak yöneticisinin müşkülpesent, beklentileri
çok yüksek, haris bir kişi olduğunu mu düşünüyor?
V. Katkıda bulunduğu işin değerli bulunduğunu ve tanındığını hissediyor mu? Çalışan şirkete katkısının adil bir şekilde ücretlendirildiğini hissediyor mu?
Soru 40
Görüldüğü gibi kötü performansın gerçek nedenini keşfetmek ve performansı iyileştirecek çözüm üzerinde çalışmak zorlu bir iştir. Düşük performansın nedenlerini doğru teşhis etmek için doğru ve güvenilir veriye ihtiyaç vardır. Yöneticiler, performans ölçüm araçlarını çeşitlendirmek ve karşılaştırmak suretiyle performans sorunlarının altında yatan nedenler konusunda bir fikir geliştirmeye başlayabilirler. Daha da iyisi çalışanların performaslarını davranış, yetkinlik ve iş sonuçları açısından değerlendirmektir. Sadece iş sonuçlarına göre performans değerlendirildiğinde, ölçüm sonuçları, yetenek - motivasyon - çevreyle ilgili konularda ayrıntılı bilgi vermeyecektir veya ölçümler, bu üç faktör arasındaki farklılıkları ortaya koymada yetersiz kalabilecektir. Eğer ölçüm sistemleri performans bileşenleri konusunda sağlıklı bir bilgi sağlayamıyorsa, yönetici çalışanın arzu edilen sonuçlara ulaşamaması durumunda, bunun yetenek, motivasyon veya dışsal sınırlılıklar nedeniyle olabileceğini aklında tutmalıdır. Aşağıdaki matris, performans düşüklüğünün analiz edilmesinde yöneticilere yardımcı olabilir. Performans iyileştirmek, ancak performans probleminin nedenlerinin doğru bir şekilde teşhis edilebilmesiyle mümkündür. Bu matristen şu tür çıkarımlarda bulunulabilir:
I. Eğer birisi beklenilen tüm davranışları yerine getiriyorsa ve fakat sonuç elde edemiyorsa performans düşüklüğünün nedeni, onun kontrolünün dışındaki faktörlere bağlı olabilir. Bu noktada iş tasarımı/liderlik düzeltici eylem olarak değerlendirilebilir.
II. Eğer birisi tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa motivasyonla ilgili bir problemi olabilir. Bu noktada koçluk/özendirici teşvikler
çare olabilir.
III. Düşük yetkinlik seviyeleri, beceri sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu durumda
eğitim/geliştirmeye başvurulabilir.
Hangisi Doğrudur?
I. Eğer birisi beklenilen tüm davranışları yerine getiriyorsa ve fakat sonuç elde edemiyorsa performans düşüklüğünün nedeni, onun kontrolünün dışındaki faktörlere bağlı olabilir. Bu noktada iş tasarımı/liderlik düzeltici eylem olarak değerlendirilebilir.
II. Eğer birisi tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa motivasyonla ilgili bir problemi olabilir. Bu noktada koçluk/özendirici teşvikler
çare olabilir.
III. Düşük yetkinlik seviyeleri, beceri sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu durumda
eğitim/geliştirmeye başvurulabilir.
Hangisi Doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Hiçbirisi
E
Hepsi
Açıklama:
Görüldüğü gibi kötü performansın gerçek nedenini keşfetmek ve performansı iyileştirecek çözüm üzerinde çalışmak zorlu bir iştir. Düşük performansın nedenlerini doğru
teşhis etmek için doğru ve güvenilir veriye ihtiyaç vardır. Yöneticiler, performans ölçüm
araçlarını çeşitlendirmek ve karşılaştırmak suretiyle performans sorunlarının altında yatan nedenler konusunda bir fikir geliştirmeye başlayabilirler. Daha da iyisi çalışanların
performaslarını davranış, yetkinlik ve iş sonuçları açısından değerlendirmektir. Sadece iş
sonuçlarına göre performans değerlendirildiğinde, ölçüm sonuçları, yetenek - motivasyon - çevreyle ilgili konularda ayrıntılı bilgi vermeyecektir veya ölçümler, bu üç faktör
arasındaki farklılıkları ortaya koymada yetersiz kalabilecektir. Eğer ölçüm sistemleri performans bileşenleri konusunda sağlıklı bir bilgi sağlayamıyorsa, yönetici çalışanın arzu
edilen sonuçlara ulaşamaması durumunda, bunun yetenek, motivasyon veya dışsal sınırlılıklar nedeniyle olabileceğini aklında tutmalıdır. Aşağıdaki matris, performans düşüklüğünün analiz edilmesinde yöneticilere yardımcı olabilir.
Performans iyileştirmek, ancak performans probleminin nedenlerinin doğru bir şekilde teşhis edilebilmesiyle mümkündür. Bu matristen şu tür çıkarımlarda bulunulabilir:
• Eğer birisi beklenilen tüm davranışları yerine getiriyorsa ve fakat sonuç elde edemiyorsa performans düşüklüğünün nedeni, onun kontrolünün dışındaki faktörlere bağlı olabilir. Bu noktada iş tasarımı/liderlik düzeltici eylem olarak değerlendirilebilir.
• Eğer birisi tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa motivasyonla ilgili bir problemi olabilir. Bu noktada koçluk/özendirici teşvikler
çare olabilir.
• Düşük yetkinlik seviyeleri, beceri sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu durumda
eğitim/geliştirmeye başvurulabilir.
teşhis etmek için doğru ve güvenilir veriye ihtiyaç vardır. Yöneticiler, performans ölçüm
araçlarını çeşitlendirmek ve karşılaştırmak suretiyle performans sorunlarının altında yatan nedenler konusunda bir fikir geliştirmeye başlayabilirler. Daha da iyisi çalışanların
performaslarını davranış, yetkinlik ve iş sonuçları açısından değerlendirmektir. Sadece iş
sonuçlarına göre performans değerlendirildiğinde, ölçüm sonuçları, yetenek - motivasyon - çevreyle ilgili konularda ayrıntılı bilgi vermeyecektir veya ölçümler, bu üç faktör
arasındaki farklılıkları ortaya koymada yetersiz kalabilecektir. Eğer ölçüm sistemleri performans bileşenleri konusunda sağlıklı bir bilgi sağlayamıyorsa, yönetici çalışanın arzu
edilen sonuçlara ulaşamaması durumunda, bunun yetenek, motivasyon veya dışsal sınırlılıklar nedeniyle olabileceğini aklında tutmalıdır. Aşağıdaki matris, performans düşüklüğünün analiz edilmesinde yöneticilere yardımcı olabilir.
Performans iyileştirmek, ancak performans probleminin nedenlerinin doğru bir şekilde teşhis edilebilmesiyle mümkündür. Bu matristen şu tür çıkarımlarda bulunulabilir:
• Eğer birisi beklenilen tüm davranışları yerine getiriyorsa ve fakat sonuç elde edemiyorsa performans düşüklüğünün nedeni, onun kontrolünün dışındaki faktörlere bağlı olabilir. Bu noktada iş tasarımı/liderlik düzeltici eylem olarak değerlendirilebilir.
• Eğer birisi tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa motivasyonla ilgili bir problemi olabilir. Bu noktada koçluk/özendirici teşvikler
çare olabilir.
• Düşük yetkinlik seviyeleri, beceri sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu durumda
eğitim/geliştirmeye başvurulabilir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi geri bildirime yönelik yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Yöneticiler geri bildirim veremezler
B
Tamamen işe yönelik olmalıdır
C
Çalışanlar kendilerine yönelik hedeflerin bilincinde olduğunda gerçekleşir
D
Çalışanların kendi performanslarını değerlendirmelerini sağlar
E
Önleyici amaç gütmektedir
Açıklama:
Geribildirimi yönetici verebilir, ancak gerbildirim tamamen işle bağlantılı olmalı ve işin üzerine inşa edilmelidir. İyi bir geribildirim, bireyler kendilerine ait hedeflerin ve standartların farkında olduklarında; çalışanlar performans ölçülerinin kullanılacağını bildiklerinde ve geribildirim/kontrol bilgisini otomatik olarak veya kolay bir şekilde elde edebildiklerinde gerçekleşir. Çalışan ancak bu koşullarda kendi pozisyonunu ve performansını değerlendirebilecek ve iyi motive edilmişler ve iyi yetiştirilmişlerse kendi kendilerine doğru kararlar alabileceklerdir. Böylece çalışanlar açısından kendi-kendini düzenleyen geribildirim mekanizması ortaya çıkacaktır. Bu durum, yöneticilerin “önlemek, tedaviden daha iyidir” anlayışı temelinde bir ortam yaratmaya çaba göstermeleri gerektiği bir durumdur.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi performans sorunlarına zamanında müdahale edilmemesinin doğuracağı bir sonuç olabilir?
Seçenekler
A
Problem görünmez olmaya devam eder
B
Performans düzeyi zaman içinde iyileşme sağlar
C
Problemin çözümü gittikçe güçleşir
D
Düşük performanslı çalışan kurumda soyutlanır
E
Yönetici saygınlığı aynı noktada devam eder
Açıklama:
Performans sorunu daha başlangıçta farkına varılmaz ve hızlı bir şekilde
çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
• Problem daha da kötüye gidebilir.
• Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da
güçleşebilir.
• Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
• Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da yayılabilir.
• Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
çaresine bakılmazsa ortaya şu tür sonuçlar çıkabilir:
• Problem daha da kötüye gidebilir.
• Sorunun kendi haline bırakıldığı süre uzadıkça düzeltilmesi daha da
güçleşebilir.
• Performansın bu yeni düzeyi bir norm haline gelebilir.
• Bu daha düşük perfromans standardı ekibin geri kalanına da yayılabilir.
• Ekibin morali ve yöneticinin saygınlığı düşebilir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi yöneticiler için düşük çalışan performansına yönelik bir gösterge olarak değerlendirilemez?
Seçenekler
A
Yönetici çalışana belirli işleri vermekten kaçınır
B
Personel aşırı düzeyde nezakete ihtiyaç duyar
C
Çalışana yeni bir iş verildiğinde performansı anlamsız şekilde düşer
D
Çalışan insiyatif kullanmaktan kaçınır
E
Çalışan bir hata söz konusu olduğunda sorumluluğu üstlenir
Açıklama:
Yönetici performans problemi olup olmadığını nasıl anlayacaktır? Çalışanlar arasında performans sorunlarının olduğunu ve giderek büyüdüğünü gösteren tipik belirtiler bulunur. Yönetici bu konuda hazırlanmış davranış listelerinden yararlanabilir. Aşağıda bu listede yer alan düşük performansın belirtileri olabilecek davranış tiplerine yer verilmiştir:
• Personel aşırı düzeyde nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duyar.
• Çalışanın yaptığı iş kabul edilemez düzeydedir veya sıkça düzeltilmeyi veya tamamlanmayı gerektirir.
• Yönetici, çalışana belirli işleri vermekten kaçınır, çünkü bu işler için güvenilir biri değildir
• Çalışanın yaptığı iş miktarı ve işin niteliği sıkıntı yaratır.
• Kendiliğinden harekete geçemez ve talimat bekler.
• İşleri erteler, geciktirir, ağırdan alır, sürüncemede bırakır.
• Çalışana yeni bir iş verildiğinde performansı sebepsiz bir şekilde kötüleşir.
• Çalışan yargıda bulunma, problem çözme, karar alma, inisiyatif kullanma, motivasyon, iletişim açısından zayıftır.
• Çalışan, makul bir nedene dayanmaksızın sevmediği işlerden kaçınır.
• Çalışan bir sorun olduğunda, hatanın sorumluluğunu başkasına yükler.
• Çalışan iş hedeflerini tutturamaz.
• İşleri tamamlanma sürelerinden geç bitirir.
• Çalışan işbirliğinden kaçınır.
• Personel aşırı düzeyde nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duyar.
• Çalışanın yaptığı iş kabul edilemez düzeydedir veya sıkça düzeltilmeyi veya tamamlanmayı gerektirir.
• Yönetici, çalışana belirli işleri vermekten kaçınır, çünkü bu işler için güvenilir biri değildir
• Çalışanın yaptığı iş miktarı ve işin niteliği sıkıntı yaratır.
• Kendiliğinden harekete geçemez ve talimat bekler.
• İşleri erteler, geciktirir, ağırdan alır, sürüncemede bırakır.
• Çalışana yeni bir iş verildiğinde performansı sebepsiz bir şekilde kötüleşir.
• Çalışan yargıda bulunma, problem çözme, karar alma, inisiyatif kullanma, motivasyon, iletişim açısından zayıftır.
• Çalışan, makul bir nedene dayanmaksızın sevmediği işlerden kaçınır.
• Çalışan bir sorun olduğunda, hatanın sorumluluğunu başkasına yükler.
• Çalışan iş hedeflerini tutturamaz.
• İşleri tamamlanma sürelerinden geç bitirir.
• Çalışan işbirliğinden kaçınır.
- Çalışanın devamsızlığı, hastalığı veya dakikliği kabul edilebilir düzeylerden farklıdır.
• Çalışan sıkça uzun molalar verir.
• Çalışan, yapılacak bir iş olduğunda kayıptır.
• Çalışan iş yükünü adil bir şekilde paylaşmaktan kaçınır.
• Çalışanın diğer insanlara karşı davranış standardı kabul edilebilir düzeyin altındadır.
• Çalışanın davranışları çatışma yaratır.
• Çalışan olumsuz fikirlerini rahatsızlık verecek sıklıkta ve üslupta belirtir.
• Destek ya da danışmanlık teklif edildiğinde savunma durumuna geçer
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi yöneticilerin performans düşüklüğü ve başarısızlık gerçekliğiyle yüzleşmemek için başvurdukları psikolojik bir mekanizma olan "Rasyonelleşme Yoluyla Kaçış" mekanizmasına bir örnektir?
Seçenekler
A
Daha iyi performans sonuçları üretmede çeşitli prosedürlere, programlara ve sistemlere güvenmek
B
Mevcut kaynaklarla daha fazla sonuç elde etme çabasına girmek
C
Performans beklentilerini oluşturmakla ilgili yapabilecekleri her şeyi yaptıkları konusunda kendini inandırmak
D
Mükemmel bir biçimde hedefleri belirleyerek hedeflere ulaşılması konusunda ısrar etmek
E
Performansın iyileşmesi için sürekli bir çabaya ve performans iyileştirmeye yönelik neye ihtiyaç olduğuna ilişkin bir vizyona geliştirmek
Açıklama:
Yöneticilerin performans düşüklüğü ve başarısızlık gerçekliğiyle yüzleşmemek için başvurdukları psikolojik mekanizmalardan bazıları aşağıda sıralanmıştır:
• Rasyonelleştirme yoluyla kaçış: Yöneticiler, performans beklentilerini oluşturmakla ilgili yapabilecekleri her şeyi yaptıkları konusunda kendilerini inandırmak suretiyle daha iyi bir performans talep etmekten kaçınabilirler. Mevcut kaynaklarla daha fazla sonuç elde etme olasılığını göz ardı ederler. Astlarından daha fazlasını talep ettiğinde ve onlar hali hazırda aşırı iş yükleri olduğunu iddia ettiklerinde, astlarına inanmaya dünden hazırdırlar. Kendi kendilerine daha fazla iş alma konusunda ise isteksiz olabilirler. Bazı yöneticiler de tam tersi, bir başka uç noktada davranışlar ortaya koyabilirler. Örneğin iş sonuçları ile ilgisi olmayan keyfi taleplerde bulunup; çalışanları tehdit edebilirler.
• Rasyonelleştirme yoluyla kaçış: Yöneticiler, performans beklentilerini oluşturmakla ilgili yapabilecekleri her şeyi yaptıkları konusunda kendilerini inandırmak suretiyle daha iyi bir performans talep etmekten kaçınabilirler. Mevcut kaynaklarla daha fazla sonuç elde etme olasılığını göz ardı ederler. Astlarından daha fazlasını talep ettiğinde ve onlar hali hazırda aşırı iş yükleri olduğunu iddia ettiklerinde, astlarına inanmaya dünden hazırdırlar. Kendi kendilerine daha fazla iş alma konusunda ise isteksiz olabilirler. Bazı yöneticiler de tam tersi, bir başka uç noktada davranışlar ortaya koyabilirler. Örneğin iş sonuçları ile ilgisi olmayan keyfi taleplerde bulunup; çalışanları tehdit edebilirler.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi performans düşüklüğünün nedenlerini araştırırken yapılması gerekene yönelik doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Çalışanı suçlamaya çalışmak ve suçlayıcı ifadelere yer vermek
B
Çalışanla birlikte gerçekleri tespit etmek ve probleme yönelik katkı sağlayacak fikirler bulmak
C
Sorunun ne olduğu tespit etmek ve sorunla ilgili yönetici olarak kararlar vermek
D
Sorunun analiz edilmesinde birey ya da yöneticinin kontrolü kapsamında yer alan dışsal nedenleri dahil etmek
E
Sadece yöneticinin kontrol edebildiği faktörler göz önüne almak
Açıklama:
Performans düşüklüğünün nedenlerini araştırırken, yönetici kaba bir şekilde çalışanı suçlamaya çalışmamalı, suçlayıcı ifadelere yer vermemelidir. Amaç, çalışanla birlikte gerçekleri tespit etmek ve probleme yönelik katkı sağlayacak fikirler bulmak olmalıdır. Sorunun ne olduğu derinlemesine anlaşıldıktan sonra, sorunla ilgili olarak bireyin, yöneticinin veya her ikisinin de birlikte ne yapabileceğine karar verilir. Sorunun analiz edilmesinde birey ya da yöneticinin kontrolü dışında ve iş dışındaki dışsal nedenlerin ayıklanması gerekir. Sadece bireyin ve/veya yöneticinin kontrol edebildiği faktörler göz önüne alınmalıdır. Belirlenmek istenilen, problemin nedenini ortaya çıkarmak olmalıdır. Örneğin kendinden ne beklendiğini tam olarak anlamadı; birey yöneticisinden yeterli derecede destek veya rehberlik almadı; işi yapabilecek yeteneği yoktu; işin nasıl yapılacağını bilmiyordu; işi yapmak istemiyordu (tutum) gibi.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi çalışan performansına yönelik doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Performans yetersizliğin kaynağının doğru tespit edilmesi çareyi garantilemez
B
Çalışan performans yetersizliğinin kaynaklarını doğru teşhis edilmesi çalışanın görevidir
C
Performans yetersizliklerinin nereden kaynaklandığını tam olarak anlamak imkansızdır
D
Performansın nasıl ortaya çıktığını açıklamaya çalışan modellerin sayısı sınırlıdır
E
Performans çok sayıda faktörün etkisi altında ortaya çıkar ve çok boyutlu bir kavramdır
Açıklama:
İşletmelerde bireysel performans yetersizliklerinin nerelerden kaynaklandığını anlayabilmek için iyi performansın nasıl ortaya çıktığı konusunda bir çerçeveye, bir modele ihtiyaç vardır. Bu aynı zamanda yöneticinin performans yetersizliğinin kaynaklarını doğru teşhis etmesine yarar. Tahmin edebileceğiniz gibi yetersizliğin kaynağının doğru tespit edilmesi, ne tür bir çare bulunacağının da açıklamasını getirir. Performans çok sayıda faktörün etkisi altında ortaya çıkar ve çok boyutlu bir kavramdır. İyi performansın nasıl ortaya çıktığını açıklamaya çalışan çeşitli modeller vardır. Tablo 6.1’de bu modellerden bazılarını bulacaksınız.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde performansın yönetiminde üç kritik kesim olan çalışanlar, yöneticiler ve insan kaynakları çalışanlarına yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Performans açısından her birey kendisine özgü üstünlüklere ve zayıflıklara
sahiptir
sahiptir
B
Bireylerin davranış modellerinde sahip oldukları üstünlükler ve zayıflıklar önemli rol oynar
C
Yöneticilerin düşük performansın kaynağını teşhis etmekle sorumludurlar
D
Etkili insan kaynakları sistemlerinin kurulması, yönetilmesi ve iyileştirilmesi yöneticilerin sorumluluğundadır
E
İnsan kaynakları, performans yönetimiyle ilgili kritik konular hakkında farkındalık yaratmaktan sorumludur
Açıklama:
Örgütlerde performansın yönetiminde üç kritik kesim bulunur: çalışanlar, yöneticiler ve insan kaynakları çalışanları. Performans açısından her birey kendisine özgü üstünlüklere ve zayıflıklara sahiptir. Bireylerin davranış modellerinde bu üstünlükler ve zayıflıklar önemli rol oynar. Bireyin kendini tanıması, performansını iyileştirmesi bakımından önem taşır. Diğer önemli kesim yöneticilerdir. Yöneticilerin düşük performansın kaynağını teşhis etmeleri için yukarıdaki tabloda görülen birbiriyle etkileşimli üç faktöre odaklanmaları tavsiye edilir. Bu tür bir çerçeveye sahip olmayan yöneticilerin çalışanlarının performanslarını iyileştirmede etkin olmayacağını söyleyebiliriz. Çalışanın performansı standartların altında kalıyorsa, kaynağında bir yetenek sorunu (bilgi, beceri, teknik yetkinlik), bir motivasyon sorunu (işi yapmada isteksizlik) ve/veya işle ilgili bir çevresel problem (kötü ekonomik koşullar, küçülme nedeniyle çalışan sayısında yetersizlik, satış bölgelerinde başgösteren bir güçlük) bulunabilir. Bu çerçeve performans sorunlarının doğru teşhis edilmesinde yöneticilere büyük yarar sağlar. Örgüt içinde verimli ve mutlu çalışanların bulunacağı bir ortamın yaratılmasında insan kaynakları yönetiminin önemli rolü vardır. Örgüt içinde insan kaynakları açısından performans yönetimiyle ilgili kritik konular hakkında farkındalığın yaratılması ve etkili insan kaynakları sistemlerinin kurulması, süreçlerin yönetilmesi ve iyileştirilmesi insan kaynakları bölümlerinin görevlerindendir. O nedenle insan kaynağının iyi bir performans gösterebilmesinde insan kaynakları bölümlerinin etkisi büyüktür.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi performans iyileştirme arayışı bir ihtiyaç olarak ortaya çıktığında, hem çalışanın hem de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorulardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Kişinin başarısızlığının ortaya çıktığı iş sistemi ne durumdadır?
