Literatürde vergi ile ilgili farklı tanımlar bulunmakla birlikte tüm tanımlardaki ortak olan noktalar şunlardır:

• Vergi, devlet veya devletin yetkilendirdiği kamu kuruluşları tarafından toplanır.
• Vergi, mali, sosyal ekonomik ve diğer amaçlar doğrultusunda alınmaktadır.
• Vergi, gerçek ve tüzel kişilerden alınmaktadır.
• Vergi kanuni bir zorunluluktur.
• Vergi parasal bir yükümlülüktür.
• Vergi ihtiyari bir kamu geliri değil cebri bir kamu geliridir.
• Vergi karşılıksızdır, bir hizmetin bedeli değildir.

Doğru cevap B'dir.

Vergi sorumlusu, kural olarak, mükellef ile devlet arasındaki alacak-borç ilişkisinde üçüncü kişi durumundadır. Yasa koyucu çeşitli nedenlerle bir mü- kellefe ait vergi borcunun vergi dairesine yatırılması ödevini, asıl mükellefle bir şekilde ilişkisinin olması dolayısıyla üçüncü bir kişiye yükleyebilir. İşte, vergiyi doğuran olay kendi kişiliğinde gerçekleşmediği halde, verginin ödenmesi bakımından alacaklı vergi dairesine karşı sorumlu olan kişiye vergi sorumlusu denir. Doğru cevap D'dir.

Doğru cevap B'dir.

Harcamalar üzerinden alınan vergiler, gelir vergilendirildikten sonra kalan kullanı- labilir gelirin tüketim amacıyla kullanılması sırasında alınmaktadır. Söz konusu vergiler genellikle üreticiler tarafından ödenmekte ve ödenen vergi daha sonra yansıma mekanizmasına bağlı olarak malın ve hizmetin fiyatına eklenerek, değişim anında tüketicilere aktarılmaktadır.
Doğru cevap A'dır.

Vergi Usul Kanununda Belli Şekil ve Şartlara Bağlanmış Olan Belgeler şunlardır;

• Fatura
• Fatura yerine geçen belgeler
• Bankalar, Sigorta Şirketleri ve Acentelerin Faaliyetleri Sırasında Düzenleyecekleri Belgeler
• Döviz alım-satım belgesi
• Elektronik Ortamda Düzenlenecek Yolcu Biletleri
• Ödeme Kaydedici Cihaz Fişleri

Doğru cevap E'dir.

Türkiye’de 397 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu tebliğine ile hayata geçirilen ve 5 Mart 2010 tarihinden itibaren uygulamaktadır. Doğru cevap C'dir.

Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenler ile defter tutmak zorunda olan çiftçiler, fatura vermek zorunda olmadıkları satışlarını ve yaptıkları işlerin bedellerini fatura yerine geçen vesikalarla tevsik etmek zorundadırlar. Müstahsil Makbuzu: Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter tutmak zorunda olan çiftçiler tarafından, gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden satın aldıkları malların bedelini ödediklerinde düzenlenir. Doğru cevap D'dir.

Münferit Beyanname: Dar mükelefiyete tabi mükelleflerden yıllık beyanname vermek zorunda olmayanlar tarafından verilen beyanname türüdür. Başka bir ifade ile dar mükellefiyete tabi kişilerin gelirleri sadece Türkiye’de kesinti yoluyla vergilendirilmiş ücretler, serbest meslek kazançları, gayrimenkul sermaye iratları, kurumlardan elde edilen kar payları ile diğer kazanç ve iratlardan olu- şuyorsa yıllık beyanname vermeyeceklerdir. Doğru cevap D'dir.

Yıllık gelir vergisi beyannamesi izleyen yılın Mart ayının başından 25. günü akşamına kadar verilir. 1. Taksit Mart ayı sonuna kadar, 2. Taksit Temmuz ayı sonuna kadar ödenir. Doğru cevap C'dir.

Azalan oranlı tarife: Vergi matrahının yükselmesine karşılık vergi oranının düştüğü tarifedir. Azalan oranlı tarife, artan oranlı tarifenin tam tersidir. Doğru cevap E'dir.

“Devletin ve devletin yetkilendirdiği kamu kuruluşlarının mali ve mali olmayan görevleri gerçekleştirmek üzere gerçek veya tüzel kişilerden hukuken, zorla karşılıksız olarak ve egemenlik gücüne dayanarak aldığı para şeklindeki iktisadi değerler” olarak tanımlanmaktadır. Başka bir tanımda ise vergi, “devletin kamu hizmetlerini karşılamak için gerçek ve tüzel kişilerden zora dayanarak aldığı ekonomik değerlerdir” şeklinde tanımlanmıştır.Cevap:A

Vergilerin karşılıksız olması vergide kişinin şahsına yönelik özel ve doğrudan bir karşılık vaadi ve taahhüdü olmamasıdır. Cevap:A

vergilerin karşılıksız olması, vergide kişinin şahsına yönelik özel ve doğrudan bir karşılık vaadi ve taahhüdü olmamasıdır. Cevap :A

Verginin üzerine konulduğu şey, olay, fiil, işlem ya da durum verginin konusunu oluşturur. Cevap:A

Verginin konusu ile mükellefi arasında kurulan bağlantıya vergiyi doğuran olay
denir. Cevap:A

Verginin konusu ile mükellefi arasında kurulan bağlantıya vergiyi doğuran olay
denir. Cevap:A

Vergiyi doğuran olayın suç sayılması ya da kanunlarla yasaklanmış olması vergilendirmeyi etkilemez Cevap:A

Vergiyi doğuran olay kendi kişiliğinde gerçekleşmediği halde, verginin ödenmesi bakımından alacaklı vergi dairesine karşı sorumlu olan kişiye vergi sorumlusu denir.Cevap:A

Vergiyi doğuran olay kendi kişiliğinde gerçekleşmediği halde, verginin ödenmesi bakımından alacaklı vergi dairesine karşı sorumlu olan kişiye vergi sorumlusu denir. Cevap:A

