Yaşayan Dünya Dinleri - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Dinler tarihiyle ilgili yazılmış en eski Türkçe eser olarak kabul edilen Esatir’in yazarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mahmut Esat
B
Şemseddin Sami
C
Mehmed Şemseddin
D
Esat Bey
E
Şehristani
Açıklama:
A, C ve D şıkları 20. yüzyılın ilk çeyreğinde dinler tarihiyle ilgili eserler veren kişilerdir. Şehristani, Ortaçağ İslam dünyasının önemli din tarihçilerindendir. Soruda adı geçen eserin yazarı ise Şemsettin Sami’dir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi dinin tarih boyunca insan yaşamının ayrılmaz bir parçasını oluşturduğunu savunmuştur?
Seçenekler
A
Hegel
B
Eric Sharp
C
Ninian Smart
D
Frazer
E
Said Feyumi
Açıklama:
Said Feyumi, Tevrat’tan bölümleri Arapça’ya çevirmiştir. Eric Sharp, Şehristani’yi ön plana çıkarmış bir yazardır. Hegel ve Frazer, insanlık tarihinde din öncesi bir çağın varlığını savunmuştur. Ninian Sharp ise Hegel ve Frazer’in aksine dinin insan yaşamının ayrılmaz bir parçası olduğunu öne sürmüştür.
Soru 3
Farklı inanç sistemlerini objektif bakış açısıyla incelemeye çalışan eser ve bu geleneği temsil eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milel ve Nihal
B
Kur’an
C
Reddiye
D
Esatir
E
Apolojetik
Açıklama:
Kur’an’ın yaklaşık üçte ikisi geçmiş toplumlara ilişkin kıssalardan, ehli kitap ve cahiliye dönemi Arap geleneğine yönelik tanımlama, eleştiri ve polemiklerden oluşur. Reddiye tarzı kaleme alınan apolojetik eserlerde, bir yanda doğru inanç olarak görülen akidenin savunusu yapılırken, yanlış inançlar ve düşünceler alabildiğine eleştirilmektedir. Esatir’in önemi ise dinler tarihiyle ilgili Türkçe yazılmış en eski eser olmasıdır. Soruda bahsi geçen geleneği ve eserleri temsil eden kavram Milel ve Nihal’dir.
Soru 4
Din kavramı, zihinlerde aşağıdaki hangi kavramla özdeşleştirilmektedir?
Seçenekler
A
Tutum
B
Tavır
C
Kutsal
D
Kanun
E
İslam
Açıklama:
Genel olarak insanın çeşitli duygu ve düşünceleriyle tutum, tavır ve davranışlarının ifadesi olan dinin ne olduğu ya da nasıl tarif edileceği öteden beri bir tartışma konusudur. Halk arasındaki yaygın kullanımında din kavramı genellikle kutsal terimiyle birlikte ele alınır. Öyle ki din, zihinlerde öncelikle kutsal terimini çağrıştırmakta; kutsal alana yönelik duygu ve düşüncelerle tavır ve davranışları ifade etmektedir. Nitekim halk arasında yaygın olarak dinin yaratıcıdan kaynaklanan ilahi bir yapı ya da kurum olduğu ve çeşitli kutsal değerlerin ifadesi olduğu düşünülmektedir.
Soru 5
Kur’an’daki din anlayışı ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Kur’an’a göre din, “yol, hayat tarzı, hesap günü, kanun, hüküm” gibi anlamlarda kullanılmıştır.
B
Kur’an’a göre din İslam’dır.
C
Kur’an, başka dinlerin varlığını kabul etmez.
D
Kur’an İslam dışındaki dinlerin mevcudiyetini prensip olarak kabul eder.
E
İnsanın düşünsel, bireysel ve sosyal yaşamını tanzim eden her türlü hayat anlayışı dindir.
Açıklama:
Kur’an’da din terimi, “yol, hayat tarzı, hesap günü, kanun, hüküm” ve benzeri anlamlarda kullanılmaktadır. Buna göre din, insanın her türlü inancını, düşüncesini, tavır ve davranışlarını ifade eden, insanın yaşam tarzı ya da yaşamında izlediği yol anlamına gelmektedir. Diğer taraftan Kur’an din terimini özel anlamda İslâm için de kullanmakta ve “Allah katında din (eddin) İslâm’dır” demektedir. Bir diğer ifadesinde ise “Kim İslâm’dan başka bir din seçerse bu ondan kabul edilmeyecektir” diyerek İslâm’ın dışındaki dinlere de dikkat çekmektedir. Kur’an’ın bu kullanımı dikkate alındığında, Allah’ın inanan insanlara öngördüğü dinin İslâm olarak belirtildiği, ancak bunun dışındaki dinlerin mevcudiyetinin de prensip olarak kabul edildiği aşikârdır.
Soru 6
Tanrı ile doğanın birbirine içkin olmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tevhid
B
Senkretizm
C
Teizm
D
Panteizm
E
Henoteizm
Açıklama:
Tevhid, Allah’ın tek ve mutlak olduğu inancıdır. Senkretik din, farklı inanç sistemlerinden unsurlar taşıyan melez dinlere denir. Teizm, tanrı ya da tanrıların doğaüstü güçler olarak algılanmasıdır. Panteizm ise tanrıyla doğanın iç içe olmasını belirtir. Henoteizm ise çoktanrıcılığı kabul edip, bunlardan yalnızca birisini üstün güç olarak kabul etmektir.
Soru 7
Heterodoksi, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru şekilde açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Merkezi din anlayışı ve egemen siyasi güçle özdeşleştirilir
B
Farklı dinsel gelenekleri birbirinden ayırmak için kullanılır.
C
Ortodoksi ile eş anlamlı olarak kullanılır.
D
Çoğunluğun kabul edilebilir saydığı öğretilerin dışında kalır.
E
Doğru, kanonik inanç ve öğretiler anlamına gelir.
Açıklama:
Ortodoksi, genellikle egemen yaygın anlayış için kullanılmıştır. Yani, kendini çoğunluğun inancını ifade eden merkezi din anlayışıyla ve egemen siyasal güçle özdeşleştiren dinsel yorum, asıl doğru öğretiyi savunduğu ve doğru ve kanonik inançların temsilcisi olduğu iddiasıyla ortodoks olarak tanımlanmıştır. Bu durumda merkezi din anlayışının dışında kalan görüş ve akımlar ise heterodoksi olarak görülmüştür. Yani ortodoksi ve heterodoksi birbirine zıt kavramlar olup, heterodoksi, farklı dinsel gelenekleri değil, belirli bir gelenek içerisindeki farklılaşmayı ifade etmektedir.
Soru 8
I. Sih
II. Sayentoloji
III. Yahova Şahitleri
IV. Protestanlık
V. Hanefilik
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri senkretik dinlere örnektir?
II. Sayentoloji
III. Yahova Şahitleri
IV. Protestanlık
V. Hanefilik
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri senkretik dinlere örnektir?
Seçenekler
A
IV-V
B
I-II-III
C
I-II-IV
D
III-IV-V
E
II-III-IV
Açıklama:
Savaşlar, istilalar, sürgünler, göçler ve benzeri nedenlerle farklı dini geleneklerin zorunlu olarak yan yana varlıklarını devam ettirmeleri durumu, zamanla bu geleneklere bağlı insanların dini anlama ve yaşama noktasında birbirlerinden etkilenmelerine neden olmaktadır. Bu durum zamanla yeni din yorumlarının ve mezhepleşme hareketlerinin ortaya çıkışına zemin hazırladığı gibi, bazı durumlarda dini senkretizmin yaşanmasına ve farklı dini değerleri bir araya getirmek suretiyle oluşturulan yeni inanç sistemlerinin/dinlerin oluşumuna da neden olabilmektedir. Bu şekilde ortaya çıkan ve farklı inanç sistemlerinden inanç ve ibadet unsurları taşıyan melez dinsel gelenekler “senkretik dinler” olarak tanımlanmaktadır. Örneğin İslâm ile Hindu geleneğinden birçok unsur taşıyan Sih dini, son dönemlerde ortaya çıkan ve Hıristiyanlıkla Yahudilikten ya da Hıristiyanlıkla Budizmden birçok unsur taşıyan Yahova Şahitleri, Moonculuk, Sayentoloji gibi hareketler senkretik akımlar olarak değerlendirilebilir. Protestanlık ve Hanefilik ise birer mezheptir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi tanrının bilinip kavranması açısından yapılan din sınıflandırmasıdır?
Seçenekler
A
Monoteist
B
Politeist
C
Deist
D
Gnostik
E
Düalist
Açıklama:
A, B ve E şıkları tanrının tekliği ya da çokluğu açısından; C şıkkı ise inanılan tanrının evrenle ve insanla ilişkisi açısından yapılan sınıflandırmalardır.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi politeist geleneğe örnek değildir?
Seçenekler
A
Eski Mısır
B
Eski Yunan
C
Babil
D
Eski İran
E
Yahudilik
Açıklama:
Politeist geleneklerde insan yaşamından iyi ve kötü nitelikleri temsil eden bazen sayısız oranda tanrısal varlığın mevcudiyetine inanılır; hatta böylesi inanç sistemlerinde bunların yanında çeşitli doğal varlıklar, gök cisimleri, hatta krallar ve yöneticiler gibi insanlar da üstün varlıklar kategorisindeki yerlerini alırlar. A, B, C ve D şıkları bu çoktanrıcılık geleneğine örnek olup, E şıkkı monoteist dinlere bir örnektir.
Soru 11
Arapça bir kökene sahip olan din kelimesi hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Varılmak istenen yer
B
Yaşam biçimi
C
Beklenen gün
D
Ulaşılmak istenen hedef
E
Yol, hayat tarzı, hesap günü, hüküm
Açıklama:
Din teriminin Arap dilindeki kullanımına baktığımızda çeşitli anlamlara geldiğini görürüz. Kur’an’da din terimi, “yol, hayat tarsi, hesap günü, kanun, hüküm” ve benzeri anlamlarda kullanılmaktadır. Buna göre din, insanın her türlü inancını, düşüncesini, tavır ve davranışlarını ifade eden, insanın yaşam tarzı ya da yaşamında izlediği yol anlamına gelmektedir.
Soru 12
Batı dillerinde religio ya da religion terimleriyle ifade edilen din ile ilgili Batıda da çeşitli görüş ayrılıkları olmasına karşı din nasıl tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
İnsanın tanrı, metafizik âlem ya da kutsala yönelik
duygu, düşünce ve davranışlarını ifade eden sistem
duygu, düşünce ve davranışlarını ifade eden sistem
B
İnsana kendisini iyi hissettiren bir sistem
C
İnsanı dış dünyadan koparan bir sistem
D
İnsanı içsel bir yolculuğa çıkaran bir sistem
E
İnsanı doğaüstü olaylara bağlayan bir sistem
Açıklama:
Batı kültür dünyasında çeşitli görüş ayrılıkları olmasına karşın genel olarak, din terimi insanlığın tanrı, ahiret, metafizik âlem ve kutsala yönelik kült ve ritüellerinden oluşan sistemleri ifade etme açısından kullanılmaktadır.
Soru 13
İnsanlığın din tecrübesini tanımlayabilecek kapsamlı bir din tarifi hangi yapıda olamaz?
Seçenekler
A
Belirli şeylerin varlığına ya da yokluğuna karşı olan inanç
B
Belirli şeylerin doğruluğuna ya da yanlışlığına
karşı olan inanç
karşı olan inanç
C
Yalnızca bazı metafizik varlıkların var olduğunu
kabullenmek
kabullenmek
D
Metafizik bir varlığın yokluğunu kabullenme
E
Kişilerin diğer insanlarla ve toplumla olan ilişkilerini düzenlemeleri konusundaki tutum ve davranışlarını belirleme
Açıklama:
Gerek günümüzde gerekse başlangıcından itibaren tarihi süreç içerisinde, insanlığın din tecrübesini tanımlayabilecek kapsamlı bir din tarifi, insanla temsil ettiği dinsel gelenek arasındaki önemli ilişkiyi ifade edecek yapıda olmalıdır. Her dinsel gelenekte o geleneğe bağlı olan kişinin duygularını, düşüncelerini yönlendiren ve belirli şeylerin varlığına ya da yokluğuna, doğruluğuna ya da yanlışlığına kişinin inancını ifade eden bir yapı vardır. Ancak, inancı, yalnızca bazı metafizik ya da aşkın varlıkların var olduğunu kabullenmeyle sınırlamak doğru değildir.
Soru 14
Hangisi dinler tarihi çalışmalarında ele alınan konulara ilişkin öncelikli kaynaklar arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Kutsal metinler
B
Dinsel materyaller
C
Arkeolojik materyaller
D
Deneysel araştırmalar
E
Apolojetik ve reddiye geleneğini yansıtan literatür taraması
Açıklama:
Dinler tarihi çalışmalarında ele alınan konulara ilişkin öncelikli kaynaklar arasında ilgili kutsal metinler ve diğer dinsel materyal başta gelir. Ayrıca gözlem, mülakat, anket vb yöntemlerle dinlere yönelik saha araştırmaları ile ele alınan konunun özelliğine göre arkeolojik materyal de oldukça önemlidir. İkincil derecede önem arz eden kaynaklara da araştırıcının başvurması gereklidir. Ancak deneysel araştırmalar yapmak mümkün değildir.
Soru 15
Milel ve Nihal geleneği neyi konu almaktadır?
Seçenekler
A
Tarihsel süreçteki farklı inançları
B
Hristiyanların iletişim içerisinde bulunduğu farklı dinsel grupları
C
Hristiyanların iletişim içerisinde bulunduğu farklıkültürel grupları
D
Musevilerin iletişim içerisinde bulunduğu farklı dinsel grupları
E
Müslümanların iletişim içerisinde bulunduğu farklı dinsel ve kültürel grupların tanınmasını ve anlaşılmasını
Açıklama:
Milel ve Nihal geleneği farklı inançların, Müslümanların iletişim içerisinde bulunduğu farklı dinsel ve kültürel grupların tanınmasını ve anlaşılmasını konu almaktadır.
Soru 16
Dini inanç ve değerlerin farklı anlaşılıp yorumlanması neye sebep olmuştur?
Seçenekler
A
Gruplaşamalara
B
Mezhepleşmeye
C
Tarikatların ortaya çıkmasına
D
Dinden uzaklaşılmasına
E
İnanç sistemlerindeki değişimlere
Açıklama:
Dini inanç ve değerlerin farklı anlaşılıp yorumlanması mezhepleşme hareketlerini beraberinde getirmiştir.
Soru 17
Dinin bir alt kolu ya da dinin kapsamı içerisinde sayılan ekoller olarak nitelenebilecek olan mezhepler, yapıları itibarıyla kaç kategoride incelenmektedir?
Seçenekler
A
İtikadî
B
Fıkhî
C
Siyasi
D
Sosyal
E
İktidaî, fıkhî ve siyasi
Açıklama:
Dinin kapsamı içerisinde sayılan ekoller olarak nitelenebilecek olan mezhepler, yapıları itibarıyla itikadî, fıkhî ve siyasî olmak üzere üç ana kategoride incelenebilir
Soru 18
İslâm geleneğinde yapılan en yaygın din sınıflaması hangi eksenler içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Hak, ilahi ve semavi
B
Hak
C
İlahi
D
Pagan gelenekler
E
Kabda
Açıklama:
İslâm geleneğinde yapılan en yaygın din sınıflaması hak, ilahi ve semavi kavramları ekseninde olmaktadır. Buna göre hak/semavi/ilahi dinler İslâm, Yahudilik ve Hıristiyanlık için kullanılmakta bunların dışındakiler ise farklı bir kategoriye oturtulmaktadır.
Soru 19
Teizm ile monoteist arasındaki temel fark nedir?
Seçenekler
A
Teizm, bir tek üstün gücün, yani bir Tanrı’nın varlığının kabul eder.
B
Monoteist, bir tek üstün gücün, yani bir Tanrı’nın
varlığını kabul eder.
varlığını kabul eder.
C
Teizm, iyi ve kötü düalitesi çerçevesinde bir iyilik
bir de kötülük tanrısının varlığını kabullenir.
bir de kötülük tanrısının varlığını kabullenir.
D
Monoteizm’de çoktanrıcılık kabul edilmekle birlikte bunlardan yalnızca birisi üstün güç olarak kabul edilir.
E
Teizm, sayısız oranda tanrısal varlığın mevcudiyetine inanır.
Açıklama:
Teizm tanrı ya da tanrıların doğaüstü üstün güçler olarak algılandığı geleneklerdir. Bunlardan monoteist ya da tek tanrıcı dinler insanların yaşamlarında yer verdikleri ya da verebilecekleri diğer üstün güçleri reddederek bir tek üstün gücün, yani bir Tanrı’nın varlığının kabul edilmesini ön plana çıkarmışlardır.
Soru 20
İnsanın tanrı, metafizik âlem ya da kutsala yönelik duygu, düşünce ve davranışlarını ifade eden sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Din
B
İslamiyet
C
Hristiyanlık
D
İman
E
Sevap
Açıklama:
Dinle ilgili genelde yaygın olan kanaat, dinin, “insanın tanrı, metafizik âlem ya da kutsala yönelik duygu, düşünce ve davranışlarını ifade eden sistem” olduğu yönündedir.
Soru 21
Milel ve Nihal başlığını taşıyan ilk eserin kime ait olduğu söylenmektedir?
Seçenekler
A
Şehristani
B
İbn Hazm
C
Aldülkahir el-Bağdadi
D
İbnu’n Nedim
E
Abu’r-Reyhan el Birûni
Açıklama:
11. yüzyıldan itibaren Milel ve Nihal başlığı altında kaleme alınan eserlerde İslâm Tarihindeki dinler tarihi çalışmaları açısından oldukça önemlidir. Bu başlık altında kaleme alınan eserlerde farklı inanç ve düşünce sistemleri masaya yatırılmıştır. Milel ve Nihal başlığını taşıyan ilk eserin Aldülkahir el-Bağdadi’ye ait olduğu, ancak eserin günümüze kadar ulaşamadığı söylenmektedir.
Soru 22
Dinler tarihi ile ilgili Türkçe olarak yazılan en eski kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Milel ve Nihal
B
İlmu Esatiril Evvelin
C
Tarihi Edyan
D
Esatir
E
Kitabu’l-Fihrist
Açıklama:
Dinler tarihi ile ilgili Türkçe olarak yazılan en eski kaynak olarak kabul edilen Şemseddin Sami’nin Esatir’i 1878’de basılmıştır.
Soru 23
Dinin bir alt kolu ya da dinin kapsamı içerisinde sayılan ekoller olarak nitelenebilecek olan mezhepler, yapıları itibarıyla incelendikleri ana kategoriler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasi, kelami, itikadi
B
İtikadî, fıkhî, siyasî
C
Bilimsel, siyasi, kelami
D
Alimi, fıkhî, dönemsel
E
Kelami, alimi, itikadi
Açıklama:
Dinin bir alt kolu ya da dinin kapsamı içerisinde sayılan ekoller olarak nitelenebilecek olan mezhepler, yapıları itibarıyla itikadî, fıkhî ve siyasî olmak üzere üç ana kategoride incelenebilir.
Soru 24
Dinler inanç ve öğretilerinin merkezinde yer alan ana kavram veya değer açısından da tanımlandığında aşağıdaki eşleşmelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yahudilik- Kristosentrik
B
İslamiyet- Mesih merkezli
C
Hristiyanlık- Tevhid
D
Yahudilik- Etnosentrik
E
Hristiyanlık- Teosentrik
Açıklama:
Hıristiyanlık tüm inanç ve değerlerinde Mesih inancına ağırlıklı yer vermesi nedeniyle Kristosentrik ya da “Mesih merkezli” bir dindir. Yahudilik İsrailoğullarının seçilmişliği inancını merkeze koyan etnosentrik bir din olarak, İslâm ise taviz vermez tek tanrıcığı ya da tevhid inancını merkeze alan teosentrik (veya daha yerinde bir ifadeyle tevhid merkezli) bir din olarak değerlendirilebilir
Soru 25
Tanrı ya da tanrıların doğaüstü üstün güçler olarak algılandığı gelenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teizm
B
Metafizik
C
Düalist
D
Henoteizm
E
Yahve
Açıklama:
Teizm tanrı ya da tanrıların doğaüstü üstün güçler olarak algılandığı geleneklerdir. Bunlardan monoteist ya da tek tanrıcı dinler insanların yaşamlarında yer verdikleri ya da verebilecekleri diğer üstün güçleri reddederek bir tek üstün gücün, yani bir Tanrı’nın varlığının kabul edilmesini ön plana çıkarmışlardır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi İbnu’n Nedim’in yazdığı eserdir?
Seçenekler
A
Tahkik ma li’l-Hind
B
Kitabu’l-Fihrist
C
Asaru’l-Bakiye ani’l-Kuruni’l-Haliye
D
Kitabu’l-Milel ve’n-Nihal
E
Kitabu’l-Asnam
Açıklama:
İslâm bilim geleneğinde farklı dinlere felsefi ve kültürel geleneklerin tanınmasına ve araştırılmasına dayalı “diyanat” ve “firak” başlıklı çalışmaların kaleme alındığı da bir gerçektir. Ayrıca, daha sonraki dönemlerde İbnu’n Nedim (Kitabu’l-Fihrist) ve Abu’r-Reyhan elBirûni (örneğin Tahkik ma li’l-Hind, Asaru’l-Bakiye ani’l-Kuruni’l-Haliye) gibi yazarlarca kaleme alınan çalışmaları da bu bağlamda zikretmek gerekir.
Soru 27
Türkçe olarak yazılan en eski kaynak olarak kabul edilen Şemseddin Sami’nin Esatir kaç yılında basılmıştır?
Seçenekler
A
1905
B
1798
C
1899
D
1878
E
1812
Açıklama:
Dinler tarihi ile ilgili Türkçe olarak yazılan en eski kaynak olarak kabul edilen Şemseddin Sami’nin Esatir’i 1878’de basılmıştır.
Soru 28
Dini inanç ve değerlerin farklı anlaşılıp yorumlanmasının sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İtikadileşme
B
Siyasileşme
C
Mezhepleşme
D
Dinleşme
E
Kültleşme
Açıklama:
Hangi bağlamda olursa olsun dini inanç ve değerlerin farklı anlaşılıp yorumlanması mezhepleşme hareketlerini beraberinde getirmiştir.
Soru 29
Merkezi din anlayışının dışında kalan görüş ve akımları kapsamaktaqdır. Bu anlamda çoğunluğun ya da bazı durumlarda siyasal gücün doğru ve kabul edilebilir saydığı resmi öğretinin dışında kalan her türlü akımı ifade eden görüş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politeizm
B
Neo-Gnostik gruplar
C
Senkretik dinler
D
Ortodoksi
E
Heterodoksi
Açıklama:
Merkezi din anlayışının dışında kalan görüş ve akımlar ise heterodoksi olarak görülmüştür. Bu anlamda heterodoksi, çoğunluğun ya da bazı durumlarda siyasal gücün doğru ve kabul edilebilir saydığı resmi öğretinin dışında kalan her türlü akımı ifade etmektedir.
Soru 30
“Din çağı” öncesi bir “sihir ve büyü dönemi” olması gerektiği üzerinde duran kişi kimdir?
Seçenekler
A
Mircea Eliade
B
İbnu’l-Kelbi
C
Abdülkahir el-Bağdadi
D
İbn Hazm
E
Hegel
Açıklama:
Hegel, insanlık tarihinde “din çağı” öncesi bir “sihir ve büyü dönemi” olması gerektiği üzerinde durmuştur.
Soru 31
Evrimci pozitivist teorilerin iddia ettiği “ilkeller” olarak tanımlanan yerlilerin inançlarının gelişmiş dinsel geleneklerde var olan özelliklerin bu geleneklerde de mevcut olduğu ortaya koyan araştırmacı kimdir?
Seçenekler
A
Hegel
B
Mircea Eliade
C
Said Feyumi
D
Abu’r-Reyhan el- Birûni
E
İbn Hazm
Açıklama:
Mircea Eliade gibi araştırıcıların yaptıkları çalışmalarda, kimi antropologlarca “ilkeller” olarak tanımlanan yerlilerin inançlarının hiç de evrimci pozitivist teorilerin iddia ettiği gibi iptidai olmadığı, tam tersine gelişmiş olarak tanımlanan dinsel geleneklerde var olan özelliklerin bu geleneklerde de mevcut olduğu ortaya konulmuştur.
Soru 32
İnsanı, çevresinde yer alan canlı ve cansız diğer varlıklardan ayırtan önemli bir özelliği ________bir varlık olmasıdır.
Yukarıdaki boşluğu tamamlayan en uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğu tamamlayan en uygun kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahlaki
B
Siyasi
C
İnançlı
D
Sorgulayıcı
E
Duygusal
Açıklama:
İnsanı, çevresinde yer alan canlı ve cansız diğer varlıklardan ayırtan önemli bir özelliği ahlaki bir varlık olmasıdır. Hukuk ve ahlak kuralları, insanın gerek kendisiyle ve diğer insanlarla gerekse tabii çevresiyle olan ilişkilerini düzenlemektedir.
Soru 33
Milel ve Nihal başlığını taşıyan ilk eser kimindir?
Seçenekler
A
İbn Hazm
B
Abdülkahir el-Bağdadi
C
Şehristani
D
Said Feyumi
E
İbnu’n Nedim
Açıklama:
Milel ve Nihal başlığını taşıyan ilk eserin Aldülkahir el-Bağdadi’ye ait olduğu, ancak eserin günümüze kadar ulaşamadığı söylenmektedir.
Soru 34
Kitabu’l-Fihrist kimin eseridir?
Seçenekler
A
İbn Hazm
B
Said Feyumi
C
İbnu’n Nedim
D
Şehristani
E
Abu’r-Reyhan el- Birûni
Açıklama:
Kitabu’l-Fihrist İbnu’n Nedim’in eseridir.
Soru 35
İslâm tarihinde önemli bir literatüre isim olarak ortaya çıkan _______ve _________ kavramları insanların bağlı oldukları her tür inanç ve düşünce akımlarıyla sosyal, siyasal ve ideolojik gelenekleri kapsamaktadır.
Boşluğu hangi uygun tamamlayan kelimeler hangi seçenektedir?
Boşluğu hangi uygun tamamlayan kelimeler hangi seçenektedir?
Seçenekler
A
Milel-Nihal
B
Apolojetik-Reddiye
C
Fenomonolojik-Apolojetik
D
Ahlak-Tevhid
E
Panteizm-Tevhid
Açıklama:
İslâm tarihinde önemli bir literatüre isim olarak ortaya çıkan Milel ve Nihal kavramları insanların bağlı oldukları her tür inanç ve düşünce akımlarıyla sosyal, siyasal ve ideolojik gelenekleri kapsamaktadır. Milel ve Nihal geleneği bağlamındaki çalışmalar, adeta bir kültür atlası gibi insanlığın kültürel mirasını tanıtmayı, tanımlamayı ve yer yer karşılaştırmalar yapmayı hedeflemiştir.
Soru 36
Dinler tarihi bilim dalı Osmanlı döneminde kaçıncı yüzyıldan itibaren eğitimin kurumlarında yer almaya başlamıştır?
Seçenekler
A
15. yy
B
16.yy
C
17.yy
D
18.yy
E
19.yy
Açıklama:
Dinler tarihi bilim dalı Osmanlı döneminde 19. yüzyıldan itibaren eğitimin kurumlarında yer almaya başlamıştır.
Soru 37
1878’de dinler tarihi ile ilgili Türkçe olarak yazılan en eski kaynak olarak kabul edilen eser Esatir kime aittir?
Seçenekler
A
İbn Hazm
B
Sid Feyumi
C
Şemseddin Sami
D
Abu’r-Reyhan el- Birûni
E
Şehristani
Açıklama:
1878’de dinler tarihi ile ilgili Türkçe olarak yazılan en eski kaynak olarak kabul edilen eser Şemseddin Sami’nin Esatir’idir.
Soru 38
İlk olarak hangi İlahiyat Fakültesi bünyesinde de dinler tarihi derslerine yer verilmiştir?
Seçenekler
A
Osmangazi Üniversitesi
B
Erciyes Üniversitesi
C
Şeyh Edebali Üniversitesi
D
Ankara Üniversitesi
E
İstanbul Üniversitesi
Açıklama:
1949 yılında kurulan Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi bünyesinde de dinler tarihi derslerine yer verilmiştir.
Soru 39
__________tüm inanç ve değerlerinde Mesih inancına ağırlıklı yer vermesi nedeniyle Kristosentrik ya da “Mesih merkezli” bir dindir.
Yukarıdaki boşluğu doğru tamamlayan seçenek hangisidir?
Yukarıdaki boşluğu doğru tamamlayan seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Hristiyanlık
B
Müslümanlık
C
Yahudilik
D
Paganizm
E
Sabiilik
Açıklama:
Hristiyanlık tüm inanç ve değerlerinde Mesih inancına ağırlıklı yer vermesi nedeniyle Kristosentrik ya da “Mesih merkezli” bir dindir.
Soru 40
Din unsurunda önemli bir yer eden kutsalın özellikleri arasında, aşağıdakilerden hangisi dahil edilemez ?
Seçenekler
A
Sıradışılığı
B
Olağanüstülüğü
C
Diğer şeylerden farklı bir değer taşıması
D
Bu evrenin dışından anlam taşıması
E
Olağanlığı
Açıklama:
Din terimi sınırlı bir çerçevede kullanılmakta, örneğin kendilerini yeni ya da müstakil bir din olarak tanımlasalar da çeşitli kişi ya da gruplarca tasarlanan veya sosyal gelişmelere paralel olarak ortaya çıkan bazı akımlar din kapsamında görülmemektedir. Peki, kutsal nedir? Birçok araştırıcı kutsalın çeşitli tariflerini yaparlar. Bu tariflerde üzerinde ittifak edilen temel özellikler arasında kutsalın sıra dışılığı, olağanüstülüğü ya da diğer şeylerden farklı bir değer taşıması, bambaşkalığı, bu evrenin dışından bir anlam taşıması gibi hususlar dikkati çekmektedir.
Soru 41
Kuranda din terimi hangi anlamlarda kullanılmaktadır ?
Seçenekler
A
Yol, hayat tarzı, hesap günü, kanun, hüküm
B
Kader , kısmet
C
Katı kurallar , otorite
D
Yaşam biçimi , rahatlık
E
Başı boşluluk , itaatsizlik
Açıklama:
Arapça bir kökene sahip olan ve genel olarak belirli inanç sistemlerini ifade etme doğrultusunda sınırlı bir anlamda kullanılan din teriminin Arap dilindeki kullanımına baktığımızda çeşitli anlamlara geldiğini görürüz. Kur’an’da din terimi, “yol, hayat tarzı, hesap günü, kanun, hüküm” ve benzeri anlamlarda kullanılmaktadır. Buna göre din, insanın her türlü inancını, düşüncesini, tavır ve davranışlarını ifade eden, insanın yaşam tarzı ya da yaşamında izlediği yol anlamına gelmektedir
Soru 42
El-fark beyne’l-fırâk başlıklı çalışma kime aittir?
Seçenekler
A
Abdulkahir el-Bağdâdî
B
Fuzuli
C
Mevlana Celaleddin Rumi
D
Baki
E
Yunus Emre
Açıklama:
Dinler tarihine ilişkin eser veren İslâm âlimlerinin çalışmalarında insanın düşünce ve inanç sistemini ve her türlü tavır ve davranış kalıplarını belirleyen tüm yaşam modelleri birer dinsel gelenek olarak ele alınıp incelenmektedir. Abdulkahir el-Bağdâdî’nin, el-fark beyne’l-fırâk başlıklı çalışması buna bir örnek olarak verilebilir.
Soru 43
Dinlerin teolojik ve kurumsal yapılarını dinlerin tarihsel tezahürlerini de dikkate alarak inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Tezahür Tarihi
B
Fenomenolojik Tarih
C
Dinler Tarihi
D
Deskriptif Tarihi
E
Sosyoloji
Açıklama:
Dinlerin teolojik ve kurumsal yapılarını dinlerin tarihsel tezahürlerini de dikkate alarak inceleyen bilim dalı, Dinler Tarihidir.
Soru 44
11. yüzyıldan itibaren Milel ve Nihal başlığı altında kaleme alınan eserler İslâm Tarihindeki dinler tarihi çalışmaları açısından oldukça önemlidir Bu başlık altında kaleme alınan eserlerde farklı inanç ve düşünce sistemleri masaya yatırılmıştır. Milel ve Nihal başlığını taşıyan ilk eser kime aittir ?
Seçenekler
A
Farabi
B
Aldülkahir el-Bağdadi
C
Mevlana
D
Yunus Emre
E
Fatih Sultan Mehmet
Açıklama:
Milel ve Nihal başlığını taşıyan ilk eser , Aldülkahir el- Bağdadi 'ye aittir.
Soru 45
Mezhepler yapıları itibariyle hangi 3 kategoride incelenebilir?
Seçenekler
A
Sosyoloji , fıkhi ve edebi
B
Siyasi , ekonomi ve dini
C
İtikadi , beşeri ve siyasi
D
İtikadî, fıkhî ve siyasî
E
Fıkhi , edebi ve beşeri
Açıklama:
Dinin bir alt kolu ya da dinin kapsamı içerisinde sayılan ekoller olarak nitelenebilecek olan mezhepler, yapıları itibarıyla itikadî, fıkhî ve siyasî olmak üzere üç ana kategoride incelenebilir.
Soru 46
İnsanlığın yaşadığı ve yaşamakta olduğu din tecrübesiyle ilişkili olarak dinin;
(1) insanın düşünce ve inanca dayalı değerlendirmelerini içeren zihinsel fonksiyonlarını,
(2) her türlü tavır ve davranışlarını
(3) insanın diğer insanlarla ilişkilerini ve kurumsal yönünü ifade eden sosyal yapısını belirleyen ve disiplin altına alan bir sistem olduğu,
maddelerinden hangileri söylenebilir ?
(1) insanın düşünce ve inanca dayalı değerlendirmelerini içeren zihinsel fonksiyonlarını,
(2) her türlü tavır ve davranışlarını
(3) insanın diğer insanlarla ilişkilerini ve kurumsal yönünü ifade eden sosyal yapısını belirleyen ve disiplin altına alan bir sistem olduğu,
maddelerinden hangileri söylenebilir ?
Seçenekler
A
Yanlız 1
B
1 ve 2
C
2 ve 3
D
1 ve 3
E
1 ,2 ve 3
Açıklama:
Maddelerin hepsi İnsanlığın yaşadığı ve yaşamakta olduğu din tecrübesiyle ilişkilidir.
Soru 47
-(1) Bir dinin içerisindeki farklı yorum tarzlarına ............ adı verilir.
-(2) Birçok tanrının varlığını kabul etmekle birlikte bunlardan yalnızca birisine tapınmayı esas alan teolojik yaklaşıma.......... adı verilir.
Yukarıdaki boşluklara uygun kavramlar aşağıdakilerden hangileridir ?
-(2) Birçok tanrının varlığını kabul etmekle birlikte bunlardan yalnızca birisine tapınmayı esas alan teolojik yaklaşıma.......... adı verilir.
Yukarıdaki boşluklara uygun kavramlar aşağıdakilerden hangileridir ?
Seçenekler
A
Mezhep ve Henoteizm
B
Kült ve Düalizm
C
Kült ve Politeizm
D
Kutsal alan ve Panteizm
E
Heretik yorum ve Henoteizm
Açıklama:
Bir dinin içerisindeki farklı yorum tarzlarına MEZHEP adı verilir. Birçok tanrının varlığını kabul etmekle birlikte bunlardan yalnızca birisine tapınmayı esas alan teolojik yaklaşıma HENOTEİZM adı verilir.
Soru 48
Dinler tarihi ile Din arasındaki fark nedir?
Seçenekler
A
Dinler tarihi insanın din tecrübesini tarihsel gelişimi çerçevesinde ele alan bir bilim dalıdır. Din ise insanın inanç ve değerlerini, davranış biçimlerini ve sosyal çevresiyle olan ilişkilerine yönelik kurumsal yönünü disiplin altına alır.
B
Dinler tarihi insanın hayat tecrübesini sosyal gelişimi çerçevesinde ele alan bir bilim dalıdır. Din ise insanın kazanç ve değerlerini, davranış biçimlerini ve sosyal çevresiyle olan ilişkilerine yönelik kurumsal yönünü disiplin altına alır
C
Dinler tarihi insanın iş tecrübesini tarihsel gelişimi çerçevesinde ele alan bir bilim dalıdır. Din ise insanın inanç ve değerlerini, hayat biçimlerini ve sosyal çevresiyle olan ilişkilerine yönelik kurumsal yönünü disiplin altına alır
D
Dinler tarihi insanın mesleki tecrübesini tarihsel gelişimi çerçevesinde ele alan bir bilim dalıdır. Din ise insanın inanç ve değerlerini, hayat biçimlerini ve sosyal çevresiyle olan ilişkilerine yönelik kurumsal yönünü disiplin altına alır
E
Dinler tarihi insanın sosyal çevresini tarihsel gelişimi çerçevesinde ele alan bir bilim dalıdır. Din ise insanın inanç ve değerlerini, davranış biçimlerini ve sosyal çevresiyle olan ilişkilerine yönelik kurumsal yönünü disiplin altına alır
Açıklama:
Dinler tarihi insanın din tecrübesini tarihsel gelişimi çerçevesinde ele alan bir bilim dalıdır. Din ise insanın inanç ve değerlerini, davranış biçimlerini ve sosyal çevresiyle olan ilişkilerine yönelik kurumsal yönünü disiplin altına alır.
Soru 49
Farklı inanç sistemlerinin bir arada yaşaması ve bilinçli ya da bilinçsiz şekilde birbirinden etkilenmesi nedeniyle oluşan yeni dini yorumlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Senkretizm
B
Eklektisizm
C
Kült
D
Henoteizm
E
Panteizm
Açıklama:
Farklı inanç sistemlerinin bir arada yaşaması ve bilinçli ya da bilinçsiz şekilde birbirinden etkilenmesi nedeniyle oluşan yeni dini yorumlara Senkretizm adı verilir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Kur’an’da din kavramına yüklenen anlamlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yol
B
Hesap günü
C
Olağanüstülük
D
Kanun
E
Hüküm
Açıklama:
Kur’an’da din terimi, “yol, hayat tarzı, hesap günü, kanun, hüküm” ve benzeri anlamlarda kullanılmaktadır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi genel olarak dinlerin ortak özelliği arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İnsanların yaşam haklarının korunması
B
Kötülükten uzak durma
C
Anne babaya saygı
D
Tek tanrı inancı
E
İyiliğe teşvik etme
Açıklama:
Din, insanın vicdan duygusunu harekete geçirmek suretiyle insanı kötülükten alıkoymaya çalışmış ve iyiliği teşvik etmiştir. Bazı tali konularda iyi-kötü, günah olan ve olmayan konularında farklı tutumlar sergilemiş olsalar da dinler, genelde bakıldığında, insanın mal, can, ırz ve yaşam haklarının korunması, anne ve babaya saygı, fitne ve kötülükten uzak durulması ve benzeri temel konularda benzer yaklaşımlar içerisinde olmuşlardır. Fakat tanrıya dair dinlerin farklı yaklaşımları var.
Soru 52
Dinleri ve dinlerin tarihsel tezahürünü olduğu gibi tanımlamaya çalışan dinleri inceleme yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karşılaştırma yöntemi
B
Analitik yöntem
C
Fenomenolojik yöntem
D
Teolojik yöntem
E
Deskriptif yöntem
Açıklama:
Dinler tarihi dinlerin teolojik ve kurumsal yapılarını dinlerin tarihsel tezahürlerini de dikkate alarak inceleyen bir bilim dalıdır. Dinin tarihsel tezahürünü geçmişten günümüze ele alan dinler tarihi, dinleri çeşitli yöntemlerle inceler. Bunlardan deskriptif yöntemle, dinin ya da dinlerin tarihsel tezahürü olduğu gibi tanımlanmaya çalışılır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi dinler tarihi üzerine yapılan çalışmalarda başvurulan ikincil kaynaklar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kutsal metinler
B
Gözlem
C
Anket
D
Reddiyeler
E
Görüşmeler
Açıklama:
Dinler tarihi çalışmalarında ele alınan konulara ilişkin öncelikli kaynaklar arasında ilgili kutsal metinler ve diğer dinsel materyal başta gelir. Ayrıca gözlem, mülakat, anket vb yöntemlerle dinlere yönelik saha araştırmaları ile ele alınan konunun özelliğine göre arkeolojik materyal de oldukça önemlidir. Bundan başka konuya ilişkin ikincil derecede önem arz eden kaynaklara da araştırıcının başvurması gereklidir. Örneğin çeşitli konularda apolojetik ve reddiye geleneğini yansıtan literatür ile dinlerle ilgili yapılan çeşitli çalışmalar bunlar arasında zikredilebilir.
Soru 54
Dinler tarihi ile olarak Türkçe yayınlanmış ilk eser olan Esatir aşağıdaki yazarlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Ahmet Midhat
B
Mahmud Esat
C
Esad Bey
D
Mehmed Şemseddin
E
Şemseddin Sami
Açıklama:
Dinler tarihi ile ilgili Türkçe olarak yazılan en eski kaynak olarak kabul edilen Şemseddin Sami’nin Esatir’i 1878’de basılmıştır. Yaşadığı dönemin üretken bir yazarı olan ve daha çok lügat türü eserleriyle meşhur olan Sami, bu eserinde doğudan batıya çeşitli halkların mitolojilerini bu mitoslara ait çeşitli terim ve kavramları açıklamaya çalışarak tanımlama yoluna gider.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi farklı inanç sistemlerinden inanç ve ibadet unsurları taşıyan melez dinsel gelenekler olan senkretik dinlere örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Hristiyanlık
B
Musevilik
C
Hanefilik
D
Moonculuk
E
Şiilik
Açıklama:
Savaşlar, istilalar, sürgünler, göçler ve benzeri nedenlerle farklı dini geleneklerin zorunlu olarak yan yana varlıklarını devam ettirmeleri durumu, zamanla bu geleneklere bağlı insanların birbirleriyle bilinçli ya da bilinçsiz bir ilişkide bulunmaları durumunu doğurmaktadır. Bu durum zamanla bazı durumlarda dini senkretizmin yaşanmasına ve farklı dini değerleri bir araya getirmek suretiyle oluşturulan yeni inanç sistemlerinin/dinlerin oluşumuna da neden olabilmektedir. Örneğin İslâm ile Hindu geleneğinden birçok unsur taşıyan Sih dini senkretik bir din olarak tanımlanabilir.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi etnosentrik bir din olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
İslam
B
Yahudilik
C
Hristiyanlık
D
Şiilik
E
Budizm
Açıklama:
Dinler inanç ve öğretilerinin merkezinde yer alan ana kavram veya değer açısından da tanımlanmaya çalışılmaktadır. Bu bağlamda örneğin Hıristiyanlık tüm inanç ve değerlerinde Mesih inancına ağırlıklı yer vermesi nedeniyle Kristosentrik ya da “Mesih merkezli” bir dindir. Yahudilik İsrailoğullarının seçilmişliği inancını merkeze koyan etnosentrik bir din olarak, İslâm ise taviz vermez tevhid inancını merkeze alan teosentrik bir din olarak değerlendirilebilir.
Soru 57
İnsan yaşamında iyi ve kötü nitelikleri temsil eden sayısız oranda tanrısal varlığın olduğunu kabul eden teolojik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Monoteizm
B
Politeizm
C
Panteizm
D
Düalizm
E
Henoteizm
Açıklama:
Dinlerde üstün güç olarak inanılan tanrısal varlık bazı dinlerde ise düalist ya da politeist bir bağlamda düşünülür. Çoktanrıcı geleneklerde, insan yaşamından iyi ve kötü nitelikleri temsil eden bazen sayısız oranda tanrısal varlığın mevcudiyetine inanılır; hatta böylesi inanç sistemlerinde bunların yanında çeşitli doğal varlıklar, gök cisimleri, hatta krallar ve yöneticiler gibi insanlar da üstün varlıklar kategorisindeki yerlerini alırlar.
Soru 58
Dinin tarih boyu insan yaşamının ayrılmaz bir parçasını oluşturduğunu vurgulayan din bilgini kimdir?
Seçenekler
A
Mircea Eliade
B
Hegel
C
Ninian Smart
D
Frazer
E
Emile Durkheim
Açıklama:
Hegel, insanlık tarihinde “din çağı” öncesi bir “sihir ve büyü dönemi” olması gerektiği üzerinde durmuş; Frazer ise insanlığın erken dönem tarihinde, büyü ve sihir gücüyle insanlığın doğayı kontrol altına alabileceğinin düşünüldüğü bir zaman diliminin varlığından söz etmiştir. Ona göre insanlığın bu çabası doğrudan etkili olmayınca, insanlar bu defa kendilerinden daha üstün saydıkları ruhlara, tanrılaştırılmış atalara ve diğer tanrısal varlıklara yönelmeye başlamışlardır. Ayrıca Mircea Eliade gibi araştırıcıların yaptıkları çalışmalarda, kimi antropologlarca “ilkeller” olarak tanımlanan yerlilerin inançlarının hiç de evrimci pozitivist teorilerin iddia ettiği gibi iptidai olmadığı, tam tersine gelişmiş olarak tanımlanan dinsel geleneklerde var olan özelliklerin bu geleneklerde de mevcut olduğu ortaya konulmuştur. Dünya genelinde eski ve çağdaş dinsel gelenekler üzerinde yapılan sayısız araştırma, her dönemde ve her toplumda bir din anlayışının mevcut olduğunu ve dinin, Ninian Smart’ın haklı olarak vurguladığı gibi, tarih boyu insan yaşamının ayrılmaz bir parçasını oluşturduğunu ortaya koymuştur.
Soru 59
I. Sıra dışılığı
II. Olağanüstülüğü
III. Diğer şeylerden farklı bir değer taşıması
IV. Bambaşkalığı
V. Evrenselliği
Aşağıdakilerden hangisinde kutsallığın tarifleri üzerinde ittifak edilen temel özellikler arasında sıralanabilir.
II. Olağanüstülüğü
III. Diğer şeylerden farklı bir değer taşıması
IV. Bambaşkalığı
V. Evrenselliği
Aşağıdakilerden hangisinde kutsallığın tarifleri üzerinde ittifak edilen temel özellikler arasında sıralanabilir.
Seçenekler
A
I, III, V
B
II, III, IV, V
C
II, IV, V
D
I, II, III, IV
E
III, IV, V
Açıklama:
Birçok araştırıcı kutsalın çeşitli tariflerini yaparlar. Bu tariflerde üzerinde ittifak edilen temel özellikler arasında kutsalın sıra dışılığı, olağanüstülüğü ya da diğer şeylerden farklı bir değer taşıması, bambaşkalığı, bu evrenin dışından bir anlam taşıması gibi hususlar dikkati çekmektedir.
Soru 60
(i) İnsanın düşünce ve inanca dayalı değerlendirmelerini içeren zihinsel fonksiyonlarını,
(ii) her türlü tavır ve davranışlarını ve
(iii) insanın diğer insanlarla ilişkilerini ve kurumsal yönünü ifade eden sosyal yapısını belirleyen ve disiplin altına alan bir sistemdir.
Yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
(ii) her türlü tavır ve davranışlarını ve
(iii) insanın diğer insanlarla ilişkilerini ve kurumsal yönünü ifade eden sosyal yapısını belirleyen ve disiplin altına alan bir sistemdir.
Yukarıdaki ifade aşağıdakilerden hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Din
B
İnanç
C
Kutsal
D
Ahlak
E
İbadet
Açıklama:
Din; (i) insanın düşünce ve inanca dayalı değerlendirmelerini içeren zihinsel fonksiyonlarını, (ii) her türlü tavır ve davranışlarını ve (iii) insanın diğer insanlarla ilişkilerini ve kurumsal yönünü ifade eden sosyal yapısını belirleyen ve disiplin altına alan bir sistem olduğu söylenebilir. Bu şekilde yapılan genel bir din tarifi, insanlığın temsil ettiği tüm dinsel gelenekleri kapsayıcı bir tanımlamadır.
Soru 61
Dinler tarihinin dinin terihsel gelişimini incelerken kullandığı yöntemler hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Karma yöntem,Pozitivist yöntem, Fenomenolojik yöntem, Analitik yöntem,
B
Pozitivist yöntem, Deskriptif yöntem, , Karşılaştırmalı yöntem,Analitik yöntem
C
Karma yöntem, Karşılaştırmalı yöntem, Deskriptif yöntem, Analitik yöntem
D
Karma yöntem,Pozitivist yöntem, Fenomenolojik yöntem, Deskriptif yöntem,
E
Deskriptif yöntem, Fenomenolojik yöntem, Analitik yöntem, Karşılaştırmalı yöntem
Açıklama:
Dinin tarihsel tezahürünü geçmişten günümüze ele alan dinler tarihi, dinleri çeşitli yöntemlerle inceler. Bunlardan deskriptif yöntemle, dinin ya da dinlerin tarihsel tezahürü olduğu gibi tanımlanmaya çalışılır. Fenomenolojik yöntemle dini fenomenler anlaşılmaya çalışılır. Bu bağlamda dinler tarihçisi ele aldığı konuya ilişkin kendi duygu düşünce ve yaklaşımlarını elden geldiğince paranteze alır ve ele aldığı hususu o geleneğin içinden birisi imişçesine anlamaya çalışır. Analitik yöntemde ise dini fenomenler ve tezahürler irdelenmeye analiz edilmeye çalışılır. Ayrıca dinler tarihi çalışmalarında sıklıkla karşılaştırmalı yönteme dayalı çalışmalar da yapılır. Bu tarz çalışmalarda dini gelenekler birbiriyle ya da bir din farklı tarihsel tezahürleriyle mukayese edilme yoluna gidilir.
Soru 62
Müslümanları öncelikle Ortadoğu’daki dinler olmak üzere İslâm dışı dini gelenekleri incelemeye teşvik eden nedir?
Seçenekler
A
Kaleme alınan eserlerde farklı inanç ve düşünce sistemlerinin konu edilmesi
B
Kur’an’ın yaklaşık üçte ikisinin geçmiş toplumlara ilişkin kıssalardan, ehli kitap ve cahiliye dönemi Arap geleneğine yönelik tanımlama, eleştiri ve polemiklerden oluşması
C
Milel ve Nihal geleneğinin, farklı inançların, Müslümanların iletişim içerisinde bulunduğu farklı dinsel ve kültürel grupların tanınmasını ve anlaşılmasını konu alması
D
Dinin, tarih boyu metafizik âlemle insan arasındaki ilişkinin kurulmasında, insanın yaşamında yer verdiği üstün güç ya da güçlerin tanımlanıp ifade edilmesinde ve insanın sığınma ve yakarma gibi duygularına cevap vermede önemli bir rol oynuyor olması
E
Yeryüzünde düzen ve intizamın sağlanması, adalet ve huzurun tesis edilmesi, gerek bireysel gerekse toplumsal yaşamın sağlıklı temellere oturtulması ve doğal çevrenin korunup gözetilmesi açısından kişilerin, kendi çıkar ve menfaatleri doğrultusundaki mutlak serbestlikten öte ahlaki kurallarla yükümlü olmaları
Açıklama:
İslâm tarihinde İslâm dışı dinsel geleneklere ilgi ve alaka oldukça erken dönemlere kadar uzanır. Kur’an ve diğer temel İslâmi kaynaklarda farklı inanç sistemleri hakkında birçok bilgi ve tartışma yer almaktadır. Hatta bir bütün olarak değerlendirildiğinde Kur’an’ın yaklaşık üçte ikisi geçmiş toplumlara ilişkin kıssalardan, ehli kitap ve cahiliye dönemi Arap geleneğine yönelik tanımlama, eleştiri ve polemiklerden oluşur. Bu materyal erken dönemlerden itibaren Müslümanları öncelikle Ortadoğu’daki dinler olmak üzere İslâm dışı dini gelenekleri incelemeye teşvik etmiştir. Nitekim İslâm tarihinin erken dönemlerinden itibaren reddiye kabilinden birçok eser yazılmıştır.
Soru 63
Milel ve Nihal başlığını taşıyan ilk eserin yazarı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Aldülkahir el-Bağdadi
B
İbn Hazm
C
Şehristani
D
İbnu’n Nedim
E
Abu’r-Reyhan elBirûni
Açıklama:
Milel ve Nihal başlığını taşıyan ilk eserin Aldülkahir el-Bağdadi’ye ait olduğu, ancak eserin günümüze kadar ulaşamadığı söylenmektedir. Bundan başka İbn Hazm (Kitabu’l-Fasl fi’lMilel ve’l-Ehvai ve’n-Nihal), Şehristani (Kitabu’l-Milel ve’n-Nihal) ve benzeri birçok kişinin bu başlıklı eserler yazdıkları bilinmektedir. Milel ve Nihal başlıklı eserler dışında, İslâm bilim geleneğinde farklı dinlere felsefi ve kültürel geleneklerin tanınmasına ve araştırılmasına dayalı “diyanat” ve “firak” başlıklı çalışmaların kaleme alındığı da bir gerçektir. Ayrıca, daha sonraki dönemlerde İbnu’n Nedim (Kitabu’l-Fihrist) ve Abu’r-Reyhan elBirûni (örneğin Tahkik ma li’l-Hind, Asaru’l-Bakiye ani’l-Kuruni’l-Haliye) gibi yazarlarca kaleme alınan çalışmaları da bu bağlamda zikretmek gerekir.
Soru 64
I.Ahlakî
II. İtikadî
III. Dinî
IV. Fıkhî
V. Siyasî
Mezheplerin ele alındıkları kategoriler hangisinde doğru verilmiştir?
II. İtikadî
III. Dinî
IV. Fıkhî
V. Siyasî
Mezheplerin ele alındıkları kategoriler hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
I,III,IV
B
II,III,IV
C
II,IV,V
D
I,III,V
E
I,II,IV
Açıklama:
Dinin bir alt kolu ya da dinin kapsamı içerisinde sayılan ekoller olarak nitelenebilecek olan mezhepler, yapıları itibarıyla itikadî, fıkhî ve siyasî olmak üzere üç ana kategoride incelenebilir.
Soru 65
Milel ve Nihalin Reddiye tarzı kaleme alınan apolojetik eserlerden temel farkı nedir?
Seçenekler
A
Milel ve Nihal kavramlarına İslâm âlimlerinin farklı anlamlar yüklemiş olması
B
Milel terimini vahiy geleneğine dayanan dini akımlar için Nihal terimini ise vahiy geleneğine dayanmayan akımlar ve yollar için kullanılıyor olması,
C
Milel ve Nihal geleneği bağlamında kaleme alınan eserlerin insanlığın bilim mirasına önemli katkı sağlamış olması
D
Milel ve Nihalin farklı inanç sistemlerini ele alıp tanımlarken elden geldiğinde ilginç inanç ve düşünce sistemlerinin kendi kaynaklarına ve argümanlarına yer vermesi ve ön yargılardan uzak şekilde onları tanımlamaya çalışması
E
Milel ve Nihal başlığı altında kaleme alınan eserlerin İslâm Tarihindeki dinler tarihi çalışmaları açısından oldukça önemli olması
Açıklama:
Reddiye tarzı kaleme alınan bu apolojetik eserlerde, bir yanda doğru inanç olarak görülen akidenin savunusu yapılırken, yanlış inançlar ve düşünceler alabildiğine eleştirilmektedir. Milel ve Nihal geleneğinin bunlardan en temel farkı, farklı inanç sistemlerini ele alıp tanımlarken elden geldiğinde ilginç inanç ve düşünce sistemlerinin kendi kaynaklarına ve argümanlarına yer vermesi ve ön yargılardan uzak şekilde onları tanımlamaya çalışmasıdır. Bir başka ifadeyle reddiyeci apolojetik eserlerde farklılıklar sapkın ya da zındık addedilerek ön yargılara dayalı bilgiler de kullanılarak onların reddedilmesi hedeflenirken Milel ve Nihal geleneğinde farklılıkların olduğu gibi tanıtılmasına da çalışılmaktadır
Soru 66
I. Monoteist
II. Panteist
III. Düalist,
IV. Henoteist
V. Politeist
İnanılan tanrının tekliği ya da çokluğu açısından yapılan din sınıflandırılması hangisinde doğrudur?
II. Panteist
III. Düalist,
IV. Henoteist
V. Politeist
İnanılan tanrının tekliği ya da çokluğu açısından yapılan din sınıflandırılması hangisinde doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
III,IV,V
C
II,III,IV,V
D
I,III,IV,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Dinler inanılan tanrının tekliği ya da çokluğu açısından monoteist, düalist, henoteist ve politeist dinler; tanrının bilinip kavranması açısından agnostik ve gnostik dinler ve inanılan tanrının evrenle ve insanla ilişkileri açısından panteist, deist dinler gibi kimi sınıflamalara ayrıştırılmaktadırlar.
Soru 67
“Tanrı ya da tanrıların doğaüstü üstün güçler olarak algılandığı geleneklerdir.” ifadesi hangisi için kullanılır?
Seçenekler
A
Düalist
B
Teizm
C
Politeist
D
Henoteizm
E
Panteist
Açıklama:
Teizm tanrı ya da tanrıların doğaüstü üstün güçler olarak algılandığı geleneklerdir. Dinlerde üstün güç olarak inanılan tanrısal varlık bazı dinlerde ise düalist ya da politeist bir bağlamda düşünülür. Düalist ya da iki tanrıcı dinler genellikle iyi ve kötü düalitesi çerçevesinde bir iyilik bir de kötülük tanrısının varlığını kabullenirler. Bazı dinlerde ise çoktanrıcılık kabul edilmekle birlikte, bunlardan yalnızca birisi üstün güç olarak kabul edilip tazim edilir. Böylesi geleneklerin tanrı inancı Henoteizm kavramıyla ifade edilir. panteist ise inanılan tanrının evrenle ve insanla ilişkileri açısından sınıflandırılmasıdır
Ünite 2
Soru 1
Hindular kendi dinlerini ifade etmek için kullandıkları terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Indus
B
Sanatana dharma
C
Sanskritçe
D
Hinduizm
E
Samsara
Açıklama:
Hindular kendi dinlerini ifade etmek için sanatana dharma ismini kullanırlar. “Sonsuz/ezeli dharma/yasa” anlamına gelen bu kelimeyle belli bir kurucuyla ilişkendirilen dünyanın diğer büyük dinlerinin aksine, onun bir başlangıcının olmadığını ifade etmek isterler.
Soru 2
Vedalar dininin son safhası ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Upanişadlarda bulunur.
B
Bir olan ile kişisel ve mistik tecrübeye doğru kayar
C
Samsara, her bireyin brahmanla birleşmeyi gerçekleştireceği kurtuluşa (mokşa) kadar maruz kalacağı sonsuz döngüdür.
D
İlahilerin çoğunun konusunu genedoğum-ölüm çemberinden nasıl kurtulanacağı oluşturur.
E
Herşey teke indirildiğinde insan ruhu atman, Bir’i yani Mohenjo bizatihi tecrübe edebilir.
Açıklama:
Herşey teke indirildiğinde insan ruhu atman, Bir’i yani Brahmanı bizatihi tecrübe edebilir
Soru 3
Vedalar döneminde hâkim ibadet şekli olan kurban yerini, ibadet edilen tanrıyı sembolize eden bir imgenin ya da heykelin önünde icra edilen ibadete ne denir?
Seçenekler
A
Puja
B
Cnana
C
Marga
D
Bhakti
E
Avatar
Açıklama:
kurtuluşa giden üç yoldan, aydınlanma (cnana), dini ritler (marga) ve aşk (bhakti) denir. Avater ise on farklı bedende anlamına gelir.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi Hindu kutsal metinleridir?
Seçenekler
A
Şruti ve Smriti
B
Samhita
C
Rig-veda
D
Aitareya
E
Vanaprasthya
Açıklama:
Hindu kutsal metinleri iki gruba ayrılır: Şruti ve Smriti. “İşitilen, görülen” anlamına gelen şruti kategorisi içinde Vedalar; smriti kategorisinde ise Puranalar, Ramayana, Mahabharata ve Dharma-şastralar yer alır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Hinduizm inanç sistemi arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kast sistemi
B
Karma
C
Samsara
D
Mokşa
E
Kşatriyalar
Açıklama:
Hinduizm’in diğer inançları olarak kabul edilebilcek olanlara gelince bunların en önemlilileri, kast sistemi, karma, samsara, reenkarnasyon (tenasüh/ruh göçü), mokşa şeklinde sıralanabilir.
Soru 6
Hindu dininde puja ne demektir?
Seçenekler
A
Akşam ibadeti
B
Görücüler
C
İbadet odası
D
Gün doğumu
E
Kutsal kitap
Açıklama:
Öğle ibadeti, ögleden önce, güneş doğduktan sonra herhangi bir zamanda yapılabilir. Mümkünse ibadetten önce gurunun ziyaret edilmesi ve swami gibi uğurlu bir zata bakılması gerekir. İbadet evdeki puja odasında yapılır.
Soru 7
I.Şivacılık II.Vişnuculuk III.Şaktizm Yukarıdakilerden hangileri Hinduizm mezhepleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II
B
I, III
C
II, III
D
III
E
I, II, III
Açıklama:
Günümüz Hinduizm’i içinde de varlığını devam ettiren ancak ortaya çıkışları çok eskilere giden üç ana mezhep vardır: Şivacılık, Vişnuculuk ve Şaktizm.
Soru 8
Cayinizmin kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Siddhartha
B
Vardhamana
C
Cetaka
D
Trişali
E
Magadha
Açıklama:
Vardhamana, Cayinist geleneğe göre, tirthamkaraların yirmi dördüncüsü olarak mö. 599 yılında Kşatriya sınıfına mensup bir ailede doğdu.
Soru 9
Cayizm de Manastır hayatına başlayacak (erkek ya da kadın) herkesten yerine getirilmesi istenen eylemlerden biri aşağıdakiler hangisi değildir?
Seçenekler
A
Var olan herhangi bir canlıya zarar vermeme
B
Yalan, uydurma söz söylememe
C
Çalmama
D
Bekâr bir hayat sürme
E
Her dine ve inanca saygı duyma
Açıklama:
Manastır hayatına başlayacak (erkek ya da kadın) herkesten yerine getirilmesi istenen ve “beş büyük yemin/mahabavrata” olarak da adlandırılan eylemler vardır. Bunlar keşiş için: Var olan herhangi bir canlıya zarar vermeme (ahimsa), yalan, uydurma söz söylememe (satya), çalmama (asteya), bekâr bir hayat sürme (brahma-carya) ve dünyayı terk etme (aprigraha). Keşiş olmayan laikler için ise, son ikisinin yerini iffet ve kanaatin alması dışında aynıdır.
Soru 10
Hinduizm’i devlet dini ilan eden tek ülke olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Nepal
B
Çin
C
Sri Lanka
D
Endenozya
E
Singapur
Açıklama:
Hindistan dışındaki 45 milyon bağlıdan 18 milyonu, Hinduizm’i devlet dini ilan eden tek ülke olan Nepal’de yaşamaktadır.
Soru 11
Din anlamına geliyor olarak kullanılan _________ kelimesi daha geniş̧ bir çağrışıma sahiptir ve birey ve toplumun maddi ve manevi hayatının gerçekleri ve ilhamlarıyla ilgili teoriler ve uygulamalar bütününü ima eder.
Yukarıdaki boşluğu doğru tamamlayan seçenek hangisidir?
Yukarıdaki boşluğu doğru tamamlayan seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Karma
B
Samsara
C
Mokşa
D
Dharma
E
Sindhu
Açıklama:
Din anlamına geliyor olarak kullanılan dharma kelimesi daha geniş bir çağrışıma sahiptir ve birey ve toplumun maddi ve manevi hayatının gerçekleri ve ilhamlarıyla ilgili teoriler ve uygulamalar bütününü ima eder
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi “Hinduizm” söz konusu olduğunda evrensel veya esas inançlar olmasa da Hint dini-felsefi okulların hepsi tarafından gerçek olarak kabul edilen inançlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Karma
B
Samsara
C
Mokşa
D
Atman
E
Samhita
Açıklama:
Atman, karma, samsara ve mokşa ile ilgili inançlar da, Hinduizm söz konusu olduğunda ne evrensel ne de esas inançlar olmasa da, Hint dini-felsefi okulların hepsi tarafından gerçek olarak kabul edilirler.
Soru 13
Hinduizm kaynaklarından en eskisi olan ve Mohenjo- Daro ve sonra Harappa kentleri etrafında odaklanan arkeolojik kazılardaki kalıntılar hangi tarihlerde ortaya çıkarılmıştır?
Seçenekler
A
1900
B
1910
C
1920
D
1930
E
1940
Açıklama:
Hinduizm kaynaklarından en eskisi, Veda dönemi Aryan halklarının buraya gelişinden önceki bir safhayı oluşturan ve 1920’lerden önce Mohenjo- Daro ve sonra Harappa kentleri etrafında odaklanan arkeolojik kazılarda kalıntıları ortaya çıkan medeniyettir.
Soru 14
Hinduizm’in tarih öncesi ilk dönemini temsil ettiği din hangisidir?
Seçenekler
A
Samsara
B
Mokşa
C
İndus vadisi dini
D
Sindhu
E
Karma
Açıklama:
İndus vadisi dini klasik Hinduizm’le yakın ve doğrudan ilişkileri olan bir dindir. Bu yüzden de Hinduizm’in tarih öncesi ilk dönemini temsil ettiği rahatlıkla söylenebilir
Soru 15
Bereket-yeşillik tanrısı olarak bilinen tanrı kimdir?
Seçenekler
A
Şiva
B
Samhita
C
Aryan
D
Mohenjo-Daro
E
Vişnu
Açıklama:
Mohenjo-Daro tanrısının Ana Tanrıçayla ilişkili olması aynı zamanda onun bereket-yeşillik tanrısı olduğunu da gösterir.
Soru 16
Hinduizm’in ikinci safhasını/dönemini yanlışlıkla Brahmanizm olarak da adlandırılan hangi din oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Şiva
B
Veda
C
Vişnu
D
Mokşa
E
Ahimsa
Açıklama:
Hinduizm’in ikinci safhasını/dönemini yanlışlıkla Brahmanizm olarak da adlandırılan Veda dini oluşturmaktadır.
Soru 17
Veda döneminin genel olarak hangi tarihlere kadar devam ettiği kabul edilir?
Seçenekler
A
Mö 2000-300
B
Mö 2200-200
C
Mö 2000-400
D
Mö2500-500
E
Mö 2000-500
Açıklama:
Veda döneminin genel olarak mö. 2000’den 500’e kadar devam ettiği kabul edilir.
Soru 18
Veda dini içinde ritüalizmin hâkim olduğu safha hangisidir?
Seçenekler
A
Brahmana
B
Upanişad
C
Samhita
D
Vişnu
E
Ahimsa
Açıklama:
Brahmanalarda ritüalizm hâkimdir. Yani artık insanın refahı ve kozmosun düzenini sağlayan devaların insanın duasına cevabı değil, bizatihi kurbanların doğru bir takdimidir.
Soru 19
Klasik Hinduizm dönemi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
MÖ 500-MS 200
B
MÖ 300-MS300
C
MÖ 400-MS 400
D
MÖ100-MS400
E
MÖ 500-MS500
Açıklama:
MÖ. 500’den ms. 500’e kadarki on yüzyıllık dönem klasik Hinduizm dönemidir.
Soru 20
Hindular kendi dinlerini ifade etmek için hangi ismi kullanırlar?
Seçenekler
A
Totemizm
B
Sanatana dharma
C
Hinduluka
D
Veda
E
Cayin
Açıklama:
Hindular kendi dinlerini ifade etmek için sanatana dharma ismini kullanırlar. “Sonsuz/ezeli dharma/yasa” anlamına gelen bu kelimeyle belli bir kurucuyla ilişkendirilen dünyanın diğer büyük dinlerinin aksine, onun bir başlangıcının olmadığını ifade etmek isterler.
Soru 21
Dünyada varlığını devam ettiren en eski din hangisidir?
Seçenekler
A
Sihizm
B
Hümanizm
C
Hinduizm
D
İslamiyet
E
Cayinizm
Açıklama:
Dünyada varlığını devam ettiren en eski din Hinduizmdir.. Hinduizm, Hindistan nüfusunun yaklaşık yüzde 80’nin tabi olduğu; Batı ülkeleri de dâhil olmak üzere Hindistan dışında da 45 milyondan fazla mensubu bulunan bir dindir.
Soru 22
Fetih, yerleşme ve asimilasyon yoluyla söz konusu yüzyıllar boyunca kuzey Hindistan’a yayılan, ana mekânları Belh civarı olan ilk Aryanlar tarafından ortaya konulan dinin adı nedir ?
Seçenekler
A
Veda
B
Hinduizm
C
Şamanizm
D
İslamiyet
E
Hristiyanlık
Açıklama:
Fetih, yerleşme ve asimilasyon yoluyla söz konusu yüzyıllar boyunca kuzey Hindistan’a yayılan, ana mekânları Belh civarı olan ilk Aryanlar tarafından ortaya konulan dinin adı Veda Dinidir.
Soru 23
Cayin kutsal kitap külliyatı (agama) 3 ana bölümden ve altmış kitaptan oluşur. Bu 3 ana bölüm , aşağıdaki hangi şıklarda doğru olarak verilmiştir ?