B
Çalışan , yapılacak işle ilgili geri bildirim sağlayacağı önemli dönüm noktalarını belirlemiş midir?
C
Çalışan yöneticisinin ondan ne yapmasını istediğini tam olarak biliyor mu?
D
Çalışan etkin bir iş yönetimi becerisine sahip mi?
E
Çalışanın ekibin diğer üyelerine yardımcı olmak için yapabileceği bir şey var mı?
Açıklama:
Performans iyileştirme arayışı bir ihtiyaç olarak ortaya çıktığında, hem çalışanın hem de yöneticinin cevap vermesi gereken temel sorular vardır. Aşağıda sıralanan bu sorular da problemin kökenine ulaşmak için kullanılabilir.
• Kişinin başarısızlığının ortaya çıktığı iş sistemi ne durumdadır?
• Çalışan yöneticisinin ondan ne yapmasını istediğini tam olarak biliyor mu? Çalışan örgütün bütününün amaçlarını ve beklenen sonuçları biliyor mu? İş tamamlandığında yöneticinin zihninde sahip olduğu resmi, çalışan da paylaşıyor mu?
• Çalışan daha üst bir amaçla bağlantılı olan görevini/görevlerini gerçekleştirmede gerekli yetkinlikler konusunda kendisini güvende hissediyor mu? Kendine güveni var mı? İş ortamında, bir işi ertelemenin, çoğunlukla beklenilen sonuçları üretmede yeteneklerine güvenmeyen çalışanların ortaya koyduğu bir davranış türü olduğu gözlenmiştir. Veya erteleme işlerin ağırlığı
altında alt üst olmuş çalışanın gösterdiği bir sonuç olabilir.
• Çalışan etkin bir iş yönetimi becerisine sahip mi? Örneğin büyük işleri yapılabilir küçük yığınlara bölebiliyor mu? Yapılacaklar listesine ve projenin ilerlemesini izleyecek bir izleme metoduna sahip mi?
• Yönetici, yapılacak işi izlemek üzere geribildirim sağlanacağı önemli dönüm noktalarını belirlemiş midir? Geribildirim toplantılarına katılma ve sürdürme konusunda bir kararlılık gösteriyor mu?
• Çalışanın işi/projeyi başarmak için bir ekibi veya ihtiyacına uygun nitelikte onunla birlikte çalışacak insanlar bulunmakta mıdır? Ekibin diğer üyeleri işe bağlılıklarını sürdürüyorlar mı? Eğer öyle değilse çalışanın onlara yardımcı olmak için yapabileceği bir şey var mı?
• Çalışan işinin, şirketin daha büyük bir planının ya da tasarısının içine nasıl entegre olduğunu anlamış mı? Şirketin başarısına katkısını, işini değerlendirebiliyor mu?
• Şirketin başarısının nasıl ortaya çıkacağını, başarıyı nelerin oluşturacağını net olarak ifade edebiliyor mu?
• Çalışan iyi bir iş ortaya koyduğunu, ancak yöneticisinin müşkülpesent, beklentileri çok yüksek, haris bir kişi olduğunu mu düşünüyor?
• Katkıda bulunduğu işin değerli bulunduğunu ve tanındığını hissediyor mu? Çalışan şirkete katkısının adil bir şekilde ücretlendirildiğini hissediyor mu?
• Kişinin başarısızlığının ortaya çıktığı iş sistemi ne durumdadır?
• Çalışan yöneticisinin ondan ne yapmasını istediğini tam olarak biliyor mu? Çalışan örgütün bütününün amaçlarını ve beklenen sonuçları biliyor mu? İş tamamlandığında yöneticinin zihninde sahip olduğu resmi, çalışan da paylaşıyor mu?
• Çalışan daha üst bir amaçla bağlantılı olan görevini/görevlerini gerçekleştirmede gerekli yetkinlikler konusunda kendisini güvende hissediyor mu? Kendine güveni var mı? İş ortamında, bir işi ertelemenin, çoğunlukla beklenilen sonuçları üretmede yeteneklerine güvenmeyen çalışanların ortaya koyduğu bir davranış türü olduğu gözlenmiştir. Veya erteleme işlerin ağırlığı
altında alt üst olmuş çalışanın gösterdiği bir sonuç olabilir.
• Çalışan etkin bir iş yönetimi becerisine sahip mi? Örneğin büyük işleri yapılabilir küçük yığınlara bölebiliyor mu? Yapılacaklar listesine ve projenin ilerlemesini izleyecek bir izleme metoduna sahip mi?
• Yönetici, yapılacak işi izlemek üzere geribildirim sağlanacağı önemli dönüm noktalarını belirlemiş midir? Geribildirim toplantılarına katılma ve sürdürme konusunda bir kararlılık gösteriyor mu?
• Çalışanın işi/projeyi başarmak için bir ekibi veya ihtiyacına uygun nitelikte onunla birlikte çalışacak insanlar bulunmakta mıdır? Ekibin diğer üyeleri işe bağlılıklarını sürdürüyorlar mı? Eğer öyle değilse çalışanın onlara yardımcı olmak için yapabileceği bir şey var mı?
• Çalışan işinin, şirketin daha büyük bir planının ya da tasarısının içine nasıl entegre olduğunu anlamış mı? Şirketin başarısına katkısını, işini değerlendirebiliyor mu?
• Şirketin başarısının nasıl ortaya çıkacağını, başarıyı nelerin oluşturacağını net olarak ifade edebiliyor mu?
• Çalışan iyi bir iş ortaya koyduğunu, ancak yöneticisinin müşkülpesent, beklentileri çok yüksek, haris bir kişi olduğunu mu düşünüyor?
• Katkıda bulunduğu işin değerli bulunduğunu ve tanındığını hissediyor mu? Çalışan şirkete katkısının adil bir şekilde ücretlendirildiğini hissediyor mu?
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi performans iyileştirmek için performans probleminin nedenlerinin doğru bir şekilde teşhis edilmesinde yapılabilecek bir çıkarımdır?
Seçenekler
A
Eğer çalışan beklenilen tüm davranışları yerine getiriyorsa fakat sonuç elde edemiyorsa performans düşüklüğünün nedeni, onun kontrolünün dışındaki faktörlere bağlı olabilir
B
Çalışan düşük performansının çalışan kaynaklı olduğu durumlarda iş tasarımı/liderlik düzeltici eylem olarak değerlendirilebilir.
C
Eğer çalışan tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa yönetici kaynaklı bir problemi olabilir
D
Çalışanın düşük performansı çalışan kaynaklı sebeplerden düşük olduğunda noktada yöneticilere özendirici teşvikler çare olabilir
E
Düşük motivasyon seviyeleri, beceri sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu durumda eğitim/geliştirmeye başvurulabilir
Açıklama:
Performans iyileştirmek, ancak performans probleminin nedenlerinin doğru bir şekilde teşhis edilebilmesiyle mümkündür. Bu matristen şu tür çıkarımlarda bulunulabilir:
• Eğer birisi beklenilen tüm davranışları yerine getiriyorsa ve fakat sonuç elde edemiyorsa performans düşüklüğünün nedeni, onun kontrolünün dışındaki faktörlere bağlı olabilir. Bu noktada iş tasarımı/liderlik düzeltici eylem olarak değerlendirilebilir.
• Eğer birisi tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa motivasyonla ilgili bir problemi olabilir. Bu noktada koçluk/özendirici teşvikler çare olabilir.
• Düşük yetkinlik seviyeleri, beceri sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu durumda eğitim/geliştirmeye başvurulabilir.
• Eğer birisi beklenilen tüm davranışları yerine getiriyorsa ve fakat sonuç elde edemiyorsa performans düşüklüğünün nedeni, onun kontrolünün dışındaki faktörlere bağlı olabilir. Bu noktada iş tasarımı/liderlik düzeltici eylem olarak değerlendirilebilir.
• Eğer birisi tüm yetkinliklere sahipse ve beklenilen davranışları yerine getiremiyorsa motivasyonla ilgili bir problemi olabilir. Bu noktada koçluk/özendirici teşvikler çare olabilir.
• Düşük yetkinlik seviyeleri, beceri sorunlarını beraberinde getirebilir. Bu durumda eğitim/geliştirmeye başvurulabilir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi performans planını uygulamaya koymadan önce yöneticinin yerine getirdiğinden emin olması gereken bir madde değildir?
Seçenekler
A
Neyin iyileştirileceğini örnekler vererek netleştirmiştir
B
Beklenen performans düzeyini belirlemiştir.
C
Geribildirimin zamanını, yerini, sıklığını ve kimle yapılacağını çalışana bırakmıştır
D
Kaynak ve destek ihtiyacını belirlemiş ve vermiştir.
E
Standardı karşılamazsa olası sonuçları bildirmiştir
Açıklama:
Genelde, işlerini etkin bir şekilde gerçekleştiren ve gelişim süreçlerinden umulan beklentileri karşılayan çalışanlar, performans iyileştirme planına ihtiyaç duymazlar. Planın uygulanması sürecinde izlemek ve geribildirim vermek çok önemlidir. Tüm bunlara rağmen sonuç alınamıyorsa disipline edici eylemlere başvurulabilir. Gerektiğinde örgütün kademeli disiplin süreci devreye alınır. Bu noktaya gelmeden önce yönetici aşağıdaki altı maddeyi izlediğinden emin olmalıdır.
1. Neyin iyileştirileceğini örnekler vererek netleştirmiştir.
2. Beklenen performans düzeyini belirlemiştir.
3. Kaynak ve destek ihtiyacını belirlemiş ve vermiştir.
4. İlerlemeyi ölçebilsin diye geribildirim verilmiştir. Geribildirimin zamanını, yerini, sıklığını ve kimle yapılacağını bildirmiştir.
5. Standardı karşılamazsa olası sonuçları bildirmiştir.
6. Eğer kurumda var ise çalışan el kitabı gibi ilave bilgi kaynaklarını vermiştir.
1. Neyin iyileştirileceğini örnekler vererek netleştirmiştir.
2. Beklenen performans düzeyini belirlemiştir.
3. Kaynak ve destek ihtiyacını belirlemiş ve vermiştir.
4. İlerlemeyi ölçebilsin diye geribildirim verilmiştir. Geribildirimin zamanını, yerini, sıklığını ve kimle yapılacağını bildirmiştir.
5. Standardı karşılamazsa olası sonuçları bildirmiştir.
6. Eğer kurumda var ise çalışan el kitabı gibi ilave bilgi kaynaklarını vermiştir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi, bir yöneticinin performans düşüklüğünü anlayabileceği tipik ipuçlarından değildir?
Seçenekler
A
Personel aşırı düzeyde nezarete ve rehberliğe ihtiyaç duyar.
B
Çalışan, makul bir nedene dayanmaksızın sevmediği işlerden kaçınır.
C
Kendiliğinden harekete geçer ve talimat beklemek zorunda hissetmez.
D
İşleri erteler, geciktirir, ağırdan alır, sürüncemede bırakır.
E
Çalışan bir sorun olduğunda, hatanın sorumluluğunu başkasına yükler.
Açıklama:
Bir çalışanın sürekli talimat beklememesi ve bazen kendi kendine harekete geçmesi iyi bir performansın göstergesidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi, yöneticilerin performans düşüklüğü ve başarısızlık gerçekliğiyle yüzleşmemek için başvurdukları prosedürlere dayalı güven taktiğine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
İş sonuçları ilgili olmayan taleplerde bulunmak
B
Performans dayalı ücretlendirme sistemine güvenmek
C
Mevcut kaynaklarla daha fazla sonuç elde etme olasılığını göz ardı etmek
D
Kendi kendilerine daha fazla iş alma konusunda ise isteksiz olmak
E
Yapabilecekleri her şeyi yaptıkları konusunda kendilerini inandırmak
Açıklama:
Prosedürlere duyulan güven: Yöneticiler daha iyi performans sonuçları üretmede çeşitli prosedürlere, programlara ve sistemlere güvenebilirler. Üst yöneticiler, işyerlerinde performansa dayalı ücretlendirme veya performans yönetimi veya adı her ne ise onun yürürlükte olduğunu söyler ve bu sistemlerin işe yarayacağını düşünerek, mucizevi çözümler için koltuklarında oturup beklerler. Doğru cevap B'dir.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi, performansı etkileyen faktörlerden motivasyon ile ilgili bir öğedir?
Seçenekler
A
Örgüt içi çatışmalar
B
İş tasarımı
C
Ekonomik koşulllar
D
Yönetimin desteği
E
Yasalar ve mevzuat
Açıklama:
B,C,D ve E seçenekleri çevre ile ilgilidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi, performansı etkileyen faktörlerden çevre ile ilgili bir öğedir?
Seçenekler
A
Amaçlar
B
Beklentiler
C
Kariyer tutkusu
D
Hayal kırıklığı
E
İş sistemleri
Açıklama:
A,B,C ve D seçenekleri motivasyon ile ilgilidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi, performansı etkileyen faktörlerden yetenek ile ilgili bir öğedir?
Seçenekler
A
Fiziksel sınırlılıklar
B
Amaçlar
C
Beklentiler
D
Kariyer tutkusu
E
İş tasarımı
Açıklama:
B,C ve D seçenekleri motivasyon, E seçeneği çevre ile ilgilidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 56
“Organizasyonun hedeflerinin net ve açık olarak belirlenmesi, bu hedeflerin çalışanların performanslarıyla ilişkilendirilmesi, performans açıklıklarının nedenlerinin saptanması, çözümlerin uygulanması, değişimin yönetilmesi ve doğrudan ve dolaylı sonuçların değerlendirilmesini içeren sistematik bir süreç” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Performans iyileştirme
B
Organizasyon iyileştirme
C
Yönetim iyileştirme
D
İnsan kaynağını iyileştirme
E
Kaynak iyileştirme
Açıklama:
American Society for Training and Development, insan kaynağını iyileştirmeyi şöyle tanımlamıştır: İnsan kaynaklarını iyileştirme, “Organizasyonun hedeflerinin net ve açık olarak belirlenmesi, bu hedeflerin çalışanların performanslarıyla ilişkilendirilmesi, performans açıklıklarının nedenlerinin saptanması, çözümlerin uygulanması, değişimin yönetilmesi ve doğrudan ve dolaylı sonuçların değerlendirilmesini içeren sistematik bir süreç”tir. İnsan kaynağını iyileştirme sonuçlara dayalı bir yaklaşımdır ve işletmenin performans ihityaçlarını karşılayacak şekilde oluşturulur. Doğru cevap D'dir.
Soru 57
Ceza yaptırımını esas alan düzeltici disipline benzer bir uygulamadır. Ancak bu tür disiplin programlarında çalışanın davranışını düzeltmek için önce uyarıda bulunulur, davranış tekrarlandığında ise çalışan cezalandırılır.
Yukarıda verilen tanım, hangi disiplin programıdır?
Yukarıda verilen tanım, hangi disiplin programıdır?
Seçenekler
A
Önleyici
B
Düzeltici
C
Kademeli
D
Yapıcı
E
Olumulu
Açıklama:
Kademeli disiplin, ceza yaptırımını esas alan düzeltici disipline benzer bir uygulamadır. Ancak bu tür disiplin programlarında çalışanın davranışını düzeltmek için önce uyarıda bulunulur, davranış tekrarlandığında ise çalışan cezalandırılır. Davranış yine de devam ediyorsa çalışanın işine son verilir. Kademeli disiplin, cezalandırma eylemine daha insancıl yaklaşmakta, ilk kez performans düşüklüğü gösteren çalışana düzeltici eylem için bir fırsat tanımaktadır. Bu nedenle de pek çok işletmede uygulanmaktadır.Doğru cevap C'dir.
Soru 58
Yanlış davranışta bulunan çalışana davranışı üzerinde düşünmesi ve bu davranışını değiştirme kararını verebilmesi için bir gün ücretli izin verilmesidir.
Yukarıda verilen tanım, hangi disiplin programıdır?
Yukarıda verilen tanım, hangi disiplin programıdır?
Seçenekler
A
Önleyici
B
Düzeltici
C
Kademeli
D
Yapıcı
E
Olumlu
Açıklama:
Olumlu disiplin, yanlış davranışta bulunan çalışana davranışı üzerinde düşünmesi ve bu davranışını değiştirme kararını verebilmesi için bir gün ücretli izin verilmesidir. Böylece çalışan iş ortamının yarattığı stresten uzakta, sakin ortamda düşünecek, performans düşüklüğüne yol açan davranışlarının nedenlerini ve sonuçlarını daha iyi tartabilecek, aynı işletmede çalışmayı sürdürmek isteyip istemediğine karar verebilecektir. Ertesi gün işe geldiğinde çalışan davranışını değiştirmek ve işyerinde kalmak istediğini açıklarsa, bu durum kayıtlara geçirilir ve çalışana imzalatılır. Davranışını değiştirmemekte kararlı ise işine son verilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 59
Cezalandırıcı disiplin yöntemleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi en hafif ceza türüdür?