Vergi yasalarına göre üzerine düşen parasal (maddi) ve / veya biçimsel ödevleri yerine getirmek zorunda olan kişiye vergi mükellefi denir.Cevap:A

Düzeltme Önerileri:
Sayfa 35
...başarılı bir şekilde varlığını sürdürübilmesi de ve verginin doğru bir şekilde alınabilmesi...
...başarılı bir şekilde varlığını sürdürebilmesi ve verginin doğru bir şekilde alınabilmesi...
Sayfa 35
Özellikle işletmeler açısından defter ve belge düzenin her birim açısından bilinmesi ileride …
Özellikle işletmeler açısından defter ve belge düzeninin her birim açısından bilinmesi ileride…
Sayfa 35
Verginin ekonomik amacı ile ekonomik büyüme ve kalkınma amaçlamaktadır.
Verginin ekonomik amacı ile ekonomik büyüme ve kalkınma amaçlanmaktadır.
Vergi zaman içinde gelişmiş, kurumsallaşmış ve sağlam bir düşünce sistemine kavuşmuş bir kavramdır. Bu kavrama ilişkin bir başka tanımda ise vergi “kişilerden kamu giderlerini karşılamak veya devletin ekonomik ve sosyal hayata müdahalesini sağlamak üzere, cebri, nihai ve karşılıksız olarak istenen bir parasal yükümlülük” olarak ifade edilmiştir.
Yukarıdaki tanımlardan hareket ederek verginin temel özellikleri şu şekilde özetleyebiliriz:

• Vergi, devlet veya devletin yetkilendirdiği kamu kuruluşları tarafından toplanır.
• Vergi mali, sosyal, ekonomik ve diğer amaçlar doğrultusunda alınmaktadır. Verginin mali amacı, kamu giderlerinin finansmanı için gerekli olan gelirlerin temin edilmesidir. Verginin kamu harcamalarının karşılığı olması, ne için alındığını, başka bir deyişle, amacını belirtir. Verginin sosyal amacı ile gelir ve servet dağılımındaki eşitsizliklerin giderilmesi amaçlanmaktadır. Verginin ekonomik amacı ile ekonomik büyüme ve kalkınma amaçlamaktadır. Verginin mali, ekonomik, sosyal amacının dışında sağlığa zararlı bir malın tüketimini kısmak, yerli üreticiyi rekabete karşı korumak vb. amaçları da bulunmaktadır.
• Vergi, gerçek ve tüzel kişilerden alınmaktadır.
• Vergi kanuni bir zorunluluktur. Verginin yasal dayanağı Anayasa’nın 73.maddesidir. Anayasa madde 73/1’e göre “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür.” Anayasa’nın 73/3 maddesindeki “Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.” hükmü ile de kanunsuz vergi olmayacağı belirtilmiştir.
• Vergi parasal bir yükümlülüktür. Mali anlamda vergi, daha çok para ve mal ile ödenen maddi değerlerin ifadesi olmasına rağmen, günümüzde artık verginin mal ve hizmet şeklinde (ayni olarak) ödenmesi bazı istisnalar dışında bırakılarak para ile ödenmesi söz konusudur.
• Vergi ihtiyari bir kamu geliri değil cebri bir kamu geliridir. Vergi zora dayanan bir ödemedir. Bu zorunluk kanundan doğmaktadır. Bu bakımdan vergi, devletin vergileme yetkisine dayanılarak kanunla alınır. Kanun vergileme koşullarını belirtmiştir. Kanunlarda matrahı, oranı ve yükümlüsü saptanan vergileri zamanında ödemeyen borçlular hakkında devlet gerekirse zor kullanabilecektir.
• Vergi karşılıksızdır, bir hizmetin bedeli değildir. Vergi geçici bir kamu geliri de değil, aksine nihai bir kamu geliridir. Vergilerin karşılıksız olması, vergide kişinin şahsına yönelik özel ve doğrudan bir karşılık vaadi ve taahhüdü olmamasıdır. Vergi genel olarak kamu hizmetlerinin karşılığı olarak alınır. Fakat kişinin ödediği vergilerle kamu hizmetlerinden özel, doğrudan ve birebir faydalanmayı içeren karşılıktan söz edilemez. Çünkü bireyden vergi olarak alınan tutar ile bireyin yararlandığı kamu hizmetleri arasında bir ilişki bulunmamaktadır.

Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi seçeneklerdeki amaçların tümü verginin amaçları arasındadır, dolayısıyla doğru cevap E’dir. Vergi mali, sosyal, ekonomik ve diğer amaçlar doğrultusunda alınmaktadır. Verginin mali amacı, kamu giderlerinin finansmanı için gerekli olan gelirlerin temin edilmesidir. Verginin kamu harcamalarının karşılığı olması, ne için alındığını, başka bir deyişle, amacını belirtir. Verginin sosyal amacı ile gelir ve servet dağılımındaki eşitsizliklerin giderilmesi amaçlanmaktadır. Verginin ekonomik amacı ile ekonomik büyüme ve kalkınma amaçlamaktadır. Verginin mali, ekonomik, sosyal amacının dışında sağlığa zararlı bir malın tüketimini kısmak, yerli üreticiyi rekabete karşı korumak vb. amaçları da bulunmaktadır.