Seçenekler
A
I. Purvalar, II. Upangalar ve III Angabahyalar
B
I. Purvalar, II Chedasûtralar ve III Angabahyalar
C
I. Purvalar, II Angalar ve III Prakirmakalar
D
I. Purvalar, II Angalar , III Angabahyalar
E
I. Prakirmakalar, II Angalar III Angabahyalar
Açıklama:
Farklı isimlerle bilinen Cayin kutsal kitap külliyatı (agama) 3 ana bölümden ve altmış kitaptan oluşur. I. Purvalar, II Angalar ve III Angabahyalardır.
Soru 24
İnsanlığın yaşadığı ve yaşamakta olduğu din tecrübesiyle ilişkili olarak değindiğimiz bu hususlar doğrultusunda dinin;
(1) insanın düşünce ve inanca dayalı değerlendirmelerini içeren zihinsel fonksiyonlarını,
(2) her türlü tavır ve davranışlarını
(3) insanın diğer insanlarla ilişkilerini ve kurumsal yönünü ifade eden sosyal yapısını belirleyen ve disiplin altına alan bir sistem olduğu, maddelerinden hangileri söylenebilir?
(1) insanın düşünce ve inanca dayalı değerlendirmelerini içeren zihinsel fonksiyonlarını,
(2) her türlü tavır ve davranışlarını
(3) insanın diğer insanlarla ilişkilerini ve kurumsal yönünü ifade eden sosyal yapısını belirleyen ve disiplin altına alan bir sistem olduğu, maddelerinden hangileri söylenebilir?
Seçenekler
A
Yanlız 1
B
1 ve 2
C
2 ve 3
D
1 ve 3
E
1 ,2 ve 3
Açıklama:
Maddelerin hepsi İnsanlığın yaşadığı ve yaşamakta olduğu din tecrübesiyle ilişkili olarak değindiğimiz hususlar doğrultusundadır.
Soru 25
Brahmanalar, Aranyakalar ve Upanişadlar aşağıdakilerden hangisin bölümleridir?
Seçenekler
A
Ramayana
B
Smitri
C
Şruti
D
Veda
E
Dharam-şastralar
Açıklama:
Her veda üç bölümden oluşur: Brahmanalar, Aranyakalar ve Upanişadlar.
Soru 26
Cayinizmin kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parşva
B
Magadha
C
Mahavira
D
Timati
E
Vardhamana
Açıklama:
Vardhamana, Cayinist geleneğe göre, tirthamkaraların yirmi dördüncüsü olarak mö. 599 yılında Kşatriya sınıfına mensup bir ailede doğdu. Babası Jnatr klanının reisi Siddhartha; annesi ise, Vaişali yöneticisi Cetaka’nın kız kardeşi Trişali idi. Ailesi Parşva’nın takipçileri olduğu için, Cayinist gelenek içinde yetişti. Yosada adlı bir kızla evlendi, Anavadya adında bir kızı oldu. Onu, aynı kasttan Jamali adlı biriyle evlendirdi. Dünyevi zevklerin kendisini çok az ilgilendirdiği Vardhamana otuz yaşında, sahip olduğu her şeyi bırakarak ve din adamı cübbesi giyerek bir çileci oldu. Yirmi yol boyunca acımasız bir çilecilik yaşamı sürdürdü ve kendisini düşman halkların kötü muamelesine maruz bıraktı.
Soru 27
Cayinistlerin inanç esasları aşağıdakilerden hangisidir?
I-Doğru inanç (samyagdarşana),
II-Doğru bilgi (saygcnâna)
III-Doğru davranış (samyakcârita).
I-Doğru inanç (samyagdarşana),
II-Doğru bilgi (saygcnâna)
III-Doğru davranış (samyakcârita).
Seçenekler
A
Yanlız 1
B
1 ve 2
C
Yanlız 2
D
1 ve 3
E
Hepsi
Açıklama:
Cayinistlerin inanç esasları üç tanedir ve “üç mücevher” olarak adlandırılır: Doğru inanç (samyagdarşana), doğru bilgi (saygcnâna) ve doğru davranış (samyakcârita).
Soru 28
Aşagıdakilerden hangisi Hint dinleri arasında yer almaz ?
Seçenekler
A
Hinduizm
B
İslamiyet
C
Cayinizm
D
Budizm
E
Sih
Açıklama:
Hint dinleri, bu coğrafyada çıkmış; farklı birer din haline gelmiş olsalar da ortak verilerden (karma, samsara, genedoğum/reenkanasyon) haraket eden ve ortak varış noktaları (mokşa, nirvana) olan dinlerdir: Bunlar: Hinduizm, Cayinizm, Budizm ve Sih dinleridir
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi dünyada Hinduizm’i resmi devlet dini olarak kabul eden tek devlettir?
Seçenekler
A
Çin
B
Nepal
C
Sri Lanka
D
Moğolistan
E
Vietnam
Açıklama:
Hinduizm, Hindistan nüfusunun yaklaşık yüzde 80’nin tabi olduğu; Batı ülkeleri de dâhil olmak üzere Hindistan dışında da 45 milyondan fazla mensubu bulunan bir dindir. Hindistan dışındaki 45 milyon bağlıdan 18 milyonu, Hinduizm’i devlet dini ilan eden tek ülke olan Nepal’de yaşamaktadır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi Hinduizm inancında bireyin yaptığı eylemler ve aynı zamanda yasa anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
Krişna
B
Samsara
C
Karma
D
Avatar
E
Ahimsa
Açıklama:
“iş, eylem, amel” anlamına gelen karma, aynı zamanda insanların yaşarken, belli bir amaç gözeterek iradi olarak yaptıkları eylemler kadar, söz konusu eylemlerin sonucu olarak yeniden bu dünyaya gelişlerinin hangi şekilde ve hangi toplum yapısı içinde olacağını belirleyen acımasız bir şekilde işleyen ahlaki bir yasa anlamına da gelir.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Hindu dinlerinde önemli bir inanç olan, hiçbir canlıya zarar vermeme ilkesine karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Samsara
B
Karma
C
Mokşa
D
Ahimsa
E
Kevalin
Açıklama:
Hindistan’da çok eski bir doktrin olan ahimsa, Cayinler’de önemli bir yer işgal eder.“Yaralama” anlamına gelen ahimsa, sözle ve eylemle yaralamayı ifade edecek şekilde anlaşılmıştır. En küçük canlılar da dâhil başka hiçbir şeye zarar vermeksizin yaşamak gerektiğine işaret eder.
Soru 32
Hindu dini ve felsefesinin ortak hedefi olarak kabul edilen Mokşa nedir?
Seçenekler
A
İnsanların yeniden dirilmesi
B
İnsanların farklı bir canlı olarak dirilmeleri
C
İnsanların mutlak iyiliği arzulamaları
D
İnsanların bir daha başka bir bedende yeniden bu dünyaya gelmemeleri
E
İnsanların dünyaya daha iyi bir kastın üyesi olarak gelmesi
Açıklama:
Hindu dinlerinde insanların ruhlarının sürekli olarak ölümden sonra yeni bedenlerle bu dünyaya gidip gelmeleri, onlar eylemde bulundukça kaçınılmaz olsa da, söz konusu ölüm ve yeniden doğum zincirinden kurtulmak mümkündür. Hem dini grupların hem de felsefi grupların hepsinin amacı insanları bu sonsuz ölüm-yeniden doğum zincirinden kurtarmanın yolunu bulmaya çalışmaktır. İnsanların öldükten sonra, ölüm-yeniden doğum döngüsünden kurtulmaları ve bir daha başka bir bedende yeniden bu dünyaya gelmemelerine, mokşa denir
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi hiduizm’de nihai hedef olan mokşaya ulaşma yollarından biridir?
Seçenekler
A
Samsara
B
Bhakti-marga
C
Nirvana
D
Avatar
E
Kevalin
Açıklama:
Hindu dini ve felsefi hareketlerin ortak hedefi mokşayı gerçekleştirmeye yönelik olup, İlk kez Bhagavat-gitada toplu olarak zikredilmiş olan üç yol vardır: Bunlar; Cnana-marga (bilgi yolu), karma-marga (amel, eylem yolu) ve bhakti-marga (aşk ile bağlanma yolu).
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi hindizm’in haç merkezlerinden olup aynı zamanda şivacılığın merkezi olan yerdir?
Seçenekler
A
Benarestir
B
Ganj
C
Mathura
D
Ayodha
E
Hardwar
Açıklama:
Kutsal yerlere hac, Hinduizm’in her mezhebi tarafından icra edilen önemli ve kendisiyle dini tekâmüle doğru ilerlemenin gerçekleştirildiği bir araçtır. Hindistan’da özellikle kutsal olan yedi yer vardır. Bunların her biri ya tanrılardan ya da Hindu kutsal metinlerindeki kahramanlardan biriyle ilişkilidir. Mesela Mathura, Krişna’nın doğum yeridir, Ayodha Râma’nın krallığının bulunduğu yerdir. Hardwar, Ganj’ın doğduğu yer olup, bunların için de en kutsal olan ise, Şivacılığın merkezi ve geçmiş zamanlardan günümüze kadar bir öğrenim merkezi olan Benarestir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi hinduizm’in en temel üç mezhebinden biridir?
Seçenekler
A
Mathura
B
Mokşa
C
Rudra
D
Şaktizm
E
Nagara
Açıklama:
Günümüz Hinduizm’i içinde de varlığını devam ettiren ancak ortaya çıkışları çok eskilere giden üç ana mezhep vardır: Şivacılık, Vişnuculuk ve Şaktizm. Üçüncü büyük dini gelenek olan Şaktizm, “güç” yani Tanrı’nın yaratıcı gücü anlamına gelen şaktiden türer. Bu gücün genellikle dişil olduğu kabul edilir ve mitsel olarak tanrıların eşleri aracılığıyla temsil edildiği düşünülür.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi hind dinleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Budizm
B
Hinduizm
C
şintoizm
D
Cayinizm
E
Sih
Açıklama:
Hint dinleri, bu coğrafyada çıkmış; farklı birer din haline gelmiş olsalar da ortak verilerden (karma, samsara, genedoğum/reenkanasyon) haraket eden ve ortak varış noktaları (mokşa, nirvana) olan dinlerdir: Bunlar: Hinduizm, Cayinizm, Budizm ve Sih dinleridir.
Soru 37
I- Doğru inanç
II- Tek tanrı inancı
III- Doğru bilgi
IV- Doğru Davranış
V- Ahimsa
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Cayinizm’in temel inançları doğru şekilde verilmiştir?
II- Tek tanrı inancı
III- Doğru bilgi
IV- Doğru Davranış
V- Ahimsa
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Cayinizm’in temel inançları doğru şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız V
C
I ve V
D
I, III ve IV
E
Yukarıdakilerin hepsi
Açıklama:
Cayinistlerin“üç mücevher” olarak adlandırılıdıkları inanç esasları; Doğru inanç (samyagdarşana), doğru bilgi (saygcnâna) ve doğru davranıştır (samyakcârita).
Soru 38
I. Vedaların mutlak otorite olduğunu kabul ederler
II.Kast sistemi ve yerine getirilmesi gereken onunla ilgili kuralların kaldırılması düşüncesi
III. İneğin ve Brahmanların kutsallığının kabul edilmesi
IV. Atman, karma, samsara ve mokşa ile ilgili inançların kabulu
V. Dini hayatı, diğer eylemlerden özde ayrı bir şey olarak görmeleri
Hangisinde Hinduizm’i diğer geleneklerden ayıran ölçütler doğru olarak verilmiştir?
II.Kast sistemi ve yerine getirilmesi gereken onunla ilgili kuralların kaldırılması düşüncesi
III. İneğin ve Brahmanların kutsallığının kabul edilmesi
IV. Atman, karma, samsara ve mokşa ile ilgili inançların kabulu
V. Dini hayatı, diğer eylemlerden özde ayrı bir şey olarak görmeleri
Hangisinde Hinduizm’i diğer geleneklerden ayıran ölçütler doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
II,III,IV,V
C
III,IV,V
D
I,III,IV
E
I,II,V
Açıklama:
Hinduizm’i diğer geleneklerden ayıran bir takım ölçütler tespit etmeye yönelik teşebbüsler olmuştur. Tartışılacak yönleri olmakla birlikte, tespit edilen bu ölçütler arasında şunlar zikredilebilir. Vedaların mutlak otorite olduğunu kabul ederler. Hinduizm’in bir din olarak varlığını sürdürmesini isteyen modern Hindu düşünürler, gerçek bir lanet olduğu ve kaldırılması gerektiğini açıkça savundukları kast sistemi ve yerine getirilmesi gereken onunla ilgili kurallar. Yüzeysel bir özellik olsa da, ineğin ve Brahmanların kutsallığının kabul edilmesi de bu ölçütlerden biridir. Atman, karma, samsara ve mokşa ile ilgili inançlar da, Hinduizm söz konusu olduğunda ne evrensel ne de esas inançlar olmasa da, Hint dini-felsefi okulların hepsi tarafından gerçek olarak kabul edilirler.
Soru 39
Hindistan’da bulunan dinin en erken şeklini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Veda dini
B
Klasik Hinduizm
C
Indus vadisi dini
D
Mohenjo-Daro
E
Samsara
Açıklama:
Milattan önce 4000-2200 yılları arasıyla tarihlenen ve bugün genel olarak Harappa Medeniyeti olarak bilinen Indus Vadisi Medeniyeti kalıntıları, başka şeyler yanında özellikle bu dönemin dini inançları hakkında da bir takım sonuçlara ulaşmayı mümkün kıldılar. Indus vadisi dini, bugün Hindistan’da bulunan dinin muhtemelen en erken şeklidir.
Soru 40
Hinduizmde “hakikati görme sürecinin safhaları olan “sessizlik, derin düşünme ve vizyon” aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Muni
B
Rşi
C
Agama
D
Tapas
E
Şastra
Açıklama:
Muni ya da rşinin hakikati görme sürecinin safhaları olan “sessizlik, derin düşünme ve vizyon” tapas olarak isimlendirilir. Muni ya da rşinin hakikati görme sürecinin safhaları olan “sessizlik, derin düşünme ve vizyon” tapas olarak isimlendirilir.
Soru 41
Hindu kutsal metinleri iki gruba ayrılır. Bu gruplar hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Veda-Purana
B
Ramayana- Mahabharata
C
Şruti- Smriti
D
Dharma-şastra
E
Aitareya-Caiminiya
Açıklama:
Hindu kutsal metinleri iki gruba ayrılır: Şruti ve Smriti. “İşitilen, görülen” anlamına gelen şruti kategorisi içinde Vedalar; smriti kategorisinde ise Puranalar, Ramayana, Mahabharata ve Dharma-şastralar yer alır. Aitareya ve Kauşitaki ise en önemli Brahmanalar arasındadır.
Soru 42
“On dört metinden oluşur. Cayinler tarafından bu metinlerin Parşva’nın zamanına kadar gittiği kabul edilir. Bunlar, evrenin yapısı, ruhun maddenin köleliği altında oluşuna dair doktrinler, çağdaş felsefi okullara karşı polemikleri içerirler. Aynı zamanda yogik ve gizli güçlere ulaşmaya yönelik batini metotlar; Cayin astrolojisi ve astronomisi hakkında birçok şeyi de içlerinde barındırırlar.”
Yukarıda hangisinden bahsedilmektedir?
Yukarıda hangisinden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Angalar
B
Angabâhya
C
Upanagalar
D
Prakirmaka
E
Purvalar
Açıklama:
I.Purvalar (eski metinler). On dört metinden oluşur. Cayinler tarafından bu metinlerin Parşva’nın zamanına kadar gittiği kabul edilir. Bunlar, evrenin yapısı, ruhun maddenin köleliği altında oluşuna dair doktrinler, çağdaş felsefi okullara karşı polemikleri içerirler. Aynı zamanda yogik ve gizli güçlere ulaşmaya yönelik batini metotlar; Cayin astrolojisi ve astronomisi hakkında birçok şeyi de içlerinde barındırırlar.
II. Angalar (dallar). Kutsal metin külliyatının tamamlayıcıları oldukları için bu şekilde isimlendirilmişlerdir ve on iki metinden oluşur. Bunlardan yalnızca on ikinci metin artık yoktur. Bu on iki metin, içerik bakımından dört ana kategoriye ayrılabilir: Cemaatla ilgili yasa; yanlış görüşlerin denetlenmesi; doktrin ve laikleri aydınlatmaya, ahlaken yükseltmeye yönelik anlatılar.
III. Angabâhya (ikincil külliyat), ganadharalarla değil de bir sonraki dönemin gezici dilencileri olan sthaviralarla başlarlar. Kadim dönemlerde bu koleksiyon, prakirmaka (çok yönlü/çeşitli) olarak bilinmekteydi. Agabâhya beş alt gruba ayrılır: A. Upanagalar (upanga, angalara bağlı, yardımcı) on iki metinden oluşur ve çoğunluğu itibariyle laiklere yönelik olan anlatılardan oluşur. B.Chedasûtralar, yedi metinden oluşan bu kitap, keşişlerin hayatını düzenleyen metinleri içerdiğinden Cayin disiplin kitabı olarak da adlandırılır.
II. Angalar (dallar). Kutsal metin külliyatının tamamlayıcıları oldukları için bu şekilde isimlendirilmişlerdir ve on iki metinden oluşur. Bunlardan yalnızca on ikinci metin artık yoktur. Bu on iki metin, içerik bakımından dört ana kategoriye ayrılabilir: Cemaatla ilgili yasa; yanlış görüşlerin denetlenmesi; doktrin ve laikleri aydınlatmaya, ahlaken yükseltmeye yönelik anlatılar.
III. Angabâhya (ikincil külliyat), ganadharalarla değil de bir sonraki dönemin gezici dilencileri olan sthaviralarla başlarlar. Kadim dönemlerde bu koleksiyon, prakirmaka (çok yönlü/çeşitli) olarak bilinmekteydi. Agabâhya beş alt gruba ayrılır: A. Upanagalar (upanga, angalara bağlı, yardımcı) on iki metinden oluşur ve çoğunluğu itibariyle laiklere yönelik olan anlatılardan oluşur. B.Chedasûtralar, yedi metinden oluşan bu kitap, keşişlerin hayatını düzenleyen metinleri içerdiğinden Cayin disiplin kitabı olarak da adlandırılır.
Soru 43
I. Doğru inanç (samyagdarşana)
II. Doğru bilgi (saygcnâna)
III. Uydurma söz söylememe (satya),
IV. Herhangi bir canlıya zarar vermeme (ahimsa)
V. Doğru davranış (samyakcârita)
Cayinistlerin inanç esasları hangisinde doğru verilmiştir?
II. Doğru bilgi (saygcnâna)
III. Uydurma söz söylememe (satya),
IV. Herhangi bir canlıya zarar vermeme (ahimsa)
V. Doğru davranış (samyakcârita)
Cayinistlerin inanç esasları hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
I,III,IV
B
II,IV,V
C
I,II,V
D
I,IV,V
E
III,IV,V
Açıklama:
Cayinistlerin inanç esasları üç tanedir ve “üç mücevher” olarak adlandırılır: Doğru inanç (samyagdarşana), doğru bilgi (saygcnâna) ve doğru davranış (samyakcârita). Herhangi bir canlıya zarar vermeme (ahimsa), yalan, uydurma söz söylememe (satya) ise keşiş için beş büyük yemin içerisindedir
Soru 44
Mabetlerindeki resmi görevlileri Cayinler’dir ve ibadet cemaatle yapılır. Takdim edilen bütün prinçler ve kurutulmuş meyveler, baş heykelin önündeki bir masaya konulmak üzere, geniş bir tepsinin üzerinden alınır. Sonra monoton bir şekilde bir şeyler söyleyerek ve diz çökerek tepsinin üstündeki bütün şeyler svastika ile işaretlenmiş olan boş bir tepsiye nakledilir. Arkasından, onu rahibin kendi kendine mantraları tekrarladığı, boyun eğdiği, diz çöktüğü ve başıyla yere dokunduğu manevi ibadet takip eder. Gece böceklerden korumak maksadıyla camla korunmuş bir lamba yakılır, ilahiler söylenir ve kutsal sözler tilavet edilir.
Yukarıda ibadet şekli anlatılan mezhep hangisidir?
Yukarıda ibadet şekli anlatılan mezhep hangisidir?
Seçenekler
A
Digambarlar
B
Svetembaralar
C
Brahminler
D
Tirthankaralar
E
Kathiavar
Açıklama:
Tirthankaralarda Mabette ibadet eden kişi, makama doğru ilerler ve burada bulunan belli başlı tirthankaraların heykellerini yıkama hakkı için harekete geçer. Heykelin önündeki mücevherleri ve çiçekleri kaldırır ve heykel su, süt ve beş nektar ile yıkanır. Kuruduğunda onu ovar ve sıvı safranı ayak parmaklarından başına kadar, vücudundaki on dört yere sürer bu sırada da övgü maksadıyla dizeler okur. Eşikte mum ve lambalar sallanır ve bir prinç takdimesi kapının önündeki bir tepsiye konur. Bu prinç, dinin üç mücevherini temsil etmesi için ay şeklinde, üç grup halinde ve svastika (gamalı haç) şeklinde yapılır. Heykel yıkandıktan ve takdimeler sunulduktan sonra ibadet eden, bütün bu yaptıklarının en önemlisi olarak kabul edilen bhâva pûjayı (manevi ibadeti) icra eder. Üç kez heykelin önünde secdeye kapanır sonra, tirthankaraların faziletlerini sayar ve onları över. Son olarak da, heykele doğru reverans yapan elleriyle kapıya doğru gider ve bu şekilde mabetten ayrılır.
Svetembaralarda, heykellere gösterilen ihtimam ve mabet ritüelinin icrası, Brahminlere ya da diğer Hindu kastlarına mensup kimselere tevdi edilir. Akşam ibadetinde yalnızca bu rahip dâhili makama girer, baş heykelin önündeki lambaları ve mumları yakar. İbadete katılanlardan en yüksek teklifi sunan, sallamak için lambaları alır ve geri kalan diğerleri ise ise davullara ve gonglara vurulurken ilahiler söylerler.
Digambarların mabetlerindeki resmi görevlileri Cayinler’dir ve ibadet cemaatle yapılır. Takdim edilen bütün prinçler ve kurutulmuş meyveler, baş heykelin önündeki bir masaya konulmak üzere, geniş bir tepsinin üzerinden alınır. Sonra monoton bir şekilde bir şeyler söyleyerek ve diz çökerek tepsinin üstündeki bütün şeyler svastika ile işaretlenmiş olan boş bir tepsiye nakledilir. Arkasından, onu rahibin kendi kendine mantraları tekrarladığı, boyun eğdiği, diz çöktüğü ve başıyla yere dokunduğu manevi ibadet takip eder. Gece böceklerden korumak maksadıyla camla korunmuş bir lamba yakılır, ilahiler söylenir ve kutsal sözler tilavet edilir.
Svetembaralarda, heykellere gösterilen ihtimam ve mabet ritüelinin icrası, Brahminlere ya da diğer Hindu kastlarına mensup kimselere tevdi edilir. Akşam ibadetinde yalnızca bu rahip dâhili makama girer, baş heykelin önündeki lambaları ve mumları yakar. İbadete katılanlardan en yüksek teklifi sunan, sallamak için lambaları alır ve geri kalan diğerleri ise ise davullara ve gonglara vurulurken ilahiler söylerler.
Digambarların mabetlerindeki resmi görevlileri Cayinler’dir ve ibadet cemaatle yapılır. Takdim edilen bütün prinçler ve kurutulmuş meyveler, baş heykelin önündeki bir masaya konulmak üzere, geniş bir tepsinin üzerinden alınır. Sonra monoton bir şekilde bir şeyler söyleyerek ve diz çökerek tepsinin üstündeki bütün şeyler svastika ile işaretlenmiş olan boş bir tepsiye nakledilir. Arkasından, onu rahibin kendi kendine mantraları tekrarladığı, boyun eğdiği, diz çöktüğü ve başıyla yere dokunduğu manevi ibadet takip eder. Gece böceklerden korumak maksadıyla camla korunmuş bir lamba yakılır, ilahiler söylenir ve kutsal sözler tilavet edilir.
Soru 45
I. Upanagalar
II. Chedasûtralar
III.Mûlasûtralar
IV. Prakirnakasûtralar
V. Cûlikâsûtralar
Hangisinde Angabâhyanın alt grupları doğru olarak verilmiştir?
II. Chedasûtralar
III.Mûlasûtralar
IV. Prakirnakasûtralar
V. Cûlikâsûtralar
Hangisinde Angabâhyanın alt grupları doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
III ve V
B
II, III, IV
C
I,II,III,IV
D
I,III,IV,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Angabâhya (ikincil külliyat) beş alt gruba ayrılır: A. Upanagalar (upanga, angalara bağlı, yardımcı) on iki metinden oluşur ve çoğunluğu itibariyle laiklere yönelik olan anlatılardan oluşur. B. Chedasûtralar, yedi metinden oluşan bu kitap, keşişlerin hayatını düzenleyen metinleri içerdiğinden Cayin disiplin kitabı olarak da adlandırılır. C.Mûlasûtralar. Dört Mûlasûtra vardır ve bunlardan üçü muhafaza edilmiştir. Bu üçünden biri olan daşavaikâlia on konferans ve iki eki içerir. Bunlar emredilen saatlar ötesindeki çalışma için gerekli malzemeyi oluştururlar. D. Prakirnakasûtralar (çok yönlü/çeşitli). On kısa metinden oluşur; hem törensel ilahiler hem de kutsal ölüm için hazırlanmada kullanılacak ritüellerin betimlenmesini içerirler. E. Cûlikâsûtralar. Angabâhya’rın son kısmı, ilave ek anlamında Cûlika diye adlandırılır. İki çalışmayı ihtiva eder. Bunların her ikisi de, diğer kanonik metinlerin büyük kısmında bulunan malzemelerin bölüm bölüm özetini içerirler.
Soru 46
Kendisindeki sevgiyi, nefreti, arzuyu ve isteksizliğin kökünü kazıdıktan sonra mutlak bilgiye, evrensel acıdan kurtulmanın bir metodunun keşfine ulaştı. Bu andan itibaren o bir cina, dünyanın ve ihtiraslarının “fatihi”, bir kevalin “her şeyi bilen”, bir arhat “ulu” ve bir Mahavira “büyük kahraman” haline geldi. Bundan sonraki otuz yıl boyunca Magadha etrafında dolaşarak kendisini, bulduğu yolun tebliğine adadı.
Yukarıda bahsedilen hangisinin kurucusudur?
Yukarıda bahsedilen hangisinin kurucusudur?
Seçenekler
A
Hinduizm
B
Budizm
C
Sihizm
D
Cayinizm
E
Mecusilik
Açıklama:
Cayinizmin kurucusu Vardhamana, Sürdürdüğü uzun meditasyonlardan ve kendisindeki sevgiyi, nefreti, arzuyu ve isteksizliğin kökünü kazıdıktan sonra mutlak bilgiye, evrensel acıdan kurtulmanın bir metodunun keşfine ulaştı. Bu andan itibaren o bir cina, dünyanın ve ihtiraslarının “fatihi”, bir kevalin “her şeyi bilen”, bir arhat “ulu” ve bir Mahavira “büyük kahraman” haline geldi. Bundan sonraki otuz yıl boyunca Magadha etrafında dolaşarak kendisini, bulduğu yolun tebliğine adadı. Yağmur mevsimleri dışında bu tebliğe hiç ara vermedi. Bu mevsimlerde kendisinin de mensubu bulunduğu kşatriya kastının üyeleri tarafından saygıyla kabul edildi. Yetmiş iki yaşında M.Ö. 527’de öldü.
Soru 47
1827’de ilk adı İngiliz Hindistan Uniteryen Cemiyeti olan Brahmo Samaj adlı derneği kuran(1828), Upanişadlar ve Brahma-Sutra’da bulunduğunu düşündüğü ahlaki tek tanrıcılığı savunan, tanrı ve tanrıçalara ibadeti yasaklayan, Sati (kadının ölen eşiyle birlikte yakılması uygulaması), çocuk yaşta evlilik, kast karşıtı olmayı ve kadınların eğitimini savunan isim hangisidir?
Seçenekler
A
Devandranath Tagore
B
Rom Mohan Roy
C
Keshap Candar
D
Swami Dayananda
E
Bal Gangadhar Tilak
Açıklama:
İngiliz etkisinin güçlü olduğu, özellikle Bengal’da küçük bir İngiliz azınlık tarafından Avrupai liberal değerler ve rasyonalizme tam bir teslimiyetle aşikâr hale geldi. Bu hareketin başlatıcısı, bir brahmin ailesine mensup olan Bengalli Rom Mohan Roy (1774-1833) idi. Arapça, Farsça ve sonra Sanskritçe çalışan Roy, Doğu Hindistan Şirketinde gelinebilecek en yüksek mevkiiye ulaştı. Emekli olduktan sonra Kalküta’da İngiliz eğitimi veren bir okul açtı. Dini inanç olarak unitaryanizme yakın olan Roy, 1827’de ilk adı İngiliz Hindistan Uniteryen Cemiyeti olan Brahmo Samaj adlı derneği kurdu (1828). Roy, Upanişadlar ve Brahma-Sutra’da bulunduğunu düşündüğü ahlaki tek tanrıcılığı savundu, tanrı ve tanrıçalara ibadeti yasakladı. Sati (kadının ölen eşiyle birlikte yakılması uygulaması), çocuk yaşta evlilik, kast karşıtı olmayı ve kadınların eğitimini savundu. Bu düşünceler, sonraki iki başkan Devandranath Tagore (1817-1905) ve Keshap Candar (1838-1884) tarafından sürdürüldü. Ancak Brahma Samaj hiçbir şekilde bir halk hareketi olamadı.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Hinduizm’in özelliklerinden birini yansıtmaz?
Seçenekler
A
Bu dini ifade etmek için sanatana dharma isminin kullanılması
B
Hinduizm’in belli bir kurucusu ve başlangıcının olmayışı
C
Dünyada varlığını devam ettiren en eski din olması
D
Bütün Hindular için evrensel anlamda geçerli doktrinler bulunması
E
Devlet dini olarak ilan edilen tek ülkenin Nepal olması.
Açıklama:
A, B, C ve E şıkları Hinduizm’i yansıtan özelliklerdir. Hindular herhangi bir şahsı kurucusu olarak görmedikleri gibi, herhangi bir kutsal metni tek başına bağlayıcı olarak da kabul etmezler. Herhangi dini bir uygulamayı zorunlu görmedikleri gibi herhangi bir doktrini de dogma olarak kabul etmezler. Bütün Hindular için evrensel anlamda geçerli olan bir uygulama ve dogma da yoktur. Hindu bir grup için temel olan bir şey, bir diğer grup için öyle olmayabilir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Hint dinlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Hinduizm
B
Budizm
C
Sihizm
D
Cayinizm
E
Şintoizm
Açıklama:
A, B, C ve D şıkları Hint Yarımadasında ortaya çıkmış dinlerdir. Şintoizm ise Japon geleneğidir.
Soru 50
Hindu hayatının altı safhaya ayrılması anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Darşana
B
Varna
C
Aşrama
D
Şruti
E
Smrti
Açıklama:
A şıkkı altı görüş, B şıkkı kast düşüncesi, D şıkkı vahiy ve E şıkkı gelenek anlamına gelir.
Soru 51
Brahmanizm olarak da anılan Veda Dini dönemi, Hinduizm’in kaçıncı safhası olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Hinduizm’i beş safhaya ayırmak mümkündür: Birinci safhayı Hinduizm’in köklerinin bulunduğu İndus Vadisi medeniyeti dönemi; ikinciyi Brahmanizm olarak da adlandırılan Veda Dini dönemi; üçüncüyü klasik Hinduizm, dördüncüyü Ortaçağ Hinduizmi ve beşinciyi de Yeni Hinduizm olarak adlandırabiliriz.
Soru 52
Hindu kutsal metinleri şruti ve smriti olmak üzere ikiye ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi şruti kategorisine giren bir kutsal metindir?
Seçenekler
A
Vedalar
B
Puranalar
C
Ramayana
D
Mahabharata
E
Dharma-şastra
Açıklama:
Şruti kategorisi içinde Vedalar; smriti kategorisinde ise Puranalar, Ramayana, Mahabharata ve Dharma-şastralar yer alır. Rşilerin, derin tefekkür ve vizyon yoluyla Yüce Varlıktan almış oldukları inancından kaynaklanan Vedalar, İnsanlık tarihinin bize kadar gelen en eski metinleri olarak kabul edilirler. Sanskritçe “bilmek” anlamına gelen “vid” kökünden gelen veda “bilgi” anlamına gelmektedir. Vedaların en eski parçasını dört derleme (samhita) oluşturur: Rig-veda, Sama-veda, Yacur-veda ve Atharva-veda. Bunlar uzun bir süre şifahi olarak nakledildikten sonra yazıya geçirilmiş olan metinlerdir. Bu dört metnin her biri yüksek derecede felsefi ve ilahi bilgiyi içermektedir. Her birinin hedefi ise, daimi barış, refah ve ebedi kurtuluştur.
Soru 53
Hinduizm inançlarından “mokşa” ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Toplum içindeki hiyerarşik yapı
B
Bireyin yaptığı iş, eylemleri
C
Ruhun yeni bir bedende tekrar dünyaya gelişi
D
Ölüm-yeniden doğum zincirinden kurtulmak
E
Sonsuz gidiş-geliş döngüsü
Açıklama:
A şıkkı kast sistemini, B şıkkı “karma”yı, C şıkkı reenkarnasyonu, E şıkkı ise “samsara”yı tanımlar. “Mokşa” bu döngüden kurtuluş anlamına gelir ve Hindu dini ve felsefi hareketlerin ortak hedefi mokşayı gerçekleştirmeye yöneliktir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Hinduizm’in kadim mezheplerindendir?
Seçenekler
A
Şaktizm
B
Sihizm
C
Brahma Samaj
D
Arya Samaj
E
Ramakrişna Misyonu
Açıklama:
B şıkkı İslam-Hinduizm etkileşimiyle; C, D ve E şıkları ise İngiltere’nin Hindistan’daki yönetiminin etkisiyle ortaya çıkan modern akımlardır. Şaktizm ise Şivacılık ve Vişnuculuk ile birlikte Hinduizm’in kadim üç mezhebini oluşturur.
Soru 55
Cayin geleneğinin kutsal metinlerinden Angabâhya’da bulunan aşağıdaki kısımlardan hangisi keşişlerin hayatını düzenler?
Seçenekler
A
Upanagalar
B
Chedasûtralar
C
Mûlasûtralar
D
Prakirnasûtralar
E
Cûlikâsûtralar
Açıklama:
A. Upanagalar (upanga, angalara bağlı, yardımcı) on iki metinden oluşur ve çoğunluğu itibariyle laiklere yönelik olan anlatılardan oluşur. B. Chedasûtralar, yedi metinden oluşan bu kitap, keşişlerin hayatını düzenleyen metinleri içerdiğinden Cayin disiplin kitabı olarak da adlandırılır. C. Mûlasûtralar. Dört Mûlasûtra vardır ve bunlardan üçü muhafaza edilmiştir. Bu üçünden biri olan daşavaikâlia on konferans ve iki eki içerir. Bunlar emredilen saatlar ötesindeki çalışma için gerekli malzemeyi oluştururlar. D. Prakirnakasûtralar (çok yönlü/çeşitli). On kısa metinden oluşur; hem törensel ilahiler hem de kutsal ölüm için hazırlanmada kullanılacak ritüellerin betimlenmesini içerirler. E. Cûlikâsûtralar. Angabâhyar’ın son kısmı, ilave ek anlamında Cûlika diye adlandırılır. İki çalışmayı ihtiva eder. Bunların her ikisi de, diğer kanonik metinlerin büyük kısmında bulunan malzemelerin özetini içerirler.
Soru 56
Cayinistlerin inanç esaslarına göre aşağıdakilerden hangisi keşiş olmayan laik kişilerin yerine getirmesi gereken eylemlerden değildir?
Seçenekler
A
Var olan bir canlıya zarar vermeme
B
Yalan, uydurma söz söylememe
C
Çalmama
D
İffetli bir hayat sürme
E
Dünyayı terk etme
Açıklama:
Cayinizm'de erkek ya da kadın herkesten yerine getirilmesi istenen ve “beş büyük yemin/mahabavrata” olarak da adlandırılan eylemler vardır. Bunlar keşiş için: Var olan herhangi bir canlıya zarar vermeme (ahimsa), yalan, uydurma söz söylememe (satya), çalmama (asteya), bekâr bir hayat sürme (brahma-carya) ve dünyayı terk etme (aprigraha). Keşiş olmayan laikler için ise, son ikisinin yerini iffet (bekar bir hayat sürmenin yerine) ve kanaatin (dünyayı terk etme yerine) alması dışında aynıdır. Dolayısıyla dünyayı terk etme ve bekar bir hayat sürme laik kişilerin yerine getirmesi gereken eylemler değil keşiş hayatı sürdürenlerin yerine getirmesi gereken eylemlerdir. Laik kişilerden beklenen eylemler:1. Var olan herhangi bir canlıya zarar vermeme (ahimsa), 2.yalan, uydurma söz söylememe (satya), 3.çalmama (asteya), 4. iffetli bir hayat sürme ve 5. kanaatkar olmadır.
Soru 57
Hangisi Hinduizm’i diğer geleneklerden ayıran bir takım ölçütler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Vedaların mutlak otorite olduğunu kabul ederler.
B
İnek ve Brahmanların kutsallığı kabul edilir.
C
Kendi içerisinde zıtlaşmaz ve çelişik özellikler ortaya koymaz.
D
Emredilen ritüelleri yerine getirirler.
E
Geleneksel hayat tarzını herhangi bir şekilde ihlal etmezler.
Açıklama:
Hinduizm dünyanın yaşayan dinlerinin en eskisidir ve kökeni çok eskilere giden birçok gelişmenin, farklı dini hareketlerin birleşmesinin ve ayrılmasının bir sonucunda birbirine zıt ve birbiriyle çelişik özellikler ortaya koyar.
Soru 58
Hinduizm tarihsel olarak kaç safhaya ayrılabilir?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
Hinduizm tarihsel olarak 5 safhaya ayrılabilmektedir. Bunlar; vadi medeniyeti, veda dönemi, klasik hinduizm, ortaçağ hinduizm ve yeni hinduizmdir.
Soru 59
Hangisi hindiuzmde, belli bir kişi olmasa da bu kutsal bilginin alıcıları, Hinduizm kurucuları olarak anılan kişilerden değildir?
Seçenekler
A
Şastra
B
Tapas
C
Şruti
D
Mantral
E
Agamalar
Açıklama:
Tapas, yeteneklerin içe dönüşünü ve tefekküre dalmaya işaret eder.
Soru 60
Hindu kutsal metinleri ve ayrıldıkları gruplar hangisinde doğru olarak verilmişti?
Seçenekler
A
Şruti -Vedalar
B
Şruti- Puranalar
C
Şruti- Vedalar; Smriti - Puranalar, Ramayana, Mahabharata ve Dharma-şastra
D
Smriti- Vedalar
E
Şruti - Ramayana
Açıklama:
Hindu kutsal metinleri iki gruba ayrılır: Şruti ve Smriti. “İşitilen, görülen” anlamına gelen şruti kategorisi içinde Vedalar; smriti kategorisinde ise Puranalar, Ramayana, Mahabharata ve Dharma-şastralar yer alır.
Soru 61
Vedalar kaç tanrıdan bahsetmektedirler?
Seçenekler
A
30
B
31
C
32
D
33
E
34
Açıklama:
Vedalar 11 yeryüzüne, 11 göklere ve 11 de ikisi arasındaki havaya ait olan 33 tanrıdan söz eder.
Soru 62
Hindu dininde ve felsefi hareketlerin ortak hedefi mokşayı gerçekleştirmeye yönelik olarak kaç yol bulunmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Hindu dini ve felsefi hareketlerin ortak hedefi mokşayı gerçekleştirmeye yönelik olup, İlk kez Bhagavat-gitada toplu olarak zikredilmiş olan üç yol vardır: Bunlar; Cnana-marga (bilgi yolu), karma-marga (amel, eylem yolu) ve bhakti-marga (aşk ile bağlanma yolu).
Soru 63
Hindu ibadetleri yapılma yerlerine göre kaça ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Hindu ibadeti; evde yapılanlar, mabette ve hususi vesilelerle yapılanlar olmak üzere ikiye ayrılabilir.
Soru 64
Modern öncesi dönemde Hindu olarak kabul edilmek için, aşağıdakilerden hangisi gerekli değildir?
Seçenekler
A
Hindu anne babaya sahip olmak
B
Hinduizm'in kurallarını sonradan kabul etmek
C
Hinduizm'i aleni olarak terk etmemiş olmak
D
Hinduizm'in herhangi bir kuralını ihlal etmemek
E
Herhangi bir kast içinde doğmak
Açıklama:
Hinduizm’i tanımlayabileceksiniz.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi Buddha öğretisinin ana kaynağı Sutta Pitaka’ya ait beş bölümden biri değildir?
Seçenekler
A
Digha-Nikaya
B
Majjhima-Nikaya
C
Samyutta-Nikaya
D
Anguttara-Nikaya
E
Vinaya Pitaka
Açıklama:
Digha-Nikaya, Buddha’ya atfedilen uzun sözler derlemesidir. Öğretinin farklı yönleriyle ilgili 34 suttadan oluşur. Bu suttalardan birçoğu, Buddha’nın biyografisi hakkında başka yerde bulunmayan bilgileri içerirler. Majjhima-Nikaya, orta büyüklükteki sözler derlemesidir. Budist öğretinin bütün yönleriyle ilgili 150 suttadan oluşur. Samyutta-Nikaya, büyük kısmı çok kısa olan 3000, tartışılan konulara göre düzenlenmiş suttadan meydana gelir. Anguttara-Nikaya, ele alınan konuların sayısal olarak düzenlenmesiyle karakterize edilen suttalar derlemesidir. Vinaya Pitaka, Buddha’nın şakirtlerinin yanlış davranışları karşısında düzenlenmiş olan 227 davranış kuralını ve kadın ve erkek keşişlerin manastır hayatında uyacakları sıkı eğitimin ne ve nasıl yerine getirileceğine dair bilgileri içerir. Sutta Pitaka’dan ayrıdır.
Soru 2
Mahayana derlemelerinin en eskisi ve en etkilisi olarak kabul edilen hikmet ve mükemmellik sutrası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prajnâparamita-Sutta
B
Lotus Sutra
C
Vimalakirtinirdesa Sutra
D
Sukhavati Sutra
E
Saddharma pundarika Sutra
Açıklama:
Saddharma pundarika Sutra, Lotus sutra olarak da bilinir. Derlemeden daha çok telif bir metin özelliği ortaya koyar, öğretiyi düzenler, öğretilerin birliğini açıklar ve Mahayanistlerin en yüce öğreti olduğunu kabul ettikleri boddhisattvayı över. Japonya’da ve Çin’de en önemli sutra olarak kabul edilir. Vimalakirtinirdesa Sutra, Hıristiyan döneminin başlarında telif edilen bu metin, laik bir Budist’in boddhistavalığa ulaşabileceğini açıklar. Sukhavati Sutra, Buddha Amida’nın ülkesinin bütün inananlara açık olduğunu öğretir. Prajnâparamita-sutta ise, hikmet, mükemmellik sutrası olup Mahayana derlemelerinin en eskisi ve en etkilisidir. Mö. başlayan bin yıllık bir sürede tamamlanmıştır. Boşluk öğretisini (sunyattâ) açıklar.
Soru 3
Tibet ve Moğol Budistleri’nin kullandığı metinler içinde aşağıdakilerden hangisi temel metinler üzerine yapılmış yorumlar, ilahiler ve tıp, gramer gibi konulara değinir?
Seçenekler
A
Kanjur
B
Tanjur
C
Vinaya
D
Sutra
E
Abhidhamma
Açıklama:
Tibet ve Moğol Budistlerin kullandıkları kutsal metin külliyatı, on dördüncü yüzyılda 333 cilt halinde Sankritçe’den Tibetçe’ye çevrilen metinler iki grupta kümelenir. Bunlardan birincisi Buddha’nın sözlerinin tercümesi olan Kanjur’dur. Vinaya, Sutra, Abhidhamma ve Tantrik metinlerden oluşur. İkincisi yorumların tercümesi olan Tanjurdur. Temel metinler üzerine yapılmış olan yorumları, ilahileri ve tıp, gramer gibi konular üzerine kaleme alınmış olan metinleri içerir.
Soru 4
Beş Budist emir olarak bilinen ahlaki davranış kurallarından hangisi homoseksüellik gibi eğilimleri yasaklar?
Seçenekler
A
Yaşayan canlıları öldürmemek
B
Verilmeyen bir şeyi almaktan kaçınmak
C
Duyusal yanlış davranışlardan kaçınmak
D
Yalan söz söylemekten kaçınmak
E
Uyuşturucudan uzak durmak
Açıklama:
Duyusal yanlış davranıştan kaçınmak. hem yasaklanmış ilişkilere girmeyi hem de yanlış fiziksel davranışları içerir. Homoseksüellik, kesinlikle yasaklanmış bir davranıştır.
Soru 5
Manevi cehalet, inşa edici eylemler, bilinç, zihin ve beden, altı temel duyu, duyusal uyarım, his, arzu, tamah; varlık, doğum, yaşlanma ve ölüm zincirinin işleyişini açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nirvana
B
Bağımlı ortaya çıkış
C
Karma
D
Sangha
E
Bhikkhus
Açıklama:
Nirvana, Budizm’in nihai hedefi olan kurtuluşu; Karma, yapılan iş ve eylemleri; Sangha, Budist cemaatini; Bhikkhus ise sanghadaki erkek keşişleri ifade eder. Bağımlı ortaya çıkış anlayışına göre her şey birbirine bağlı olarak ortaya çıkar, var olur. Nirvana hariç hiçbir şey bağımsız değildir. Her şey başka bir şeyle ilişkilidir ve soruda geçen, birbirine bağlı on iki zincir halinde, başka bir şey tarafından belirlenir. Bu zincir başındaki manevi cehalet ortadan kalktığında, doğum ve ölüm döngüsü sona erecek, nirvanaya ulaşılacaktır.
Soru 6
Aşağıda verilen ülke - ibadethane eşleşmelerinden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tayland - wat
B
Seylan - dagoba
C
Çin - pagoda
D
Burma - stupa
E
Tibet - chorten
Açıklama:
İbadet için gidilen mabetlere gelince, M.Ö. üçüncü yüzyılda ortaya çıkan Budist mabetlerini ifade etmek için kullanılan ilk kelime stupadır. Buralar, özellikle Buddha’nınkiler olmak üzere, kutsal şahsiyetlerin kalıntılarının bulunduğu çan şeklindeki tepeciklerdi. Bunlara verilen isimler Budizm’in yayıldığı yerlerde farklılaştı. Çin ve Burma’da onlara pagoda, Seylan’da dagoba Tayland’da wat, Tibet’te chorten denilmektedir.
Soru 7
Sihizm’in ilk şehidi kimdir?
Seçenekler
A
Guru Hargobind
B
Guru Ram Das
C
Guru Arjan
D
Guru Amar Das
E
Guru Nanak
Açıklama:
Guru Nanak ilk Sih gurusudur. Ardından Amar Das ve Ram Das gelmiş Sihizm’i yaymaya çalışmışlardır. Ram Das’tan sonra gelen Guru Arjan zamanında Moğol imparatoru Ekber Şah’la (1760-1837) iyi ilişkiler Sihleri, Müslümanlarla Hindular arasında bir uzlaşmanın olabileceğine yönelik bir umut beslemeye yöneltti ancak, Adi Granth’ın Harimandir’a yerleştirildiği iki yıl içinde Ekber Şah’ın ölmesi üzerine yerine, Guru Arjan’ı rakiplerini desteklediği şüphesiyle mahkûm eden Cihangir geçti. Guru Arjan hapiste ölmüş ve ilk Sih şehidi olmuştur.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Sihizm’in kutsal kitabı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Guru Granth Sahib
B
Nankana Sahib
C
Dharmasâlâ
D
Nam
E
Vedalar
Açıklama:
Nankana Sahib, Guru Nanak’ın doğum yeridir. Nam, Sihizm’de tanrıya verilen addır. Dharmasâlâ, ise bir ibadet yeridir. Vedalar, Hinduizm’in kutsal metinlerindendir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Sihizm’in kutsal kitabında yasaklanmıştır?
Seçenekler
A
Tek tanrıya ibadet
B
Aile hayatı
C
Karmaya inanç
D
Kehanetlere inanç
E
Beşeri varlıkların eşitliği
Açıklama:
Guru Granth Sahib’te tek tanrıya ibadet, aile hayatı, beşeri varlıkların eşitliği; putlara tapınmanın, dünyayı terk etmenin ve kehanetlere ve mucizelere inancın reddi; şekilciliği, taassubu, manastır hayatından caydıran, bira, şarap ve uyuşturucu kullanımını mahkûm eden; karmayı, ruh göçünü ve tanrının inayetine inancı kabul, öne çıkan düşünceler yer alır.
Soru 10
Budizm’in hem Hindistan’ın doğusuna hem de batısına yayılmasında önemli bir rol oynayan kral kimdir?
Seçenekler
A
Kral Aşaoka
B
Kral Kalasoka
C
Kral Ajataştru
D
Buddha
E
Goutoma Siddhartha
Açıklama:
Buddha’nın faaliyet sahası hayatı boyunca kuzey Hindistan ve Hindistan’ın güneyindeki birkaç küçük toplumla sınırlı kaldı. Sonraki iki yüzyıl boyunca Hindistan’ın başka bölgelerine yayılmış olsa da, Kral Aşaoka’nın onu din olarak kabul etmesine kadar (mö. 3. Yüzyılın ortası), Budizm’in gerçek bir yayılım gerçekleştirdiği söylenemez.
Soru 11
Budist kutsal metinleri kaç kategoriye ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Budist kutsal metinleri 3 kategoriye ayrılmaktadır. Bunlardan ilki Tipitakada, ikincisi kronolojik olarak az önceki kanonik metinleri takip etseler de, onların tespit edildiği zaman bu grup içine girme imkânı bulamayan fakat kanonik olanlara benzeyen metinlerdir. Üçüncü kategoride yer alanlar ise birçok sahte kononi ya da kanonik olmayan metinlerdir.
Soru 12
Therevadinlerin kutsal metin külliyatı olan Pali kanonu kaç ana gruba ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Therevadinlerin kutsal metin külliyatı olan Pali kanonu mö. 25’deki dördüncü konsilde Sri Lanka’da yazıya geçirildi. Bu külliyat üç ana gruba ayrılır ve tipitaka (üç sepet) olarak adlandırılır. Bu üç bölüm, konsillerde tespit edilen sıraya göre: Vinaya Pitaka, Sutta Pitaka ve Abhidhamma Pitakadır.
Soru 13
Vinaya Pitaka ile ilgili hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Buddha’nın şakirtlerinin yanlış davranışları karşısında düzenlenmiş olan 227 davranış kuralını içerir.
B
Kadın (bhikkhuni) ve erkek keşişlerin (bihukkhu) manastır hayatında uyacakları sıkı eğitimin ne ve nasıl yerine getirileceğine dair bilgileri içerir.
C
Kuralların büyük kısmı cemaatin ahlaki standardını muhafaza etmeye yönelik ahlaki bir özellik gösterir.
D
3 bölüme ayrılır.
E
Beş nikaya ya da derlemeden meydana gelir.
Açıklama:
Sutta Pitaka, Buddha’nın öğretisinin ana kaynağıdır. Beş nikaya ya da derlemeden meydana gelir.
Soru 14
Tibet ve Moğol Budistlerin kullandıkları kutsal metin külliyatı kaç cilttir ve kaç grupta kümelenir?
Seçenekler
A
330-2
B
331-2
C
332-2
D
333-2
E
334-2
Açıklama:
Tibet ve Moğol Budistlerin kullandıkları kutsal metin külliyatı 333 cilttir ve 2 grupta kümelenir. Bunlardan birincisi Kanjur; ikincisi Tanjur’dur.
Soru 15
“Uyanmış olma, anlama” anlamlarına gelen budh kökünden türeyen Buddha kaç türe ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
“Uyanmış olma, anlama” anlamlarına gelen budh kökünden türeyen Buddha, aydınlanmış olan kimse için kullanılan bir sıfattır. İki tür Buddha vardır, bunlardan Pacceka Buddha, hakikate ulaşan ancak onu insanlara öğretmeyen; ikincisi olan Samma Sabunda ise, hem hakikate ulaşan hem de onu insanlara öğreten Buddha’dır.
Soru 16
Buddha’nın öğretisinin kaç yönü vardır?
Seçenekler
A
5
B
4
C
3
D
2
E
1
Açıklama:
Buddha’nın öğretisinin iki yönü vardır: Birinci yönü, Buddha Isipatana’da bulunan Geyik Parkındaki ilk vaazında dharmanın özü olarak ortaya koyduğu Dört Seçkin Hakikattir. Budist dharmanın ikinci önemli yönünü varlığın üç özelliği oluşturur. Bunlar geçicilik, acı ve ruhun yokluğu şeklindedir.
Soru 17
Buddha öğretileri ile ilgili hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dört Seçkin Hakikat orijinal metinlerde Dukkha, Samudaya, Nirodha ve Maggha şeklinde yer almaktadır.
B
Dukkha. “acı çekme” anlamındaki bu kelime, bütün Hindistan için ortak ve uzun bir geçmişi olan bir problemi ifade eder.
C
Samudya (acının kökeni). Acının var olması için onun bir sebebinin olması gerektiği sonucuna ulaşır.
D
Maggha İnsanı, yaşadığı acıdan kurtulacak hale getirecek olan, kendi kendini disipline etme yolu, Budizm’in sembolü olan ve sekiz parmaklı tekerlekle gösterilen sekiz dilimli yoldur.
E
Nirodha Buddha’nın acıdan kurtuluş yolunu arayışında ulaştığı sonuçlardan biri, dünyada her şeyin sürekli bir akış halinde olduğu, her şeyin değiştiği, değişmeyen hiçbir şeyin bulunmadığıdır.
Açıklama:
Nirodha (Acının kaldırılması). Buddha’yı diğer çağdaşlarından farklı kılan onun, varlığını ve sebebini tespit ettiği acının kaldırılmasının da mümkün olduğunu bulmuş olmasıdır.
Soru 18
Therevadinler, Vinaya Pitaka, Sutta Pitaka aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Buda’nın müritleri
B
Budizm ibadet şekilleri
C
Buda’nın küllerinin bulunduğu yerler
D
Budist tapınakları
E
Budist kutsal metinleri
Açıklama:
Budist kutsal metinleri üç kategoriye ayrılır: Birincisi, içeriklerinin genel olarak Buddha’nın ağzından geldiği kabul edilen Pali dilindeki Tipitakada (Sanskritçe=tripitaka) korunmuş olan erken dönem kanonik metinler. İkincisi kronolojik olarak az önceki kanonik metinleri takip etseler de, onların tespit edildiği zaman bu grup içine girme imkânı bulamayan, fakat kanonik olanlara benzeyen metinlerdir. Üçüncü kategoride yer alanlar ise birçok sahte kononik ya da kanonik olmayan metinlerdir. Bunlar tarihçi bakış açısından Mâhâyana’nın sutraları, Vajrayana’nın tantraları (bu metinler iki grup tarafından Buddha’ya atfedilir) ve kononik metinler etrafında oluşan geniş yorum edebiyatını oluştururlar.
Soru 19
Aşağıdaki terimlerden hangileri Budist amentüsü olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Klostermaier, Theravada, Samma Sambuddha
B
Buddha, Dharma, Sanghadan
C
Mahayana, Theravada, Samma Sambuddha
D
Buddha, Klostermaier, Mahayana
E
Sanghadan, Mahayana, Theravada
Açıklama:
Triratna (üç mücevher). Budistlerin her eyleme kendileriyle başladıkları üç mücevher, “Buddha’ya (aydınlanmış olana) sığınırım, Dharma’ya (öğretiye) sığınırım ve Sangha’ya (cemaate) sığınırım” şeklinde dile getirilen, Buddha, dharma ve sanghadan oluşur. Bunlar aynı zamanda bir kimseyi Budist yapan esaslardır ve bu yüzden de Budist âmentüsü olarak kabul etmek mümkündür.
Soru 20
Buddha’nın öğretisinin iki yönü vardır: Birinci yönü, Buddha Isipatana’da bulunan Geyik Parkındaki ilk vaazında dharmanın özü olarak ortaya koyduğu Dört Seçkin Hakikattir. Sonraki metinlerde farklı şekillerde ifade edilmekle birlikte bu Dört Seçkin Hakikat (arya-satya), orijinal metinlerde özlü bir şekilde yer alır. Aşağıdakilerden hangisi bu hakikatten birisi değildir?
Seçenekler
A
Dukkha
B
Samudaya
C
Nirodha
D
Dharma
E
Maggha
Açıklama:
Dört Seçkin Hakikat (arya-satya), orijinal metinlerde özlü bir şekilde yer alır: Dukkha, Samudaya, Nirodha ve Maggha. Dharmanın ikinci yönü ise, Dukkha, anicca (her şeyin geçici oluşu) ve anatman (her zaman var olan, değişmeyen bir ruhun yokluğu) oluşturur.
Soru 21
İnsanların bu dünyada iradi olarak yaptıkları her şeyin karşılığını bu dünyaya bir sonraki gelişlerinde görecekleri, anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reenkarnasyon
B
Nirvana
C
Karma
D
Yeniden doğum
E
Bağımlı Ortaya Çıkış
Açıklama:
Karma, Hinduizm ve Cayinizm’in ele alındığı yerde de ifade edildiği gibi bütün Hint kökenli dinlerde kabul edilen ortak inançlardan biridir. “Fiil, eylem” anlamına gelen karma, aynı zamanda eylemin sonucu için de kullanılır. Ahlaki bir yasa olarak faaliyet gösteren karmaya gelince, insanların bu dünyada iradi olarak yaptıkları her şeyin karşılığını bu dünyaya bir sonraki gelişlerinde görecekleri, anlayışıdır.
Soru 22
Sİhizm’in kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Guru Hargobind
B
Guru Arjan
C
Guru Angad
D
Guru Nanak
E
Guru Har Rai
Açıklama:
Sihizmin bir inanç grubu olarak ortaya çıkışı bugün Guru Nanak olarak bilinen kişinin, otuz yaşlarında yaşadığı, kendisinin dini bir lider olmasıyla sonuçlanan dini tecrübeden kaynaklanır.
Soru 23
Guru Grant Sahib ne demektir?
Seçenekler
A
İbadet yerleri
B
Manastır kuralları
C
Öğretiler
D
Kutsal kitap
E
İbadet şekli
Açıklama:
Sihlerin kutsal metinleri, Guru Grant Sahib olarak bilinen kitaptır. Guruların öğretileri yüzyıl kadar şifahi olarak dolaştıktan sonra dördüncü Guru olan Arjan tarafından 1604 yılında bir araya getirildi.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Sİhlerin inançları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Monoteist bir inanca sahiptirler
B
Manevi rehber ve öğretmen anlamında ve bu özelliğe sahip olduğu düşünülen herkes için guru sıfatı kullanılır
C
Karma inancını esas alırlar
D
Tanrıyla nihai birleşimindeki bir safha olarak kabul edilir.
E
Tanrı ile uyumlu bir hayat, kurtuluştur.
Açıklama:
Hinduizm’deki gibi manevi rehber ve öğretmen anlamında ve bu özelliğe sahip olduğu düşünülen herkes için kullanılan guru sıfatı Sihizm’de yalnızca on Guru için kullanılır.
Soru 25
Gurdwara ne demektir?
Seçenekler
A
İbadet yerleri
B
Manastır kuralları
C
Öğretiler
D
Kutsal kitap
E
İbadet şekli
Açıklama:
Kutsal gün anlayışı olmayan Sihlerde herhangi bir günde bir defa yapılabilecek olan cemaatle ibadet, gurdwara (guruların kapısı, ya da guruların ikametgâhı) olarak adlandırılan mabetlerde icra edilir.
Soru 26
Budizm’deki bütün okullardaki öğretinin temeli kabul edilen iki öğreti nelerdir?
Seçenekler
A
Vinaya-dhamma
B
Vinaya-kharma
C
Kharma-dhamma
D
Parinirvana-dharma
E
Tripitaka-parinirvana
Açıklama:
Keşişlerin en yaşlısı olan Sabbakami’nin başkanlık ettiği konsilde, ayrılıklar giderilerek vinaya ve dhammanın sahihliği onaylandı. Bu konsilde üzerinde uzlaşılan vinaya ve dhamma Budizm’deki bütün okullardaki öğretinin temeli kabul edildi.
Soru 27
Pataliputra’da Buddha’nın öğretisinin hakiki doğasının belirlendiği kutsal metin külliyatının adı nedir?
Seçenekler
A
Vinaya
B
Dhamma
C
Tripitaka
D
Dhalit
E
Sindhu
Açıklama:
Aşoka’nın koruyuculuğu altında üçüncü yüzyılda Pataliputra’da Buddha’nın öğretisinin hakiki doğasının belirlendiği, Budist kutsal metin külliyatının tripitaka (üç sepet) olarak tamamlandığı üçüncü konsil gerçek- leştirildi.
Soru 28
Güney Budizm’inde aşağıdaki Asya ülkelerinden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Sri Lanka
B
Kamboçya
C
Endonezya
D
Tibet
E
Vietnam
Açıklama:
Güney Budizm’iyle güney Asya ülkelerinden Sri Lanka, Seylan, Burma, Kamboçya, Endonezya, Laos, Tayland ve Vietnam gibi ülkelerdeki Budizm kastedilir. Tibet bu grupta değildir.
Soru 29
Budizm, Seylan olarak da bilinen Sri Lanka’ya yaklaşık mö. iki yüz ellide Aşoka’nın gönderdiği misyonerler vasıtasıyla hangi Sri Lanka kralı zamanında gelmiştir?
Seçenekler
A
Devanampityatissa
B
Vijaya
C
Mahasiva
D
Asela
E
Elara
Açıklama:
Budizm, Seylan olarak da bilinen Sri Lanka’ya yaklaşık mö. iki yüz ellide Aşoka’nın gönderdiği misyonerler vasıtasıyla Sri Lanka kralı Devanampityatissa zamanında gelmiştir.
Soru 30
__________sangha olarak bilinen Burma sanghası, özel meditasyon teknikleri geliştirme ve bunları öğretme özellikleriyle tanınırlar.
Yukarıdaki boşluğu hangi seçenek doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki boşluğu hangi seçenek doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Vinayana
B
Tripitaka
C
Dalit
D
Dharma
E
Sinhale
Açıklama:
Sinhale sangha olarak bilinen Burma sanghası, özel meditasyon teknikleri geliştirme ve bunları öğretme özellikleriyle tanınırlar.
Soru 31
Budizm Tibet’e hangi yüzyılda gelmiştir?
Seçenekler
A
6.yy
B
7.yy
C
8.yy
D
9.yy
E
10.yy
Açıklama:
Budizm, Tibet’e yedinci yüzyılda gelmiş ancak, kesin olarak yerleşmeye on birinci yüzyılda başlamıştır.
Soru 32
Tibet Budizm’i ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Dalit
B
Bon
C
Lamaizm
D
Sinhale
E
Ahimsa
Açıklama:
Budizm tarafından etkilenen bu din, aynı zamanda Budizm’i etkilemiş ve Sanskritçe gurunun muadili olan lamayı kullandıkları için Lamaizm olarak bilinen Tibet Budizm’i ortaya çıkmıştır.
Soru 33
Çin’e Budizm ne zaman ulaşmıştır?
Seçenekler
A
Mö 20
B
Mö 30
C
Mö 50
D
MS 100
E
MS 400
Açıklama:
Çin’e mö. yaklaşık elli yılları civarında ulaşan Budizm burada dikkate değer bir genişleme göstermiştir.
Soru 34
Budist kutsal metinleri kaç kategoriye ayrılır?
Seçenekler
A
3
B
4
C
5
D
6
E
10
Açıklama:
Budist kutsal metinleri üç kategoriye ayrılır: Birincisi, içeriklerinin genel olarak Buddha’nın ağzından geldiği kabul edilen Pali dilindeki Tipitakada (Sanskritçe=tripitaka) korunmuş olan erken dönem kanonik metinler. İkincisi kronolojik olarak az önceki kanonik metinleri takip etseler de, onların tespit edildiği zaman bu grup içine girme imkânı bulamayan, fakat kanonik olanlara benzeyen metinlerdir. Üçüncü kategoride yer alanlar ise birçok sahte kononik ya da kanonik olmayan metinlerdir.
Soru 35
Budizm ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Budizm bir kurtuluş yoludur.
B
Tanrıyla veya dünyayla ilgilenir.
C
Akıllı varlıklar olan beşerin hayatıyla ilgilenir.
D
Beşerin maruz kaldığı doğumun yol açtığı acının/ıstırabın kaldırılmasıyla ilgilenir.
E
‘Sekiz seçkin yol’ öğretisinden dolayı bir din olduğu hususunda genel bir uzlaşı vardır.
Açıklama:
Sekiz seçkin yol’ öğretisinden dolayı bir din olduğu hususunda bugün genel bir uzlaşı vardır. Fakat bu onun diğer dinlerle aynı kategoride değerlendirildiği anlamına gelmez. Budizm bir kurtuluş yoludur; tanrıyla ya da dünyayla değil, özellikle akıllı varlıklar olan beşerin hayatıyla ve onun maruz kaldığı doğumun yol açtığı acının/ıstırabın kaldırılmasıyla ilgilenir.
Soru 36
Budizmde aydınlanmış uyanmış kimseye ne denir?
Seçenekler
A
Aziz
B
Keşiş
C
Buddha
D
Nirvana
E
Kral
Açıklama:
Budizmde aydınlanmış kimseye Buddha denir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Dharma’nın birinci yönündeki Dört Seçkin Hakikatten biri değildir?
Seçenekler
A
Dukkha
B
Samudaya
C
Nirodha
D
Maggha
E
Anatman
Açıklama:
Dört Seçkin Hakikat (arya-satya), orijinal metinlerde özlü bir şekilde yer alır; Dukkha, Samudaya, Nirodha ve Maggha. Anatman ise ikinci yönündendir.
Soru 38
Budizmde nihai hedef olan kurtuluş ne ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Nirvana
B
Samudaya
C
Anicca
D
Dukkha
E
Nirodha
Açıklama:
Budizmin nihai hedefi olan kurtuluşu ifade etmak için kullanılan Nirvana (Palice = nibbana), ateşin sönmesi için kullanılan bir kelime olup ‘sönme, sakinleşme’ anlamına gelir.
Soru 39
Budizm’in kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Kral Kalasoka
B
Goutoma Siddhartha
C
Ekber Şah
D
Guru Nanak
E
Guru Angad
Açıklama:
Bir din olarak Budizm’in tarihi, Goutoma Siddhartha’ya kadar geri gider. Siddhartha 35 yaşında Bodhi ağacının altında, dört soylu gerçeği keşfeder. O artık aydınlanmış, uyanmış bir kimsedir (Buddha).
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi güney budizmi’nin yayıldığı ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Çin
B
Kore
C
Japonya
D
Moğolistan
E
Sri Lanka
Açıklama:
Hindistan dışındaki Budizm’in tarihini Güney Budizm’i, Kuzey Budizm’i ve Doğu Budizm’i şeklinde ele alınmaktadır. Güney Budizm’iyle güney Asya ülkelerinden Sri Lanka, Seylan, Burma, Kamboçya, Endonezya, Laos, Tayland ve Vietnam gibi ülkelerdeki Budizm kastedilir.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi doğu budizm’nin yayıldığı ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Moğolistan
B
Tayland
C
Endonezya
D
Japonya
E
Vietnam
Açıklama:
Doğu Budizm’i kategorisi içinde Çin, Kore ve Japonya’daki Budizm yer alır.
Soru 42
Budizm dininin kurucusu kabul edilen Buddha’nın kelime anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Canlı
B
Tanrı
C
Mutlak iyilik
D
Aydınlanmış, uyanmış
E
Üstün kast mensubu
Açıklama:
Talebeleri tarafından Buddha “bilen, aydınlanmış, uyanmış” sıfatıyla tanınan Gautama hakkında kesin olarak söylenecek şeyler onun, mö. 563 doğmuş ve 483 yılında vefat etmiş olduğudur.
Soru 43
Buda’nın ilk azizleri kaç kişidir?