Seçenekler
A
Para cezası
B
Yazılı uyarı
C
Rütbe indirimi
D
Geçici işten uzaklaştırma
E
İşten çıkarma
Açıklama:
Cezalandırıcı disiplin yöntemini kullanmayı gerektiren durumlarda başlıca ceza türleri, hafiften şiddetliye doğru sırasıyla; sözlü uyarı, yazılı uyarı, para cezası ve rütbe indirimi, ödemesiz geçici işten uzaklaştırma ve işten çıkartmadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 60
Yönetici bu aşamada görüşmenin başlangıcından bu yana nasıl bir aşama kaydedildiğini özetlemeli, sorarak ve dinleyerek tarafların konumunu belirlemelidir. Tüm taraflar için mümkün olduğunca uygulanabilir ve adil olan çözüm üzerinde durulmalıdır.
Yukarıdaki eylem, danışmanlık desteği vermek amacıyla bir yöneticinin çalışanı ile görüşmesinde izlediği basamaklardan hangisinde yapılır?
Yukarıdaki eylem, danışmanlık desteği vermek amacıyla bir yöneticinin çalışanı ile görüşmesinde izlediği basamaklardan hangisinde yapılır?
Seçenekler
A
Görüşmenin başlatılması
B
Çalışanın görüşünün alınması
C
Görüşlerin tartışılması
D
Anlaşmaya varılması
E
Çözümün bulunması
Açıklama:
Anlaşmaya varılması: Yönetici bu aşamada görüşmenin başlangıcından bu yana nasıl bir aşama kaydedildiğini özetlemeli, sorarak ve dinleyerek tarafların konumunu belirlemelidir. Tüm taraflar için mümkün olduğunca uygulanabilir ve adil olan çözüm üzerinde durulmalıdır.
Ünite 7
Soru 1
Sistem mühendisliğinde, sistemin bir parçasından elde edilen performans bilgisinin, sistemin daha öncesindeki diğer bir parçasına iletilmesi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelişme Planı
B
Geribildirim
C
Koçluk
D
Mentorluk
E
Güçlendirme
Açıklama:
Geribildirim, sistem mühendisliğinde, sistemin bir parçasından elde edilen performans bilgisinin, sistemin daha öncesindeki diğer bir parçasına iletilmesidir. Böylece bilginin iletildiği parça ya düzeltici bir eylem başlatabilir ya da yeni bir eylem oluşturabilir.
Soru 2
Genellikle 6 ayda bir yapılan, aynı zamanda bir öğrenme etkinliği olarak düşünülen uygulama aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Performans görüşmesi
B
Geribildirim
C
Performans değerlendirmesi
D
Koçluk
E
Mentorluk
Açıklama:
İster formal isterse informel bir biçimde yürütülsün, perfromans gözden geçirme görüşmeleri aynı zamnda bir öğrenme etkinliği olarak değerlendirilebilir. Öğrenme fırsatları hem toplantıdan önce, hem toplantı esnasında, hem de toplantıdan sonra mevcuttur.Genellikle 6 ayda bir yapılır
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi geribildirimin sahip olması gereken özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Geribildirimin zamanında, sürekli ve mümkünse günlük olarak verilmesi
B
Geribildirimin spesifik, doğrulanabilir ve tutarlı olması
C
Herkese açık ve genel olması
D
Önce açıklayıcı, sonra değerlendirici olması
E
Personelin öneri ya da fikir üretme sürecine katılmasının sağlanması
Açıklama:
Özetlemek gerekirse, daha etkili bir geribildirim için geribildirimin aşağıdaki özelliklere sahip olması beklenir :
• Geribildirimin zamanında, sürekli ve mümkünse günlük olarak verilmesi,
• Geribildirimin spesifik, doğrulanabilir ve tutarlı olması,
• Kişiye özel olması ve gizliliğin sağlanması,
• Sonuçlarla bağlantı kurulması,
• Önce açıklayıcı, sonra değerlendirici olması
• Performansı daha iyi duruma getirmeye odaklanması
• Tek tek olaylara odaklanmak yerine sorunu bir örneklem üzerinden yorumlaması,
• Personelebaşarılı olacağı konusunda güven duyulması
• Personelin öneri ya da fikir üretme sürecine katılmasının sağlanması
• Geribildirimin zamanında, sürekli ve mümkünse günlük olarak verilmesi,
• Geribildirimin spesifik, doğrulanabilir ve tutarlı olması,
• Kişiye özel olması ve gizliliğin sağlanması,
• Sonuçlarla bağlantı kurulması,
• Önce açıklayıcı, sonra değerlendirici olması
• Performansı daha iyi duruma getirmeye odaklanması
• Tek tek olaylara odaklanmak yerine sorunu bir örneklem üzerinden yorumlaması,
• Personelebaşarılı olacağı konusunda güven duyulması
• Personelin öneri ya da fikir üretme sürecine katılmasının sağlanması
Soru 4
Genel amacı örgüt içinde öğrenmeyi teşvik etmek ve kariyerlerinde ilerlemeye yardımcı beceri ve bilgilerle donatılmış personeli işletmeye kazandırmak olan performans geliştirme uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gelişme planı
B
Koçluk
C
Mentorluk
D
Güçlendirme
E
Geribildirim
Açıklama:
Personel gelişim planlamasının amacı, örgüt içinde öğrenmeyi teşvik etmek ve kariyerlerinde ilerlemeye yardımcı beceri ve bilgilerle donatılmış personeli işletmeye kazandırmaktır. Kişisel gelişim planı, personelin kariyerlerinde ilerlemeleri ve performanslarını iyileştirmelerini sağlayacak, kabiliyet ve yetenekleri geliştirici öğrenme ihtiyaçlarını açığa çıkartır. Gelişme planı, personele onların yöneticilerine ve örgütün kendisine düşen eylemlere işaret etmek suretiyle bir öğrenme çerçevesi oluşturur.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi biri için bireysel gelişim planının yapılabilmesi için cevaplanması gereken sorulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Hangi işi/leri yapıyor?
B
Hangi konularda daha başarılı?
C
Sahip olduğu bilgi ve beceriler neler?
D
Hangi bilgiye ve becerilere htiyaç duyuyor?
E
Ne kadar ücret istiyor?
Açıklama:
Biri için bireysel gelişim planlarının yapılabilmesi için aşağıdaki soruların net olarak cevaplanması gerekir:
• Hangi işi/leri yapıyor?
• Hangi konularda daha başarılı?
• Sahip olduğu bilgi ve beceriler neler?
• Hangi bilgiye ve becerilere htiyaç duyuyor?
• Hangi işi/leri yapıyor?
• Hangi konularda daha başarılı?
• Sahip olduğu bilgi ve beceriler neler?
• Hangi bilgiye ve becerilere htiyaç duyuyor?
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi İK departmanının performans geliştirmede genel sorumluluklarından biridir?
Seçenekler
A
Kişisel gelişimin sorumluluğunu alma ve harekete geçme
B
Planlı öğrenme etkinlikleri geliştirme
C
Üst yönetime politika geliştirme konusunda danışmanlık yapma
D
Değişimle baş etme ve stratejiler geliştirme
E
“Olmayı”öğrenme (rol davranışı)
Açıklama:
İK Departmanı genel sorumlulukları
• Üst yönetime politika geliştirme konusunda danışmanlık yapma
• Yöneticilerin ilgili becerileri edinebilecekleri ortamları araştırma ve bilgilendirme
• Geliştirme sürecinde yöneticilere ve personele destek olma
• Öğrenme etkinlikleri planlama ve uygulama
• İnsan kaynaklarına ilişkin bilgi, beceri ve gelişim kayıtlarının tutulmasını sağlama
• Üst yönetime politika geliştirme konusunda danışmanlık yapma
• Yöneticilerin ilgili becerileri edinebilecekleri ortamları araştırma ve bilgilendirme
• Geliştirme sürecinde yöneticilere ve personele destek olma
• Öğrenme etkinlikleri planlama ve uygulama
• İnsan kaynaklarına ilişkin bilgi, beceri ve gelişim kayıtlarının tutulmasını sağlama
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi bir personelin gelecek performans dönemi içinde neleri, nasıl yapacağını belirleyen eylem planlarının temel unsurlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Öğrenme ihtiyaçları
B
Öğrenme amaçları
C
İhtiyaçları karşılayacak öğrenme faaliyetleri
D
Zaman çizelgesi
E
Öğrenme ihtiyacının maaliyeti
Açıklama:
Bir personelin gelecek performans dönemi içinde neleri, nasıl yapacağını belirleyen eylem planlarının temel unsurları şunlardır: 1) Öğrenme ihtiyaçları, 2) Öğrenme amaçları - elde edilmek istenen sonuçlar, 3) İhtiyaçları karşılayacak öğrenme faaliyetleri, 3) öğrenme sorumluluğunun birey, yönetici, insan kaynakları departmanı ve diğer insanlar arasında paylaşımı, 4) zaman çizelgesi.
Soru 8
İnsanların işlerini ne kadar iyi yaptıkları konusunda farkında olmalarını sağlamak; örneğin onlara işiyle ilgili bir takım sorular sorarak işleri üzerinde düşünmelerini sağlamak, aşağıdakilerden hangisi ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Koçluk
B
Mentorluk
C
Yöneticilik
D
İK departmanı
E
Üst yönetim
Açıklama:
Normal yönetim sürecinin bir parçası olarak koçluk aşağıdakileri içerir
• İnsanların işlerini ne kadar iyi yaptıkları konusunda farkında olmalarını sağlamak; örneğin onlara işiyle ilgili bir takım sorular sorarak işleri üzerinde düşünmelerini sağlamak.
• Kontrollü delege etme; bireyler sadece kendilerinden ne beklendiğini değil, neyi bilmeleri gerektiğini ve tatmin edici bir seviyede işi nasıl tamamlayacaklarını da anlamış olmalıdırlar. Bu yöneticilere daha başlangıçta rehberlik etme fırsatı verir. Daha geç verilen rehberlik, kendilerine müdahale olarak görülebilir.
• Öğrenmeyi teşvik etme fırsatının her durumdan doğabileceğini anlamak ve kullanmak; her durum öğrenme fırsatı yaratabilir.
• Daha üst düzeydeki sorunları görmeleri ve onların üstesinden gelebilecekleri konusunda çalışanları cesaretlendirmek
• İnsanların işlerini ne kadar iyi yaptıkları konusunda farkında olmalarını sağlamak; örneğin onlara işiyle ilgili bir takım sorular sorarak işleri üzerinde düşünmelerini sağlamak.
• Kontrollü delege etme; bireyler sadece kendilerinden ne beklendiğini değil, neyi bilmeleri gerektiğini ve tatmin edici bir seviyede işi nasıl tamamlayacaklarını da anlamış olmalıdırlar. Bu yöneticilere daha başlangıçta rehberlik etme fırsatı verir. Daha geç verilen rehberlik, kendilerine müdahale olarak görülebilir.
• Öğrenmeyi teşvik etme fırsatının her durumdan doğabileceğini anlamak ve kullanmak; her durum öğrenme fırsatı yaratabilir.
• Daha üst düzeydeki sorunları görmeleri ve onların üstesinden gelebilecekleri konusunda çalışanları cesaretlendirmek
Soru 9
Yardımlaşma, paylaşma, yetiştirme ve ekip çalışması yolu ile kişilerin karar verme yetkilerini artırma ve bireyleri geliştirme süreci olarak tanımlanan performans geliştirme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geribildirim
B
Koçluk
C
Mentorluk
D
Güçlendirme
E
Gelişim planı
Açıklama:
Bir yönetim kavramı olarak güçlendirme, yardımlaşma, paylaşma, yetiştirme ve ekip çalışması yolu ile kişilerin karar verme yetkilerini artırma ve bireyleri geliştirme süreci olarak tanımlanır
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerde güçlendirmenin kök salması için yöneticilere düşen görevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Rol modeli olma
B
Gerekli bilginin verilmesi
C
Çıktılarla bağlantı kurulması
D
Güven yaratılması
E
Çalışanlara koçluk yapılması
Açıklama:
Örgütlerde güçlendirmenin kök salması için yöneticilere düşen görevler vardır. Bunlar aşağıda sıralanmıştır
• Net bir şekilde vizyon ve amaçların ortaya konması
• Kişisel ustalık için deneyimleri çoğaltma
• Rol modeli olma • Destek sağlama - sosyal, duygusal
• Duygusal uyaranların yaratılması
• Gerekli bilginin verilmesi
• Gerekli kaynakların sağlanması
• Çıktılarla bağlantı kurulması
• Güven yaratılması
• Net bir şekilde vizyon ve amaçların ortaya konması
• Kişisel ustalık için deneyimleri çoğaltma
• Rol modeli olma • Destek sağlama - sosyal, duygusal
• Duygusal uyaranların yaratılması
• Gerekli bilginin verilmesi
• Gerekli kaynakların sağlanması
• Çıktılarla bağlantı kurulması
• Güven yaratılması
Soru 11
Performans yönetim sisteminin önemli kısımlarından birisi olan geribildirim kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Geribildirimin olmaması sistemin işleyişinin bozulmasına neden olur.
B
Geribildirim,yöneticiler tarafından geribildirim görüşmesi sırasında verilir.
C
Geribildirim vasıtasıyla sistem,insanlara performansları hakkında bilgi sağlar.
D
Geribildirim kanıta dayalı olmalıdır.
E
Geribildirim,her durumda olumsuz performansları ortaya çıkartır.
Açıklama:
Geribildirim performansın geliştirilmesi noktasında oldukça önem arz eder.Geribildirim sonucu ortaya çıkan performans olumlu olabileceği gibi,olumsuz da olabilir.Olumlu performans bilgisi,ileride ortaya çıkacak fırsatların iyi değerlendirilmesini sağlar.Doğru Cevap:E
Soru 12
- Geribildirim kanıta dayalı olabileceği gibi,kanıt niteliğinde olmayan emarelere de dayanabilir.
- Geribildirim,gerçekleri baz alması yanında,performans değerlendirme sisteminin gereği olarak subjektif görüşleri de dikkate almalıdır.
- Geribildirim görüşme planı oluşturulurken görüşme yapılacak kişiye yaklaşık 10-12 gün görüşme için zaman verilmelidir.
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
1 ve 2
C
Yalnız 3
D
2 ve 3
E
1 ve 3
Açıklama:
Geribildirim daima kanıta dayalı olmalıdır.Kanıt niteliğinde olmayan emareler kanıt gücünde değildir.Geribildirim görüşlere dayanmamalıdır,gerçeklere dayanmalıdır.Geribildirim görüşmesinden önce mutlaka görüşme yapılacak kişiye zaman tanınmalıdır.Bu hazırlık için 10-12 gün yeterli olacaktır.Doğru Cevap:C
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi geribildirimin potansiyel yararlarını ortaya çıkaracak önemli noktalardan birisidir?
Seçenekler
A
Etkin geribildirim olayın gerçekleştiği tarihten en az 48 saat sonra verilmelidir.
B
Etkin geribildirim olayların aktarımı biçiminde olmalıdır.
C
Genel izlenimlere yer vermek,etkin geribildirimin sağlayacağı faydaları artırır.
D
Etkin geribildirimde olayla ilgili sorular sormaktan çok,açıklamalara yer vermek daha faydalıdır.
E
Olumsuz geribildirimlerde gizlilik son derece önemliyken,olumlu geribildirimlerde bu koşula gerek yoktur.
Açıklama:
Etkin geribildirim için bazı ipuçları ilgili bölümde sıralanmıştır.Etkin geribildirimde olaylar sadece aktarılmalı,herhangi yargıya yer verilmemelidir.Aksi durum davranışı iyileştirme imkanını ortadan kaldırır. Doğru Cevap:B
Soru 14
- Politika Geliştirme
- Öğrenme Etkinlikleri Planlama ve Uygulama
- Astlarının Potansiyelini Ortaya Çıkarma
Seçenekler
A
Yalnız 2
B
Yalnız 3
C
Yalnız 1
D
2 ve 3
E
1,2,3
Açıklama:
Gelişim,personele onların yöneticilerine ve örgütün kendisine düşen eylemlerin yerine getirilmesi sayesinde gerçekleşir.Öğrenme etkinliklerini planlama ve uygulama insan kaynakları departmanına ait sorumluluktur.Doğru Cevap:A
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir gelişim planının gerekleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Planlar baskıcı olmadan ilerlemenin izlenmesine ve değerlendirilmesine imkan sağlamalıdır.
B
Planlar,yöneticilerin desteğiyle bireyin ulaşacağı hedefleri net bir şekilde ortaya koymalıdır.
C
Planlar yönetici ve çalışanın üzerinde uzlaştığı,katılımcı bir plan olmalıdır.
D
Planlar geçmiş performansın analizine ve gelecekteki taleplerin değerlendirilmesine dayanmalıdır.
E
Plandaki amaçlara nasıl ulaşılacağı konusunda detaylar içermeli ve kapsamı üzerinde uzlaşılarak belirlenmelidir.
Açıklama:
Etkili bir gelişim planı,bireyin ulaşacağı hedefleri net bir şekilde ortaya koymalıdır.Amaçlara nasıl ulaşılacağı konusunda detay içermemeli,kapsamını belirlemek çalışanların işi olmalıdır.Doğru Cevap:E
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi koçluk ve mentorluk teknikleri arasındaki benzer özelliklerdendir?
Seçenekler
A
Her ikisinde de tüme varımcı teknikler kullanılır.
B
Her ikisinde de konunun uzmanı olmak gereklidir.
C
Her iki program da dakikalarla ölçülür.
D
Her ikisi de çoğunlukla informeldir.
E
Her iki teknikten de hem birey hem de örgüt fayda sağlayabilir.
Açıklama:
Koçluk ve mentorluk birbirleriyle benzer ve farklılaşan yönleri olan iki kurumdur.Koçlukta ilk faydalanan bireydir,fakat örgüt de fayda sağlar.Mentorlukte ise asıl yararlanan örgüt de olsa,birey de fayda sağlar.Dolayısıyla her iki kurumda da hem birey hem de örgüt katkı sağlar.Doğru Cevap:E
Soru 17
Bir yönetim kavramı olarak kullanılan,yardımlaşma,paylaşma,yetiştirme ve ekip çalışması yolu ile kişilerin karar verme yetkilerini artırma ve bireyleri geliştirme süreci olarak tanımlanan kavram nedir?
Seçenekler
A
Güçlendirme
B
Planlama
C
Koçluk
D
Mentorluk
E
İş Tasarımı
Açıklama:
Yardımlaşma,paylaşma,yetiştirme ve ekip çalışması yolu ile kişilerin karar verme yetkilerini artırma ve bireyleri geliştirme süreci olarak tanımlanan kavram "güçlendirme" dir.Güçlendirme işi yapanı işin sahibi haline getirmeyi amaçlar.Doğru Cevap:A
Soru 18
Örgütsel veya kişisel nedenlerden dolayı kariyer basamaklarında ilerlemede yavaşlama olasılığının söz konusu olduğu durumu ifade etmek için kullanılan terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kariyer çapası
B
Kariyer platosu
C
Kariyer planlaması
D
Kariyer Yolu
E
Kariyer Merdiveni
Açıklama:
Örgütsel ya da kişisel nedenlerden dolayı kariyer basamaklarında ilerlemede yavaşlama olasılığının söz konusu olduğu durumlara kariyer platosu denilir.Çalışanlar yaşla bağlantılı,kendi kariyer dönemlerinin farkında olmalı ve bu dönemden kaçınmak için gerekli çalışmaları yapmalıdır.Doğru Cevap:B
Soru 19
- Satış Primleri
- Onurlandırma
- Yeni Beceriler Edinme
Seçenekler
A
Yalnız 1
B
Yalnız 2
C
2 ve 3
D
1 ve 2
E
1,2,3
Açıklama:
Performans ödülleri içsel ve dışsal olarak iki gruba ayrılır.Dışsal ödüller ise,çalışana dışarıdan verilen maddi ve maddi olmayan teşvikleri kapsar.Onurlandırma,plaket verme vb. maddi olmayan-dışsal ödüllere örnek olarak gösterilebilir.Doğru Cevap:B
Soru 20
Düzenli ve işlevsel bir performans yönetimi-ödüllendirme ilişkisi bağlamında aşağıdakilerden hangisi savunulamaz?