Düzeltme Önerisi:
Sayfa 36
Benzer bir vergi 1820 yılında A.B.D’nin Missouri…
Benzer bir vergi 1820 yılında ABD’nin Missouri…
Sayfa 36
Yukarıdaki tanımlardan hareket ederek verginin temel özellikleri şu şekilde özetleyebiliriz:
Yukarıdaki tanımlardan hareket ederek verginin temel özelliklerini şu şekilde özetleyebiliriz:
Sayfa 38
Verginin konusu nitel bir bir kavram iken…
Verginin konusu nitel bir kavram iken…
Verginin üzerine konulduğu şey, olay, fiil, işlem ya da durum verginin konusunu oluşturur. Bir vergide açıkça belirtilmesi gereken ilk unsur verginin konusudur. Diğer bir deyişle, verginin konusu, verginin üzerinden alındığı şeydir. Buradaki “şey” sözcüğü maddi anlamdaki malların yanı sıra hizmetleri de içerir. Ancak, verginin konusu yalnızca mal ya da hizmetlerle de sınırlanamaz. Bunlara ek olarak bir işlem, bir fiil, bir gelir, bir sermaye vb. verginin konusunu oluşturabilir. Yasa koyucu gerek görürse o güne kadar vergi ile hiç ilişkilendirilmemiş bir iktisadi unsur üzerinden vergi alınmasını öngörebilir. Tarih boyunca, bugün bize çok tuhaf gelebilecek şeyler verginin konusunu oluşturmuştur. Örneğin, İngiltere’de 1695 yılında bekarlar üzerinden Bekarlık Vergisi alınmıştır. Benzer bir vergi 1820 yılında ABD’nin Missouri eyaletinde yürürlüğe konmuştur. 1700’lü yıllarda Rus Çarı Deli Petro (Batılı kaynaklarda Büyük Petro olarak anılır), sakallı kişileri, arı kovanlarını, çizmeleri, hatta evlenme ve cenaze törenlerini vergilendirmiştir.
Verginin konusu ile mükellefinin belirlenmiş olması bir vergi borcunun doğumu için yeterli değildir. Soyut olarak yasada belirtilen vergi konusu ile mükellef arasında bir bağlantı kurulması gerekir. İşte, verginin konusu ile mükellefi arasında kurulan bağlantıya vergiyi doğuran olay denir.
Vergiyi doğuran olayın suç sayılması ya da kanunlarla yasaklanmış olması vergilendirmeyi etkilemez.
Vergi yasalarına göre üzerine düşen parasal (maddi) ve / veya biçimsel ödevleri yerine getirmek zorunda olan kişiye vergi mükellefi denir. Vergi Usul Kanununa göre kendisine vergi borcu terettübeden (ödev olarak üzerine düşen) gerçek veya tüzel kişidir. Vergi mükellefinin belli miktarda vergiyi kamu alacaklısına ödemek zorunda olmasına maddi mükellefiyet denir. Ancak, vergi mükelleflerinin maddi ödevlerinin yanı sıra defter tutmak, belge düzenlemek, beyanname vermek, bildirimlerde bulunmak gibi çeşitli biçimsel ödevleri de vardır. Gerçek ve tüzel kişiler vergi mükellefi olabileceği gibi, tüzel kişiliği olmayan kurumlar da vergi mükellefi olabilirler. Örneğin, gelir vergisinin mükellefi gerçek kişilerdir. Kurumlar vergisinin mükellefleri ise tüzel kişilerdir.
Verginin matrahı verginin konusundan farklı bir kavramdır. Verginin konusu nitel bir bir kavram iken vergi matrahı nicel bir kavramdır. Vergi mükellefinin vergi borcu bu nicel kavram üzerinden hesaplanır. Somut bir olayda bir kişinin ödeyeceği vergi miktarının hesaplanabilmesi için yalnızca verginin konusunu bilmek yeterli değildir. Ayrıca, vergi matrahının da belirlenmesi gerekir. Matrah, vergi borcunun hesaplanması için dayanılan temeli ifade eder. Daha açık bir deyişle, matrah vergi borcunu hesaplamak amacıyla, vergi konusunun indirgendiği teknik-fiziksel ya da ekonomik-parasal büyüklük, vergi borcunun hesaplanmasına esas teşkil eden miktardır.
Vergi tarifesi vergi tutarını hesaplayabilmek için matraha uygulanması gereken ölçütlere denir. Vergi tarifesinde, vergi oranları veya vergi miktarları yer almaktadır. Vergi borcunun hesaplanabilmesi için öncelikle matrahın bilinmesi gerekmektedir. Vergi tarifesi ile vergi matrahı üzerinden ne kadar vergi alınacağı hesaplanır. Vergi tarifeleri genelde kendi içinde sabit oranlı, artan oranlı ve azalan oranlı tarifeler olmak üzere üçe ayrılır.
İstisna ve muafiyet kavramları, kural olarak vergiye tabi olan vergi konularının ve mükelleflerinin çeşitli nedenlerle kısmen ya da tamamen, geçici ya da sürekli olarak vergi dışı bırakılmalarını ifade eder. Diğer bir deyişle, burada objektif (verginin konusu) ve sübjektif (mükellef) vergi mükellefiyetinin sınırlandırılması söz konusudur.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, vergi ile ilgili kavramlara ilişkin olarak seçenekler I, III, IV ve V’de yer alan ifadeler doğrudur, dolayısıyla doğru cevap D’dir. Seçenek II’ de yer alan “Verginin konusu ile mükellefinin belirlenmiş olması bir vergi borcunun doğumu için yeterlidir.” İfadesi doğru değildir zira Verginin konusu ile mükellefinin belirlenmiş olması bir vergi borcunun doğumu için yeterli değildir. Soyut olarak yasada belirtilen vergi konusu ile mükellef arasında bir bağlantı kurulması gerekir. İşte, verginin konusu ile mükellefi arasında kurulan bağlantıya vergiyi doğuran olay denir.

Bir ülkede birden çok vergi uygulanıyorsa çok vergili sistem vardır. Çok vergili sistemlerin incelenmesi söz konusu olduğunda bazı sınıflandırmalara gitmek, sistemde yer alan vergileri belli gruplar itibariyle toplamak bilimsel bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır.
Türk Vergi Sisteminde Yer Alan Vergilerin Sınıflandırılması

• Yükümlünün kişisel durumuna göre
  • Objektif Vergi Yükümlülüğü (Objektif Vergiler)
  • Sübjektif Vergi Yükümlülüğü (Sübjektif Vergiler)
• Verginin ödeme şekline göre
  • Dolaysız Vergiler
  • Dolaylı Vergiler
• Verginin kapsamına göre
  • Genel Vergi
  • Özel Vergi
• Vergilerin ekonomik kaynaklarına göre
  • Gelir Üzerinden Alınan
  • Harcamalar Üzerinden Alınan
  • Servet /Servet Transferi Üzerinden Alınan

Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, Türk Vergi Sisteminde yer alan vergilerin sınıflandırılmasına ilişkin olarak doğru sınıflandırma A seçeneğinde yer almaktadır, dolayısıyla doğru cevap A’dır.