Seçenekler
A
3
B
11
C
5
D
6
E
9
Açıklama:
Buda, daha önce çile hayatını bıraktığı için kendisini terk eden beş müridini Varanasi/Benares’deki geyik parkında bulur ve onlara dört soylu gerçek ve çilecilikle dünyevi zevkler arasındaki orta yoldan bahseder. Bu beş kişi, onun öğretisini kabul ederek arhat (aziz) haline gelirler ve daha sonra sangha adını alacak olan Budist cemaatin ilk çekirdeğini oluştururlar.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Budizm inancına göre Tanrıların Siddhartha’nın yoluna çıkardığı işaretlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşlı bir insan
B
Genç bir insan
C
Hasta bir insan
D
Ölü bir beden
E
Münzevi bir keşiş
Açıklama:
Evlendikten sonra babasının bütün engellemelerine rağmen tanrılar Siddhartha’nın geçeceği yol üzerinde birinci gün yaşlı bir insan, ikinci gün bir hasta üçüncü gün yakılmak üzere götürülen ölü bir beden ve dördüncü gün dünyayı terk etmiş münzevi bir keşiş olarak çıkarlar. Bunları gören Siddhartha ihtiyarlık, hastalık, ölüm ve var olmanın yol açtığı bu değişikliklerin üstüne çıkmış insan hakkında bilgi sahibi olur.
Soru 45
Keşişler tarafından budizm’in felsefi çözümlemelerinin yapıldığı kutsal Budist kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Abhidhamma pitaka
B
Tripitika
C
Sutta pitaka
D
Vinaya pitaka
E
Bhikkhular
Açıklama:
Abhidhamma-Pitaka, tarih olarak ilk ikisinden daha sonra olan bu külliyat, farklı mezheplere göre değişen yedi ayrı Abhidhammadan oluşur. Bunlar öğretinin felsefi bir çözümlemesinin yapıldığı ve sistematik hale getirildiği metinlerdir. Keşişlerin bilimsel faaliyetlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkmışlardır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Budizm’in “üç mücevher” diye tabir ettiği temel inanç esaslarından biridir?
Seçenekler
A
Samudya
B
Mokşa
C
Nirvana
D
Sanghadan
E
Nagara
Açıklama:
Budistlerin her eyleme kendileriyle başladıkları üç mücevher, “Buddha’ya (aydınlanmış olana) sığınırım, Dharma’ya (öğretiye) sığınırım ve Sangha’ya (cemaate) sığınırım” şeklinde dile getirilen, Buddha, dharma ve sanghadan oluşur. Bunlar aynı zamanda bir kimseyi Budist yapan esaslardır ve bu yüzden de Budist âmentüsü olarak kabul etmek mümkündür.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi islam ile hinduizm’den etkilenmiş eklektik bir dinidir?
Seçenekler
A
Budizm
B
Hinduizm
C
Sih
D
Cayinizm
E
Şiilik
Açıklama:
Sih dini, ms. on altıncı yüzyılda Müslümanların hâkim olduğu Hindistan’da; İslâm-Hinduizm’in karşılıklı etkileşiminin bir sonucu olarak, her ikisini uzlaştırmaya yönelik hareketlerin bir sonucu olarak ortaya çıkan, hem Hinduizm hem de İslâm’dan alınmış inançları içeren eklektik bir dindir.
Soru 48
Aşağıdaki Gurulardan hangisi zamanında Sih’lerin diğer topluluklar arasında ayırt edilmesini sağlayan 5 kutsal sembolden oluşan giyim tarzı belirlendi?
Seçenekler
A
Guru Nanak
B
Guru Angad
C
Guru Arjan
D
Guru Gobind Singh
E
Guru Tegh Bahadur
Açıklama:
Sihler bugün dış görünüşleriyle içinde yaşadıkları bütün toplumlarda çok açık bir şekilde ayırt edilebilmektedir. Onların bu şekilde ayırt edilebilmesinin sebebi, onuncu guru Guru Gobind Singh (1666-1708) tarafından dış saldırılara karşı bir savunma gücü ve ayrı bir kimlik olarak Sihlerin varlığının devamını garanti altına almaya yönelik olan, khalsa tarikatının kurulmasıdır. Bir giriş töreniyle khalsanın bir üyesi haline gelen sihin, beş şeyi taşıması gerekir. Bunların her biri “k” ile başladığı için beş ks anlamında kakka olarak adlandırılırlar.
Soru 49
Budizmin başlangıcını oluşturan ilk vaaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Arhat
B
Vinaya
C
Buddha-sasana
D
Dharma
E
Parinirvana
Açıklama:
Buddha Daha önce çile hayatını bıraktığı için kendisini terk eden beş müridini Varanasi/Benares’deki geyik parkında bulur ve onlara dört soylu gerçek ve çilecilikle dünyevi zevkler arasındaki orta yoldan bahseder. “Dharma/yasanın çarkını döndürmek” olarak bilinen bu ilk vaaz aynı zamanda, bugün Batı literatüründe Budizm, kendileri tarafından ise Buddha-sasana (Buddha talebeliği) olarak adlandırılan dinin tarihinin de başlangıcını oluşturur.
Soru 50
Buddha’nın vefatından sonra yapılan konsillerden ikincisinin sonunda hangisi yapılmıştır?
Seçenekler
A
Buddha’nın öğretisinin hakiki doğasının belirlendi.
B
Ayrılıklar giderilerek vinaya ve dhammanın sahihliği onaylandı Bu konsilde üzerinde uzlaşılan vinaya ve dhamma Budizm’deki bütün okullardaki öğretinin temeli kabul edildi.
C
Keşişler, doktrini (dharma) ve disiplini (vinaya), onların nakli ve haklarındaki başka birçok tartışmayı hallettikten sonra derlediler.
D
Budizm’i yaymak maksadıyla farklı bölge ve ülkelere misyonerler gönderdi.
E
Manastır kurallarının yorumu ve Buddha’nın manevi statüsü hakkındaki olmak üzere bir takım kanaat farklılıkları ortaya çıktı.
Açıklama:
Kral Kalasoka’nin hâkimiyeti sırasında Vesali’de ikinci konsil gerçekleştirildi. Keşişlerin en yaşlısı olan Sabbakami’nin başkanlık ettiği bu konsilde, ayrılıklar giderilerek vinaya ve dhammanın sahihliği onaylandı. Bu konsilde üzerinde uzlaşılan vinaya ve dhamma Budizm’deki bütün okullardaki öğretinin temeli kabul edildi
Soru 51
Pali kanonu bölümleri konsillerde tespit edilen sıraya göre hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Digha-Nikaya, Majjhima-Nikaya, Samyutta-Nikaya
B
Prajnâparamita-sutta, Vimalakirtinirdesa Sutra, Saddharma pundarika Sutra
C
Vinaya Pitaka, Sutta Pitaka, Abhidhamma Pitaka
D
Sutta Pitaka, Samyutta-Nikaya, Saddharma pundarika Sutra
E
Saddharma pundarika Sutra, Lotus sutra, Vinaya Pitaka
Açıklama:
Therevadinlerin kutsal metin külliyatı olan Pali kanonu mö. 25’deki dördüncü konsilde Sri Lanka’da yazıya geçirildi. Bu külliyat üç ana gruba ayrılır ve tipitaka (üç sepet) olarak adlandırılır. Bu üç bölüm, konsillerde tespit edilen sıraya göre: Vinaya Pitaka, Sutta Pitaka ve Abhidhamma Pitakadır. Bunlar muhtevalarına uygun olarak gruplandırılmıştır.
Soru 52
Dört Seçkin Hakikatten biri olan “İnsanı, yaşadığı acıdan kurtulacak hale getirecek olan, kendi kendini disipline etme yolu, Budizm’in sembolü olan ve sekiz parmaklı tekerlekle gösterilen sekiz dilimli yoldur: bunlar doğru anlama, doğru konuşma, doğru eylem, doğru yaşam, doğru çaba, doğru düşünme, doğru yoğunlaşma” anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maggha
B
Dukkha
C
Samudya
D
Nirodha
E
Anatman
Açıklama:
Maggha (Sekiz Seçkin Yol) İnsanı, yaşadığı acıdan kurtulacak hale getirecek olan, kendi kendini disipline etme yolu, Budizm’in sembolü olan ve sekiz parmaklı tekerlekle gösterilen sekiz dilimli yoldur: bunlar doğru anlama, doğru konuşma, doğru eylem, doğru yaşam, doğru çaba, doğru düşünme, doğru yoğunlaşma anlamındadır.
Soru 53
Budist dharmanın ikinci önemli yönünü varlığın üç özelliği oluşturur. Bunlar aynı zamanda, Budist dünya görüşünün ve düşüncesinin de temelini oluşturan şeylerdir.
Hangisi yukarıda bahsedilen varlığın üç özelliğinden biridir?
Hangisi yukarıda bahsedilen varlığın üç özelliğinden biridir?
Seçenekler
A
Nirodha (Acının kaldırılması)
B
Samudya (Acının kökeni)
C
Maggha (Sekiz Seçkin Yol)
D
Lauikaka (Bu dünyadan olan)
E
Anatman (Ruhun Yokluğu)
Açıklama:
Budist dharmanın ikinci önemli yönünü varlığın üç özelliği oluşturur.Bunlar: Geçicilik (anicca), Acı (dukkha), Ruhun Yokluğu (anatman) olarak adlandırılırlar.
Soru 54
On beşinci yüzyılda güney Asya’nın Pencap bölgesinde ortaya çıkan ve dünyanın farklı yerlerindeki bağlılarıyla dünyanın ana dinlerinden birini oluşturan bir inanç sistemidir.
Yukarıda anlatılan hangi inanç sistemidir?
Yukarıda anlatılan hangi inanç sistemidir?
Seçenekler
A
Budizm
B
Hinduizm
C
Sihizm
D
Cayinizm
E
Taoizm
Açıklama:
Sihlerin mensup oldukları dini gurubu ifade eden, Sanskritçe, “talebe, öğrenci” anlamına gelen şisya ya da “öğreti” anlamına gelen şikşadan türeyen Sihizm, on beşinci yüzyılda güney Asya’nın Pencap bölgesinde ortaya çıkan ve dünyanın farklı yerlerindeki bağlılarıyla dünyanın ana dinlerinden birini oluşturan bir inanç sistemidir.
Soru 55
Guru Grant Sahib hangi Guru tarafından bir araya getirilmiştir?
Seçenekler
A
Guru Gobind Singh
B
Guru Nanak
C
Guru Angad
D
Guru Tegh Bahadur
E
Guru Arjan
Açıklama:
Sihlerin kutsal metinleri, Guru Grant Sahib olarak bilinen kitaptır. Guruların öğretileri yüzyıl kadar şifahi olarak dolaştıktan sonra dördüncü Guru olan Arjan tarafından 1604 yılında bir araya getirildi. Guru Gobind Singh’in guruluk makamına Adi Granth’ı atamasından sonra kitap Guru Granth Sahib olarak adlandırıldı ve bugün bu şekilde isimlendirilmektedir.
Soru 56
Sihler içinde seçkin bir savaşçı azizler tarikatı kuran guru hangisidir?
Seçenekler
A
Guru Ram Das
B
Guru Har Krişna
C
Guru Hargobind
D
Guru Gobind Singh
E
Guru Har Rai
Açıklama:
Guru Gobind Singh, Moğollar tarafından öldürülen babasının intikamını almak ve dış baskılara karşı koymak maksadıyla sihler içinde seçkin bir savaşçı azizler tarikatı kurdu.
Soru 57
I. Kesh: Kesilmemiş, uzatılmış saçlar
II. Kanga, küçük bir tarak;
III. Kacca, dizlere kadar olan beyaz don;
IV. Kara, çelik bilezik
V. Kirpan kılıç
Khalsanın üyeliğinin göstergesi olan taşınması gereken şeyler hangisinde doğru verilmiştir?
II. Kanga, küçük bir tarak;
III. Kacca, dizlere kadar olan beyaz don;
IV. Kara, çelik bilezik
V. Kirpan kılıç
Khalsanın üyeliğinin göstergesi olan taşınması gereken şeyler hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
IV ve V
B
I,II,III
C
I,II,V
D
II,III,IV,V
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Khalsanın bir üyesi olduğunun bir göstergesi olarak beş şeyi taşıması gerekir. Bunların her biri “k” ile başladığı için beş ks anlamında kakka olarak adlandırılırlar. Kesh: Kesilmemiş, uzatılmış saçlar; kanga, küçük bir tarak; kacca, dizlere kadar olan beyaz don; kara, çelik bilezik ve kirpan kılıç, bugün hançer. Bunların her birinin sembolik anlamları vardır. Saçların uzatılması, azizliğin doğal görünüşünü; tarak düzeni; beyaz don iffeti: bilezik itidali ve guruya adanmışlığı/bağlılığı, asaleti, gücü ve cesareti sembolize eder.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisinde sih mezhepleri verilmiştir?
Seçenekler
A
Kesadhariler- Sahajdhariler
B
Staviralar- Mahasanghalar
C
Pratîtya-Samutpâda
D
Digambara- Svetambara
E
Şivacılık- Vişnuculuk
Açıklama:
Modern dönemlere kadar iki önemli sih grubu vardı. Kesadhariler ve Sahajdhariler olan bu iki grubun ortaya çıkışı Guru Gobind Singh tarafından khalsanın kuruluşuna kadar geri gider. Bu gruplardan birincisi geçiş törenine tabii olarak khalsaya giren ve dolayısıyla yukarıda zikredilen beş ayırt edici işaretini taşıyanlardır. İkinciler ise, her yönüyle sih inancına sahip ve sih toplumunun bir parçası olarak kabul edilen ancak khalsaya girmemiş dolayısıyla söz konusu beş ayırt edici işareti taşımayanlardır. Bunlar, henüz tam sih olmamış ancak ileride olacak kişiler olarak görülürler
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi budizmde ibadet esnasında yapılanlardan biri değildir?
Seçenekler
A
İnsanlar mütevazı elbiseler giyerler.
B
Bir saygı işareti olarak mabede girilmeden önce ayakkabılar çıkarılır.
C
Ellerinin avuç içleri birbirine değecek şekilde Buddha heykelinin önünde yere kapanırlar.
D
Takdime olarak yiyecek, içecek ve mum sunulur.
E
İbadetler bireysel olarak veya azizler eşliğinde yapılır.
Açıklama:
Budizm’de ibadetler bireysel olarak veya keşişler eşliğinde yapılır.
Soru 60
Sihizm’in ortaya çıkışına öncülük eden kimdir?
Seçenekler
A
Guru Nanak
B
Guru Angad
C
Guru Amar Das
D
Guru Ram Das
E
Guru Arjan
Açıklama:
Sihizmin bir inanç grubu olarak ortaya çıkışı bugün Guru Nanak olarak bilinen kişinin, otuz yaşlarında yaşadığı, kendisinin dini bir lider olmasıyla sonuçlanan dini tecrübeden kaynaklanır.
Soru 61
Sihizm ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Sih dini, ms. on altıncı yüzyılda ortaya çıkmıştır.
B
Müslümanların hâkim olduğu Hindistan’da hayat bulmuştur.
C
İslâm-Hinduizm’in karşılıklı etkileşiminin bir sonucudur.
D
İslam ve Hinduizm’i uzlaştırmaya yönelik hareketlerin karşıt görüşü olarak ortaya çıkmıştır.
E
Hem Hinduizm hem de İslâm’dan alınmış inançları içeren eklektik bir dindir.
Açıklama:
İslam ve Hinduizm’i uzlaştırmaya yönelik hareketlerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Sih ibadeti ile ilgili yanlış bir bilgidir?
Seçenekler
A
Sih ibadetinin merkezini Guru Granth Sahib oluşturur.
B
Mabetlerdeki ibadette belli bir sıra vardır.
C
Haftalık ibadet yoktur.
D
Ana mabet Amritsar’daki Altın Mabet’tir.
E
Sihlerde bütün dinlerde olduğu gibi hac, oruç ve kurban gibi ibadetler vardır.
Açıklama:
Sihlerde bütün dinlerde görülen hac, oruç ve kurban gibi ibadetler yoktur.
Soru 63
Sihlerin kutsal olarak kabul ettikleri kitaplarının ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vedalar
B
Guru Granth Sahip
C
Bhagavat-gita
D
Nam
E
Kur’an
Açıklama:
Sihlerin kutsal olarak kabul ettikleri kitaplarının ismi Guru Granth Sahip’tir.
Soru 64
Guruların kapısı, ya da guruların ikametgâhı olarak da adlandırılan mabetlerinin ismi nedir?
Seçenekler
A
Gurdwara
B
Kacca
C
Kirpan
D
Kesh
E
Kanga
Açıklama:
Kutsal gün anlayışı olmayan Sihlerde herhangi bir günde bir defa yapılabilecek olan cemaatle ibadet, gurdwara (guruların kapısı, ya da guruların ikametgâhı) olarak adlandırılan mabetlerde icra edilir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Buddha'nın hayatıyla ilişkili olan Budist hac mekânlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Benares/isipatana
B
Kuşinara
C
Lumbini koruluğu
D
Bodhgaya
E
Harappa
Açıklama:
Budizm’in inançlarını, kutsal kitaplarını, diğer dinlere bakışlarını tartışabileceksiniz.
Ünite 4
Soru 1
Mahayana Budizmi’nin Taoizm ile birleşmesinden oluşan mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Simyacı Ekol
B
Ch’an
C
Mistik Ekol
D
Ferdiyetçi Ekol
E
Legalist Ekol
Açıklama:
A şıkkı sihir ve büyüye dayalıdır. C şıkkı varlığın mistik meditasyon ve duyguyla anlaşılabileceğini ileri surer. D şıkkı her şeyin kadere bağlı olduğunu savunur. E şıkkına göreyse her şeyin bir kuralı vardır. Ch’an Mezhebi, Mahayana Budizmi’nin Çin’deki koluna verilen bir isimdir. Bu nedenle, ‘Çin Budizmi’ de denmektedir. Ch’an, Budizm ile Taoist tabiat felsefesinin karşımından meydana gelen bir sistemdir.
Soru 2
Taoizm’in kabul edilen temel kitabının adı nedir?
Seçenekler
A
Lao-Tse
B
Tao-Te-King
C
Wu-wei
D
Dao
E
Li-Tan
Açıklama:
Li-Tan, Taozim’in kurucusu Lao-Tse’nin gerçek adıdır. Dao, “yol, yaratıcı, ilke” gibi anlamlara gelir. Wu-wei, “iş yapmadan çok iş yapmak” anlamına gelen bir prensiptir. Bu prensibe göre iyi bir yönetici devlet işlerine en az müdahale eden yöneticidir. Lao-Tse tarafından yazıldığına inanılan Tao-Te-King, Taoizm’in temel kitabı kabul edilir. ‘Tao’, ‘yol, yaratıcı ilke’; ‘Te’, ‘erdem’ ve ‘King’ ise, ‘kitap’ anlamına gelmektedir. Buna göre, Tao-Te-King, ‘Tao’nun ve O’nun Erdeminin Kitabı’ anlamına gelmektedir.
Soru 3
Aşağıda verilen kitaplardan hangisi Konfüçyus’un derlediği Beş Klasik’ten biri değildir?
Seçenekler
A
Değişiklikler Kitabı
B
Tarih Kitabı
C
Törenler Kitabı
D
Orta Yol Doktrini
E
Şiirler Kitabı
Açıklama:
Konfüçyüs’ün altmış sekiz yaşında Çin’e ait eski metinlerden derleyerek ortaya koyduğu beş kitap: Değişiklikler Kitabı (Yi King), Tarih Kitabı (Şu King), Şiirler Kitabı (Şi King), Törenler Kitabı (Li King), İlkbahar ve Sonbahar Yıllıkları (Şun Kiyu King)’dır. Orta Yol Doktrini, ise Dört Kitap (Se Şu) içerisindedir.
Soru 4
Çin’in en eski kutsal metni olup içerisinde metafizik olaylar, sembolik anlatımlar ve şekiller bulunduran kitap aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Törenler Kitabı
B
Değişiklikler Kitabı
C
Büyük Bilgi
D
Tarih Kitabı
E
Mensiyus’un Sözleri
Açıklama:
A şıkkı dini tören ve ritüelleri açıklar. C şıkkı Konfüçyus’un ahlak, siyaset ve eğitime dair görüşlerini içerir. D şıkkı Çin’in en eski tarih kitabıdır. E şıkkı Konfüçyus’un takipçisi Mensiyus’un öğreti ve yorumlarından oluşur. Eski Çin imparatorlarından Fu-Hsi’ye ait olduğu kabul edilen Değişiklikler Kitabı ise Çin’in en eski kutsal metnidir. İçerisinde metafizik olaylar, sembolik anlatımlar ve şekiller yer almaktadır. Kitapta, Yin-Yang kutuplarının anlamı ve bunların insan ve tabiat üzerindeki etkileri açıklanmaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Şintoizm’in kutsal kitaplarından biridir?
Seçenekler
A
Tao-Te-King
B
T’ai-shang Kan-Ying P’ien
C
Yin-Chih Wen
D
Tao Tsang
E
Nihongi
Açıklama:
A, B, C ve D şıkları Taoizm’de kutsal kabul edilen metinlerdir. Şintoizm’in kutsal kitapları Kojiki ve Nihongi’dir.
Soru 6
Aşağıda verilen Şintoizm tanrılarından hangisi ay tanrısıdır?
Seçenekler
A
Amaterasu
B
İnari
C
Susanova
D
Tsukiyomi
E
Atago
Açıklama:
Amaterasu, Güneş tanrıçası olup, diğer tanrıların başıdır. Fırtına ve deniz tanrısı Susanova, ateş tanrısı Atago, gıda tanrısı İnari ve Ay tanrısı ise Tsukiyomi’dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Şintoizm’de ikinci derecede önemli kabul edilen dini metinlerden değildir?
Seçenekler
A
Kojiki
B
Fudoki
C
Kogo-Shui
D
Shojiroku
E
Engi-Shiki
Açıklama:
Şintoizm’in kutsal kitapları mahiyetinde olan Kojiki ve Nihongi en önemli metinlerdir. Nesilden nesile sözlü olarak nakledilen her iki metin de, kabile kamilerinin imparatorluk kamisi olan Amaterasu etrafında toplanmasının mitolojik ve tarihsel belgelerini sağlamaları amacıyla imparatorluk emriyle derlenmiştir. İkinci derecede önemli kabul edilen ve dini bilgilerin yer aldığı diğer dini metinler ise, Fudoki (8.yy), Kogo-Shui (9.yy.), Shojiroku ve Engi-Shiki’dir (10. yy.).
Soru 8
Aşağıdaki Şinto mezheplerinden hangisi Katoliklikteki Teslis inancını kabul eder?
Seçenekler
A
Tendai Şinto
B
Tantrik Şinto
C
Sugia Şinto
D
Fokko
E
Koshito
Açıklama:
Tarih boyunca Japonya’ya giren dinlerin de etkisi ile Şintoizm’de çeşitli mezhepler ortaya çıkmıştır. Örneğin, Budizm’in etkisi ile 12. yy.’da Tendai Şinto ve 16. yy.’da Tantrik Şinto (Şingon) mezhepleri ve 17.yy.’da, Konfüçyanizm’in etkisi ile Sugia Şinto mezhebi oluşmuştur. Koshito, günümüzde Meiji yasalarıyla belirlenen uygulamalardan biri olup diğer adı İmparatorluk Şintosu’dur. Teslis inancını ve Cizvitlerin teolojik görüşlerini kabul eden mezhep Fokko mezhebidir.
Soru 9
Şintoizm, Konfüçyanizm ve Budizm’in karışımı olan dini anlayış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mezheplere ait Şintoizm (Kyoha)
B
Popüler Şintoizm (Minkan)
C
Tapınaklara ait Şintoizm (Jinja)
D
İmparatorluk Şintoizmi (Koshito)
E
Zen Budizmi
Açıklama:
A şıkkı 13 mezhebe dayanır. C şıkkı geleneksel Şintoizm’in temsilcisidir. D şıkkı imparatorluk ailesiyle ilgili önemli anlarda ya da milli günlerde gerçekleştirilir. E şıkkı ise Budizm ve Taoizm’in karışımından meydana gelmiştir.
Soru 10
Japon kültüründe, özellikle muharip güçler olan samurayların terbiye ve ahlakında önemli etkisi olan mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Minkan
B
Zen Budizmi
C
Şinto Taikyo
D
Tenrikyo
E
Şinrikyo
Açıklama:
C, D ve E şıkları 13 Şinto mezhebine dahil olup, bireyin dini eğitimi ve inancına önem verir. Minkan, halk arasında yaygın olarak yaşanan Şintoist anlayıştır. Soruda bahsi geçen mezhep Zen Budizmi’dir. Zen Budizmi’nin, Japon kültüründe özellikle de muharip güçler olan ‘samurayların’ terbiyesinde ve ahlaklarında önemli tesirleri olmuştur. Askeri tekniklerden judo ve kılıç kullanma sanatı olan kendonun gelişmesinde önemli rolü olmuştur.
Soru 11
Yin ve Yang ilkesinde birbirine zıt olan iki kutup hangi renklerden oluşmaktadır?
Seçenekler
A
Kırmızı ve beyaz
B
Kırmızı ve siyah
C
Siyah ve beyaz
D
Siyah ve sarı
E
Pembe ve mavi
Açıklama:
‘Yin ve Yang’ ilkesine göre, kainattaki denge bu iki gücün etkileşimi ve dengesi ile ortaya çıkmakta ve devamlılığını sürdürmektedir. Bu iki kutup her ne kadar birbirinin zıttı olsa da, birbirini tamamlamaktadır. Söz konusu iki güç, siyah ve beyaz kısımlara ayrılmış bir daire şeklinde sembolize edilmektedir.
Soru 12
Çince’de tao hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Yol
B
Hedef
C
İnanç
D
Huzur
E
Erdem
Açıklama:
Çince’de ‘yol’ anlamına gelen ‘Tao’, Taoizm’in tanrıyı ifade etmek için kullandığı bir kavramdır.
Soru 13
Taozim’in kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Li-Ch’ang-ling
B
Chiang Tao Lin
C
Lao-Tse
D
Chuang-Tzu
E
Lieh-Tzu
Açıklama:
Taoizm, M.Ö. 6 yüzyılda yaşamış olan Lao-Tse (veya Lao-Tzu) tarafından kurulmuştur.
Soru 14
Taoizm’in en önemli kutsal kitabı nedir?
Seçenekler
A
T’ai-shang Kan-Ying P’ien
B
Tao Tsang
C
Yi King
D
Tao-Te-King
E
Şu King
Açıklama:
Taoizm’in en önemli kutsal kitabı, Tao-Te-King’dir. Ancak, To-Te-King’den sonra çeşitli dönemlerde Taoizm’in kutsal kabul ettiği başka eserler de ortaya çıkmıştır.
Soru 15
Hangisi taoizmin en önemli dört yorumundan birisi değildir?
Seçenekler
A
Simyacı Ekol
B
Mistik Ekol
C
Ferdiyetçi Ekol
D
Legalist Ekol
E
Konfüçyanizm
Açıklama:
Taoizm’in en önemli dört yorumu veya ekolü Simyacı Ekol, Mistik Ekol, Ferdiyetçi Ekol ve Legalist Ekol’dür. Konfüçyanizm ise Taoizm’den sonra Çin’in en önemli ikinci yerli dini kabul edilmektedir.
Soru 16
Konfüçyanizm kim tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
Li-Ch’ang-ling
B
Lao-Tse
C
K’ung Fu Tzu
D
Chuang-Tzu
E
Lieh-Tzu
Açıklama:
Konfüçyanizm, M.Ö. 6.yy.’da Şunkiyu döneminde yaşayan ve Büyük Mürşid olarak bilinen Konfüçyüs (K’ung Fu Tzu) tarafından kurulmuştur.
Soru 17
Hangisi konfüçyanizmdeki inanç esasları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Tanrı inancı
B
Mistik ekol
C
Yin ve Yang inancı
D
Ahiret inancı
E
Beş Klasik
Açıklama:
Konfüçyanizmdeki inanç esasları arasında tanrı inancı, yin ve yang inancı, ahiret inancı, beş klasik yer almaktadır. Mistik ekol ise taoizmin ekolleri arasında yer almaktadır.
Soru 18
Hangisi Konfüçyüs’ün Çin’e ait eski metinlerden derleyerek ortaya koyduğu 5 kitap arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Yi King
B
Şu King
C
Şi King
D
Li King
E
Tao-Te-King
Açıklama:
Tao-Te-King taozimin en önemli kutsal kitabıdır.
Soru 19
Hangisi konfüçyanizmdeki ibadet şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bireysel ibadet
B
Tütsü yakılması
C
Hububat
D
Dini müziklerin çalınması
E
Dans edilmesi
Açıklama:
Konfüçyanizmde İbadet esnasında toplu halde dualar edilir. Konfüçyanizm’de ferdi ibadet ve dua şartı yoktur.
Soru 20
Hangisi Şintoizmin inanç esasları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Mistik Ekol
B
Ferdiyetçi Ekol
C
Legalist Ekol
D
Simyacı Ekol
E
Kami inancı
Açıklama:
Şintoizm’de ölümden sonra ruhun yaşadığı ve ataların ruhlarının sonraki nesilleri koruduğu inancı vardır. Bu Kami inancı olarak adlandırılmaktadır.
Soru 21
Teoizm’in kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
To-Te-King
B
Chiang Tao Lin
C
Chuang-Tzu
D
Lao-Tse
E
Mahayana
Açıklama:
Taoizm’in kurucusu Lao-Tse’dir. ‘İhtiyar Bilge’ veya ‘Yaşlı Üstad’ anlamına gelen Lao-Tse’nin gerçek adı Li-Tan’dır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Tao’nun tanımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Doğruluk
B
En üst bilgelik
C
Yol
D
Yaratıcı ilke
E
Dünyayı yöneten sebep
Açıklama:
Taoizm’in kaynaklarına göre Tao; doğruluk, yol, dünyanın tabii nizamı, dünyayı yöneten sebep, dünyanın değiştirilemez kanunlarına göre işlemesi, âlemden önceki ilk ve her şeyi kucaklayıcı sebep, yaratıcı ilke, varlığın değişen çokluğunun temelindeki değişmez birlik, hayat ve her türlü hareketi meydana getiren güç, şekilsiz, mükemmel, kendi kendine yeterli, Gök’ten ve Yer’den önce var olan, sessiz, cisim olmayan ve değişmeyendir. O hiçbir tasvire sığmaz, gözle görülmez, dokunulmaz, yanılmaz, sınırsız, ezeli ve ebedi olandır.
Soru 23
Tao-Te-King nedir?
Seçenekler
A
İbadet yerleri
B
Manastır kuralları
C
Öğretiler
D
Kutsal kitap
E
İbadet şekli
Açıklama:
Taoizm’in en önemli kutsal kitabı, Tao-Te-King’dir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi teoizm mezhepleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Mistik Ekol
B
Simyacı Ekol
C
Ferdiyetçi Ekol
D
Legalist Ekol
E
Yin ve Yang Ekolü
Açıklama:
Mistik Ekol, Simyacı Ekol, Ferdiyetçi Ekol, Legalist Ekol, Ch’an MezhebiTeoizmin mezhepleri arasındadır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi simyacı ekolün temsilcilerinden biridir?
Seçenekler
A
Chuang-Tzu
B
Lieh-Tzu
C
Chiang Tao Lin
D
Yang-Tzu
E
Li-Ssu
Açıklama:
Sihir ve büyüye dayalı bu ekolün en önemli temsilcisi Chiang Tao Lin’dir (M.S. 34). Sihirbazlığın ön planda olduğu bu ekolde dini ve felsefi yorumlar çok zayıftır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Konfüçyüs’teki Tanrı inancı arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bilgide asıl amaç, ‘bilinen’ ile ‘bilen’in bir olmasıdır.
B
Çin’in en büyük tanrısı olarak kabul edilen Tien (Gök Tanrı) ile kainattaki düzenin koruyucusu anlamındaki tanrının diğer bir ismi olan Tao, Konfüçyüsçülük’te de varlığını devam ettirmiştir.
C
Gök Tanrı olarak tercüme edilen ‘Tien’in makamı göklerdir ve orada ikamet etmektedir.
D
Tao’ya hürmet edilmesi ve O’na düzenli ibadet edilmesi gerektiğini belirten Konfüçyüs’e göre, yeryüzünde mazlum ve fakirlerin korunması için hükümdarları görevlendiren O’dur
E
Tanrı’nın koymuş olduğu kuralları bilmek ve onlara göre davranmak, insanı mutluluğa götürür.
Açıklama:
Teoizm’in Ch’an ekolüne göre, bilgide asıl amaç, ‘bilinen’ ile ‘bilen’in bir olmasıdır.
Soru 27
Yin ve yang inancı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Her şey sürekli bir değişim içerisindedir ve bu değişimde Yin ve Yang’ın etkisi vardır.
B
Varlıklarda ve değişimlerde, bunlardan birinin etkisi artarken diğerinin etkisi azalmaktadır.
C
Yeni çin inancının ortaya çıkardığı bir düşüncedir
D
Yin, yeryüzü, edilgenlik, olumsuzluk, karanlık, dişiliktir ve siyah renk ile temsil edilir.
E
Yang; gökyüzü, etkinlik, olumlu olan, aydınlık, erilliktir ve beyaz renk ile temsil edilir.
Açıklama:
Eski Çin inancının bir devamı olan bu inanca göre iki zıt kutbu temsil eden ‘Yin ve Yang’, ‘Yüce hakikat’ veya ‘Yaratıcı İlke’den (Tai Çi) çıkmıştır.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Konfüçyüs’ün altmış sekiz yaşında Çin’e ait eski metinlerden derleyerek ortaya koyduğu beş kitaptan biri değildir?
Seçenekler
A
Tarih Kitabı
B
Değişiklikler Kitabı
C
Şiirler Kitabı
D
lkbahar ve Sonbahar Yıllıklar
E
Yaz ve Kış Yıllıkları
Açıklama:
Tarih Kitabı, Değişiklikler Kitabı, Şiirler Kitabı, lkbahar ve Sonbahar Yıllıklar, Törenler Kitabı.
Soru 29
Sözlü rivayetlerden hareketle 720 yılında derlenmesi tamamlanan ve ‘Japonya’nın günü gününe yazılmış tarihsel defteri’ anlamına gelen kitabın ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kojiki
B
Amaterasu
C
Kamidana
D
Nihongi
E
Şinto
Açıklama:
Sözlü rivayetlerden hareketle 720 yılında derlenmesi tamamlanan ve ‘Japonya’nın günü gününe yazılmış tarihsel defteri’ anlamına gelen Nihongi, 31 cilttir. Nihongi, Kojiki’nin bir yorumu şeklindedir.
Soru 30
I. Koshito veya İmparatorluk Şintoizmi
II. Jinja veya Tapınaklara ait Şintoizm
III. Kyoha veya Mezheplere ait Şintoizm
IV. Minkan veya Popüler Şintoizm
Hangisi Şintoim mezhepleri arasında yer alır?
II. Jinja veya Tapınaklara ait Şintoizm
III. Kyoha veya Mezheplere ait Şintoizm
IV. Minkan veya Popüler Şintoizm
Hangisi Şintoim mezhepleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I,II
B
I, II, III
C
I, II, III, IV
D
II,III, IV
E
III, IV
Açıklama:
Şintoizm’in hitap ettiği kesime göre dört çeşitli uygulaması ortaya çıkmıştır. Bunlar: Koshito veya İmparatorluk Şintosu; Jinja veya tapınaklarda uygulanan Şinto; Kyoha veya Mezheplere ait Şinto ve nihayet Minkan veya Popüler Şinto uygulamasıdır. Bunun dışında, Çin’de gelişen Ch’an Budizmi, Japonya’da Zen Budizmi olarak ortaya çıkmıştır.
Soru 31
Taoizm, M.Ö. 6 yüzyılda yasamış olan kim tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
Lao Tse
B
Tao Te King
C
Tao Tsang
D
Yin-Chih Wen
E
Kvan-Ti
Açıklama:
Taoizm, M.Ö. 6 yüzyılda yaşamış olan Lao-Tse (veya Lao-Tzu) tarafından kurulmuştur.
Soru 32
Hayatı hakkında çok az şey bilinen Lao-Tse'nin görüşlerinin geniş halk kitlelerine ulaştırabilmesi aşağıdakilerden hangisinin sayesinde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Tao Tsang
B
Tao Te King
C
Kvan-Ti
D
Yang Tzu
E
Amida
Açıklama:
Lao-Tse, ‘Tao-Te-King’ adlı kutsal kitap sayesinde görüşlerini geniş halk kitlelerine ulaştırabilmiştir.
Soru 33
Taoizmde savaş tanrısı kimdir?
Seçenekler
A
Tao Tsang
B
Kvan-Ti
C
Gautama
D
Yang Tzu
E
Amida
Açıklama:
Taoizmde savaş tanrısı Kvan-Ti’dir.
Soru 34
Taoizmde zenginlik tanrısı kimdir?
Seçenekler
A
Tao Tsang
B
Kvan-Ti
C
Gautama
D
Yang Tzu
E
Shin
Açıklama:
Taoizmde zenginlik tanrısı Shin’dir.
Soru 35
"Sihir ve büyüye dayalı bu ekolün en önemli temsilcisi Chiang Tao Lin’dir (M.S. 34). Sihirbazlığın ön planda olduğu bu ekolde dini ve felsefi yorumlar çok zayıftır. "
Yukarıdaki tanım Taoizmin hangi ekolünü tanımlamaktadır?
Yukarıdaki tanım Taoizmin hangi ekolünü tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Legalist ekol
B
Ferdiyetçi ekol
C
Mistik ekol
D
Simyacı ekol
E
Ch’an mezhebi
Açıklama:
Sihirbazlığın ön planda olduğu ekol simyacı ekoldür
Soru 36
Bu ekolün temsilcisi, M.Ö. 4.yy.’da yaşamış olan Yang-Tzu’dur. Bu ekole göre, her şey belli bir kadere bağlı olarak hareket etmektedir. Bu nedenle, kaderin belirlediği şeyin dışında hiçbir şey olmaz.
Yukarıdaki tanım Taoizmin hangi ekolünü tanımlamaktadır?
Yukarıdaki tanım Taoizmin hangi ekolünü tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Legalist ekol
B
Ferdiyetçi ekol
C
Mistik ekol
D
Simyacı ekol
E
Ch’an mezhebi
Açıklama:
Herşeyin belli bir kadere bağlı olarak hareket etmektedir görüşü ferdiyetçi ekolündür.
Soru 37
Bu ekole göre, herşeyin bir kuralı vardır. Gökteki yıldızlar nasıl belli bir kurala göre hareket ediyorsa, insanların saadeti de kurallara uyarak hayatlarını sürmeleri ile mümkündür. Bu nedenle devlet, halkının huzuru ve saadeti için kanunlara uymalarını sağlamalıdır.
Yukarıdaki tanım Taoizmin hangi ekolünü tanımlamaktadır?
Yukarıdaki tanım Taoizmin hangi ekolünü tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Legalist ekol
i
i
B
Ferdiyetçi ekol
C
Mistik ekol
D
Simyacı ekol
E
Ch’an mezheb
Açıklama:
Herşeyin bir kuralı vardır görüşü legalist ekolündür.
Soru 38
Millî bir din olan __________Taoizm’den sonra Çin’in en önemli ikinci yerli dini kabul edilir.
Yukarıdaki boşluğu doğru tamamlayan seçenek hangisidir?
Yukarıdaki boşluğu doğru tamamlayan seçenek hangisidir?
Seçenekler
A
Budizm
B
Konfüçyanizm
C
Mistik ekol
D
Ferdiyetçi ekol
E
Yin ve Yang inancı
Açıklama:
Millî bir din olan Konfüçyanizm, Taoizm’den sonra Çin’in en önemli ikinci yerli dini kabul edilir.
Soru 39
Çin’de M.Ö. 2.yy.’da Vudi döneminden itibaren devlet dini olarak kabul edilen Konfüçyanizm, bu özelliğini kaçıcı yüzyıla kadar devam ettirmiştir?
Seçenekler
A
20.yy
B
21.yy
C
19.yy
D
18.yy
E
11.yy
Açıklama:
Çin’de M.Ö. 2.yy.’da Vudi döneminden itibaren devlet dini olarak kabul edilen Konfüçyanizm, bu özelliğini 20.yy ‘a kadar devam ettirmiştir.
Soru 40
Konfüçyus’un hangi kitabında İnsanda, tabiatta ve kainatın tamamında var olan ahenk, gök ve insan ilişkileri, insanın diğer insanlarla ilişkisi, insanın iç ahengi için sahip olması gerektiği ahlaki erdemler, kader ve tabiat konuları ele alınmaktadır?
Seçenekler
A
Orta Yol Doktrini (Şung Yung)
B
Büyük Bilgi (Ta Hsiah)
C
Mensiyüs’ün Sözleri (Mong Tse)
D
Konfüçyüs’ün Konuşmaları (Lun Yü)
E
Törenler Kitabı (Li King)
Açıklama:
İnsanda, tabiatta ve kainatın tamamında var olan ahengin anlatıldığı Orta Yol Doktrini adlı kitapta, Gök ve insan ilişkileri, insanın diğer insanlarla ilişkisi, insanın iç ahengi için sahip olması gerektiği ahlaki erdemler, kader ve tabiat konuları ele alınmaktadır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Çin ve Japon dinlerinin ortak özelliklerinden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Atalara saygı
B
İbadet biçimleri
C
Mabet mimarisi
D
Gençlere saygı
E
Sanat anlayışı
Açıklama:
Uzak Doğu’nun iki önemli dini geleneği şüphesiz Çin ve Japon dinleridir. Uzun bir dini geçmişe sahip olan her iki coğrafya, zaman zaman birbiri ile siyasi, sosyal ve kültürel etkileşim içerisinde olmuştur. Bu etkileşimin her iki coğrafyadaki dini geleneğin oluşmasında ve şekillenmeside etkili olduğu söylenebilir. Bu nedenle, her iki dini gelenekte ortak özellikleri görmek mümkündür. Söz konusu ortak noktalardan biri ‘atalara saygı’ olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerçekten, her iki dini gelenekte özellikle ölen atalara saygı göstermenin ve onların ruhlarına takdimelerde bulunmanın önemli bir yeri vardır.
Soru 42
Taoizm’in kuruluşu hangi yüzyıla tarihlenmektedir?
Seçenekler
A
MS 1. yüzyıl
B
MÖ 6. yüzyıl
C
MÖ 12. yüzyıl
D
MS 17. yüzyıl
E
MÖ 4. yüzyıl
Açıklama:
Taoizm, M.Ö. 6 yüzyılda yaşamış olan Lao-Tse (veya Lao-Tzu) tarafından kurulmuştur. Çin’de Çu Hanedanlığı’nın yıkılmaya yüz tuttuğu bir dönemde yaşayan Lao-Tse’den sonra Taoizm’in nasıl bir tarihsel gelişim gösterdiği tam olarak bilinmemektedir. Budizm’in etkisi ile sonraki dönemlerde din adamları sınıfı teşkilatını kuran Taoizm, günümüzde başta Çin olmak üzere Tayvan, Japonya, Kore ve Amerika ile birlikte, kısmen bazı Asya ve Avrupa ülkelerinde taraftarları olan bir dindir.
Soru 43
Taoizm’de Ying ve Yang hangi kavramı temsil etmektedir?
Seçenekler
A
Uyum
B
Çalışkanlık
C
Zıtlık
D
İbadet biçimleri
E
Sanat
Açıklama:
Her şeyin yaratıcısı olan Tao, evreni bazı ilkeler çerçevesinde idare etmektedir. Bunların başında, iki zıt ilkeyi temsil eden ‘Ying ve Yang’dır. Kâinattaki her şey olumlu-olumsuz, iyi-kötü gibi her türlü zıtlığı temsil eden Ying ve Yang ilkesine göre meydana gelmekte ve hareket etmektedir. Göklerdeki cisimlerden yeryüzündeki her türlü varlığın karşılıklı etkileşimi ve hareketi bu ilkeye göre olmaktadır. Söz konusu ilke, Çin dinlerinden Konfüçyanizm’de de önemli bir inanç esasıdır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Taoist ekollerden bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Legalist Ekol
B
Simyacı Ekol
C
Mistik Ekol
D
Savaşçı Ekol
E
Ferdiyetçi Ekol
Açıklama:
Taoizm’de, çeşitli dinlerin ve kültürlerin etkisi ile zamanla yeni mezhepler veya ekoller ortaya çıkmıştır. Bu mezhep ve ekollerin tamamının gayesi, Tao’yu yaşamak veya O’na ulaşmaktır. Taoizm’in sayısız mezhebe sahip olduğu belirtilmektedir. Bununla beraber, söz konusu mezheplerden günümüzde varlığını devam ettirenlerin iki temel karakteri olduğu söylenebilir. Bunlardan ilki; dünya nimetlerinden uzak durmak, meditasyona, zühde ve dini araştırmalara özen göstermek, inziva ve manastır ayatına önem vermektir. İkinci tip mezheplerde ise; rahiplik mesleğinin babadan oğula geçtiği kabul edilir ve rahiplerin evliliğine izin verilir. Taoizm’in en önemli dört yorumu veya ekolü şu şekilde sıralanabilir: •Simyacı Ekol •Mistik Ekol •Ferdiyetçi Ekol •Legalist Ekol. “Savaşçı Ekol” adı altında bir ekol bulunmamaktadır.
Soru 45
Ch’an ekolünde, öznenin kendisini bilmesi için hangi yöntem uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Dua
B
Büyü
C
Sadaka
D
Adak
E
Meditasyon
Açıklama:
Ch’an ekolüne göre, bilgide asıl amaç, ‘bilinen’ ile ‘bilen’in bir olmasıdır. Bu süreç, bilen ‘özne’nin kendisini bilmesi ile başlar. Nesneleri ve toplumu bilmek için özne önce kendisini bilmelidir. Bunun için, öncelikle ‘özne’nin kendisini bilmesine engel olan unsurların temizlenmesi gerekir. Bu ise, bedeni ve nefesi kontrol altına alarak ruhsal konsantrasyona ulaşmakla mümkündür. Bu, ‘meditasyon’ yaparak gerçekleşebilir. Meditasyon yapan kişi, ‘lotüs oturuşu’ halinde olmalıdır.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Taoizm’den sonra Çin’in ikinci en önemli ve yerli dini olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Konfüçyanizm
B
Ch’an Budizmi
C
Zen Budizmi
D
Ying-Yang
E
Legalist Ekol
Açıklama:
Millî bir din olan Konfüçyanizm, Taoizm’den sonra Çin’in en önemli ikinci yerli dini kabul edilir. Kurucusu, inanç esasları ve kutsal metinleri bulunan bu din, Çin’in geleneksel dini bakımından Taoizm ile bazı ortak inançları da paylaşmaktadır.
Soru 47
Konfüçyanizm’in kuruluşu hangi yıllara tarihlenmektedir?
Seçenekler
A
MS 12. yüzyıl
B
MÖ 6. yüzyıl
C
MÖ 4. yüzyıl
D
MS 18. yüzyıl
E
MÖ 9. yüzyıl
Açıklama:
Konfüçyanizm, M.Ö. 6.yy.’da Şunkiyu döneminde yaşayan ve Büyük Mürşid olarak bilinen Konfüçyüs (K’ung Fu Tzu) tarafından kurulmuştur. Yaşamış olduğu dönemin siyasi ve toplumsal krizlerinden çıkışın, erdemli bireyin esas kabul edildiği Çin’in geleneksel değerlerine yeniden dönüşü ve kadim kültürünün yeniden ihyası ile mümkün olacağını savunmuştur
Soru 48
Konfüçyanizm dinine göre “Tai Çi” hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Zıtlık
B
İbadet biçimi
C
Yaratıcı hakikat
D
Yeryüzü
E
Gökyüzü
Açıklama:
Konfüçyanizm, evrenin yaratılışının ve varlığın kökeninin iki asli doğurucu ilke olan Yin ile Yang’ın karşılıklı etkileşimi olduğunu kabul eder. Eski Çin inancının bir devamı olan bu inanca göre iki zıt kutbu temsil eden ‘Yin ve Yang’, ‘Yüce hakikat’ veya ‘Yaratıcı İlke’den (Tai Çi) çıkmıştır.
Soru 49
Şintoizm dininde aşağıdakilerden hangisi “Tanrıların Yolu” veya “Kamilerin yolu” anlamında kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Ying
B
Tao
C
Ta Hsiah
D
Şinto
E
Tien
Açıklama:
‘Tanrıların Yolu’ veya ‘Kamilerin Yolu’ anlamına gelen Şinto kelimesinden türetilen Şintoizm, Japonya’nın yerli en eski dinlerindendir.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Çin’deki Ch’an mezhebinin Japonya’daki devamı olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Taoizm
B
Şintoizm
C
Minkan Şinko
D
Konfüçyanizm
E
Zen Budizmi
Açıklama:
Budizm ile Taoist tabiat felsefesinin karışımından meydana gelen Çin’deki Ch’an mezhebi veya Çin Budizmi, 13. yüzyılda Japonya’da Zen Budizmi olarak varlığını devam ettirmiştir. Zen ismi, Sanskritçe’de ‘meditasyon’ veya ‘murakabe’ anlamına gelen ‘dhyana’nın Çince’deki tercümesi olan ‘Ch’an’ kelimesinin Japonca karşılığıdır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Japonların milli dini olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Budizm
B
Şintoizm
C
Taoizm
D
Cayinizm
E
Hinduizm
Açıklama:
Şinto kaynaklarında belirtildiğine göre, M.Ö. 6.yy.’da imparatorluk ailesinin mensup olduğu Yamato kabilesi, Güneş tanrıçası Amaterasu’nun (Semavi Aydınlık, Lamba) nesli olarak kabul edilmiş ve bu sıfatla ülkeyi yönetmeye başlamıştır. Böylece, imparatora tapınma kültü de ortaya çıkmıştır.Bunun doğal bir sonucu olarak Şintoizm, Japonya’nın resmi devlet dini haline gelmiştir.
Soru 52
Taoizm dininin kökeni olan Tao kelimesinin Çince anlamı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çin
B
İnsan
C
Tanrı
D
Aşk
E
Yol
Açıklama:
Çince’de ‘yol’ anlamına gelen ‘Tao’, Taoizm’in tanrıyı ifade etmek için kullandığı bir kavramdır.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi doğu budizm’nin yayıldığı ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Moğolistan
B
Tayland
C
Endonezya
D
Japonya
E
Vietnam
Açıklama:
Doğu Budizm’i kategorisi içinde Çin, Kore ve Japonya’daki Budizm yer alır.
Soru 54
Taoizm’in kurucusu kimdir?
Seçenekler
A
Yamato
B
K’ung Fu Tzu
C
Siddhartha
D
Lao-Tse
E
Guru Nanak
Açıklama:
Çin’in önemli dinlerinden olan Taoizm, M.Ö. 6. yüzyılda Lao-Tse tarafından kurulmuştur. Taoizm’in kutsal kitabı olan Tao-Te-King, Lao-Tse tarafından kaleme alınmıştır.
Soru 55
Taoizm’in en önemli kutsal kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
T’ai-shang Kan-Ying P’ien
B
Yin-Chih Wen
C
Tao-Te-King
D
Tao Tsang
E
Sutta pitaka
Açıklama:
Taoizm’in en önemli kutsal kitabı, Tao-Te-King’dir. Ancak, To-Te-King’den sonra çeşitli dönemlerde Taoizm’in kutsal kabul ettiği başka eserler de ortaya çıkmıştır.
Soru 56
Taoizm’de çeşitli mezhepler bulunmaktadır. Aşağıdaki mezheplerden hangisi her şeyin bir kuralı olduğunu ve insanların bu kurallara uyarak mutlu olacaklarını savunmaktadır?
Seçenekler
A
Simyacı Ekol
B
Legalist Ekol
C
Mistik Ekol
D
Ferdiyetçi Ekol
E
Akılcı Ekol
Açıklama:
Taoizm’de, çeşitli dinlerin ve kültürlerin etkisi ile zamanla yeni mezhepler veya ekoller ortaya çıkmıştır. Bu mezhep ve ekollerin tamamının gayesi, Tao’yu yaşamak veya O’na ulaşmaktır. Legalist Ekolün temsilcileri olarak M.Ö. 230’da yaşamış olan Han-Fei-Tzu, Shang-Tzu ve Li-Ssu kabul edilir. Bu ekole göre, her şeyin bir kuralı vardır. İnsanların saadeti de kurallara uyarak hayatlarını sürmeleri ile mümkündür. Bu nedenle devlet, halkının huzuru ve saadeti için kanunlara uymalarını sağlamalıdır.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi Kofüçyüs’ün derlediği beş kitap arasında yer almaz? Budizm ile Taoizm’in etkileşimi ile ortaya çıkan, sezgiyi ve meditasyonu esas alan bir mezheptir?
Seçenekler
A
Lun Yü
B
Li King
C
Şi King
D
Şu King
E
Yi King
Açıklama:
Konfüçyüs’ün altmış sekiz yaşında Çin’e ait eski metinlerden derleyerek ortaya koyduğu beş kitap vardır. Bu kitaplar, Konfüçyanizm’in en önemli dini metinleridir. Bunlar; Li King, Şi King, Şu King, Yi King ve Şun Kiyu King’tir. Lun Yü ise kofüçyüs’ün ölümünden sonra talebeleri tarafından derlenmiş bir kitaptır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisinde Şintoizm’in kutsal kitapları birlikte verilmştir?
Seçenekler
A
Tao Tsang ve Sutta pitaka
B
Kojiki ve Yin-Chih Wen
C
Nihongi ve Sutta pitaka
D
Kojiki ve Nihongi
E
Nagara ve Yin-Chih Wen
Açıklama:
Şintoizm’in kutsal kabul ettiği kültürel, tarihi ve dini inançları ele alan çeşitli eserler mevcuttur. Bu eserler, 8.-10. yüzyıllar arasında derlenmiş metinlerdir. Bunlar içerisinde Şintoizm’in kutsal kitapları mahiyetinde olan Kojiki ve Nihongi en önemlileridir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Günümüzde, Japonya’da halk arasında yaygın olarak yaşanan Şintoist anlayıştır?
Seçenekler
A
Jinja
B
Tenrikyo
C
Minkan
D
Koshito
E
Fokko
Açıklama:
Günümüzde, Japonya’da halk arasında yaygın olarak yaşanan Şintoist anlayış, ‘Minkan Şinko’ olarak bilinen ‘popüler din’ veya ‘halk dini’dir. Japonya’daki üç büyük din olan Şintoizm, Konfüçyanizm ve Budizm’in karışımı olan bu dini anlayış, kimilerine göre adeta yeni bir dindir.
Soru 60
I. Atalara saygı
II. Yoga
III. Meditasyon
IV. Yin ve Yang
Aşağıdakilerden hangisinde Çin ve Japon dinlerinin ortak özellikleri doğru olarak verilmiştir?
II. Yoga
III. Meditasyon
IV. Yin ve Yang
Aşağıdakilerden hangisinde Çin ve Japon dinlerinin ortak özellikleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
II ve IV
B
II, III ve IV
C
Yanlız IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Her iki dini gelenekte özellikle ölen atalara saygı göstermenin ve onların ruhlarına takdimelerde bulunmanın önemli bir yeri vardır. Ortak noktalardan bir diğeri ise, insanın kendini tanıması ve iç dünyasını he türlü etkiden arındırması için yapılan ‘yoga’ veya ‘meditasyon’ uygulamasıdır. Her iki dini geleneğin Budizm’in etkisinde kalması, bu ugulamanın daha da yaygınlaşmasını sağlamıştır. Ayrıca, Taoizm ve Konfüçyanizm’de ortak olan noktalardan bir diğeri ise, ‘Yin ve Yang’ ilkesinin evrendeki etkisine olan inançtır.
Soru 61
Sözlü rivayetlerden hareketle 720 yılında derlenmesi tamamlanan ve ‘Japonya’nın günü gününe yazılmış tarihsel defteri’ anlamına gelen kutsal kitabın adı nedir?
Seçenekler
A
Nihongi
B
Kojiki
C
Engi-ShikiFudoki
D
Kogo-Shui
E
Fudoki
Açıklama:
Sözlü rivayetlerden hareketle 720 yılında derlenmesi tamamlanan ve ‘Japonya’nın günü gününe yazılmış tarihsel defteri’ anlamına gelen Nihongi, 31 cilttir. Nihongi, Kojiki’nin bir yorumu şeklindedir.
Soru 62
Şintoizm’de Güneş tanrıçası ve aynı zamanda diğer tanrıların başkanı kabul edilen tanrı hangisidir?
Seçenekler
A
Tsukiyomi
B
Amaterasu
C
İnari
D
Susanova
E
Atago
Açıklama:
Şintoizm’in kutsal kitabı Kojiki’ye göre sekizyüz bin, Nihongi’ye göre ise seksen bin tanrı olduğu belirtilmektedir. Bunların başkanı, Güneş tanrıçası Amaterasu’dur. Amaterasu’nun tapınağı “İse” şehrindedir. Japonlar, güneşin doğuşunu oradan izlediklerinde hacı kabul edilirler.
Soru 63
Konfüçyanizm’in kutsal metinlerinden hangisinde insanda, tabiatta ve kainatın tamamında var olan ahenk anlatılmıştır?
Seçenekler
A
Yi King
B
Lun Yü
C
Şung Yung
D
Ta Hsiah
E
Mong Tse
Açıklama:
İnsanda, tabiatta ve kainatın tamamında var olan ahengin anlatıldığı Orta Yol Doktrini(Şung Yung ) adlı kitapta, Gök ve insan ilişkileri, insanın diğer insanlarla ilişkisi, insanın iç ahengi için sahip olması gerektiği ahlaki erdemler, kader ve tabiat konuları ele alınmaktadır.
Soru 64
Taoizm’de varlığın mistik meditasyon ve duygu ile anlaşılabileceğini ileri süren Mistik ekolün temsilcisi kimdir?
Seçenekler
A
Chuang-Tzu
B
Yang-Tzu
C
Chiang Tao Lin
D
Han-Fei-Tzu
E
Shang-Tzu
Açıklama:
M.Ö. 4.yy.’da kurulmuş olan bu ekolün en önemli temsilcileri Chuang-Tzu ve Lieh-Tzu’dur. Chuang-Tzu, varlığın mistik meditasyon ve duygu ile anlaşılabileceğini ileri sürmektedir.
Soru 65
I. Tibet, Vietnam, Filipinler , Japonya ve Tayvan
II. Vietnam, Kore, Japonya, Çin ve Hindistan
III. Çin, Vietnam, Kore, Japonya ve Tayvan
IV. Vietnam,Tibet , Japonya ve Tayvan
V. Filipinler , Bangladeş, Çin, Japonya ve Kore
Konfüçyanizm’in, günümüzde yoğun olarak taraftarlarının bulunduğu ülkeler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
II. Vietnam, Kore, Japonya, Çin ve Hindistan
III. Çin, Vietnam, Kore, Japonya ve Tayvan
IV. Vietnam,Tibet , Japonya ve Tayvan
V. Filipinler , Bangladeş, Çin, Japonya ve Kore
Konfüçyanizm’in, günümüzde yoğun olarak taraftarlarının bulunduğu ülkeler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Açıklama:
Konfüçyanizm’in, günümüzde başta Çin olmak üzere yoğun olarak Vietnam, Kore, Japonya ve Tayvan’da taraftarları bulunmaktadır.
Soru 66
Şintoizm’in en önemli bayramı olan Matsuri ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Tanrı’yı çağırmak’ veya ‘Tanrı’nın hizmetinde bulunmak
B
Mahsulü koruma bayramı
C
Hasat için Tanrı’ya teşekkür bayramı
D
Dini temizlik bayramı
E
Tarımcılık ve geleneksel üretim bayramı
Açıklama:
Şintoizm’in en önemli bayramı, ‘Tanrı’yı çağırmak’ veya ‘Tanrı’nın hizmetinde bulunmak’ anlamlamlarına gelen Matsuri bayramıdır.
Soru 67
Katoliklik’teki Teslis inancını ve Cizvitlerin teolojik görüşlerini kabul eden ve Şinto Rönesansı olarak bilinen mezhep hangisidir?
Seçenekler
A
Tantrik Şinto
B
Tendai Şinto
C
Sugia Şinto
D
Koshito Şinto
E
Fokko
Açıklama:
Tarih boyunca Japonya’ya giren dinlerin de etkisi ile Şintoizm’de çeşitli mezhepler ortaya çıkmıştır. Şinto Rönesansı olarak da bilinen Motoari Norinaga’nın (17. yy.’da) kurduğu ve Katoliklik’teki Teslis inancını ve Cizvitlerin teolojik görüşlerini kabul eden ve Şinto Rönesansı olarak bilinen Fokko mezhebi de bunlardan biridir.
Soru 68
Günümüzde, Japonya’da ‘popüler din’ veya ‘halk dini olarak kabul edilen üç büyük din olan Şintoizm, Konfüçyanizm ve Budizm’in karışımı olan dini anlayış hangisidir?
Seçenekler
A
Minkan Şinko
B
Şinto Taikyo
C
Konkokyo Şinko
D
Ontakekyo
E
Tenrikyo
Açıklama:
Günümüzde, Japonya’da halk arasında yaygın olarak yaşanan Şintoist anlayış, ‘Minkan Şinko’ olarak bilinen ‘popüler din’ veya ‘halk dini’dir. Japonya’daki üç büyük din olan Şintoizm, Konfüçyanizm ve Budizm’in karışımı olan bu dini anlayış, kimilerine göre adeta yeni bir dindir.
Soru 69
Japonya’da Minkan Şinko inancında saygı gösterilen özel günlerden Çocuklar Günü yılın hangi günüdür?
Seçenekler
A
8 Nisan
B
15 Haziran
C
5 Mayıs
D
7 Temmuz
E
3 Şubat
Açıklama:
Bu inançta saygı gösterilen bazı özel günler vardır. Bunlar: Yeni yıl, ilkbahar (3 Şubat), Oyuncak Çocuklar Bayramı (8 Nisan), Çocuklar Günü (5 Mayıs), Su Kamisi Bayramı (15Haziran), Yıldız Bayramı (7 Temmuz), Ölüler Bayramı (13-16 Temmuz) ve Sonbahar Ekinoksu Bayramı
Soru 70
Şintoizm'de, tanrısal varlığın her yerde mevcut olan belirtilerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Atago
B
İnari
C
Susanova
D
Kami
E
Nihongi
Açıklama:
Şintoizm’in kutsal kitapları ve inanç esaslarını açıklayabileceksiniz.
Ünite 5
Soru 1
Sâbiîlikte cemaat içerisinde ilmi ve otoritesiyle ayrıcalıklı yere sahip olan kişilere ne denir?
Seçenekler
A
Harrânî
B
Mandayye
C
Parsî
D
Subbâ
E
Nasurayye
Açıklama:
Harrânî ismi, İslam dünyasında Sâbiîlerin ayrıldığı iki gruptan biridir. Subbâ, gibi Sâbiîlik terimleri, Sâbiîlerin kendilerince kullanılan bir isim olmaktan ziyade, Arap komşularınca nehirde boy abdesti almak ayininden hareketle onlar için kullanılmaktadır. Parsî ise Mecusi göçmenlerinin adıdır. Sâbiîler kendi dinlerine mensup olan sıradan cemaat üyelerini Mandayye (Mandenler, bilenler ya da arifler) diye adlandırırken, cemaat içerisinde ilmi ve otoritesiyle ayrıcalıklı yere sahip olan kimselerle atalarını ise Nasurayye (Nasuralar, doğru inancı koruyup gözetenler) olarak adlandırırlar.
Soru 2
Mecusiliğin günümüzde Hindistan’daki temsilcisi olan ve buradan dünyanın çeşitli ülkelerine göçerek diaspora yaşantısı süren kişilere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yazatalar
B
Parsîler
C
Sihler
D
Caynistler
E
Manihesitler
Açıklama:
Yazatalar, tapınmaya değer varlıklar demektir. Sihler ve Caynistler Hindu dinlerine ait terimlerdir. Günümüz Mecusileri büyük oranda Hindistan’da ve başta ABD ve Kanada olmak üzere çeşitli Batı ülkelerinde yaşamaktadır. Yeni yerleşim bölgelerinde Parsî olarak tanınan Mecusiler, 20. yüzyılda önemli başta İngiltere ve Kanada olmak üzere çeşitli ülkelere göç etmişlerdir. Günümüzde Parsî diasporası yaygın olarak Londra’da bulunmaktadır
Soru 3
İran ve Irak bölgesinde günümüzde İslam dışında aşağıdaki dinlerden hangisi yaşamamaktadır?
Seçenekler
A
Yezidilik
B
Yahudilik
C
Mecusilik
D
Sâbiîlik
E
Budizm
Açıklama:
Günümüzde İran ve Irak coğrafyasında yaşamakta olan en önemli dini gelenek İslâm’dır. Miladi 7. yüzyıldan itibaren İslâm egemenliği altına giren bu bölgede kısa zamanda Müslümanlar çoğunluk haline gelmişlerdir. Günümüzde Müslümanlar yanında bu yörede çeşitli Hıristiyan gruplar, Yahudiler, Mecusi ya da Zerdüştiler ve Sâbiîler de yaşamaktadırlar. Ayrıca Yezidiler gibi çeşitli senkretik topluluklar da varlığını devam ettirmektedir.
Soru 4
Sâbiîliğe Batı’da verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mandeizm
B
Parsilik
C
Maniheizm
D
Harranilik
E
Mazdaizm
Açıklama:
Mandencede bilgi, hikmet anlamına gelen “manda” teriminden türetilen Mandayuta, Sâbiîliği ifade eden ve Sâbiîler arasında yaygın olarak kullanılan bir terimdir. Bu terimden hareketle Batılı araştırıcılar Sabiîliği Mandeizm olarak isimlendirirler.
Soru 5
Mecusiliğin kutsal kitabı Avesta’nın hangi bölümü Zerdüşt’e atfedilir?
Seçenekler
A
Videvdat
B
Yaşt
C
Hurda Avesta
D
Visperad
E
Gathalar
Açıklama:
Birkaç ana bölümden oluşan Avesta’nın bölümleri; Yasna, Visperad, Yaşt, Videvdat (Vendidat) ve Hurda Avesta (Küçük Avesta) olarak adlandırılır. Bu bölümler arasında en eski metinler 72 kısımdan oluşan Yasna’da bulunur. Yasna’nın 16 kısmı, geleneksel olarak Zerdüşt’ün kendisine atfedilir ve bunlar Gathalar (ilahiler) diye adlandırılır.
Soru 6
Sâbiîlerin kutsal metinleri hangi dilde yazılmıştır?
Seçenekler
A
Aramca
B
İbranice
C
Pehlevice
D
Arapça
E
Mandence
Açıklama:
Şıklarda geçen bütün diller bölgede kullanılmış/kullanılmaktadır. Fakat kutsal metinlerin yazılı olduğu dil Aramcanın doğu lehçelerinden birisi olan Mandencedir. Günlük hayatta Arapça konuşan Sâbiîler, bu dili anlamadan sadece ibadet dili olarak kullanırlar. Bu dili okuyup yazabilme ayrıcalığı ise yalnızca rahiplere aittir.
Soru 7
Ahura Mazda’nın yarattığı 6 ilahi varlıktan “ölümsüzlük” anlamını taşıyan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Haurvatat
B
Vohu Manah
C
Aşa Vahişta
D
Spenta Armaiti
E
Ameratat
Açıklama:
Ahura Mazda öncelikle kendisinin kutsal ruhu Spenta Mainyu ile diğer 6 ilahi varlığı yarattı. Ameşa Spenta (kutsal ölümsüz) olarak da adlandırılan bu altı yüce varlık; Vohu Manah (iyi düşünce), Aşa Vahişta (iyi gerçek), Spenta Armaiti (iyi sadakat), Khşatrha Vairya (cazip hükümranlık), Haurvatat (bütünlük) ve Ameratat (ölümsüzlük)tür.
Soru 8
Mecusiliğe göre asli varlıklardan olan Vohu Manah aşağıdakilerden hangisinin efendisidir?
Seçenekler
A
Sığırın
B
Ateşin
C
Metallerin
D
Toprağın
E
Suyun
Açıklama:
Mecusilikte yeryüzüyle ilgili yaratılış Ahura Mazda’dan südûr eden 7 asli varlıkla da ilişkilendirilir. Bu asli varlıklardan Vohu Manah sığırın, Aşa Vahişta ateşin, Khsatra Vainya metallerin, Spenta Armaiti yeryüzü tabakasının yani toprağın, Ameretat bitkilerin, Haurvatat ise suyun efendisi olarak görülür.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Sâbiîlerin haftada en az bir kez Pazar günü yapılması zorunlu olan temizlenme ibadetidir?
Seçenekler
A
Tamaşa
B
Rişama
C
Masbuta
D
Masiqta
E
Panja
Açıklama:
Masiqta ölümlerde yapılan törendir. Panja, beş gün kutlanan bir bahar bayramıdır. A, B ve C şıkları ise temizlenme ayinleridir. Boy abdesti ya da tam vaftiz olarak da adlandırılan masbuta, rahip gözetiminde bir akarsuya dalıp çıkmak şeklinde yapılmaktadır. Bu yıkanma ibadetinin her Sâbiî tarafından haftada en az bir kere Pazar günü yapılması zorunludur. Tamaşa ise dini kirlenmeler sonrası bir Sâbiînin rahibe gereksinim duymaksızın kendi başına nehre üç kez dalıp çıkması şeklinde yaptığı gusüldür. Üçüncü dini yıkanma/temizlenme türü olan rişama ise İslâmdaki normal abdeste benzer bir ibadettir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Mecusilikte ateşin efendisi Aşa Vahişta’ya atfedilir?