Seçenekler
A
Ödüllendirme performansı güçlendirici,pekiştirici bir rol oynamaktadır.
B
Başarılı ya da başarısız her performansın bir sonucu vardır.
C
Çalışanlara verilen ödüller ile çalışanlardan beklenen performans arasında uyum vardır.
D
Maddi ödüller,maddi olmayan ödüllerin yerini tutmaktadır.
E
Performans değerleme uygulamaları,miktar başarısı yanında işin kalitesine vs. de odaklanmaktadır.
Açıklama:
Düzenli ve performans yönetimi bağlamında tavsiye edilen bir ödüllendirme sisteminde maddi ödüller yanında maddi olmayan ödüller de yer almalıdır.Bu iki ödül çeşidi birbirinin yerini tutmaz.İşyeri sadece para kazanılan bir yer değildir,manevi tatminler de performans ödül ilişkisini olumlu yönde etkileyebilir.Doğru Cevap:D
Soru 21
Aşağıda verilenlerden hangisi performansı şekillendiren temel yönetici davranışları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Personelin kendisinden ne beklendiğini, yeterli ayrıntıda bilgi vererek
anlamasına yardım etmek.
anlamasına yardım etmek.
B
Personelin problemlerine çözüm bulmak.
C
Personelin zayıf noktaları yerine güçlü yanlarıyla iyi bir performans
gösterebileceği işlere yönlendirmek.
gösterebileceği işlere yönlendirmek.
D
Personelin bilinen güçlü yönleri ile örgüte katkıları
arasında bir denge kurarak ve gelişme ihtiyaçlarını karşılayarak, üretkenliklerini artırmak.
arasında bir denge kurarak ve gelişme ihtiyaçlarını karşılayarak, üretkenliklerini artırmak.
E
Düzenli ve informel performans görüşmeleri yaparak personele açık, doğru ve ilerlemesine yardımcı olacak geribildirim vermeyi kendine görev edinmek.
Açıklama:
Performansı şekillendiren temel yönetici davranışları şunlardır: (1) Personelin kendisinden ne beklendiğini, yeterli ayrıntıda bilgi vererek anlamasına yardım etmek, (2) Personelin problemlere çözüm bulmasına yardım etmek ve
destek sağlamak, (3) Personelin zayıf noktaları yerine güçlü yanlarıyla iyi bir performans gösterebileceği işlere yönlendirmek, (4) Personelin bilinen güçlü yönleri ile örgüte katkıları arasında bir denge kurarak ve gelişme ihtiyaçlarını karşılayarak, üretkenliklerini artırmak ve (5) Düzenli ve informel performans görüşmeleri yaparak personele açık, doğru ve ilerlemesine yardımcı olacak geribildirim vermeyi kendine görev edinmek.
destek sağlamak, (3) Personelin zayıf noktaları yerine güçlü yanlarıyla iyi bir performans gösterebileceği işlere yönlendirmek, (4) Personelin bilinen güçlü yönleri ile örgüte katkıları arasında bir denge kurarak ve gelişme ihtiyaçlarını karşılayarak, üretkenliklerini artırmak ve (5) Düzenli ve informel performans görüşmeleri yaparak personele açık, doğru ve ilerlemesine yardımcı olacak geribildirim vermeyi kendine görev edinmek.
Soru 22
I. Performans değerleme sürecinin sonunda formel bir “performans değerleme görüşmesi” sırasında.
II. Performans değerleme sürecinin sonunda formel bir “geribildirim görüşmesi” sırasında.
III. Performans değerleme sürecinin başında formel bir “performans değerleme ya da geribildirim görüşmesi” sırasında.
Yöneticiler sorumlu oldukları personele geribildirimi yukarıda verilen hangi durumlarda vermektedir?
II. Performans değerleme sürecinin sonunda formel bir “geribildirim görüşmesi” sırasında.
III. Performans değerleme sürecinin başında formel bir “performans değerleme ya da geribildirim görüşmesi” sırasında.
Yöneticiler sorumlu oldukları personele geribildirimi yukarıda verilen hangi durumlarda vermektedir?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Yöneticiler sorumlu oldukları personele geribildirimi performans değerleme sürecinin sonunda formel bir “performans değerleme ya da geribildirim görüşmesi” sırasında verir.
Soru 23
I.Geribildirimin mutlaka işle bağlantılı olması gerekmez.
II.Duyduğunuz olaylara dayalı geribildirim verin.
III.Açıklayın, yargılamayın.
Yukarıda verilenlerden hangileri geribildirim verilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar arasında yer alır?
II.Duyduğunuz olaylara dayalı geribildirim verin.
III.Açıklayın, yargılamayın.
Yukarıda verilenlerden hangileri geribildirim verilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Geribildirim verilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar vardır. Aşağıda geribildirimin potansiyel yararlarını açığa çıkaracak rehber niteliğinde kullanışlı ipuçları sıralanmıştır;
• Geribildirim mutlaka işle bağlantılı olmalıdır
• Duyduklarınıza değil, gerçek olaylara dayalı geribildirim verin
• Açıklayın, yargılamayın:
• Belirli bir davranışa atıfta bulunun
• Soru sorun
• Asıl konuyu seçin
• Odaklanın
• Olumlu geribildirim verin
• Gizliliğe önem verin
• Tutarlı olun.
• Geribildirim mutlaka işle bağlantılı olmalıdır
• Duyduklarınıza değil, gerçek olaylara dayalı geribildirim verin
• Açıklayın, yargılamayın:
• Belirli bir davranışa atıfta bulunun
• Soru sorun
• Asıl konuyu seçin
• Odaklanın
• Olumlu geribildirim verin
• Gizliliğe önem verin
• Tutarlı olun.
Soru 24
I.Geribildirimin zamanında, sürekli ve mümkünse günlük olarak verilmesi
II.Sonuçlarla bağlantı kurulması
III.Tek tek olaylara odaklanılması
Yukarıda verilenlerden hangileri daha etkili bir geribildirim için geribildirimin sahip olması gereken özellikler arasında yer alır?
II.Sonuçlarla bağlantı kurulması
III.Tek tek olaylara odaklanılması
Yukarıda verilenlerden hangileri daha etkili bir geribildirim için geribildirimin sahip olması gereken özellikler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Özetlemek gerekirse, daha etkili bir geribildirim için geribildirimin aşağıdaki özelliklere sahip olması beklenir:
• Geribildirimin zamanında, sürekli ve mümkünse günlük olarak verilmesi,
• Geribildirimin spesifik, doğrulanabilir ve tutarlı olması,
• Kişiye özel olması ve gizliliğin sağlanması,
• Sonuçlarla bağlantı kurulması,
• Önce açıklayıcı, sonra değerlendirici olması
• Performansı daha iyi duruma getirmeye odaklanması
• Tek tek olaylara odaklanmak yerine sorunu bir örneklem
üzerinden yorumlaması,
• Personelebaşarılı olacağı konusunda güven duyulması
• Personelin öneri ya da fikir üretme sürecine katılmasının
sağlanması.
• Geribildirimin zamanında, sürekli ve mümkünse günlük olarak verilmesi,
• Geribildirimin spesifik, doğrulanabilir ve tutarlı olması,
• Kişiye özel olması ve gizliliğin sağlanması,
• Sonuçlarla bağlantı kurulması,
• Önce açıklayıcı, sonra değerlendirici olması
• Performansı daha iyi duruma getirmeye odaklanması
• Tek tek olaylara odaklanmak yerine sorunu bir örneklem
üzerinden yorumlaması,
• Personelebaşarılı olacağı konusunda güven duyulması
• Personelin öneri ya da fikir üretme sürecine katılmasının
sağlanması.
Soru 25
I.Spesifik olarak neyin başarılmak istendiği
II.Onun nasıl başarılacağı
III.Öğrenme aktivitelerinin katılığının nasıl sağlanacağı
Yukarıda verilenlerden hangileri personel gelişim planlaması sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer alır?
II.Onun nasıl başarılacağı
III.Öğrenme aktivitelerinin katılığının nasıl sağlanacağı
Yukarıda verilenlerden hangileri personel gelişim planlaması sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Planlama sürecinde bazı hususlara dikkat edilmelidir. Bu hususları da aşağıdaki
gibi sıralamak mümkündür:
• Spesifik olarak neyin başarılmak istendiği
• Onun nasıl başarılacağı
• Onu başarırken öğrenme ihtiyaçlarının ve eylemlerinin ne olacağı
• Hangi zaman diliminde ve ne kadar süre içinde başarılacağı
• Gelişim sürecinden hangi nedenle, kimin sorumlu olacağı
• Öğrenme aktivitelerinin esnekliğinin nasıl sağlanacağı
gibi sıralamak mümkündür:
• Spesifik olarak neyin başarılmak istendiği
• Onun nasıl başarılacağı
• Onu başarırken öğrenme ihtiyaçlarının ve eylemlerinin ne olacağı
• Hangi zaman diliminde ve ne kadar süre içinde başarılacağı
• Gelişim sürecinden hangi nedenle, kimin sorumlu olacağı
• Öğrenme aktivitelerinin esnekliğinin nasıl sağlanacağı
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi insan kaynaklarının performanslarının geliştirilmesi konusunda üst yönetimin sorumlulukları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Örgütün bütününde serbest, yaratıcı ve yatay düşünmeyi harekete geçirme
B
Üst yönetime politika geliştirme konusunda danışmanlık yapma
C
Kişisel gelişimin sorumluluğunu alma ve harekete geçme
D
Planlı öğrenme etkinlikleri geliştirme
E
Astlarının potansiyelini ortaya çıkarma ve onları yetiştirme
Açıklama:
Üst Yönetimin sorumlulukları;
• Öğrenme kültürü geliştirme
• Politika geliştirme (öğrenen örgüt olmak için)
• Değişimle baş etme ve stratejiler geliştirme
• Örgütün bütününde serbest, yaratıcı ve yatay düşünmeyi harekete geçirme.
• Öğrenme kültürü geliştirme
• Politika geliştirme (öğrenen örgüt olmak için)
• Değişimle baş etme ve stratejiler geliştirme
• Örgütün bütününde serbest, yaratıcı ve yatay düşünmeyi harekete geçirme.
Soru 27
I.Öğrenme ihtiyaçları
II.Maliyet
III.Zaman çizelgesi
Yukarıdakilerden hangileri bir personelin gelecek performans dönemi içinde neleri, nasıl yapacağını belirleyen eylem planlarının temel unsurları arasında yer alır?
II.Maliyet
III.Zaman çizelgesi
Yukarıdakilerden hangileri bir personelin gelecek performans dönemi içinde neleri, nasıl yapacağını belirleyen eylem planlarının temel unsurları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir personelin gelecek performans dönemi içinde neleri,
nasıl yapacağını belirleyen eylem planlarının temel unsurları
şunlardır: 1) Öğrenme ihtiyaçları, 2) Öğrenme amaçları - elde
edilmek istenen sonuçlar, 3) İhtiyaçları karşılayacak öğrenme
faaliyetleri, 3) öğrenme sorumluluğunun birey, yönetici, insan
kaynakları departmanı ve diğer insanlar arasında paylaşımı,
4) zaman çizelgesi.
nasıl yapacağını belirleyen eylem planlarının temel unsurları
şunlardır: 1) Öğrenme ihtiyaçları, 2) Öğrenme amaçları - elde
edilmek istenen sonuçlar, 3) İhtiyaçları karşılayacak öğrenme
faaliyetleri, 3) öğrenme sorumluluğunun birey, yönetici, insan
kaynakları departmanı ve diğer insanlar arasında paylaşımı,
4) zaman çizelgesi.
Soru 28
I. Bireye verilen destek kararlılıkla sürdürülür.
II.Ortaya çıkan sonuçların sorumlusu koçtur.
III.Görüşmeler eşitlik temelinde gerçekleştirilir.
Yukarıda verilenlerden hangileri koçluğun işlevsel olması için gerekli ilkeler arasında yer alır?
II.Ortaya çıkan sonuçların sorumlusu koçtur.
III.Görüşmeler eşitlik temelinde gerçekleştirilir.
Yukarıda verilenlerden hangileri koçluğun işlevsel olması için gerekli ilkeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Koçluğun işlevsel olması için gerekli ilkeler seti aşağıda sıranmıştır:
• Bireye verilen destek kararlılıkla sürdürülür.
• Taraflar arasında doğruluk, açıklık ve güvene dayalı bir ilişki oluşturulur.
• Ortaya çıkan sonuçların sorumlusu bireydir.
• Birey, şu anda elde ettiği sonuçlardan daha iyisini gerçekleştirebilir.
• Bireyin ne düşündüğü ve neyi deneyimlediğine odaklanılır.
• Bireylerin mükemmel sonuçlar üretebileceği inancına dayanır.
• Görüşmeler eşitlik temelinde gerçekleştirilir.
• Bireye verilen destek kararlılıkla sürdürülür.
• Taraflar arasında doğruluk, açıklık ve güvene dayalı bir ilişki oluşturulur.
• Ortaya çıkan sonuçların sorumlusu bireydir.
• Birey, şu anda elde ettiği sonuçlardan daha iyisini gerçekleştirebilir.
• Bireyin ne düşündüğü ve neyi deneyimlediğine odaklanılır.
• Bireylerin mükemmel sonuçlar üretebileceği inancına dayanır.
• Görüşmeler eşitlik temelinde gerçekleştirilir.
Soru 29
I.Çalışanların öz saygılarını ve işlerinde rekabet güçlerini iyileştirebilecek bir yönetim stratejisi olarak uygulanması nispeten kolaydır.
II.Programa katılan çalışanların, bilgi, beceri ve esneklikleri arttığı için tüm taraflar bundan yarar sağlar (mentor, çalışanlar, kurum).
III.Program kurum dışında yürütülür, böylece kurumun belirli ihtiyaçları karşılanabilir.
Yukarıda verilenlerden hangileri mentorluk programının avantajları arasında yer almaktadır?
II.Programa katılan çalışanların, bilgi, beceri ve esneklikleri arttığı için tüm taraflar bundan yarar sağlar (mentor, çalışanlar, kurum).
III.Program kurum dışında yürütülür, böylece kurumun belirli ihtiyaçları karşılanabilir.
Yukarıda verilenlerden hangileri mentorluk programının avantajları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnızca III
B
I ve III
C
II ve III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Mentorluk, çalışanların kariyerlerinin gelişiminde fark yaratacak katkılar sağlayabilecek etkin bir stratejidir. Mentorluk programının avantajları şunlardır.
• Çalışanların öz saygılarını ve işlerinde rekabet güçlerini iyileştirebilecek bir yönetim stratejisi olarak uygulanması nispeten kolaydır.
• Profesyonel, teknik ve yönetim bilgi ve becerilerinin aktarılması için etkin bir yöntemdir.
• Gelişmekte olan çalışanların becerilerine ve potansiyeline odaklanıldığı için işyerindeki insan kaynağını geliştirir.
• Programa katılan çalışanların, bilgi, beceri ve esneklikleri arttığı için tüm taraflar bundan yarar sağlar (mentor, çalışanlar, kurum).
• Program kurum içinde yürütülür, böylece kurumun belirli ihtiyaçları karşılanabilir.
• Çalışanların öz saygılarını ve işlerinde rekabet güçlerini iyileştirebilecek bir yönetim stratejisi olarak uygulanması nispeten kolaydır.
• Profesyonel, teknik ve yönetim bilgi ve becerilerinin aktarılması için etkin bir yöntemdir.
• Gelişmekte olan çalışanların becerilerine ve potansiyeline odaklanıldığı için işyerindeki insan kaynağını geliştirir.
• Programa katılan çalışanların, bilgi, beceri ve esneklikleri arttığı için tüm taraflar bundan yarar sağlar (mentor, çalışanlar, kurum).
• Program kurum içinde yürütülür, böylece kurumun belirli ihtiyaçları karşılanabilir.
Soru 30
I.Katılımcılık
II.Bilgi gizliliği
III.Hesap verebilirlik
Hızlı değişim ve rekabetin önemini artırdığı güçlendirme tekniğiyle çalışanların geliştirilmesi ve başarılı olması için örgütün yukarıdaki koşullardan hangilerini sağlaması gerekmektedir?
II.Bilgi gizliliği
III.Hesap verebilirlik
Hızlı değişim ve rekabetin önemini artırdığı güçlendirme tekniğiyle çalışanların geliştirilmesi ve başarılı olması için örgütün yukarıdaki koşullardan hangilerini sağlaması gerekmektedir?
Seçenekler
A
Yalnızca II
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Çalışanı güçlendirme, örgütün hem iç müşterilerine hem de dış müşterilerine yakın çalışanlara karar alma sorumluluğunun devredilmesidir. Hızlı değişim ve rekabetin önemini artırdığı güçlendirme tekniğiyle çalışanların geliştirilmesi ve başarılı olması için örgütün şu koşulları sağlaması gerekir.
• Katılımcılık
• Yenilikçilik
• Bilgiye ulaşmak
• Hesap verebilirlik.
• Katılımcılık
• Yenilikçilik
• Bilgiye ulaşmak
• Hesap verebilirlik.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi performansı şekillendiren personele yönelik temel yönetici davranışları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kendisinden ne beklendiği konusunda yeterli bilgi vermek.
B
Problemlere çözüm bulmasına yardım ve destek sağlamak.
C
Zayıf noktalarını geliştirmeye yönelik işlere yönlendirmek.
D
Gelişme ihtiyaçlarını karşılayarak üretkenliklerini artırmak.
E
Düzenli ve ilerlemesine yardımcı olacak geribildirim vermek.
Açıklama:
Uygulamalar performans yönetim sistemi mükemmel olsa bile performansın iyileştirilmesinde ve geliştirilmesinde yönetici ile personel arasındaki nitelikli ilişkinin güçlü etkisi olduğunu göstermektedir. Performansı şekillendiren temel yönetici davranışları şunlardır:
(1) Personelin kendisinden ne beklendiğini, yeterli ayrıntıda bilgi vererek anlamasına yardım etmek,
(2) Personelin problemlere çözüm bulmasına yardım etmek ve destek sağlamak,
(3) Personelin zayıf noktaları yerine güçlü yanlarıyla iyi bir performans gösterebileceği işlere yönlendirmek,
(4) Personelin bilinen güçlü yönleri ile örgüte katkıları arasında bir denge kurarak ve gelişme ihtiyaçlarını karşılayarak, üretkenliklerini artırmak ve
(5) Düzenli ve informel performans görüşmeleri yaparak personele açık, doğru ve ilerlemesine yardımcı olacak geribildirim vermeyi kendine görev edinmek. Doğru cevap C’dir.
(1) Personelin kendisinden ne beklendiğini, yeterli ayrıntıda bilgi vererek anlamasına yardım etmek,
(2) Personelin problemlere çözüm bulmasına yardım etmek ve destek sağlamak,
(3) Personelin zayıf noktaları yerine güçlü yanlarıyla iyi bir performans gösterebileceği işlere yönlendirmek,
(4) Personelin bilinen güçlü yönleri ile örgüte katkıları arasında bir denge kurarak ve gelişme ihtiyaçlarını karşılayarak, üretkenliklerini artırmak ve
(5) Düzenli ve informel performans görüşmeleri yaparak personele açık, doğru ve ilerlemesine yardımcı olacak geribildirim vermeyi kendine görev edinmek. Doğru cevap C’dir.
Soru 32
Geribildirim verilirken dikkat edilmesi gereken önemli noktalar vardır. Aşağıdakilerden hangisinde yarar sağlayan bu noktalardan biri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Bir hafta içinde geribildirim verilmelidir.
B
Tüm duyumlara yönelik dönüt verilmelidir.