Düzletme Önerisi:
Sayfa 42
Özel İletişm Vergisi
Özel İletişim Vergisi
Vergiler yükümlülerin gelir, servet ve harcama gibi ekonomik kaynaklarından alınır. Bu bakımdan vergiye konu olan ekonomik kaynakların çeşidine göre vergiler şunlardır: Gelir vergileri, harcama vergileri ve servet / servet transferi üzerinden alınan vergilerdir.
Türk Vergi Sisteminde Yer Alan Vergilerin Ekonomik Kaynaklarına Göre Sınıflandırılması

• Gelir Üzerinden Alınan Vergiler
  • Gelir Vergisi
  • Kurumlar Vergisi
• Harcamalar Üzerinden Alınan Vergiler
  • Katma Değer Vergisi
  • Özel Tüketim Vergisi
  • Gümrük Vergisi
  • Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
  • Özel İletişim Vergisi
  • Şans Oyunları Vergisi
  • Damga Vergisi
• Servet/Servet Transferi Üzerinden Alınan Vergiler
  • Motorlu Taşıtlar Vergisi
  • Veraset ve İntikal Vergisi
  • Emlak Vergisi

Bu sınıflandırmadan da anlaşıldığı gibi seçeneklerde yer alan vergi türlerinden gümrük vergisi ve katma değer vergisi Türk Vergi Sisteminde yer alan vergilerin ekonomik kaynaklarına göre sınıflandırılması kapsamında harcamalar üzerinden alınan vergi türlerindendir, dolayısıyla doğru cevap C’dir. Seçenek I’de yer alan “Kurumlar Vergisi” gelir üzerinden alınan vergiler sınıfındadır. Seçenek II’deki “Motorlu Taşıtlar Vergisi”, seçenek III’deki “Veraset ve İntikal Vergisi” ve seçenek IV’deki “Emlak Vergisi” ise Servet/Servet Transferi Üzerinden Alınan Vergiler sınıfındadır.

Vergiler yükümlülerin gelir, servet ve harcama gibi ekonomik kaynaklarından alınır. Bu bakımdan vergiye konu olan ekonomik kaynakların çeşidine göre vergiler şunlardır: Gelir vergileri, harcama vergileri ve servet / servet transferi üzerinden alınan vergilerdir.
Harcamalar üzerinden alınan vergiler, nispeten basit yapıya sahip oldukları için, birçok ülke tarafından kolaylıkla uygulanabilmiştir. Malların değişimini hedef alan bu vergiler eski Mısır’da, Roma’da, İslam ülkelerinde önemli bir gelir kaynağı olmuştur. Çağdaş vergi sistemlerinde, harcamalar üzerinden alınan vergilerin önemi her geçen gün daha da artmaktadır. Harcama vergilerinin önemindeki bu artış verginin yükümlü psikolojisi üzerindeki etkisinin azlığından ve mali açıdan verimliliğinin yüksek olmasından kaynaklanmaktadır.
Harcamalar üzerinden alınan vergiler, gelir vergilendirildikten sonra kalan kullanılabilir gelirin tüketim amacıyla kullanılması sırasında alınmaktadır. Söz konusu vergiler genellikle üreticiler tarafından ödenmekte ve ödenen vergi daha sonra yansıma mekanizmasına bağlı olarak malın ve hizmetin fiyatına eklenerek, değişim anında tüketicilere aktarılmaktadır. Tüketici ise malın veya hizmetin fiyatı ile kaynaşmış vergiyi ödemek ve üzerinde taşımak zorunda kalmaktadır.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, harcamalar üzerinden alınan vergiler kapsamında seçenekler I, II, III ve IV’de yer alan ifadeler doğrudur, dolayısıyla doğru cevap D’dir. Seçenek V’de yer alan ifade harcamalar üzerinden alınan vergileri değil, gelir vergisini tanımlamaktadır. Gelir Vergisi dolaysız bir vergi türüdür ve bireylerin ödeme güçlerini dikkate alan ve adil olduğu savunulan bir vergi türüdür. Çünkü ülkelerin gelir tanımları bazı hallerde adaletsiz uygulamaları ortaya çıkarabilmektedir.