Seçenekler
A
Kutsi
B
No Ruz (Nevruz)
C
Mehregan (Mihrican)
D
Haoma
E
Navcot
Açıklama:
Kutsi, törenlerde kullanılan kutsal kuşaktır. Navcot, 15 yaşına gelen çocuğun dine giriş törenidir. Haoma, özel olarak yapılan ve kutsal metinlerde ölümsüzlük vereceği belirtilen bir içecektir. Mehregan, sonbaharda hasat zamanı kutlanan önemli bir bayramdır. Yıllık olarak kutlanan 7 büyük bayramdan en önemlisi No Ruz (Nevruz) adı verilen yeni yıl bayramıdır. No Ruz tabiatın dirilişi anısına kutlanan bir çeşit bahar bayramıdır. Güneş takviminin ilk ayı olan Fervardin’in ilk gününde (21 Mart) bahardaki gündüz-gece eşitliği döneminde kutlanmaya başlanan Nevruz efsanevi İran kralı Cemşid’le ya da Zerdüşt’le ilişkili olarak görülür. Nevruz ateşin efendisi Aşa Vahişta’ya atfedilmiştir.
Soru 11
Mecusilik inanç sistemine sahip kişiler hangisini kutsal saymaktadır?
Seçenekler
A
Ateş
B
Su
C
Hava
D
Toprak
E
Güneş
Açıklama:
Zoroastrianizm ya da Zerdüştçülük ve inanç sisteminde önemli yer tutan ateş kültünden dolayı “Ateşperestlik” olarak da adlandırılan Mecusilik, Eski İran kökenli bir dinsel gelenektir. Doğru
Soru 12
Mecusiliğin kurucu lideri kimdir?
Seçenekler
A
Buda
B
Zerdüşt
C
Buddha
D
Lao-Tse
E
Yi King
Açıklama:
Zerdüşt’ün yaşamına ait Mecusi kaynaklarında -özellikle de sonraki dönemlere ait Pehlevice metinlerde- birçok menkıbe anlatılmaktadır. Buna göre örneğin annesi 15 yaşındayken Zerdüşt’e mucizevî şekilde hamile kalmıştır. Onun doğumuna bütün âlem sevinmiş, yeryüzünü neşe kaplamış ve insan şeklinde serbestçe dolaşan şeytanlar yeraltına kaçmışlardır. Yine buna göre Zerdüşt gülerek doğmuş, yüce tanrı Ahura Mazda ile konuşmuş, Ehrimen’den yüz çevirmiş ve kutsal ateşi bulmuştur. O, rahiplik, savaşçılık, çiftçilik, tabiplik ve sanatta da eşsiz bir üstünlük göstermiştir.
Soru 13
Mecusiliğin kutsal metni hangisidir?
Seçenekler
A
Şu King
B
Yi King
C
Avetsa
D
Tao-Te-King
E
Tao Tsang
Açıklama:
Mecusiliğin kutsal metni Avesta’dır. Birkaç ana bölümden oluşan Avesta’nın bölümleri; Yasna, Visperad, Yaşt, Videvdat (Vendidat) ve Hurda Avesta (Küçük Avesta) olarak adlandırılır.
Soru 14
Hangisi mecusilik inancıyla bağdaştırılamaz?
Seçenekler
A
Zerdüşt’ün peygamberliği
B
Vahiy
C
Ruhun ölümsüzlüğü
D
Cennet ve cehennem
E
Çoktanrı inancı
Açıklama:
Mecusiler başlangıçtan beri var olan bir tek üstün gücün, Ahura Mazda’nın üstünlüğünü savunmuştur. Ahura Mazda her şeyi bilen, mutlak iyi ve mükemmel olan tanrıdır.
Soru 15
Mecusilikte dünyanın gidişatı, var oluştan kıyamete kadar süre açısından birbirine eşit kaç devre ayrılır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Mecusilikte dünyanın gidişatı, var oluştan kıyamete kadar süre açısından birbirine eşit dört devre ayrılır.
Soru 16
Mecusilikte ölüm sonrası ruh ilahi aleme sırasıyla nasıl geçmektedir?
Seçenekler
A
Yıldız, ay ve güneşi geçerek
B
Güneş, ay ve yıldızı geçerek
C
Yıldız, güneş ve ayı geçerek
D
Ay, güneş ve yıldızı geçerek
E
Ay, yıldız ve güneşi geçerek
Açıklama:
Mecusilikte ölüm sonrası ruh, ilahi aleme, sırasıyla yıldızları, ayı ve güneşi geçerek ulaşmak durumundadır.
Soru 17
Mecusilikle ilgili hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ateşe taparlar.
B
Ateşe tapmazlar.
C
Ateş, tanrısal saflığın, temizliğin ve iyiliğin bir sembolüdür.
D
Rahipler kutsal ateşin önünde dua ederken yüzlerinde beyaz bir peçe bulundurur.
E
Bugün hala yaşayan bir din olarak varlığını sürdürmektedir.
Açıklama:
Mecusiler ateşe tapmazlar, zira Mecusilikte ateş bir tapınma objesi ya da bir tanrı değildir, tanrısal saflığın, temizliğin ve iyiliğin bir sembolüdür. Dolayısıyla Mecusiler için kullanılan Ateşperest (Ateşe tapacı) ismi gerçeği yansıtmamaktadır.
Soru 18
Hangisi mecusilikte dini olay olarak değerlendirilen olaylar arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Doğum
B
Yılbaşı
C
Evlilik
D
Cenaze törenleri
E
Baharın gelişi
Açıklama:
Mecusilikte doğum, evlilik ve cenaze törenleri dini olay olarak değerlendirilmekte ve rahipler eşliğinde törenler yapılmaktadır. Baharın gelişi dini bir bayram olarak görülen Nevruz ile kutlanmaktadır.
Soru 19
Hangisi mecusilikteki rahip sınıfları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Mecuş
B
Mobad
C
Herbad
D
Bagnapad
E
Lao-Tse
Açıklama:
Mecusilikte çeşitli rahiplik sınıfları var olmuştur. Bunlar arasında Mecuş, Mobad, Herbad ve Bagnapad yer almaktaktadır. Lao-Tse ise taozimin kurucusudur.
Soru 20
Sabilerin kutsal metinleri kaç grupta toplanmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Sâbiîlerin kutsal kitapları yazılı metinler ve sır metinleri şeklinde iki ana grupta toplanabilir. Yazılı metinler de kendi aralarında temel kutsal kitaplar, esoterik (gizli) özelliğe sahip metinler, divan, şerh ve tefsirler, astrolojik metinler ve büyü ve sihir yazmaları şeklinde çeşitli gruplara ayrılabilir. Astrolojik metinler ise gelecekle ilgili kehanette bulunma, eksorsizm (kötü ruhları ve cinleri kovma) ve doğum, ölüm, yeni yıl ve evlenme gibi durumlarda ilgili kişinin ve günün ad, saat ve tarihiyle ilgili - ebced hesabına benzer yolla- çeşitli astrolojik hesaplar yaparak ilgili olayları yorumlama konusunda bilgiler veren metinlerdir.
Soru 21
Mecusilik ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ateşperestlik” olarak da adlandırılır.
B
Eski İran kökenli bir dinsel gelenektir
C
Günümüzde bağlarını kaybetmiştir.
D
İran’da yaşayan Gabarlarla Hindistan ve dünyanın çeşitli bölgelerinde varlıklarını sürdüren Parsiler, Mecusi geleneğinin temsilcileridirler.
E
Kurucusu Zerdüştür.
Açıklama:
Bu inanç sistemi büyük ölçüde bağlılarını kaybetmiş olsa da Mecusilik bugün hâlâ yaşayan bir din olarak varlığını devam ettirmektedir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Mecusiliğin kutsal metnidir?
Seçenekler
A
Yasna
B
Visperad
C
Avesta
D
Videvdat
E
Yaşt
Açıklama:
Mecusiliğin kutsal metni Avesta’dır. Birkaç ana bölümden oluşan Avesta’nın bölümleri; Yasna, Visperad, Yaşt, Videvdat (Vendidat) ve Hurda Avesta (Küçük Avesta) olarak adlandırılır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi Ameşa Spenta (kutsal ölümsüz) olarak da adlandırılan yüce varlıklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Vohu Manah
B
Aşa Vahişta
C
Spenta Armaiti
D
Khşatrha Vairya
E
Mazdayasna
Açıklama:
Zerdüşt bütün varlıkların Ahura Mazda’dan zuhur ettiğine inanmaktaydı. O, var oluşun başlangıcını yüce tanrıdan zuhur eden ya da onun tarafından yaratılan 7 asli ilahi varlıkla açıkladı. Ahura Mazda öncelikle kendisinin kutsal ruhu Spenta Mainyu ile diğer 6 ilahi varlığı yarattı. Ameşa Spenta (kutsal ölümsüz) olarak da adlandırılan bu altı yüce varlık; Vohu Manah (iyi düşünce), Aşa Vahişta (iyi gerçek), Spenta Armaiti (iyi sadakat), Khşatrha Vairya (cazip hükümranlık), Haurvatat (bütünlük) ve Ameratat (ölümsüzlük)tür
Soru 24
Navcot ne demektir?
Seçenekler
A
İbadet yerleri
B
Dini tören
C
Öğretiler
D
Kutsal kitaplar
E
İbadet şekli
Açıklama:
Mecusilikte her çocuk 15 yaşına geldiğinde kendisi için bir çeşit dine giriş (inisiyasyon) töreni sayılabilecek bir tören düzenlenir. Navcot olarak adlandırılan bu törende çocuklar dualarla dini elbiseler giyinip, kutsal kuşak Kusti’yi takarlar. Üç kez bele dolanan ve önden ve arkadan bağlanan bu kuşağı erkek ve kadın dindar Mecusiler her zaman bağlarlar.
Soru 25
SAbiilik dininde Ginza, Draşya d Yahya ve Kolasta terimleri ne için kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
İbadet yerleri
B
Dini tören
C
Öğretiler
D
Kutsal kitaplar
E
İbadet şekli
Açıklama:
Sâbiî kutsal kitapları arasında en önemli yeri oluşturan temel kitaplar Ginza, Draşya d Yahya ve Kolasta’dır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi SAbiiliğin temel inanç esasları içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Hayat prensibi Sâbiî teolojisine yüzeysel bir yere sahiptir.
B
Metafizik ve içinde yaşanılan evren düzleminde kabul edilen bir düalizm egemendir.
C
Işık aleminin başında “Yüce Hayat”, “Kudretli Ruh” ve “Yüceliğin Efendisi” gibi isimler de verilen Malka d Nhura (Işık Kralı) bulunur.
D
Uthria (zenginler) ve Malkia (krallar) diye adlandırılan varlıkların görevi, Malka d Nhura’yı takdis ve tesbih etmektir.
E
Yönlerden güneyde olduğuna inanılan alemin başında zaman zaman Ur ya da “Büyük Canavar” diye de adlandırılan Malka d Hşuka (Karanlık Kralı) bulunur.
Açıklama:
Işık aleminin düzen, varlık ve verimliliği sembolize eden Hayat (Hayye) prensibinden oluştuğu ifade edilir. Böylelikle hayat prensibi bütün Sâbiî teolojisine baştan sona hakimdir.
Soru 27
Sabi dininde Mandi nedir?
Seçenekler
A
İbadet yerleri
B
Dini tören
C
Öğretiler
D
Kutsal kitaplar
E
İbadet şekli
Açıklama:
Sâbiîler ibadetlerini evlerinde ve belirli durumlarda Mandi adı verilen bir yapının önünde bulunan havuzda ve havuz kenarında yaparlar.
Soru 28
Ölen bir kişinin ruhunun gözetim evlerinden (7 gezegenden) hızla geçerek ışık alemine ulaşması için yapılan törenin adı nedir?
Seçenekler
A
Mia d Hayye
B
Tamaşa
C
Masbuta
D
Masiqta
E
Rişama
Açıklama:
Sâbiîlikte ayin yemekleri törenleri de önemli yer tutar. Bunlardan en önemli olanı masiqta adı verilen törendir. Bu tören ölen bir kişinin ruhunun gözetim evlerinden (7 gezegenden) hızla geçerek ışık alemine ulaşması için yapılır. Rahip gözetiminde çeşitli özel yemekler hazırlanır ve bunlar vaftiz, dua ve benzeri ayinler eşliğinde yenilir.
Soru 29
Sabilikte rahip olma koşulu nedir?
Seçenekler
A
Erkek olmak
B
Vücutça kusursuz ve sağlam olmak ve soyunda bir zındıklık ya da dinden dönme olayı olmamak
C
Evli olmamak
D
Siyasi bir pozisyonu olmak
E
Belli bir yaşı geçmiş olmak
Açıklama:
Sâbiîlikte teorik olarak vücutça kusursuz ve sağlam olan ve soyunda bir zındıklık ya da dinden dönme olayı olmayan herkes rahip olabilir. Ancak pratikte rahiplik babadan oğula geçen bir meslek şeklinde algılanmaktadır. Rahip olacak kişinin evli olması ideal olarak görülen bir durumdur.
Soru 30
Sâbiîler, ilk insanın yaratılışından kıyamete kadar dünyanın yaşını kaç yıl olarak hesaplarlar?
Seçenekler
A
8.400.000
B
840.000
C
48.000
D
4.800.000
E
480.000
Açıklama:
Sâbiîler, ilk insanın yaratılışından kıyamete kadar dünyanın yaşını 480.000 yıl olarak hesaplarlar.
Soru 31
Zoroastrianizm ve Zerdüştçülük inanç sisteminde önemli yer tutan ateş kültüründen dolayı “Ateşperestlik” olarak adlandırılan eski İran kökenli din aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mitracılık
B
Maniheizm
C
Mecusilik
D
Taoizm
E
Sihizm
Açıklama:
Mecusi ismi, Eski İran geleneğindeki bir toplumsal sınıfı ifade eden Mecuş’tan gelmektedir. Persler döneminden itibaren bu yönetici-rahip sınıf mensupları, başta Anadolu olmak üzere çeşitli bölgelerde oluşturulan
kolonilerde yerleşmişler ve onların temsil ettiği inanç sistemi zamanla yerli halk tarafından Mecusilik olarak adlandırılmaya başlanmıştır.
kolonilerde yerleşmişler ve onların temsil ettiği inanç sistemi zamanla yerli halk tarafından Mecusilik olarak adlandırılmaya başlanmıştır.
Soru 32
Kurucusu Zerdüşt olan din aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hinduizm
B
Mecusilik
C
Cayinizm
D
Sihizim
E
Taoizm
Açıklama:
Hint kökenli bir din olan Hinduizm’in bir kurucu şahsı yoktur. Cayinizm de Hint kökenli bir dindir ve kurucusu Vardhamana’dır. Bir başka Hint kökenli din olan Sihizim’in kurucusu Guru Nanak’tır. Taozim ise bir Çin dinidir ve kurucusu Lao-Tse’dir. Mecusilik ise İran kökenli bir dindir ve kurucusu da İran’da yaşamış olan Zerdüşt’tür.
Soru 33
Mecusilikte günde kaç vakit dua edilir?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Beş vakit dua Mecusiliğin günlük ibadetleri arasında oldukça önemlidir. Güneş doğarken, öğlen tepedeyken, öğleden sonra, güneş batarken ve gece olmak üzere bu beş vakitte her Mecusi güneşe, ışığa ya da ateşe dönerek dua okur.
Soru 34
Tarihin en eski ve tek tanrıcı dinine sahip olan Mecusilerin tek tanrısının adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vohu Manah
B
Aşa Vahişta
C
Spenta Armaiti
D
Haurvatat
E
Ahura Mazda
Açıklama:
Zerdüşt bütün varlıkların Ahura Mazda’dan zuhur ettiğine inanmaktaydı. O, var oluşun başlangıcını yüce tanrıdan zuhur eden ya da onun tarafından yaratılan 7 asli ilahi varlıkla açıkladı. Ahura Mazda öncelikle kendisinin kutsal ruhu Spenta Mainyu ile diğer 6 ilahi varlığı yarattı. Ameşa Spenta (kutsal ölümsüz) olarak da adlandırılan bu altı yüce varlık; Vohu Manah (iyi düşünce), Aşa Vahişta (iyi gerçek), Spenta Armaiti (iyi sadakat), Khşatrha Vairya (cazip hükümranlık), Haurvatat (bütünlük) ve Ameratat (ölümsüzlük)tür. Bu ilahi varlıklar, aynı zamanda Bilge Rab Ahura Mazda’nın soyut veçheleri olarak da görülürler. Dolayısıyla doğru cevap E’dir.
Soru 35
Mecusiliğin düalizmini temsil eden iki tanrısal varlık aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ohrmazd - Ehrimen
B
Maşye _ Maşyana
C
Aşa - Drug
D
Menog - Getik
E
Ataş Vahran - Ataş-dan
Açıklama:
Mecusilikte Maşye ve Maşyana ilk insan çiftidir. Aşa ve Drug, Ohramzd ve Ehrimen’e bağlı ve birbirleriyle mücadele eden iki güçtür. Menog ve Getik yaratmanın iki aşamasıdır. Ataş Vahran tapınaklarda yakılı tutulan ateş ve Ataş-dan ise bu ateşin içinde tutulduğu kaptır. Ohrmazd (Ahura Mazda) iyilik, Ehrimen (Angra Mainyu) ise kötülük tanrısıdır.
Soru 36
Mecusilik inancında ateş ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
cehennem azabı
B
tanrının yeryüzündeki temsilcisi
C
tanrının gücü
D
kötülük tanrısının sembolü
E
tanrının saflığı ve temizliği
Açıklama:
Mecusilikte ateş bir tapınma objesi ya da bir tanrı değildir; tanrısal saflığın, temizliğin ve iyiliğin bir sembolüdür. Bu nedenle Mecusilikte ateşle ilgili temizlik kurallarına riayet etmek oldukça önemlidir. Örneğin ateşe çöp ve benzeri kirli/pis şeyler atılmaz, ateş kirletilmez. Ateşte kullanılan yakıtların temiz ve kuru olmasına özel bir itina gösterilir.
Soru 37
Kur’an’ın üç ayetinde (Bakara 62, Maide 67, ve Hac 17) adı geçen ve Batılılarca Mandeizm olarak isimlendirilen din aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mecusilik
B
Yahudilik
C
Sâbiîlik
D
Mitracılık
E
Maniheizm
Açıklama:
Sabilerce kutsal metin ve ibadet dili olarak kullanılan ve Aramicenin diyalektlerinden biri olan Mandencede bilgi, hikmet anlamına gelen “manda” teriminden türetilen Mandayuta, Sâbiîliği ifade eden ve Sâbiîler arasında yaygın olarak kullanılan bir terimdir. Bu terimden hareketle Batılı araştırıcılar Sabiîliği Mandeizm olarak isimlendirirler.
Soru 38
Sâbiîlik düalizmini oluşturan iki unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ahura Mazda - Angra Mainyu
B
Mşunai Kuşta - Suf Denizi
C
Mandayye - Nasurayye
D
Işık Alemi - Karanlık Alemi
E
Uthria - Malkia
Açıklama:
Gnostik Düalizm olarak da nitelendirilen bu dualizme göre bir tarafta ışık ve nur alemi, diğer tarafta ise karanlık alemi bulunur. Işık aleminin başında “Yüce Hayat”, “Kudretli Ruh” ve “Yüceliğin Efendisi” gibi isimler de verilen Malka d Nhura (Işık Kralı) bulunur. Işık aleminde yüce varlık Malka d Nhura’nın etrafında sayısız nurani varlık bulunur. Uthria (zenginler) ve Malkia (krallar) diye adlandırılan bu varlıkların görevi, Malka d Nhura’yı takdis ve tesbih etmektir. Düalizmin diğer kanadını oluşturan karanlık alemi de ışık alemi gibi benzer bir yapılanmaya sahiptir. Işık aleminin hayat prensibinden oluşmasına karşılık, karanlık alemi yokluk, eksiklik ve düzensizliği sembolize eden kaos ya da “Kara Su”dan oluşmuştur. Mandayye ve Nasurayye sıradan halk ve rahipler anlamında kullanılmakta; Mşunai Kuşta ve Suf Denizi ise cennet ve cehennem için kullanılmaktadır.
Soru 39
Sâbiî ibadetleri içerisinde en önemli olanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dua etme
B
Kurban adama
C
Ayin yemeği
D
Bayram kutlamaları
E
Vaftiz ayini
Açıklama:
Sâbiî ibadetleri arasında en önemli olanı boy abdesti ya da vaftizdir. Masbuta, tamaşa ve rişama şeklinde üç çeşit dini yıkanma/temizlenme ayini vardır. Boy abdesti ya da tam vaftiz olarak da adlandırılan masbuta, rahip gözetiminde bir akarsuya dalıp çıkmak şeklinde yapılmaktadır. Bu yıkanma ibadetinin her Sâbiî tarafından haftada en az bir kere Pazar günü yapılması zorunludur. Tamaşa ise dini kirlenmeler sonrası bir Sâbiînin rahibe gereksinim duymaksızın kendi başına nehre üç kez dalıp çıkması şeklinde yaptığı gusüldür. Üçüncü dini yıkanma/temizlenme türü olan rişama ise İslâmdaki normal abdeste benzer bir ibadettir.
Soru 40
Sâbiîlikte, İslamdaki abdeste benzeyen yıkanma/temizlenme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rişama
B
Masbuta
C
Tamaşa
D
Panja
E
Ginza
Açıklama:
Sâbiîlikte, masbuta, tamaşa ve rişama şeklinde üç çeşit dini yıkanma/temizlenme ayini vardır. Boy abdesti ya da tam vaftiz olarak da adlandırılan masbuta, rahip gözetiminde bir akarsuya dalıp çıkmak şeklinde yapılmaktadır. Bu yıkanma ibadetinin her Sâbiî tarafından haftada en az bir kere Pazar günü yapılması zorunludur. Tamaşa ise dini kirlenmeler sonrası bir Sâbiînin rahibe gereksinim duymaksızın kendi başına nehre üç kez dalıp çıkması şeklinde yaptığı gusüldür. Üçüncü dini yıkanma/temizlenme türü olan rişama ise İslâmdaki normal abdeste benzer bir ibadettir. Panja bahar bayramı iken Ginza başlıca bir kutsal kitabın adıdır.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Uygur Türklerinin resmi dini olmuştur?
Seçenekler
A
Maniheizm
B
Mitracılık
C
Şintoizm
D
Konfüçyanizm
E
Budizm
Açıklama:
Mitracılık Anadolu’yu geçerek Yunan, Roma ve Kuzey Afrika’da yayılmıştır; Maniheizm ise henüz kurucusu Mani’nin yaşamı esnasında Suriye, Anadolu ve Orta Asya içlerinde yayılmaya çalışmıştır. Öyle ki zamanla Atlas Okyanusundan Çin’e kadar bir alanda yaygınlık kazanmış, hatta 8. Yüzyılda Uygur Türklerinin resmi dini haline gelmiştir
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi “Ateşperestlik” olarak da adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Mitracılık
B
Mecusilik
C
Sâbiîlik
D
Rinzai
E
Taoizm
Açıklama:
Zoroastrianizm ya da Zerdüştçülük ve inanç sisteminde önemli yer tutan ateş kültünden dolayı “Ateşperestlik” olarak da adlandırılan Mecusilik, Eski İran kökenli bir dinsel gelenektir. Bu inanç sistemi büyük ölçüde bağlılarını kaybetmiş olsa da Mecusilik bugün hâlâ yaşayan bir din olarak varlığını devam ettirmektedir. İran’da yaşayan Gabarlarla Hindistan ve dünyanın çeşitli bölgelerinde varlıklarını sürdüren Parsiler, Mecusi geleneğinin temsilcileridirler.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Mecusiliğin kutsal kitabı olan Avesta’nın bölümlerinden bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Yasna
B
Yaşt
C
Denkard
D
Videvdat
E
Hurda Avesta
Açıklama:
Mecusiliğin kutsal metni Avesta’dır. Birkaç ana bölümden oluşan Avesta’nın bölümleri; Yasna, Visperad, Yaşt, Videvdat (Vendidat) ve Hurda Avesta (Küçük Avesta) olarak adlandırılır. Bu bölümler arasında en eski metinler 72 kısımdan oluşan Yasna’da bulunur. Yasna’nın 16 kısmı, geleneksel olarak Zerdüşt’ün kendisine atfedilir ve bunlar Gathalar (ilahiler) diye adlandırılır. “Denkard” Pehlevice bir derlemenin ismidir.
Soru 44
Mecusi düalizmi hangi dönemde sistematize edilmiştir?
Seçenekler
A
Persler dönemi
B
Ahemenidler dönemi
C
Sanskrit dönemi
D
Sasaniler dönemi
E
Hititler dönemi
Açıklama:
Mecusiliğin dikkat çekici özelliği olarak bilinen Ahura Mazda ile Angra Mainyu düalizmi ise Sasaniler dönemi ve sonrası ortaya çıkmıştır. Her ne kadar daha önceki dönemlerde de düalizmin referansı olabilecek inanç ve düşünceler var idiyse de Mecusi düalizminin sistematize edilmesi bu dönemde olmuştur.
Soru 45
Mecusilik inanışında cesetler nasıl muamele görürler?
Seçenekler
A
Gömülürler
B
Yakılırlar
C
Mumyalanırlar
D
Suya bırakılırlar
E
Açık alanlara bırakılırlar
Açıklama:
Çok eski dönemlerde ölü gömme adetinin varlığını gösteren işaret bulunmakla birlikte sonraları Mecusilikte tıpkı Tibet Budistlerinde olduğu gibi cesetlerin açıkta bırakılarak etlerin vahşi hayvanlar ve kuşlarca yenilmesi adeti yaygınlaşmıştır. Mecusilerce ruh bedenden ayrıldıktan sonra ceset kirli sayılır ve onu toprağa gömmek, suya atmak ya da ateşte yakmak suretiyle temiz olan toprağı, suyu veya ateşi kirletmesine izin verilmez. Bunun yerine eski dönemlerde ıssız dağ başlarında, yakın zamanlarda ve günümüzde ise Dakhma ya da Sessizlik Kulesi’nde ceset açık alanda taş bloklar üzerine yatırılır ve üzerindeki elbiseler tamamen çıkartılarak açığa bırakılır ve akbabalar gibi vahşi hayvanlarca cesedin yenilerek yalnızca kemikler kalıncaya kadar bu şekilde bırakılır. Mecusilikte cesede yalnızca cenaze taşıyıcıları gibi bazı özel kişiler yaklaşabilir; bu kişilerin de özel bazı arınma ayinlerini yapmaları gerekir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Sâbiîler’in yaşadıkları bölgelerden bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Sibirya
B
Güney Irak
C
İran
D
ABD
E
Bağdat
Açıklama:
Sâbiîler, genellikle güney Irak’ta Fırat ile Dicle’nin birleştiği bataklık bölgelerle Basra ile Bağdat gibi büyük şehirlerde ve İran’da Karun nehri boyunca yer alan yerleşim birimlerinde yaşarlar. Ayrıca başta İsveç, Danimarka, ABD, Avustralya ve Kanada olmak üzere birçok Batı ülkesinde yaşamlarını sürdüren irili ufaklı Sabii cemaatleri bulunmaktadır. Sabiilerin dünya genelindeki nüfuslarının 80 ila 100 bin civarında olduğu tahmin edilmektedir. Sibirya bölgesi Sabiiler’in yaşadığı bilinen bir bölge değildir.
Soru 47
Hz. Yahya Kur’an’da adı geçen hangi peygamber ile çağdaştır?
Seçenekler
A
Hz. Adem
B
Hz. İsa
C
Hz. Süleyman
D
Hz. Yusuf
E
Hz. Yakup
Açıklama:
Her ne kadar Sâbiîler, kendi dinlerinin Hz. Adem’le birlikte başlayan bir “ilkdin” olduğunu iddia etseler de Sâbiîliğin tarihçesi gerçekte günümüzden yaklaşık iki bin yıl önce başlar. Sâbiîlik MÖ son iki yüzyıl içerisinde FilistinÜrdün bölgesinde mevcut olan heterodoks Yahudi akımları içerisinde filizlenmiştir. Sâbiîler tarafından “büyük bir önder” ve “bir ışık peygamberi” olarak adlandırılan Hz. Yahya da büyük ihtimalle Nasuralar cemaatiyle ilişki içerisindeydi. Hz. İsa’nın çağdaşı olan Yahya, Yahudi toplumunun bir üyesi olarak doğmuştu. Ancak sonradan bir peygamber olarak Yahudiliğe karşı çıkmış ve Kudüs dışında kendi cemaatini kurmuştu.
Soru 48
Sabii inanışnda göre “Işık Alemi”nin başına kim bulunur?
Seçenekler
A
Uthria
B
Malka d Hşuka
C
Malka d Nhura
D
Ur
E
Yuşamin
Açıklama:
Baştan sona Sâbiî öğretilerine metafizik ve içinde yaşanılan evren düzleminde kabul edilen bir düalizm egemendir. Yalnızca ahlaki düzlemde bir düalizmden farklı olan bu anlayış Gnostik Düalizm olarak da nitelenebilir. Gnostik dualizme göre bir tarafta ışık ve nur alemi, diğer tarafta ise karanlık alemi bulunur. Işık aleminin başında “Yüce Hayat”, “Kudretli Ruh” ve “Yüceliğin Efendisi” gibi isimler de verilen Malka d Nhura (Işık Kralı) bulunur. Işık aleminde yüce varlık Malka d Nhura’nın etrafında sayısız nurani varlık bulunur.
Soru 49
Sâbiî mabetleri nasıl adlandırılırlar?
Seçenekler
A
Sinagog
B
Şitil
C
Manda d Hayye
D
Mandi
E
Kolasta
Açıklama:
Sâbiîler ibadetlerini evlerinde ve belirli durumlarda Mandi adı verilen bir yapının önünde bulunan havuzda ve havuz kenarında yaparlar. Mandi, genellikle bir nehir kenarında kuzeye doğru yapılmış, güney tarafında bir kapı bulunan penceresiz, küçük ve basık bir kulübeden ibarettir. Bu yapının güneyinde nehirden bir kanalla açılan ve diğer bir kanalla nehre tekrar bağlanan küçük bir havuz bulunur.
Soru 50
Sâbiîlikte, rahiplikteki en üst tabakaya ne ad verilmiştir?
Seçenekler
A
Manda d Hayye
B
Mandi
C
Ptahil
D
Ginza
E
Riş ama
Açıklama:
Sâbiîlikte teorik olarak vücutça kusursuz ve sağlam olan ve soyunda bir zındıklık ya da dinden dönme olayı olmayan herkes rahip olabilir. Ancak pratikte rahiplik babadan oğula geçen bir meslek şeklinde algılanmaktadır. Rahip olacak kişinin evli olması ideal olarak görülen bir durumdur. Rahiplikteki en üst tabakaya “Riş ama” adı verilir. Bu görev yalnızca dini anlamda değil siyasal anlamda da Sâbiî toplumunun liderliğini ifade etmektedir. Ganzibra’lık ise yöresel baş rahiplik görevine tekabül etmektedir. Normal rahiplere Tarmida, yardımcı rahiplere ise Aşganda adı verilmektedir.
Soru 51
Mecusilik nerede ortaya çıkmış bir dindir?
Seçenekler
A
Çin
B
İran
C
Yunanistan
D
Moğolistan
E
Arabistan
Açıklama:
Zoroastrianizm ya da Zerdüştçülük ve inanç sisteminde önemli yer tutan ateş kültünden dolayı “Ateşperestlik” olarak da adlandırılan Mecusilik, Eski İran kökenli bir dinsel gelenektir.
Soru 52
Mecusilik inancının peygamberi kimdir?
Seçenekler
A
İsa
B
Musa
C
Buda
D
Zerdüşt
E
İbrahim
Açıklama:
Parsiler, Mazdayasna olarak adlandırdıkları yüce varlık Ahura Mazda’nın her şeyi bilen ve her şeye gücü yeten tek rab olduğu inancına sahiptirler. Ayrıca onlar Zerdüşt’ün peygamberliğine, vahye, ruhun ölümsüzlüğüne, haşre, hesaba ve öte dünya (cennet ve cehennem) yaşantısına da inanırlar.
Soru 53
Mecusilik inancında Tek tanrı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Krişna
B
Ameratat
C
Buda
D
Aşa Vahişta
E
Ahura Mazda
Açıklama:
Mecusiler, inanç sistemlerinin tarihin en eski hatta ilk evrensel tektanrıcı dinsel geleneği olduğunu sıkça vurgularlar. Parsiler, Mazdayasna olarak adlandırdıkları yüce varlık Ahura Mazda’nın her şeyi bilen ve her şeye gücü yeten tek rab olduğu inancına sahiptirler.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi Mecusilik inancına göre yaratılmış ilk insan prototipine verilen addır?
Seçenekler
A
Ehrimen
B
Ahura Mazda
C
Zerdüşt
D
Gayomart
E
Maşye
Açıklama:
İnsanın yaratılışı konusunda Mecusilik, Ahura Mazda’nın önce ilk prototip insan olan Gayomart’ı yarattığını düşünür. Gayomart, Ahura Mazda ile Spendarmat’ın yani yeryüzünün oğlu olarak tanımlanır.
Soru 55
Mecusilikte yeryüzüyle ilgili yaratılış Ahura Mazda’dan südur eden 7 asli varlıkla ilşkilendirilir. Bunlardan Aşa vahişta aşağıdakilerden hangisi ile ilşkilendirilir?
Seçenekler
A
Sığır
B
Metaller
C
Toprak
D
Ateş
E
Su
Açıklama:
Mecusilikte yeryüzüyle ilgili yaratılış Ahura Mazda’dan südûr eden 7 asli varlıkla da ilişkilendirilir. Bu asli varlıklardan Vohu Manah sığırın, Aşa Vahişta ateşin, Khsatra Vainya metallerin, Spenta Armaiti yeryüzü tabakasının yani toprağın, Ameretat bitkilerin, Haurvatat ise suyun efendisi olarak görülür. Son olarak insanın ise Ahura Mazda’nın ruhsal varlığı olan Spenta Mainyu’nun koruması altında olduğuna inanılır.
Soru 56
Mecusilikte var olan Mecusi düalizm hangi dönemde sistematize edilmiştir?
Seçenekler
A
Zerdüşt döneminde
B
Pehleviler döneminde
C
Sasaniler döneminde
D
20. yüzyılda
E
Persler döneminde
Açıklama:
Mecusiliğin dikkat çekici özelliği olarak bilinen Ahura Mazda ile Angra Mainyu düalizmi ise Sasaniler dönemi ve sonrası ortaya çıkmıştır. Her ne kadar daha önceki dönemlerde de düalizmin referansı olabilecek inanç ve düşünceler var idiyse de Mecusi düalizminin sistematize edilmesi bu dönemde olmuştur.
Soru 57
Sabiilerin kutsal kitaplarından olan Ginza’da genel olarak hangi konular yer almaktadır?
Seçenekler
A
Dualar ve teolojik konular
B
Günlük yaşama dair konular
C
Savaşlar
D
Yahya peygambere ilişkin konular
E
Günlük yapılması gereken ritüeller
Açıklama:
Sâbiîlerin kutsal kitapları yazılı metinler ve sır metinleri şeklinde iki ana grupta toplanabilir. Sâbiî kutsal kitapları arasında en önemli yeri oluşturan temel kitaplar Ginza, Draşya d Yahya ve Kolasta’dır. Ginza yaklaşık 600 sayfadan oluşur. “Adem’in Kitabı” diye de adlandırılan bu kutsal kitap, çeşitli dualar, teoloji,mitoloji, ölüm ve ölüm sonrası hayat ve benzeri konuları ihtiva eder.
Soru 58
Sabiilik inancında önemli bir yere sahip olan Malka d Hşuka ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
İnsan
B
Ahiret
C
Karanlık Kralı
D
Işık Kralı
E
Peygamber
Açıklama:
Yönlerden güneyde olduğuna inanılan alemin başında zaman zaman Ur ya da “Büyük Canavar” diye de adlandırılan Malka d Hşuka (Karanlık Kralı) bulunur. Malka d Hşuka, karanlık alemindeki sayısız kötü varlığın yaratıcısı ve yayıcısı olarak nitelenir.
Soru 59
“Ateşperestlik” olarak adlandırılan dinsel gelenek hangisidir?
Seçenekler
A
Mitracılık
B
Mecusilik
C
Hinduizm
D
Taoizm
E
Sâbiîlik
Açıklama:
Zoroastrianizm ya da Zerdüştçülük ve inanç sisteminde önemli yer tutan ateş kültünden dolayı “Ateşperestlik” olarak da adlandırılan Mecusilik, Eski İran kökenli bir dinsel gelenektir
Soru 60
18. yüzyılda kaleme alınan Kıssa i Zarduştan i Hindustân’a göre, Gujerat Parsi toplumu zamanla farklı yerleşim merkezlerinde müstakil cemaatler halinde gelişmiş ve böylelikle her biri bir rahip grubunun idaresi altında olan 5 ana bölgeye (panth) ayrılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi bu bölgelerdendir?
Aşağıdakilerden hangisi bu bölgelerdendir?
Seçenekler
A
Magianlar
B
Sasaniler
C
Khambattalar
D
Ahuralar
E
Ahemenidler
Açıklama:
18. yüzyılda kaleme alınan Kıssa i Zarduştan i Hindustân’a göre, Gujerat Parsi toplumu zamanla farklı yerleşim merkezlerinde müstakil cemaatler halinde gelişmiş ve böylelikle her biri bir rahip grubunun idaresi altında olan 5 ana bölgeye (panth) ayrılmıştır: Bunlar: Sancaralar, Bhagaryanlar, Godavralar, Bharuchalar ve Khambattalar’dır
Soru 61
I. Videvdat
II. Zurvaniyye
III. Yasna
IV. Yaşt
V. Seneviye
Avesta’nın bölümleri hangisinde doğru olarak verilmiştir?
II. Zurvaniyye
III. Yasna
IV. Yaşt
V. Seneviye
Avesta’nın bölümleri hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
II ve V
B
III ve IV
C
I,IV,V
D
I,III,IV
E
I,II,III,IV,V
Açıklama:
Mecusiliğin kutsal metni Avesta’dır. Birkaç ana bölümden oluşan Avesta’nın bölümleri; Yasna, Visperad, Yaşt, Videvdat (Vendidat) ve Hurda Avesta (Küçük Avesta) olarak adlandırılır. Bu bölümler arasında en eski metinler 72 kısımdan oluşan Yasna’da bulunur. Yasna’nın 16 kısmı, geleneksel olarak Zerdüşt’ün kendisine atfedilir ve bunlar Gathalar (ilahiler) diye adlandırılır.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi Ahura Mazda’dan zuhur eden ya da onun tarafından yaratılan asli ilahi varlıklardan birisidir?
Seçenekler
A
Vohu Manah
B
Apam Napat
C
Sraoşa
D
Aşi
E
Geuş Urvan
Açıklama:
Zerdüşt bütün varlıkların Ahura Mazda’dan zuhur ettiğine inanmaktaydı. O, var oluşun başlangıcını yüce tanrıdan zuhur eden ya da onun tarafından yaratılan 7 asli ilahi varlıkla açıkladı. Ahura Mazda öncelikle kendisinin kutsal ruhu Spenta Mainyu ile diğer 6 ilahi varlığı yarattı. Ameşa Spenta (kutsal ölümsüz) olarak da adlandırılan bu altı yüce varlık; Vohu Manah (iyi düşünce), Aşa Vahişta (iyi gerçek), Spenta Armaiti (iyi sadakat), Khşatrha Vairya (cazip hükümranlık), Haurvatat (bütünlük) ve Ameratat (ölümsüzlük)tür. Bu ilahi varlıklar, aynı zamanda Bilge Rab Ahura Mazda’nın soyut veçheleri olarak da görülürler.
Soru 63
“Yeryüzündeki her canlının ilahi alemde bir sureti ya da eşi vardır. Fravaşi öğretisi olarak da bilinen bu inanca göre, yeryüzündeki maddi varlık geçicidir; aslolan ruhun ilahi alemdeki bedeniyle birleşmesidir. Cehennem bir arınma yeridir; Angra Mainyu tarafından yönetildiğine inanılan bu mekanda arınan ruhlar da sonra cennete gideceklerdir.” inancını savunan dinsel gelenek hangisidir?
Seçenekler
A
Sâbiîlik
B
Mitracılık
C
Maniheizm
D
Zerdüşt
E
Mecusilik
Açıklama:
Mecusi inancına göre yeryüzündeki her canlının ilahi alemde bir sureti ya da eşi vardır. Fravaşi öğretisi olarak da bilinen bu inanca göre, yeryüzündeki maddi varlık geçicidir; aslolan ruhun ilahi alemdeki bedeniyle birleşmesidir. Cehennem bir arınma yeridir; Angra Mainyu tarafından yönetildiğine inanılan bu mekanda arınan ruhlar da sonra cennete gideceklerdir. Zamanın sonunda metal eriyiğinden oluşan bir nehir dünyaya akacak ve herkes bu nehirden geçmek zorunda olacaktır. Bu nehir, iyiler için adeta ılık bir süt gibi olacak kötüleri ise yok edecektir. Nihayet bu nehir cehenneme de dökülecek ve oradaki Angra Mainyu’yu da yok edecektir.
Soru 64
Mecusilikte yıllık olarak kutlanan 7 büyük bayramdan en önemlisi hangisidir?
Seçenekler
A
Gahambar
B
No Ruz
C
Mehregan
D
Haoma
E
Rapitvan
Açıklama:
Mecusilikte yılın çeşitli aylarına dağılmış vaziyette bir dizi kutsal gün ve bayram bulunmaktadır. Yıllık olarak kutlanan 7 büyük bayramdan en önemlisi No Ruz (Nevruz) adı verilen yeni yıl bayramıdır. No Ruz tabiatın dirilişi anısına kutlanan bir çeşit bahar bayramıdır.
Soru 65
Sabilerce kutsal metin ve ibadet dili olarak kullanılan dil hangisidir?
Seçenekler
A
Aramice
B
İbranice
C
Mandence
D
Farsça
E
Pencapca
Açıklama:
Mandence, Sabilerce kutsal metin ve ibadet dili olarak kullanılan ve Aramicenin diyalektlerinden biridir.
Soru 66
Sâbiî kutsal kitapları arasında en önemli yeri oluşturan temel kitaplar hangi seçenekte verilmiştir?
Seçenekler
A
Ginza, Draşya d Yahya, Kolasta
B
Humuta, Hukhta, Huvarşta
C
Yasna, Visperad, Yaşt
D
Kojiki, Nihongi, Fudoki
E
Gatha, Videvdat, Hurda Avesta
Açıklama:
Sâbiî kutsal kitapları arasında en önemli yeri oluşturan temel kitaplar Ginza, Draşya d Yahya ve Kolasta’dır. İki ana kısma (Sağ Ginza ve Sol Ginza) ayrılan ve “hazine” anlamına gelen Ginza yaklaşık 600 sayfadan oluşur. “Adem’in Kitabı” diye de adlandırılan bu kutsal kitap, çeşitli dualar, teoloji, mitoloji, ölüm ve ölüm sonrası hayat ve benzeri konuları ihtiva eder. Draşya d Yahya (Yahya’nın Öğretileri) ise adından da anlaşılacağı gibi, büyük ölçüde Yahya’yı ve öğretilerini konu alan bir kitaptır. Kolasta (Kolleksiyon ya da Övgü) ise gusül, ayin yemekleri ve benzeri ibadetlerle ilgili dua ve uygulamaları konu alan bir günlük ibadet kitabıdır.
Soru 67
"Sâbiîlik inancına göre Adem, inanan bir insandır. Zira yüce Tanrı insanı kötü varlıkların eline bırakmamış; ruhun bedene konuluş anından itibaren onu eğitmesi için Manda d Hayye’yi ve onu korumaları için de üç ilahi muhafızı yeryüzüne indirmiştir."
Aşağıdakilerden hangisinde bu muhafızlar doğru olarak verilmiştir?
Aşağıdakilerden hangisinde bu muhafızlar doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Yuşamin, Abatur, Ptahil
B
Uthria, Malkia, Hayye
C
Ginza, Esoterik, Kolasta
D
Hayye ,Yuşamin, Şitil
E
Hibil, Şitil ,Anuş
Açıklama:
Adem, inanan bir insandır. Zira yüce Tanrı insanı kötü varlıkların eline bırakmamış; ruhun bedene konuluş anından itibaren onu eğitmesi için Manda d Hayye’yi ve onu korumaları için de üç ilahi muhafızı (Hibil, Şitil ve Anuş’u) yeryüzüne indirmiştir. Böylelikle ilahi yolu tanıyan ilk insan yüce Işık Kralı’na itaat eden bir varlık haline gelmiştir. Ayrıca Adem’in yeryüzünde yalnız kalmaması amacıyla Havva da yaratılmıştır.
Soru 68
Rahip gözetiminde bir akarsuya dalıp çıkmak şeklinde yapılmaktadır. Her Sâbiî tarafından haftada en az bir kere Pazar günü yapılması zorunludur.
Yukarıda anlatılan yıkanma ibadeti hangisidir?
Yukarıda anlatılan yıkanma ibadeti hangisidir?
Seçenekler
A
Mandi
B
Tamaşa
C
Parvania
D
Masbuta
E
Rişama
Açıklama:
Sâbiî ibadetleri arasında en önemli olanı boy abdesti ya da vaftizdir. Masbuta, tamaşa ve rişama şeklinde üç çeşit dini yıkanma/temizlenme ayini vardır. Boy abdesti ya da tam vaftiz olarak da adlandırılan masbuta, rahip gözetiminde bir akarsuya dalıp çıkmak şeklinde yapılmaktadır. Bu yıkanma ibadetinin her Sâbiî tarafından haftada en az bir kere Pazar günü yapılması zorunludur. Tamaşa ise dini kirlenmeler sonrası bir Sâbiînin rahibe gereksinim duymaksızın kendi başına nehre üç kez dalıp çıkması şeklinde yaptığı gusüldür. Üçüncü dini yıkanma/temizlenme türü olan rişama ise İslâmdaki normal abdeste benzer bir ibadettir.
Soru 69
Mecusi geleneğinin günümüzde İran'da yaşayan temsilcilerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Brahmiler
B
Gabarlar
C
Parsiler
D
Gujeratiler
E
Medler
Açıklama:
Zerdüşt ve Mecusilik dinlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 70
Sâbiîliğe Batıda verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mazdaizm
B
Mandeizm
C
Parsilik
D
Maniheizm
E
Harranilik
Açıklama:
Kur’an’da kendilerinden bahsedilen Sabiilerin kimliğini ve Sâbiîlik konusunu açıklayabileceksiniz.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi İran ve Irak coğrafyasında ortaya çıkan bir din değildir?
Seçenekler
A
Sabiilik
B
Mitracılık
C
Zerdüştilik
D
Sihizm
E
Maniheizm
Açıklama:
Zerdüşt ve Mecusilik dinlerini açıklayabileceksiniz.
Ünite 6
Soru 1
Yahudiler kendilerinin kimin soyundan geldiğine inanmaktadır?
Seçenekler
A
Hz. İbrahim
B
Hz. Yahya
C
Hz. İsa
D
Hz. Nuh
E
Hz. Süleyman
Açıklama:
Yahudiler kendilerinin İbrani Abram’dan (Hz. İbrahim) geldiklerine inanmakta, kutsal kitaplarının diline İbranice denilmekte, dinlerini ve milliyetlerini adlandırırken Yahudi terimi kullanılmaktadır.
Soru 2
Yahudiliğe göre Hz. Adem’den sonra insanlığın ikinci atası kimdir?
Seçenekler
A
Hz. İbrahim
B
Hz. Nuh
C
Hz. Yakup
D
Hz. İshak
E
Hz. Musa
Açıklama:
Yahudi inancına göre Hz. Adem’den sonra insanlığın ikinci atası Hz. Nuh’tur. Adem’le Nuh arasında on, Nuh ile İbrahim arasında da on nesil vardır. Nuh’un üç oğlundan Sam’ın soyundan gelenlere sami kavimler denilmektedir. Sam’ın soyundan gelen Eber, Hz. İbrahim’in büyük atasıdır ve Hz. İbrahim’e, Eber’in (Ever) soyundan geldiği için İvri (İbrani) denildiği gibi Eber’in bütün çocuklarına da (Tevrat/Tekvin, 10/21) İvrim (İbraniler) denilmektedir.
Soru 3
İnanışa göre İsrail terimi ne anlama gelmektdir?
Seçenekler
A
korkulan, kimse
B
temiz, saf kişi
C
vaad edilmiş
D
güçlü, üstün
E
ari, karışmamış
Açıklama:
İsrail (Yisrael) terimi iki kelimeden oluşmaktadır ve kelimenin ilk kısmını oluşturan İsra (Yisra) kelimesi, kesin olmamakla birlikte “üstün gelmek, parlamak, şifa vermek, güreşmek, güçlü kılmak” gibi anlamlara, sonundaki “el (il)” ise tanrı anlamına gelmektedir. Tevrat’a göre bu terim, Yakup’la güreşen birisi tarafından ona verilmiştir ve “ El (Allah) ile uğraşan, güreşen, Tanrıya karşı güçlü olan” anlamındadır. Tevrat’ta anlatıldığına göre bir gece çölde Yakup, bir adamla karşılaşmış ve güreşe başlamışlar, sabaha kadar süren güreş sonunda, güreştiği kişi Yakub’a “Artık sana Yakup değil, ancak İsrail denilecek; çünkü Allah ile ve insanlarla uğraşıp üstün geldin” demiştir (Tevrat/Tekvin 32/22-32).
Soru 4
İsrailoğullarının ırki üstünlük iddasında bulunmalarının sebebi nedir?
Seçenekler
A
Kendilerine pek çok peygamberin gelmesi
B
Hz. Nuh’un soyundan geldiklerine inanmaları
C
Üç ilahi dinden en eskisine inanmaları
D
Yaşayan en eski kavimlerden biri olmaları
E
Tanrı tarafından seçilmiş halk olduklarına inanmaları
Açıklama:
İsrail kavminin kutsallık vasfını kazanması Tanrı’nın kendilerini seçip ahitleşmesiyle bağlantılı olarak ortaya konmuştur: “Siz Tanrınız Rab için kutsal bir kavimsiniz. Tanrınız Rab, kendi has kavmi olmanız için yeryüzündeki bütün milletler arasından sizi seçti” (Tevrat/Tesniye 7/6). Tanrı’nın seçilmiş kavmi oldukları inancı İsrailoğullarının ırki üstünlük iddiasında bulunmalarına yol açmış, kendilerini imtiyazlı görerek diğer insanları hakir görmüşlerdir.
Soru 5
Yahudi terimi ne zamandan sonra kullanılmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Hz. Musa’nın ölümünden sonra
B
Babil sürgününden sonra
C
Hz. Yakup’un ölümünden sonra
D
Hristiyanlıktan sonra
E
Roma İmparatorluğu istilasından sonra
Açıklama:
Yahudiler, Hz. Yakup’tan Hz. Süleyman’ın vefatına kadar İsrail ve İsrail oğulları olarak anılmıştır. Hz. Süleyman’dan sonra İsrail devleti ikiye bölünmüş, on kabilenin oluşturduğu kuzeydeki krallığa İsrail, iki kabilenin oluşturduğu güneydeki krallığa ise Yahuda adı verilmiştir. İsrail krallığı M.Ö. 722’de Asurlular tarafından yıkılmış, Babil sürgünü sonrasında “Yahudi” ismi ön plana çıkmış ve İsrailoğulları, Yahudi olarak anılmaya başlamıştır ancak İsrail ismi de kullanılmaya devam etmiştir.
Soru 6
Yahudilerin Hıristiyan ülkelerde İsraili, Müslüman ülkelerde ise Musevi ismini tercih etmelerinin nedeni nedir?
Seçenekler
A
İsrailoğulları soyundan gelmeleri
B
Peygamberlerinin Hz. Musa olması
C
Yahudiliğin yalnızca bir ırkı temsil etmesi
D
Yahudiliğin zamanla aşağılayıcı bir anlam kazanması
E
Yahudiliğin hem bir ırkı hem de dini temsil etmesi
Açıklama:
Yahudi kelimesi hem bir milleti hem de o milletin inanç, kültür ve geleneğini ifade etmektedir. Batıda İsa’yı çarmıha gerdirmekle itham edilmeleri ve milletler arasında ayrı gruplar olarak yaşamaları sebebiyle kapalı ve karanlık cemaatlerle ilişkilendirilmiş, tehdit olarak algılanmış dolayısıyla da Yahudi kelimesi küçük düşürücü ve hakaret anlamı kazanmıştır. Bu sebeple de Yahudiler, Hıristiyan ülkelerde İsraeli ismini, Müslüman ülkelerde de Yahudi ismi aşağılayıcı ve kötü bir anlamda kullanıldığı için Musevi ismini kullanmayı tercih etmişlerdir.
Soru 7
Yahudi hukukuna göre bir kişinin Yahudi kabul edilmesinin temel şartı nedir?
Seçenekler
A
Yahudi bir anneden doğmak
B
Hz. Musa’yı peygamber kabul etmek
C
Tevrat’ı kutsal metin kabul etmek
D
Yahudi bir babadan dünyaya gelmek
E
Yahudi bir anne babadan dünyaya gelmek
Açıklama:
Yahudi dini hukukuna göre Yahudi isimlendirmesi, Yahudi anneden doğan veya usulüne uygun olarak Yahudiliğe kabul edilen kişiyi ifade etmektedir. Geleneksel Yahudi hukukuna göre bir kişinin Yahudi kabul edilmesi öncelikle Yahudi bir anneden doğmuş olma şartına bağlıdır. Yahudi olunmaz, Yahudi doğulur sözü de bu temel kuralı yansıtmaktadır. Dolayısıyla baba Yahudi olsa bile, anne Yahudi değilse çocuk Yahudi sayılmamaktadır.
Soru 8
Kur’an’da ve Hadislerde ismi en çok zikredilen peygamber kimdir?
Seçenekler
A
Hz. İbrahim
B
Hz. İsmail
C
Hz. Musa
D
Hz. İshak
E
Hz. Davut
Açıklama:
Hz. Musa hem Tevrat’ta hem de Kur’an’da kendisine geniş yer verilen önemli ve büyük bir peygamberdi. Hz. Musa, Kur’an’ın otuz dört suresinde 136 defa zikredilmektedir. O, Kur’an’da ve Hadislerde zikredilen peygamberler arasında kendisinden en çok söz edilen peygamberdir.
Soru 9
İsrailoğulları kimin döneminde yerleşik hayata geçmiştir?
Seçenekler
A
Hz. Musa
B
Hz. İshak
C
Hz. Süleyman
D
Hz. Davud
E
Hz. Yusuf
Açıklama:
Yahudilere göre Davud, peygamber değil kraldır. Savaşçı ve stratejist özellikleriyle öne çıkan Kral Davud, bağlı bulunduğu güneydeki Yahuda ile kuzeydeki İsrail bölgelerine ait kabileleri tek bir merkez etrafında toplamak amacıyla stratejik konuma sahip bulunan Kudüs’ü fethedip krallığın merkezi yapmıştır. Onun zamanında İsrailoğulları yerleşik hayata geçerek tek bir merkez etrafında toplanmış, askeri, siyasi ve idari teşkilatlanmasını tamamlayarak bir devlet olmuştur.
Soru 10
Tevrat’a son şeklini veren kişi kimdir?
Seçenekler
A
Hz. Süleyman
B
Hz. Davud
C
Ezra
D
Nehemya
E
Kral Saul
Açıklama:
Yahudilik tarihinde ve geleneğinde önemli bir isim olan Ezra, bir peygamber değildir fakat peygamberden de öte bir konuma sahiptir. Yahudi din bilginlerine göre Hz. Musa önce gelmeseydi Tevrat, Ezra’ya verilecekti. Hikmet sahibi, bilgili bir kimse ve Tevrat’ın usta yazıcısı olarak tanınan Ezra, mabedin yeniden yapımına öncülük etmiş, Tevrat’ın yeniden yazılması ve Yahudi hayatındaki yerini alması onun sayesinde olmuştur. Ezra, Babilden geldikten sonra, İsrail topraklarında yaşayan Yahudiler arasında sözlü yorumu ile birlikte tamamen unutulan Tevrat’ı yeniden yazmıştır. Nehemya, Ezra döneminde bir yönetici; Kral Saul ise İsrailoğullarının ilk kralıdır.
Soru 11
Yahudi inancına göre İsrail oğullarının soyu kime dayanmaktadır?
Seçenekler
A
Hz. Musa
B
Hz. Süleyman
C
Hz. İshak
D
Hz. İbrahim
E
Hz. Yakup
Açıklama:
Yahudiler kendilerinin İbrani Abram’dan (Hz. İbrahim) geldiklerine inanmakta, kutsal kitaplarının diline İbranice denilmekte, dinlerini ve milliyetlerini adlandırırken Yahudi terimi kullanılmakta, diğer taraftan İsrail oğulları diye bilinmektedirler.
Soru 12
Geleneksel Yahudi hukukuna göre Yahudi kimdir?
Seçenekler
A
Museviliği kabul eden kişi
B
Hz. İbrahim’in soyundan gelenler
C
Yahudi babanın çocuğu
D
Sadece Yahudi anne-babadan olanlar
E
Yahudi annenin çocuğu
Açıklama:
Günümüzde yaygın olarak kullanılan Yahudi kelimesi, çeşitli Yahudi gruplar tarafından Yahudi kimliğinin farklı unsurlarını oluşturan dini, kültürel ve etnik yönüyle tanımlanmaktadır. Geleneksel Yahudi hukukuna göre bir kişinin yahudi kabul edilmesi öncelikle Yahudi bir anneden doğmuş olma şartına bağlıdır. Yahudi olunmaz, Yahudi doğulur sözü de bu temel kuralı yansıtmaktadır. Dolayısıyla baba Yahudi olsa bile, anne Yahudi değilse çocuk Yahudi sayılmamaktadır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Yahudi olarak doğmayanların Yahudiliğe geçişte yerine getirilmesi gereken kurallardan biridir?
Seçenekler
A
Erkek için sünnet olma
B
Yahudi bir kadın tarafından evlat edinmek
C
Yahudi biri ile evlenmek
D
İsrail’de doğmak
E
Sinagoga bağış yapmak
Açıklama:
Geleneksel Yahudi hukukuna göre bir kişinin yahudi kabul edilmesi öncelikle Yahudi bir anneden doğmuş olma şartına bağlıdır. Ancak Yahudi dini hukukunun bu temel prensibinin yanında, Yahudi dinine girmek isteyenlere de müsaade edilmiş, kapı açık tutulmuştur. Yahudi doğmadığı halde Yahudi olmak isteyenlerin belli bazı safhalardan geçmesi gerekmektedir. Yahudiliğe geçişin temel prosedürü erkek için sünnet olma, ayrıca erkek ve kadın için mikve adı verilen bir havuzda tümüyle suya dalma (tevilah) ve Yahudi şeriatının emirlerini kabul etmedir.
Soru 14
Yahudilik ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Monoteist bir dindir
B
Semavi bir dindir
C
Kutsal kitabı incildir
D
Peygamberi Hz. Musa’dır
E
Yahudilik bir eylem ve gelenek dinidir
Açıklama:
Yahudilik, Hz. İbrahimi referans olarak kabul eden monoteist din ailesinin üç halkasından biri ve en eskisidir. Peygamberi Hz. Musa, Kutsal kitabı ise Tevrat’tır. İncil ise Hristiyanlığın kutsal kitabıdır.
Soru 15
Yahudilerin kavimlerini diğer kavimlerinden üstün görmelerinin dayanağı nedir?
Seçenekler
A
Yahudilerin varlıklı olması
B
Tanrı tarafından seçildiklerine dair inanç
C
Nüfuslarının çok olması
D
Köklü bir geçmişe sahip olmaları
E
Semavi dinlerin en eskisi olması
Açıklama:
İsrail kavminin kutsallık vasfını kazanması Tanrı’nın kendilerini seçip ahitleşmesiyle bağlantılı olarak ortaya konmuştur: “Siz Tanrınız Rab için kutsal bir kavimsiniz. Tanrınız Rab, kendi has kavmi olmanız için yeryüzündeki bütün milletler arasından sizi seçti” (Tevrat/Tesniye 7/6).
Soru 16
Tahminlere göre Hz. Musa ve israiloğulları hangi tarihte Mısır’dan çıkmışlardır?
Seçenekler
A
M.Ö. 10. Yüzyılda
B
M.Ö. 15. Yüzyılda
C
M.Ö. 8. Yüzyılda
D
M.Ö. 13. Yüzyılda
E
M.Ö. 9. Yüzyılda
Açıklama:
Kardeşi Harun ile birlikte, Firavun’a giden Musa, İsrailoğullarını salıvermesini istemiş fakat Firavun kabul etmemiştir. Firavun, musibetler sonrasında İsrail oğullarının gitmesine izin vermiş, fakat daha sonra pişman olarak peşlerine düşmüştür. Musa önderliğindeki İsrail oğulları, ilahi bir mucize sonucu denizi aşmışlar, onları takip eden firavun ve ordusu ise boğulmuştur. Mısır’dan çıkışın tarihi tam olarak bilinmemekte, M.Ö.XIII. yüzyılda olduğu tahmin edilmektedir.
Soru 17
Yahudilere göre Hz. İbrahim nerede doğmuştur?
Seçenekler
A
Kudüs
B
Mekke
C
Urfa
D
Ur
E
Kahire
Açıklama:
Yahudiler kendilerinin büyük ata İbrahim’den geldiklerine inanmaktadırlar. Tevrat’taki anlatıma göre göçebe bir Arami olan İbrahim, Mezopotamya’da Kaldelilerin Ur kentinde doğmuş, daha sonra babası Terah ve ailesiyle birlikte Harran’a gitmiş, orada bir müddet kaldıktan sonra, Tanrının emri doğrultusunda, ailesini ve yeğeni Lut’u da alarak Kenan (Filistin) topraklarına göç etmiştir.
Soru 18
Yahudi tarihi için önemli bir isim olan ve İsrailoğullarının yerleşik hayata geçerek tek bir merkez etrafında toplanması, askeri, siyasi ve idari teşkilatlanmasıyla bir devlet olunmasında rol oynayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hz. Musa
B
Hz. İsa
C
Hz. Davud
D
Hz. Yakup
E
Hz. Süleyman
Açıklama:
Saul’ün ölümünden sonra, yine Tanrı’nın emriyle Davud kral oldu (M.Ö. 1010-970). Yahudilere göre Davud, peygamber değil kraldır. Kral Davud, Yahudi tarihi için önemli bir isimdir. Onun zamanında İsrailoğulları yerleşik hayata geçerek tek bir merkez etrafında toplanmış, askeri, siyasi ve idari teşkilatlanmasını tamamlayarak bir devlet olmuştur.
Soru 19
Kudüs’te bulunan ve Yahudiler tarafından kutsal kabul edilen mabet ilk kez kimler tarafından hangi tarihte yıkılmıştır?
Seçenekler
A
Babilliler, M.Ö. 587
B
Persler, M.Ö.420
C
Asurlular, M.Ö. 650
D
Romalılar, M.S. 70
E
Babilliler, M.Ö.200
Açıklama:
Kuzeydeki İsrail Krallığının yıkılmasından bir buçuk asır sonra, güneydeki Yahuda Krallığı da, tüm dini reform denemelerine rağmen, aynı akıbete uğramış ve Buhtunnasr (Nebukadnetsar) yönetimindeki Babilliler tarafından M.Ö.587’de yıkılmıştır. Buhtunnasr, Yahuda Krallığını yıkmış, Kudüs yakılıp yıkılmış, bu esnada Süleyman Mabedi de tahrip olmuş, böylece I. Mabet dönemi sona ermiştir.
Soru 20
Bugünkü Tevrat’ın, dört farklı zamanda dört ayrı kişi veya grup tarafından kaleme alınmış metinlerin, M. Ö. IV. yüzyılda bir araya getirilmiş olduğunu ileri süren “dört kaynak teorisi” kime aittir?
Seçenekler
A
Spinoza
B
R. Simon
C
Astruc
D
J. Wellhausen
E
Satre
Açıklama:
Geddes, Kuenen, Ilgen gibi araştırmacılarca devam ettirilen Kitab-ı Mukaddes çalışmaları J. Wellhausen tarafından geliştirilerek dört kaynak teorisi ileri sürülmüştür. “Dört kaynak teorisi”, bugünkü Tevrat’ın, dört farklı zamanda dört ayrı kişi veya grup tarafından kaleme alınmış metinlerin, M. Ö. IV. yüzyılda bir araya getirilmiş olduğunu ileri sürmektedir. Buna göre Tevrat, kronolojik sıra itibarıyla Yahvist, Elohist, Deuteronomist ve Ruhban metinlerinden meydana gelmiştir.
Soru 21
Dönüş Yasası kaç yılında çıkmıştır?
Seçenekler
A
1980
B
1896
C
1950
D
1967
E
1879
Açıklama:
İsrail’de 1950’de çıkarılan “Dönüş Yasası” her Yahudi’ye, İsrail’e göç etme ve İsrail vatandaşlığına alınma imkanı veriyordu.
Soru 22
Halahah ne demektir?
Seçenekler
A
Dini Tören
B
İnanan Kimse
C
İbadet Yeri
D
Dini Hukuk
E
Kutsal Kitap
Açıklama:
Yahudi dini hukukuna halahah denir.
Soru 23
Yahudilik ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yahudilik inanca yönelik esaslar ve teolojik tartışmalara çok önem vermez
B
Dogmalardan oluşur
C
Şeriatin önemli bir yeri vardır.
D
Bir eylem ve gelenek dinidir.
E
Yahudi kimliğini belirleyen temel kıstas ne olduğun ve ne yaptığın sorusu olmuştur
Açıklama:
Yahudilik’te dogmalar koleksiyonu yoktur. İnanca yönelik pek çok konu, sonraki dönemlerde dogmalaştırılmıştır. Yahudilik inanca yönelik esaslar ve teolojik tartışmalardan çok, Tevrat ve diğer dini literatürde ifadesini bulan dini kurallara (şeriat) önem vermektedir. Yahudilik, her şeyden önce bir eylem ve gelenek dinidir. Yahudi kimliğini belirleyen temel kıstas ne düşündüğünden ve neye inandığından ziyade, ne olduğun ve ne yaptığın sorusu olmuştur
Soru 24
Yahudiliğin kökeni kime dayandırılmaktadır?
Seçenekler
A
İsmail
B
İbrahim
C
İsa
D
Musa
E
Nuh
Açıklama:
Yahudiler kendilerinin büyük ata İbrahim’den geldiklerine inanmaktadırlar. İsrail oğullarının ve İsrail dininin kökeni Yahudi geleneğinde ilk İbrani atası, ilk monoteist ve aynı zamanda ilk Yahudi kabul edilen İbrahim’e dayandırılmaktadır.
Soru 25
Tanrı tarafından peygamber olarak seçilen, İsrailoğullarını Firavunun zulmünden kurtarmakla görevlendirilen, daha sonra da kendisine 137 Tevrat verilen bir peygamberdir ve Yahudilere göre peygamberlerin en büyüğüdür. Yukarıda özellikleri verilen peygamber aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hz. İsmail
B
Hz. İbrahim
C
Hz. İsa
D
Hz. Musa
E
Hz. Nuh
Açıklama:
Hz. Musa tanrı tarafından peygamber olarak seçilen, İsrailoğullarını Firavunun zulmünden kurtarmakla görevlendirilen, daha sonra da kendisine 137 Tevrat verilen bir peygamberdir ve Yahudilere göre peygamberlerin en büyüğüdür.
Soru 26
Yahudi tarihinde I. Mabet Dönemi kim zamanında başlamıştır?
Seçenekler
A
Davut
B
Musa
C
Süleyman
D
İbrahim
E
Yeşu
Açıklama:
Tanrının vaat ettiği gibi Süleyman, Kudüs’teki Moriah tepesine büyük mabedi inşa etti. Böylece Yahudi tarihinde I. Mabet Dönemi başlamış oldu.
Soru 27
1290’lı yıllarda başlayan Yahudileri Avrupa’dan kovma politikasında onlara sahip çıkan ülke aşağısdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pers İmparatorluğu
B
Safavi Devleti
C
Bizans İmparatorluğu
D
Abbasi Devleti
E
Osmanlı İmparatorluğu
Açıklama:
Yahudiler 1290’da İngiltere’den, 1322 ve 1394’te Fransa’dan, 1421’de Avusturya’dan, 1424’te Köln’den, 1470’te Bavyera’dan, 1483’te Varşova’dan, 1492’de İspanya’dan, 1493’te Sicilya’dan, 1497’de Portekiz’den kovuldular ve Osmanlı, kovulan Yahudilere kucak açtı, onları himaye etti ve Osmanlı topraklarına yerleştirdi.
Soru 28
Tevrat’ta genellikle dağınık halde yer alan hükümlerin yanı sıra, bu hükümlere yönelik ilave açıklamaların sistematik olarak ele alındığı bir nevi şeriat kitabı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Naşim
B
Moed
C
Zeraim
D
Mişna
E
Nezikin
Açıklama:
Mişna, Tevrat’ta genellikle dağınık halde yer alan hükümlerin yanı sıra, bu hükümlere yönelik ilave açıklamaların sistematik olarak ele alındığı bir nevi şeriat kitabı niteliğindedir. Dili İbranice’dir ve altı bölümden oluşmaktadır: Zeraim (zirai uygulamalar), Moed (bayramlar), Naşim (kadınlar, nikah ve evlilik), Nezikin (sivil ve cezai hükümler), Kodaşim (Mabedle ilgili uygulamalar) ve Tohorot (Ritüel temizlik).