C
Yargılama yaparken açık ve net olunmalıdır.
D
Kişilik özelliklerine atıfta bulunulmalıdır.
E
Dönüt belli konularla sınırlandırılmalıdır.
Açıklama:
- Geribildirim mutlaka işle bağlantılı olmalıdır: Etkin bir geribildirim mutlaka işle ilgili bir konuyu içermeli ve mümkünse eylemin gerçekleştiği andan itibaren 48 saat içinde gerçekleşmelidir.Duyduklarınıza değil, gerçek olaylara dayalı geribildirim verin: Geribildirim dedikodulara değil, gerçek sonuçlara veya gözlenen davranışlara dayalı verilmelidir. Kanıtlarla desteklenmelidir. • Açıklayın, yargılamayın: Geribildirim olanların aktarımı biçiminde olmalıdır. • Belirli bir davranışa atıfta bulunun: Tüm geribildirimi tek tek davranışlarla ilişkilendirin. Kendinizi genelleştirilmiş duygularınızı veya izlenimlerinizi iletmeye kaptırmayın. • Asıl konuyu seçin: Can alıcı konuları seçin ve kendinizi onlarla sınırlayın. Herkesin kabul edebileceği bir eleştiri kapasitesi vardır. Eğer o sınırı aşarsanız, personelsavunmaya geçecektir ve hiçbir yere varılamayacaktır. Ayrıca:• Odaklanın: bireyin iyileştirebileceği performans konusuna odaklanın• Olumlu geribildirim verin: İyileşme alanlarına ilave olarak bireyin iyi olduğu konularda da geribildirim verin. • Gizliliğe önem verin: ve • Tutarlı olun: Performansın belirli alanları hakkında verilen enformasyon, beklenmedik bir şekilde çok yoğun övgü ve ağır eleştiri arasında gidip gelmemelidir. Doğru cevap E’dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir geribildirim için olması gereken özelliklerden biridir?
Seçenekler
A
Sorunu bir örneklem üzerinden yorumlaması
B
Kişiye yönelik dönütten kaçınılması
C
Nedenlere bağlantı kurulması
D
Önce değerlendirici, sonra açıklayıcı olması
E
Tek tek olaylara odaklanması
Açıklama:
Daha etkili bir geribildirim için geribildirimin aşağıdaki özelliklere sahip olması beklenir:
- Geribildirimin zamanında, sürekli ve mümkünse günlük olarak verilmesi,
- Geribildirimin spesifik, doğrulanabilir ve tutarlı olması,
- Kişiye özel olması ve gizliliğin sağlanması,
- Sonuçlarla bağlantı kurulması,
- Önce açıklayıcı, sonra değerlendirici olması
- Performansı daha iyi duruma getirmeye odaklanması
- Tek tek olaylara odaklanmak yerine sorunu bir örneklem üzerinden yorumlaması,
- Personelebaşarılı olacağı konusunda güven duyulması
- Personelin öneri ya da fikir üretme sürecine katılmasının sağlanması. Doğru cevap A’dır.
Soru 34
Performans geliştirmenin tarafları ve genel sorumlulukları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yöneticilerin sorumlulukları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Öğrenme kültürü geliştirme
B
Öğrenen örgüt için politika geliştirme
C
Değişimle baş etme stratejileri geliştirme
D
Örgütte yaratıcı ve yatay düşünmeyi harekete geçirme
E
Mentorluk koçluk gibi belli becerileri kazanma
Açıklama:
İlk dört seçenekte Performans Geliştirmenin Tarafları ve Genel Sorumlulukları açısından Üst Yönetimin sorumlulukları sıralanmıştır. Astlarının potansiyelini ortaya çıkarma ve onları yetiştirme, Planlı öğrenme etkinlikleri geliştirme ve Gerekli becerileri kazanma (örneğin, mentorluk, değerleme, öneride bulunma ve koçluk) ise Yönetici genel sorumluluklarıdır. Doğru cevap E’dir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir gelişim planı ile ilgili doğrudur?
Seçenekler
A
Geçmiş performansın analizine yer vermez
B
Yöneticiler tarafından oluşturulur
C
Amaçlara ulaşma yöntemleri detaylı açıklanır
D
Kapsamı çalışanlar tarafından belirlenir
E
Başarı için baskı oluşturma rolü bulunur
Açıklama:
Etkili bir gelişim planı, aşağıdaki gereklilikleri karşılayabilmelidir.
- Planlar geçmiş performansın analizine ve gelecekteki taleplerin değerlendirilmesine dayanmalıdır. Elde edilmesi gerekli yeni beceriler, bireyin olası yeni görevleri, işin kapsamında ve bireyin rolünde ortaya çıkabilecek değişiklikler göz önünde bulundurulmalıdır.
- Yöneticiler, kendi performanslarını iyileştirme ve gelişim planlarını yapmaları konusunda bireyleri cesaretlendirmelidirler.
- Planlar, yönetici ve çalışanın ortaklaşa üzerinde uzlaştıkları ve anlaştıkları bir belge olmalıdır. Katılımlı bir şekilde hazırlanmalı ve bir sözleşme olarak görülmelidir.
- Planlar, yöneticinin desteğinde bireyin ulaşacağı hedefleri net olarak ortaya koymalıdır. Amaçlara nasıl ulaşılacağı konusunda fazla detay içermemeli ve kapsamını belirlemek çalışanların işi olmalıdır. Zira çalışanlar, kendi performanslarının ve öğrenmelerinin yönetiminde, kendileri de sorumluluk taşımalıdırlar.
- Planlar, başarı ölçütünü göstermelidir. Böylece hem çalışan hem de yönetici elde edilmesi beklenen sonuçlara ulaşılıp ulaşılmadığını bilebilirler.
- Bireyler, planların uygulanması için mümkün olan en üst düzeyde güçlendirilmelidir.
- Planlar, baskıcı olmadan ilerlemenin izlenmesi ve değerlendirilmesine imkân tanımalıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi koçluğun işlevsel olması için gerekli ilkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Koç çıkan sonuçların sorumluluğunu üstlenir.
B
Bireyin ne düşündüğüne odaklanılır.
C
Bireyin neyi deneyimlediğine odaklanılır.
D
Kişinin mükemmel sonuçlar üretebileceği inancına dayanır.
E
Görüşmeler eşitlik temelinde gerçekleştirilir.
Açıklama:
Koçluğun işlevsel olması için gerekli ilkeler :
- Bireye verilen destek kararlılıkla sürdürülür.
- Taraflar arasında doğruluk, açıklık ve güvene dayalı bir ilişki oluşturulur.
- Ortaya çıkan sonuçların sorumlusu bireydir.
- Birey, şu anda elde ettiği sonuçlardan daha iyisini gerçekleştirebilir.
- Bireyin ne düşündüğü ve neyi deneyimlediğine odaklanılır.
- Bireylerin mükemmel sonuçlar üretebileceği inancına dayanır.
- Görüşmeler eşitlik temelinde gerçekleştirilir. Doğru cevap A’dır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi koçların özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Konunun uzmanı olmalıdır.
B
Tüme varımcı teknikleri kullanabilir.
C
İlk faydalanan bireydir; fakat örgüt de fayda sağlar.
D
Daha formaldir; ancak informelliği de içerebilir.
E
Programı aylarla ölçülür.
Açıklama:
İlk faydalanan bireydir; fakat örgüt de fayda sağlar - koçların özelliğidir. Diğer verilen özellikler Mentorlerin özellikleridir. Doğru cevap C’dir.
Soru 38
Güçlendirilmiş çalışanlar, diğerlerine karşı davranışlarından, üzerinde uzlaşılmış sonuçları üretmekten, olumlu bir yaklaşıma sahip ve güven yaratmaktan sorumlu tutulmalıdır. Örgütün sağlaması gereken hangi koşul tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Katılımcılık
B
Yenilikçilik
C
Bilgiye ulaşmak
D
Hesap verebilirlik
E
Uzlaşmacılık
Açıklama:
Hızlı değişim ve rekabetin önemini artırdığı güçlendirme tekniğiyle çalışanların geliştirilmesi ve başarılı olması için örgütün şu koşulları sağlaması gerekir.
- Katılımcılık: Çalışanların işlerinin kontrolünü üstlenmeleri konusunda cesaretlendirilmeleri gerekir. Çalışanlar, iş süreçlerini ve bireylerarası iş ilişkilerini iyileştirmek konusunda sorumluluk üstlenmelidirler.
- Yenilikçilik: Çevre yenilikçi fikirlere sahip bireylere karşı anlayışlı olmalı ve yeni yollar keşfetmeleri ve makul maliyette makul riskler alabilmeleri konusunda onları cesaretlendirmelidir. Merak, teknik uzmanlık kadar değerli olduğunda ancak, güçlendirilmiş bir çevre yaratılır.
- Bilgiye ulaşmak: Çalışanlar oldukça çok bilgiye ulaşabilir durumda olmalıdırlar. Bireyler, işlerini gerçekleştirmede ne tür bilgiye ihtiyaçları olduğu konusunda karar verirler.
- Hesap verebilirlik: Çalışanı güçlendirme çalışanların istediği her şeyi yapabilecekleri anlamına gelmez. Güçlendirilmiş çalışanlar, diğerlerine karşı davranışlarından, üzerinde uzlaşılmış sonuçları üretmekten, olumlu bir yaklaşıma sahip ve güven yaratmaktan sorumlu tutulmalıdır. Doğru cevap D’dir.
Soru 39
Kariyer yönetiminde aşağıdakilerden hangisi kariyer fırsatları ve gereklerini saptamakla ilgilidir?
Seçenekler
A
Kariyer çalıştaylarının düzenlenmesi
B
İki yönlü kariyer yolları belirlenmesi
C
Çalışanlara geribildirim verilmesi
D
Kariyer rehberliği hizmeti verilmesi
E
Destekleyici bir ortamın hazırlanması
Açıklama:
İki yönlü (dual )kariyer yollarının oluşturulması fırsat ve gerekleri saptamakla ilgilidir. Doğru cevap B’dir .
Soru 40
Personelin ilerde üstleneceği roller ve bu rollere uygun gelişme konusunda yapılan ortak sözleşmeler oluşturma, iş veya rol tasarımı ile ilgili gelişim faaliyetleri hangi tür örgüt ödülünü tanımlar?
Seçenekler
A
Tanıma ve takdir etme
B
Başarma fırsatları sağlama
C
İşe bağlılığı teşvik etme
D
Beceri geliştirme
E
Örgüte bağlılık
Açıklama:
Finansal olmayan Performans yönetimi ödüllerinden biri Başarma fırsatları sağlama’dır.Performans yönetim süreçleri, yöneticiler ile personel arasında personelin ilerde üstleneceği roller ve bu rollere uygun gelişme konusunda yapılan ortak sözleşmeler üzerine inşa edilir. Bu nedenle yeni ve uygun iş veya rol tasarımı ve gelişim faaliyetleri performans yönetiminin önemli bir parçasıdır. Doğru cevap B’dir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetiminde geribildirim süreciyle ilgili doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Performansı bir biçimde etkilemiş sonuçlara, etkinliklere, kritik olaylara ve belirgin davranışlara değinmelidir.
B
Zamanında, sürekli ve mümkünse günlük olarak verilmelidir.
C
Performans geliştirme için değerli bir bilgi sağlar.
D
Geribildirimi verenin ortaya koyduğu sübjektif görüşler baz alınmalıdır.
E
Daima kanıta dayalı, spesifik ve tutarlı olmalıdır.
Açıklama:
Geri bildirim, görüşleri değil, gerçekleri baz almalıdır, geribildirimi verenin ortaya koyduğu sübjektif görüşlerden kaynaklanmamalıdır. Bu durumda doğru cevap D’dir.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi üst yönetimin performans geliştirme sürecindeki genel sorumluluklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Değişimle baş etme ve stratejiler geliştirme
B
Mentorluk, değerleme, öneride bulunma ve koçluk gibi gerekli becerileri kazanma
C
Öğrenme kültürü geliştirme
D
Öğrenen örgüt olmak için politika geliştirme
E
Örgütün bütününde serbest, yaratıcı ve yatay düşünmeyi harekete geçirme
Açıklama:
Üst yönetimin genel sorumlulukları öğrenme kültürü geliştirme, öğrenen örgüt olmak için politika geliştirme, değişimle baş etme ve stratejiler geliştirme ve örgütün bütününde serbest, yaratıcı ve yatay düşünmeyi harekete geçirmedir. Mentorluk, değerleme, öneride bulunma ve koçluk gibi gerekli becerileri kazanma ise yöneticilerin sorumluluğudur. Bu durumda doğru cevap B’dir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir gelişim planı oluşturmak için dikkat edilmesi gereken unsurlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Planlar, baskıcı olmadan ilerlemenin izlenmesi ve değerlendirilmesine imkan tanımalıdır.
B
Planlar, yöneticinin desteğinde bireyin ulaşacağı hedefleri net olarak ortaya koymalıdır.
C
Planlar geçmiş performansın analizine ve gelecekteki taleplerin değerlendirilmesine dayanmalıdır.
D
Planlar, yöneticilerin tek başına karar verip uyguladığı belgeler olmalıdır.
E
Yöneticiler, kendi performanslarını iyileştirme ve gelişim planlarını yapmaları konusunda bireyleri cesaretlendirmelidirler.
Açıklama:
Planlar, yönetici ve çalışanın ortaklaşa üzerinde uzlaştıkları ve anlaştıkları bir belge olmalıdır. Katılımlı bir şekilde hazırlanmalı ve bir sözleşme olarak görülmelidir.Bu durumda doğru cevap D’dir.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi koçların temel işlevlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Amacı netleştirmek
B
Gerçekleri ortaya koymak
C
Karar vermek
D
Kontrol sistemi oluşturmak
E
Seçenekleri oluşturmak
Açıklama:
Koçların çoğu, toplantılarda bir çerçeve kullanır. En çok kullanılan model, dört temel adımdan oluşur. Bu adımlar; amacı netleştirmek, gerçekleri ortaya koymak, seçenekleri oluşturmak ve karar vermektir. Bu durumda doğru cevap D’dir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi koçluk sürecinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Çoğunlukla formeldir.
B
İlk faydalanan bireydir.
C
Koçluk oturumu aylarla ölçülür.
D
Konunun uzmanı olmalıdır.
E
Tüme varımcı teknikleri kullanır.
Açıklama:
Tümden gelimci teknikleri kullanır. Koçun konunun uzmanı olması gerekmez. Çoğunlukla bir parça bilgi sahibi olmak yaralı olabilir; fakat bazen de ayak bağı olabilir. İlk faydalanan bireydir; fakat örgüt de fayda sağlar. Koçluk oturumu, dakikalarla ölçülür. Çoğunlukla informeldir. Koça saygı duyulur. Koç ile koçluk edilen arasındaki uyum, sürece yardımcı olur. Bu durumda doğru cevap B’dir.
Soru 46
Aşağıdaki kavramlardan hangisi işi yapanı işin sahibi haline getirmeyi amaçlayan, yardımlaşma, paylaşma, yetiştirme ve ekip çalışması yolu ile kişilerin karar verme yetkilerini artırma ve bireyleri geliştirme süreci olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Güçlendirme
B
Koçluk
C
Mentorluk
D
Gelişme planı
E
İş tasarımı
Açıklama:
Güçlendirme, yardımlaşma, paylaşma, yetiştirme ve ekip çalışması yolu ile kişilerin karar verme yetkilerini artırma ve bireyleri geliştirme süreci olarak tanımlanır. Güçlendirme, işi fiilen yapan kişinin organizasyonun üst kademelerindeki yöneticilere oranla işi daha iyi bildiği anlayışına dayanmaktadır. Dolayısıyla güçlendirme işi yapanı işin sahibi haline getirmeyi amaçlamaktadır. Bu durumda doğru cevap A’dır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi güçlendirme tekniğinin başarılı olabilmesi için uygulanması gereken unsurlardan biridir?
Seçenekler
A
Esneklik
B
Süreklilik
C
Uyumluluk
D
Uzmanlık
E
Yenilikçilik
Açıklama:
Hızlı değişim ve rekabetin önemini artırdığı güçlendirme tekniğiyle çalışanların geliştirilmesi ve başarılı olması için örgütün Katılımcılık, yenilikçilik, bilgiye ulaşmak ve hesap verebilirlik unsurlarını sağlaması gerekmektedir. Bu durumda doğru cevap E’dir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi bireylerin işlerinde ilerlemelerini sağlayan eğitimleri, iş deneyimini, rehberlik hizmetini ve iş tahsisini şemsiyesi altına alan bir terimdir?
Seçenekler
A
Güçlendirme
B
Kariyer geliştirme
C
Kariyer merdiveni
D
Kariyer planlama
E
Performans değerleme
Açıklama:
Kariyer geliştirme, bireylerin işlerinde ilerlemelerini sağlayan bir çok eğitimi, iş deneyimini, rehberlik hizmetini ve iş tahsisini şemsiyesi altına alan bir terimdir. Bu durumda doğru cevap B’dir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi örgütsel veya kişisel nedenlerden dolayı kariyer basamaklarında ilerlemede yavaşlama olasılığının söz konusu olduğu durumu ifade eden kavramdır?
Seçenekler
A
Cam tavan
B
Kariyer platosu
C
Kariyer yolu
D
Kaygan zemin
E
Ters kariyer merdiveni
Açıklama:
Kariyer platosu, örgütsel veya kişisel nedenlerden dolayı kariyer basamaklarında ilerlemede yavaşlama olasılığının söz konusu olduğu durumu ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu durumda doğru cevap B’dir.
Soru 50
Performans ödülleri gruplandırıldığında aşağıdakilerden hangisi dışarıda kalmaktadır?
Seçenekler
A
Başarma duygusu
B
Plaket verme
C
Satış primleri
D
Teşvik ve ikramiyeler
E
Yüksek ücretler
Açıklama:
Performans ödülleri içsel ve dışsal olarak iki grupta toplanabilir. Başarma duygusu, bireyin doğrudan deneyimlediği içsel ödülleridir. Dışsal ödüller ise çalışana dışarıdan verilen finansal ve finansal olmayan teşvikleri kapsar. Yüksek ücretler, teşvik ve ikramiyeler ve satış primleri finansal ödüllere örnektir. Finansal olmayan ödüller ise onurlandırma, hediye-plaket verme gibi ödüllerdir. Diğer seçenekler dışsal ödüllerken, başarma duygusu içsel ödüllerdendir. Bu durumda doğru cevap A’dır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi sistemin bir parçasından elde edilen performans bilgisinin, sistemin daha öncesindeki diğer bir parçasına iletilmesi olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kontrol
B
Değerleme
C
Yönetim
D
Gelişme
E
Geribildirim
Açıklama:
Geribildirim, sistem mühendisliğinde, sistemin bir parçasından elde edilen performans bilgisinin, sistemin daha öncesindeki diğer bir parçasına iletilmesidir. Böylece bilginin iletildiği parça ya düzeltici bir eylem başlatabilir ya da yeni bir eylem oluşturabilir. Eğer geribildirim olmazsa sistemin parçaları sonuçtan bağımsız hep yapmakta oldukları gibi işleyişine devam ederler ve bu da bir süre sonra sistemin çökmesine neden olabilir ya da sistem gelişemez.
Soru 52
Aşağıdaki hangisi personelin kabiliyet ve yetenekleri geliştirici öğrenme ihtiyaçlarını açığa çıkartan bir plan çeşididir?