Servet vergilerine ilişkin en temel ayırım genel ve özel servet vergileri şeklindedir. Genel servet vergisinin konusu gerçek ve tüzel kişilerin sahip bulundukları servetin tümü, matrahı ise söz konusu servetin gerçek ve net tutarıdır. Özel servet vergileri ise servetin tamamı yerine servet unsurlarının sadece bir kısmını vergileme konusu yapan servet vergileridir. Bu tür vergiler genel servet vergisi uygulamayan ülkelerde, genellikle bina ve arazileri kapsamına alan bina ve arazi vergileri şeklinde uygulanmaktadır. Verginin konusu gerçek ve tüzel kişilerin sahip oldukları bina ve araziler, matrahı ise bina ve arazilerin gayrisafi değeridir. Özel servet vergileri kişisel olmayan objektif nitelikli vergilerdir. Bu nedenle bireyin durumu ve aile yapısı verginin belirlenmesinde söz konusu değildir. Bu vergiler bazen servet unsurlarının değeri üzerinden hesaplanmayıp iradı üzerinden hesaplanır.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi servet vergilerine ilişkin olarak seçeneklerde yer alan ifadelerin tümü doğrudur, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Mükellefin yaptığı işlemlerin gerek mükellef açısından gerekse de vergi idaresi açısından hukuken hüküm ifade edebilmesi ve iktisadi hayatın da gereklerinden biri olarak belge ve belge düzeni kavramları önem arz etmektedir. Belge kavramı ile ilgili tanımlamalara baktığımız zaman, örneğin Türk Dil Kurumunun Genel Türkçe sözlüğünde, “Bir gerçeğe tanıklık eden yazı, fotoğraf, resim, film v.b., vesika, doküman” şeklinde tanımlanmakta bir başka tanımda “çeşitli hukuksal durumları saptayan, delil olarak kullanılmaya elverişli yazı, resim gibi vesika” denmekte bir başka kaynakta da, “bir olguyu, bir gerçeği bildirmek için düzenlenmiş ve onaylanmış yazı, vesika / bir kimsenin niteliğini ya da kendisine verilen bir hakkı bildiren kağıt” şeklinde ifade edilmektedir.
Belge düzenine ilişkin sistem, vergilendirme ile ilgili işlemlerin kanuni belgelere bağlanmasını ve belgelerin kanundaki şekil şartlarına uygun olarak düzenlenmesini öngörmektedir. Belge düzeni, vergi konusunun ve matrahın delile bağlanması, beyanın doğruluğunun ortaya konulması, vergi idaresinin denetim yetkisini uygulayabilmesi gibi fonksiyonları yerine getirmektedir. Beyan esasının geçerli olduğu vergi sistemlerinde vergi ile ilgili işlem ve ilişkilere ilişkin kayıtların belgelenmesi zorunludur. Bu nedenle mükelleflerin her türlü işlemlerinin belgeye bağlanması gereklidir.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, doğru cevap E’dir. Belge düzenine ilişkin sistem seçeneklerde yer alan tüm fonksiyonları yerine getirmektedir.

Düzeltme Önerisi:
Sayfa 44
Fatura yerine geçen belgeler
Fatura Yerine Geçen Belgeler
Sayfa 44
Döviz alım-satım belgesi
Döviz Alım-Satım Belgesi
Vergi Usul Kanununa göre tutulan ve üçüncü şahıslarla olan ilişki ve işlemlere ait olan kayıtların belgelendirilmesi zorunludur. Mükellefler, üçüncü şahıslarla olan ilişki ve işlemlerin yanı sıra, kendi iç işlemlerini de belgelendirmek zorundadırlar. Defter tutmak zorunda olmayan mükellefler vergi matrahlarının tespiti ile ilgili giderlerini belgelendirmek zorundadırlar. Belgelerin anlaşmalı matbaalarca basılmış olması veya noterlere tasdik ettirilmiş olması gerekmektedir.
Vergi Usul Kanununda Belli Şekil ve Şartlara Bağlanmış Olan Belgeler şunlardır;

• Fatura
• Fatura yerine geçen belgeler
• Bankalar, Sigorta Şirketleri ve Acentelerin Faaliyetleri Sırasında Düzenleyecekleri Belgeler
• Döviz alım-satım belgesi
• Elektronik Ortamda Düzenlenecek Yolcu Biletleri
• Ödeme Kaydedici Cihaz Fişleri

Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi seçeneklerde yer alan belgelerin tümü, Vergi Usul Kanununda belli şekil ve şartlara bağlanmış belgelerdir, dolayısıyla doğru cevap E’dir.

Düzeltme Önerisi:
Sayfa 50
Münferit Beyanname: Dar mükelefiyete tabi mükelleflerden…
Münferit Beyanname: Dar mükellefiyete tabi mükelleflerden…
Sayfa 50
Özel Beyanname: Dar mükelefiyete tabi kurumlar vergisi mükelleflerinden…
Özel Beyanname: Dar mükellefiyete tabi kurumlar vergisi mükelleflerinden…
Gelir ve Kurumlar vergisinde beyan esası geçerlidir. Beyan esasında ise vergi, mükellefin veya vergi sorumlusunun beyanına göre hesaplanmaktadır. Ancak beyan vergi uygulamalarına bağlı olarak farklı beyannameler ile gerçekleştirilir. Bu beyannameler yıllık, muhtasar, münferit ve özel beyannamelerdir:

• Yıllık Beyanname: Yıllık beyanname gerçek kişinin çeşitli gelir unsurlarından bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların bir araya getirilip toplanmasına ve bu şekilde hesaplanan gelirin bir beyanname ile vergi dairesine bildirilmesine yaramaktadır. Gelir vergisinde bütün kazanç ve iratlar beyannamede toplanmakta, ancak bazı durumlarda bazı gelirler beyan dışında tutulabilmektedir. Bu nedenle bu gelirler için beyanname verilmesi söz konusu değildir. Mükellefin başka gelirler nedeniyle beyanname vermesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmezler. Yıllık beyannamede bildirilecek vergiye tabi gelir unsurları bir araya getirilerek, bunların safi miktarları toplamından kanunen kabul edilen indirimler yapıldıktan sonra vergiye tabi gelir (matrah) bulunur. Daha sonra matraha gelir vergisi tarifesi uygulanarak vergi hesaplanır. Yıllık beyannameye dahil edilmiş olan gelirlerden bazıları için daha önce geçici vergi ödenmiş veya vergi tevkifatına tutulmuş gelirler olabilir. Bu nedenle mükerrer vergilendirmeyi önlemek amacıyla ödenmiş olan geçici vergi ve kesinti suretiyle ödenmiş vergiler beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilir. Tam mükellefler yıllık beyannamelerini ikametgahlarının bulunduğu yerdeki vergi dairesine verirler. Dar mükellefiyette ise Türkiye’de iş yeri, muhatabı, temsilcisi varsa onun oturduğu yerin, yoksa iş yerinin bulunduğu yer vergi dairesidir. Beyanname, mükellef veya onun adına hareket eden biri tarafından posta ile veya elektronik ortamda da verilebilir.
• Muhtasar Beyanname: Verginin, vergi sorumluları tarafından kesintiye tabi tutularak vergi dairesine ödenmesine vergi tevkifatı denir. Vergi sorumluları tarafından yapılan bu kesintilerin vergi dairesine bildirilmesine yarayan beyannameye ise muhtasar beyanname denir. Muhtasar beyannamenin verilmesi açısından her ay ve üç ayda bir beyanname verecekler olmak üzere iki grup bulunmaktadır.
• Münferit Beyanname: Dar mükellefiyete tabi mükelleflerden yıllık beyanname vermek zorunda olmayanlar tarafından verilen beyanname türüdür. Başka bir ifade ile dar mükellefiyete tabi kişilerin gelirleri sadece Türkiye’de kesinti yoluyla vergilendirilmiş ücretler, serbest meslek kazançları, gayrimenkul sermaye iratları, kurumlardan elde edilen kar payları ile diğer kazanç ve iratlardan oluşuyorsa yıllık beyanname vermeyeceklerdir. Dar mükellefiyete tabi kişiler, yıllık beyanname vermek zorunda olmadıkları bu kazanç ve iratları için münferit beyanname vermek zorundadırlar. Bu durumda dar mükellef kişiler elde ettikleri bazı değer artış kazançları ve arızi kazançlar için münferit beyanname verirler.
• Özel Beyanname: Dar mükellefiyete tabi kurumlar vergisi mükelleflerinden yıllık kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda olmayanlar tarafından verilen beyanname türüdür.

Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, gelir üzerinden alınan vergilere ilişkin beyannameler kapsamında seçenekler I, II ve III’de yer alan ifadeler doğrudur, dolayısıyla doğru cevap D’dir. Seçenek IV’de yer alan “Özel beyanname dar mükellefiyete tabi kurumlar vergisi mükelleflerinden yıllık kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda olanlar tarafından verilen beyanname türüdür.” İfadesi doğru değildir zira özel beyanname dar mükellefiyete tabi kurumlar vergisi mükelleflerinden yıllık kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda olanlar değil, zorunda olmayanlar tarafından verilen beyanname türüdür.

Düzeltme Önerisi
Sayfa 51
Tablo 2.3 Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri
Dönem 26 Nisan, Dönem 26 Temmuz, Dönem 26 Ekim, Dönem 26 Ocak.
1. Dönem 26 Nisan, 2. Dönem 26 Temmuz, 3. Dönem 26 Ekim, 4. Dönem 26 Ocak.
Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri şöyledir:
Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi izleyen yılın Mart ayının başından 25. günü akşamına kadar verilir ve 1. Taksiti Mart ayı sonuna kadar, 2. Taksiti Temmuz ayı sonuna kadar ödenir. Takvim yılı içinde memleketi terk edenlerin yıllık gelir vergisi beyannameleri memleketi terkten önce gelen 15 gün, ölüm halinde ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde verilir ve beyanname verme süreleri içinde ödenir. Gelirin sadece basit usulde tespit edilen ticari kazançlardan ibaret olması halinde yıllık gelir vergisi beyannamesi izleyen yılın Şubat ayının başından 25. günü akşamına kadar verilir ve 1. Taksit Şubat ayı sonuna kadar, 2. Taksit Haziran ayı sonuna kadar ödenir.
Münferit beyanname, serbest meslek faaliyetine ilişkin kazançlarda faaliyetin sona erdiği, diğer kazanç ve iratlarda kazanç ve iratların iktisap olunduğu tarihten itibaren 15 gün içinde verilir ve beyanname verme süresi içinde ödenir.
Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi, hesap döneminin kapandığı ayı izleyen 4. ayın birinci gününden 25. günü akşamına kadar verilir ve beyannamenin verildiği ayın sonuna kadar ödenir. Yıllık Kurumlar Vergisi Beyannamesi, tarhiyatın muhatabının Türkiye’yi terk etmesi halinde ise ülkeyi terk etmesinden önceki 15 gün içinde verilir ve beyanname verme süresi içinde ödenir.
Özel Beyanname, özel beyan zamanı tayin olunan gelirler ile ilgili kurumlar vergisi beyannamesi kazancın elde edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde verilir ve beyanname verme süresi içinde ödenir.
Muhtasar Beyanname (Aylık) (İstihkaktan kesinti suretiyle tahsil edilen damga vergisi dahil), izleyen ayın 23. günü akşamına kadar verilir ve beyanname verilen ayın 26. günü akşamına kadar ödenir.
Muhtasar Beyanname (Üç Aylık) (İstihkaktan kesinti suretiyle tahsil edilen damga vergisi dahil) 3 Aylık dönemi izleyen ayın 23. günü akşamına kadar verilir ve beyanname verilen ayın 26. günü akşamına kadar ödenir. Beyanname verme süreleri: 1. Dönem (Ocak - Şubat - Mart) 23 Nisan, 2. Dönem (Nisan - Mayıs - Haziran) 23 Temmuz, 3. Dönem (Temmuz - Ağustos - Eylül) 23 Ekim, 4. Dönem (Ekim - Kasım - Aralık) 23 Ocak. Ödeme Süresi: 1. Dönem 26 Nisan, 2. Dönem 26 Temmuz, 3. Dönem 26 Ekim, 4. Dönem 26 Ocak.
Bu bilgilerden de anlaşıldığı gibi, Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi izleyen yılın Mart ayının başından 25. günü akşamına kadar verilir ve 1. Taksiti Mart ayı sonuna kadar, 2. Taksiti Temmuz ayı sonuna kadar ödenir, dolayısıyla doğru cevap A’dır.

Kamu sektörünün üretmiş olduğu mal ve hizmetlerin finansmanı zorunludur. Kamunun üretmiş olduğu mal ve hizmetlerin finansmanında kullanılan yöntemler; para basmak, mal ve hizmetlere bir bedel uygulamak, borçlanma ve vergileme şeklinde olabilmektedir.