Soru 29
“Dört kaynak teorisi” ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tevrat, konolojik sıra itibarıyla Yahvist, Elohist, Deuteronomist ve Ruhban metinlerinden meydana gelmiştir.
B
Deuteronomist metin bugünkü Tevrat’ta yer alan Tesniye bölümünü ve diğer bazı bölüm ve redaksiyonları teşkil etmektedir
C
Elohist metin Tanrı adı olarakElohim kelimesi kullanılmakta ve daha çok Mabed ile ibadet üzerinde durulmaktadır.
D
Yahvist metin Tevrat içindeki en eski metindir.
E
Dört kaynak teorisine göre Tevrat henüz son şeklini almamıştır.
Açıklama:
Dört kaynak teorisine göre Tevrat, bugünkü şeklini M.Ö. IV. asırda almıştır.
Soru 30
Üç ilahi dinden kronolojik olarak en eskisi hangisidir?
Seçenekler
A
Yahudilik
B
İslamiyet
C
Hristiyanlık
D
Budizm
E
Mecusilik
Açıklama:
Yahudilik, üç ilahi kaynaklı dinden biri ve kronolojik olarak en eskisidir. Hıristiyanların dinine Hıristiyanlık adını Hz. İsa vermediği gibi, Yahudilerin dinine de Yahudilik adı Hz. Musa tarafından verilmemiştir. Yahudi halkının inancı anlamında Yahudilik adı, Hz. Musa’dan çok sonra verilmiştir. Yahudilerin dini Yahudilik adını almadan önce, kavmin adına bağlı olarak “İbranilerin dini” veya “İsrailoğullarının dini” olarak adlandırılıyordu.
Soru 31
İsrail krallığı Asurlular tarafından hangi tarihte yıkılmıştır?
Seçenekler
A
MS 514
B
MÖ 722
C
MS 1200
D
MÖ 156
E
MS 1914
Açıklama:
Yahudiler, Hz. Yakup’tan Hz. Süleyman’ın vefatına kadar İsrail ve İsrail oğulları olarak anılmıştır. Hz. Süleyman’dan sonra devlet ikiye bölünmüş, on kabilenin oluşturduğu kuzeydeki krallığa İsrail, iki kabilenin oluşturduğu güneydeki krallığa ise Yahuda adı verilmiştir. İsrail krallığı M.Ö. 722’de Asurlular tarafından yıkılmış, Babil sürgünü sonrasında “Yahudi” ismi ön plana çıkmış ve İsrail oğulları, Yahudi olarak anılmaya başlamıştır ancak İsrail ismi de kullanılmaya devam etmiştir.
Soru 32
Günümüzde Hz. İbrahim, İshak ve Yakup yoluyla gelen ve aynı Tanrıya imanda birleşmiş tüm kavimler hangi ad ile anılmaktadır?
Seçenekler
A
Eber
B
İbrani
C
İsrail
D
Mecusi
E
Yahve
Açıklama:
Günümüzde İsrail adı, Hz. İbrahim, İshak ve Yakup yoluyla gelen ve aynı Tanrıya imanda birleşmiş bütün kavim için kullanılmaktadır. Hem Yakubun ismi olması sebebiyle etnik vurguya hem de kendisine yüklenen anlam itibariyle manevi vurguya sahip olan İsrail (Yisrael) ve İsrail oğulları (Bene Yisrael) kelimeleri Tanahın yanında Talmud’da da yaygın olarak kullanılmaktadır.
Soru 33
Hz. Yakub’un dördüncü oğlunun, “Tanrıya teşekkür” anlamına da gelen ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yahve
B
Ester
C
Zekerya
D
Yehudah
E
Nehemya
Açıklama:
Yahudi kelimesinin aslı İbranice Yehudi’dir (çoğulu Yehudîm) ve bu kelime Grekçe’ye Ioudaios, Latince’ye Iudaeus olarak geçmiştir. Kelime başlangıçta bir şahıs adıdır. Hz. Yakub’un dördüncü oğlunun adı olan Yehudah (Yeuda), Tanrıya teşekkür anlamındadır. Bu kelime daha sonra Yehudah’ın lideri olduğu kabilenin, bu kabilenin yerleştiği bölgenin (Kudüs merkez olmak üzere Güney Filistin), bu bölgede kurulan krallığın (Yahuda Krallığı) ve bu krallık bünyesinde yaşayan Yahuda ve Bünyamin kabileleri ile Levililerin ve nihayet, Babil Esareti (M.Ö. 587-535) sonrasında, Yahuda’nın soyundan gelsin veya gelmesin, bütün İsrail oğullarının adı olmuştur.
Soru 34
Hz. İbrahim’in hangi yıllar arasında yaşadığı tahmin edilmektedir?
Seçenekler
A
MÖ 18-19. yüzyıllar arasında
B
MS 1-2. yüzyıllar arasında
C
MÖ 7-6. yüzyıllar arasında
D
MÖ 9-8. yüzyıllar arasında
E
MÖ 22-19. yüzyıllar arasında
Açıklama:
Tevrat’ın bildirdiğine göre Hz. İbrahim, 175 yaşında vefat etmiş ve bugün Halilurrahman (Hebron) denilen yerde defnedilmiştir. Kutsal kitapta anlatılan olaylarla ilgili kronolojik bilgiler oldukça tartışmalıdır ancak İbrahim’in M.Ö. XXII-XIX. yüzyıllar arasında, muhtemelen 2000’li yıllarda yaşadığı tahmin edilmektedir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi kendisine Tevrat verilen peygamberdir?
Seçenekler
A
Hz. Musa
B
Hz. İbrahim
C
Hz. İsa
D
Hz. Adem
E
Hz. Yusuf
Açıklama:
Hz. Musa, Tanrı tarafından peygamber olarak seçilen, İsrailoğullarını Firavunun zulmünden kurtarmakla görevlendirilen, daha sonra da kendisine Tevrat verilen bir peygamberdir ve Yahudilere göre peygamberlerin en büyüğüdür.
Soru 36
İsrailoğullarının hangi tarihte Mısır’dan çıktıkları tahmin edilmektedir?
Seçenekler
A
MÖ 2. yüzyıl
B
MÖ 13. yüzyıl
C
MS 4. yüzyıl
D
MS 12. yüzyıl
E
MÖ 20. yüzyıl
Açıklama:
Musa önderliğindeki İsrail oğulları, ilahi bir mucize sonucu denizi aşmışlar, onları takip eden firavun ve ordusu ise boğulmuştur. Mısır’dan çıkışın tarihi tam olarak bilinmemekte, M.Ö.XIII. yüzyılda olduğu tahmin edilmektedir.
Soru 37
Aşağıdaiklerden hangisi Tevrat’ın bölümlerinden bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Çıkış
B
Levliler
C
Yefunne
D
Sayılar
E
Tesniye
Açıklama:
Çıkış, Levililer, Sayılar ve Tesniye bölümleri Tevrat’ta HZ. Musa’nın hayatının anlatıldığı bölümlerdir. Tevrat’da Yefunne ismi ile birbölüm bulunmamaktadır.
Soru 38
Yahudiler hangi tarihte İngiltere’den kovulmuşlardır?
Seçenekler
A
1900
B
1940
C
1497
D
1290
E
1492
Açıklama:
Yahudiler 1290’da İngiltere’den, 1322 ve 1394’te Fransa’dan, 1421’de Avusturya’dan, 1424’te Köln’den, 1470’te Bavyera’dan, 1483’te Varşova’dan, 1492’de İspanya’dan, 1493’te Sicilya’dan, 1497’de Portekiz’den kovuldular ve Osmanlı, kovulan Yahudilere kucak açtı, onları himaye etti ve Osmanlı topraklarına yerleştirdi.
Soru 39
Tanah’ın en kutsal kabul edilen bölümü hangisidir?
Seçenekler
A
Tekvin
B
Hezeikel
C
Zekerya
D
Rut
E
Tevrat
Açıklama:
Beş kitaptan oluşan ve Tanah’ın en kutsal bölümü kabul edilen Tevrat, dünyanın başlangıcından Musa’nın ölümüne kadar geçen döneme ait tarihikronolojik bilgilerle Musa öğretisini oluşturan dini, hukuki ve etik hükümleri ihtiva etmektedir. Tevrat’ın esas vurgusu Tanrı’nın kavmi olan İsrailoğullarının Musa peygamberin rehberliğinde eğitilmeleri üzerinedir. Diğer şıklar Tevrat’ın kendi içindeki bölümleridir.
Soru 40
Yahudiliğin bazı temel özellikleri aşağıda tanımlanmıştır. Aşağıda belirtilen bu seçeneklerden hangisi doğrudur?
I. Yahudilik, üç ilahi kaynaklı dinden biri ve kronolojik olarak en eskisidir.
II. Hz. Musa’nın İsrailoğullarına tebliğ ettiği din, ilahi vahye dayanıyordu.
III. Hz. Musa’ya verilen kitapta esasları belirtilen bu dinin merkezinde kutsal kitap İncil vardır.
IV. Yahudiler kendilerinin Hz. Musa’dan geldiklerine İnanmaktadırlar.
V. Yahudilerin kutsal kitaplarının diline İbranice denilmektedir.
VI. Yahudiler diğer taraftan İsrail oğulları diye bilinmekte ve Filistin’de 1948’de kurdukları devlet İsrail diye adlandırılmaktadır.
VII. Yahudi inancına göre Hz. Adem’den sonra insanlığın ikinci atası Hz. İbrahim’dir.
VIII. Tanah’ta İbraniler adlandırması, İsrailoğulları için kullanılmakta, böylece İbrani kelimesi, Hz. İbrahim, Hz. İshak ve Hz. Yakub ile onların çocuklarını tanımlamaktadır.
I. Yahudilik, üç ilahi kaynaklı dinden biri ve kronolojik olarak en eskisidir.
II. Hz. Musa’nın İsrailoğullarına tebliğ ettiği din, ilahi vahye dayanıyordu.
III. Hz. Musa’ya verilen kitapta esasları belirtilen bu dinin merkezinde kutsal kitap İncil vardır.
IV. Yahudiler kendilerinin Hz. Musa’dan geldiklerine İnanmaktadırlar.
V. Yahudilerin kutsal kitaplarının diline İbranice denilmektedir.
VI. Yahudiler diğer taraftan İsrail oğulları diye bilinmekte ve Filistin’de 1948’de kurdukları devlet İsrail diye adlandırılmaktadır.
VII. Yahudi inancına göre Hz. Adem’den sonra insanlığın ikinci atası Hz. İbrahim’dir.
VIII. Tanah’ta İbraniler adlandırması, İsrailoğulları için kullanılmakta, böylece İbrani kelimesi, Hz. İbrahim, Hz. İshak ve Hz. Yakub ile onların çocuklarını tanımlamaktadır.
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V, VI, VII ve VIII
B
I, II, III, V, VI ve VIII
C
I, II, IV, V, VI ve VIII
D
I, II, V, VI, VII ve VIII
E
I, II, V, VI ve VIII
Açıklama:
III. Hz. Musa’ya verilen kitapta esasları belirtilen bu dinin merkezinde kutsal kitap Tevrat vardır. IV. Yahudiler kendilerinin İbrani Abram’dan (Hz. İbrahim) geldiklerine İnanmaktadırlar. VII. Yahudi inancına göre
Hz. Adem’den sonra insanlığın ikinci atası
Hz. Nuh’tur.
Hz. Adem’den sonra insanlığın ikinci atası
Hz. Nuh’tur.
Soru 41
“Yahudi Kimdir?” konusunda aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru tanımlanmıştır?
I. Geleneksel Yahudi hukukuna göre bir kişinin yahudi kabul edilmesi öncelikle Yahudi bir anneden doğmuş olma şartına bağlıdır.
II. Ortodoks ve Muhafazakâr Yahudilere göre; Yahudi baba ve Yahudi olmayan anneden olan çocuk Yahudidir.
III. Yahudiliğe geçişin temel prosedürü erkek için sünnet olmaktır.
IV. Kadın için mikve adı verilen bir havuzda tümüyle suya dalma (Tevilah) Yahudiliğe geçişin diğer bir temel prosedürü olup, erkekler için Tevilah’a gerek yoktur.
V. Yahudiliğe geçişin diğer bir temel prosedürü de Yahudi şeriatının emirlerini kabul etmedir.
VI. Dünyadaki önemli elli Yahudi düşünürün çoğunluğu, temel kriter olarak Yahudi dini hukukunu (Halahah) göstermiştir. Yahudi oluşun temel kriteri olarak bir Yahudi anneden doğma veya Yahudi dinine girme şekli geçerli kabul edilmiştir.
I. Geleneksel Yahudi hukukuna göre bir kişinin yahudi kabul edilmesi öncelikle Yahudi bir anneden doğmuş olma şartına bağlıdır.
II. Ortodoks ve Muhafazakâr Yahudilere göre; Yahudi baba ve Yahudi olmayan anneden olan çocuk Yahudidir.
III. Yahudiliğe geçişin temel prosedürü erkek için sünnet olmaktır.
IV. Kadın için mikve adı verilen bir havuzda tümüyle suya dalma (Tevilah) Yahudiliğe geçişin diğer bir temel prosedürü olup, erkekler için Tevilah’a gerek yoktur.
V. Yahudiliğe geçişin diğer bir temel prosedürü de Yahudi şeriatının emirlerini kabul etmedir.
VI. Dünyadaki önemli elli Yahudi düşünürün çoğunluğu, temel kriter olarak Yahudi dini hukukunu (Halahah) göstermiştir. Yahudi oluşun temel kriteri olarak bir Yahudi anneden doğma veya Yahudi dinine girme şekli geçerli kabul edilmiştir.
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V ve VI
B
I, III, V ve VI
C
I, II, III, V ve VI
D
I, III, IV, V ve VI
E
I, II, IV, V ve VI
Açıklama:
II. Reformist Yahudiliğe göre Yahudi baba ve Yahudi olmayan anneden olan çocuk Yahudidir. Reformist Yahudilerin bu kararı, Ortodoks ve Muhafazakâr Yahudilerce tepkiyle karşılanmıştır. IV. Yahudiliğe geçişin temel prosedürü erkek için sünnet olma, ayrıca erkek ve kadın için mikve adı verilen bir havuzda tümüyle suya dalma (Tevilah) ve Yahudi şeriatının emirlerini kabul etmedir.
Soru 42
“Yahudilik Nedir?” konusunda aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru tanımlanmıştır?
I. Yahudilik, Hz. Musa’yı referans olarak kabul eden monoteist din ailesinin üç halkasından biri ve en eskisidir.
II. Yahudilik, Hıristiyanlık ile kutsal kitap, seçilmişlik ve kurtuluş kavramlarını paylaşmaktadır. Çünkü Yahudi Kutsal kitabı, Hıristiyanlarca da kutsal kabul edilmektedir.
III. Yahudilik, Hz. İsa’yı Tanrının oğlu veya peygamber olarak, İncili de kutsal kitap olarak kabul etmektedir.
IV. Yahudilik, İslâm’ı hak din, Hz. Muhammed’i peygamber ve Kur’an’ı da ilahi kitap olarak kabul etmektedir.
V. Yahudiliğin en belirgin özelliği, politeist bir ortamda tek Tanrı inancını (monoteizm) yerleştirmesidir.
VI. Yahudilik’te dogmalar koleksiyonu yoktur. İnanca yönelik pek çok konu, sonraki dönemlerde dogmalaştırılmıştır.
VII. Geleneksel Yahudiliğe göre Yahudiler Tevrat’ta yer alan 613 emri, Yahudi olmayanlar ise Nuh’un yedi kanununu uygulamakla yükümlüdür.
I. Yahudilik, Hz. Musa’yı referans olarak kabul eden monoteist din ailesinin üç halkasından biri ve en eskisidir.
II. Yahudilik, Hıristiyanlık ile kutsal kitap, seçilmişlik ve kurtuluş kavramlarını paylaşmaktadır. Çünkü Yahudi Kutsal kitabı, Hıristiyanlarca da kutsal kabul edilmektedir.
III. Yahudilik, Hz. İsa’yı Tanrının oğlu veya peygamber olarak, İncili de kutsal kitap olarak kabul etmektedir.
IV. Yahudilik, İslâm’ı hak din, Hz. Muhammed’i peygamber ve Kur’an’ı da ilahi kitap olarak kabul etmektedir.
V. Yahudiliğin en belirgin özelliği, politeist bir ortamda tek Tanrı inancını (monoteizm) yerleştirmesidir.
VI. Yahudilik’te dogmalar koleksiyonu yoktur. İnanca yönelik pek çok konu, sonraki dönemlerde dogmalaştırılmıştır.
VII. Geleneksel Yahudiliğe göre Yahudiler Tevrat’ta yer alan 613 emri, Yahudi olmayanlar ise Nuh’un yedi kanununu uygulamakla yükümlüdür.
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V, VI ve VII
B
II, V, VI ve VII
C
I, II, V, VI ve VII
D
II, III, V, VI ve VII
E
II, IV, V, VI ve VII
Açıklama:
I. Yahudilik, Hz. İbrahimi referans olarak kabul eden monoteist din ailesinin üç halkasından biri ve en eskisidir. III. Yahudilik, Hz. İsa’yı Tanrının oğlu veya peygamber olarak, İncili de kutsal kitap olarak kabul etmemektedir. IV. İslâm, Hz. Musa’yı büyük bir peygamber, Tevrat’ı da ilahi vahye dayanan kutsal bir kitap olarak kabul ederken Yahudilik, İslâm’ı hak din, Hz. Muhammed’i peygamber ve Kur’an’ı da ilahi kitap olarak kabul etmemektedir.
Soru 43
Yahudiler kendilerinin büyük ata __________ geldiklerine inanmaktadırlar.
Tarihsel gelişim doğrultusunda; yukarıdaki metinde boş bırakılan yere, aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Tarihsel gelişim doğrultusunda; yukarıdaki metinde boş bırakılan yere, aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
İsa’dan
B
İbrahim’den
C
Nuh’tan
D
Musa’dan
E
İshak’tan
Açıklama:
Yahudiler kendilerinin büyük ata İbrahim’den geldiklerine inanmaktadırlar. İsrail oğullarının ve İsrail dininin kökeni Yahudi geleneğinde ilk İbrani atası, ilk monoteist ve aynı zamanda ilk Yahudi kabul edilen İbrahim’e dayandırılmaktadır.
Soru 44
__________, oğlu __________ annesiyle birlikte Mekke’nin bulunduğu yere getirmiş, oğlu belli bir yaşa gelince onu kurban etmek istemiş fakat yerine bir kurban verilmiştir. Böylece oğlu kurban edilmekten kurtulmuş olup, babası da bu büyük sınavdan başarıyla çıkmıştır.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yere; tarihsel gelişim bilgileri doğrultusunda, aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yere; tarihsel gelişim bilgileri doğrultusunda, aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Hz. Musa, İshak’ı
B
Hz. Musa, İsmail’i
C
Hz. İbrahim, İshak’ı
D
Hz. İbrahim, İsmail’i
E
Hz. Nuh, İshak’ı
Açıklama:
Hz. İbrahim, oğlu İsmail’i annesiyle birlikte Mekke’nin bulunduğu yere getirmiş, İsmail belli bir yaşa gelince onu kurban etmek istemiş fakat yerine bir kurban verilmiş, böylece İsmail, kurban edilmekten kurtulmuş, baba İbrahim de bu büyük sınavdan başarıyla çıkmıştır. Yahudi inancına ve Tevrat’ta belirtildiğine göre İshak, kurban edilmek istenmiştir fakat Hz. İbrahim’in, oğlu İsmail’i kurban etmek istemesi daha doğrudur çünkü İbrani geleneğine ve Tevrat’a göre her şeyin ilki Tanrının hakkıdır.
Soru 45
Yahudilere göre peygamberlerin en büyüğü olan ve Tanrı tarafından peygamber olarak seçilen, İsrailoğullarını Firavunun zulmünden kurtarmakla görevlendirilen, daha sonra da kendisine Tevrat verilen peygamber aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hz. İsa
B
Hz. Musa
C
Hz. İbrahim
D
Hz. Nuh
E
Hz. Yakub
Açıklama:
Hz. Musa, Tanrı tarafından peygamber olarak seçilen, İsrailoğullarını Firavunun zulmünden kurtarmakla görevlendirilen, daha sonra da kendisine Tevrat verilen bir peygamberdir ve Yahudilere göre peygamberlerin en büyüğüdür.
Soru 46
Tevrat’ın aşağıda belirtilen bölümlerinin hangisinde Hz. Musa’nın hayatı anlatılmamaktadır?
Seçenekler
A
Tekvin
B
Çıkış
C
Levililer
D
Sayılar
E
Tesniye
Açıklama:
Yahudi inancına göre Tanah, üç temel bölüm ve toplam yirmi dört kitaptan oluşmaktadır. Birinci temel bölüm olan Tevrat, kendi içinde Tekvin, Çıkış, Levililer, Sayılar ve Tesniye alt bölümlerinden oluşmaktadır. Hz. Musa hem Tevrat’ta hem de Kur’an’da kendisine geniş yer verilen önemli ve büyük bir peygamberdir. Tevrat’ın Çıkış, Levililer, Sayılar ve Tesniye bölümleri Musa’nın hayatını anlatmaktadır. Musa, Yahudi inancına göre en büyük peygamberdir.
Soru 47
Yeşu önderliğinde büyük bir kısmı fethedilen Kenan toprakları, İsrail oğullarının oniki kabilesi arasında paylaştırılmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu oniki kabileden değildir?
Seçenekler
A
Levi, Kenan, Yusuf
B
Ruven, Şimeon, Yehuda
C
Yisakar, Zevulun, Dan
D
Naftali, Gad, Aşer
E
Efraim, Menase, Bünyamin
Açıklama:
Yeşu önderliğinde büyük bir kısmı fethedilen Kenan toprakları, İsrail oğullarının oniki kabilesi arasında paylaştırılmıştır. Oniki kabile Ruven, Şimeon, Yehuda, Yisakar, Zevulun, Dan, Naftali, Gad, Aşer, Efraim, Menase ve Bünyamin kabilelerinden oluşmaktadır. Din adamı sınıfı olarak ayrılan Levi soyu topraktan pay alamadığı için buna karşılık Yusuf’un iki oğlu Efraim ve Menase iki ayrı kol sayılmak suretiyle sayı on ikiye tamamlanmaktadır.
Soru 48
Kutsal kitaplar konusunda bahsedilen Mişna, Tevrat’ta genellikle dağınık halde yer alan hükümlerin yanı sıra, bu hükümlere yönelik ilave açıklamaların sistematik olarak ele alındığı bir nevi şeriat kitabı niteliğindedir. Dili İbranice’dir ve altı bölümden oluşmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu altı bölümden birisi değildir?
Seçenekler
A
Zeraim (Zirai uygulamalar)
B
Naşim (Kadınlar, nikah ve evlilik)
C
Nezikin (Sivil ve cezai hükümler)
D
Kodaşim (Mabedle ilgili uygulamalar)
E
Gemara (Bayramlar)
Açıklama:
Mişna, Tevrat’ta genellikle dağınık halde yer alan hükümlerin yanı sıra, bu hükümlere yönelik ilave açıklamaların sistematik olarak ele alındığı bir nevi şeriat kitabı niteliğindedir. Dili İbranice’dir ve altı bölümden oluşmaktadır: Zeraim (zirai uygulamalar), Moed (bayramlar), Naşim (kadınlar, nikah ve evlilik), Nezikin (sivil ve cezai hükümler), Kodaşim (Mabedle ilgili uygulamalar) ve Tohorot (Ritüel temizlik). Gemara ise Mişna da özet biçiminde ele alınan ve kimi zaman kapalı kalan hükümlerin açıklanmasıdır.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi Tevrat’ın bölümlerinden biridir?
Seçenekler
A
Levililer
B
Eyüp
C
Yeşu
D
Ezra
E
Hakimler
Açıklama:
Yahudi inancına göre Tanah, üç temel bölüm ve toplam yirmi dört kitaptan oluşmaktadır. Birinci temel bölüm olan Tevrat, kendi içinde Tekvin, Çıkış, Levililer, Sayılar ve Tesniye alt bölümlerinden oluşmaktadır. Peygamberler (Nevim): Yeşu, Hakimler, Samuel (I-II), Krallar (I-II), İşaya, Yeremya, Hezekiel, Hoşea, Yoel, Amos, Ovadya, Yunus, Mika, Nahum, Habakkuk, Tsefanya, Haggay, Zekarya ve Malaki bölümlerinden oluşmaktadır. Kutsal Yazılar (Ketuvim): Mezmurlar, Meseller, Eyub, Neşideler Neşidesi, Rut, Mersiyeler, Vaiz, Ester, Daniel, Ezra-Nehemya, Tarihler (I-II) bölümlerinden oluşmaktadır.
Soru 50
Yahudiler tarafından Yahudi Kutsal Kitabının tamamına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Talmud
B
Tevrat
C
Tanah
D
Tora
E
Ahd-i Cedid
Açıklama:
Ahd-i Cedid, Yeni Ahit olarak da bilinen İncil’in yerine kullanılır. Yahudiliğin kutsal kitabı, Türkçe’de Eski Ahit diye bilinen ve Yahudilerin TANAH adını verdikleri kutsal metinlerdir. TANAH, üç temel bölümden oluşan Yahudi Kutsal Kitabının her bir bölümünün adının ilk harflerini bir araya getirmek suretiyle oluşturulmuş bir uydurma isimdir. Tanah; Tora (Tevrat), Nevim (Peygamberler) ve Ketuvim (Kitaplar) bölümlerinden oluşmaktadır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi Tevrat’ı meydana getiren kaynaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yahvist metin
B
Deuteronomist metin
C
Elohist metin
D
Ruhban metni
E
Masoretik metin
Açıklama:
Dört kaynak teorisi”, bugünkü Tevrat’ın, dört farklı zamanda dört ayrı kişi veya grup tarafından kaleme alınmış metinlerin, M. Ö. IV. yüzyılda bir araya getirilmiş olduğunu ileri sürmektedir. Buna göre Tevrat, konolojik sıra itibarıyla Yahvist, Elohist, Deuteronomist ve Ruhban metinlerinden meydana gelmiştir. Masoretik metin ise Tanah’ın en eski ve tam yazma nüshasıdır.
Soru 52
Aşağıdaki olay/kişilerden hangisi Musa’dan sonraki İsrail peygamberlerine atfedilen sekiz kitaplık “Peygamberler” bölümünün “Sonraki Peygamberler” kısmında geçmektedir?
Seçenekler
A
Hakimler dönemi
B
Babil sürgünü
C
Kudüs ve Mabedin inşası
D
Yeşu önderliğinde Kenan diyarına yerleşme
E
Davud ve Süleyman’ın krallıkları
Açıklama:
“Önceki Peygamberler” kısmında peygamber Yeşu önderliğinde Kenan diyarına yerleşme, kutsal toprakların on iki kabile arasında taksimi, Hakimler dönemi, Saul, Davud ve Süleyman’ın krallıkları, Kudüs’ün ve Mabedin inşası ile Kuzey (İsrail) ve Güney (Yahuda) krallıklarıyla ilgili bilgiler yer almaktadır. “Sonraki Peygamberler” bölümü ise iki krallığın yıkılmasını, Babil sürgünü ve sürgünden dönüş hadiselerini, peygamberlerin İsrail halkını uyarılarını ihtiva eder.
Soru 53
Tevrat’ın Tanrı tarafından Musa peygambere yollandığı ve bizzat Musa tarafından yazıya geçirilerek bugüne kadar orijinal şekliyle geldiğini savunan Yahudi inancı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reformist Yahudiler
B
Muhafazakar Yahudiler
C
Ortodoks Yahudiler
D
Liberal Yahudiler
E
Yeniden Yapılanmacı Yahudiler
Açıklama:
Ortodoks Yahudi inancına göre Tanrının sözü dolayısıyla vahyin en yüksek biçimi kabul edilen Tevrat, Tanrı tarafından Musa peygambere yazdırılmış ve bizzat Musa tarafından yazıya geçirilerek bugüne kadar, orijinal şekliyle gelmiştir. Ortodoks dışı Yahudi mezhepleri arasındaysa Tevrat’ın otantikliği konusunda farklı görüşler mevcuttur. Reformist, Muhafazakâr, Liberal ve Yeniden Yapılanmacı Yahudiler, Tevrat’ta birtakım değişikliklerin olduğunu kabul etmiştir.
Soru 54
Yahudi tarihinde 1. Mabed Dönemi kimin zamanında başlamıştır?
Seçenekler
A
Musa
B
Davut
C
Saul
D
Süleyman
E
Yeşu
Açıklama:
1. Mabed Dönemi, Krallık dönemine denk gelmektedir. Musa ve Yeşu bu dönemden önce yaşamışlardır. Saul, İsrail’in ilk kralıdır ve ölümünden sonra yerine Davud geçer. Kudüs’te krallık sarayı inşa eden kral Davud, Tanrı için de büyük bir mabet inşa etmek istemiş fakat bu işin oğlu Süleyman’a nasip olacağı Tanrı tarafından bildirilerek, mabet yapımından vaz geçirilmiştir. Davud’un ölümünden sonra yerine oğlu Süleyman (Şilomo) kral geçmiş, Tanrının vaat ettiği gibi, Kudüs’teki Moriah tepesine büyük mabedi inşa etmiştir. Böylece Yahudi tarihinde I. Mabet Dönemi başlamıştır.
Soru 55
Yahudilikte dört kaynak teorisini öne süren kişi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baruch Spinoza
B
Richard Simon
C
J. Wellhausen
D
Jean Astruc
E
Geddes
Açıklama:
Kendisi de bir Yahudi olan Baruch Spinoza, Tractatus Theologico Politicus adlı eserinde, Tevrat’taki bazı ifadelerden hareketle, en azından bu ifadelerin Musa’ya ait olamayacağını ve daha sonradan yazılıp kitaba ilave edildiğini ileri sürmüştür. Spinoza’dan etkilenen Richard Simon ise Histoire critique du vieux testament adlı eserinde Tevrat’ı oluşturan beş kitabın farklı üslup taşıdığını, aralarında birçok farklılık ve çelişkiler bulunduğunu dolayısıyla Tevrat’ın yazarının Musa olmadığını ileri sürmüştür. R. Simon’dan sonra Jean Astruc, 1753’te Eski Ahit’in Tenkidi konusunda bir çalışma yayınlamış (Conjectures sur la Genese) ve Tevrat’ın, değişik dokümanlardan derlendiğini öne sürmüştür. Daha sonra Geddes, Kuenen, Ilgen gibi araştırmacılarca devam ettirilen Kitab-ı Mukaddes çalışmaları J. Wellhausen tarafından geliştirilerek dört kaynak teorisi ileri sürülmüştür.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi Yahudilikteki kadın peygamberlerdendir?
Seçenekler
A
Deborah
B
Ezra
C
Yeşu
D
Sara
E
Hacer
Açıklama:
Ezra, Tevrat’ı yazıya döken din bilginidir. Yeşu, İsrailoğullarına liderlik ederek onları Kenan bölgesine yerleştiren peygamberdir. Sara, İbrahim peygamberin karısı ve Hacer de cariyesidir. Hakimler arasında yer alan Deborah ise Yahudilikteki kadın peygamberlerdendir.
Soru 57
İslami kaynaklara göre İbrahim’in kurban etmeye çalıştığı oğlu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İshak
B
Yakup
C
İsmail
D
Yusuf
E
Lut
Açıklama:
Lut, İbrahim’in yeğenidir. İbrahim’in Sara’dan olma oğlu İshak, Hacer’den olma oğlu ise İsmail’dir. Yakup, İshak’ın oğlu; Yusuf ise Yakup’un oğludur. Yahudi inancına ve Tevrat’ta belirtildiğine göre İshak kurban edilmek istenmiştir. Fakat İslâmi kaynaklara göre Hz. İbrahim, oğlu İsmail’i annesiyle birlikte Mekke’nin bulunduğu yere getirmiş, İsmail belli bir yaşa gelince onu kurban etmek istemiş fakat yerine bir kurban verilmiş, böylece İsmail, kurban edilmekten kurtulmuş, baba İbrahim de bu büyük sınavdan başarıyla çıkmıştır.
Soru 58
Hangisi Yahudileri tanımlamak için kullanılan terimlerden birisidir?
Seçenekler
A
İsrail
B
Buddha
C
Mecusi
D
Veda
E
Cayinuzim
Açıklama:
Yahudilik, Yahudilerin dinidir ve Yahudileri tanımlamak için birçok terim kullanılmaktadır ki bunların başında İbrani, İsrail ve Yahudi kavramları gelmektedir.
Soru 59
Yahudilerin Kutsal kitabı nedir?
Seçenekler
A
Kur’an-ı Kerim
B
İncil
C
Tevrat
D
Smriti
E
Şruti
Açıklama:
Yahudilerin kutsal kitabı tevrattır. Yahudilerin ulu ata kabul ettikleri Hz. İbrahim de, Tevrat’ta İbrani olarak takdim edilmektedir.
Soru 60
İbrani kelimesi kimleri tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Hz. İbrahim
B
Hz. İshak
C
Hz. Yakub
D
Hz. İbrahim, Hz. İshak ve Hz. Yakub ve çocuklarını
E
Hz. Muhammed
Açıklama:
İbraniler, içinde İsrailoğullarının da bulunduğu kavimler topluluğunu ifade etmekle beraber, Tanah’ta İbraniler adlandırması, İsrailoğulları için kullanılmakta, İbrani kelimesi, Hz. İbrahim, Hz. İshak ve Hz. Yakub ile onların çocuklarını tanımlamaktadır.
Soru 61
İsrail terimi hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Zayıf
B
Güçsüz
C
Sonsuz
D
Merhametli
E
Tanrının gücü
Açıklama:
İsrail (Yisrael) terimi iki kelimeden oluşmaktadır ve kelimenin ilk kısmını oluşturan İsra (Yisra) kelimesi, kesin olmamakla birlikte “üstün gelmek, parlamak, şifa vermek, güreşmek, güçlü kılmak” gibi anlamlara, sonundaki “el (il)” ise tanrı anlamına gelmektedir. Buna göre kelimenin “güçlü olmak” kökünden geldiği ve “Tanrı güçlüdür” anlamı taşıdığı belirtilmektedir.
Soru 62
Hangisi bir kimsenin Yahudi olabilmesi için gerekli olan şartlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yahudi bir anneden doğmuş olması
B
Ateşe tapma
C
Yahudi bir babadan doğmuş olması
D
Yahudi kardeşlere sahip olması
E
Sünnet olma
Açıklama:
Bir kimsenin Yahudi olabilmesi için ateşe tapması gerekmemektedir; erkek ve kadınlar mikve adı verilen bir havuzda tümüyle suya dalma (tevilah) ve Yahudi şeriatının emirlerini kabul etmelidir.
Soru 63
Hangisi Yahudilik ve Hristiyanlık dinleri karşılaştırıldığında söylenemez?
Seçenekler
A
Yahudilik, Hıristiyanlık ile kutsal kitap kavramlarını paylaşmaktadır.
B
Yahudilik, Hıristiyanlık ile seçilmişlik kavramlarını paylaşmaktadır.
C
Yahudilik, Hıristiyanlık ile kurtuluş kavramlarını paylaşmaktadır.
D
Yahudi Kutsal kitabı, Hıristiyanlarca kutsal kabul edilmemektedir.
E
Yahudilik, Hz. İsa’yı peygamber olarak, İncili de kutsal kitap olarak kabul etmemektedir.
Açıklama:
Yahudi tarihi, Hıristiyanlığın arkaplanıdır ve her iki dine göre de İsrail oğulları, Tanrının insanlık için hazırladığı ve İsa’yı göndererek tamamlayacağı kurtuluş planında seçilmiş bir kavim olarak rol almaktadır. Yahudi Kutsal kitabı, Hıristiyanlarca da kutsal kabul edilmektedir. Ancak Yahudilik, Hz. İsa’yı Tanrının oğlu veya peygamber olarak, İncili de kutsal kitap olarak kabul etmemektedir.
Soru 64
Yahudilik inancına göre Tevrat’ta kaç emir bulunmaktadır?
Seçenekler
A
9
B
10
C
11
D
12
E
13
Açıklama:
Yahudiliğin en belirgin özelliği, politeist bir ortamda tek Tanrı inancını (monoteizm) yerleştirmesidir. Gerek Tevrat’taki On Emir’de gerek Tanah’ın diğer bölümlerinde ve peygamberlerin mesajlarında üzerinde ısrarla durulan temel konu Tanrı’nın birliği ve başka ilahlara kulluğun yasaklanmasıdır.
Soru 65
Yahudilere göre peygamberlerin en büyüğü kimdir?
Seçenekler
A
Hz. Nuh
B
Hz. İbrahim
C
Hz. Yusuf
D
Hz. Yakub
E
Hz. Musa
Açıklama:
Hz. Musa, Tanrı tarafından peygamber olarak seçilen, İsrailoğullarını Firavunun zulmünden kurtarmakla görevlendirilen, daha sonra da kendisine Tevrat verilen bir peygamberdir ve Yahudilere göre peygamberlerin en büyüğüdür.
Soru 66
Hangisinde Yahudiliğn kutsal kitabı olan TANAH’ın bölümleri doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tora, Tevrat, Nevim, Peygamberler
B
Nevim, Peygamberler ve Ketuvim
C
Peygamberler, Ketuvim ve Kitaplar
D
Tora, Nevim ve Ketuvim
E
Tora, Tevrat ve Ketuvim
Açıklama:
Yahudiliğin kutsal kitabı, Türkçe’de Eski Ahit diye bilinen ve Yahudilerin TANAH adını verdikleri kutsal metinlerdir. TANAH, üç temel bölümden oluşan Yahudi Kutsal Kitabının her bir bölümünün adının ilk harflerini bir araya getirmek suretiyle oluşturulmuş bir uydurma isimdir. Tanah; Tora (Tevrat), Nevim (Peygamberler) ve Ketuvim (Kitaplar) bölümlerinden oluşmaktadır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Kur’an’da Yahudilik ile ilgili verilen bilgilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Yahudiler, Allah katından kendilerine verilen ilahi kitabı orijinal şekliyle muhafaza etmişlerdir.
B
Yahudiler, kendilerine gönderilen kitabın bazı bölümlerini unutmuşlardır.
C
Yahudiler, kendilerine gönderilen kitabın bazı bölümlerini gizlemişlerdir.
D
Yahudiler, kendilerine gönderilen kitabın bazı bölümlerini farklı yorumlamışlardır.
E
Yahudiler, kendilerine gönderilen kitabın bazı bölümlerinin anlamını değiştirmişlerdir.
Açıklama:
Kur’an’da Yahudilerin, Allah katından kendilerine verilen ilahi kitabı orijinal ve otantik şekliyle muhafaza edemedikleri, kitabın bazı hükümlerini unuttukları, bazılarını gizledikleri, farklı yorumlayarak anlam değiştirdikleri belirtilmektedir.
Soru 68
Yahudiler tarafından Yahudi Kutsal Kitabının tümüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Eski Ahit
B
Ahd-i Atik
C
Tevrat
D
Tanah
E
Ahd-i Cedit
Açıklama:
Yahudiliğin kutsal metinlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Tevrat'ın metni ile ilgili dört kaynak teorisinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yahvist metin
B
Ruhban metni
C
Elohist metin
D
J. Wellhausen metni
E
Deuteronomist metin
Açıklama:
Yahudiliğin kutsal metinlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Tevrat'ın bölümlerinden biridir?
Seçenekler
A
Yeşu
B
Hakimler
C
Ezra
D
Eyüp
E
Levililer
Açıklama:
Yahudiliğin kutsal metinlerini açıklayabileceksiniz.
Soru 71
İsrail oğullarının ve İsrail dininin kökeni Yahudi geleneğinde ilk İbrani atası olarak geldiklerini kabul ettikleri aşağıdakilerden kimdir?
Seçenekler
A
Hz. Davud
B
Hz. Musa
C
Hz. İsa
D
Hz. İbrahim
E
Hz. Muhammed
Açıklama:
Yahudiler kendilerinin büyük ata İbrahim’den geldiklerine inanmaktadırlar. İsrail oğullarının ve İsrail dininin kökeni Yahudi geleneğinde ilk İbrani atası, ilk monoteist ve aynı zamanda ilk Yahudi kabul edilen İbrahim’e dayandırılmaktadır.
Ünite 7
Soru 1
Yahudilikte iman esaslarını belirleme çalışmalarının orta çağda hız kazanmasının nedeni nedir?
Seçenekler
A
Yahudilikte çok sayıda mezhebin ortaya çıkması
B
Kutsal metinlerin sonradan yazıya dökülmesi
C
Müslümanlıktaki gibi iman esasları belirleme ihtiyacı
D
Dinde reform yapma ihtiyacının ortaya çıkması
E
Yahudilerin farklı coğrafyalara dağılmaları
Açıklama:
İlk örneğini İskenderiyeli filozof Philo’da gördüğümüz iman esası oluşturma girişimi bilhassa Orta Çağ’da yaygınlık kazanmış, özellikle Müslümanlarla ilişkiler neticesinde, Yahudilikte de iman esaslarının,
Müslümanlardakine benzer şekilde tesbit edilme zarureti ortaya çıkmıştır.
Müslümanlardakine benzer şekilde tesbit edilme zarureti ortaya çıkmıştır.
Soru 2
Belirlediği iman esasları Yahudilerin büyük çoğunluğu tarafından benimsenen din adamı kimdir?
Seçenekler
A
Saadya Gaon
B
Hasda’i Crescas
C
Yosef Albo
D
İbn Meymun
E
Abraham İbn Davud
Açıklama:
Tesbit ettiği esaslar günümüzde Yahudilerin büyük çoğunluğu tarafından benimsenen din adamı İbn Meymun’dur (Maimonides, 1135-1204). İbn Meymun dışında da pek çok kişi, iman esaslarını belirlemeye ve bunu formule etmeye çalışmıştır. Ancak bu çalışmalarda belli ortak esaslar üzerinde durulmuş olsa da, içlerinde en popüler olan İbn Meymun’un on üç prensiplik Amentüsüdür.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi Yahudilikte peygamberliğin temel şartı olarak tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Tanrıdan ilahi vahiy alması ve iletmesi
B
Gelecekle ilgili verdiği haberlerin gerçekleşmesi
C
Alametler göstermesi
D
Tanrı hakkında söylediklerinin şeriata uygun olması
E
Söylediklerinin On Emire uygun olması
Açıklama:
Yahudilikte peygamberliğin iki temel şartı Tanrıdan ilahi vahiy alması ve aldığı vahyi insanlara tebliğ etmesidir.
Soru 4
Yahudilikte Hz. Musa’nın diğer peygamberlerden farkı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Geç yaşta peygamber olması
B
Erken yaşta peygamber olması
C
Çok sayıda mucizeye sahip olması
D
Aracısız vahiy alması
E
Günlük işleri sırasında vahiy alması
Açıklama:
Vahyin en kestirme ve en üstün şekli ve yolu, hiçbir aracı olmaksızın doğrudan Rab Yahve’den ilahi vahyi almaktır ki Yahudi inancına göre vahyin bu şekli sadece Hz. Musa’ya özgüdür. Vahyin diğer bir şekli rüyada veya vizyon (rüyet) halinde vahyin alınmasıdır. Hz. Musa dışındaki peygamberlere vahiy genelde bu şekilde gelmiştir.
Soru 5
Yahudiliğe göre ilk defa peygamber olarak adlandırılan aynı zamanda İbrani atası ve İsrail seçilmişliğinin başlangıcı olarak kabul edilen peygamber aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İbrahim
B
İshak
C
Davut
D
Musa
E
Süleyman
Açıklama:
Tevrat’ta ilk defa peygamber (nevi) olarak isimlendirilen kişi, aynı zamanda ilk İbrani atası ve İsrail seçilmişliğinin başlangıcı kabul edilen İbrahim’dir.
Soru 6
Yahudilikte, aşağıdakilerden hangi peygamber Arz-ı Mev’ud (Vadedilmiş topraklar) vaad edilen peygamberlerden değildir?
Seçenekler
A
İbrahim
B
İshak
C
Yakup
D
Musa
E
Davut
Açıklama:
Arz-ı Mev’ud (Vadedilmiş topraklar) tabiri Allah’ın, Hz. İbrahim’e ve Onun soyundan gelenlere vermeyi vaad ettiği yer için kullanılan bir terimdir. Bu vaad önce Hz. İbrahim ve soyuna yapılmış, İshak,
Yakub ve Musa ile de bu vaad yinelenmiştir.
Yakub ve Musa ile de bu vaad yinelenmiştir.
Soru 7
Yahudilikte ahiret inancına göre ceza yeri olarak cennet (gan eden) ve cehennem (gehinnom) kavramlarına nerede atıf yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Rabbani literatür
B
Şeol
C
Kabala
D
Avoda
E
Purim
Açıklama:
Rabbani literatürde iyiler için mükafat, kötüler için ise ceza yeri olarak cennet (gan eden) ve cehennem (gehinnom) kavramlarına atıf yapılmaktadır.
Soru 8
Yahudilikte Şabat (Cumartesi) ne zaman başlayıp bitmektedir?
Seçenekler
A
Cumartesi güneşin doğuşundan Pazar Güneşin doğuşuna kadar
B
Cuma güneşin batışından Cumartesi güneşin batışına kadar
C
Cumartesi güneşin batışından Pazar güneşin batışına kadar
D
Cumartesi sabah güneşin doğuşundan batışına kadar
E
Cuma gece yarısından Cumartesi öğlene kadar
Açıklama:
Cumartesi (Şabat) günü, Yahudilerce haftanın en kutsal günü kabul edilmektedir. On Emir’de belirtildiği gibi bu günde iş yapmak yasaktır. Yahudi anlayışına göre gün, güneşin batışıyla başladığı için, Cuma günü akşam
güneşin batışından Cumartesi günü güneşin batışına kadar belli işleri yapmak yasaktır.
güneşin batışından Cumartesi günü güneşin batışına kadar belli işleri yapmak yasaktır.
Soru 9
Yahudilikte oruç ne zaman tutulur?
Seçenekler
A
Tışri ayının ilk gününde
B
Çardaklar Bayramında
C
Tevrat-ı Hatim Bayramında
D
Kefaret gününde
E
Şabat gününde
Açıklama:
Tişri ayının onuncu günü Kefaret günüdür ve Yahudi takviminin en kutsal günü kabul edilmektedir. Roş ha-Şana’da yazılan kader defterleri, on günün sonunda Kefaret günü mühürlenmektedir. Yahudiler bu günde oruç tutarlar.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi bir Yahudi bayramı değildir?
Seçenekler
A
Çardaklar Bayramı
B
Purim Bayramı
C
Hanuka Bayramı
D
Pesah Bayramı
E
Paskalya Bayramı
Açıklama:
Paskalya Bayramı dışındaki bütün bayramlar Yahudi bayramıdır. Paskalya ise en büyük Hıristiyan bayramlarından biridir. İnsanı ebedî ölümden kurtaracağına inanılan Hz. İsa’nın yeniden dirilişi olayı Kilise’nin ve her Hıristiyan’ın hayatının merkezi sayılmaktadır.
Soru 11
Yahudilikte ibadet günde kaç vakittir?
Seçenekler
A
5 vakit
B
3 vakit
C
1 vakit
D
4 vakit
E
2 vakit
Açıklama:
Yahudilik’te günümüzde sabah (şaharit), ikindi (minha) ve akşam (maariv veya arvit) olmak üzere günde üç vakit ibadet vardır. Bu ibadetler bir kısmı ferdi, bir kısmı en az on erkekten oluşan cemaat (minyan) eşliğinde İbranice okunan belli dualar halinde icra edilmektedir.
Soru 12
Aşağıdaki Yahudi mezheplerinden hangisi ortaçağda ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
Peruşim
B
Sadukim
C
Reformist
D
Karailik
E
Ortodoks
Açıklama:
Yahudilik’te M.Ö. ortaya çımış üç önemli mezhep vardır ki bunlar da Peruşim, Sadukim ve İsiyim’dir. Ortaçağda ortaya çıkan başlıca mezhep Karailik’tir.
Soru 13
Yahudilikte farklı kişiler tarafından iman esasları belirlenmiştir. Günümüzde Yahudiler arasında en fazla kabul gören iman esasları kim tarafından belirlenmiştir?
Seçenekler
A
Yosef Albo
B
Philo
C
Saadya Gaon
D
Hz. Musa
E
İbn Meymun
Açıklama:
Muhtelif kişiler, farklı dönemlerde inanç esasları tespite çalışmışlar, ortaya konan esaslar belli ölçüde kabul görmüş veya eleştirilmiştir. İbn Meymun’un tespit ettiği on üç maddelik iman esasları ise günümüzde Yahudilerin büyük çoğunluğu tarafından benimsenmektedir. Bu en kapsamlı iman esaslarında Tanrı, vahiy, peygamberlik, kutsal kitap, ilahi yargı, Mesih ve ahiret inançlarına yer verilmektedir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi İbn Meymun’un tespit ettiği on üç maddelik iman esaslarından biridir?
Seçenekler
A
Tek bir tanrı yoktur
B
Tanrı herşeyi görür
C
Tevrat hak kitaptır
D
Melekler haktır
E
Ölümden sonra dirilme yoktur
Açıklama:
İbn Meymun’un tespit ettiği on üç maddelik iman esasları günümüzde Yahudilerin büyük çoğunluğu tarafından benimsenmektedir. Bu en kapsamlı iman esaslarında Tanrı, vahiy, peygamberlik, kutsal kitap, ilahi yargı, Mesih ve ahiret inançlarına yer verilmektedir. Tevrat’ın tek kitap olduğu da iman esaslarından biridir.
Soru 15
Almak kabul etmek anlamına da gelen, Yahudi mistik ve ezoterik geleneğinin adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kabala
B
Siyonizm
C
Havari
D
Sadukim
E
Adonay
Açıklama:
Almak, kabul etmek anlamındaki Kabala kelimesi, Yahudi mistik ve ezoterik geleneğinin adıdır. Kabala hareketinin kökeni miladi I. Yüzyılın sonlarına kadar götürülse de müstakil bir sistem olarak XII-XIII. yüzyıllarda ortaya çıkmıştır
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi Yahudilikte Tanrı için kullanılan isimler arasında en kutsalı ve en az kullanılanıdır?
Seçenekler
A
Rab
B
Ha-şem
C
YHVH
D
Adonay
E
Allah
Açıklama:
Yahudi kutsal kitabında Tanrının farklı isimleri yer almaktadır ancak Tanrının özel ismi olarak kullanılan YHVH (Yahve veya Yahova), bunların içinde en önemli ve kutsal olanıdır. On emir’de yer alan Tanrının ismini boş yere ağza almama emrine uyularak YHVH kelimesi telaffuz edilmediği gibi Tevrat dışında da herhangi bir yere yazılmamıştır. Tanrı’nın özel isminin sadece yılda bir kere Kefaret gününde (Yom Kipur) Mabet ibadeti sırasında kutsama duası söylenirken baş kohen tarafından telaffuzuna müsaade edilmiştir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi Yahudilerce peygamber olduklarına inanılan kadınlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Miryam
B
Hacer
C
Debora
D
Hulda
E
Noadya
Açıklama:
Yahudilik’te peygamberlik sadece erkeklere mahsus değildir, kadınlardan da peygamberler gelmiştir. Onlara nebiah denilmektedir ve sayıları altıdır: Hz. Musa’nın ablası Miryam (Çıkış 15/20), Debora (Hakimler 4/4), Hulda (II. Krallar 22/14), Noadya (Nehemya 6/14) ve Peygamber İşaya’nın eşi (İşaya 8/3).
Soru 18
Aşağıdaki Yahudi mezheplerinden hangisi hem mesih inancını hem de cehennemim varlığını kabul etmemektedir?
Seçenekler
A
Reformistler
B
Sadukim
C
Ortodoks
D
Karailik
E
Lutheranlar
Açıklama:
Reformist Yahudiliğin ileri gelenleri, Tanrı’nın merhametiyle bağdaşmadığı gerekçesiyle cehennem kavramını reddetmişlerdir. Mesih inancı günümüzde Ortodoks Yahudilik tarafından hala benimsenmekte, Reformist Yahudilik ise kurtarıcı Mesih figürünü reddetmektedir.
Soru 19
Kudüs’te bulunan Beyt’l makdis olarak anılan mabed aşağıdakilerden hangisi tarafından yapılmıştır?
Seçenekler
A
Hz. Musa
B
Hz. İsaHz. İsa
C
Hz. Süleyman
D
Hz. Muhammed
E
Hz. Davud
Açıklama:
Davud’un Kudüs’ü fethedip krallığın merkezi yapmasıyla birlikte ibadet merkezi Kudüs’e kaymış, kral Süleyman zamanında ise Mabed (bet ha-Mikdaş=Beytü’l-Makdis) inşa edilmiştir. Dış ve iç avlu, kutsal ve en kutsal bölümlerden oluşan Süleyman Mabedi ibadet merkezi olarak tahsis edilmekle birlikte, diğer mezbahlarda takdime sunumuna devam edilmiştir. Mabed, M.Ö. 586’da Babilliler tarafından yıkılmış, M.Ö. 515’te ikinci kez yapılmıştır.
Soru 20
Yahudilerde 14 Adar günü kutlanan, neşe ve eğlence bayramı olarak bilinen bayram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hatim Bayramı
B
Hanuka bayramı
C
Pesah Bayramı
D
Purim Bayramı
E
Yom Kibur
Açıklama:
Purim, neşe ve eğlence bayramıdır. 14 Adar günü kutlanan bu bayram, Pers yönetiminin Yahudilere uygulamayı tasarladığı katliamın tarihini belirlemek için kuraya başvurduğu veya zar attığı için, kuralar veya zarlar anlamında Purim adı verilmiştir.
Soru 21
Yahudilik inanç esasları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yosef Albo iman esaslarnı üç olarak belirlemiştir.
B
Geleneksel inanca göre kişi Yahudi doğduğu için ayrıca inanç esaslarının belirlenmesine ihtiyaç da duyulmamıştır.
C
Günümüzde Yahudilerin büyük çoğunluğu tarafından benimsenen İbn Meymun tarafından ortaya konan esaslardır.
D
Bazı filozoflar Yahudilikte de iman esaslarının, müslümanlardakine benzer şekilde tesbit etmiştir.
E
Yahudi kutsal metinlerinde nelerin iman esası olduğu hususu açık ve net bir şekilde belirlenmiştir.
Açıklama:
Yahudi kutsal metinlerinde nelerin iman esası olduğu hususu açık ve net bir şekilde belirlenmiş değildir. Geleneksel inanca göre kişi Yahudi doğduğu için ayrıca inanç esaslarının belirlenmesine ihtiyaç da duyulmamış, bu sebepledir ki nelere iman edilmesi gerektiği hususu Yahudiler arasında daima tartışmalı olmuştur.
Soru 22
I. - Alem sonradan yaratılmadır
II. Vahye iman, Yahudi aranesini de içine almak üzere şarttır.
III. İnsan muttaki olmaya, ruhen ve bedenen bütün günahları işlemekten sakınmaya davet olunmuştur.
IV. Ruh saf ve temiz yaratılmıştır, ölüm anında cesedi terkeder.
Hangileri Saadya Gaon’un Amentüsü esasları içerisinde yer almaktadır?
II. Vahye iman, Yahudi aranesini de içine almak üzere şarttır.
III. İnsan muttaki olmaya, ruhen ve bedenen bütün günahları işlemekten sakınmaya davet olunmuştur.
IV. Ruh saf ve temiz yaratılmıştır, ölüm anında cesedi terkeder.
Hangileri Saadya Gaon’un Amentüsü esasları içerisinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
I,II
B
I, II, III
C
I, II, III, IV
D
II,III, IV
E
III, IV
Açıklama:
Saadya Gaon’un daha kapsamlı Amentüsü ise şu esaslardan oluşmaktadır: 1- Alem sonradan yaratılmadır (hâdistir). 2- Allah tek olup cismi yoktur. 3- Vahye iman, Yahudi aranesini de içine almak üzere şarttır. 4- İnsan muttaki olmaya, ruhen ve bedenen bütün günahları işlemekten sakınmaya davet olunmuştur. 5- Mükafat ve ceza haktır. 6- Ruh saf ve temiz yaratılmıştır, ölüm anında cesedi terkeder. 7- Yeniden dirilmek haktır. 8- Mesih’i beklemek, hesap ve nihai hüküm haktır.
Soru 23
1-Seni Mısır diyarından, esaret evinden çıkaran Tanrı benim. Benden başka Tanrın olmayacak. 2- Kendin için yontma put, hiçbir şeyin resmini yapmayacaksın 3-Tanrının adını boş yere ağza almayacaksın 4-Cumartesi gününe riayet edeceksin 5-Babana ve annene hürmet edeceksin 6-Öldürmeyeceksin 7-Zina yapmayacaksın 8-Çalmayacaksın 9-Yalancı şahitlik yapmayacaksın 10-Komşunun hiçbir şeyine göz dikmeyeceksin.
Yukarıda verilen maddeler Yahudilikte hangi alanda değerlendirilmektedir?
Yukarıda verilen maddeler Yahudilikte hangi alanda değerlendirilmektedir?
Seçenekler
A
On emir
B
İbn Meymun’un (Maimonides) tesbit ettiği iman esasları
C
Saadya Gaon tesbit ettiği iman esaslarında
D
Philo’nun amentüsü
E
Şema duası
Açıklama:
Yuarıdaki Evrensel kuralları içeren On Emir, genelde İlahi menşeli dinlerin hepsinde bulunmaktadır.
Soru 24
YHVH ne demektir?
Seçenekler
A
Dini tören
B
Kutsal kitap
C
Mabet adı
D
Tanrının özel ismi
E
İbadet şekli
Açıklama:
Yahudi kutsal kitabında Tanrının farklı isimleri yer almaktadır ancak Tanrının özel ismi olarak kullanılan YHVH (Yahve veya Yahova), bunların içinde en önemli ve kutsal olanıdır.
Soru 25
Avoda ne demektir?
Seçenekler
A
Dini tören
B
Kutsal kitap
C
Mabet adı
D
Tanrının özel ismi
E
İbadet şekli
Açıklama:
İbranice’de ‘avoda’ kelimesi, doğru ibadet biçimi anlamında Yahudi dini uygulamalarını ifade etmektedir.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi yahudilerin kutsal günüdür?
Seçenekler
A
Salı
B
Çarşamba
C
Perşembe
D
Cuma
E
Cumartesi
Açıklama:
Cumartesi (Şabat) günü, Yahudilerce haftanın en kutsal günü kabul edilmektedir. On Emir’de açıklandığı şekliyle Cumartesi günü, iki ayrı gerekçeyle kutsaldır. Bunlardan birincisi Tanrı’nın dünyayı altı günde yaratıp yedinci günde dinlenmiş olması, diğeri ise Tanrı’nın İsrailoğullarını Mısır’daki kölelik evinden kurtarmış olmasıdır.
Soru 27
Hangisi yahudi bayramları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yom Kipur
B
Sukot
C
Peruşim
D
Pesah
E
Şavuot
Açıklama:
Peruşim bir yahudi mezhebidir.
Soru 28
Mezhebin temelindeki mistik anlayışa paralel olarak bilgi ve akıl yerine duygu ve duaya yani dini hissiyata ağırlık vermesidir. Bir diğer önemli özelliği ise ibadet ve dini merasimlerin icrasında mistik konsantrasyon, neşe ve haz faktörlerine ağırlık vermesidir.
Yukarıda özellikleri verilen Yahudi mezhebi aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda özellikleri verilen Yahudi mezhebi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kabala
B
Neturei Karta
C
Siyonizm
D
Hasidilik
E
Yeni Ortodoksluk Hareketi
Açıklama:
Yukarıda özellikleri verilen mezhep hasidiliktir.
Soru 29
Yahudi ibadetleri ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yahudilik’te sabah, öğleden sonra ve akşam olmak üzere günde üç vakit ibadet vardır
B
Yahudi ibadetlerinde kadın erkek eşittir.
C
Yahudilik’te ferdi dua olduğu gibi cemaatle ibadet de vardır
D
Yahudilik’te en önemli mabed, Kudüs’te şu anda yıkılmış bulunan Süleyman Mabedi ve sinagoglardır.
E
Yahudilik’te haftalık ibadet, cumartesi günü yapılmaktadır
Açıklama:
Yahudilik’te ferdi dua olduğu gibi cemaatle ibadet de vardır ve cemaat oluşması için on erkek gerekmektedir. Kadınlar hem ibadete iştirak edemezler hem de cemaatten sayılmazlar.
Soru 30
Vezir Haaman tarafından Yahudi cemaatinin yok edilme girişimine karşı, Yahudi kökenli Kraliçe Ester’in yardımıyla kurtarılması anısına kutlanan bayram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hanuka Bayramı
B
Pesah Bayramı
C
Purim Bayram
D
Tevrat’ı Hatim Bayramı
E
Çardaklar Bayramı
Açıklama:
Purim, neşe ve eğlence bayramıdır. 14 Adar günü kutlanan bu bayram, Pers yönetiminin Yahudilere uygulamayı tasarladığı katliamın tarihini belirlemek için kuraya başvurduğu veya zar attığı için, kuralar veya zarlar anlamında Purim adı verilmiştir. Vezir Haaman tarafından Yahudi cemaatinin yok edilme girişimine karşı, Yahudi kökenli Kraliçe Ester’in yardımıyla kurtarılması anısına kutlanmaktadır. Yahudilerin katledileceği o günde, Yahudiler onları katletmiştir ve katliam ertesi gün de sürmüştür. Pesah’tan bir ay önce kutlanan bu bayramda, Ester kitabının bayram akşamı ve sabahında sinagogda cemaat halinde ve yüksek sesle okunması esastır. Yahudi bayramları arasında hiçbir bayram, Purim bayramının kutlandığı kadar sevinç ve coşkuyla kutlanmamaktadır.
Soru 31
Yahudilik dininin iman esasları hangi tarihte tespit edilmiştir?
Seçenekler
A
MS 13. yüzyıl
B
MÖ 12. yüzyıl
C
MÖ 19. yüzyıl
D
MS 19. yüzyıl
E
MS 4. yüzyıl
Açıklama:
Yahudiliğin ve Hıristiyanlığın kutsal metinlerinde, nelerin iman esası olduğu belirtilmiş değildir. Bu sebepledir ki Yahudilik’te iman esaslarının tesbiti uzun zaman almış ve belirlenen esaslar, herkes tarafından benimsenmiş değildir. Bu konuda Yahudiler arasında tarih boyunca ihtilaflar olmuştur. Hz. Musa M.Ö. XIII. yüzyılda yaşadığı halde getirdiği dinin iman esasları ancak M.S. XIII. yüzyılda tesbit edilebilmiştir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Yahudilik iman esaslarının tespit edilmesi konusunda çalışan bir alim değildir?
Seçenekler
A
Saadya Gaon
B
Hezekiel
C
Hasda’i Crescas
D
Yosef Albo
E
İbn Meymun
Açıklama:
Çeşitli Yahudi bilginlerince iman esasları tespit edilmiştir. Bu konuda çalışanlardan biri Saadya Gaon (882-942), diğeri ise tespit ettiği esaslar günümüzde Yahudilerin büyük çoğunluğu tarafından benimsenen İbn Meymun’dur (Maimonides, 1135-1204). İbn Meymun dışında da pek çok kişi, iman esaslarını belirlemeye ve bunu formule etmeye çalışmıştır. Ancak bu çalışmalarda belli ortak esaslar üzerinde durulmuş olsa da, içlerinde en popüler olan İbn Meymun’un on üç prensiplik Amentüsü dahi kendi zamanının diğer alimleri tarafından tenkit edilmiş ve alternatif prensipler ortaya atılmıştır. Hasda’i Crescas (1340-1410) on üç maddeyi altıya indirmiş, Yosef Albo (1380-1444) da iman esaslarnı üç olarak belirlemiştir. Hezekiel ise bir Tevrat bölümüdür.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi On Emir’den bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
Tanrının adını boş yere ağza almayacaksın
B
Babana ve annene hürmet edeceksin
C
Cuma gününe riayet edeceksin
D
Çalmayacaksın
E
Yalancı şahitlik yapmayacaksın
Açıklama:
Tevrat’ta iki ayrı yerde yer alan (Çıkış 20; Tesniye 5) On Emir şu şekildedir: 1-Seni Mısır diyarından, esaret evinden çıkaran Tanrı benim. Benden başka Tanrın olmayacak. 2- Kendin için yontma put, hiçbir şeyin resmini yapmayacaksın 3-Tanrının adını boş yere ağza almayacaksın 4-Cumartesi gününe riayet edeceksin 5-Babana ve annene hürmet edeceksin 6-Öldürmeyeceksin 7-Zina yapmayacaksın 8-Çalmayacaksın 9-Yalancı şahitlik yapmayacaksın 10-Komşunun hiçbir şeyine göz dikmeyeceksin.
Soru 34
Kefaret gününün diğer ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yahya
B
Yahova
C
Adonay
D
Yom Kipur
E
Ha-Şem
Açıklama:
On emir’de yer alan Tanrının ismini boş yere ağza almama emrine uyularak YHVH kelimesi telaffuz edilmediği gibi Tevrat dışında da herhangi bir yere yazılmamıştır. Tanrı’nın özel isminin sadece yılda bir kere Kefaret gününde (Yom Kipur) Mabet ibadeti sırasında kutsama duası söylenirken baş kohen tarafından telaffuzuna müsaade edilmiştir.
Soru 35
Tanah’ın hangi bölümünde peygamberlerden bahsedilmektedir?
Seçenekler
A
Zeraim
B
Moed
C
Naşim
D
Nezikin
E
Neviim
Açıklama:
Yahudi Kutsal Kitabı Tanah’ın ikinci ana bölümü Neviim (Peygamberler) adını taşımaktadır ve bu bölümün, sonraki peygamberler kısmında İsrailoğulları tarihinde görev yapan ve faaliyetleri kutsal kitapta yer alan on beş peygamberden bahsedilmektedir Diğer şıklar Mişna’nın bölümlerinden örneklerdir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Yahudi kutsal kitabında Peygamber anlamında kullanılan kelimelerden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Hozeh
B
El Elyon
C
El Şadday
D
Elohim
E
ElOlam
Açıklama:
Yahudi kutsal kitabında peygamberi ifade etmek üzere çeşitli kavramlar kullanılmıştır ki bunların başında nebi (nevi) kelimesi gelmektedir. Tanrı tarafından göreve çağrılmış anlamındaki bu kelime ilk defa Hz. İbrahim için kullanılmıştır (Tekvin 20/7). Gören anlamında Hozeh ve Roeh kelimeleri de peygamberi ifade etmektedir. Diğer taraftan Allah adamı, Allah’ın kulu, kul, haberci, elçi kelimeleri de peygamberi ifade etmektedir. Diğer şıklar Yahudi kutsal kitabında Tanrı’yı ifade etmektedir.
Soru 37
Tevrat’a göre peygamberlik kim ile son bulmuştur?
Seçenekler
A
Hz. Musa
B
Malaki
C
Hz. İsa
D
Hz. Adem
E
Roeh
Açıklama:
Tevrat’ta ilk defa peygamber (nevi) olarak isimlendirilen kişi, aynı zamanda ilk İbrani atası ve İsrail seçilmişliğinin başlangıcı kabul edilen İbrahim’dir. Yahudi inancına göre İbrahim ile başlayan ve Musa ile en mükemmel biçimine ulaşan peygamberlik, M.Ö. V. yüzyılda yaşadığı kabul edilen Malaki ile sona ermiştir.
Soru 38
Tanah’da “ölüler diyarı” anlamında kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rüyet
B
Elohist
C
Şeol
D
Tekvin
E
Credo
Açıklama:
Ruhun ölümsüzlüğü ve yeniden dirilme inancına dayanan ahiret konusu ilk defa Tanah sonrası Yahudi literatüründe açık biçimde ortaya konup Rabbani literatürle birlikte Yahudi öğretisinin bir parçası olmuştur. Tanah’ta ahiretle ilgili kullanılan kavramlardan biri, ölüler diyarı anlamındaki şeol’dur.
Soru 39
Arz-ı Mevud tabiri hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
On Emir
B
Tanah’ın bölümlerinden bir tanesi
C
Ölüler diyarı
D
Vadedilmiş topraklar
E
İman esasları
Açıklama:
Arz-ı Mev’ud (Vadedilmiş topraklar) tabiri Allah’ın, Hz. İbrahim’e ve onun soyundan gelenlere vermeyi vaad ettiği yer için kullanılan bir terimdir. İbranice’de Eretz Israel (İsrail diyarı) denilen bu bölge Tanah’ta Kenan diyarı, diyar ve memleket diye de zikredilmektedir. İkinci Mabed döneminden itibaren arz-ı mev’ud diye adlandırılmıştır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Yahudi toplumunu Filistin’de tekrar bir araya getirmeyi hedefleyen bir ideolojidir?