Seçenekler
A
İş planı
B
Strateji
C
Program
D
Performans planı
E
Kişisel gelişim planı
Açıklama:
Personel gelişim planlamasının amacı, örgüt içinde öğrenmeyi teşvik etmek ve kariyerlerinde ilerlemeye yardımcı beceri ve bilgilerle donatılmış personeli işletmeye kazandırmaktır. Kişisel gelişim planı, personelin kariyerlerinde ilerlemeleri ve performanslarını iyileştirmelerini sağlayacak, kabiliyet ve yetenekleri geliştirici öğrenme ihtiyaçlarını açığa çıkartır. Gelişme planı, personele onların yöneticilerine ve örgütün kendisine düşen eylemlere işaret etmek suretiyle bir öğrenme çerçevesi oluşturur. Plan, aynı zamanda uygulamanın gözden geçirilmesi ve izlenmesi içi bir referans noktası olarak hizmet eder.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi personel gelişim planının öğrenme yöntem ve faaliyetlerinden bir rol modelinin adapte edilmesi olarak ifade edilir?
Seçenekler
A
Gözlemleme
B
Yaşayarak Öğrenme
C
Yönlendirilmiş Okuma
D
Koçluk
E
Mentorluk
Açıklama:
Planlar daima işle ilişkili olmalı ve işin etkili bir şekilde taşıyabileceği kapasiteyi göz önünde bulundurmalıdır. Planlar sadece eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve o ihtiyaçları tatmin edecek uygun kursların tespitinden ibaret değildir. Eğitici kurslar, gelişim planının bir bölümünü oluşturabilir, fakat gelişim aracı olarak kurslar değerli olmakla birlikte, diğer önemli öğrenme yöntemlerinden ve faaliyetlerinden yararlanılabilir. Bunlar arasında koçluk (personelin yönlendirilmesi), mentorluk (bir rol modelinin adapte edilmesi), iyi uygulamalara sahip diğerlerinin gözlemlenmesi ve analiz edilmesi, iş zenginleştirme, projeler ya da özel çalışmalar için görevlendirmeler, farklı iş alanlarına girme, meslek topluluklarına üye olma (benzer işleri yapanlardan öğrenme) ve aktif rol alma, iş üzerinde yaparak yaşayarak öğrenme, yönlendirilmiş okuma vb. sayılabilir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi yardımlaşma, paylaşma, yetiştirme ve ekip çalışması yolu ile kişilerin karar verme yetkilerini artırma ve bireyleri geliştirme süreci olarak tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kariyer Planlaması
B
Yükselme
C
Hiyerarşi
D
Terfi
E
Güçlendirme
Açıklama:
Bir yönetim kavramı olarak güçlendirme; yardımlaşma, paylaşma, yetiştirme ve ekip çalışması yolu ile kişilerin karar verme yetkilerini artırma ve bireyleri geliştirme süreci olarak tanımlanır.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi bir iş görenin kariyer hedeflerine ulaşacak yolunun tespit edilerek ilerleyişinin planlaması olarak belirtilir?
Seçenekler
A
İnsan kaynağı
B
Terfi
C
Eğitim planlaması
D
Güçlendirme
E
Kariyer planlaması
Açıklama:
Kariyer planlaması, bir iş görenin sahip olduğu bilgi, yetenek, beceri ve güdüleri doğrultusunda kariyer hedeflerine ulaşacak yolun tespit edilerek, çalışmakta olduğu örgüt içindeki ilerleyişinin ya da yükseltilmesinin planlamasıdır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi dikey ilerlemenin mümkün olduğu pozisyonlar için kullanılan bir tabirdir?
Seçenekler
A
Performans Planı
B
İnsan Kaynağı Programı
C
Eğitim Planlaması
D
Kariyer Planlaması
E
Kariyer Merdiveni
Açıklama:
Dikey ilerlemenin mümkün olduğu pozisyonlar için “kariyer merdiveni” sözcüğü kullanılır ve kariyer gelişimiyle birlikte anılır. Kariyer merdiveni, yetenekli ve yükselme kapasitesine sahip kimseleri giderek daha iddialı ve daha fazla sorumluluk isteyen pozisyonlara taşıyan ve belirli bir mantık silsilesi içinde ilerleyen basamaklara verilen addır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi bireyin doğrudan deneyimlediği şekilde; başarma, yaptığı işin takdir edilmesi gibi durumlardan sonra çalışanda memnuniyet yaratması ve tatmini sağlaması olarak ifade edilir?
Seçenekler
A
Dışsal Ödüller
B
Maddi Ödüller
C
Somut Ödüller
D
Maddi Olmayan Ödüller
E
İçsel Ödüller
Açıklama:
Performans ödülleri içsel ve dışsal olarak iki grupta toplanabilir. Başarma duygusu, yaptığı işin takdir edildiği hissi, öz saygının yükselmesi, yeni beceriler edinme ya da geliştirme, çalışanda memnuniyet yaratır ve tatmine neden olur. Bunlar başarılı olan bireyin doğrudan deneyimlediği içsel ödülleridir. Dışsal ödüller ise, çalışana dışardan verilen maddi ve maddi olmayan teşvikleri kapsar. Maddi ödüller, elle tutulabilir, somut kazanımlardır.
Yüksek ücretler, teşvik ve ikramiyeler, satış primleri, bir kereye mahsus parasal ödüller vb. bu kapsamda yer alır. Maddi olmayan ödüller de onurlandırma, hediye-plaket verme, teşekkür etme vb. ödüllerdir. Yerinde ve zamanında verilen finansal olmayan ödüller çalışanların rakamlarla ifade edilemeyecek tatminler yaşamasına neden olabilir.
Yüksek ücretler, teşvik ve ikramiyeler, satış primleri, bir kereye mahsus parasal ödüller vb. bu kapsamda yer alır. Maddi olmayan ödüller de onurlandırma, hediye-plaket verme, teşekkür etme vb. ödüllerdir. Yerinde ve zamanında verilen finansal olmayan ödüller çalışanların rakamlarla ifade edilemeyecek tatminler yaşamasına neden olabilir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimi sistemi içerisinde önemli bir yeri olan finansal olmayan ödüller olarak belirtilmektedir?
- Tanıma ve takdir etme
- Başarma fırsatları sağlama
- Beceri geliştirme
- İşe bağlılığı teşvik etme
- Örgüte bağlılık
Seçenekler
A
Hiçbiri
B
Yalnız III, IV, V
C
Yalnız II, III, IV
D
Yalnız I, IV
E
Hepsi
Açıklama:
Performans yönetimi sistemi gerektiği biçimde kurulduğu ve işletildiğinde de personele maddi olmayan ödüller sağlar. Performans yönetiminin tüm ödül sistemi içinde önemli bir rolü vardır. Ödül sistemi içindeki her bir parça birbirleriyle bağlantılıdır, bütünleşiktir ve bütünle uyumludur. Performans yönetiminin ana hedefinin ücrete ilişkin kararlarda çalışanın perfromansı veya katkısını belirtecek değerlendirmeler oluşturmak olduğu varsayılır. Oysa performans yönetimi, işe bağlılığı teşvik etmek ve adanmışlığı, işe sahip çıkmayı en üst seviyelere çıkarmak için bir dizi ödül sunar. Bunlar maddi olmayan ödüllerdir ve maddi ödüllerden daha kalıcı ve daha güçlü etki bırakabilirler. Perfromans yönetiminin amacı, insanları geliştirmek ve en geniş anlamıyla onları ödüllendirmektir. Finansal olmayan bu ödüller aşağıda sıralanmıştır:
- Tanıma ve takdir etme: Performans yönetimi uygulayan işletmelerde personel başarılarının ve güçlü yönlerinin bilinmesi mümkündür. Personel kendilerine verilen geribildirim aracılığıyla performans durumları konusunda bilgi edinir. Yapmış oldukları başarılı işler için genellikle onlara formal ya da informel yollardan teşekkür edilir. Verilen geribildirimle personelin potansiyellerini açığa çıkarmak için nasıl harekete geçeceklerini ve daha da iyi performansa nasıl elde ulaşacaklarını anlamaları sağlanır.
- Başarma fırsatları sağlama: Performans yönetim süreçleri, yöneticiler ile personel arasında personelin ilerde üstleneceği roller ve bu rollere uygun gelişme konusunda yapılan ortak sözleşmeler üzerine inşa edilir. Bu nedenle iş veya rol tasarımı ve gelişim faaliyetleri performans yönetiminin önemli bir parçasıdır.
- Beceri geliştirme: Performans yönetimi, personelin becerilerini geliştirmek için harekete geçmeleri konusunda motive olacakları ortamı oluşturur. Performans yönetimi öğrenmeye odaklanma, ilerleme için çeşitli desteklerden ve koçluktan yararlanma üzerinde uzlaşılmış bir çerçeve sunar.
- Kariyer planlama: Personele şu anda bulundukları kariyer yolundan ve hem örgüt hem de kendileri için bunun en iyisi olduğundan emin olmak için ne yapabilecekleri konusunda performans değerleme görüşmeleri eşsiz bir tartışma zemini sağlar.
- İşe bağlılığı teşvik etme: İnsanlar yaptıkları işlerine karşı duydukları ilgiyi ve heyecanı korudukları sürece işlerine bağlıkları sürer. Bu, performans yönetimi aracılığıyla yaratılabilir. Performans yönetimi sayesinde iş ve iş ortamı bireysel amaçları ve hedefleri gerçekleştirecek; iş tatmini de istenen iş sonuçları için sorumluluk almayı sağlayacak şekilde içsel motivasyon faktörleri üzerine yoğunlaştığında söz konusu heyecan ve ilgi yaratılabilir.
- Örgüte bağlılık: Performans yönetiminin temel hedeflerinden biri, örgüte ve örgütün amaçlarına bağlılığı artırmaktır. Bu bireysel ve örgütsel amaçların entegrasyonu ile mümkün olur.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi maddi ödüllerden sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Onurlandırma
B
Hediye Verme
C
Plaket Verme
D
Teşekkür Etme
E
Satış Primleri
Açıklama:
Maddi ödüller, elle tutulabilir, somut kazanımlardır. Yüksek ücretler, teşvik ve ikramiyeler, satış primleri, bir kereye mahsus parasal ödüller vb. bu kapsamda yer alır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi maddi olmayan ödüllerden sayılmaktadır?
Seçenekler
A
Yüksek Ücretler
B
Teşvik ve İkramiyeler
C
Satış Primleri
D
Parasal Ödüller
E
Plaket Verme
Açıklama:
Maddi olmayan ödüller de onurlandırma, hediye-plaket verme, teşekkür etme vb. ödüllerdir. Yerinde ve zamanında verilen finansal olmayan ödüller çalışanların rakamlarla ifade edilemeyecek tatminler yaşamasına neden olabilir.
Ünite 8
Soru 1
Performans yönetiminde dikkat edilmesi gereken konularla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Her işletmede başarıyla uygulanabilecek tek bir performans ölçme yöntemi bulunmaktadır.
B
Sadece uygulayıcıların performans yönetimi sisteminin işleyişi ile ilgili olarak bilgilendirilmeleri ve eğitimleri gerekmektedir.
C
Performans yönetim sistemini uygulayacak çalışanların eğitimi performans yönetiminde en az dikkat edilen konudur.
D
İşletmelerin hedeflenen amaçlara ulaşması için performans planlama faaliyetleri sırasında doğru performans kriter ve standartları belirlemiş olmaları gerekmektedir.
E
İşletmeler kendilerine en uygun yöntemleri tek bir değerlendirmeyle belirlemelidirler.
Açıklama:
Etkili bir performans yönetim sistemi karşı karşıya bulunduğu sorunları aşarak performans ölçme ve değerlemesindeki hataları minimum seviyede tutabilir. Böylece işletmenin performans yönetim sistemini uygularken hedeflediği amaçlara ulaşması da mümkün hale gelir. Bu amaçla öncelikle işletmelerin performans planlama faaliyetleri sırasında doğru performans kriter ve standartları belirlemiş olmaları gerekmektedir. Bunun ardından performans yönetim sistemini uygulayacak çalışanların eğitimi önem taşımaktadır. Sadece uygulayıcıların değil, performansı ölçülecek çalışanların da performans yönetimi sisteminin işleyişi ile ilgili olarak bilgilendirilmeleri ve eğitimleri gerekmektedir. Diğer yandan işletme için en uygun performans ölçme yönteminin seçimi de bir diğer önemli konudur. Her işletmede başarıyla uygulanabilecek tek bir performans ölçme yöntemi bulunmamaktadır. İşletmeler kendilerine en uygun yöntemleri kendileri dikkatle belirlemelidirler. Bu yöntemlerin başarıyla uygulanabilmesi için bilgi sistemi altyapısının da kurumuş olması gerekmektedir. Bu sistem hem çalışanların performanslarıyla ilgili verilerin hızlı şekilde toplanmasını, güvenilir şekilde saklanmasını, etkin biçimde analiz edilebilmesini ve sonuçların da şeffaf biçimde paylaşılabilmesini mümkün kılacaktır.
Soru 2
Performansı değerleyenlerin olumsuz tutumlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yöneticiler genellikle performans yönetimi çalışmalarını zaman kaybı olarak görmektedir.
B
Performans yönetimi süreci belli dönemlerde olup bittiği için süreci idare edenlerin belli hazırlıklar yapmalarını gerektirmemektedir.
C
Performans yönetimi sürecinin başarısının tek ölçütü yöneticilerin iletişim kurma yetkinlikleridir.
D
Yöneticilerde katılımcı yönetim anlayışının gelişmesi için onların performans yönetimi anlayışı yerine performans değerleme bakış açısına sahip olmaları gerekir.
E
Yöneticiler performans yönetimi sürecinin doğasından kaynaklanan çatışmalara ve gerilimlere yakın olma eğilimindedirler.
Açıklama:
Yöneticiler genellikle performans yönetimi çalışmalarını zaman kaybı olarak görmekte ve işletmelerine katkı sağlayıcı nitelikte bulmamaktadırlar. Bunun yerine
daha öncelikli olarak gördükleri işlere odaklanmayı tercih etmektedirler. Oysa performans yönetimi süreci işletmelerde yöneticilerin katkı ve desteğiyle sürdürülmesi gereken en önemli işlerdendir.
• Yöneticiler performans yönetimi sürecinin doğasından kaynaklanan çatışmalardan ve gerilimlerden uzak durma eğilimindedirler. Oysa bu çatışmalar işletmenin
menfaatleri doğrultusunda yönetilebilirler.
• Performans yönetimi sürecinin başarısı büyük ölçüde yöneticilerin planlama, analiz etme ve iletişim kurma yetkinliklerine bağlıdır. Ancak kimi yöneticiler bu yetkinliklere gerekli düzeyde sahip olmadıklarından performans yönetimi sürecine
yönelik olumsuz tutumlar geliştirmektedirler.
• Bir başka sorun da yöneticilerin performans yönetimine karşı bakış açıları ile ilgilidir. Bazı yöneticiler performans yönetimi
sürecine daha çok bir performans ölçme ve değerlemesi süreci
olarak bakmakta ve bu faaliyetleri yılın belli dönemlerinde gerçekleştirilen rutin işlemler olarak görmektedir. Ancak performans yönetimi sürekli devam eden bir süreçtir. Ancak kimi yöneticiler bu sürekliliği kabullenmekte ve gereğini yerine getirmekte isteksiz
olmaktadırlar. Bunun en önemli nedeni ise yöneticilerin genellikle planlama eğiliminde bulunmaları ve planlamanın da yöneticilerin zamanlarını belli parçalara ayırarak çalışma eğilimini güçlendirmesidir. Yapılacak işler genellikle başı-sonu belli ve sırayla gerçekleştirilen faaliyetler olarak görülmektedir. Oysa performans yönetimi farklı düzeylerde süreklilik isteyen bir faaliyettir.
• Yöneticilerin performans yönetimi anlayışı yerine performans değerleme bakış
açısına sahip olmalarının yarattığı bir başka olumsuzluk da yöneticilerde katılımcı
yönetim anlayışının gelişememiş olmasıdır. Çünkü belli bir noktada durup çalışanların performansı hakkında kararlar vermek tek yönlü bir süreçtir. Oysa performans yönetimi süreci tüm tarafların katılımıyla yürütülmesi gereken katılımcı bir süreçtir. Otoriter yöneticiler performans yönetimi anlayışının gerektirdiği yönetim yaklaşımına uzak kalmaktadırlar.
• Benzer şekilde performans yönetimi sürecinin belli dönemlerde olup bitmeyen, sürekli tekrar eden bir yapıda olması, süreci idare edenlerin de belli hazırlıklar yapmalarını gerektirmektedir. Bu hazırlıkların gerektirdiği çaba birçok yönetici için
günlük işler arasında vakit kaybı olarak görülmektedir.
• Bir başka sorun nedeni de performans yönetimi sürecinin kim tarafından sahiplenileceği konusudur. İşletmelerde genellikle performans yönetimi süreci insan
kaynakları birimi tarafından planlamakta ve yürütülmektedir. Diğer birimlerin yöneticileri sürecin amaçları hakkında bilgi sahibi olamamakta, sadece işleyişle
ilgili prosedürler hakkında bilgilendirilmektedirler. Bu da sistemle ilgili fikirleri alınmayan söz konusu yöneticilerinin performans yönetimi sürecine yönelik kimi zaman direnişlere varan olumsuz tutumlar geliştirmelerinin nedenlerinden biridir.
daha öncelikli olarak gördükleri işlere odaklanmayı tercih etmektedirler. Oysa performans yönetimi süreci işletmelerde yöneticilerin katkı ve desteğiyle sürdürülmesi gereken en önemli işlerdendir.
• Yöneticiler performans yönetimi sürecinin doğasından kaynaklanan çatışmalardan ve gerilimlerden uzak durma eğilimindedirler. Oysa bu çatışmalar işletmenin
menfaatleri doğrultusunda yönetilebilirler.
• Performans yönetimi sürecinin başarısı büyük ölçüde yöneticilerin planlama, analiz etme ve iletişim kurma yetkinliklerine bağlıdır. Ancak kimi yöneticiler bu yetkinliklere gerekli düzeyde sahip olmadıklarından performans yönetimi sürecine
yönelik olumsuz tutumlar geliştirmektedirler.
• Bir başka sorun da yöneticilerin performans yönetimine karşı bakış açıları ile ilgilidir. Bazı yöneticiler performans yönetimi
sürecine daha çok bir performans ölçme ve değerlemesi süreci
olarak bakmakta ve bu faaliyetleri yılın belli dönemlerinde gerçekleştirilen rutin işlemler olarak görmektedir. Ancak performans yönetimi sürekli devam eden bir süreçtir. Ancak kimi yöneticiler bu sürekliliği kabullenmekte ve gereğini yerine getirmekte isteksiz
olmaktadırlar. Bunun en önemli nedeni ise yöneticilerin genellikle planlama eğiliminde bulunmaları ve planlamanın da yöneticilerin zamanlarını belli parçalara ayırarak çalışma eğilimini güçlendirmesidir. Yapılacak işler genellikle başı-sonu belli ve sırayla gerçekleştirilen faaliyetler olarak görülmektedir. Oysa performans yönetimi farklı düzeylerde süreklilik isteyen bir faaliyettir.
• Yöneticilerin performans yönetimi anlayışı yerine performans değerleme bakış
açısına sahip olmalarının yarattığı bir başka olumsuzluk da yöneticilerde katılımcı
yönetim anlayışının gelişememiş olmasıdır. Çünkü belli bir noktada durup çalışanların performansı hakkında kararlar vermek tek yönlü bir süreçtir. Oysa performans yönetimi süreci tüm tarafların katılımıyla yürütülmesi gereken katılımcı bir süreçtir. Otoriter yöneticiler performans yönetimi anlayışının gerektirdiği yönetim yaklaşımına uzak kalmaktadırlar.
• Benzer şekilde performans yönetimi sürecinin belli dönemlerde olup bitmeyen, sürekli tekrar eden bir yapıda olması, süreci idare edenlerin de belli hazırlıklar yapmalarını gerektirmektedir. Bu hazırlıkların gerektirdiği çaba birçok yönetici için
günlük işler arasında vakit kaybı olarak görülmektedir.