Kitabınızın 36. sayfasında verginin temel özellikleri arasında yer alan "Vergi kanuni bir zorunluluktur. Verginin yasal dayanağı Anayasa’nın 73.maddesidir. Anayasa madde 73/1’e göre “Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür.” Anayasa’nın 73/3 maddesindeki “Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.” hükmü ile de kanunsuz vergi olmayacağı belirtilmiştir." ifadesi uyarınca doğru cevap "C" seçeneğidir.

* Vergi, gerçek ve tüzel kişilerden alınmaktadır.
* Vergi ihtiyari bir kamu geliri değil cebri
bir kamu geliridir.
* Vergi karşılıksızdır, bir hizmetin bedeli değildir.
* Vergi mükellefiyeti esas itibariyle kişiseldir. Vergi mükellefi olabilmek için hukuki işlem ehliyetine sahip olmak şart değildir. Diğer bir deyişle, temyiz
kudreti olmayanlar, on sekiz yaşından küçük olanlar ya da kısıtlanmış kişiler de vergi mükellefi olabilirler.

Vergi sorumluluğuna gösterilebilecek tipik örnek kaynakta vergi kesintisi yapanların
durumudur. Her işveren fabrikasında çalıştırdığı işçilere ödediği ücret üzerinden gelir vergisi kesintisi yapmak zorundadır. Burada vergi mükellefi ücret geliri elde eden işçidir. Vergi, işçinin ücreti üzerinden kesilmektedir. İşveren ise bir başkasının vergi borcu için kesinti yapan ve bunu asıl mükellef adına vergi dairesine yatırmak zorunda olan bir vergi sorumlusudur.

Vergi matrahı, ekonomik-parasal bir değer olarak ifade edilmişse ad valorem (değer esasına dayalı) vergiler söz konusudur. Bu tür vergilerin uygulama alanı gittikçe genişlemektedir. Ülkemizde uygulanan Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Katma
Değer Vergisi gibi temel vergiler değer esasına dayalı vergilerdir.

İstisna ve muafiyetler tam ya da kısmi, geçici ya da sürekli,
koşullu ya da koşulsuz olabilirler. Örneğin, Gelir Vergisi Kanununda yer alan telif kazançları istisnası fikir ve sanat eserlerinden elde edilen gelirlerin tamamını, sürekli olarak vergi dışı
bırakan bir istisnadır. Buna karşılık, konutların kiraya verilmesinden elde edilen kira gelirlerinin yalnızca bir kısmı vergi
dışı bırakılmıştır. Geçici istisnaya örnek olarak da yeni yapılan
bina veya apartman dairelerinin beş yıl süre ile vergi değerinin
% 25’nin Emlak Vergisinden istisna edilmesini gösterebiliriz

GELİR ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER
Gelir Vergisi
Kurumlar Vergisi
HARCAMALAR ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER
Katma Değer Vergisi
Özel Tüketim Vergisi
Gümrük Vergisi
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
Özel İletişim Vergisi
Şans Oyunları Vergisi
Damga Vergisi
SERVET / SERVET TRANSFERİ ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER
Motorlu Taşıtlar Vergisi
Veraset ve İntikal Vergisi
Emlak Vergisi

e-Fatura 05 Mart 2010 yılından itibaren uygulanmaktadır.

Gider Pusulası
Müstahsil Makbuzu
Giriş ve Yolcu Taşıma Biletleri
Ödeme Kaydedici Cihaz Fişleri

Muhtasar Beyanname: Verginin, vergi sorumluları tarafından kesintiye tabi tutularak vergi dairesine ödenmesine vergi tevkifatı denir. Vergi sorumluları tarafından yapılan bu kesintilerin vergi dairesine bildirilmesine yarayan beyannameye ise
muhtasar beyanname denir. Muhtasar beyannamenin verilmesi açısından her ay ve üç ayda bir beyanname verecekler olmak üzere iki grup bulunmaktadır.

Vergilerin karşılıksız olması, vergide kişinin şahsına yönelik özel ve doğrudan bir karşılık vaadi ve taahhüdü olmamasıdır.

Her vergi yasasının ilk maddeleri verginin konusunu düzenler.

Verginin konusu ile mükellefi arasında kurulan bağlantıya vergiyi doğuran olay denir.

Azalan oranlı tarife: Vergi matrahının yükselmesine karşılık vergi oranının düştüğü tarifedir.

Gelir üzerinden alınan vergiler, vergilerin ekonomik kaynakları arasında sınıflandırılmaktadır.

Dolaysız vergiler, verginin ödeme ödeme şekline göre sınıflandırılmaktadır.

Emlak vergisi, harcamalar üzerinden alınan vergiler arasında yer almamaktadır.

Fatura: Satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır.

Müstahsil Makbuzu: Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenler ve defter tutmak zorunda olan çiftçiler tarafından, gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçilerden satın aldıkları malların bedelini ödediklerinde düzenlenir.

Verginin, vergi sorumluları tarafından kesintiye tabi tutularak vergi dairesine ödenmesine vergi tevkifatı denir.

Vergi gerçek ve tüzel kişilerden alınmaktadır, devlet veya devletin yetkilendirdiği kamu kuruluşları tarafından toplanır, kanuni bir zorunluluktur, parasal yükümlülüktür ancak vergi ihtiyari bir kamu geliri değil cebribir kamu geliridir.

Verginin konusu ile mükellefi arasında kurulan bağlantıya vergiyi doğuran olay denir. Başka bir ifade ile verginin konusunu teşkil eden unsurların bir mükellefiyete yol açması için bu unsurların mükellef dediğimiz kişi ile belli bir ilişki içine girmesi gerekir.

Vergi matrahının yükselmesine karşılık vergi oranının düştüğü tarifedir. Azalan oranlı tarife, artan oranlı tarifenin tam tersidir.

Gümrük Vergisi, Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi harcamalar üzerinden alınan vergiler kapsamındadır. Emlak Vergisi servet ve servet transferi üzeriden alınan vergilerdendir. Kurumlar vergisi ise gelir üzerinden alınan vergilerdendir.

Satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikaya fatura denir.

Sigorta şirketleri tarafından müşterilerine yapılan hizmetler karşılığında sigorta poliçesi düzenlenmesi zorunludur. Anlaşmalı matbaalara bastırılması veya notere tasdik ettirilme zorunluluğu bulunmamaktadır.

Verginin, vergi sorumluları tarafından kesintiye tabi tutularak vergi dairesine ödenmesine vergi tevkifatı denir.

Muhtasar Beyanname: Verginin, vergi sorumluları tarafından kesintiye tabi tutularak vergi dairesine ödenmesine vergi tevkifatı denir. Vergi sorumluları tarafından yapılan bu kesintilerin vergi dairesine bildirilmesine yarayan beyannameye ise muhtasar beyanname denir. Muhtasar beyannamenin verilmesi açısından her ay ve üç ayda bir beyanname verecekler olmak üzere iki grup bulunmaktadır. Muhtasar Beyanname izleyen ayın 23. günü akşamına kadar verilir ve beyanname verilen ayın 26. günü akşamına kadar ödenir.

İnternet Ortamında Gönderilebilecek Beyanname ve Bildirimler,Yıllık Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Geçici Vergi, Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi, Muhtasar, Noter Harçları Vergisi (NOTER), Banka Muameleleri Vergisi, Sigorta Muameleleri Vergisi, Damga Vergisi, Özel İletişim Vergisi,Şans Oyunları Vergisi, Kaynak Kullanımı Destekleme Fonu Kesintisi(KKDF), BA Formu (FORMBA), BS Formu (FORMBS)

Matrah, vergi borcunun hesaplanması için dayanılan temeli ifade eder. Daha açık bir deyişle, matrah vergi borcunu hesaplamak amacıyla, vergi konusunun indirgendiği teknik-fiziksel ya da ekonomik-parasal büyüklük, vergi borcunun hesaplanmasına esas teşkil eden miktardır.

Vergi ihtiyari bir kamu geliri değil cebri bir kamu geliridir. Doğru cevap C'dir.

Verginin konusu ile mükellefi arasında kurulan bağlantıya vergiyi doğuran olay denir. Doğru cevap B'dir

Vergi istisna ve muafiyetlerinin temelinde siyasi, iktisadi, sosyal, kültürel ve teknik nedenler yatmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Gerçek kişilerin gelirleri üzerinden alınan gelir vergisi ile kurumların kazancı üzerinden alınan kurumlar vergisi sınıflandırmada gelir üzerinden alınan vergiler içinde yer alan vergilerdir. Doğru cevap C' dir.

Harcamalar üzerinden alınan vergiler, gelir vergilendirildikten sonra kalan kullanılabilir gelirin tüketim amacıyla kullanılması
sırasında alınmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Türkiye’de 397 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu tebliğine ile hayata geçirilen ve 5 Mart 2010 tarihinden itibaren uygulamada
olan e-faturadır. Doğru cevap B'dir.

Nihai tüketiciler de mal alışlarında veya hizmet yaptıklarında perakende satış vesikası almak zorundadırlar. Doğru cevap A'dır.

Serbest meslek erbabının mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilâtı için iki nüsha şeklinde düzenlediği belgeye serbest
meslek makbuzu denir. Doğru cevap D'dir.

Uygunluk Belgesi: Uluslararası taşımacılık yapan kişilerin, mutad depo kapsamında yurda getirdikleri ihtiyaç fazlası petrol ürünleri, iki örnek olarak düzenlenecek bu belgeyle belgelendirilecektir. Doğru cevap E'dir.

Dar mükellefiyete tabi kişiler, yıllık beyanname vermek zorunda olmadıkları bu kazanç ve iratları için münferit beyanname vermek zorundadırlar. Doğru cevap C'dir.

I. Vergi, devlet veya devletin yetkilendirdiği kamu kuruluşları tarafından toplanır.
II. Vergi karşılıksızdır, bir hizmetin bedeli değildir.
III. Vergi, gerçek ve tüzel kişilerden alınmaktadır.
IV. Vergi ihtiyari bir kamu geliri değil cebri bir kamu geliridir.
I, II ve III doğru, IV yanlış bir ifadedir.

Sabit (düz) oranlı tarife: Vergi matrahının her seviyesinde aynı oranda vergi alınmasıdır. Bu tarifede ödeme gücü ile vergi arasında bir ilişki bulunmamakta, ödeme gücündeki değişmeler vergi miktarına etki etmeyerek vergi miktarının ödeme gücüne oranı azalmaktadır. Kurumlar vergisi sabit oranlı tarifedir.

Artan oranlı tarife: Vergi matrahının artmasıyla birlikte vergi oranının da arttığı tarifedir. Gelir arttıkça gelirin marjinal faydasının düştüğü varsayımından hareket edenler artan her gelir dilimi için daha yüksek vergi oranı uygulanmasını önermişler ve böylece artan oranlı vergi tarifeleri oluşmuştur. Gelir vergisinde artan oranlı tarife uygulanmaktadır.

Yükümlünün Kişisel Durumuna Göre vergiler iki tanedir.
Bunlar:
Objektif Vergi Yükümlülüğü (Objektif Vergiler)
Sübjektif Vergi Yükümlülüğü (Sübjektif Vergiler)

Verginin kapsamına göre vergiler iki tanedir. Bunlar:
Genel Vergi
Özel Vergi

GELİR ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER:
Gelir Vergisi
Kurumlar Vergisi
HARCAMALAR ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER
Katma Değer Vergisi
Özel Tüketim Vergisi
Gümrük Vergisi
Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi
Özel İletişm Vergisi
Şans Oyunları Vergisi
Damga Vergisi
SERVET / SERVET TRANSFERİ ÜZERİNDEN ALINAN VERGİLER
Motorlu Taşıtlar Vergisi
Veraset ve İntikal Vergisi
Emlak Vergisi