Seçenekler
A
Neturei Karta
B
Kabala
C
Hasidilik
D
Muhafazakar Yahudilik
E
Siyonizm
Açıklama:
Siyonizm, dünyanın dört bir yanına dağılmış olan Yahudi toplumunu Filistin’de tekrar millet olarak bir araya getirme ve burada bağımsız bir Yahudi Devleti kurma gayesi güden bir ideolojidir. Siyonizm, Yahudi milliyetçilik hareketi olarak ortaya çıkmış ve modern İsrail Devletinin kuruluşuyla birlikte bir nevi sivil dine ve dünya Yahudilerinin çoğunluğunun benimsediği ideolojiye dönüşmüştür.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Yahudilerin tapınaklarına verilen isimdir?
Seçenekler
A
Cami
B
Kilise
C
Cem evi
D
Sinagog
E
Sept
Açıklama:
Yahudilerin tapınaklarına verilen isim sinagogtur
Soru 42
İbadet dinin ana unsurlarındandır ve her dinde olduğu gibi Yahudilik’te de ibadet vardır. Yahudilik dininde ibadet konusundaki ana unsurlar aşağıda tanımlanmıştır. Aşağıda belirtilen bu seçeneklerden hangisi doğrudur?
I. Yahudilik’te sabah, öğlen, ikindi ve akşam olmak üzere günde dört vakit ibadet vardır.
II. Yahudilik’te ferdi dua olduğu gibi cemaatle ibadet de vardır ve cemaat oluşması için yirmi erkek ve kadın gerekmektedir.
III. Kadınlar hem ibadete iştirak ederler ve hem de cemaatten sayılırlar.
IV. Yahudilik’te haftalık ibadet, cumartesi günü yapılmaktadır ve bu günün ayrı bir önemi vardır. Cumartesi günü bazı işlerin yapılması yasaktır.
V. Yahudilik’te yıl içinde kutlanan veya anılan dini gün ve bayramlar da vardır.
VI. Yahudilik’te en önemli mabed, Kudüs’te şu anda yıkılmış bulunan Süleyman Mabedi ve sinagoglardır.
I. Yahudilik’te sabah, öğlen, ikindi ve akşam olmak üzere günde dört vakit ibadet vardır.
II. Yahudilik’te ferdi dua olduğu gibi cemaatle ibadet de vardır ve cemaat oluşması için yirmi erkek ve kadın gerekmektedir.
III. Kadınlar hem ibadete iştirak ederler ve hem de cemaatten sayılırlar.
IV. Yahudilik’te haftalık ibadet, cumartesi günü yapılmaktadır ve bu günün ayrı bir önemi vardır. Cumartesi günü bazı işlerin yapılması yasaktır.
V. Yahudilik’te yıl içinde kutlanan veya anılan dini gün ve bayramlar da vardır.
VI. Yahudilik’te en önemli mabed, Kudüs’te şu anda yıkılmış bulunan Süleyman Mabedi ve sinagoglardır.
Seçenekler
A
I, IV, V ve VI
B
II, IV, V ve VI
C
III, IV, V ve VI
D
IV, V ve VI
E
I, II, III, IV, V ve VI
Açıklama:
Yahudilik’te sabah, öğleden sonra ve akşam olmak üzere günde üç vakit ibadet vardır. Yahudilik’te ferdi dua olduğu gibi cemaatle ibadet de vardır ve cemaat oluşması için on erkek gerekmektedir. Kadınlar hem ibadete iştirak edemezler hem de cemaatten sayılmazlar.
Soru 43
Yahudilik’te günümüzdeki önemli mezhepler aşağıda sıralanmıştır. Aşağıda belirtilen bu seçeneklerden hangisi doğrudur?
I. Reformist
II. Peruşim
III. Sadukim
IV. İsiyim
V. Muhafazakar
VI. Ortodoks
VII. Karailik
VIII. Yeniden Yapılanmacı Yahudilik
I. Reformist
II. Peruşim
III. Sadukim
IV. İsiyim
V. Muhafazakar
VI. Ortodoks
VII. Karailik
VIII. Yeniden Yapılanmacı Yahudilik
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V, VI, VII ve VIII
B
I, V, VI ve VIII
C
I, II, III, V, VI ve VIII
D
I, IV, V, VI ve VIII
E
I, V, VI, VII ve VIII
Açıklama:
Yahudilik’te M.Ö. ortaya çıkmış üç önemli mezhep vardır ki bunlar da Peruşim, Sadukim ve İsiyim’dir. Ortaçağda ortaya çıkan başlıca mezhep Karailik’tir. Günümüzde ise Muhafazakar, Reformist, Ortodoks, Yeniden Yapılanmacı Yahudilik adını taşıyan mezhepler vardır.
Soru 44
Miladi VIII. yüzyılda Müslüman dünyası ile yakın temas, bu temas sonucu ortaya çıkan Karaim adlı Yahudi mezhebi ile mücadele zorunluluğu, diğer taraftan Müslüman kelamcılarca Yahudiliğe yöneltilen hücumları önleme endişesi, iman esaslarının yeni bir görüşle ele alınmasını zorunlu kılmıştır. Bu konuda ilk çalışmayı yapan Saadya Gaon’dur (Said b. Yusuf el-Feyyumi, 882-942). Aşağıdakilerden hangisi, “Saadya Gaon’un daha kapsamlı Amentüsü” esaslarını kapsamaktadır?
I. Alem sonradan yaratılmadır (hâdistir).
II. Allah tek olup cismi yoktur.
III. Vahye iman, Yahudi aranesini de içine almak üzere şarttır.
IV. Elimizde olan Tevrat, tamamıyla Tanrı tarafından Musa’ya verilenin aynıdır.
V. Mükafat ve ceza haktır.
VI. Peygamberlerin bütün sözleri haktır.
VII. Efendimiz Musa’nın peygamberliği gerçektir. O, kendisinden önce ve sonra gelen bütün peygamberlerin en büyüğüdür.
VIII. Ruh saf ve temiz yaratılmıştır, ölüm anında cesedi terkeder.
IX. Yeniden dirilmek haktır.
X. Mesih’i beklemek, hesap ve nihai hüküm haktır.
XI. İnsan muttaki olmaya, ruhen ve bedenen bütün günahları işlemekten sakınmaya davet olunmuştur.
I. Alem sonradan yaratılmadır (hâdistir).
II. Allah tek olup cismi yoktur.
III. Vahye iman, Yahudi aranesini de içine almak üzere şarttır.
IV. Elimizde olan Tevrat, tamamıyla Tanrı tarafından Musa’ya verilenin aynıdır.
V. Mükafat ve ceza haktır.
VI. Peygamberlerin bütün sözleri haktır.
VII. Efendimiz Musa’nın peygamberliği gerçektir. O, kendisinden önce ve sonra gelen bütün peygamberlerin en büyüğüdür.
VIII. Ruh saf ve temiz yaratılmıştır, ölüm anında cesedi terkeder.
IX. Yeniden dirilmek haktır.
X. Mesih’i beklemek, hesap ve nihai hüküm haktır.
XI. İnsan muttaki olmaya, ruhen ve bedenen bütün günahları işlemekten sakınmaya davet olunmuştur.
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X ve XI
B
I, II, III, IV, V, VIII, IX, X ve XI
C
I, II, III, V, VI, VIII, IX, X ve XI
D
I, II, III, V, VII, VIII, IX, X ve XI
E
I, II, III, V, VIII, IX, X ve XI
Açıklama:
Saadya Gaon, tesbit ettiği iman esaslarında dünyanın yaratılmış olduğu, Tanrının bir ve cisimsiz oluşu, vahyin gerçekliği, insanın zihni ve ruhi kapasitesi gereği günahtan kaçınma yetisine sahip oluşu, mükafat ve cezanın hak olduğu, ruhun saf biçimde yaratıldığı ve ölümden sonra bedeni terk edeceği; yeniden dirilme, Mesih beklentisi ve son yargı inancına yer vermiştir. Diğerleri bu kapsamın dışında kalmaktadır.
Soru 45
İbn Meymun’un tespit ettiği on üç maddelik iman esasları günümüzde Yahudilerin büyük çoğunluğu tarafından benimsenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi, İbn Meymun’un (Maimonides) tesbit ettiği iman esaslarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Babaya ve anneye hürmet edilecektir ve yalancı şahitlik yapılmayacaktır.
B
Tevrat değiştirilmeyecektir ve gelecekte Tanrı, başka Tevrat da göndermeyecektir.
C
Tanrı, emirlerini yerine getirenleri mükafatlandırır, ihlal edenleri cezalandırır.
D
Mesih gelecektir; geciktiği halde her gün onun gelmesini bekleyeceğim.
E
Tanrı’nın bildiği bir zamanda, ölümden sonra dirilme gerçekleşecektir.
Açıklama:
İbn Meymun’un iman esaslarında Tanrı, vahiy, peygamberlik, kutsal kitap, ilahi yargı, Mesih ve ahiret inançlarına yer verilmektedir. On üç maddenin ilk beşi Tanrı’nın varlığı, birliği, maneviliği, sonsuzluğu ve tapınmaya layık tek varlık oluşuna inanmayı şart koşmaktadır. İki madde peygamberlikle, iki madde kitaplarla ilgilidir. Diğer maddeler ise Tanrı’nın, insanın fiillerini önceden bilmesi, ilahi yargının, Mesihin gelişinin ve yeniden dirilmenin hak olduğuna dairdir.
Soru 46
Tevrat’ta iki ayrı yerde yer alan (Çıkış 20; Tesniye 5) On Emir aşağıda sıralanmıştır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi On Emir’i kapsamaktadır?
I. Mesih gelecektir, geciktiği halde her gün onun gelmesini bekleyeceksin.
II. Seni Mısır diyarından, esaret evinden çıkaran Tanrı benim. Benden başka Tanrın olmayacak.
III. Tanrının emirlerini yerine getirerek mükafatlandırılacaksın, ihlal edersen cezalandırılacaksın.
IV. Kendin için yontma put, hiçbir şeyin resmini yapmayacaksın.
V. Tanrının adını boş yere ağza almayacaksın.
VI. Peygamberlerin bütün sözlerini hak kabul edeceksin.
VII. Cumartesi gününe riayet edeceksin.
VIII. Mükafat ve cezayı hak kabul edeceksin.
IX. Babana ve annene hürmet edeceksin.
X. Öldürmeyeceksin.
XI. Zina yapmayacaksın.
XII. Çalmayacaksın.
XIII. Yalancı şahitlik yapmayacaksın.
XIV. Komşunun hiçbir şeyine göz dikmeyeceksin.
I. Mesih gelecektir, geciktiği halde her gün onun gelmesini bekleyeceksin.
II. Seni Mısır diyarından, esaret evinden çıkaran Tanrı benim. Benden başka Tanrın olmayacak.
III. Tanrının emirlerini yerine getirerek mükafatlandırılacaksın, ihlal edersen cezalandırılacaksın.
IV. Kendin için yontma put, hiçbir şeyin resmini yapmayacaksın.
V. Tanrının adını boş yere ağza almayacaksın.
VI. Peygamberlerin bütün sözlerini hak kabul edeceksin.
VII. Cumartesi gününe riayet edeceksin.
VIII. Mükafat ve cezayı hak kabul edeceksin.
IX. Babana ve annene hürmet edeceksin.
X. Öldürmeyeceksin.
XI. Zina yapmayacaksın.
XII. Çalmayacaksın.
XIII. Yalancı şahitlik yapmayacaksın.
XIV. Komşunun hiçbir şeyine göz dikmeyeceksin.
Seçenekler
A
I, IV, V, VII, IX, X, XI, XII, XIII ve XIV
B
II, III, V, VII, IX, X, XI, XII, XIII ve XIV
C
II, IV, VI, VII, IX, X, XI, XII, XIII ve XIV
D
II, IV, V, VIII, IX, X, XI, XII, XIII ve XIV
E
II, IV, V, VII, IX, X, XI, XII, XIII ve XIV
Açıklama:
Tevrat’ta iki ayrı yerde yer alan (Çıkış 20; Tesniye 5) On Emir şu şekildedir: 1- Seni Mısır diyarından, esaret evinden çıkaran Tanrı benim. Benden başka Tanrın olmayacak. 2- Kendin için yontma put, hiçbir şeyin resmini yapmayacaksın. 3- Tanrının adını boş yere ağza almayacaksın. 4- Cumartesi gününe riayet edeceksin. 5- Babana ve annene hürmet edeceksin. 6- Öldürmeyeceksin. 7- Zina yapmayacaksın. 8- Çalmayacaksın. 9- Yalancı şahitlik yapmayacaksın. 10- Komşunun hiçbir şeyine göz dikmeyeceksin.
Soru 47
Yahudi bayramları arasında mazisi en eski dönemlere dayanan, “Bahar Bayramı”, Özgürlük Bayramı” ve Hamursuz Bayramı” olarak da bilinen, İbrani takvimine göne Nisan ayının 15’inde kutlanan ve Yahudi hac bayramlarından ilki olan bu bayram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çardaklar Bayramı (Sukot)
B
Tevrat’ı Hatim Bayramı
C
Pesah Bayramı
D
Haftalar Bayramı (Şavuot)
E
Hanuka Bayramı
Açıklama:
Yahudi bayramları arasında mazisi en eski dönemlere dayanan, “Bahar Bayramı”, Özgürlük Bayramı” ve Hamursuz Bayramı” olarak da bilinen Pesah (Fısıh) bayramı, İbrani takvimine göne Nisan ayının 15’inde kutlanmaktadır ve Yahudi hac bayramlarından ilkidir. İsrailoğullarının Mısır’dan çıkışlarının yadedildiği bu bayram, günümüzde Yahudilerin en fazla rağbet ettikleri bayramların başında gelmektedir. Bayram, İsrail’dekiler için yedi, İsrail dışında yaşayan Yahudiler için sekiz gün sürmektedir. Bayram süresince mayasız ekmek tüketilir ve bu bayrama özel yemek takımı ve gereçleri kullanılır.
Soru 48
Tevrat’ın, İsrailoğullarına veriliş günü olarak kabul edilen, Yahudi takvimine göre Sivan ayının altıncı günü kutlanan ve üç büyük Yahudi hac bayramından ikincisi olan bayram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Purim Bayramı
B
Haftalar Bayramı (Şavuot)
C
Hanuka Bayramı
D
Çardaklar Bayramı (Sukot)
E
Pesah Bayramı
Açıklama:
Şavuot, İbranice’de haftalar anlamındadır. Batı kültüründe Pentacost diye de adlandırılmaktadır ve Ellinci Gün anlamında Yunanca bir kelimedir. Tevrat’ın, İsraloğullarına veriliş günü olarak kabul edilir. Yahudi takvimine göre Sivan ayının altıncı günü kutlanmaktadır. Üç büyük Yahudi hac bayramından ikincisidir. Gerçekte Pesah’ın ikinci gününden başlamak üzere tam yedi hafta sonrasına denk gelen ve zirai bir bayram olan bu bayrama Turfandalar Günü de denilmektedir. Pesah ve Şavuot bayramları arasındaki bağlantı Pesah’ın, İsrailoğullarının fiziki kölelikten, Şavuot’un ise manevi kölelikten kurtuluşunu temsil etmesidir.
Soru 49
__________, Aramice “şehrin muhafızları” anlamındadır ve Siyonizm karşıtı bir Ortodoks Yahudi cemaatininin adı olup, bu örgüt, 1938’de Kudüs’te kurulmuştur.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yere, aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yere, aşağıdaki seçeneklerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Neturei Karta
B
Reformist Yahudilik
C
Muhafazakar Yahudilik
D
Ortodoks Yahudilik
E
Kabala
Açıklama:
Neturei Karta, Aramice “şehrin muhafızları” anlamındadır ve Siyonizm karşıtı bir Ortodoks Yahudi cemaatininin adıdır. Örgüt, 1938’de Kudüs’te kurulmuştur. Bu cemaat, Mesih gelmeden kurulmuş olan İsrail Devletinin meşru olmadığını, Siyonizmin, Yahudi dinine ters olduğunu ve İsrail’in, bir an önce Filistin’i işgali bırakması gerektiğini savunur ve bu görüşlerini Talmud’dan delillerle desteklerler. Kudüs’te halen İsrail’i tanımayan bu cemaate bağlı 500 Neturei Karta ailesi yaşamaktadır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi Yahudi kutsal kitabında önceleri, özellikle Yahvist metinlerde antropomorfik tasvirinde yer alan özelliklerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Beşeri organlara sahip olması
B
Duygulara sahip bir varlık olması
C
Günün serinliğinde bahçede gezinen bir varlık olması
D
Unutan ve pişman olan bir varlık olması
E
Acıkabilen bir varlık olması
Açıklama:
Yahudi kutsal kitabında tanrı önceleri, özellikle Yahvist metinlerde antropomorfik bir şekilde tasvir edilmiştir. O beşeri organlara ve duygulara sahip bir varlık gibi tasvir edilmekte, elleri, kolları, gözleri ve kulakları olan, günün serinliğinde bahçede gezinen, unutan, pişman olan, yorulan bir varlık olarak karşımıza çıkmaktadır.
Soru 51
I. Kendi içlerindeki tartışmalar
II. Diğer din mensuplarıyla tartışmalar
III. Yahudi filozofların eleştirileri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Yahudilikte iman esaslarının belirlenmesine duyulan ihtiyaçta etkili olmuştur?
II. Diğer din mensuplarıyla tartışmalar
III. Yahudi filozofların eleştirileri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Yahudilikte iman esaslarının belirlenmesine duyulan ihtiyaçta etkili olmuştur?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Zamanla gerek Yahudilerin kendi içlerindeki tartışmalar, gerekse diğer din mensuplarıyla karşılaşmalar, iman esaslarının tespitini zorunlu hale getirmiştir.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Yaratıcı Tanrı fikrine ağırlık veren Philo’nun beş prensiplik Amentüsü arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Allah birdir.
B
Yaratma birdir.
C
Yahudilik en büyük dindir.
D
Yaratmayı ilahi takdir idare eder.
E
Allah vardır ve hükmeder.
Açıklama:
Yaratıcı Tanrı fikrine ağırlık veren Philo’nun beş prensiplik Amentüsü
şöyledir:
1- Allah vardır ve hükmeder,
2- Allah birdir,
3- Bu alem sonradan Allah tarafından yaratılmıştır.
4- Yaratma birdir,
5- Yaratmayı ilahi takdir idare eder.
şöyledir:
1- Allah vardır ve hükmeder,
2- Allah birdir,
3- Bu alem sonradan Allah tarafından yaratılmıştır.
4- Yaratma birdir,
5- Yaratmayı ilahi takdir idare eder.
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi İbn Meymun’un (Maimonides) tesbit ettiği iman esaslarından birisidir?
Seçenekler
A
Alem sonradan yaratılmadır.
B
Mesih gelecektir; geciktiği halde her gün onun gelmesini bekleyeceğim.
C
Öldürmeyeceksin.
D
Başka Tevrat'lar gönderilecektir.
E
Zina yapmayacaksın.
Açıklama:
İbn Meymun’un (Maimonides) tesbit ettiği iman esasları şunlardır:
1- Tanrı var olan her şeyi yarattı ve onlara hükmetmektedir.
2- Tanrı birdir ve ondan başka Tanrı yoktur
3- Tanrı bir cisim değildir ve hiçbir şekilde tasvir edilemez.
4- Tanrı ezeli ve ebedidir.
5- İbadet sadece Tanrı’ya mahsustur. Ona ortak koşulamaz.
6- Peygamberlerin bütün sözleri haktır.
7- Efendimiz Musa’nın peygamberliği gerçektir. O, kendisinden önce ve
sonra gelen bütün peygamberlerin en büyüğüdür.
8- Elimizde olan Tevrat, tamamıyla Tanrı tarafından Musa’ya verilenin aynıdır.
9- Tevrat değiştirilmeyecektir ve gelecekte Tanrı, başka Tevrat da göndermeyecektir.
10- Tanrı insanın bütün işlerini ve düşüncelerini bilir.
11- Tanrı, emirlerini yerine getirenleri mükafatlandırır, ihlal edenleri
cezalandırır.
12- Mesih gelecektir; geciktiği halde her gün onun gelmesini bekleyeceğim.
13- Tanrı’nın bildiği bir zamanda, ölümden sonra dirilme gerçekleşecektir.
1- Tanrı var olan her şeyi yarattı ve onlara hükmetmektedir.
2- Tanrı birdir ve ondan başka Tanrı yoktur
3- Tanrı bir cisim değildir ve hiçbir şekilde tasvir edilemez.
4- Tanrı ezeli ve ebedidir.
5- İbadet sadece Tanrı’ya mahsustur. Ona ortak koşulamaz.
6- Peygamberlerin bütün sözleri haktır.
7- Efendimiz Musa’nın peygamberliği gerçektir. O, kendisinden önce ve
sonra gelen bütün peygamberlerin en büyüğüdür.
8- Elimizde olan Tevrat, tamamıyla Tanrı tarafından Musa’ya verilenin aynıdır.
9- Tevrat değiştirilmeyecektir ve gelecekte Tanrı, başka Tevrat da göndermeyecektir.
10- Tanrı insanın bütün işlerini ve düşüncelerini bilir.
11- Tanrı, emirlerini yerine getirenleri mükafatlandırır, ihlal edenleri
cezalandırır.
12- Mesih gelecektir; geciktiği halde her gün onun gelmesini bekleyeceğim.
13- Tanrı’nın bildiği bir zamanda, ölümden sonra dirilme gerçekleşecektir.
Soru 54
I. YHVHI. YHVH
II. Elohim
III. Yom Kipur
IV. Neviim
Yukarıdakilerden hangileri Yahudilikte Tanrıya verilen isimlerdendir?
II. Elohim
III. Yom Kipur
IV. Neviim
Yukarıdakilerden hangileri Yahudilikte Tanrıya verilen isimlerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
Yalnız I
D
I ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Tanrının özel ismi olarak YHVH (Yahve veya Yahova)kullanılır. Tevrat’ta Tanrı için en çok kullanılan diğer isim ise Elohim’dir. Bunun dışında El Elyon (en yüce olan), El Olam (sonsuz olan), El Şadday (güçlü olan) isimleri de kullanılmaktadır.
Soru 55
Vahyin en kestirme ve en üstün şekli ve yolu, hiçbir aracı olmaksızın doğrudan Rab Yahve’den ilahi vahiy alan tek peygamber Yahudilere göre aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Davud
B
İbrahim
C
Samuel
D
Musa
E
Yeremya
Açıklama:
Yahudilikte vahyin çeşitleri vardır.
Vahyin en kestirme ve en üstün şekli ve yolu, hiçbir aracı olmaksızın doğrudan Rab Yahve’den ilahi vahyi almaktır ki Yahudi inancına göre vahyin bu şekli sadece Hz. Musa’ya özgüdür.
Vahyin en kestirme ve en üstün şekli ve yolu, hiçbir aracı olmaksızın doğrudan Rab Yahve’den ilahi vahyi almaktır ki Yahudi inancına göre vahyin bu şekli sadece Hz. Musa’ya özgüdür.
Soru 56
I. Miryam
II. Debora
III. Nebiah
IV. Noadya
Yukarıdakilerden hangileri Yahudilikte kadın peygamberlerdendir?
II. Debora
III. Nebiah
IV. Noadya
Yukarıdakilerden hangileri Yahudilikte kadın peygamberlerdendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
II,III ve IV
C
I ve IV
D
I, II ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Yahudilik’te peygamberlik sadece erkeklere mahsus değildir, kadınlardan da peygamberler gelmiştir. Onlara nebiah denilmektedir ve sayıları altıdır: Hz. Musa’nın ablası Miryam (Çıkış 15/20), Debora (Hakimler 4/4), Hulda (II. Krallar 22/14), Noadya (Nehemya 6/14) ve Peygamber İşaya’nın eşi (İşaya 8/3).
Soru 57
Ebu İsa el-İsfahani (VII. Yüzyıl), İbn7. Ebu İsa el-İsfahani (VII. Yüzyıl), İbnArye (1000), Karai Kohen Solomon (1121)’un ortak özelliği nedir?
Seçenekler
A
Peygamber olmaları
B
Filozof olmaları
C
Gezgin olmaları
D
Din bilimci olmaları
E
Mesih olduklarını iddia etmeleri
Açıklama:
Mesih beklentisi özellikle baskı ve zulüm dönemlerinde daha da artmış ve birçok kişi, Mesih iddiasıyla ortaya çıkmıştır. Ebu İsa el-İsfahani (VII. Yüzyıl), İbn Arye (1000), Karai Kohen Solomon (1121) bunlardandır.
Soru 58
Arz-ı Mev’ud’un anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
İkinci mabed
B
İsrail diyarı
C
Vadedilmiş topraklar
D
Doğru ibadet biçimi
E
Toplanma çadırı
Açıklama:
Arz-ı Mev’ud (Vadedilmiş topraklar) tabiri Allah’ın, Hz. İbrahim’e ve onun soyundan gelenlere vermeyi vaad ettiği yer için kullanılan bir terimdir.
Soru 59
I. ŞaharitI
II. Minha
III. Maariv
IV. Minyan
Aşağıdakilerden hangileri Yahudilerdeki ibadetlerdendir?
II. Minha
III. Maariv
IV. Minyan
Aşağıdakilerden hangileri Yahudilerdeki ibadetlerdendir?
Seçenekler
A
I ve III
B
I,II ve III
C
I ve IV
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Yahudilik’te günümüzde sabah (şaharit), ikindi (minha) ve akşam (maariv veya arvit) olmak üzere günde üç vakit ibadet vardır.Bu ibadetler bir kısmı ferdi, bir kısmı en az on erkekten oluşan cemaat (minyan) eşliğinde İbranice okunan belli dualar halinde icra edilmektedir.
Soru 60
Yahudilikte Şabat’ın anlamı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Yeni yıl
B
Kefaret günü
C
Çardaklar beyramı
D
Bahar bayramı
E
Haftanın kutsal günü
Açıklama:
Cumartesi (Şabat) günü, Yahudilerce haftanın en kutsal günü kabul edilmektedir. On Emir’de açıklandığı şekliyle Cumartesi günü, iki ayrı gerekçeyle kutsaldır. Bunlardan birincisi Tanrı’nın dünyayı altı günde yaratıp yedinci günde dinlenmiş olması, diğeri ise Tanrı’nın İsrailoğullarını Mısır’daki kölelik evinden kurtarmış olmasıdır.
Soru 61
Hangisi yaratıcı Tanrı fikrine ağırlık veren Philo’nun beş prensiplik Amentüsü arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Allah vardır ve hükmeder.
B
Allah birdir.
C
Yaratma birdir.
D
Bu alem Allah’tan önce yaratılmıştır.
E
Yaratmayı ilahi takdir idare eder.
Açıklama:
Philo’nun amentüsü (credo), Tanrı’nın var ve sonsuz olduğu; birliği, dünyayı yarattığı; yaratılışın tekliği ve Tanrı’nın yaratılışla ilgili ön bilgiye sahip olduğu ve bu alemin Allah tarafından sonradan yaratıldığı esaslarından oluşmaktadır.
Soru 62
Hangisi Saadya Gaon’un Amentüsü esasları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Alem sonradan yaratılmadır.
B
Allah tek olup cismi yoktur.
C
Vahye iman, şarttır.
D
Mükafat ve ceza haktır.
E
İnsan ruhen ve bedenen bazı günahlardan muaftır.
Açıklama:
Saadya Gaon’un Amentüsü esasları insanın ruhen ve bedenen bütün günahlardan uzak durması gerektiğini vurgulamaktadır.
Soru 63
Hangisi İbn Meymun’un tesbit ettiği iman esasları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Tanrı tasvir edilebilir.
B
Tanrı birdir ve ondan başka Tanrı yoktur.
C
Tanrı ezeli ve ebedidir.
D
Peygamberlerin bütün sözleri haktır.
E
Mesih gelecektir
Açıklama:
İbn Meymun’un tesbit ettiği iman esaslarına göre Tanrı bir cisim değildir ve hiçbir şekilde tasvir edilemez.
Soru 64
Tevrat’ta Tanrı'nın pek çok ismi içerisinde en önemli ve özel ismi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
El Şadday
B
Elohim
C
Yahve
D
El Elyon
E
El Olam
Açıklama:
Yahudi kutsal kitabında Tanrının farklı isimleri yer almaktadır ancak Tanrının özel ismi olarak kullanılan YHVH (Yahve veya Yahova), bunların içinde en önemli ve kutsal olanıdır.
Soru 65
Hangisi Yahudi kutsal kitabında peygamberi ifade etmek için kullanılan terimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Nebi
B
Hozeh
C
Roeh
D
Allah adamı
E
Allah’ın esiri
Açıklama:
Yahudi kutsal kitabında peygamberi ifade etmek üzere çeşitli kavramlar kullanılmıştır ki bunların başında nebi (nevi) kelimesi gelmektedir. Tanrı tarafından göreve çağrılmış anlamındaki bu kelime ilk defa Hz. İbrahim için kullanılmıştır. Gören anlamında Hozeh ve Roeh kelimeleri de peygamberi ifade etmektedir. Diğer taraftan Allah adamı, Allah’ın kulu, kul, haberci, elçi kelimeleri de peygamberi ifade etmektedir.
Soru 66
Hangisi Yahudilikteki vahiy çeşitlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Doğrudan vahiy
B
Rüya
C
Vizyon
D
Muciziler
E
Büyü
Açıklama:
Yahudilikte vahyin çeşitleri vardır. Vahyin en kestirme ve en üstün şekli ve yolu, hiçbir aracı olmaksızın doğrudan Rab Yahve’den ilahi vahyi almak ve mucizelerdir.
Soru 67
Hangisi Yahudi kutsal kitabında belirtilen hakiki peygamberin özellikleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Başka ilahlara kulluğa davet etme
B
Tebliğin doğruluğu
C
Verilen haberlerin gerçekleşmesi
D
Alametler göstermesi
E
On Emir’e uyması
Açıklama:
Yahudilikte hakiki peygamberin yanında yalancı peygamber kavramı da vardır. Yalancı peygamberin temel özellikleri ise tanrının dışında başka ilahlara kulluğa davet etmesidir.
Soru 68
Günümüzde Yahudilikte kaç vakit ibadet bulunmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Yahudilik’te günümüzde sabah (şaharit), ikindi (minha) ve akşam (maariv veya arvit) olmak üzere günde üç vakit ibadet vardır.
Soru 69
Yahudilerce cumartesi gününün en kutsal gün olmasının nedeni nedir?
Seçenekler
A
Tanrı’nın dünyayı altı günde yaratıp yedinci günde dinlenmiş olması
B
Hz. Musa’nın cumartesi günü dünyaya gelmesi
C
Tevrat’ın cumartesi günü inmesi
D
Büyük vahiylerin cumartesi günü gerçekleşmesi
E
Yeniden dirilişin cumartesi günü gerçekleşmesi
Açıklama:
Tanrı’nın dünyayı altı günde yaratıp yedinci günde dinlenmiş olmasıdır.
Soru 70
Yahudilikte en son peygamber aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Malaki
B
Yunus
C
İbrahim
D
Lut
E
Hud
Açıklama:
Yahudiliğin inanç esaslarını sıralayabileceksiniz.
Soru 71
Yahudilikteki Haftalar (Şavuot) bayramı hangi olayla ilgilidir?
Seçenekler
A
Tevrat'ın İsrailoğullarına veriliş günü
B
Yahudilerin Pers katliamından Ester vasıtasıyla kurtuluşları
C
Yahudilerin çölde çardaklarda kalışları
D
Yahudilerin Mısır'dan çıkışları
E
Makkabi İsyanı ve zaferinin kutlanması
Açıklama:
Yahudiliğin inanç esaslarını sıralayabileceksiniz.
Ünite 8
Soru 1
"Hıristiyan" ismi ilk defa nerede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Antakya’da,
B
Kudüs'de,
C
Roma'da,
D
Selçuk'da,
E
Halep'de
Açıklama:
hareketle Hıristiyan isminin ilk defa Antakya’da kullanıldığı ve yaklaşık olarak 60 yıllarına denk geldiği anlaşılmaktadır.
Soru 2
Aşağıdaki seçeneklerden hangisin de Hz. İsa'nın mucizelerinden birisi yanlış verilmiştir?
Seçenekler
A
Şeytan ve cinlere hükmedip insanların içinden onları çıkarmıştır,
B
Rüzgara emrederek gölde fırtına çıkarması,
C
Hastaları ve kötürümleri iyileştirmiştir,
D
Körlerin görmesini sağlamıştır,
E
Ölü bir kızı diriltmiştir,
Açıklama:
İlk mucizesi-ni Kana’da düzenlenen bir evlenme merasiminde ev sahibinin bardağında şarabı tükenin-ce suyu şarap yaparak göstermiştir (Yuhanna 2: 9). Diğer mucizeleri şunlardır: Beş ekmek ve iki balığı 5000 kadar kadın, erkek ve çocuk arasında paylaştırmış ve bu insanların hepsi açlıklarını gidermişlerdir (Markos 6:38-42). Şeytan ve cinlere hükme-dip insanların içinden onları çıkarması (Matta 8: 32), hastaları, kötürümleri iyileştirmesi (Matta 15:30-31), körlerin görmesini sağlaması (Matta 11: 5), ölü kızı diriltmesi (Matta25), rüzgara ve göle emrederek göldeki fırtınayı durdurması (Luka 8: 23), Petrus’u su üzerinde yürütmesi (Matta 14: 29) İnciller’de söz konusu edilen mucizelerindendir.
Soru 3
Hz.İsa'yı kendi yüksek mahkemelerinde Tanrı’ya küfretmekle suçlanıp, ölüm cezasına çarptıran ve öldürülmesini sağlayanlar kimlerdi,
Seçenekler
A
Romalılar,
B
Zerdüşler,
C
Yahudiler,
D
Süryaniler,
E
Putperesler,
Açıklama:
Hz. İsa’nın bu faaliyetleri karşısında büyük bir endişe duyan Yahudiler artık onu durdurmanın zamanının geldiğine ve onu ortadan kaldırmaktan başka çare olmadığına karar verdiler. M.S. 30 yılında Yahudilerin en yüksek mahkemesi olan Sanhedrin tarafından Tanrı’ya küfretmekle suçlanıp, ölüm cezasına çarptırıldı. O çağda İsrail Roma’nın işgali al-tında bulunduğundan, Yahudilerin bu yargıyı infaz etme yetkisi yoktu. Bu nedenle Yahudi din adamları Roma valisi Pontus Platus’a başvurup, Hz. İsa’yı çarmıha gerdirerek idam ettirdiler.
Soru 4
Hz.İsa ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisinin İslâm’da kabul edilmediği görülmektedir?
Seçenekler
A
Hz.İsa'nın kıyamet sonrası dirilişi,
B
Hz.İsa'nın İsrailoğullarına gönderilen bir peygamber olduğu,
C
Hz.İsa'ya Allah tarafından kitap verildiği,
D
Hz.İsa’nın çarmıha gerilmesi,
E
Hz.İsa'nın mucizeleri,
Açıklama:
Kur’an’da Hz. İsa onbeş surede doksanüç ayette ismi veya bir sıfatı ile zikredilmektedir. Bu ayetlerde doğumunun müjdelenmesi, dünyaya gelişi, tebliği, mucizeleri, dünyevi haya-tının sonu ve Allah katına yükseltilişi ele alınmaktadır. Onun diğer peygamberler gibi kul ve peygamber, kendisine tanrılık nispet etmenin ise küfür olduğu belirtilmektedir. Ken-disine Allah tarafından kitap verildiği, İsrailoğullarına gönderilen bir peygamber olduğu, Tevrat’ı tasdik ettiği, bazı hususlarda onu neshettiği, kavmine namazı ve zekatı emrettiği vurgulanmaktadır. Ayrıca onun öleceğinden ve tekrar hayata döneceğinden söz edilmek-tedir. Ancak buradaki diriliş hıristiyanlıkta’ki gibi çarmıha gerildikten sonraki diriliş de-ğil, kıyamet sonrası diriliştir. Çarmıha da gerilmemiştir. Böylece Hıristiyanlık’ta önemli bir dini inanç olan, insanların günahına kefaret olmak üzere İsa’nın çarmıha gerilmesi hadisesinin İslâm’da kabul edilmediği görülmektedir.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Müslümanlarla Hıristiyanlar arasında başlangıçtan beri ortaya çıkan farklı anlayışların dışında kalan ortak bir konudur?
Seçenekler
A
Teslis doktrini,
B
Hz. İsa’nın tabiatı,
C
Kefaret problemi,
D
Çarmıha germe hadisesi,
E
Hz.İsa'nın mucizeleri,
Açıklama:
. Müslümanlarla Hıristiyanlar arasında başlangıçtan beri ortaya çıkan bu farklı anlayışlar sebebiyle karşılıklı reddiyeler yazılmıştır. Örnek verecek olursak ilk dönemlerden itibaren ortaya çıkan polemik literatürünün temel konularının başında teslis doktrini, Hz. İsa’nın tabiatı, kefaret problemi ve çarmıh hadisesi gelmektedir. Hz. İsa’ya hamile kalması, doğum süreci ve iffetli bir kadın olması gibi özellikleriyle anesi Meryem’e de çok önemli şekilde yer verilmektedir.
Soru 6
Hıristiyanlık tarihinde toplu olarak hıristiyan olan ilk kavim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ermeniler,
B
Galyalılar,
C
Berberiler,
D
İtalyanlar,
E
Yunanlılar,
Açıklama:
Üçüncü yüzyılın sonlarında meydana ge-len en önemli olaylardan birisi, Gregor (Kirkor) adında bir hıristiyanın çabaları sonucu Ermeniler’in hıristiyanlaşmasıdır. Hıristiyanlık tarihinde toplu olarak hıristiyan olan ilk kavmin Ermeniler olduğu ileri sürülmektedir.
Soru 7
M.S. 325’te toplanan Hıristiyanlık tarihinin ilk ekümenik konsili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Antakya Konsili,
B
İznik Konsili,
C
Kudüs Konsili,
D
Roma Konsili,
E
Tarsus Konsili,
Açıklama:
Hıristiyanlık bundan sonra artık Roma İmparatorluğu’nun her yerinde tam bir özgürlüğe kavuştu. Hemen ertesi yıl yani 325’te Hıristiyanlık tarihinin ilk ekümenik konsili olan İznik Konsili toplandı ve daha sonraki yıllarda sık aralıklarla konsiller devam etti.
Soru 8
Hıristiyanlığın devletçe müsaade edilen tek din olduğu şeklinde bir ferman çıkarıp,Hıristiyanlığı Roma imparatorluğunun resmi dini ilan eden hükümdar kimdir?
Seçenekler
A
Augustus,
B
Konstantin,
C
I. Teodosyus,
D
Neron,
E
Julius Caesar,
Açıklama:
380 yılında ise imparator I. Teodosyus, Hıristi-yanlığın devletçe müsaade edilen tek din olduğu şeklinde bir ferman çıkarıp, putperestliği yasakladı. Putperestler canlarını kurtarmak için devlet kilisesine akın ettiler. Artık devlet ve din tamamen birleşti. Roma devletinin uyruğu olmak isteyen herkes, devletin dinine inanmak zorundaydı.
Soru 9
Hz. İsa’ya en yakın olan üç havariden birisi olan bu yüzden kendisine sevilen öğrenci denilen kişi tarafından 90-110 yılları arasında Efes veya Antakya’da yazıldığı tahmin edilen İncil, aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Luka İncili,
B
Markos İncili,
C
Matta İncili,
D
Yuhanna İncili,
E
Barnabas İncili,
Açıklama:
90-110 yılları arasında Efes veya Antakya’da yazıldığı tahmin edilen bu İncil, havarilerden biri olan Yuhanna’ya nispet edilmektedir. Havarilerden sonra gelen ilk Hıristiyan yazar-lardan birisi olan İreneyus gibi bazı yazarlar da bunu belirtmektedirler. Yuhanna’nın Hz. İsa’ya en yakın olan üç havariden birisi olduğu söylenmektedir. Diğer ikisi ise Petrus ve Ya’kup’tur. Bunun için Yuhanna’ya sevilen öğrenci denir.
Soru 10
Hristiyanlık ilk olarak nerede yayılmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Kudüs
B
Galya
C
Roma
D
İskenderiye
E
Nasıra
Açıklama:
Birinci yüzyılın sonuna gelindiğinde Hristiyanlık, ilk ortaya çıktığı Kudüs şehrinden çok uzaklara yayılmıştı.
Soru 11
I. Şeytan ve cinlere hükmetme
II. Ölü bir kızı diriltme
III. Suyu şaraba dönüştürme
IV. Petrus'u su üzerinde yürütme
V. Körlerin görmesini sağlama
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İsa'nın İncil'de anlatılan mucizeleri arasında yer alır?
II. Ölü bir kızı diriltme
III. Suyu şaraba dönüştürme
IV. Petrus'u su üzerinde yürütme
V. Körlerin görmesini sağlama
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İsa'nın İncil'de anlatılan mucizeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
I, II, III, IV ve V
C
Yalnız V
D
II ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
İlk mucizesini Kana’da düzenlenen bir evlenme merasiminde ev sahibinin bardağında şarabı tükenince suyu şarap yaparak göstermiştir (Yuhanna 2: 9). Diğer mucizeleri şunlardır: Beş ekmek ve iki balığı 5000 kadar kadın, erkek ve çocuk arasında paylaştırmış ve bu insanların hepsi açlıklarını gidermişlerdir (Markos 6:38-42). Şeytan ve cinlere hükmedip insanların içinden onları çıkarması (Matta 8: 32), hastaları, kötürümleri iyileştirmesi (Matta 15:30-31), körlerin görmesini sağlaması (Matta 11: 5), ölü kızı diriltmesi (Matta 9: 25), rüzgara ve göle emrederek göldeki fırtınayı durdurması (Luka 8: 23), Petrus’u su üzerinde yürütmesi (Matta 14: 29) İnciller’de söz konusu edilen mucizelerindendir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi bir İncil türü değildir?
Seçenekler
A
Luka İncili
B
Matta İncili
C
Mesih İncili
D
Markos İncili
E
Yuhanna İncili
Açıklama:
Tarihî kitaplar denilen bu incillerden üçü yani Matta, Markos ve Luka gerek şekil ve gerekse konular itibariyle birbirine çok benzediği için “Sinoptik inciller” olarak adlandırılmaktadır. Bunların yanı sıra bir de Yuhanna İncili bulunmaktadır.
Soru 13
Papa tarafından Hristiyanlarca bulundurulması yasak olan İncil hangisidir?
Seçenekler
A
Yuhanna İncili
B
Markos İncili
C
Matta İncili
D
Barnabas İncili
E
Luka İncili
Açıklama:
Barnabas incili en son 17. yüzyıla kadar gelmiş, sonra kaybolmuştur. Papa tarafından, Hristiyanlarca bulundurulması yasaklanmıştır.
Soru 14
Hz. İsa'dan bizzat duyarak İncil yazan kimdir?
Seçenekler
A
Pavlus
B
Luka
C
Yuhanna
D
Papias
E
Barnabas
Açıklama:
Barnabas, zamanının çoğunu Hz. İsa’nın 3 yıllık peygamberlik süresinde yanında geçirmiştir. Barnabas İsa’nın havarisidir ve Hz. İsa’dan bizzat duyularak yazılan tek İncildir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Hristiyanlık'ın inanç esaslarından biri olamaz?
Seçenekler
A
Ölülerin dirilmemesini
B
Kiliseye, birliğine, kutsallığına, evrensel ve havarilere ait oluşuna inanırım
C
Günahların affı için bir tek vaftizi kabul ederim
D
Kutsal Ruh vasıtasıyla bakire Meryem’de bedenleştiğine ve insan olduğuna
E
Bizim için Pontus Platus zamanında çarmıha gerildiğine, ızdrap çektiğine, mezara
konduğuna
konduğuna
Açıklama:
İznik ve İstanbul ekümenik konsillerinde tespit edilen bu esaslar Doğu’nun ve Batı’nın bütün büyük kiliselerinde ortaktır. Bu esasları şu şekilde sıralamak mümkündür: Bkz. sayfa 171 -172
Soru 16
Hristiyanlık'ta Teslis'in birinci unsuruna göre Tanrı nasıl tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Kiliseye hayat veren güç
B
Her şeyin yaratıcısı ve sahibi
C
Hem Tanrı, hem Tanrı'nın oğlu ve gerçek bir insan
D
Vaftiz anında insanın ruhuna girer ve onunla yaşamaya başlar
E
Üç ayrı şahıstır
Açıklama:
Hristiyanlık’ta Teslisin birinci unsuru Baba’dır. O, en mükemmel ve sonsuz saf bir
ruhtur. Her şeyin yaratıcısı ve sahibidir.
ruhtur. Her şeyin yaratıcısı ve sahibidir.
Soru 17
Hz. İsa’nın 3 yıllık peygamberlik süresinde yanında olan havarisi tarafından bizzat Hz. İsa’dan duyduklarını yazarak oluşturulan ve İznik konsilinde yasaklanan,hatta bulunduranların öldürüleceğine dair kanun çıkarılan incil hangisidir?
Seçenekler
A
Yuhanna incili,
B
Luka incili,
C
Markos incili,
D
Matta incili,
E
Barnabas İncili,
Açıklama:
Hz. İsa’nın 3 yıllık peygamberlik süresinde yanında geçirmiştir. Barna-bas İsa’nın havarisidir ve Hz. İsa’dan bizzat duyularak yazılan tek incildir. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna gibi 4 incil sahibinin aksine, o Hz. İsa’yı görmüş ve öğretisini direkt on-dan almıştır. Daha sonra 325 yılında toplanan İznik konsilinde mevcut olan 300 İncil 4’e indirildi. Bu 300 İncil arasında Barnabas İncili de bulunmaktaydı. Barnabas İncili burada yasaklanıp 4 incil dışında İncil bulunduranların öldürüleceğine dair kanun çıkarıldı.
Soru 18
Genel konsillerin en detaylısı ve sonuncusu olan olan konsil ve ilan eden kişi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I. Vatikan Konsili - Papa XXIII. Jean
B
Trente Konsili - Papa X. Leon Luther
C
II. Vatikan Konsili - Papa XXIII. Jean
D
Konstans Konsili - Aziz Petrus
E
Viyana Konsili - Papa X. Leon Luther
Açıklama:
II. Vatikan Konsili (1962-1965), genel konsillerin en detaylısı ve sonuncusu olan bu konsil 25 Ocak 1959’da Papa XXIII. Jean tarafından ilan edildi.
Soru 19
Hristiyanlık tarihinde toplam kaç tane konsil bulunmaktadır?
Seçenekler
A
22
B
24
C
20
D
21
E
23
Açıklama:
Genel konsillere Ökümenik Konsiller de denir. Bu konsillerde kilisenin bütün temsilcileri bulunur. Genel konsiller papa tarafından davet edilerek toplanır. Bizzat papa veya temsilcileri tarafından yönetilir. Bu konsillerde alınan kararların geçerli olabilmesi için bu kararların papa tarafından onaylanması gerekir. Hristiyanlık tarihinde 21 konsil bulunmaktadır.
Soru 20
Hz. İsa ilk göreve başladığında tebliğini ilk olarak nerede yapmıştır?
Seçenekler
A
ÜRdün
B
Samiriye
C
Kudüs
D
Petrus
E
Galile
Açıklama:
Bunun ardından, görevini yerine getirmek üzere hazırlanmak için çöle gitti. Şeytan onu burada yoldan çıkarmaya çalıştı. Şeytan, Tanrı’nın oğlu olarak kudretini kullanıp dünyayı bir kral gibi yönetmesini istiyordu. Ama İsa şeytana uymadı ve Galile gölüne döndü. Tebliğini ilkönce Galile’de yapmaya başlamış, ama aynı zamanda Samiriye’ye, Kudüs’e ve Galile’nin kuzey bölgelerine de gitmiştir.
Soru 21
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen iki İncil'de Hz. İsa'nın doğumuna yer verilmiştir?
Seçenekler
A
Markos - Yuhanna
B
Luka - Markos
C
Matta - Luka
D
Yuhanna - Matta
E
Markos - Matta
Açıklama:
Hz. İsa’nın doğumuna dört İncilden sadece Matta ve Luka’da yer verilmekte ancak her iki İncil’de de bu olay farklı olarak anlatılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 22
Batı Hıristiyanlığında hangi gün Hz. İsa’nın doğum günü olarak kutlanmaktadır?
Seçenekler
A
25 Aralık
B
6 Ocak
C
15 Nisan
D
15 Ekim
E
1 Ocak
Açıklama:
Batı Hıristiyanlığında 25 Aralık Hz. İsa’nın doğum günü olarak kutlanmaktadır. Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 23
Aşağıdakilerden ifadelerden hangisi zamanla özel bir anlam kazanmış ve Hz. İsa’nın yardımcılarını kasteden bir terim halini almıştır?
Seçenekler
A
Konsiller
B
Vaftizciler
C
Kutsal Ruh
D
Havariler
E
İnciller
Açıklama:
Havarilerin kelime anlamı “Beyaz giyinenler, insanların ruhlarını din ve ilimle arıtanlar” demektir. Ancak bu ifade zamanla özel bir anlam kazanmış ve Hz. İsa’nın yardımcılarını kasteden bir terim halini almıştır.
Soru 24
Hıristiyanlar aşağıdakilerden hangisine “passion” adını verirler?
Seçenekler
A
Hz. İsa’nın doğduğu güne
B
Hz. İsa’nın göreve başlamasına
C
Pavlus öncesi döneme
D
Pavlus sonrası döneme
E
Hz. İsa’nın hayatının son aylarına
Açıklama:
Hıristiyanlar Hz. İsa’nın hayatının son aylarına “passion” adını verirler. Çünkü bu aylar onun insanlık adına çektiği acıların toplandığı aylardır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi/hangilerinin 96 yıllarında Yuhanna tarafından kaleme alındığı kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Resullerin İşleri
B
Hapishane Mektupları
C
Vahiy
D
İnciller
E
Pastoral Mektuplar
Açıklama:
Vahiy kitabının Hz. İsa’nın vahyi olduğuna inanılır. 96 yıllarında Yuhanna tarafından kaleme alındığı kabul edilmektedir. Sembolik ve eskatolojik (âhir zaman haberleri) bilgiler ihtiva eder.
Soru 26
Hangi İncil Hz. İsa’nın doğumundan, soyağacından çocukluğundan daha ziyade yaptıklarını ele alır?
Seçenekler
A
Yuhanna
B
Luka
C
Markos
D
Matta
E
Barnabas
Açıklama:
Hz. İsa’nın doğumundan, soyağacından çocukluğundan daha ziyade yaptıklarını ele alır, bunları kısa ve öz bir şekilde yazar.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi Hz. İsa’yı görmüş ve öğretisini direkt ondan almıştır?
Seçenekler
A
Matta
B
Markos
C
Luka
D
Barnabas
E
Yuhanna
Açıklama:
Barnabas İsa’nın havarisidir ve Hz. İsa’dan bizzat duyularak yazılan tek incildir. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna gibi 4 incil sahibinin aksine, o Hz. İsa’yı görmüş ve öğretisini direkt ondan almıştır.
Soru 28
Hıristiyanlık’ta Teslisin birinci unsuru aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baba
B
Kutsal Ruh
C
Oğul
D
Konsiller
E
İnciller
Açıklama:
Hıristiyanlık’ta Teslisin birinci unsuru Baba’dır. O, en mükemmel ve sonsuz saf bir ruhtur. Her şeyin yaratıcısı ve sahibidir. Sonsuzdur, her yerde vardır ve her şeyi bilir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi başka ifadeyle kilise yönetimidir?
Seçenekler
A
Vahiy
B
İncil
C
Teslis
D
Kodeks
E
Konsil
Açıklama:
Kilise hayatının ortaya koyduğu tüm problemleri çözmek ve tartışmak üzere bir araya gelen piskoposlara veya yüksek düzeydeki din adamları kuruluna konsil adı verilmektedir. Bir başka ifadeyle konsil, kilise yönetimidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi genel konsillerin en detaylısı ve sonuncusudur?
Seçenekler
A
Kadıköy Konsili
B
II. Vatikan Konsili
C
Efes Konsili
D
I. İstanbul Konsili
E
II. İznik Konsili
Açıklama:
Genel konsillerin en detaylısı ve sonuncusu olan II. Vatikan Konsili, 25 Ocak 1959’da Papa XXIII. Jean tarafından ilan edildi.
Soru 31
Hz.İsa'nın doğumuna dört İncilden hangisi/hangilerinde yer verilmektedir?
Seçenekler
A
Marcos
B
Yuhanna
C
Matta ve Luka
D
Luka
E
Marcos ve Yuhanna
Açıklama:
Hz. İsa’nın doğumuna dört İncilden sadece Matta ve Luka’da yer verilmekte ancak her iki İncil’de de bu olay farklı olarak anlatılmaktadır.
- Matta İncili’ne göre kıssa, Tanrı’nın Oğlu’nun soy ağacı ile başlamaktadır.
- Luka İncili’nde Hz. Yahya’nın ve Hz. İsa’nın doğum sahneleri aynı üslup içerisinde anlatılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 32
Hıristiyanların "Teslis" inancı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üç tanrıya inanmaktır.
B
Tek bir tanrıya inanmaktır.
C
Üç ayrı tanrının tek bir tezahürüdür.
D
Üç ayrı tanrının üç ayrı tezahürüdür.
E
Tek bir tanrının üç ayrı tezahürüdür.
Açıklama:
Hıristiyanlığın inanç esaslarını açıklayabileceksiniz.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi Hıristiyanlar için kullanılan isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Celileliler
B
Nasıralılar
C
Seçilmişler
D
Fakirler
E
İbraniler
Açıklama:
Hıristiyanlığın inanç esaslarını açıklayabileceksiniz.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi Hz. İsa'nın havarilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Markos
B
Bartolomeus
C
Andreas
D
Simon Petrus
E
Taddeus
Açıklama:
Hıristiyanlığın tarihsel gelişimini özetleyebileceksiniz.
Soru 35
"Hıristiyan" ismi ilk defa nerede kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Antakya’da
B
Kudüs'de
C
Roma'da
D
Selçuk'da
E
Halep'de
Açıklama:
hareketle Hıristiyan isminin ilk defa Antakya’da kullanıldığı ve yaklaşık olarak 60 yıllarına denk geldiği anlaşılmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır
Soru 36
Hz.İsa'yı kendi yüksek mahkemelerinde Tanrı’ya küfretmekle suçlanıp, ölüm cezasına çarptıran ve öldürülmesini sağlayanlar kimlerdi,
Seçenekler
A
Romalılar
B
Zerdüşler
C
Yahudiler
D
Süryaniler
E
Putperesler,
Açıklama:
Hz. İsa’nın bu faaliyetleri karşısında büyük bir endişe duyan Yahudiler artık onu durdurmanın zamanının geldiğine ve onu ortadan kaldırmaktan başka çare olmadığına karar verdiler. M.S. 30 yılında Yahudilerin en yüksek mahkemesi olan Sanhedrin tarafından Tanrı’ya küfretmekle suçlanıp, ölüm cezasına çarptırıldı. O çağda İsrail Roma’nın işgali al-tında bulunduğundan, Yahudilerin bu yargıyı infaz etme yetkisi yoktu. Bu nedenle Yahudi din adamları Roma valisi Pontus Platus’a başvurup, Hz. İsa’yı çarmıha gerdirerek idam ettirdiler. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 37
Hz.İsa ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisinin İslâm’da kabul edilmediği görülmektedir?
Seçenekler
A
Hz.İsa'nın kıyamet sonrası dirilişi
B
Hz.İsa'nın İsrailoğullarına gönderilen bir peygamber olduğu
C
Hz.İsa'ya Allah tarafından kitap verildiği
D
Hz.İsa’nın çarmıha gerilmesi
E
Hz.İsa'nın mucizeleri
Açıklama:
Kur’an’da Hz. İsa onbeş surede doksanüç ayette ismi veya bir sıfatı ile zikredilmektedir. Bu ayetlerde doğumunun müjdelenmesi, dünyaya gelişi, tebliği, mucizeleri, dünyevi haya-tının sonu ve Allah katına yükseltilişi ele alınmaktadır. Onun diğer peygamberler gibi kul ve peygamber, kendisine tanrılık nispet etmenin ise küfür olduğu belirtilmektedir. Ken-disine Allah tarafından kitap verildiği, İsrailoğullarına gönderilen bir peygamber olduğu, Tevrat’ı tasdik ettiği, bazı hususlarda onu neshettiği, kavmine namazı ve zekatı emrettiği vurgulanmaktadır. Ayrıca onun öleceğinden ve tekrar hayata döneceğinden söz edilmek-tedir. Ancak buradaki diriliş hıristiyanlıkta’ki gibi çarmıha gerildikten sonraki diriliş de-ğil, kıyamet sonrası diriliştir. Çarmıha da gerilmemiştir. Böylece Hıristiyanlık’ta önemli bir dini inanç olan, insanların günahına kefaret olmak üzere İsa’nın çarmıha gerilmesi hadisesinin İslâm’da kabul edilmediği görülmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 38
I. Şeytan ve cinlere hükmetme
II. Ölü bir kızı diriltme
III. Suyu şaraba dönüştürme
IV. Petrus'u su üzerinde yürütme
V. Körlerin görmesini sağlama
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İsa'nın İncil'de anlatılan mucizeleri arasında yer alır?
II. Ölü bir kızı diriltme
III. Suyu şaraba dönüştürme
IV. Petrus'u su üzerinde yürütme
V. Körlerin görmesini sağlama
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri İsa'nın İncil'de anlatılan mucizeleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
I, II, III ve V
B
I, II, III, IV ve V
C
Yalnız V
D
II ve V
E
II, III, IV ve V
Açıklama:
İlk mucizesini Kana’da düzenlenen bir evlenme merasiminde ev sahibinin bardağında şarabı tükenince suyu şarap yaparak göstermiştir (Yuhanna 2: 9). Diğer mucizeleri şunlardır: Beş ekmek ve iki balığı 5000 kadar kadın, erkek ve çocuk arasında paylaştırmış ve bu insanların hepsi açlıklarını gidermişlerdir (Markos 6:38-42). Şeytan ve cinlere hükmedip insanların içinden onları çıkarması (Matta 8: 32), hastaları, kötürümleri iyileştirmesi (Matta 15:30-31), körlerin görmesini sağlaması (Matta 11: 5), ölü kızı diriltmesi (Matta 9: 25), rüzgara ve göle emrederek göldeki fırtınayı durdurması (Luka 8: 23), Petrus’u su üzerinde yürütmesi (Matta 14: 29) İnciller’de söz konusu edilen mucizelerindendir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 39
Genel konsillerin en detaylısı ve sonuncusu olan olan konsil ve ilan eden kişi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
I. Vatikan Konsili - Papa XXIII. Jean
B
Trente Konsili - Papa X. Leon Luther
C
II. Vatikan Konsili - Papa XXIII. Jean
D
Konstans Konsili - Aziz Petrus
E
Viyana Konsili - Papa X. Leon Luther
Açıklama:
II. Vatikan Konsili (1962-1965), genel konsillerin en detaylısı ve sonuncusu olan bu konsil 25 Ocak 1959’da Papa XXIII. Jean tarafından ilan edildi. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 40
Hristiyanlık tarihinde toplam kaç tane konsil bulunmaktadır?
Seçenekler
A
22
B
24
C
20
D
21
E
23
Açıklama:
Genel konsillere Ökümenik Konsiller de denir. Bu konsillerde kilisenin bütün temsilcileri bulunur. Genel konsiller papa tarafından davet edilerek toplanır. Bizzat papa veya temsilcileri tarafından yönetilir. Bu konsillerde alınan kararların geçerli olabilmesi için bu kararların papa tarafından onaylanması gerekir. Hristiyanlık tarihinde 21 konsil bulunmaktadır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 41
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilen iki İncil'de Hz. İsa'nın doğumuna yer verilmiştir?
Seçenekler
A
Markos - Yuhanna
B
Luka - Markos
C
Matta - Luka
D
Yuhanna - Matta
E
Markos - Matta
Açıklama:
Hz. İsa’nın doğumuna dört İncilden sadece Matta ve Luka’da yer verilmekte ancak her iki İncil’de de bu olay farklı olarak anlatılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğinde verilmiştir.
Soru 42
Batı Hıristiyanlığında hangi gün Hz. İsa’nın doğum günü olarak kutlanmaktadır?
Seçenekler
A
25 Aralık
B
6 Ocak
C
15 Nisan
D
15 Ekim
E
1 Ocak
Açıklama:
Batı Hıristiyanlığında 25 Aralık Hz. İsa’nın doğum günü olarak kutlanmaktadır. Doğru cevap A seçeneğinde verilmiştir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi/hangilerinin 96 yıllarında Yuhanna tarafından kaleme alındığı kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Resullerin İşleri
B
Hapishane Mektupları
C
Vahiy
D
İnciller
E
Pastoral Mektuplar
Açıklama:
Vahiy kitabının Hz. İsa’nın vahyi olduğuna inanılır. 96 yıllarında Yuhanna tarafından kaleme alındığı kabul edilmektedir. Sembolik ve eskatolojik (âhir zaman haberleri) bilgiler ihtiva eder. Doğru cevap C şıkkıdır
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi Hz. İsa'nın havarilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Markos
B
Bartolomeus
C
Andreas
D
Simon Petrus
E
Taddeus
Açıklama:
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 45
Hıristiyanlığın yayılmaya başladığı tarih aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
M.S. 25
B
M.S. 30
C
M.S. 35
D
M.S. 40
E
M.S. 45
Açıklama:
Hıristiyanlığın yayılmaya başladığı tarihi M.S. 30 yılına kadar götürmek gerekir. Bu tarihte Hz. İsa, kendisinin Mesih olduğunu ileri sürerek geleneksel Yahudi anlayışının dışında bir din anlayışını yerleştirme amacıyla ortaya çıkmıştır. Dünya dinleri içerisinde yayılışı en maceralı olan ve en uzun süren din belki de Hıristiyanlık’tır. Hz. İsa’nın yaklaşık üç yıllık tebliğ döneminde sadece kendisini anlatmaya çalıştığı, yayılmanın havariler gibi belirli sayıda insanların ona inanmasıyla sınırlı kaldığı, hiçbir yerleşim alanının toplu olarak Hıristiyanlığa geçmediği genel kabul görmüş bir husustur. Doğru cevap B'dir.
Soru 46
Hz. İsa tebliğini ilk önce nerede yapmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
Kudüs
B
Samiriye
C
Roma
D
Galile
E
Kartaca
Açıklama:
Hz. İsa tebliğini ilk önce Galile’de yapmaya başlamış, sonrasında Samiriye’ye, Kudüs’e ve Galile’nin kuzey bölgelerine de gitmiştir. O bu gezilerinde kendisini dinleyenlere günahları bağışlama konusunda yetkili olduğunu söylüyordu. Bir süre sonra da etrafında havarileri oluştu ve tebliğinde ona yardımcı oldular. Doğru cevap D'dir.
Soru 47
Kur'an'a göre Hz. İsa ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tevrat'ı tasdik etmiştir.
B
Kendisine Allah tarafından kitap gönderilmiştir.
C
İsrailoğullarına gönderilen bir peygamberdir.
D
Kavmine namazı ve zekatı emretmiştir.
E
İnsanların günahına kefaret olmak üzere çarmıha gerilmiştir.
Açıklama:
Kur’an’da Hz. İsa 15 surede 93 ayette ismi veya bir sıfatı ile zikredilmektedir. Bu ayetlerde doğumunun müjdelenmesi, dünyaya gelişi, tebliği, mucizeleri, dünyevi hayatının sonu ve Allah katına yükseltilişi ele alınmaktadır. Onun diğer peygamberler gibi kul ve peygamber, kendisine tanrılık nispet etmenin ise küfür olduğu belirtilmektedir. Kendisine Allah tarafından kitap verildiği, İsrailoğullarına gönderilen bir peygamber olduğu, Tevrat’ı tasdik ettiği, bazı hususlarda onu neshettiği, kavmine namazı ve zekatı emrettiği vurgulanmaktadır. Ayrıca onun öleceğinden ve tekrar hayata döneceğinden söz edilmektedir. Ancak buradaki diriliş hıristiyanlıktaki gibi çarmıha gerildikten sonraki diriliş değil, kıyamet sonrası diriliştir. Çarmıha da gerilmemiştir. Böylece Hıristiyanlık’ta önemli bir dini inanç olan, insanların günahına kefaret olmak üzere İsa’nın çarmıha gerilmesi hadisesinin İslâm’da kabul edilmediği görülmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 48
Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde İnciller arasında bulunan tutarsızlık ve çelişkiler ile ilgili yanlış bilgilere yer verilmiştir?
Seçenekler
A
Diğer üç İncil’e göre Hz. İsa’nın esas memleketi Galile, Matta’ya göre Yahudiye’dir.
B
Matta’ya göre oruçlu olup Hz. İsa’ya soru soranlar Yuhanna’nın talebeleri; Markos’a göre yazıcılar ve Ferisîlerdir.
C
Markos İncili’nde “İncil” Allah’a "Allah’ın İncili” şeklinde, Pavlus’un Romalılara Mektubu’nda ise Hz. İsa’ya “Oğlumun İncili” şeklinde” nispet edilir.
D
Hz. İsa için hem “Allah’ın Oğlu”, hem de “Yusuf Oğlu”, “Davut Oğlu”, “Adem Oğlu” deyimleri kullanılmaktadır.
E
Matta’da Hz. Yahya’nın bir yerde çekirge ve yaban balığı yediği, bir başka yerde ise yeyip içmediği söylenmektedir.
Açıklama:
İlk üç İncil’e (Matta, Markos ve Luka) göre Hz. İsa’nın esas memleketi Galile, Yuhanna’ya göre Yahudiye’dir. Doğru cevap A'dır.
Soru 49
Hz. İsa'dan bizzat duyularak yazılan tek İncil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Matta
B
Markos
C
Barnabas
D
Luka
E
Yuhanna
Açıklama:
Barnabas, zamanının çoğunu Hz. İsa’nın 3 yıllık peygamberlik süresinde yanında geçirmiştir. Barnabas İsa’nın havarisidir ve Hz. İsa’dan bizzat duyularak yazılan tek incildir. Matta, Markos, Luka ve Yuhanna gibi 4 incil sahibinin aksine, o Hz. İsa’yı görmüş ve öğretisini direkt ondan almıştır. Barnabas incili en son 17. yüzyıla kadar gelmiş, sonra kaybolmuştur. Papa tarafından, Hıristiyanlarca bulundurulması yasaklanmıştır. Doğru cevap C'dir.
Soru 50
Kilise hayatının ortaya koyduğu tüm problemleri çözmek ve tartışmak üzere bir araya gelen piskoposlara veya yüksek düzeydeki din adamları kuruluna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Üst kurul
B
Konsey
C
Din kurulu
D
Yüksek kurul
E
Konsil
Açıklama:
Kilise hayatının ortaya koyduğu tüm problemleri çözmek ve tartışmak üzere bir araya gelen piskoposlara veya yüksek düzeydeki din adamları kuruluna konsil adı verilmektedir. Bir başka ifadeyle konsil, kilise yönetimidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 51
Hıristiyanlık tarihinde yer alan ilk genel konsil aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I. İstanbul Konsili
B
İznik Konsili
C
Efes Konsili
D
Kadıköy Konsili
E
Viyana Konsili
Açıklama:
Roma İmparatoru Konstantin 325 yılında 200 kadar piskoposu İznik’te topladı. Tarihin ilk genel konsili olarak kabul edilen bu konsilde teslisin çok önemli iki unsuru olan Baba ve Oğul’un tabiatı problemi tartışılmış ve neticede her ikisinin de aynı tabiatı taşıdıklarına, yani her ikisinin de aynı cevherden olduklarına karar verilmiştir. Doğru cevap B'dir.
Soru 52
Hıristiyanlık tarihindeki genel konsillerin en detaylısı ve en sonuncusu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
II. Vatikan Konsili
B
II. Lyon Konsili
C
Konstans Konsili
D
Trente Konsili
E
V. Latran Konsili
Açıklama:
Genel konsillerin en detaylısı ve sonuncusu olan II. Vatikan Konsili 25 Ocak 1959’da Papa XXIII. Jean tarafından ilan edildi. Konsilin gayesi Katolik inancını geliştirip kuvvetlendirmek, hıristiyanlara dinî yaşantılarında yeni bir moral vermek, dinî müesseseleri, modern çağın ihtiyaç ve metotlarına uydurmak, ayrılan hıristiyanları birliğe çağırmak idi. Dünyanın her tarafından 2594 piskopos, 156 manastır başkanı, ve 62 üniversiteye davet gidip bunların fikirleri istendi. Sonunda 8972 teklif ortaya çıkarıldı. Bunlar gruplandırıldı. Çeşitli milletlerden 900 uzmanın görev yaptığı çalışmalara on komisyon ve dört sekreterya marifetiyle son şekli verildi. Özellikle Katolik dünya için tam bir nefs muhasebesi özelliği taşıyan II. Vatikan Konsili, bazı konularda çok önemli kararları yürürlüğe koyarak çok cesur bir adım atmış olmasına rağmen, yüzyılların biriktirdiği problemlerin bir konsille çözülmesi de beklenemezdi. Çünkü katolik dünyanın problemlerinin birçoğu katolik inanç yapısından kaynaklandığı halde; konsilde buna hiç temas edilmemiş veya yüzeysel yorumlarla insanları ikna etme yolu seçilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 53
İncil'in ilk nüshası hangi dilde yazılmıştır?