• Bir başka sorun nedeni de performans yönetimi sürecinin kim tarafından sahiplenileceği konusudur. İşletmelerde genellikle performans yönetimi süreci insan
kaynakları birimi tarafından planlamakta ve yürütülmektedir. Diğer birimlerin yöneticileri sürecin amaçları hakkında bilgi sahibi olamamakta, sadece işleyişle
ilgili prosedürler hakkında bilgilendirilmektedirler. Bu da sistemle ilgili fikirleri alınmayan söz konusu yöneticilerinin performans yönetimi sürecine yönelik kimi zaman direnişlere varan olumsuz tutumlar geliştirmelerinin nedenlerinden biridir.
Soru 3
Performansı değerlenenlerin olumsuz tutumlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Performans yönetiminde bir yanda cezalandırma, öteki yanda da ödüllendirme mantığı bulunmaktadır.
B
Performans yönetiminin tek ve en önemli boyutu performans ölçme ve değerlemesidir.
C
Değerlendirilenler yerine değerlendiricilere performans yönetimi süreciyle ilgili eğitimler verilmesi gerekmektedir.
D
Çalışanlar genellikle yöneticilerin performans yönetim sisteminin ödüllendirme doğrultusunda kullandıklarını düşünme eğilimdedirler.
E
Çalışanlar performans ölçme sonuçlarının kimin işten çıkarılacağına karar verilmesi dışında bir amaçla kullanılacağına inanmaktadırlar.
Açıklama:
• Performans yönetiminin iki önemli boyutu bulunmaktadır. Bir taraftan performans ölçme ve değerlemesi yapılmakta, diğer taraftan ise performans geliştirici ve iyileştirici tedbirler alınmaktadır. Yani bir yanda cezalandırma, öteki yanda da ödüllendirme mantığı bulunmaktadır. Çalışanlar genellikle yöneticilerin performans yönetim sisteminin birinci amaç doğrultusunda kullandıklarını düşünme eğilimdedirler. Performans ölçme sonuçlarının kimin işten çıkarılacağına karar verilmesi dışında bir amaçla kullanılacağına inanmayan çalışanlar sürece yönelik olumsuz tutumlar geliştirebilirler. Bunun aşılabilmesi için değerlendiriciler kadar değerlendirilenlere de performans yönetimi süreciyle ilgili eğitimler verilmesi gerekmektedir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi performans planlama aşamasında en sık karşılaşılan hatalardandır?
Seçenekler
A
Hale etkisi
B
Tolerans ve katılık farklılıkları
C
Performansın doğru tanımlanmaması
D
Kontrast etkisi
E
Tek yönlü ölçme hatası
Açıklama:
Bir performans yönetimi sisteminin temeli performansın nasıl tanımlandığıdır. Doğru
tanımlanmamış bir performansın planlanması da, ölçülmesi de, geliştirilmesi de mümkün değildir. Bu nedenle performans dendiğinde ne anlaşılacağının belirlenmesi anlamında çalışanların hangi özelliklerinin dikkate alınacağının, yani performans kriterlerinin doğru belirlenmesi gerekmektedir.
tanımlanmamış bir performansın planlanması da, ölçülmesi de, geliştirilmesi de mümkün değildir. Bu nedenle performans dendiğinde ne anlaşılacağının belirlenmesi anlamında çalışanların hangi özelliklerinin dikkate alınacağının, yani performans kriterlerinin doğru belirlenmesi gerekmektedir.
Soru 5
"Bir pazarlamacı hem iyi satış yapmalı, hem de müşterilerle uzun vadeli iyi diyaloglar
geliştirmelidir. Müşteriler tarafından çok sevilen bir satış elemanı satış kotalarını tutturamadığı halde başarılı kabul ediliyorsa o zaman ................. bahsedilir."
Yukarıdaki örnekte ........... boşluğuna performansı ölçme ve değerleme sırasında yapılan hatalardan hangisi gelmelidir?
geliştirmelidir. Müşteriler tarafından çok sevilen bir satış elemanı satış kotalarını tutturamadığı halde başarılı kabul ediliyorsa o zaman ................. bahsedilir."
Yukarıdaki örnekte ........... boşluğuna performansı ölçme ve değerleme sırasında yapılan hatalardan hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Hale etkisi
B
Tek yönlü ölçme hatası
C
Kontrast etkisi
D
Tolerans ve katılık farklılıkları
E
Ortalama eğilimi
Açıklama:
Tek Yönlü Ölçme Hatası
Çalışanların performanslarının değerlendirilmesinde genellikle iş analizi bulgularından
yararlanılmaktadır. Performans kriter ve standartları iş tanımlarından ve iş gereklerinden yararlanılarak belirlenmektedir. Bu kriter ve standartlar bazen tek bir iş için birden fazla olabilmektedir. İşte tek yönlü ölçme hatası, bir çalışanın performansının ölçülmesinde o iş için belirlenen kriterlerden sadece birinin dikkate alınmasıyla ortaya çıkmaktadır. Örneğin bir pazarlamacı hem iyi satış yapmalı, hem de müşterilerle uzun vadeli iyi diyaloglar geliştirmelidir. Müşteriler tarafından çok sevilen bir satış elemanı satış kotalarını tutturamadığı halde başarılı kabul ediliyorsa o zaman tek yönlü ölçme hatasından bahsedilebilir.
Çalışanların performanslarının değerlendirilmesinde genellikle iş analizi bulgularından
yararlanılmaktadır. Performans kriter ve standartları iş tanımlarından ve iş gereklerinden yararlanılarak belirlenmektedir. Bu kriter ve standartlar bazen tek bir iş için birden fazla olabilmektedir. İşte tek yönlü ölçme hatası, bir çalışanın performansının ölçülmesinde o iş için belirlenen kriterlerden sadece birinin dikkate alınmasıyla ortaya çıkmaktadır. Örneğin bir pazarlamacı hem iyi satış yapmalı, hem de müşterilerle uzun vadeli iyi diyaloglar geliştirmelidir. Müşteriler tarafından çok sevilen bir satış elemanı satış kotalarını tutturamadığı halde başarılı kabul ediliyorsa o zaman tek yönlü ölçme hatasından bahsedilebilir.
Soru 6
"Performans değerlendiriciler kimi zaman çalışanların unvanlarından veya pozisyonlarından dolayı onları diğerlerinden farklı değerleme hatasına düşebilirler. Amir değerlemelerinde bu hata daha yüksek pozisyonlardakilerin daha iyi performansa sahip olacaklarının varsayılması biçiminde ortaya çıkarken, çalışma arkadaşları veya astların değerlemelerinde tam tersi bir hal alabilir."
Yukarıdaki açıklama performans ölçme ve değerlemesinde yapılan hatalardan hangisini açıklamaktadır?
Yukarıdaki açıklama performans ölçme ve değerlemesinde yapılan hatalardan hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Yakın geçmişteki olaylardan etkilenme
B
Güvenilirlik ve geçerlilik hataları
C
Genellemeler ve önyargılar
D
Atıf hataları
E
Pozisyondan etkilenme
Açıklama:
Pozisyondan Etkilenme
Performans ölçme ve değerlemesinde yapılan bir başka hata türü de pozisyondan etkilenmedir. Aslında bu hata türü de genelleme ve önyargılara benzer bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Performans değerlendiriciler kimi zaman çalışanların unvanlarından veya pozisyonlarından dolayı onları diğerlerinden farklı değerleme hatasına düşebilirler. Amir değerlemelerinde bu hata daha yüksek pozisyonlardakilerin daha iyi performansa sahip olacaklarının varsayılması biçiminde ortaya çıkarken, çalışma arkadaşları veya astların değerlemelerinde tam tersi bir hal alabilir.
Performans ölçme ve değerlemesinde yapılan bir başka hata türü de pozisyondan etkilenmedir. Aslında bu hata türü de genelleme ve önyargılara benzer bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Performans değerlendiriciler kimi zaman çalışanların unvanlarından veya pozisyonlarından dolayı onları diğerlerinden farklı değerleme hatasına düşebilirler. Amir değerlemelerinde bu hata daha yüksek pozisyonlardakilerin daha iyi performansa sahip olacaklarının varsayılması biçiminde ortaya çıkarken, çalışma arkadaşları veya astların değerlemelerinde tam tersi bir hal alabilir.
Soru 7
- Kurum kültüründen kaynaklanan hatalar
- Eğitim ihtiyaçlarının doğru bir biçimde analiz edilmemesinden kaynaklanan hatalar
- Performans değerleme ile motivasyon bağlantısının kurulamamasından kaynaklanan hatalar
- Amaçlara ulaşmayı sağlayacak doğru kriterler ve standartların saptanamamış olmasından kaynaklanan hatalar
Seçenekler
A
2, ve 4
B
1, 2 ve 3
C
1, 3 ve 4
D
2, 3 ve 4
E
1, 3 ve 4
Açıklama:
Performans iyileştirme ve geliştirme aşamasında kurum kültüründen, eğitim ihtiyaçlarının doğru bir biçimde analiz edilmemesinden, doğru ve zamanlı geribildirim verilememesinden, performans değerleme ile motivasyon bağlantısının kurulamamasından kaynaklanan hatalar ortaya çıkabilir.
Soru 8
Etkili bir performans yönetim sistemi için bir işletmenin performans yönetiminden beklediği sonuçlara ulaşmasının ilk şartı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Performans yönetimi eğitimlerinin verilmesi
B
İş yükünü azaltacak etkili bir bilgi sistemi kurulması
C
Performans yönetim sürecinin doğru planlanması
D
Performans yönetimi bilgi sistemlerinin kullanılması
E
Uygun performans değerleme ve geliştirme yöntemlerinin seçilmesi
Açıklama:
Performans Yönetim Sürecinin Doğru Planlanması
Performans yönetim sürecinin doğru planlanması bir işletmenin performans yönetiminden beklediği sonuçlara ulaşmasının ilk şartıdır.
Performans yönetim sürecinin doğru planlanması bir işletmenin performans yönetiminden beklediği sonuçlara ulaşmasının ilk şartıdır.
Soru 9
Performans yönetimi eğitimlerinin verilmesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Hataların neden ortaya çıktığı ve nasıl azaltılabileceği üzerinde durulmalıdır.
B
Eğitimlerin en önemlilerinden birisi de performans değerleme ve geliştirmede kullanılacak yöntemler hakkında bu yöntemlerin uygulayıcılarına bilgi verilmesidir.
C
Performans kriterleri ve standartları ile gerçekte nelerin ölçülmeye çalışıldığının paylaşılması da bir başka eğitim konusudur.
D
Performans yönetimi eğitimlerinde yöneticilere ve değerlendiricilere verilecek eğitimlerde öncelikle değerlendiricilerden kaynaklanan performans ölçme hataları konusunda bilgi verilmelidir.
E
Her bir yöntem için farklı beceri ve yeteneklerin geliştirilmesine gerek yoktur.
Açıklama:
Performans yönetimi eğitimlerinde yöneticilere ve değerlendiricilere verilecek eğitimlerde öncelikle değerlendiricilerden kaynaklanan performans ölçme hataları konusunda bilgi verilmelidir. Bu hataların neden ortaya çıktığı ve nasıl azaltılabileceği üzerinde durulmalıdır. Performans kriterleri ve standartları ile gerçekte nelerin ölçülmeye çalışıldığının paylaşılması da bir başka eğitim konusudur. Her bir yöntem için farklı beceri ve yeteneklerin geliştirilmesi gerekmektedir. Eğitimlerin en önemlilerinden birisi de performans değerleme ve geliştirmede kullanılacak yöntemler hakkında bu yöntemlerin uygulayıcılarına bilgi verilmesidir. Özellikle performans değerleme görüşmelerinin başarıya gerçekleştirilebilmesi için değerlendiricilere çalışanlarla etkili iletişim kurmaya dönük eğitimlerin verilmesi önem taşımaktadır.
Soru 10
Performans yönetiminin doğasından kaynaklanan sorunlarla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
İşletmelerde performans yönetiminin temel amacı çalışanların kendilerinden beklenenleri yerine getirip getirmediklerinin belirlenmesi ve karşılığının ödenmesidir.
B
İşletme sahipleri ve yöneticiler ile çalışanların farklı beklentileri gündeme gelebilir.
C
İşveren tarafı çalışanları olabildiğince fazla çalıştırmak istemekte, buna karşılık ise
olabildiğince az ödemede bulunmayı hedeflemektedir.
olabildiğince az ödemede bulunmayı hedeflemektedir.
D
İşletmeler arasındaki rekabette ayakta kalabilmenin yollarından biri de maliyetleri arttırmaktır.
E
İşletmeler açısından genel olarak çalışanlarını çok çalıştırıp az ödeme yapmak istemesinin bir nedeni de rekabettir.
Açıklama:
Performans Yönetiminin Doğasından Kaynaklanan Sorunlar
İşletmelerde performans yönetiminin temel amacı çalışanların kendilerinden beklenenleri yerine getirip getirmediklerinin belirlenmesi ve karşılığının ödenmesidir. Ancak performans yönetim süreci aynı zamanda işletmelerin bu temel amaçlarına ulaşmayı zorlaştıran, farklı beklentilerin çatıştığı bir süreçtir. Bu süreçte işletme sahipleri ve yöneticiler ile çalışanların farklı beklentileri gündeme gelmektedir. İşveren tarafı çalışanları olabildiğince fazla çalıştırmak istemekte, buna karşılık ise olabildiğince az ödemede bulunmayı hedeflemektedir. İşletmeler açısından bu tutumun oldukça mantıklı bir nedeni bulunmaktadır: Rekabet. İşletmeler arasındaki rekabette ayakta kalabilmenin yollarından biri de maliyetleri kısmaktır. Çoğu işletme içinse işgücü maliyetleri toplam maliyetler içerisinde önemli bir oran oluşturmaktadır. Bu nedenle işletmeler diğer maliyetler gibi çalışanlara yaptıkları ödemeleri de minimum
düzeyde tutmaya çalışmaktadırlar.
İşletmelerde performans yönetiminin temel amacı çalışanların kendilerinden beklenenleri yerine getirip getirmediklerinin belirlenmesi ve karşılığının ödenmesidir. Ancak performans yönetim süreci aynı zamanda işletmelerin bu temel amaçlarına ulaşmayı zorlaştıran, farklı beklentilerin çatıştığı bir süreçtir. Bu süreçte işletme sahipleri ve yöneticiler ile çalışanların farklı beklentileri gündeme gelmektedir. İşveren tarafı çalışanları olabildiğince fazla çalıştırmak istemekte, buna karşılık ise olabildiğince az ödemede bulunmayı hedeflemektedir. İşletmeler açısından bu tutumun oldukça mantıklı bir nedeni bulunmaktadır: Rekabet. İşletmeler arasındaki rekabette ayakta kalabilmenin yollarından biri de maliyetleri kısmaktır. Çoğu işletme içinse işgücü maliyetleri toplam maliyetler içerisinde önemli bir oran oluşturmaktadır. Bu nedenle işletmeler diğer maliyetler gibi çalışanlara yaptıkları ödemeleri de minimum
düzeyde tutmaya çalışmaktadırlar.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi performansı değerleyenlerin olumsuz tutumlarından kaynaklanan sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Yöneticilerin genellikle performans değerlendirme sürecini zaman kaybı olarak görmesi.
B
Yöneticilerin performans yönetimini farklı düzeyde süreklilik gerektiren bir faaliyet olarak görmeleri.
C
Yöneticilerin analiz etme ve iletişim kurma becerilerinin yüksek düzeyde olması.
D
Yöneticilerin performans değerlendirme sürecindeki çatışmaları şirket menfaatine uygun şekilde kullanabilmesi.
E
Performans değerlendirme sürecinin sürecin amaçlarına yönelik yöneticilerin bilgi sahibi olması.
Açıklama:
Yöneticiler genellikle performans yönetimi çalışmalarını zaman kaybı olarak görmekte ve işletmelerine katkı sağlayıcı nitelikte bulmamaktadırlar. Bunun yerine daha öncelikli olarak gördükleri işlere odaklanmayı tercih etmektedirler. Oysa performans yönetimi süreci işletmelerde yöneticilerin katkı ve desteğiyle sürdürülmesi gereken en önemli işlerdendir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi işletmelerdeki performans yönetiminin temel amacıdır?
Seçenekler
A
Çalışanların kendilerinden beklenenleri yerine getirip getirmediğinin ölçülmesi.
B
Çalışanların işe gelip gelmediğinin kontrol edilmesi.
C
Çalışanların başkaları hakkında ne düşündüğünün araştırılması.
D
Çalışanların yöneticileri hakkında söylevlerinin incelenmesi.
E
Çalışanların yemek zevklerinin öğrenilmesi.
Açıklama:
İşletmelerde performans yönetiminin temel amacı çalışanların kendilerinden beklenenleri yerine getirip getirmediklerinin belirlenmesi ve karşılığının ödenmesidir.
Soru 13
Performans yönetim sistemin içerisinde aşağıdakilerden hangileri biribiri ile çatışır?
Seçenekler
A
Birey ile doğa.
B
Bireyler.
C
Roller.
D
Kişilikler.
E
Birey ile organizasyon.
Açıklama:
İş hayatındaki gerilim alanları bu kadarla da sınırlı değildir (Bkz. Şekil 8.1). Kimi zaman işletmelerin ve çalışanların amaçları da kendi içerisinde çatışabilmektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi tek yönlü ölçme hatasına göre yanlıştır?
Seçenekler
A
Performans değerlendirmelerinde genellikle iş analizi bulguları kullanılır.
B
Performans kriterleri iş tanımlarına göre belirlenir.
C
Performans kriterleri işin gerekliliklerine göre belirlenir.
D
Performans kriterleri tek bir iş için birden fazla olabilir.
E
Performans kriterleri kişinin iletişim becerilerine göre belirlenir.
Açıklama:
Tek Yönlü Ölçme Hatası
Çalışanların performanslarının değerlendirilmesinde genellikle iş analizi bulgularından yararlanılmaktadır. Performans kriter ve standartları iş tanımlarından ve iş gereklerinden yararlanılarak belirlenmektedir. Bu kriter ve standartlar bazen tek bir iş için birden fazla olabilmektedir. İşte tek yönlü ölçme hatası, bir çalışanın performansının ölçülmesinde o iş için belirlenen kriterlerden sadece birinin dikkate alınmasıyla ortaya çıkmaktadır.
Çalışanların performanslarının değerlendirilmesinde genellikle iş analizi bulgularından yararlanılmaktadır. Performans kriter ve standartları iş tanımlarından ve iş gereklerinden yararlanılarak belirlenmektedir. Bu kriter ve standartlar bazen tek bir iş için birden fazla olabilmektedir. İşte tek yönlü ölçme hatası, bir çalışanın performansının ölçülmesinde o iş için belirlenen kriterlerden sadece birinin dikkate alınmasıyla ortaya çıkmaktadır.
Soru 15
"........... etkisi, performansı değerlendiren kişinin çalışanın performansını değerlendirirken o kişi hakkındaki genel kanaatinin etkisinde kalmasıdır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan alana aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Tek Yönlü Ölçüm.
B
Kontrast.
C
Tolerans ve Katılık.
D
Ortalama eğilimi.
E
Hale.
Açıklama:
Hale etkisi, performansı değerlendiren kişinin çalışanın performansını değerlendirirken okişi hakkındaki genel kanaatinin etkisinde kalmasıdır.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi örgütlerin görünmeyen yönlerinden biridir?
Seçenekler
A
Araç-gereç.
B
Malzeme-makine.
C
Giyim kuşam yönetmelikleri.
D
Herkes tarafından uyulan tutumlar.