Seçenekler
A
İbranice
B
Farsça
C
Yunanca
D
Arapça
E
Suriye Lehçesi
Açıklama:
İncillerin ilk yazılanı dahi Hz. İsa’nın yeryüzünden ayrılmasından 35 sene sonraya dayanmaktadır. İlk nüshaların dahi Yunanca olduğu düşünülürse, Yunanca bilme ihtimali hiç olmayan Hz. İsa’nın bu kitaplarla arasında bir irtibatın olmadığı ortaya çıkmış olur. Renan’ın ifadesiyle Hz. İsa’nın ana dili, o zamanlar Filistin’de konuşulan İbrânî diliyle karışık Suriye lehçesiydi. Yunan kültüründen hiç nasip almamış olmasının bir sebebi de, bu kültürün Filistin bilginlerince yasak edilmiş olmasıydı. Dolayısıyla İbrânîce’yle karışık Suriye Lehçesi konuşan bir kişinin, daha sonraları Yunanca olarak ortaya çıkmış İncil metinleriyle nasıl irtibatı olabilirdi. Yeni Ahit’in günümüzde elde mevcut en eski nüshaları da Yunanca’dır. Doğru cevap C'dir.
Ünite 9
Soru 1
Hristiyanlıkta günlük ibadetle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Günde kaç defa ibadet edileceği tam olarak belirlenmemiştir.
B
Günlük İbadet için muayyen vakitler tayin edilmemiştir.
C
Günlük ibadetler bir Hristiyan’ın şevk ve ihtiyacına bırakılmıştır.
D
İbadet saatleri iklime ve hayat şartlarına göre ayarlanır.
E
Kilise, Ferdî ibadetleri toplu ibadetten üstün görür.
Açıklama:
Kilise, Ferdî ibadetleri toplu ibadetten üstün görür. (Burada öğrencinin dikkati ölçülmektedir, çünkü tam tersi bir durum söz konusudur.)
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Hristiyanlığın yıllık ibadetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Paskalya
B
Yom Kippur
C
Haç Yortusu
D
Noel
E
Meryem Ana Günü
Açıklama:
Yom Kippur (Yahudiliğe ait kutsal bir keffaret günüdür, Hristiyanlıkla ilgisi yoktur.)
Soru 3
Aşağıdaki Hristiyan mezheplerinden hangileri yedi sakramentin tamamını kabul eder?
Seçenekler
A
Protestanlık-Ortodoksluk
B
Kaloliklik-Protestanlık
C
Ortodoksluk-Gregoryan Kilisesi
D
Katoliklik-Ortodoksluk
E
Gregoryan Kilisesi-Katoliklik
Açıklama:
Katoliklik-Ortodoksluk (Sadece Katolikler ve Ortodokslar yedi sakramenti kabul eder, Protestanlar sadece ikisini kabul ederler.)
Soru 4
Hristiyanlıkta vaftizin en önemli fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İman ve kurtuluşu gerçekleştirmek
B
Asli günah’ı silmek
C
Tevbe ve ihtidayı sağlamak
D
İnsanı aydınlatmak
E
Yeniden doğuşu gerçekleştirmek
Açıklama:
Asli günah’ı silmek. (Aslında bu şıkların hepsi Asli günahın fonksiyonlarıdır, ancak en önemli fonksiyonu sorulmaktadır o da Asli günahı silmektir.)
Soru 5
Hristiyanlıkta “şükür duası” ve “kurban” anlamını ifade eden ayin(sakrament) aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Konfirmasyon
B
Vaftiz
C
Evharistiya
D
Rahip Takdisi
E
Nikah
Açıklama:
Evharistiya (Bu ayin, Hristiyanlıkta Mesih İsa'nın son akşam yemeği hatırasına yapılır, içilen şarap İsa'nın kanını, ekmek de bedenini temsil ettiği için bir nevi kurban ve şükür anlamını ifade eder.)
Soru 6
Hristiyanlığın başlıca kurumu olan Kilise, en yaygın olarak hangi dönemde gelişmiştir?
Seçenekler
A
İlk Çağ
B
Orta Çağ
C
Yakın Çağ
D
Yeni Çağ
E
Karanlık Çağ
Açıklama:
Orta Çağ (Hıristiyanlığın başlıca kurumu olan kilisenin en yaygın olarak geliştiği dönem Ortaçağ’dır.)
Soru 7
Engizisyon mahkemesi aşağıdaki Hristiyan mezheplerinden hangisi tarafından kurulmuştur?
Seçenekler
A
Katolik
B
Ortodoks
C
Protestan
D
Süryani
E
Ermeni
Açıklama:
Katolik (Papa IX. Gregorius zamanında (1227-1241) Katolik Kilisesi tarafından Engizisyon Mahkemesi kuruldu.)
Soru 8
Ortaçağ’ın sonlarına doğru Katolik Kilisesi’nin, putperestlik ve Yahudilikten birtakım ilkeleri Hıristiyanlığa katmak istediği ileri sürülerek, Katolikliğe karşı zaten mevcut olan tepki bir kat daha arttı ve dinde reform hareketi gündeme geldi. Kilise’yi eleştiren çevrelere göre halen mevcut olan Hıristiyanlık, Hz. İsa’nın tebliğ ettiği dinden çok farklıydı. Çünkü Papalık, Hıristiyanlığın aslında olmayan birçok ilkeleri dine eklemişti.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Hz. İsa’nın dinine sonradan eklenen hususlardan biri değildir?
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Hz. İsa’nın dinine sonradan eklenen hususlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Râhiplerin günah bağışlamaları
B
Para karşılığında cennetten yer alma uygulaması
C
Vatandaşı inleten birtakım ağır vergilerin konulması
D
İncil’i yalnız Ruhbân olanların okuyabileceği
E
Diğer dinlerin de insanları kurtuluşa erdirebileceği
Açıklama:
Diğer dinlerin de insanları kurtuluşa erdirebileceği (Hristiyanlıkta Kilise dışında kurtuluş yoktur inancı mevcuttur. Dolayısıyla Hristiyanlar diğer dinlerin kurtuluşa erdireceğine inanmaz bu yüzden misyonerlik faaliyeti yaparlar.)
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Monofizit Kiliselerden biri değildir?
Seçenekler
A
Süryânî
B
Ermeni
C
Habeş
D
Arami
E
Kıptî
Açıklama:
Arami (Monofizitizm, Hz. İsa’da ilâhî ve beşerî iki tabiatın birleşerek tek tabiat olduğunu savunan anlayışa verilen isimdir. Bunlar Doğu Ortodoks kiliseleri içinde gösterilmelerine rağmen, bağımsız ve özerktirler. Süryânî, Ermeni, Habeş ve Kıptî kiliseleri monofizit kiliseler olarak tanınmaktadır. Bu kiliseler anlayış bakımından birbirlerine benzemektedirler.)
Soru 10
Amerikalı Joseph Smith (1805-1844) tarafından kurulan Hristiyan Yeni Dini hareketi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mormonlar
B
Baptistler
C
Metodistler
D
Adventistler
E
Üniteryanlar
Açıklama:
Mormonlar (Mormonlar, Amerikalı Joseph Smith (1805-1844), tarafından 1830 yılında kurulmuştur. Cemaatine yön vermek için yazdığı kitabın adı The Book of Mormon (Mormon Kitabı)dır. Bu kitabın Kitab-ı Mukaddes ile paralellik arzettiğine inanmaktadırlar.)
Soru 11
Aşağıdakileden hangisi Hıristiyan ayinlerinden(sakramentlerinden) değildir?
Seçenekler
A
Evharistiya
B
Tevbe
C
Hanuka
D
Hastaları yağlama
E
Konfirmasyon
Açıklama:
Hanuka (Yahudilikte milli ve dini bir bayramdır.)
Soru 12
Ekümenik konsiller olarak isimlendirilen ilk yedi konsilde zaman zaman tartışmalar alevlense de, herhangi büyük bir bölünme yaşanmamıştı. Ancak 764 yılında yapılan II. İznik Konsili’nde “ikon” konusu ve 869 yılında İstanbul’da yapılan Sekizinci Konsil’de Kutsal Ruh’un kimden çıktığı ve Roma Kilisesi’nin otoritesi gibi konular tartışıldı. Bu tartışmalarda Doğu Kilisesi Batı Kilisesi’nden farklı düşündüğünü ilan etti. Doğu Kilisesi ve Batı Kilisesi arasında bu tür dinî ve siyasi mücadeleler yüzyıllardan beri aralıksız devam etti ve nihayet ………………. yılında iki kilise kesin olarak birbirinden ayrıldı. Roma Kilisesi’ne “Katolik” (evrensel anlamında), Bizans Kilisesi’ne de “Ortodoks” (öze bağlı, doğru inanç anlamında) isimleri verildi.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki tarihlerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki tarihlerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1044
B
1544
C
1096
D
1204
E
1054
Açıklama:
1054
Soru 13
Papa Liberius hangi yılda, 24 aralığı 25’e bağlayan geceyi İsa’nın doğum günü yıldönümü olarak ilan etmiştir?
Seçenekler
A
336
B
348
C
352
D
354
E
358
Açıklama:
354 yılında Papa Liberius 24 aralığı 25’e bağlayan geceyi İsa’nın doğum günü yıldönümü olarak ilan etmiştir. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 14
Hristiyanlık'ta, sihirbazların İsa’yı ziyarete gelmelerini kutlamak amacıyla 6 Ocak’ta yapılan önemli Haç bayramı hangisidir?
Seçenekler
A
Epiphani
B
Kutsal Haç Günü
C
Paskalya
D
Meryem Ana Günü
E
Haç Yortusu
Açıklama:
Hristiyanlık'ta, birdiğer önemli Haç bayramı sihirbazların (Matta, 2) İsa’yı ziyarete gelmelerini kutlamak amacıyla 6 Ocak’ta yapılan “Haç’ın Suya Atılması Bayramı” veya “Epiphani”dir. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 15
Hristiyanlık'ta bir kişinin oruç tutabilmesi için kaç yaşını doldurması gerekli görülmüştür?
Seçenekler
A
14
B
16
C
18
D
20
E
21
Açıklama:
Hıristiyanlıkta oruç tutma çağı oldukça geç bir yaşta başlar. Kişinin perhiz için 14,
oruç için ise 21 yaşını doldurması gerekli görülmüştür. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
oruç için ise 21 yaşını doldurması gerekli görülmüştür. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 16
Hristiyanlık'ta 25 Mart’ta kutlanan ve Melek Cebrâil’in Meryem’e, İsa’nın doğumunu müjdelemesi gününe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Pentikost
B
Assomption
C
Annonciation
D
Ascension
E
Meryem Ana Günü
Açıklama:
Pentikost: Grekçe’de Pentikost kelimesi “ellinci” demektir. Pentikost, Kutsal-Ruh’un havariler üzerineinişinin hatırasına, Paskalya’dan 50 gün sonra yedinci Pazar günü kutlanır.
Assomption: Katolik Kilisesi tarafından Hz. Meryem’in bedeninin melekler tarafından göğe çıkarıldığı günün anısına 15 Ağustos’ta kutlanır.
Ascension: Vakti değişken bayramlardan olup, Paskalya’dan 40 gün sonradır. Hz. İsa’nın göğe çıkmasının hatırasına kutlanır.
Meryem Ana Günü: Anma günü yıldan yıla değişir
Annonciation: Melek Cebrâil’in Meryem’e, İsa’nın doğumunu müjdelemesi günüdür ve 25 Mart’ta kutlanır. Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
Assomption: Katolik Kilisesi tarafından Hz. Meryem’in bedeninin melekler tarafından göğe çıkarıldığı günün anısına 15 Ağustos’ta kutlanır.
Ascension: Vakti değişken bayramlardan olup, Paskalya’dan 40 gün sonradır. Hz. İsa’nın göğe çıkmasının hatırasına kutlanır.
Meryem Ana Günü: Anma günü yıldan yıla değişir
Annonciation: Melek Cebrâil’in Meryem’e, İsa’nın doğumunu müjdelemesi günüdür ve 25 Mart’ta kutlanır. Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 17
Ortodoks Kiliselerinin inançlarına göre, hangi din görevlilerinin evlenmesinde bir sakınca yoktur?
Seçenekler
A
Patrikler
B
Piskopos adayları
C
Piskoposlar
D
Papazlar
E
Keşişler
Açıklama:
Ortodoks Kiliseleri belirli bazı olaylarda evliliğin bozulabileceğini ve daha sonra
yeni bir evliliğin kurulabileceğini kabul eder. Papazlar evlenebilirler, ancak keşişler, piskoposlar ve patrikler evlenemezler. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
yeni bir evliliğin kurulabileceğini kabul eder. Papazlar evlenebilirler, ancak keşişler, piskoposlar ve patrikler evlenemezler. Buna göre doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 18
1517 yılında Wittenberg Kilisesi’nin kapısına astığı doksanbeş maddelik itirâzî teziyle Katolik Kilisesi’ne isyan bayrağını açan ve sonunda Protestanlık Mezhebi’nin doğmasına sebep olan Hıristiyan teoloğu kimdir?
Seçenekler
A
Aultrich Zwingli
B
Papa IX. Gregorius
C
Aziz Gregor
D
Jean Calvin
E
Martin Luther
Açıklama:
Almanya’da Martin Luther isimli Hıristiyan teoloğu 1517 yılında Wittenberg Kilisesi’nin kapısına astığı doksanbeş maddelik itirâzî teziyle Katolik Kilisesi’ne isyan bayrağını açmış oldu. Martin Lutherle başlayıp, Jean Calvin ve Aultrich Zwingli ile devam eden bu hareket, sonunda Protestanlık Mezhebi’nin doğmasına sebep oldu. Buna göre doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 19
Seçeneklerde verilen Katolik Mezhebi’nin başlıca özelliklerinden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
İsa’da ilâhî ve insanî iki tabiat vardır.
B
Bebekler dünyaya günahsız olarak gelir.
C
Yirmi bir konsil ve kararlarını kabul ederler.
D
Ruhban sınıfı dışında evlenenler boşanamaz.
E
Vaftiz olmadan ölen kimse cehennemlik sayılır.
Açıklama:
Katolik Mezhebi’nin özelliklerine göre; İnsan aslî suçu üzerinde taşıyarak dünyaya gelir. Bundan ancak vaftiz olarak kurtulabilir. Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 20
Seçeneklerde verilen protestanlığın genel özellikleri ile ilgili bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Papa tek otoritedir.
B
Ruhanî başkanları yoktur.
C
Hıristiyanlık’ta cemaatin hukuki bir kişiliği vardır.
D
Kilise mensupları günahları bağışlayabilir.
E
Meryem konusunda diğer mezheplere katılırlar.
Açıklama:
Papa tek otorite değildir ve yanılmazlığı yoktur. Hıristiyanlığı bilen herkes otoritedir. Papanın dünyevi hiçbir yetkisi yoktur ve imparatordan üstün değildir.
Rûhânî imparatorluğunda Tanrı bizzat hüküm sürer. Bu nedenle günahları ancak o bağışlayabilir. Tanrı dışında hiç kimsenin böyle bir yetkisi yoktur.
Ayrı bir Kilise hukuku olamaz. Hıristiyanlık’ta cemaatin hukuki bir kişiliği yoktur,
ancak bir inananlar topluluğudur.
Meryem konusunda diğer mezheplere katılmazlar. O’na önem vermezler.
Katolik ve Ortodokslar gibi ruhanî başkanları yoktur. Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.
Rûhânî imparatorluğunda Tanrı bizzat hüküm sürer. Bu nedenle günahları ancak o bağışlayabilir. Tanrı dışında hiç kimsenin böyle bir yetkisi yoktur.
Ayrı bir Kilise hukuku olamaz. Hıristiyanlık’ta cemaatin hukuki bir kişiliği yoktur,
ancak bir inananlar topluluğudur.
Meryem konusunda diğer mezheplere katılmazlar. O’na önem vermezler.
Katolik ve Ortodokslar gibi ruhanî başkanları yoktur. Buna göre doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 21
Hz. İsa’nın bedensel dirilişi, cehennemi vs. inkar eden ve öldükten sonra dirilenlerin bu dünyanın cennete dönüşmüş halinde yaşayacaklarına, dirilmeyenlerin ise bu hallerinin cehennem olacağına inanan Hristiyan dini hareketi hangisidir?
Seçenekler
A
Yahova Şahitleri
B
Adventistler
C
Üniteryanlar
D
Babtistler
E
Metodistler
Açıklama:
Yahova Şahitleri: Hıristiyan ana kiliselerin kabul ettiği teslis, ruhun ölümsüzlüğü, Hz. İsa’nın bedensel dirilişi, cehennemi vs. inkar ederler. Öldükten sonra dirilenlerin bu dünyanın cennete dönüşmüş halinde yaşayacaklarına, dirilmeyenlerin ise bu hallerinin cehennem olacağına inanırlar. Buna göre doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 22
1830 yılında Hristiyanlığın yeni dini hareketlerinden olan Mormonlar'ı kuran kişi kimdir?
Seçenekler
A
John Wesley
B
William Miller
C
Joseph Smith
D
William Screven
E
Michael Servetus
Açıklama:
Mormonlar: Amerikalı Joseph Smith (1805-1844), tarafından 1830 yılında kurulmuştur. Cemaatine yön vermek için yazdığı kitabın adı The Book of Mormon (Mormon Kitabı)dır. Buna göre doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi hıristiyanlığın yıllık ibadetlerinden biri olup 5 haftalık perhiz süresini de içine alır?
Seçenekler
A
Oruç
B
Hac
C
Paskalya
D
Pentikost
E
Ascension
Açıklama:
Perhizle geçen beş haftalık hazırlık dönemiyle son haftaya (kutsal hafta) girilir. Paskalya en büyük Hıristiyan bayramlarından biridir.
Soru 24
Aşağıdaki dini bayramlardan hangisi vakti değişken bayramlardan olup, Paskalya’dan 40 gün sonra Hz. İsa’nın göğe çıkmasının hatırasına kutlanır?
Seçenekler
A
Ascension
B
Pentikost
C
Assomption
D
Meryem Ana Günü
E
Annonciation
Açıklama:
Ascension Vakti değişken bayramlardan olup, Paskalya’dan 40 gün sonradır. Hz. İsa’nın göğe çıkmasının hatırasına kutlanır.
Soru 25
İncillerin ifadesine göre Hz. İsa Yahudiler tarafından hangi gün çarmıha gerilmiştir?
Seçenekler
A
Perşembe
B
Cuma
C
Cumartesi
D
Pazar
E
Pazartesi
Açıklama:
İncillerin ifadesine göre Hz. İsa Yahudiler tarafından Cuma günü çarmıha gerilmiş, orada can vermiş ve mezarına konulmuştur.
Soru 26
“ Hıristiyanların, kendi kurtuluşları için İsa’nın acı çekişi (passion), ölümü ve dirilişini ifade eden paskalya sırrına iştirak etmeleri amacıyla İsa Mesih tarafından kurulan bir alamettir” diye tarif edilen ve “âyin”i daha geniş manâda ve bütün çeşitlerini de içine alarak ifade etmek için kullanılan kelime hangisidir?
Seçenekler
A
Assomption
B
Annonciation
C
Pentikost
D
Sakrament
E
Ascension
Açıklama:
“Ayin”i daha geniş manâda ve bütün çeşitlerini de içine alarak ifade etmek için kullanılan kelime ise, “sakrament”tir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi hıristiyanlık ayinlerinden evharistiyanın kelime anlamıdır?
Seçenekler
A
Tanrı’ya şükür duasında bulunma
B
Tanrı'dan istekte bulunma
C
Vaftizi pekiştirme ayini
D
Suya daldırma
E
Pişman olma
Açıklama:
Grekçe eucharistia kelimesiyle ifade edilen ve “komünyon”, (kutsal sofra) ismiyle de anılan evharistiya, “Tanrı’ya şükür duasında bulunma” manasına gelmektedir ve bunun için “şükran duası” isimlendirmesi de kullanılmaktadır.
Soru 28
Hz. İsa'nın göğe çıkmasının hatırasına yapılan ibadet hangisidir?
Seçenekler
A
Ascension
B
Pentikost
C
Annonciation
D
Assomption
E
Hac
Açıklama:
b şıkkı, Kutsal- Ruh'un havariler üzerine inişinin anısına; c şıkkı, Melek Cebrail'in Hz. Meryem'e İsa'nın doğumunu müjdelemesi anısına; d şıkkı, Hz. Meryem'İn melekler tarafından göğe çıkarıldığı günün anısına; e şıkkı, bazı günahların cezası için aç kalmak üzere yapılan ibadettir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 29
Paskalya ne için kutlanır?
Seçenekler
A
Hz İsa'nın göğe çıkmasının anısına
B
Hz. İsa'nın dirilişinin anısına
C
Hz İsa'nın doğumunun anısına
D
Kutsal Ruh'un havarilere inişinin anısına
E
Hz. Meryem'in göğe çıkarılmasının anısına
Açıklama:
Hz. İsa'nın dirilişinin anısına kutlanır. Cevap B şıkkıdır.
Soru 30
Hangisi Hıristiyan ayinidir?
Seçenekler
A
Ascension
B
Anonciation
C
Assomption
D
Evharistiya
E
Pentikost
Açıklama:
Diğerleri ibadetlerdir. Cevap D şıkkıdır.
Soru 31
Katoliklik ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?
Seçenekler
A
Sayı itibariyle ikinci Hıristiyan mezhebidir
B
Büyük çoğunluğu Amerika'da'dır
C
Dini liderleri Papa'dır
D
8 sakrament vardır
E
Vaftiz şart değildir
Açıklama:
7 sakrament vardır. Vaftiz şarttır. Batı Avrupa'dadır. 1. Hıristiyan mezhebidir. Cevap C şıkkıdır.
Soru 32
Ortodoksluk ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Ruhani liderleri Papa'dır
B
İbadetler sabah, gündüz, akşam ve gece yapılır
C
Papazlar evlenebilirler
D
Kutsal Kitaba inanırlar
E
Oruç tutarlar
Açıklama:
Ruhani liderleri Başpiskopostur. Cevap A şıkkıdır.
Soru 33
Hangisi Protestanlığın özelliği değildir?
Seçenekler
A
Papa tek otoritedir
B
Kilisede hiyerarşi yoktur
C
Sadece Vaftiz ve Evharistiya'yı kabul ederler
D
Araf'a ve ebedi cezaya inanmazlar
E
Hz. Meryem'e önem vermezler
Açıklama:
Diğerleri özelliğidir. Cevap A şıkkıdır.
Soru 34
Hangisi Ortodoks kilisesidir?
Seçenekler
A
Süryani
B
Ermeni
C
Habeş
D
Kıpti
E
Doğu
Açıklama:
Diğerleri Monofizit Kiliselerdir. Cevap E şıkkıdır.
Soru 35
Amerikalı Joseph Smith tarafından kurulan dini hareket hangisidir?
Seçenekler
A
Mormonlar
B
Yahova Şahitleri
C
Metodistler
D
Adventistler
E
Üniteryanlar
Açıklama:
b şıkkı, Charles Taze Russel; c şıkkı, John Wesley; d şıkkı, William Miller, e şıkkı, Michael Servetus tarafından kurulmuştur. Cevap A şıkkıdır.
Soru 36
Hıristiyanlığın Yahudiliğe bakışı ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?
Seçenekler
A
Yahudilerin kutsal kitabı Eski Ahit'i kabul etmezler
B
Yahudilere karşı olumsuz tavırdadırlar
C
Yahudileri İncil taafından ağır eleştirmişlerdir
D
Yahudilerin Tanrı katili olduğuna inanırlar
E
Yahudi-Hıristiyan iittifakı siyasidir
Açıklama:
Kabul ederler. Cevap A şıkkıdır.
Soru 37
Yahova Şahitleri.................... tarafından kurulmuştur.
Boşluğa gelmesi gereken ifade hangisidir?
Boşluğa gelmesi gereken ifade hangisidir?
Seçenekler
A
Charles Taze Russell
B
Joseph Smith
C
William Screven
D
John Wesley
E
William Miller
Açıklama:
Mormonlar b şıkkı, Babtistler c şıkkı, Metodistler d şıkkı, Adventistler e şıkkı tarafından kurulmuştur. Cevap a şıkkıdır.
Soru 38
Hıristiyan ilahiyatında ‘’Vaftizi pekiştirme ayini’’ olarak uygulanan ayin aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Evharistiya
B
Konfirmasyon
C
Vaftiz
D
Tevbe
E
Rahip takdisi
Açıklama:
Konfirmasyon, doğrulama, gerçekleme, onaylama, teyid etme, tasdik etme manalarına gelmektedir. Bu kavram hıristiyan ilahiyatında “vaftizi pekiştirme ayini” olarak uygulanmaktadır.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde sayı ve tarihi yapı açısından en büyük Hıristiyan mezhebidir?
Seçenekler
A
Ortodoksluk
B
Protestanlık
C
Katoliklik
D
Monofizitizm
E
Yahova Şahitleri
Açıklama:
“Evrensel” anlamına gelen ve kendisini tüm Hıristiyanların temsilcisi kabul eden Katoliklik günümüzde sayı ve tarihi yapı açısından en büyük Hıristiyan mezhebidir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi Ortodoks Mezhebi’nin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ruhani başkanları patrik veya baş piskoposlardır.
B
Papa’nın üstünlüğünü kabul ederler.
C
Papazlar evlenebilirler.
D
İnançla ilgili konularda piskoposlar meclisi kararlarını geçerli sayarlar.
E
Boşanmaya bazı şartlarla izin verilir.
Açıklama:
Ortodoks Mezhebi’nin genel özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 1. Ruhani başkanları patrik veya başpiskoposlardır. Papa’nın üstünlüğünü kabul etmezler. 2. İnançla ilgili konularda piskoposlar meclisi kararlarını geçerli sayarlar. Ekümenik Konsiller olarak kabul edilen ilk yedi konsilin kararları emredici güçtedir. İznik ve I. İstanbul Konsilleri kararları iman esasları arasında yer alırken, diğerleri ilahiyatla ilgili düşünceler olarak kabul edilir. İlk yedi konsil dışındaki konsilleri kabul etmezler.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi Ermeni Kilisesi’ni diğer kiliselerden ayıran özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Milli bir kilisedir.
B
Kilise tarafından günahların bağışlanması reddedilmekte ve böyle bir şeyin gerçekleşeceğine inanılmamaktadır.
C
"Hastaları Yağlama’’ sakrament olarak kabul edilmemektedir.
D
Piskoposlar için evlenme yasağı bulunmamaktadır.
E
İlk üç konsil kabul edilmekte, diğerleri reddedilmektedir.
Açıklama:
Ermeni Kilisesi’nin Genel Özellikleri Ermeni Kilisesi’ni diğer kiliselerden ayıran pek çok özellik vardır. Bunlardan en önemlilerini şöylece sıralamak mümkündür: 1. Milli bir kilisedir. Ruhani başkanı “milletin temsilcisi ve en yüksek dinî otoritesi” anlamında “katoğikos/katolikos olarak isimlendirilmektedir. 2. Ermeni Kilisesi tarafından ilk üç konsil kabul edilmekte, diğerleri reddedilmektedir. 3. Hz. İsa’da tek tabiat olduğuna inanılmaktadır. 4. Evharistiya ayininde ekmeğe maya, şaraba su katılmamaktadır. 5. Kilise tarafından günahların bağışlanması reddedilmekte ve böyle bir şeyin gerçekleşeceğine inanılmamaktadır. 6. Vaftiz edilen kişiye vaftiz edildiği gün hangi azizin bayramı ise, onun adı verilmektedir. Vaftiz sadece papaz tarafından yapılmakta ve ölmüş olan çocuk bile vaftize tabi tutulmaktadır. 7. Katolik ve Ortodoks Mezhepleri tarafından sakrament olarak kabul edilen “Hastaları Yağlama” Ermeni Kilisesi tarafından sakrament olarak kabul edilmemektedir. 8. Alt rütbedeki Kilise görevlilerine evlenme izni verilmektedir. Evlenme yasağı vartabetler (piskopos adayları) ve piskoposlar için geçerlidir.
Soru 42
Hıristiyanlıktaki yeni dini hareketlerden Amerikalı Joseph Smith tarafından 1830 yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
Mormonlar
B
Babtistler
C
Adventistler
D
Yahova şahitleri
E
Metodistler
Açıklama:
Mormonlar Amerikalı Joseph Smith (1805-1844), tarafından 1830 yılında kurulmuştur. Cemaatine yön vermek için yazdığı kitabın adı The Book of Mormon (Mormon Kitabı)dır.
Soru 43
Hıristiyanlıkta günde kaç defa ibadet edilir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
Kişiye bırakılmıştır.
Açıklama:
Hıristiyanlıkta günde kaç defa ibadet edileceği, tam tamına belirlenmiş değildir, muayyen vakitler de tayin edilmemiştir. Bunlar hıristiyanın şevk ve ihtiyacına bırakılmıştır. Pazar âyini dışında dua için çağrı veya tespit edilmiş bir vakit yoktur. Daha ziyade güneş doğarken ve ikindi vakti duasına önem verilir. Dolayısıyla çoğunlukla iki vakit ibadet görülmekle birlikte kesinlik söz konusu değildir ve kişilere bırakılmıştır.
Soru 44
Hıristiyanlıkta haftalık ibadet hangi gün ve kaç vakit yapılır?
Seçenekler
A
Cuma günü 2 vakit
B
Pazar günü 2 vakit
C
Cuma günü 3 vakit
D
Cuma günü 1 vakit
E
Pazar günü 3 vakit
Açıklama:
Haftalık ibadet pazar günü sabah ve akşam olmak üzere iki vakitte yapılır. İncillerin ifadesine göre Hz. İsa Yahudiler tarafından Cuma günü çarmıha gerilmiş, orada can vermiş ve mezarına konulmuştur. Üçüncü gün yani Pazar günü mezarından dirilerek öğrencileriyle 40 gün birlikte olmuş sonra göğe yükselmiştir. Bu sebeple onun mezarından diriliş günü olarak kabul edildiği için Pazar günü yapılan ibadetin hıristiyanlar için önemi büyüktür.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Hıristiyanlıkta beş haftalık perhizin sonunda kutlanan bayramdır?
Seçenekler
A
Haç’ın Suya Atılması Bayramı
B
Meryem Ana Günü
C
Haç Yortusu
D
Paskalya
E
Noel
Açıklama:
Perhizle geçen beş haftalık hazırlık dönemiyle son haftaya (kutsal hafta) girilir. Paskalya en büyük Hıristiyan bayramlarından biridir. İnsanı ebedî ölümden kurtaracağına inanılan Hz. İsa’nın yeniden dirilişi olayı Kilise’nin ve her Hıristiyan’ın hayatının merkezi sayılmaktadır.
Soru 46
Hıristiyanlıkta kişinin oruç tutması için kaç yaşını doldurması gerekli görülmüştür?
Seçenekler
A
14
B
16
C
21
D
18
E
10
Açıklama:
Hıristiyanlıkta oruç tutma çağı oldukça geç bir yaşta başlar. Kişinin perhiz için 14, oruç için ise 21 yaşını doldurması gerekli görülmüştür. Hıristiyanlıkta oruç genelde yılın belirli ayı için konmuş bir ibadet biçimi değildir. Kiliselerin ibadet takvimlerinde cemaati teşvik ve bir hatırlatma olarak oruç dönemleri yer almasına rağmen Hıristiyanlar diledikleri zaman oruç tutabilirler.
Soru 47
Katolik Kilisesi tarafından kurulan Engizisyon Mahkemesi ilk hangi ülkede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Fransa
B
Macaristan
C
Almanya
D
Bohemya
E
Portekiz
Açıklama:
Katolik Kilisesi tarafından Engizisyon Mahkemesi kuruldu. Engizisyon önce Fransa’da başlamış, daha sonra İtalya, Almanya, Bohemya, Macaristan, Slav ve İskandinav ülkelerine kadar yayılmış, tüm Katolik ülkeleri etkisi altına almıştır. Portekiz 1532’ye kadar bu sisteme dahil olmazken Engizisyon 1481’de İspanya’daki Katolik kilisesinin karakterine ve dini ve sosyal problemlere göre şekillenmiştir. Engizisyon mahkemelerinin en korkunç tarafı verdiği cezalardır. En hafifi aforozdan başlayarak, hapis, sokaklarda çirkin kıyafetlerle teşhir, kürek çekme ve ölüm cezaları. Ölüm cezalarının da en ağırı canlı canlı ateşe atıp yakmaya kadar varan birçok şekli bulunmaktadır. Ateşte yakma cezası Latince “auto da fe” ifadesiyle hukuki bir terim halini almıştır. Engizisyon uygulaması Almanya’da Reform ile birlikte ortadan kalkmış, Fransa’da 1772’ye, İspanya’da 1834’e, İtalya’da ise 1859’a kadar yürürlükte kalmıştır.
Soru 48
Hz. İsa’da ilâhî ve beşerî iki tabiatın birleşerek tek tabiat olduğunu savunan anlayışa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Endüljans
B
Monofizitizm
C
Auto da fe
D
Diyakos
E
Ekklesia
Açıklama:
Monofizitizm, Hz. İsa’da ilâhî ve beşerî iki tabiatın birleşerek tek tabiat olduğunu savunan anlayışa verilen isimdir. Bunlar Doğu Ortodoks kiliseleri içinde gösterilmelerine rağmen, bağımsız ve özerktirler. Süryânî, Ermeni, Habeş ve Kıptî kiliseleri monofizit kiliseler olarak tanınmaktadır. Bu kiliseler anlayış bakımından birbirlerine benzemektedirler.
Soru 49
Öldükten sonra dirilenlerin bu dünyanın cennete dönüşmüş halinde yaşayacaklarına, dirilmeyenlerin ise bu hallerinin cehennem olacağına inan, gerçek Hıristiyanlığın M.S. 1. asırda kaldığını, sonraki hıristiyani anlayışların bozulmuş olduğunu düşünen, askerliğe, siyasete ve savaşa karşı çıkan dini hareketin adı nedir?
Seçenekler
A
Yahova Şahitleri
B
Mormonlar
C
Üniteryanlar
D
Metodistler
E
Babtistler
Açıklama:
Öldükten sonra dirilenlerin bu dünyanın cennete dönüşmüş halinde yaşayacaklarına, dirilmeyenlerin ise bu hallerinin cehennem olacağına inanırlar. İncil’e mümkün olduğunca bağlı kalmaya çalışırlar. Gerçek Hıristiyanlığın M.S. 1. asırda kaldığını, sonraki hıristiyani anlayışların bozulmuş olduğunu düşünürler. Askerliğe, siyasete, savaşa karşı çıkarlar. Dünya ülkelerinin tamamına yakınında mensupları vardır, nüfusları altı milyon civarındadır.
Soru 50
Hangi dini harekete göre Tanrı’nın çok sayıda çocuğu vardır ve İsa Mesih bunların en büyüğüdür?
Seçenekler
A
Yahova Şahitleri
B
Üniteryanlar
C
Adventistler
D
Mormonlar
E
Babtistler
Açıklama:
Mormonlar
Amerikalı Joseph Smith (1805-1844), tarafından 1830 yılında kurulmuştur. Cemaatine yön vermek için yazdığı kitabın adı The Book of Mormon (Mormon Kitabı)dır. Bu kitabın Kitab-ı Mukaddes ile paralellik arzettiğine inanmaktadırlar. Hıristiyanlığı bozduklarını iddia ederek diğer kiliselere tepki olarak ortaya çıkmış ve Hz. İsa’nın mesajını aslına döndüreceğini, yani kiliseyi ıslah edeceğini ifade etmişlerdir. Antropomorfik anlayışı öne çıkararak Tanrı’yı insan suretinde et ve kemikten bir varlık olarak tasavvur etmektedirler. Onlara göre Tanrı’nın çok sayıda çocuğu vardır ve İsa Mesih bunların en büyüğüdür. %10 kilise vergisi öderler. ABD başta olmak üzere elli milyon nüfuslarıyla bunlar da dünyaya yayılmışlardır. Teslisi reddederler. Baba’nın Oğul’un ve Kutsal Ruh’un birbirinden bedensel olarak ayrı üç birey olduğunu öğretirler. Bu üç ayrı birey, evrenin başkanlık konseyini oluşturmaktadırlar.
Amerikalı Joseph Smith (1805-1844), tarafından 1830 yılında kurulmuştur. Cemaatine yön vermek için yazdığı kitabın adı The Book of Mormon (Mormon Kitabı)dır. Bu kitabın Kitab-ı Mukaddes ile paralellik arzettiğine inanmaktadırlar. Hıristiyanlığı bozduklarını iddia ederek diğer kiliselere tepki olarak ortaya çıkmış ve Hz. İsa’nın mesajını aslına döndüreceğini, yani kiliseyi ıslah edeceğini ifade etmişlerdir. Antropomorfik anlayışı öne çıkararak Tanrı’yı insan suretinde et ve kemikten bir varlık olarak tasavvur etmektedirler. Onlara göre Tanrı’nın çok sayıda çocuğu vardır ve İsa Mesih bunların en büyüğüdür. %10 kilise vergisi öderler. ABD başta olmak üzere elli milyon nüfuslarıyla bunlar da dünyaya yayılmışlardır. Teslisi reddederler. Baba’nın Oğul’un ve Kutsal Ruh’un birbirinden bedensel olarak ayrı üç birey olduğunu öğretirler. Bu üç ayrı birey, evrenin başkanlık konseyini oluşturmaktadırlar.
Soru 51
Hıristiyanlık değerlerinin başka dinlere ve kültürlere aşılanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vartabet
B
Antropomorfik anlayış
C
Kuveykırlar
D
Putperestlik
E
İnkültürasyon
Açıklama:
İnkültürasyon : Hıristiyanlık değerlerinin başka dinlere ve kültürlere aşılanması
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi monofizit kiliselerden biri değildir?
Seçenekler
A
Süryânî
B
Kıptî
C
Protestan
D
Ermeni
E
Habeş
Açıklama:
Süryânî, Ermeni, Habeş ve Kıptî kiliseleri monofizit kiliseler olarak tanınmaktadır. Bu kiliseler anlayış bakımından birbirlerine benzemektedirler.
Soru 53
Hıristiyanlıkta haftalık ibadetlerin yapıldığı Pazar gününün önemi nedir?
Seçenekler
A
İsa’nın dünyaya geldiği gündür.
B
İsa’nın çarmıha gerildiği gündür.
C
İsa’nın öldüğü gündür.
D
İsa’nın mezardan dirildiği gündür.
E
İsa’nın doğumunun müjdelendiği gündür.
Açıklama:
Haftalık ibadet pazar günü sabah ve akşam olmak üzere iki vakitte yapılır. İncillerin ifadesine göre Hz. İsa Yahudiler tarafından Cuma günü çarmıha gerilmiş, orada can vermiş ve mezarına konulmuştur. Üçüncü gün yani Pazar günü mezarından dirilerek öğrencileriyle 40 gün birlikte olmuş sonra göğe yükselmiştir. Bu sebeple onun mezarından diriliş günü olarak kabul edildiği için Pazar günü yapılan ibadetin hıristiyanlar için önemi büyüktür. Pazar ibadeti mutlaka kilisede ve papaz nezaretinde olur. İbadette Hıristiyan Kutsal Kitabı’ndan parçalar okunur, ilahiler söylenir, dualar edilir ve vaazlar verilir.
Soru 54
Doğu Hıristiyanları İsa’nın doğum gününü hangi tarihte kutlarlar?
Seçenekler
A
24 Aralık
B
25 Aralık
C
31 Aralık
D
1 Ocak
E
6 Ocak
Açıklama:
Roma’da Hz. İsa’nın doğumuna yönelik kutlanan bayramlarla ilgili en eski tarih, 336 yılına kadar gitmektedir. 354 yılında Papa Liberius 24 aralığı 25’e bağlayan geceyi İsa’nın doğum günü yıldönümü olarak ilan etmiştir. Doğu Hıristiyanları da üçüncü yüzyıldan itibaren 6 Ocak tarihini Hz. İsa’nın doğum günü olarak kutlamaya başlamışlardır.
Soru 55
Meryem’e İsa’nın doğumunun Cebrail tarafından müjdelendiği 25 Mart günü yapılan kutlama hangisidir?
Seçenekler
A
Annonciation
B
Pentikost
C
Ascension
D
Assomption
E
Noel
Açıklama:
Annonciation, melek Cebrâil’in Meryem’e, İsa’nın doğumunu müjdelemesi günüdür ve 25 Mart’ta kutlanır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi vaftizin yapılış şekilleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kişinin başına su dökülmesi
B
Kişinin suya tamamen daldırılması
C
Vücudun bir kısmının suya batırılması
D
Suyun vaftiz edilen kişiye içirilmesi
E
Kişinin üzerine su serpilmesi
Açıklama:
Tarih boyunca vaftiz, kiliselerde kişinin tamamen suya daldırılması, vücudunun bir kısmının suya batırılması, başına su dökülmesi veya üstüne su serpilmesi vb. şekillerde uygulanmıştır. Ortodokslarda genellikle suya girerek, Katoliklerde su serperek vaftiz tercih edilir.
Soru 57
Aşağıdakilerden hangisi 7 büyük günahtan biri değildir?
Seçenekler
A
Oburluk
B
Haset
C
Kuşku
D
Tembellik
E
Kibir
Açıklama:
Her insanın doğuştan getirdiği “aslî günah”tan başka bir de “fiilî günahlar”ı vardır. Fiili günahlar, kişinin hesabını zorlaştırır. “Günahkar” diye, günah işleyip de tevbe etmeyene derler. Hıristiyan inancına göre en büyük yedi günah şunlardır: Kibir, cimrilik, şehvet düşkünlüğü, haset, fazla oburluk, öfke ve tembellik. Ruhu’l-Kudüs’e karşı olan günahlar ise, ümitsizlik, haset, kendini beğenmişlik, kötülükte ısrar, son tevbeyi yapmamak ve ilâhî hakikati kabul etmemek olarak altı adettir. Bunlar, tevbeyi imkansız hale getirecek derecede kalbi karartırlar.
Soru 58
Ortodokslarda din adamları hiyerarşisinde en üst sırada aşağıdakilerden hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Diyakos
B
Patrik
C
Metropolit
D
Papa
E
Katolikos
Açıklama:
Katoliklere göre Piskoposlar içinde ilk sırayı Roma piskoposu almaktadır. İncillerde ve Rasullerin İşleri’nde formüle edilen hiyerarşi aşağıdan yukarı şöyledir: Diyakos, rahip, piskopos ve papa. Diyakos ile piskopos arasında görev yapan din adamlarına rahip ya da papaz denir. Ortodokslara göre din adamlığı sınıfı içinde en yüksek sırada patrikler bulunmaktadırllar, fakat bütün patrikler derece itibariyle birbirlerine müsavidirler. Buradaki hiyerarşi ise şöyledir: diyakos, papaz, keşiş, metropolit, patrik. Protestanlık’ta kilise hiyerarşisi yoktur, kilisenin her türlü işiyle uğraşan pastör ünvanlı bir görevli bulunmaktadır. En büyük otorite İncil’dir. Bu yüzden Protestanlığın kollarından biri olan Kavlin Kilisesine “Kutsal Kitap Hıristiyanlığı” da denilmektedir. Hiyerarşik sıralamanın en fazla olduğu kilise Gregoryen Ermeni Kilisesi’dir. Bu kilisede görevliler aşağıdan yukarıya doğru sekiz sınıftan oluşmaktadır: 1. Diyakos Yardımcısı, 2. Diyakos, 3. Papaz, 4. Başpapaz, 5. Başrahip veya Doktor, 6. Piskopos, 7. Patrik, 8. Katolikos.
Soru 59
Konsil kararlarını ve kilisenin dogmalarını kabul etmeyerek dini konularda tek kaynağın İncil olduğunu savunan Hıristiyan mezhebi hangisidir?
Seçenekler
A
Katoliklik
B
Ermeni Kilisesi
C
Süryani Kilisesi
D
Protestanlık
E
Ortodoksluk
Açıklama:
Protestanlığın bazı genel özellikleri şunlardır:
- Papa tek otorite değildir ve yanılmazlığı yoktur. Hıristiyanlığı bilen herkes otoritedir. Papanın dünyevi hiçbir yetkisi yoktur ve imparatordan üstün değildir.
- Kilisede hiyerarşi olamaz. Papanın ve piskoposların Hıristiyanlar üzerinde, onlara hizmet dışında yetkileri yoktur.
- Ayrı bir Kilise hukuku olamaz. Hıristiyanlık’ta cemaatin hukuki bir kişiliği yoktur, ancak bir inananlar topluluğudur. Halbuki Katolik inancına göre cemaatin hem bir hukuki kişiliği vardır, hem de Hz. İsa’nın kişiliğinde bütünleşmiş bir manevi birliktir.
- Cemaat papaz olarak kimi seçerse kutsama işini yani vaftiz, evharistiya gibi ayinleri o yapar.
- Dînî konularda başvurulacak tek kaynak Kutsal Kitap’tır; konsil kararları ve kilise dogmaları değildir.
- Kutsal Kitab’ı yorumlamak Kilise’nin tekelinde değildir. Onu okuyup anlayabilen herkes yorumlayabilir. Kutsal Kitap esastır. İbadetin büyük bir bölümünü oluşturan vaazlar Kutsal Kitap’tan çıkarılır.
Soru 60
Hangi Hıristiyan mezhebinde 7 vakitten oluşan ve namaz adı verilen bir ayin şekli mevcuttur?
Seçenekler
A
Süryani Kilisesi
B
Katoliklik
C
Ermeni Kilisesi
D
Protestanlık
E
Ortodoksluk
Açıklama:
Süryani Kilisesi’nin genel özelliklerinden bazıları:
- Allah, melekler, peygamberler, vahiyle gelen kitaplar, kıyamet, cennet ve cehennem haktır.
- Teslisin üç sıfattan oluşmaktadır, bu üç sıfat bir cevherde toplanmış ve bir vahdaniyyet oluşturmuştur.
- Sadece Birinci İznik (325), Birinci İstanbul (381) ve Efes (431) konsilleri ve bu konsillerde alınan kararlar geçerlidir.
- Patrik Petrus’un halefidir. Kilise İsa tarafından kurulmuş ve ebedidir.
- Kilise hiyerarşisinde üç rütbe vardır. Diyakosluk, keşişlik ve episkoposluk diye isimlendirilen bu rütbeler havarilerden gelmiştir.
- Namaz, oruç ve perhiz, vaftiz, evlenme, ölüm merasimleri, tövbe ve itiraf başlıca ibadet ve ayin şekilleridir. Namaz ismini verdikleri ayinleri rüku ve sücutludur. Namaz kılarken doğuya yönelirler. Sabah, kuşluk, öğle, ikindi, akşam, yatsı ve gece yarısı diye isimlendirilen yedi namaz vakitleri vardır. Bayramlarda rûhânîlerin başkanlığında büyük ayinler yaparlar.
Soru 61
Gerçek Hıristiyanlığın M.S. 1. yüzyılda kaldığını, sonraki hıristiyan anlayışların bozulmuş olduğunu düşünen, askerliğe, savaşa ve siyasete karşı çıkan dini hareket hangisidir?
Seçenekler
A
Mormonlar
B
Yahova Şahitleri
C
Babtistler
D
Üniteryanlar
E
Adventistler
Açıklama:
Charles Taze Russell (1852-1916) tarafından kurulmuştur. Kitab-ı mukaddes’te Yahova isminin binlerce kez geçtiğinden hareketle bunun Tanrı’nın özel ismi olduğunu iddia ederek harekete de Yahova Şahitleri adını vermişlerdir. Hareketin öncüsü olan William Miller (1782-1849) 1843 yılında kıyametin kopacağını ilan ederek harekete dikkat çekmiş, kopmayınca da Charles Taze Russell’in ölüm tarihi olan 1916 yılına kadar farklı farklı tarihler verilmiştir. Hıristiyan ana kiliselerin kabul ettiği teslis, ruhun ölümsüzlüğü, Hz. İsa’nın bedensel dirilişi, cehennemi vs. inkar ederler. Öldükten sonra dirilenlerin bu dünyanın cennete dönüşmüş halinde yaşayacaklarına, dirilmeyenlerin ise bu hallerinin cehennem olacağına inanırlar. İncil’e mümkün olduğunca bağlı kalmaya çalışırlar. Gerçek Hıristiyanlığın M.S. 1. asırda kaldığını, sonraki hıristiyan anlayışların bozulmuş olduğunu düşünürler. Askerliğe, siyasete, savaşa karşı çıkarlar. Dünya ülkelerinin tamamına yakınında mensupları vardır, nüfusları altı milyon civarındadır.
Soru 62
Hıristiyanlığın uzun yıllar varlık gösteremediği Hindistan’a sistemli misyon ve sömürgecilik hareketleri hangi yüzyıldan sonra başlamıştır?
Seçenekler
A
14. Yüzyıl
B
15. Yüzyıl
C
16. Yüzyıl
D
17. Yüzyıl
E
18. Yüzyıl
Açıklama:
Hıristiyanlık asırlar boyunca Hindistan bölgesinde bir varlık gösterememiştir. Ancak Hinduizm’in ve Budizm’in Batı’ya nüfuz etmeye başlaması, bu dinler üzerine daha ciddi eğilmelerine yol açmıştır. 16. Yüzyıldan sonra bu bölgelere sistemli misyon ve sömürgecilik hareketleri başlatmışlardır. II. Vatikan Konsili’ne kadar bu şekilde gelinmiş, ancak bu tarihten sonra misyon metotları içine konan “İnkültürasyon” (Hıristiyanlık değerlerinin başka dinlere ve kültürlere aşılanması) çalışmalarının merkezi Hindistan olmuştur.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi Hıristiyan inancına göre insanın nefsini inkâr etmesi ve İsa Mesih'in peşinden gitmesi anlamına gelir?
Seçenekler
A
Aziz heykelleri önünde eğilmek
B
Haç çıkarmak
C
Haç taşımak
D
Suya haç atmak
E
Kilisede mum yakmak
Açıklama:
Hıristiyanlığın ibadet şekillerini sıralayabileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Hıristiyanlığın yıllık temel ibadetlerinden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Oruç
B
Ascension
C
Noel
D
Annonciation
E
Pentikost
Açıklama:
Yıllık ibadet yıl içinde kutlanan bayramlar ve anma günlerinden ibarettir. Bunlar; Noel, Paskalya, Hac Yortusu ve Meryem Ana Günü'dür. Hıristiyanlık’ta yıllık ibadetler dışında, bazı dinî bayramlar ve kutlu günler de bulunmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 65
Hıristiyanlığın ilk devirlerindeki Yahudi Pesah bayramına denk olan yıllık ibadete ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Paskalya
B
Hac
C
Noel
D
Oruç
E
Pentikost
Açıklama:
İbranice “geçiş” anlamına gelen “pesah”, Yunanca “Peskhalia”dan gelir. Hıristiyanlığın ilk devirlerindeki Yahudi Pesah bayramına denk olan bir bayramdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 66
Sihirbazların İsa’yı ziyarete gelmelerini kutlamak amacıyla 6 Ocak’ta yapılan Haç bayramı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Stavros
B
Meryem Ana Günü
C
Paskalya Yortusu
D
Epiphani
E
Kutsal Haç Günü
Açıklama:
Diğer bir önemli Haç bayramı sihirbazların (Matta, 2) İsa’yı ziyarete gelmelerini kutlamak amacıyla 6 Ocak’ta yapılan “Haç’ın Suya Atılması Bayramı” veya “Epiphani”dir. Doğru cevap D'dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Paskalya'dan 40 gün sonra Hz. İsa’nın göğe çıkmasının hatırasına kutlanan bayramdır?
Seçenekler
A
Assomption
B
Hac
C
Annonciation
D
Pentikost
E
Ascension
Açıklama:
Vakti değişken bayramlardan olup, Paskalya’dan 40 gün sonradır. Hz. İsa’nın göğe çıkmasının hatırasına kutlanır. Doğru cevap E'dir.
Soru 68
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Hıristiyanlıkta perhiz ve oruç tutma çağlarının başlama limitleri doğru bir şekilde verilmiştir?
Seçenekler
A
Kişinin perhiz için 8, oruç için ise 14 yaşını doldurması gereklidir.
B
Kişinin perhiz için 14, oruç için ise 21 yaşını doldurması gereklidir.
C
Kişinin perhiz için 18, oruç için ise 21 yaşını doldurması gereklidir.
D
Kişinin perhiz için 18, oruç için ise 25 yaşını doldurması gereklidir.
E
Kişinin perhiz için 21, oruç için ise 14 yaşını doldurması gereklidir.
Açıklama:
Hıristiyanlıkta oruç tutma çağı oldukça geç bir yaşta başlamaktadır. Kişinin perhiz için 14, oruç için ise 21 yaşını doldurması gerekli görülmüştür. Doğru cevap B'dir.
Soru 69
“Ayin”i daha geniş manada ve bütün çeşitlerini de içine alarak ifade etmek için kullanılan kelime aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Apostolik
B
Komünyon
C
Pentikost
D
Baptisma
E
Sakrament
Açıklama:
“Ayin”i daha geniş manada ve bütün çeşitlerini de içine alarak ifade etmek için kullanılan kelime ise, “sakrament”tir. Doğru cevap E'dir.
Soru 70
Hristiyanlıkta haftalık ibadet hangi gün yapılır?
Seçenekler
A
Cuma
B
Cumartesi
C
Pazar
D
Pazartesi
E
Salı
Açıklama:
Haftalık ibadet pazar günü sabah ve akşam olmak üzere iki vakitte yapılır.
Soru 71
Noel Baba Aziz Nikolas’n Türkiyede hangi şehirde doğduğu söylenmektedir?
Seçenekler
A
Bursa
B
Konya
C
Muğla
D
İzmir
E
Antalya
Açıklama:
Hıristiyan dünyasında adına Noel kutlamaları yapılan pek çok dini şahsiyet vardır. Bunların en öne çıkanı ve halkın tanıdığı Noel Baba Aziz Nikolas’tır. Kaynaklarda
Antalya’nın Demre ilçesi doğumlu olduğu, oradaki bir kilisenin rahipliğini yaptığı, hayatının sonuna doğru İtalya’ya gittiği, orada öldüğü, mezarının da Bari şehrinde olduğu belirtilmektedir.
Antalya’nın Demre ilçesi doğumlu olduğu, oradaki bir kilisenin rahipliğini yaptığı, hayatının sonuna doğru İtalya’ya gittiği, orada öldüğü, mezarının da Bari şehrinde olduğu belirtilmektedir.
Soru 72
Hristiyanlıkta Eylül’ün 14’nde kutlanan bayram hangisidir?
Seçenekler
A
Paskalya
B
Kutsal Haç Günü
C
Haç’ın Suya Atılması Bayramı
D
Haç Yortusu
E
Noel
Açıklama:
Doğu kiliseleri için Haç ile ilgili bir başka önemli bayram Eylül’ün 14’nde kutlanan “Kutsal Haç Günü”dür.
Soru 73
Hz. İsa’nın göğe çıkmasının hatırasına kutlanan bayram hangisidir?
Seçenekler
A
Assomption
B
Pentikost
C
Oruç
D
Ascension
E
Hac
Açıklama:
Vakti değişken bayramlardan olup, Paskalya’dan 40 gün sonradır. Hz. İsa’nın göğe çıkmasının hatırasına kutlanır.
Soru 74
Doğu Kilisesi ve Batı Kilisesi kaç yılında ayrılmıştır?
Seçenekler
A
764
B
1054
C
1062
D
1071
E
1091
Açıklama:
Doğu Kilisesi ve Batı Kilisesi arasında bu tür
dinî ve siyasi mücadeleler yüzyıllardan beri aralıksız devam etti ve nihayet 1054 yılında
iki kilise kesin olarak birbirinden ayrıldı. Roma Kilisesi’ne “Katolik” (evrensel anlamında), Bizans Kilisesi’ne de “Ortodoks” (öze bağlı, doğru inanç anlamında) isimleri verildi.
dinî ve siyasi mücadeleler yüzyıllardan beri aralıksız devam etti ve nihayet 1054 yılında
iki kilise kesin olarak birbirinden ayrıldı. Roma Kilisesi’ne “Katolik” (evrensel anlamında), Bizans Kilisesi’ne de “Ortodoks” (öze bağlı, doğru inanç anlamında) isimleri verildi.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi Ortodoks Mezhebi'nin genel özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Ruhani başkanları patrik veya başpiskoposlardır.
B
Papa’nın kararları tartışılmaz, zira o, yanılmaz otoritedir.
C
Kilise hiyerarşisinde diyakosluk, keşişlik ve episkoposluk isimlendirilen rütbeler bulunmaktadır.
D
Papanın ve piskoposların onlara hizmet dışında yetkileri yoktur.
E
Ruhani başkanı milletin temsilcisi anlamında katolikos olarak isimlendirilmektedir.
Açıklama:
Ruhani başkanları patrik veya başpiskoposlardır. Papa’nın üstünlüğünü kabul etmemek Ortodoks Mezhebi’nin genel özellikleri arasındadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Protestanlığın genel özelliklerinden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Papa’nın kararları tartışılmaz, zira o, yanılmaz otoritedir.
B
Kilise hiyerarşisinde diyakosluk, keşişlik ve episkoposluk isimlendirilen rütbeler bulunmaktadır.
C
Papanın ve piskoposların onlara hizmet dışında yetkileri yoktur.
D
Ruhani başkanı milletin temsilcisi anlamında katolikos olarak isimlendirilmektedir.
E
Ruhani başkanları patrik veya başpiskoposlardır.
Açıklama:
Protestanlıkta Papa tek otorite değildir ve yanılmazlığı yoktur. Hıristiyanlığı bilen herkes otoritedir. Papanın dünyevi hiçbir yetkisi yoktur ve imparatordan üstün değildir. 2. Kilisede hiyerarşi olamaz. Papanın ve piskoposların Hıristiyanlar üzerinde, onlara hizmet dışında yetkileri yoktur. Doğru cevap C'dir.
Soru 77
Aşağıdaki bilgilerden hangileri katolik mezhebi ile ilgilidir?
I. Ruhban sınıfı evlenemez.
II. Ergenlik çağına giren her Hristiyanın yılda bir defa günah çıkartması
III. Roma Kilisesi diğer kiliselerin rûhânî merkezidir.
IV. İbadetleri sabah, gündüz, akşam ve gece vakitlerinde yapılır
V. Papazlar evlenebilirler. Fakat keşişler, piskoposlar ve patrikler evlenemezler.
I. Ruhban sınıfı evlenemez.
II. Ergenlik çağına giren her Hristiyanın yılda bir defa günah çıkartması
III. Roma Kilisesi diğer kiliselerin rûhânî merkezidir.
IV. İbadetleri sabah, gündüz, akşam ve gece vakitlerinde yapılır
V. Papazlar evlenebilirler. Fakat keşişler, piskoposlar ve patrikler evlenemezler.
Seçenekler
A
I- II- III
B
II-IV-V
C
I- III- IV
D
III- IV - V
E
II- V
Açıklama:
Roma Kilisesi diğer kiliselerin rûhânî merkezidir ve hepsinden üstündür.
Günah çıkarma çok önemlidir. Ergenlik çağına giren her hıristiyanın yılda bir defa
günah çıkartması 1215 yılında toplanan Lateran Konsili’nde karara bağlanmıştır.
Yedi sakrament vardır. Ruhban sınıfı evlenemez. Ruhban sınıfı dışında evlenenler
boşanamaz. Kilisede yapılmayan nikah sahih değildir. Boşandıktan sonra evlenmek zina sayılır.
Günah çıkarma çok önemlidir. Ergenlik çağına giren her hıristiyanın yılda bir defa
günah çıkartması 1215 yılında toplanan Lateran Konsili’nde karara bağlanmıştır.
Yedi sakrament vardır. Ruhban sınıfı evlenemez. Ruhban sınıfı dışında evlenenler
boşanamaz. Kilisede yapılmayan nikah sahih değildir. Boşandıktan sonra evlenmek zina sayılır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Ermeni Kilisesi'nin genel özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Ruhani başkanı milletin temsilcisi anlamında katolikos olarak isimlendirilmektedir.
B
Ruhani başkanları patrik veya başpiskoposlardır.
C
Papanın ve piskoposların onlara hizmet dışında yetkileri yoktur.
D
Kilise hiyerarşisinde diyakosluk, keşişlik ve episkoposluk isimlendirilen rütbeler bulunmaktadır.
E
Papa’nın kararları tartışılmaz, zira o, yanılmaz otoritedir.
Açıklama:
Milli bir kilisedir. Ruhani başkanı “milletin temsilcisi ve en yüksek dini otoritesi” anlamında “katoğikos/katolikos olarak isimlendirilmektedir. Ermeni Kilisesi tarafından ilk üç konsil kabul edilmekte, diğerleri reddedilmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi 1682’de Peder William Screven tarafından Güney Karolina eyaletinin Charleston kentinde kurulmuş olan dini harekettir?
Seçenekler
A
Yahova Şahitleri
B
Babtistler
C
Metodistler
D
Üniteryanlar
E
Adventistler
Açıklama:
Babtistler, 1682’de Peder William Screven tarafından Güney Karolina eyaletinin Charleston kentinde kurulmuştur.Tanrı’ya inananların mutlaka vaftiz edilmesi, vaftizin de suya daldırma şeklinde olması gerektiğini savunan hareket mensuplarına verilen addır. Doğru cevap B'dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangileri Protestanlık mezhebinin özelliklerindendir?
I. Ruhani başkanları patrik veya başpiskoposlardır.
II. Papa tek otorite değildir ve yanılmazlığı yoktur. Hıristiyanlığı bilen herkes otoritedir.
III. Kutsal Kitap yanında Kilise Babaları’nın yazıları da ikinci derecede saygınlığı olan
metinlerdir.
IV. Laikle ruhban arasında hiç bir fark ve ruhbanın laike üstünlüğü yoktur.
V. Tanrı dışında hiç kimsenin günah bağışlama yetkisi yoktur.
I. Ruhani başkanları patrik veya başpiskoposlardır.
II. Papa tek otorite değildir ve yanılmazlığı yoktur. Hıristiyanlığı bilen herkes otoritedir.
III. Kutsal Kitap yanında Kilise Babaları’nın yazıları da ikinci derecede saygınlığı olan
metinlerdir.
IV. Laikle ruhban arasında hiç bir fark ve ruhbanın laike üstünlüğü yoktur.
V. Tanrı dışında hiç kimsenin günah bağışlama yetkisi yoktur.
Seçenekler
A
I- II
B
III-IV
C
II- IV - V
D
III-IV-V
E
I- III- V
Açıklama:
Papa tek otorite değildir ve yanılmazlığı yoktur. Hıristiyanlığı bilen herkes otoritedir. Papanın dünyevi hiçbir yetkisi yoktur ve imparatordan üstün değildir.
Tanrı’nın ruhaniyetinde herkes eşittir. Bu nedenle laikle ruhban arasında hiç bir
fark ve ruhbanın laike üstünlüğü yoktur. Laikler papazlık yapabilecekleri gibi rahipler de evlenebilirler.
Rûhânî imparatorluğunda Tanrı bizzat hüküm sürer. Bu nedenle günahları ancak o
bağışlayabilir. Tanrı dışında hiç kimsenin böyle bir yetkisi yoktur
Tanrı’nın ruhaniyetinde herkes eşittir. Bu nedenle laikle ruhban arasında hiç bir
fark ve ruhbanın laike üstünlüğü yoktur. Laikler papazlık yapabilecekleri gibi rahipler de evlenebilirler.
Rûhânî imparatorluğunda Tanrı bizzat hüküm sürer. Bu nedenle günahları ancak o
bağışlayabilir. Tanrı dışında hiç kimsenin böyle bir yetkisi yoktur
Soru 81
Teslis, ruhun ölümsüzlüğü, Hz. İsa’nın bedensel dirilişi, cehennemi vs. inkar eden dini hareket hangisidir?
Seçenekler
A
Üniteryanlar
B
Adventistler
C
Metodistler
D
Mormonlar
E
Yahova Şahitleri
Açıklama:
Hıristiyan ana kiliselerin kabul ettiği teslis, ruhun ölümsüzlüğü, Hz. İsa’nın bedensel dirilişi, cehennemi vs. inkar ederler.
Soru 82
16.Yüzyıldan sonra “İnkültürasyon” (Hıristiyanlık değerlerinin başka dinlere ve kültürlere aşılarması) çalışmalarının merkezi hangi ülke olmuştur?
Seçenekler
A
Fas
B
Ürdün
C
Hindistan
D
Sudi Arabistan
E
Mısır
Açıklama:
“İnkültürasyon” (Hıristiyanlık değerlerinin başka dinlere ve kültürlere aşılarması) çalışmalarının merkezi Hindistan olmuştur.
Soru 83
II. Vatikan Konsil kararında hangi iki dinden olumlu söz edilmiştir?
Seçenekler
A
Budizm-Hinduizm
B
İslam - Budizm
C
Yahudilik -Budizm
D
Hinduizm - Yahudilik
E
İslam - Hinduizm
Açıklama:
II. Vatikan Konsil kararında Hinduizm ve Budizm’den övgüyle söz edilmiştir.
Ünite 10
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi “Allah’ın iradesine teslim olmak” anlamına gelmektedir?
Seçenekler
A
İslâm
B
Mümin
C
İbadet
D
Zekât
E
Oruç
Açıklama:
Miladi 7.yy.’ın başında Hz. Muhammed tarafından tebliğ edilen dinin adı İslâm’dır. İslâm kelimesi, ‘Allah’ın iradesine teslim olmak’ anlamına gelmektedir. Müslüman, Allah’ın iradesine teslim olan kişidir.
Soru 2
İslam’ın tebliğ edildiği dönemde Arapların yaygın inancı hangisidir?
Seçenekler
A
Yahudilik
B
Putperestlik
C
Mecusilik
D
Hıristiyanlık
E
Sabiilik
Açıklama:
İslâm, Hz. İbrahim’in kurduğu Kâbe’nin de içinde yer aldığı Mekke’de 610 yılında Hz. Muhammed’in tebliğ faaliyeti ile ortaya çıkmıştır. O dönemde, Bizans’ın dini Hıristiyanlık, bugünkü İran topraklarında yer alan Sasaniler’in dini ise Mecûsilik’ti. Araplar arasında putperestlik yaygın bir inançtı. Kabe’de, her biri bir Arap kabilesini temsil eden 360 put vardı. Ayrıca, o dönemde Arap Yarımadası’nda Yemen’de, Taif’te ve Medine’de Yahudi kabileleri, yine Yemen’in Necran bölgesinde Hıristiyanlar bulunmakta idi.
Soru 3
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde Hz. Muhammed’in doğum yeri ve tarihi doğru olarak birlikte yer almaktadır?
Seçenekler
A
571 Medine
B
410 Mekke
C
571 Mekke
D
329 Medine
E
471 Mekke
Açıklama:
İslâm dinini tebliğ eden Hz. Muhammed, 571 yılında Arabistan Yarımadası’nda Mekke şehrinde dünyaya geldi. Babasının adı Abdullah, annesinin adı Amine’dir. Babası, Hz. Muhammed’in doğumundan birkaç hafta önce ölmüş, ailenin bakımını dedesi Abdülmuttalib üstlenmiştir.
Soru 4
Peygamber, kendilerine zulüm edilen müminlerin ilk olarak nereye hicret etmelerini tavsiye eder?
Seçenekler
A
Bizans
B
Pers
C
Medine
D
Habeşistan
E
Haşimoğulları
Açıklama:
Müşriklerin müslümanlara karşı uyguladıkları işkenceler artınca, Hz. Peygamber bazı Müslümanların kendi memleketlerini terk ederek Habeşistan’a hicret etmelerini tavsiye eder. Onları, o dönemde adaletli bir kralın hüküm sürdüğü ve insanların zulme uğramadığı Habeşistan krallığına gitmeye teşvik eder. Bunun üzerine, Müslümanların önemli bir kısmı Mekke’den Habeşistan’a hicret eder.
Soru 5
Miraç hadisesi sonucunda hangi ibadet farz kılınmıştır?
Seçenekler
A
Hac
B
Oruç
C
Zekat
D
Şehâdet etmek
E
Namaz
Açıklama:
Boykot esnasında yaşanan kıtlık ve yoksulluk nedeniyle Hz. Peygamber’in eşi Hatice ve amcası Ebu Talib vefat eder. Bu duruma Hz. Peygamber çok üzülür. İşte tam da bu sırada önemli bir olay olan Miraç hadisesi gerçekleşir. Hz. Peygamber, miraçta Allah’ın huzuruna kabul edilir ve insan bilgisinin dışında yer alan gayb âleminde birçok olaya şahit olur. Miraç ile birlikte Müslümanların günde 5 defa Allah ile buluşması olan namaz farz kılınmıştır. Öyle ki, Hz. Peygamber’in belirttiği gibi, namaz da Müslümanların miracı kabul edilmektedir.
Soru 6
Hz. Muhammed Veda hutbesi’ni nerede gerçekleştirmiştir?