E
Servis yönetmeliği
Açıklama:
Örgütlerin bir de görünmeyen yönleri bulunmaktadır. Bu görünmeyen yön; bütün çalışanların bildiği, paylaştığı ve uyduğu, ama hiçbir yerde yazılı olmayan birtakım değer, inanç, tutum ve varsayımlardan oluşan kurum kültürüdür.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi performans iyileştirme çalışmalarında en çok yararlanılan yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Eğitim ve geliştirme işlevleri.
B
Happy Hour.
C
Sosyal aktiviteler.
D
Spor faaliyetleri.
E
Disiplin uygulamaları.
Açıklama:
Eğitim ve geliştirme işlevi işletmelerde insan kaynakları yönetimi işlevlerinin en önemlilerinden birisidir. Bu işlev pek çok başka katkısının yanında işletmelerde performans yönetim sistemlerinin başarısı açısından hayati önem taşımaktadır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi işletmelerde performans yönetim sistemlerinin en önemli amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ücretlerin belirlenmesi.
B
Geri bildirim kültürünün artırılması.
C
Eğitim gelişim faaliyetlerinin belirlenmesi.
D
Sosyal faaliyetlere alt yapı oluşturması.
E
Terfilere alt yapı oluşturması.
Açıklama:
İşletmelerde performans yönetim sistemlerinin en önemli amaçlarından biri de çalışanlara geribildirim sunulmasıdır. Böylece işletmenin çalışanlarından ne beklediği, hangi tür bir performansın ne tür amaçlarla istendiği çalışanlar tarafından daha kolay anlaşılabilecektir. Kendinden ne istendiğini anlayan çalışanların performansı da artacaktır. Diğer yandan çalışanların önemli bir kısmı da kendi performansı hakkında geribildirim alarak kendini geliştirmek istemektedir. Bu nedenle performans geliştirme amacıyla çalışanlara etkin geribildirim verilmesi önem taşımaktadır. Uygulamada işletmelerin önemli ir kısmının performans ölçme ve değerleme işlevini ücretlendirme ve terfi işlemleri için uyguladığı bilinmektedir. Çalışanlara verilen ücretlerdeki ayarlamalar ve terfiler de onlara geribildirim vermenin bir yolu olarak görülmektedir. Oysa ücret ve terfiler çoğu zaman etkili bir geribildirim yöntemi sayılmamaktadır. Çünkü genellikle ücretler herkese eşit uygulanmakta ve performanstan kaynaklanan ödüllendirmeler de çok kısıtlı tutulmaktadır.
Soru 19
"Performans yönetiminin iki önemli boyutu bulunmaktadır. Bir taraftan performans ölçme ve değerlemesi yapılmakta, diğer taraftan ise performans ......... ve ........... tedbirler alınmaktadır."
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
Geliştirici - iyileştirici.
B
Geliştirici - sabitleyici.
C
İyileştirici - gerekli.
D
İyileştirici - şeffaf.
E
Şeffaf ve katılımcı.
Açıklama:
Performans yönetiminin iki önemli boyutu bulunmaktadır. Bir taraftan performans ölçme ve değerlemesi yapılmakta, diğer taraftan ise performans geliştirici ve iyileştirici tedbirler alınmaktadır.
Soru 20
Performans yönetimi sürecinde ortaya çıkabilecek hatalar aşağıdakilerden hangilerinden kaynaklanır?
Seçenekler
A
Üst yönetimden.
B
Danışmanlardan.
C
Eğitim firmalarından.
D
Taşeron firmalardan.
E
Servis şoförü.
Açıklama:
Performans yönetim sürecinin sorunları süreç içerisinde birtakım hataların ortaya çıkmasını da kaçınılmaz kılmaktadır. Bu hatalar minimize edilemediği takdirde işletmenin performans yönetiminden beklediği yararlar ortaya çıkamayacaktır. Performans yönetimi sürecinde ortaya çıkan hataların bazıları üst yönetimden, bazıları uygulayıcılardan, bazıları da çalışanlardan kaynaklanmaktadır. Bu kısımda söz konusu hatalar performans yönetimi sürecinin üç farklı aşaması olan performans planlama, performans değerleme ve performans geliştirme faaliyetleri çerçevesinde sınıflandırılmıştır.
Soru 21
İşletmelerde işverenin çalışanları olabildiğince fazla çalıştırmak ancak olabildiğince az ödeme yapmak istemeleri aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Teknoloji altyapısı
B
Üretim kapasitesi
C
Kalite standartları
D
Küreselleşme
E
Rekabet koşulları
Açıklama:
Bu süreçte işletme sahipleri ve yöneticiler ile çalışanların farklı beklentileri gündeme gelmektedir. İşveren tarafı çalışanları olabildiğince fazla çalıştırmak istemekte, buna karşılık ise olabildiğince az ödemede bulunmayı hedeflemektedir. İşletmeler açısından bu tutumun oldukça mantıklı bir nedeni bulunmaktadır: Rekabet.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetiminde performans planlama aşamasında en sık karşılaşılan hatalardan biridir?
Seçenekler
A
Tek yönlü ölçme hatası
B
Güvenilirlik ve geçerlilik hataları
C
Eğitim ihtiyacının doğru analiz edilememesi
D
Doğru kriterler ve standartlar saptanamaması
E
Performans ve motivasyon bağlantısının kurulamaması
Açıklama:
Planlama aşamasında amaçlara ulaşmayı sağlayacak doğru kriterler ve standartlar saptanamamış olabilir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi performansı değerlendiren kişinin çalışanın performansını değerlendirirken o kişi hakkındaki genel kanaatinin etkisinde kalması durumunu ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Kontrast etkisi
B
Hale etkisi
C
Ortalama eğilimi
D
Önyargılar
E
Pozisyondan etkilenme
Açıklama:
Hale etkisi performansı değerlendiren kişinin çalışanın performansını değerlendirirken o kişi hakkındaki genel kanaatinin etkisinde kalması durumu olarak tanımlanmaktadır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangi hata türü çoğunlukla birkaç çalışanın performansının peş peşe değerlendirildiği durumlarda ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Genellemeler
B
Yakın geçmişteki olaylardan etkilenme
C
Kontrast etkisi
D
Tek yönlü ölçme hatası
E
Katılık farkı
Açıklama:
Kontrast etkisi, birkaç çalışanın performansının peş peşe değerlendirildiği durumlarda
ortaya çıkmaktadır.
ortaya çıkmaktadır.
Soru 25
Öğrencilerin hocaları hakkında yaptıkları “notu bol” değerlemeleri performans değerlendirmedeki hangi hata türüne işaret etmektedir?
Seçenekler
A
Tolerans farklılıkları
B
Atıf hataları
C
Katılık farklılıkları
D
Kontrast etkisi
E
Ortalama eğilimi
Açıklama:
Tolerans, performansı değerlendirenlerin çalışanların performansını olduğundan yüksek değerleme eğiliminde olmaları, katılık ise bunun tam tersidir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanan hataların elimine edilebilmesi amacıyla performans ölçme yöntemlerinden zorunlu dağıtım yöntemine başvurulabilir?
Seçenekler
A
Ortalama eğilimi
B
Hale etkisi
C
Atıf hataları
D
Kontrast etkisi
E
Tek yönlü ölçme hatası
Açıklama:
Gerek tolerans-katılık farklılıkları, gerekse ortalama eğiliminden kaynaklanan hataların
elimine edilebilmesi amacıyla performans ölçme yöntemlerinden zorunlu dağıtım yöntemine başvurulabilir.
elimine edilebilmesi amacıyla performans ölçme yöntemlerinden zorunlu dağıtım yöntemine başvurulabilir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi etkili bir kayıt sistemine değil de değerlendiricilerin gözlemlerine dayalı yöntemlerde kaçınılmaz olarak ortaya çıkan bir hata türü değildir?
Seçenekler
A
Genellemeler ve önyargılar
B
Yakın geçmişteki olaylardan etkilenme
C
Güvenilirlik ve geçerlilik hataları
D
Kontrast etkisi
E
Atıf hataları
Açıklama:
Performans ölçünün güvenilirliği ve geçerliliği ile ilgili güvenilirlik ve geçerlilik hataları çoğunlukla süreçte kullanılan araçların niteliğiyle ilgilidir
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi performans iyileştirme ve geliştirme aşamasında ortaya çıkan hatalardan biridir?
Seçenekler
A
Atıf hataları
B
Tek yönlü ölçme hatası
C
Güvenilirlik ve geçerlilik hataları
D
Pozisyondan etkilenme hatası
E
Geribildirim hataları
Açıklama:
Performans iyileştirme ve geliştirme aşamasında kurum kültüründen, eğitim ihtiyaçlarının doğru bir biçimde analiz edilmemesinden, doğru ve zamanlı geribildirim verilememesinden, performans değerleme ile motivasyon bağlantısının kurulamamasından kaynaklanan hatalar ortaya çıkabilir.
Soru 29
Değerlendiricilerin performans ölçme hataları konusunda bilgilendirilmesi etkili performans yönetim sistemlerinin hangi özelliğiyle ilişkilidir?
Seçenekler
A
Performans yönetim sürecinin doğru planlanması
B
Performans yönetimi eğitimlerinin verilmesi
C
Uygun performans değerleme yöntemlerinin seçilmesi
D
Uygun performans geliştirme yöntemlerinin seçilmesi
E
Performans yönetimi bilgi sistemlerinin kullanılması
Açıklama:
Performans yönetimi eğitimlerinde yöneticilere ve değerlendiricilere verilecek eğitimlerde
öncelikle değerlendiricilerden kaynaklanan performans ölçme hataları konusunda bilgi
verilmelidir.
öncelikle değerlendiricilerden kaynaklanan performans ölçme hataları konusunda bilgi
verilmelidir.
Soru 30
Bir yazılımcının ofiste ne kadar vakit geçirdiği dikkate alınarak performans ölçümü yapılıyorsa, performans planlama sürecinde hangi hata yapılmıştır?
Seçenekler
A
Geneleme ve önyargılar
B
Geribildirim hataları
C
Kriterlerin yanlış belirlenmesi
D
Yöntemlerin yanlış belirlenmesi
E
Tolerans ve katılık farklılıkları
Açıklama:
Performans dendiğinde ne anlaşılacağının belirlenmesi anlamında çalışanların hangi özelliklerinin dikkate alınacağının, yani performans kriterlerinin doğru belirlenmesi gerekmektedir. Örneğin bir ofiste ne kadar vakit geçirildiği bir çağrı merkezi çalışanı için performans kriteri olabilir, ancak bu kriter bir grafik tasarımcının yada yazılımcının performansını ölçmekte işe yaramayacaktır. Bu durumda doğru cevap C’dir.
Soru 31
Büyük bir işletmede ilk amir tarafından kişilerarası karşılaştırmaya yönelik bir performans ölçümü yapılıyorsa, performans planlama sürecinde hangi hata yapılmıştır?
Seçenekler
A
Geneleme ve önyargılar
B
Geribildirim hataları
C
Kriterlerin yanlış belirlenmesi
D
Yöntemlerin yanlış belirlenmesi
E
Zamanlamanın yanlış belirlenmesi
Açıklama:
İşletmelerde performans yönetiminde kullanılan yöntemlerin kimi performans ölçme ve değerlenmesi, kimisi de performans iyileştirme ve geliştirme faaliyetlerinde kullanılmaktadır. Bu yöntemler işletmelerin büyüklüklerine, sektörlerine, birimlerine ve farklı işlere göre farklılıklar gösterecektir. Örneğin ilk amir tarafından kişilerarası karşılaştırmaya yönelik olarak kullanılan performans ölçme yöntemleri küçük işletmeler için uygunken, bireysel performans kriter ve standartlarına dayalı ve farklı kaynaklardan toplanan verilere dayalı yöntemler büyük işletmeler için daha uygundur. Her işletme kendi özelliklerini göz önünde bulundurarak performans yönetim sürecinde kullanacağı yöntemleri doğru belirlemelidir. Bu durumda doğru cevap D’dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi bir çalışanın performansını değerlendirirken, o kişi hakkındaki genel kanaatin etkisinde kalarak değerleme eğiliminde olma durumudur?
Seçenekler
A
Genellemeler ve önyargılar
B
Hale etkisi
C
Kontrast etkisi
D
Tolerans ve katılık farklılıkları
E
Yakın geçmişteki olayların etkisi altında kalma
Açıklama:
Hale etkisi, performansı değerlendiren kişinin çalışanın performansını değerlendirirken o kişi hakkındaki genel kanaatinin etkisinde kalmasıdır. Bir insanın genel olarak iyi, güzel, temiz, düzenli veya çalışkan olduğunu düşünüyorsanız o insanın performansını da genellikle yüksek değerleme eğilimindesinizdir. Veya bunların tam tersi olan kötü özellikler de performansı düşük değerlemeniz sonucunu doğurabilir. Bu durumda doğru cevap B’dir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi birkaç çalışanın performansının peş peşe değerlendirildiği durumlarda ortaya çıkan değerleme hatasının ortadan kaldırılmasında yararlanılabilecek yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Basit sıralama performans ölçme yönteminin kullanılması
B
İkili karşılaştırma performans ölçme yönteminin kullanılması
C
Puan verme performans ölçme yönteminin kullanılması
D
Standartlar performans ölçme yönteminin kullanılması
E
Zorunlu dağıtım performans ölçme yönteminin kullanılması
Açıklama:
Kontrast etkisi, birkaç çalışanın performansının peş peşe değerlendirildiği durumlarda ortaya çıkan, performans ölçme ve değerleme sırasında yapılan hatalardandır. Kontrast etkisinden kaynaklanan hataların ortadan kaldırılmasında özellikle standartlar yöntemi ve direkt indeks yöntemi gibi bireysel kriter ve standartlardan oluşan performans ölçme yöntemlerinden yararlanılabilir. Bu durumda doğru cevap D’dir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi performansı değerlendirenlerin çalışanların performansını olduğundan daha yüksek ya da daha düşük değerleme eğiliminde olma durumudur?
Seçenekler
A
Tolerans ve katılık farklılıkları
B
Pozisyondan etkilenme
C
Kurum kültüründen kaynaklanan hatalar
D
Genellemeler ve önyargılar
E
Eğitim ihtiyacının doğru analiz edilememesi
Açıklama:
Tolerans, performansı değerlendirenlerin çalışanların performansını olduğundan yüksek değerleme eğiliminde olmaları, katılık ise bunun tam tersidir. Bu durumda doğru cevap A’dir.
Soru 35
Performans değerlendiricilerin çalışanların performanslarını değerlendirirken aşırı uç değerler vermekten kaçınmaları ile yapılan hata, performans yönetiminde ortaya çıkan hangi hatalardan kaynaklanmaktadır?
Seçenekler
A
Performans geliştirme aşamasında ortaya çıkan hatalar
B
Performans motivasyon aşamasında yapılan hatalar
C
Performans ölçme ve değerleme sırasında yapılan hatalar
D
Performans planlama aşamasında yapılan karşılaşılan hatalar
E
Performans iyileştirme aşamasında ortaya çıkan hatalar
Açıklama:
Ortalama eğilim, performans değerlendiricilerin çalışanların performanslarını değerlendirirken aşırı uç değerler vermekten kaçınmaları durumudur. Ortalama eğilim ise performans ölçme ve değerleme sırasında yapılan hatalardan biridir. Bu durumda doğru cevap C’dir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetiminde tolerans-katılık farklılıkları ve ortalama eğiliminden kaynaklanan hataların elimine edilebilmesinde yararlanılabilecek yöntemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Basit sıralama performans ölçme yönteminin kullanılması
B
İkili karşılaştırma performans ölçme yönteminin kullanılması
C
Puan verme performans ölçme yönteminin kullanılması
D
Standartlar performans ölçme yönteminin kullanılması
E
Zorunlu dağıtım performans ölçme yönteminin kullanılması
Açıklama:
Gerek tolerans-katılık farklılıkları, gerekse ortalama eğiliminden kaynaklanan hataların elimine edilebilmesi amacıyla performans ölçme yöntemlerinden zorunlu dağıtım yöntemine başvurulabilir. Böylece çalışanların performansları hakkında daha anlamlı bilgi edinilmesi mümkün olabilir. Bu durumda doğru cevap E’dir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimi sürecinde en çok hata yapılan aşamadır?
Seçenekler
A
Performans geliştirme aşamasında ortaya çıkan hatalar
B
Performans motivasyon aşamasında yapılan hatalar
C
Performans ölçme ve değerleme sırasında yapılan hatalar
D
Performans planlama aşamasında yapılan karşılaşılan hatalar
E
Performans iyileştirme aşamasında ortaya çıkan hatalar
Açıklama:
Performans yönetim sürecinin sorunları süreç içerisinde birtakım hataların ortaya çıkmasını da kaçınılmaz kılmaktadır. Çalışanların performans düzeyinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi kapsamlı ve çok sayıda değişkenin etkilediği bir süreçtir. Bu sebeple, performans yönetimi sürecinde en çok hata performans ölçülmesi ve değerlenmesi aşamasında gerçekleşmektedir.. Buna karşılık performans iyileştirme ve geliştirme süreci zaten performans yönetim sürecinin birtakım eksikliklerinin düzeltilmeye çalışıldığı bir süreç olduğundan bu bölümdeki hata oranı azalmaktadır. Bu durumda doğru cevap C’dir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi değerlendiriciler arasında bir tutarlılık bulunmaması durumunun neden olduğu performans yönetiminde ortaya çıkan hata türüdür?
Seçenekler
A
Güvenilirlik hataları
B
Atıf Hataları
C
Geçerlilik hataları
D
Geribildirim hataları
E
Kurum kültüründen kaynaklanan hatalar
Açıklama:
Performans değerlemede güvenilirlik hataları iki farklı biçimde ortaya çıkabilmektedir. Birincisi, aynı çalışanın performansının farklı değerlendiriciler tarafından değerlendirildiğinde farklı sonuçlar ortaya çıkmasıdır. Yani değerlendiriciler arasında bir tutarlılık bulunmaması durumudur. İkinci durum ise bir değerlendiricinin aynı çalışanın performansını benzer koşullar altında farklı zamanlarda ölçtüğünde farklı farklı sonuçlara varmasıdır. Bu durumda doğru cevap A’dır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi performans yönetimi bilgi sistemlerinin kullanılması ile ilgili doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Çalışanlarının performansları uzun vadeli olarak izleyebilmektedir.
B
Farklı kaynaklardan çalışanların performansı ile ilgili bilgi toplanabilmektedir.
C
Performans değerleme sürelerini daha kısa aralıklara çekmeyi mümkün kılmaktadır.
D
Performans ölçme ve değerlemesinde görev alan personelin sayısından tasarruf edilmesine imkân tanımaktadır.
E
Sistem herkesin her türlü bilgiye erişmesini mümkün kılmaktadır.
Açıklama:
Performans yönetimi bilgi sistemleri aracılığıyla çok farklı kaynaklardan çalışanların performansı ile ilgili bilgi toplanabilmektedir. Toplanan bilgilerin analizi ve raporlaması da çok kolaylaşmıştır. Bu durum performans değerleme süresini kısaltacağı için daha önceleri zaman ve emek maliyetleri nedeniyle uzun tutulan performans değerleme sürelerini daha kısa aralıklara çekmeyi mümkün kılmaktadır. Performans yönetimi bilgi sistemlerinin kullanılması pek çok adımı kolaylaştıracağından performans ölçme ve değerlemesinde görev alan personelin sayısından da tasarruf edilmesine imkân tanıyacaktır. Ayrıca, bilgi sistemleri erişim sınırlandırmaları yapılmasına da imkan tanımakta, herkesin her türlü bilgiye ulaşması mümkün olmamaktadır. Böylece toplanan bilgilerin güvenliği sağlanmakta, çalışanların performansı ile ilgili kişisel bilgiler korunmaktadır. Bu durumda doğru cevap E’dir.