Seçenekler
A
Mekke
B
Habeşistan
C
Medine
D
Uhud
E
Mute
Açıklama:
Hicretin 10. yılında ‘Veda Haccı’ olarak da bilinen Hac ibadeti için Mekke’ye giden Hz. Muhammed’i orada ona eşlik etmek isteyen 140 bin Müslüman karşılar. Hz. Muhammed, ünlü Veda Hutbesi’ni burada gerçekleştirir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi Veda hutbesi’nin konularından bir tanesi değildir?
Seçenekler
A
İnsan şerefinin korunması
B
Savaş yöntemleri
C
Faizin yasaklanması
D
Müslümanlar arasında sınıf farkının olmayacağı
E
Kadınlara iyi davranılması
Açıklama:
Veda Hutbesi İslâm’ın öğretilerinin bir özeti mahiyetindedir. Söz konusu hutbede; hiçbir tasvir ve sembol kullanmadan Allah’a iman, Müslümanlar arasında hiçbir ırk ve sınıf farkının olmayacağı ve hepsinin eşit olduğu, üstünlüğün ancak Allah’a sadakat ile yani takva ile olduğu, insan hayatının, malının ve şerefinin korunması, faizin yasaklanması, kan davasının kaldırıldığı ve adaletin kişisel olarak aranmayacağı, kadınlara iyi davranılması, mirasın adil olarak kadın ve erkek akraba arasında taksim edilmesi, Kur’an ve Hz. Peygamber’in uygulamalarının Müslümanlara günlük hayatlarında rehber olması konuları üzerinde durmuştur. Savaş yöntemleri Veda Hutbesi’nin konularından bir tanesi değildir.
Soru 8
Peygamber, Kur’an’ı hangi yöntemler ile kayıt altına aldırmaktaydı?
Seçenekler
A
Sadece ezber ile
B
Sadece yazı ile
C
Yazı ve ezber ile
D
Kulaktan kulağa ile
E
Rivayet ile
Açıklama:
Ayetler, Hz. Peygamber tarafından görevlendirilmiş olan katipler tarafından kaydedilmiştir. Kur’an’ın dili, Hz. Peygamber’in konuştuğu dil olan Arapça’dır. Hz. Peygamber’e gelen vahiyleri kayda geçiren katiplere, ‘vahiy katipleri’ denmektedir. Hz. Peygamber, kendisine gelen vahiyleri hem yazdırmakta hem de müslümanlara ezberletmekte idi. Böylece Kur’an, hem yazılı malzemelerde hem de insanların ezberlemesiyle hafızalarda korunmuştur. Malzemelere yazılan metinler, Hz. Muhammed’e tekrar okunarak kontrol edilmekte idi. Bu yönüyle, dünyada hiçbir kutsal kitaba nasip olmayan bir metodla günümüze kadar gelmiştir. Allah, Kur’an’ı kıyamete kadar koruyacağını ifade etmektedir (Hicr suresi, 9). Bu kayıt işlemi, Hz. Peygamber’in nübüvveti yani peygamberlik görevi boyunca devam etmiştir; zira, Kur’an tek seferde inmemiştir.
Soru 9
“Bir ve tek olan Allah’a iman etmek” aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Zekat
B
Dua
C
Hac
D
Tevhid
E
Tövbe
Açıklama:
İman esaslarının ilki Allah’a imandır. İslâm’ın temeli, tevhid inancı da denilen bir ve tek olan Allah’a iman etmektir. Tarihte, hemen hemen bütün dinlerde bir tek Tanrı inancının olduğu görülmektedir. Kur’an’da Allah’a iman üzerinde önemle durulur. Allah’ın varlığına ve birliğine, O’nun yarattıklarına bakarak ve ibret alıp düşünerek iman etmek tavsiye edilir. Hadislerde, insanın kendi varlığından başlamak suretiyle göklerde ve yerdeki canlılar üzerinde düşünmesi ve böylece Allah’ın varlığı, birliği ve kudreti üzerinde tefekkür etmesi gerektiği belirtilmektedir.
Soru 10
Bir fıkhî mezhep olan Hanefi Mezhebi hangi temel mezhebin bir dalı olarak kabul edilir?
Seçenekler
A
Maliki Mezhebi
B
Hanbeli Mezhebi
C
Şiilik
D
İmâmiyye
E
Sünnilik
Açıklama:
Sünnilik mezhebi, müslümanlar arasında iki itikadî ve dört fıkhî mezhep veya ekol tarafından temsil edilmektedir. İtikada yani inanca ilişkin mezhepler, Maturidilik ve Eş’arilik’tir. İnanç konularında aynı görüşleri paylaşan her iki mezhebin de özelliği, İslâm akaidini Kitap ve Sünnet’e uygun biçimde, aklî verilerden de yararlanarak açıklamaktır. Sünnilik, ayrıca dört fıkhî mezhebe ayrılmıştır. Bunlar: 1. Hanefi Mezhebi, 2. Şafii Mezhebi, 3. Maliki Mezhebi ve 4. Hanbeli Mezhebi’dir. Bu mezheplerin ortak özellikleri, Kur’an, Sünnet, İcma ve Kıyas’ı fıkhî konularda delil kabul etmeleridir. A ve B şıkları Sünniliğin diğer fıkhi mezheplerindendir, Şiilik İslam'ın iki temel mezhebinden bir tanesidir, İmamiyye ise bir Şii fıkhi mezhebidir.
Soru 11
Müslümanlık “teslis inancını” redderek hangi dini gelenekten ayrılmıştır?
Seçenekler
A
Yahudilik
B
Mecusilik
C
Hıristiyanlık
D
Sabiîlik
E
Taoizm
Açıklama:
Yahudilik ve Hıristiyanlık gibi Hz. İbrahim’in temsil ettiği tevhid inancının ve geleneğinin takipçisi olan İslâm, temelde Yahudilik’teki seçilmişlik inancı ve Hıristiyanlık’taki teslis inancını reddetmekle onlardan ayrılmaktadır.
Soru 12
Hz. Muhammed’e gelen ilk vahy ile ikinci vahy arasında ne kadar süre vardır?
Seçenekler
A
23 gün
B
7 ay
C
1 yıl
D
2 yıl
E
3 yıl
Açıklama:
İlk vahyden sonra 3 yıl boyunca Hz. Muhammed’e bir daha vahiy gelmez. Bunun üzerine, halk arasında Allah’ın kendisini terk ettiğini söyleyerek onunla alay edenler olur. Ancak, Hz. Muhammed bu dönemde kendisini daha çok ibadete verir. Ardından, bu üç yıllık süreden sonra tekrar vahiy gelmeye başlar.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Hz. Muhammed’in Veda Hutbesi’nde yer alır?
Seçenekler
A
İslâm’ın iki temel kaynağının olduğu,
B
Müslümanlar arasında hiçbir ırk ve sınıf farkının olmayacağı ve hepsinin eşit olduğu,
C
Birinci halifenin Hz. Ebu Bekirin olacağı,
D
Peygamberliği süresince islamiyetin nerelere yayıldığı,
E
Kur’an-ı Kerim bizzat kendi gözetiminde kayda geçirilmiş olduğu,
Açıklama:
Veda Hutbesi İslâm’ın öğretilerinin bir özeti mahiyetindedir. Söz konusu hutbede; hiçbir tasvir ve sembol kullanmadan Allah’a iman, Müslümanlar arasında hiçbir ırk ve sınıf farkının olmayacağı ve hepsinin eşit olduğu, üstünlüğün ancak Allah’a sadakat ile yani takva ile olduğu, insan hayatının, malının ve şerefinin korunması, faizin yasaklanması, kan davasının kaldırıldığı ve adaletin kişisel olarak aranmayacağı, kadınlara iyi davranılması, mirasın adil olarak kadın ve erkek akraba arasında taksim edilmesi, Kur’an ve Hz. Peygamber’in uygulamalarının müslümanlara günlük hayatlarında rehber olması konuları üzerinde durmuştur.
Soru 14
Hz. Muhammed, 622 yılında Hz. Ebu Bekir ile birlikte Medine’ye hicret eder. Hicretin gerçekleştiği bu yıl hangi halife döneminde Müslümanların kullanacağı hicri takvimin başlangıç yılı kabul edilmiştir?
Seçenekler
A
Hz. Ebu Bekir
B
Hz. Ömer
C
Hz. Ali
D
Hz.Osman
E
Hz. İsmail
Açıklama:
Hz. Peygamber müslümanların küçük gruplar halinde gizli bir şekilde Mekke’den Medine’ye hicret etmelerine izin verir. Bunu duyan müşrikler, hicret edenlerin evlerini yağmalamakla kalmadılar, ayrıca Hz. Peygamber’i öldürmek üzere suikast tertip ederler. Hz. Muhammed, 622 yılında Hz. Ebu Bekir ile birlikte Medine’ye hicret eder. Hicretin gerçekleştiği bu yıl, Hz. Ömer’in halifeliği zamanında Müslümanların kullanacağı hicri takvimin başlangıç yılı kabul edilmişti.
Soru 15
Kur’an-ı Kerim’i derleyerek kitap haline getiren komisyonun başkanlığını kim yapmıştır?
Seçenekler
A
Enes Bin Nadr
B
Habib Bin Zeyd
C
Zeyd Bin Sabit
D
Mikdad Bin Esved
E
Şeybe Bin Osman
Açıklama:
Hz. Muhammed’in sağlığında tespit edilen Kur’an, birinci halife Hz. Ebu Bekir zamanında vahiy katiplerinden Zeyd b. Sabit başkanlığındaki bir komisyon tarafından derlenmiş ve kitap haline getirilmiştir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi ‘vahiy meleği’ dir?
Seçenekler
A
Cebrail
B
Mikail
C
Münker
D
İsrafil
E
Nekir
Açıklama:
Cebrail, Mikail, Azrail ve İsrafil, İslâm’da dört büyük melek olarak bilinir. Cebrail, Allah’dan aldığı ‘vahyi’ yani mesajı peygamberlere ulaştıran ve büyük meleklerin en önemlisi kabul edilen melektir. Bu nedenle Cebrail’e ‘Vahiy Meleği’ de denmektedir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi vacip namazıdır?
Seçenekler
A
Sabah namazı
B
Öğlen namazı
C
İkindi namazı
D
Yatsı namazı
E
Bayram namazı
Açıklama:
Bayram namazları ile Yatsı namazından sonra kılınan Vitir namazı Vacip namazlardır.
Soru 18
Ramazan orucu hicretin hangi yılında farz kılınmıştır?
Seçenekler
A
Hicretin başlangıcında
B
Hicretin ikinci yılında
C
Hicretin üçüncü yılında
D
Hicretin dördüncü yılında
E
Hicretin beşinci yılında
Açıklama:
Ramazan orucu, hicretin ikinci yılında farz kılındı. Buna göre, hicri takvime göre Ramazan ayı boyunca akıl sahibi belli yaşa gelmiş kadın ve erkek tüm yetişkin Müslümanlar oruç tutarlar. Ramazan ayında Müslümanlar toplu olarak manevi arınma gerçekleştirirler. Bir günlük oruç, ‘İmsak vakti’ de denen sabah tan yerinin ağarmasıyla başlar ve güneşin batışı ile ‘Akşam vakti’nde sona erer. Bu zaman dilimi içerisinde oruç tutan kimse, yemekten içmekten ve her türlü cinsel zevklerden ve ilişkiden uzak durmak zorundadır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi şiîlik mezhebine dahildir?
Seçenekler
A
Hanefi
B
Şafi
C
Zeydiyye
D
Maliki
E
Hanbeli
Açıklama:
Hz. Ali ile Muaviye arasında cereyan eden tartışmada Ali taraftarı olduklarını iddia edenlere Şiî denmektedir. Şiîlik mezhebi içerisinde farklı mezhepler ve ekoller yer almaktadır. Bunlardan Caferîlik ya da İmamiyye ve Zeydiyye gibi akımlar, Ehl-i Sünnet akımlarına en yakın mezheplerdir
Soru 20
İmamiyye mezhebinde üçüncü imam aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zeynelabidin
B
Ali
C
Hasan
D
Caferi Sadık
E
Hüseyin
Açıklama:
İlk 6 imam; Ali, Hasan, Hüseyin, Zeynelabidin , Hz. Muhammed Bâkır (v.732) ve Caferi Sadık’tır.
Soru 21
İslâm, Hz. Muhammed’in tebliğ faaliyetleriyle hangi yıl ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
571
B
610
C
621
D
632
E
643
Açıklama:
İslâm, Hz. İbrahim’in kurduğu Kâbe’nin de içinde yer aldığı Mekke’de 610 yılında Hz. Muhammed’in tebliğ faaliyeti ile ortaya çıkmıştır.
Soru 22
Hz. Muhammed’e ilk vahiy kaç yaşındayken inmiştir?
Seçenekler
A
30
B
35
C
40
D
45
E
50
Açıklama:
Hz. Muhammed’e ilk vahiy 40 yaşında iken gelir. Beş senedir, Ramazan aylarında Mekke’nin dışında yer alan Hira mağarasına gider ve orada itikafa girer yani kendisini ibadete verirdi. O yıl, Ramazan ayının sonlarına doğru yine itikafa girdiği bir zamanda kendisini bir melek ziyaret eder. Melek, Allah’ın kendisini peygamber seçtiğini haber verir ve Kur’an-ı Kerim’deki Alak suresinin ilk beş ayetini vahyeder.
Soru 23
Hicri takvimin başlangıç yılı olarak hangi olayın gerçekleştiği yıl esas alınmıştır?
Seçenekler
A
Muhammed’in dünyaya gelmesi
B
Hz. Muhammed’e ilk ilahi mesajın gelmesi
C
Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye hicret etmesi
D
Mekke’nin fethi
E
Muhammed’in vefat etmesi
Açıklama:
Hz. Muhammed, 622 yılında Hz. Ebu Bekir ile birlikte Medine’ye hicret eder. Hicretin gerçekleştiği bu yıl, Hz. Ömer’in halifeliği zamanında Müslümanların kullanacağı hicri takvimin başlangıç yılı kabul edilmiştir.
Soru 24
Muhammed’in söz, fiil ve davranışlarını anlatan ifadelere ne denir?
Seçenekler
A
Cüz
B
Ayet
C
Sure
D
Tebliğ
E
Hadis
Açıklama:
Hz. Muhammed’in söz, fiil ve davranışlarını anlatan ifadelere hadis denmektedir. Hadisler, İslâm’da Kur’an’dan sonra en önemli dini kaynaktır. Müslümanlar, Kur’an’daki bazı ifadelerin açıklamasını veya Kur’an’da yer almayan bazı konularda Hz. Peygamber’in açıklamasını ve tavrını hadislerden öğrenmektedir.
Soru 25
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İslam’ın inanç esaslarından değildir?
Seçenekler
A
Namaz
B
Allah’a iman
C
Kitaplara iman
D
Peygamberlere iman
E
Ahirete iman
Açıklama:
Diğer seçeneklerin aksine Namaz, İslam’ın inanç esaslarından değil; ibadetlerinden biridir.
Soru 26
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İslam’ın ibadetlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Oruç
B
Hac
C
Zekat
D
Namaz
E
Ahirete iman
Açıklama:
Diğer seçeneklerin aksine Ahirete iman, İslam’ın ibadetlerinden değil; inanç esaslarından biridir.
Soru 27
İslam’da günün 5 farklı vaktinde yerine getirilmesi farz kılınan ibadet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kelime-i Şehadet’i söylemek
B
Oruç
C
Hac
D
Namaz
E
Zekat
Açıklama:
Namaz; sabah, öğlen, ikindi, akşam ve yatsı olmak üzere günün belli zamanlarında 5 ayrı vakitte kılınır.
Soru 28
Hicri takvime göre Zilhicce ayının 10. günü İslam’daki hangi önemli olayın başlanıcıdır?
Seçenekler
A
Miraç
B
Kurban Bayramı
C
Ramazan Bayramı
D
Hicret
E
Mekke’nin Fethi
Açıklama:
Kurban Bayramı, hicri takvime göre Zilhicce ayının 10. günü başlayan ve 4 gün süren bir bayramdır. Bu bayramda, yeterli maddi imkanı olan müslümanlar kurban keserler.
Soru 29
Kurucusu İmam-ı Azam Ebu Hanife olan ve Ehl-i Sünnet içerisinde yer alan mezhep aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hanbelîlik
B
Malikîlik
C
Şafiîlik
D
Hanefîlik
E
İmâmiyye
Açıklama:
Hanefilik, Ehl-i Sünnet içerisinde yer alan en önemli fıkhî mezheplerden biridir. Kurucusu, 8. Yüzyılda yaşamış olan İmam-ı Azam Ebu Hanife’dir.
Soru 30
Hz Muhammed kaç yıl peygamberlik dönemi olmuştur?
Seçenekler
A
20
B
23
C
18
D
29
E
27
Açıklama:
Hz. Muhammedin 23 yıllık peygamberlik dönemi olmuştur.
Soru 31
İslam Dinini tebliğ eden peygamber kimdir?
Seçenekler
A
Hz. Musa
B
Hz. Adem
C
Hz. Muhammed
D
Hz. Mudarin
E
Hz. Ali
Açıklama:
İslam dinini tebliğ eden Hz. Muhammed’dir.
Soru 32
Peygamberlik döneminin 13 yılını kapsayan dönemde Mekke’de vahyedilen ayetlere ne denir?
Seçenekler
A
Medeni Ayetler
B
Sufi Ayetler
C
Hicri Ayetler
D
Ayetiler
E
Mekki Ayetler
Açıklama:
Peygamberlik döneminin 13 yılını kapsayan dönemde Mekke’de vahyedilen ayetlere. Mekki Ayetler denir.
Soru 33
Hicretten sonra vahyedilen ayetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Medeni Ayetler
B
Sufi Ayetler
C
Hicri Ayetler
D
Ayetiler
E
Mekki Ayetler
Açıklama:
Hicretten sonra vahyedilen ayetlere Medenni Ayetler denir.
Soru 34
Hz. Muhammadin söz, fiil ve davranışlarını anlatan ifadelere ne denir?
Seçenekler
A
Hadis
B
Hadim
C
Ayet
D
Ayetiler
E
Hadis-i ikrami
Açıklama:
Hz. Muhammadin söz, fiil ve davranışlarını anlatan ifadelere hadis denir.
Soru 35
“Allahın doğrudan ilahlığını ilgilendiren ve O’nu yaratılmışlardan ayıran temel sıfatlarıdır.” Tanımı Allahın hangi sıfatını tanımlar?
Seçenekler
A
Sabriki Sıfatlar
B
Zati Alak-ı Sıfatları
C
Sübuti Sıfatlar
D
Zati Sıfatlar
E
Lakin Sıfatlar
Açıklama:
Zati Sıfatlar Allahın doğrudan ilahlığını ilgilendiren ve O’nu yaratılmışlardan ayıran temel sıfatlarıdır.” Bu sıfatlar veya özelliklerin aksi yaratılmışlar için düşünülebilir fakat, Allah için aksi düşünülemeyecek olan sıfatlardır.
Soru 36
İslam dininde kaç tane büyük melek vardır?
Seçenekler
A
1
B
3
C
4
D
2
E
7
Açıklama:
İslam dininde dört büyük melek vardır. Cebrail, Mikail, Azrail ve İsrafil, İslâm’da dört büyük melek olarak bilinir.
Soru 37
Ramazan Orucu Müslümanlara ne zaman farz kılınmıştır?
Seçenekler
A
Hicretin İlk yılında
B
Hicretin ikinci yılında
C
Hicretin üçüncü yılında
D
Hicretin son yılında
E
Hicretin bittiği gün
Açıklama:
Ramazan Orucu Müslümanlara Hicretin ikinci yılında farz kılınmıştır.
Soru 38
Recep ve Şaban ayının oruçla geçirilmesi hangi oruç türüne girer?
Seçenekler
A
Sünnet olan oruç
B
Farz olan oruç
C
Hem farz hem sünnet olan oruç
D
Sunni olan oruç
E
Kabir olan oruç
Açıklama:
İslâm’da, Ramazan ayı dışında da çeşitli oruçlar vardır. Ancak, bunlar Ramazan ayı orucu gibi farz değildir. Pazartesi ve Perşembe günleri tutulan oruçlar ile, Recep ve Şaban ayının oruçla geçirilmesi sünnet olan oruçtur.
Soru 39
Yeryüzünde Allah adına inşa edilen ilk mabedin adı nedir?
Seçenekler
A
Hac
B
Kabe
C
Mekke
D
Medine
E
Hadine
Açıklama:
Yeryüzünde Allah adına inşa edilen ilk mabedin adı Kabedir.
Soru 40
İslam dinin getirdiği emirler, yasaklar ve tavsiyeler sadece seçkin bir zümreye değil, bütün insanlara hitap ettiği için, ayrıca , insanların tamamını sınıf, ırk, dil farkı gözetmeksizin kardeş ve eşit kabul ettiğinden verdiği mesajlar ve içeriği itibariyle bu din nitelik olarak nasıl bir dindir?
Seçenekler
A
Evrensel bir dindir
B
Son dindir
C
En etkili dindir
D
Kutsal bir dindir
E
Dünyanın en çok nüfusa sahip dinidir.
Açıklama:
Müslüman, Allah'ın iradesine teslim olan kişidir. Bu dinin getirdiği emirler, yasaklar ve tavsiyeler sadece seçkin bir zümreye değil, bütün insanlara hitap ettiği için, İslâm'ın mesajı evrenseldir. Ayrıca İslâm, insanların tamamını sınıf, ırk, dil farkı gözetmeksizin kardeş ve eşit kabul etmektedir. Bu yönüyle de evrensel bir dindir.
Soru 41
Hz. Muhammed'e inananların sayısının gün geçtikçe artması Mekkeli müşrikleri, Hz. Peygamber'e ve ona tabi olan müslümanlara eza ve cefa vermeye başlamalarına neden olmuştu. Müşriklerin müslümanlara karşı uyguladıkları işkenceler artınca, Hz. Peygamber bazı Müslümanların kendi memleketlerini terk ederek ilk olarak nereye göç etmelerini tavsiye etmiştir?
Seçenekler
A
Medine'ye
B
Habeşistan'a
C
Taif'e
D
Küfe'ye
E
Yemen'e
Açıklama:
Müşriklerin müslümanlara karşı uyguladıkları işkenceler artınca, Hz. Peygamber bazı Müslümanların kendi memleketlerini terk ederek Habeşistan'a hicret etmelerini tavsiye eder. Onları, o dönemde adaletli bir kralın hüküm sürdüğü ve insanların zulme uğramadığı Habeşistan krallığına gitmeye teşvik etmiştir.
Soru 42
Müslümanların günde 5 defa Allah ile buluşması olan namazın farz kılınması aşağıdaki hangi olaydan sonra gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
Regaip kandilde
B
Beraat kandilde
C
Miraç kandilinde
D
Kabenin Kudüs den Mekke'ye çevrildiğinde
E
Hicret den hemen sonra
Açıklama:
Hz. Peygamber'in eşi Hatice ve amcası Ebu Talib vefat eder. Bu duruma Hz. Peygamber çok üzülür. İşte tam da bu sırada önemli bir olay olan Miraç hadisesi gerçekleşir. Hz. Peygamber, miraçta Allah'ın huzuruna kabul edilir ve insan bilgisinin dışında yer alan gayb âleminde birçok olaya şahit olur. Miraç ile birlikte Müslümanların günde 5 defa Allah ile buluşması olan namaz farz kılınmıştır. Öyle ki, Hz. Peygamber'in belirttiği gibi, namaz da Müslümanların miracı kabul edilmektedir.
Soru 43
Hz Muhammed’e Vahiy yolu ile gönderilen kur’an ayetleri kaç yılda tamamlanmıştır?
Seçenekler
A
21 yılda
B
13 yılda
C
25 yılda
D
23 yılda
E
32 yılda
Açıklama:
Kur'an, Hz. Peygamber'e 23 yıllık peygamberliği süresi boyunca parça parça vahyedilmiştir. Peygamberliğin ilk 13 yılını kapsayan dönemde Mekke'de vahyedilen ayetlere 'Mekki ayetler' denmektedir. Hicretten sonra vahyedilen ayetlere ise, 10 yıllık Medine döneminde vahyedilen ayetler anlamında 'Medeni' ayetler denmektedir.
Soru 44
Hiç bozulmadan günümüze kadar gelen Kur’an da kaç sure vardır?
Seçenekler
A
117 sure
B
119 sure
C
115 sure
D
118 sure
E
114 sure
Açıklama:
Bugün Müslümanların kullandıkları Kur'an metinleri, söz konusu asli nüshanın kopyalarıdır. Böylece, mevcut Kur'an nüshalarının hiçbirinde farklılık bulunmamaktadır. Kur'an'da 114 'sûre' bulunmaktadır.
Soru 45
Hz. Muhammed'in söz, fiil ve davranışlarını anlatan, İslâm'da Kur'an'dan sonra en önemli dini kaynak Kabul edilen, Kur'an'daki bazı ifadelerin açıklamasını veya Kur'an'da yer almayan bazı konularda Hz. Peygamber'in açıklamasını ve tavrını müslümanlara öğreten kaynak aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hadis
B
Kelam
C
Fıkıh
D
Tefsir
E
Tefsir
Açıklama:
Hz. Muhammed'in söz, fiil ve davranışlarını anlatan ifadelere hadis denmektedir. Hadisler, İslâm'da Kur'an'dan sonra en önemli dini kaynaktır. Müslümanlar, Kur'an'daki bazı ifadelerin açıklamasını veya Kur'an'da yer almayan bazı konularda Hz. Peygamber'in açıklamasını ve tavrını hadislerden öğrenmektedir. Müslüman bilginler, dini konularda Kur'an'dan sonra Hz. Peygamber'in sözlerinin ve davranışlarının yer aldığı hadis metinlerine çok önem verirler, bu kaynaklardan hareketle dini hayata dair kurallar tespit ederler.
Soru 46
Hadislerin uzmanlar tarafından toplanarak 6 ciltlik bir kolleksiyon oluşturulmuştur. Kütüb-i Sitte adı verilen kolleksiyonda aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Sahih-i Buhari,
B
Sahih-i Gazali
C
Sahih-i Müslim,
D
Sünen-i Nesai,
E
Sünen-i Ebi Davud
Açıklama:
Hz. Peygamber'in vefatından sonra, sahabiler tarafından nakledilen hadisler küçük defterlerde toplanmıştır. Zamanla bu metinler ve nakiller hadis uzmanları tarafından derlenmiş ve başta Kütüb-i Sitte adıyla bilinen 6 kitap koleksiyonu ile birlikte birçok kitapta toplanmıştır. Kütüb-i Sitte'de yer alan kitaplar; Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Sünen-i Tirmizi, Sünen-i Nesai, Sünen-i Ebi Davud ve Sünen-i İbn Mâce'dir.
Soru 47
'Ben Allah'tan başka ilah olmadığına ve Hz. Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şahitlik ederim' Bu içerik aşağıdaki seçeneklerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kelime-i tevhid
B
'İcmali iman'
C
Kelime-i şehadet
D
'Tafsili iman'
E
'Amentü'
Açıklama:
İslâm'da iman edilecek temel hususlar 6 başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: Allah'a iman, meleklere iman, kitaplara iman, peygamberlere iman, ahiret gününe iman ve kadere imandır. Bunların tamamına 'Amentü' de denmektedir. İman, iman esaslarını özetleyen 'icmali iman' ve iman esaslarını ayrı ayrı ifade eden 'tafsili iman' diye iki kısma ayrılır. Kelime-i şehadet ve kelime-i tevhid, icmali imandır. Amentüde belirtilen iman esaslarının tamamı ise 'tafsili iman'dır. Kelime-i şehadet: 'Ben Allah'tan başka ilah olmadığına ve Hz. Muhammed'in O'nun kulu ve elçisi olduğuna şahitlik ederim' (Eşhedü ellâ ilâhe illellâh ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve rasûlüh) sözüdür. Kelime-i tevhid ise, 'Allah'tan başka ilah yoktur, Muhammed O'nun elçisidir' (Lâ ilâhe illallah, Muhammedün rasûlüllah) sözüdür.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi İslâm'ın 'beş temel şartı'ndan biri değildir?
Seçenekler
A
Oruç tutmak
B
Namaz kılmak
C
Zekat vermek
D
Kadere inanmak
E
'Kelime-i Şehadet getirmek
Açıklama:
İslâm'da ibadet, belirli zamanlarda, belirli şekil ve düzen içerisinde yapılan uygulamaları ifade etmektedir. Belirli şekil ve zamanlarda yerine getirilen ibadetler Namaz, Oruç, Hac ve Zekat ibadetleridir. Bu ibadetler, 'Kelime-i Şehadet'i söylemekle birlikte İslâm'ın 'beş temel şartı'nı oluşturmaktadır. Bunlar, aklı başında olup belli bir yaşa gelmiş ve gerekli şartları taşıyan her müslümanın yerine getirmesi gereken 'farz' ibadetlerdir.
Soru 49
Aşağıdaki mezheplerden hangisi İslam dinine aittir?
Seçenekler
A
Katolik mezhebi.
B
Ortadoks mezhebi.
C
Protestanlık mezhebi.
D
Anglikanizm mezhebi.
E
Şiilik mezhebi
Açıklama:
Müslümanlar, genel olarak iki farklı mezhebe veya akıma mensupturlar. Bunlar, Sünnîlik ve Şiilik'tir. Bu iki ana mezhebin altında itikadi ve fıkhi olmak üzere çeşitli alt mezhepler yer almaktadır.
Soru 50
Hz. Muhammed’in peygamberlik dönemi kaç yıl sürmüştür?
Seçenekler
A
20
B
23
C
27
D
33
E
36
Açıklama:
Kur’an ayetleri, başlangıçtan itibaren son vahiy gelene kadar 23 yıllık peygamberlik görevi boyunca Hz. Peygamber tarafından bu iş ile görevlendirilmiş katiplere yazdırılmıştır.
Soru 51
Müslümanların günde 5 defa Allah ile buluşması olan namaz ne zaman farz kılınmıştır?
Seçenekler
A
Veda hutbesi sonrasında
B
Hz. Muhammed’e gelen ilk vahiy sonrasında
C
Hicretin 2. yılında
D
Zilhicce ayının 10. gününde
E
Hz. Muhammed’in miraca çıkmasından sonra
Açıklama:
Hz. Peygamber, miraçta Allah’ın huzuruna kabul edilir ve insan bilgisinin dışında yer alan gayb âleminde birçok olaya şahit olur. Miraç ile birlikte Müslümanların günde 5 defa Allah ile buluşması olan namaz farz kılınmıştır. Öyle ki, Hz. Peygamber’in belirttiği gibi, namaz da Müslümanların miracı kabul edilmektedir.
Soru 52
Hz. Muhammed’e ve müslümanlara yardım etmeye söz verdikleri için Medine’li müslümanlara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Muhacir
B
Ensar
C
Müttefik
D
Münafık
E
Müşrik
Açıklama:
Medine’li müslümanlara, Hz. Peygamber’e ve müslümanlara yardım etmeye söz verdikleri için ‘ensar’ denilmiştir.
Soru 53
İman esaslarını kalbi ile tasdik etmediği halde sadece diliyle yani sözde tasdik eden kişiye verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Müşrik
B
Muhasara
C
Kafir
D
Münafık
E
Muhacir
Açıklama:
İman esaslarını kalbi ile tasdik etmediği halde sadece diliyle yani sözde tasdik edene ‘münafık’ denmektedir.
Soru 54
I. Kur’an
II. Aile eğitimi
III. Hadis kitapları
Yukarıdakilerden hangileri İslam’ın temel kaynaklarındandır?
II. Aile eğitimi
III. Hadis kitapları
Yukarıdakilerden hangileri İslam’ın temel kaynaklarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
İslâm’ın iki temel kaynağı vardır. Bunlar Kur’an ve Hz. Peygamber’in sözlerinin yer aldığı hadis kitaplarıdır.
Soru 55
Allah’ın sıfatları ‘zâtî’ ve ‘sübûtî’ olmak üzere ikiye ayrılır. Zâtî sıfatlar, Allah’ın doğrudan ilahlığını ilgilendiren ve O’nu yaratılmışlardan ayıran temel sıfatlardır. Bu sıfatlar veya özelliklerin aksi yaratılmışlar için düşünülebilir fakat, Allah için aksi düşünülemeyecek olan sıfatlardır. Bu nedenle, bu sıfatlara ‘tenzihî sıfatlar’ da denmiştir. Aşağıdakilerden hangisi Allah’ın zâtî sıfatlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Kıdem (varlığının başlangıcı olmayan)
B
Bekâ (varlığının sonu olmayan)
C
İlim (herşeyi bilen)
D
Muhalefetün Li’l-Havâdis (yaratılmışlara benzemeyen)
E
Vahdaniyet (benzeri olmayan anlamında tek olan)
Açıklama:
Allah’ın sıfatları ‘zâtî’ ve ‘sübûtî’ olmak üzere ikiye ayrılır. Zâtî sıfatlar, Allah’ın doğrudan ilahlığını ilgilendiren ve O’nu yaratılmışlardan ayıran temel sıfatlardır. Bu sıfatlar veya özelliklerin aksi yaratılmışlar için düşünülebilir fakat, Allah için aksi düşünülemeyecek olan sıfatlardır. Bu nedenle, bu sıfatlara ‘tenzihî sıfatlar’ da denmiştir. Zâtî sıfatlar 6 tanedir ve şunlardır: Vücut (yokluğu düşünülemez olan), Kıdem (varlığının başlangıcı olmayan), Bekâ (varlığının sonu olmayan), Vahdaniyet (benzeri olmayan anlamında tek olan), Muhalefetün Li’l-Havâdis (yaratılmışlara benzemeyen), Kıyam Binefsihî (varlığı için başkasına muhtaç olmayan). Subûtî sıfatlar ise, Allah’ın ne olduğunu ifade eden sıfatlardır. Subûtî sıfatlar 8 tanedir ve şunlardır: Hayat (hayat sahibi), İlim (herşeyi bilen), Semî (herşeyi işiten), Basar (herşeyi gören), Kudret (herşeye gücü yeten), Tekvin (herşeyi yaratan), İrade (dileyen) ve Kelâm (konuşan).
Soru 56
Allah’dan aldığı ‘vahyi’ yani mesajı peygamberlere ulaştıran, bundan dolayı “Vahiy meleği” olarak da bilinen ve büyük meleklerin en önemlisi kabul edilen melek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Azrail
B
Mikail
C
İsrafil
D
Cebrail
E
Kirâmen Kâtibin
Açıklama:
Cebrail, Allah’dan aldığı ‘vahyi’ yani mesajı peygamberlere ulaştıran ve büyük meleklerin en önemlisi kabul edilen melektir. Bu nedenle Cebrail’e ‘Vahiy Meleği’ de denmektedir. Cebrail Kur'ân-ı Kerîm'de ‘Cibril, Rûhulkudüs, Rûhulemîn, Rûh ve Resul’ şeklinde beş değişik isimle ifade edilir. Kur’an’da onun, inkarcılara karşı Hz. Peygamber'in dostu, müminlerin destekleyicisi, Kadir gecesinde meleklerle birlikte yeryüzüne indiği, âhirette insanlar hesaba çekilirken mahşerde saf saf dizilen meleklerin yanında bulunacağı belirtilir.
Soru 57
I. Peygamberlerin her zaman doğru olduklarını ve hiçbir zaman yalan söylemediklerini
II. Peygamberlerin güvenilir kimseler olduğunu, hiçbir zaman aldatmadıklarını
III. Peygamberlerin üstün zekâya sahip kimseler olduğunu
IV. Peygamberlerin hata yapmaktan korunmuş olmaları
Yukarıdaki maddelerde peygamberlerin ortak özelliklerinden hangisine değinilmemiştir?
II. Peygamberlerin güvenilir kimseler olduğunu, hiçbir zaman aldatmadıklarını
III. Peygamberlerin üstün zekâya sahip kimseler olduğunu
IV. Peygamberlerin hata yapmaktan korunmuş olmaları
Yukarıdaki maddelerde peygamberlerin ortak özelliklerinden hangisine değinilmemiştir?
Seçenekler
A
İsmet
B
Fetanet
C
Tebliğ
D
Sıdk
E
Emanet
Açıklama:
Peygamberlerin ortak özellikleri vardır. Bunlar: ‘Sıdk’, ‘Emanet’, ‘Fetanet’, ‘İsmet’ ve ‘Tebliğ’dir. Sıdk, peygamberlerin her zaman doğru olduklarını ve hiçbir zaman yalan söylemediklerini belirtir. Emanet, peygamberlerin güvenilir kimseler olduğunu, hiçbir zaman aldatmadıklarını belirtir. Fetanet, peygamberlerin üstün zekaya sahip kimseler olduğunu ifade eder. Peygamberlerin hata yapmaktan korunmuş olmaları, ‘İsmet’ sıfatına sahip oluşları nedeniyledir. Peygamberlerin, Allah’dan aldıkları mesajı insanlara eksiksiz bildirmeleri, ‘Tebliğ’ sıfatına sahip oluşlarının bir gereğidir. Yukarıdaki maddelerde peygamberlerin ‘tebliğ’ sıfatına sahip olmalarına yer verilmemiştir.
Soru 58
Hz. Muhammed’e ilk vahiy kaç yaşında gelmiştir?
Seçenekler
A
30
B
32
C
35
D
40
E
45
Açıklama:
Hz. Muhammed’e ilk vahiy 40 yaşında iken gelir. Beş senedir, Ramazan aylarında Mekke’nin dışında yer alan Hira mağarasına gider ve orada itikafa girer yani kendisini ibadete verirdi. O yıl, Ramazan ayının sonlarına doğru yine itikafa girdiği bir zamanda kendisini bir melek ziyaret eder. Melek, Allah’ın kendisini peygamber seçtiğini haber verir ve Kur’an-ı Kerim’deki Alak suresinin ilk beş ayetini vahyeder. Hz. Muhammed’e gelen ilk ilahi mesaj şöyledir:
‘Yaratan Rabbinin adıyla oku!
O, insanı kan pıhtısından yarattı.
Oku! Zira, Rabbin ikram sahibidir.
O, kalemle (yazmayı) öğretti.
O, insana bilmediğini öğretti.’ (Alak suresi, 96/1-5)
‘Yaratan Rabbinin adıyla oku!
O, insanı kan pıhtısından yarattı.
Oku! Zira, Rabbin ikram sahibidir.
O, kalemle (yazmayı) öğretti.
O, insana bilmediğini öğretti.’ (Alak suresi, 96/1-5)
Soru 59
Veda hutbesi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Seçenekler
A
Tüm Müslümanların eşit olduğuna değinilmiştir.
B
Veda Hutbesi İslâm’ın öğretilerinin bir özeti mahiyetindedir.
C
Faizin yasak olduğu bildirilmiştir.
D
Mirasın ailenin erkek üyeleri arasında paylaşılması öğütlenmiştir.
E
Hicretin 10. yılında gerçekleşmiştir.
Açıklama:
Hicretin 10. yılında ‘Veda Haccı’ olarak da bilinen Hac ibadeti için Mekke’ye giden Hz. Muhammed’i orada ona eşlik etmek isteyen 140 bin Müslüman karşılar. Hz. Muhammed, ünlü Veda Hutbesi’ni burada gerçekleştirir. Bu hutbe, İslâm’ın öğretilerinin bir özeti mahiyetindedir. Söz konusu hutbede; hiçbir tasvir ve sembol kullanmadan Allah’a iman, Müslümanlar arasında hiçbir ırk ve sınıf farkının olmayacağı ve hepsinin eşit olduğu, üstünlüğün ancak Allah’a sadakat ile yani takva ile olduğu, insan hayatının, malının ve şerefinin korunması, faizin yasaklanması, kan davasının kaldırıldığı ve adaletin kişisel olarak aranmayacağı, kadınlara iyi davranılması, mirasın adil olarak kadın ve erkek akraba arasında taksim edilmesi, Kur’an ve Hz. Peygamber’in uygulamalarının Müslümanlara günlük hayatlarında rehber olması konuları üzerinde durmuştur.
Soru 60
Allah ile kendi aralarındaki işlerde putları aracı varlıklar olarak kabul eden kişiler için, ‘Allah’a ortak koşan’ anlamında kullanılan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ensar
B
Sahih
C
Neftî
D
Müşrik
E
Beşerî
Açıklama:
Müşrik kelimesi Allah ile kendi aralarındaki işlerde putları aracı varlıklar olarak kabul eden kişiler için, ‘Allah’a ortak koşan’ anlamında kullanılan sözcüktür.
Soru 61
Hz. Peygamber’in, Allah’ın huzuruna kabul edildiği ve insan bilgisinin dışında yer alan gayb âleminde birçok olaya şahit olduğu hadise aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hicret
B
Regaib
C
Berat
D
Miraç
E
Mevlid
Açıklama:
Hz. Peygamber, miraçta Allah’ın huzuruna kabul edilir ve insan bilgisinin dışında yer alan gayb âleminde birçok olaya şahit olur. Miraç ile birlikte Müslümanların günde 5 defa Allah ile buluşması olan namaz farz kılınmıştır. Öyle ki, Hz. Peygamber’in belirttiği gibi, namaz da Müslümanların miracı kabul edilmektedir.
Soru 62
Hz. Peygamber’e ve müslümanlara yardım etmeye söz veren Medineli Müslümanlara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Sübuti
B
Ensar
C
Ravi
D
Muhacir
E
Müşrik
Açıklama:
Hicret sonrası Medine’ye hicret eden Müslümanlara ‘muhacir’; Medine’li müslümanlara ise, Hz. Peygamber’e ve müslümanlara yardım etmeye söz verdikleri için ‘ensar’ denmektedir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi ayetler hakkında doğru bir bilgi değildir?
Seçenekler
A
Peygamberliğin ilk 13 yılını kapsayan dönemde Mekke’de vahyedilen ayetlere ‘Mekki ayetler’ denmektedir.
B
Hz. Ali zamanında asli Kur’an nüshasının kopyaları çıkarılarak çoğaltılmış ve Müslümanların yaşadıkları belli başlı şehirlere gönderilmiştir.
C
Ayetler, ihtiyaç halinde ve özel durumlara cevap olacak şekilde gelmiştir.
D
Hicretten sonra vahyedilen ayetlere, 10 yıllık Medine döneminde vahyedilen ayetler anlamında ‘Medeni’ayetler denmektedir.
E
Kur’an, birinci halife Hz. Ebu Bekir zamanında vahiy katiplerinden Zeyd b. Sabit başkanlığındaki bir komisyon tarafından derlenmiş ve kitap haline getirilmiştir.
Açıklama:
Kur’an, üçüncü halife olan Hz. Osman zamanında, kopyalanarak çoğaltılmış ve Müslümanların yaşadıkları belli başlı şehirlere gönderilmiştir. Bugün Müslümanların kullandıkları Kur’an metinleri, söz konusu asli nüshanın kopyalarıdır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi İslâm’da iman edilecek temel 6 husustan biri değildir?
Seçenekler
A
Meleklere iman
B
Peygamberlere iman
C
Kadere iman
D
Ahiret gününe iman
E
Hadislere iman
Açıklama:
İslâm’da iman edilecek temel hususlar 6 başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: Allah’a iman, meleklere iman, kitaplara iman, peygamberlere iman, ahiret gününe iman ve kadere imandır. Bunların tamamına ‘Amentü’ de denmektedir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Allah’ın Zâtî sıfatlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tekvin
B
Kıyam Binefsihî
C
Vücut
D
Vahdaniyet
E
Bekâ
Açıklama:
Zâtî sıfatlar 6 tanedir ve şunlardır: Vücut (yokluğu düşünülemez olan), Kıdem (varlığının başlangıcı olmayan), Bekâ (varlığının sonu olmayan), Vahdaniyet (benzeri olmayan anlamında tek olan), Muhalefetün Li’l-Havâdis (yaratılmışlara benzemeyen), Kıyam Binefsihî (varlığı için başkasına muhtaç olmayan). Tekvin ise Allah’ın Subûtî sıfatlarından olup ‘herşeyi yaratan’ anlamına gelmektedir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Kütüb-i Sitte olarak bilinen Hadis kitaplarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sahih-i Buhari
B
Sünen-i Tirmizi
C
Sahih-i Müslim
D
Sünen-i Ebi Davud
E
Sünen-i Ebu Bekir
Açıklama:
Hz. Peygamber’in vefatından sonra, sahabiler tarafından nakledilen hadisler küçük defterlerde toplanmıştır. Zamanla bu metinler ve nakiller hadis uzmanları tarafından derlenmiş ve başta Kütüb-i Sitte adıyla bilinen 6 kitap koleksiyonu ile birlikte birçok kitapta toplanmıştır. Kütüb-i Sitte’de yer alan kitaplar; Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Sünen-i Tirmizi, Sünen-i Nesai, Sünen-i Ebi Davud ve Sünen-i İbn Mâce’dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi ‘Vahiy Meleği’ olarak da adlandırılan Cebrail için Kur'ân-ı Kerîm'de kullanılan isimlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mârut
B
Rûhulkudüs
C
Resul
D
Cibril
E
Rûh
Açıklama:
Cebrail Kur'ân-ı Kerîm'de ‘Cibril, Rûhulkudüs, Rûhulemîn, Rûh ve Resul’ şeklinde beş değişik isimle ifade edilir. Mârut ise dört büyük melek haricinde Kur'ân-ı Kerîm'de adı geçen meleklerden birisidir.
Soru 68
Peygamberlerin ortak özelliklerinden biri olarak sayılan ‘Fetanet’ hangi anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Peygamberlerin güvenilir kimseler olduğunu, hiçbir zaman aldatmadıklarını belirtir.
B
Peygamberlerin hata yapmaktan korunmuş olmaları anlamına gelmektedir.
C
Peygamberlerin, Allah’dan aldıkları mesajı insanlara eksiksiz bildirmelerini ifade eder.
D
Peygamberlerin her zaman doğru olduklarını ve hiçbir zaman yalan söylemediklerini belirtir.
E
Peygamberlerin üstün zekâya sahip kimseler olduğunu ifade eder.
Açıklama:
Peygamberlerin ortak özellikleri vardır. Bunlar: ‘Sıdk’, ‘Emanet’, ‘Fetanet’, ‘İsmet’ ve ‘Tebliğ’dir. Sıdk, peygamberlerin her zaman doğru olduklarını ve hiçbir zaman yalan söylemediklerini belirtir. Emanet, peygamberlerin güvenilir kimseler olduğunu, hiçbir zaman aldatmadıklarını belirtir. Fetanet, peygamberlerin üstün zekaya sahip kimseler olduğunu ifade eder. Peygamberlerin hata yapmaktan korunmuş olmaları, ‘İsmet’ sıfatına sahip oluşları nedeniyledir. Peygamberlerin, Allah’dan aldıkları mesajı insanlara eksiksiz bildirmeleri, ‘Tebliğ’ sıfatına sahip oluşlarının bir gereğidir.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi İslâm’da belirli şekil ve zamanlarda yerine getirilen ibadetlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Oruç
B
Abdest
C
Namaz
D
Hac
E
Zekat
Açıklama:
İslâm’da ibadet, belirli zamanlarda, belirli şekil ve düzen içerisinde yapılan uygulamaları ifade etmektedir. Belirli şekil ve zamanlarda yerine getirilen ibadetler Namaz, Oruç, Hac ve Zekat ibadetleridir. Bu ibadetler, ‘Kelime-i Şehadet’i söylemekle birlikte İslâm’ın ‘beş temel şartı’nı oluşturmaktadır.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Muhammed ile ilgili doğrudur?
Seçenekler
A
Annesi doğumundan bir hafta sonra ölmüştür.
B
İlk vahiy ramazan ayında gelmiştir.
C
Babası 6 yaşında vefat etmiştir.
D
İlk vahiy 35 yaşında gelmiştir.
E
Peygamberliğinden önce putlara tapmıştır.
Açıklama:
Hz. Muhammed’e ilk vahiy 40 yaşında iken gelir. Beş senedir, Ramazan aylarında Mekke’nin dışında yer alan Hira mağarasına gider ve orada itikafa girer yani kendisini ibadete verirdi. O yıl, Ramazan ayının sonlarına doğru yine itikafa girdiği bir zamanda kendisini bir melek ziyaret eder.
Soru 71
İslamın kutsal kitabı Kur’an ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ayetler Muhammed tarafından yazıya kaydedilmiştir.
B
Kur’an 25 yılda vahyedilmiştir.
C
Kur’an 23 yılda vahyedilmiştir.
D
Ayetler 13 yıllık bir dönemde Medine’de vahyedilmiştir.
E
Osman döneminde kitap haline getirilmiştir.
Açıklama:
Kur’an, Hz. Peygamber’e 23 yıllık peygamberliği süresi boyunca parça parka vahyedilmiştir. Ayetler, Hz. Peygamber tarafından görevlendirilmiş olan katipler tarafından kaydedilmiştir. Peygamberliğin ilk 13 yılını kapsayan dönemde Mekke’de vahyedilen ayetlere ‘Mekki ayetler’ denmektedir. Hicretten sonra vahyedilen ayetlere ise, 10 yıllık Medine döneminde vahyedilen ayetler anlamında ‘Medeni’ ayetler denmektedir. Ayetler, ihtiyaç halinde ve özel durumlara cevap olacak şekilde gelmiştir. Hz. Muhammed’in sağlığında tespit edilen Kur’an, birinci halife Hz. Ebu Bekir zamanında vahiy katiplerinden Zeyd b. Sabit başkanlığındaki bir komisyon tarafından derlenmiş ve kitap haline getirilmiştir.
Soru 72
Amentü İslam’da ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Kur’an’dan sonra en güvenilir kaynak
B
Esasları kabul etmeyenlere verilen isim
C
Kelime-i şehadet ve tevhid
D
Kalp, dil ve fiil ile kabul
E
İman edilecek temel hususlar
Açıklama:
Bunlar: Allah’a iman, meleklere iman, kitaplara iman, peygamberlere iman, ahiret gününe iman ve kadere imandır. Bunların tamamına ‘Amentü’ de denmektedir.
Soru 73
Tevhid inancı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
Seçenekler
A
Allah’a iman
B
Peygambere iman
C
Kutsal kitaba iman
D
Kadere iman
E
Ahiret gününe iman
Açıklama:
İman esaslarının ilki Allah’a imandır. İslâm’ın temeli, tevhid inancı da denilen bir ve tek olan Allah’a iman etmektir. Tarihte, hemen hemen bütün dinlerde bir tek Tanrı inancının olduğu görülmektedir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Kur’an’da Cebrail’in isimlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Cibril
B
Harut
C
Ruhulkudüs
D
Ruhulemin
E
Ruh
Açıklama:
Cebrail Kur'ân-ı Kerîm'de ‘Cibril, Rûhulkudüs, Rûhulemîn, Rûh ve Resul’ şeklinde beş değişik isimle ifade edilir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi peygamberlerin ortak özelliklerinden ‘sıdk’ kavramını açıklar?
Seçenekler
A
Üstün zekaya sahiplerdir.
B
Allah’ın mesajlarını eksiksiz iletirler.
C
Herkes tarafından güvenilirdirler.
D
Yalan söylemezler.
E
Hata yapmaktan korunmuşlardır.
Açıklama:
Peygamberlerin ortak özellikleri vardır. Bunlar: ‘Sıdk’, ‘Emanet’, ‘Fetanet’, ‘İsmet’ ve ‘Tebliğ’dir. Sıdk, peygamberlerin her zaman doğru olduklarını ve hiçbir zaman yalan söylemediklerini belirtir. Emanet,
peygamberlerin güvenilir kimseler olduğunu, hiçbir zaman aldatmadıklarını belirtir. Fetanet, peygamberlerin üstün zekaya sahip kimseler olduğunu ifade eder. Peygamberlerin hata yapmaktan korunmuş olmaları, ‘İsmet’ sıfatına sahip oluşları nedeniyledir. Peygamberlerin, Allah’tan aldıkları mesajı insanlara eksiksiz bildirmeleri, ‘Tebliğ’ sıfatına sahip oluşlarının bir
gereğidir.
peygamberlerin güvenilir kimseler olduğunu, hiçbir zaman aldatmadıklarını belirtir. Fetanet, peygamberlerin üstün zekaya sahip kimseler olduğunu ifade eder. Peygamberlerin hata yapmaktan korunmuş olmaları, ‘İsmet’ sıfatına sahip oluşları nedeniyledir. Peygamberlerin, Allah’tan aldıkları mesajı insanlara eksiksiz bildirmeleri, ‘Tebliğ’ sıfatına sahip oluşlarının bir
gereğidir.
Soru 76
İslam inancında arasat ne anlama gelir?
Seçenekler
A
Tekrar dirilen insanlar
B
Mahşer
C
Cennet ve cehennem
D
Kıyamet saati
E
Öldükten sonraki mükafat
Açıklama:
İslâm’a göre dünya hayatı geçicidir, ebedi değildir. Belli bir zaman sonra Dünya’nın sonu gelecek ve insanlar dahil bütün canlılar yok olacaktır. Böylece, ahiret hayatı başlayacak. Kıyamet saati geldiğinde insanlar öldükten sonra yeniden dirilecek ve böylece haşir gerçekleşecek. Öldükten sonra hesaba çekilmek üzere yeniden dirilen insanların toplanacağı yere ‘Mahşer Yeri’ veya ‘Arasat’ denmektedir. Tekrar dirilen insanlar, Dünya’da iken yaptıklarından dolayı Allah’ın huzurunda hesaba çekilecek, buna göre ceza veya mükafaat görecektir.
Soru 77
Kader ve kaza ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Levh-i Mahfuz’da yazılmıştır.
B
İnsanın seçim hürriyeti yoktur.
C
İnsan anne ve babasından sorumlu tutulur.
D
İnsan bir fiili Allah bildiği için yapar kendi istediği için değil.
E
Kaza, Allah’ın olacakları bilmesi ve tepit etmesidir.
Açıklama:
‘Kader’, ezeli ve ebedi ilmiyle her şeyi bilen Allah’ın, ileride olacak olayları bilmesi ve tespit etmesidir. ‘Kaza’ ise, bu bilinen ve tespit edilen olayların zamanı geldiğinde kudret ve iradesiyle Allah tarafından yaratılmasıdır. Allah, kendisi razı olmasa da, kulun kendi iradesi ile gerçekleştireceği fiili yaratır. İnsan, bir fiili Allah bildiği için değil, kendi cüz’î iradesi ile istediği için yapar. Allah, insanın neyi seçeceğini mutlak ilmi ile bildiği için Levh-i Mahfuz’da olacakları yazmıştır. Allah yazdığı için insan öyle davranmaz; Allah insanın
nasıl hareket edeceğini ve nasıl bir seçimde bulunacağını bildiği için o şekilde yazmıştır. Böylece, insan kendi iradesi ile gerçekleştirdiği fiillerden sorumlu tutulur. İnsanın seçim hürriyeti vardır. İnsanın ne zaman, nerede, anne ve babasının kim olacağını, teninin rengini ve boyunu belirlemek kendi elinde değildir. Bunlar, önceden Allah tarafından takdir edilir. Bu nedenle, insan kendi iradesinin dışında olan şeylerden sorumlu tutulamaz.
nasıl hareket edeceğini ve nasıl bir seçimde bulunacağını bildiği için o şekilde yazmıştır. Böylece, insan kendi iradesi ile gerçekleştirdiği fiillerden sorumlu tutulur. İnsanın seçim hürriyeti vardır. İnsanın ne zaman, nerede, anne ve babasının kim olacağını, teninin rengini ve boyunu belirlemek kendi elinde değildir. Bunlar, önceden Allah tarafından takdir edilir. Bu nedenle, insan kendi iradesinin dışında olan şeylerden sorumlu tutulamaz.
Soru 78
Aşağıdaki namazlardan hangisi ‘Farz-ı Kiyaye’dir?
Seçenekler
A
Vitr namazı
B
Bayram namazı
C
Cenaze namazı
D
Kuşluk namazı
E
Cuma namazı
Açıklama:
Cenaze namazı, ‘Farzı Kifaye’dir ve bazı kişilerin kılmasıyla diğerlerinin üzerinden bu yükümlülük kalkar.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangileri zekat verilebilecek olanlardan değildir?
Seçenekler
A
Miskinler
B
Zekatın toplanmasında görev alanlar
C
Borçlular
D
Bir miktar mala sahip olanlar
E
Kalpleri İslam’a ısındırılacak olanlar
Açıklama:
Kur’an-ı Kerim’de, kendilerine zekat verilebilecek olanlar şöyle sıralanmaktadır:
1. Fakirler,
2. Miskinler,
3. Zekatın toplanmasında görev alanlar,
4. Kalbleri İslâm’a ısındırılacaklar,
5. Kölelikten azad edilecekler,
6. Borçlular,
7. Allah yolunda sarf edecek olanlar ve
8. Yolda kalmış olanlar.
Zekat, belli bir miktar mala sahip olan müslümanların yerine getirmekle mükellef oldukları malî bir ibadetir.
1. Fakirler,
2. Miskinler,
3. Zekatın toplanmasında görev alanlar,
4. Kalbleri İslâm’a ısındırılacaklar,
5. Kölelikten azad edilecekler,
6. Borçlular,
7. Allah yolunda sarf edecek olanlar ve
8. Yolda kalmış olanlar.
Zekat, belli bir miktar mala sahip olan müslümanların yerine getirmekle mükellef oldukları malî bir ibadetir.
Soru 80
İslâm Dini ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Miladi 6.yy.’ın başında Hz. Muhammed tarafından tebliğ edilmiştir
B
İslâm kelimesi, ‘Allah’ın iradesine teslim olmak’ anlamına gelmektedir
C
Emirleri, yasakları ve tavsiyeleri sadece seçkin bir zümreye değil, bütün insanlara hitap eder
D
İnsanların tamamını sınıf, ırk, dil farkı gözetmeksizin kardeş ve eşit kabul eder
E
Öğretilerine göre üstünlük, Allah katındadır ve kişisel çabayla elde edilebilir.
Açıklama:
Miladi 6.yy.’ın başında Hz. Muhammed tarafından tebliğ edilmiştir.
Miladi 7.yy.’ın başında Hz. Muhammed tarafından tebliğ edilen dinin adı İslâm’dır. İslâm kelimesi, ‘Allah’ın iradesine teslim olmak’ anlamına gelmektedir. Müslüman, Allah’ın iradesine teslim olan kişidir. Bu dinin getirdiği emirler, yasaklar ve tavsiyeler sadece seçkin bir zümreye değil, bütün insanlara hitap ettiği için, İslâm’ın mesajı evrenseldir. Ayrıca İslâm, insanların tamamını sınıf, ırk, dil farkı gözetmeksizin kardeş ve eşit kabul etmektedir. Bu yönüyle de evrensel bir dindir. İslâm’ın öğretilerine göre üstünlük, Allah katındadır ve kişisel çabayla yani Allah’ın emirlerine daha çok sadakat göstermekle elde edilebilir.
Miladi 7.yy.’ın başında Hz. Muhammed tarafından tebliğ edilen dinin adı İslâm’dır. İslâm kelimesi, ‘Allah’ın iradesine teslim olmak’ anlamına gelmektedir. Müslüman, Allah’ın iradesine teslim olan kişidir. Bu dinin getirdiği emirler, yasaklar ve tavsiyeler sadece seçkin bir zümreye değil, bütün insanlara hitap ettiği için, İslâm’ın mesajı evrenseldir. Ayrıca İslâm, insanların tamamını sınıf, ırk, dil farkı gözetmeksizin kardeş ve eşit kabul etmektedir. Bu yönüyle de evrensel bir dindir. İslâm’ın öğretilerine göre üstünlük, Allah katındadır ve kişisel çabayla yani Allah’ın emirlerine daha çok sadakat göstermekle elde edilebilir.
Soru 81
İslâm ortaya çıktığı dönemde Sasaniler’in dini aşağıdakilerden hangisiydi?
Seçenekler
A
Hıristiyanlık
B
Mecusilik
C
Sabiilik
D
Yahudilik
E
Putperestlik
Açıklama:
Mecusilik
İslâm, Hz. İbrahim’in kurduğu Kâbe’nin de içinde yer aldığı Mekke’de 610 yılında Hz. Muhammed’in tebliğ faaliyeti ile ortaya çıkmıştır. O dönemde, Bizans’ın dini Hıristiyanlık, bugünkü İran toprak ların da yer alan Sasaniler’in dini ise Mecûsilik’ti. Araplar arasında putperestlik yaygın bir inançtı.
İslâm, Hz. İbrahim’in kurduğu Kâbe’nin de içinde yer aldığı Mekke’de 610 yılında Hz. Muhammed’in tebliğ faaliyeti ile ortaya çıkmıştır. O dönemde, Bizans’ın dini Hıristiyanlık, bugünkü İran toprak ların da yer alan Sasaniler’in dini ise Mecûsilik’ti. Araplar arasında putperestlik yaygın bir inançtı.
Soru 82
Miraç hadisesinden sonra, müşriklerin düşmanlıklarından sıkılan Hz. Peygamber, aşağıdaki şehirlerden hangisine sığınmaya karar vermiştir?
Seçenekler
A
Habeşistan
B
Medine
C
Taif
D
Suriye
E
Yesrib
Açıklama:
Taif
Miraç hadisesinden sonra, müşriklerin düşmanlıklarından sıkılan Hz. Peygamber, Mekke şehrini terk edip Taif’e akrabalarının yanına sığınmaya karar verir. Ancak, oradaki müşrikler onu taşlayıp yaralarlar. Bunun üzerine tekrar Mekke’ye dönmek zorunda kalır. Ancak, Mekke dışında peygamberlik görevini daha iyi yapabileceği bir ortam ve onu kabul edecek bir topluluk bulma arayışı devam eder.
Miraç hadisesinden sonra, müşriklerin düşmanlıklarından sıkılan Hz. Peygamber, Mekke şehrini terk edip Taif’e akrabalarının yanına sığınmaya karar verir. Ancak, oradaki müşrikler onu taşlayıp yaralarlar. Bunun üzerine tekrar Mekke’ye dönmek zorunda kalır. Ancak, Mekke dışında peygamberlik görevini daha iyi yapabileceği bir ortam ve onu kabul edecek bir topluluk bulma arayışı devam eder.
Soru 83
Veda Hutbesinde aşağıdaki konulardan hangisi gündeme gelmemiştir?
Seçenekler
A
İnsan hayatının, malının ve şerefinin korunması
B
Faizin yasaklanması, kan davasının kaldırılması
C
Hiçbir tasvir ve sembol kullanmadan Allah’a imanın emredilmesi
D
Yaratan Rabb’in adi ile okunması
E
Mirasın adil olarak kadın ve erkek akraba arasında taksim edilmesi.
Açıklama:
Yaratan Rabb’in adi ile okunması
Hicretten 10 yıl sonra, Arap Yarımadası’nın tamamı İslâm’ı kabul etmiştir. Dinlerinde ısrar eden Hıristiyanlar’a, Yahudiler’e ve Zerdüştler’e her türlü din özgürlüğü tanınmıştır. Hicretin 10. yılında ‘Veda Haccı’ olarak da bilinen Hac ibadeti için Mekke’ye giden Hz. Muhammed’i orada ona eşlik etmek isteyen 140 bin Müslüman karşılar. Hz. Muhammed, ünlü Veda Hutbesi’ni burada gerçekleştirir. Bu hutbe, İslâm’ın öğretilerinin bir özeti mahiyetindedir. Söz konusu hutbede; hiçbir tasvir ve sembol kullanmadan Allah’a iman, Müslümanlar arasında hiçbir ırk ve sınıf farkının olmayacağı ve hepsinin eşit olduğu, üstünlüğün ancak Allah’a sadakat ile yani takva ile olduğu, insan hayatının, malının ve şerefinin korunması, faizin yasaklanması, kan davasının kaldırıldığı ve adaletin kişisel olarak aranmayacağı, kadınlara iyi davranılması, mirasın adil olarak kadın ve erkek akraba arasında taksim edilmesi, Kur’an ve Hz. Peygamber’in uygulamalarının Müslümanlara günlük hayatlarında rehber olması konuları üzerinde durmuştur.
Hicretten 10 yıl sonra, Arap Yarımadası’nın tamamı İslâm’ı kabul etmiştir. Dinlerinde ısrar eden Hıristiyanlar’a, Yahudiler’e ve Zerdüştler’e her türlü din özgürlüğü tanınmıştır. Hicretin 10. yılında ‘Veda Haccı’ olarak da bilinen Hac ibadeti için Mekke’ye giden Hz. Muhammed’i orada ona eşlik etmek isteyen 140 bin Müslüman karşılar. Hz. Muhammed, ünlü Veda Hutbesi’ni burada gerçekleştirir. Bu hutbe, İslâm’ın öğretilerinin bir özeti mahiyetindedir. Söz konusu hutbede; hiçbir tasvir ve sembol kullanmadan Allah’a iman, Müslümanlar arasında hiçbir ırk ve sınıf farkının olmayacağı ve hepsinin eşit olduğu, üstünlüğün ancak Allah’a sadakat ile yani takva ile olduğu, insan hayatının, malının ve şerefinin korunması, faizin yasaklanması, kan davasının kaldırıldığı ve adaletin kişisel olarak aranmayacağı, kadınlara iyi davranılması, mirasın adil olarak kadın ve erkek akraba arasında taksim edilmesi, Kur’an ve Hz. Peygamber’in uygulamalarının Müslümanlara günlük hayatlarında rehber olması konuları üzerinde durmuştur.
Soru 84
Kütüb-i Sitte’de yer alan kitaplar; Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Sünen-i Tirmizi, Sünen-i Nesai, Sünen-i Ebi Davud ve ………………..’dir. Hadis kitaplarında yer alan hadisler, iki kısımdan müteşekkildir. Bunlar, ‘sened’ ve ‘metin’ kısımlarıdır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Kütüb-i Tis'a
B
İmam-Malik’in Muvattâsı
C
Sünen-i Darimî
D
Kısas-ı Embiya
E
Sünen-i İbn Mâce
Açıklama:
Sünen-i İbn Mâce
Kütüb-i Sitte’de yer alan kitaplar; Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Sünen-i Tirmizi, Sünen-i Nesai, Sünen-i Ebi Davud ve Sünen-i İbn Mâce’dir. Hadis kitaplarında yer alan hadisler, iki kısımdan müteşekkildir. Bunlar, ‘sened’ ve ‘metin’ kısımlarıdır. Hadisleri rivayet eden ‘ravilerin’ isimlerinin yer aldığı kısma ‘sened’; ravilerin naklettiği söze ise ‘metin’ denmektedir.
Kütüb-i Sitte’de yer alan kitaplar; Sahih-i Buhari, Sahih-i Müslim, Sünen-i Tirmizi, Sünen-i Nesai, Sünen-i Ebi Davud ve Sünen-i İbn Mâce’dir. Hadis kitaplarında yer alan hadisler, iki kısımdan müteşekkildir. Bunlar, ‘sened’ ve ‘metin’ kısımlarıdır. Hadisleri rivayet eden ‘ravilerin’ isimlerinin yer aldığı kısma ‘sened’; ravilerin naklettiği söze ise ‘metin’ denmektedir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi İslam’a göre Tafsili iman esaslarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kelime-i şehadet getirmek
B
Allah’a iman
C
Meleklere iman
D
Kitaplara iman
E
Kadere iman
Açıklama:
Kelime-i şehadet getirmek
İslâm’da iman edilecek temel hususlar 6 başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: Allah’a iman, meleklere iman, kitaplara iman, peygamberlere iman, ahiret gününe iman ve kadere imandır. Bunların tamamına ‘Amentü’ de denmektedir. İman, iman esaslarını özetleyen ‘icmali iman’ ve iman esaslarını ayrı ayrı ifade eden ‘tafsili iman’ diye iki kısma ayrılır. Kelime-i şehadet ve kelime-i tevhid, icmali imandır. Amentüde belirtilen iman esaslarının tamamı ise ‘tafsili iman’dır.
İslâm’da iman edilecek temel hususlar 6 başlık altında toplanmaktadır. Bunlar: Allah’a iman, meleklere iman, kitaplara iman, peygamberlere iman, ahiret gününe iman ve kadere imandır. Bunların tamamına ‘Amentü’ de denmektedir. İman, iman esaslarını özetleyen ‘icmali iman’ ve iman esaslarını ayrı ayrı ifade eden ‘tafsili iman’ diye iki kısma ayrılır. Kelime-i şehadet ve kelime-i tevhid, icmali imandır. Amentüde belirtilen iman esaslarının tamamı ise ‘tafsili iman’dır.
Soru 86
İslam’da “dinin direği” olarak kabul edilen ibadet aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kur’an okumak
B
Hacca gitmek
C
Namaz kılmak
D
Oruç tutmak
E
Zekat vermek
Açıklama:
Namaz kılmak
Müslümanlar, namazda Hz. Peygamber’in yaşamış olduğu miracı sembolik olarak yeniden yaşamaktadırlar. Bu durum, hem Hz. Peygamber’in ‘namaz, müminin miracıdır’ sözünde hem de namazda okunan dualar tarafından teyid edilmektedir. Yine Hz. Peygamber’in başka bir sözünde ‘namaz dinin direğidir’ denmekte ve namazın İslâm dinindeki önemi vurgulanmaktadır.
Müslümanlar, namazda Hz. Peygamber’in yaşamış olduğu miracı sembolik olarak yeniden yaşamaktadırlar. Bu durum, hem Hz. Peygamber’in ‘namaz, müminin miracıdır’ sözünde hem de namazda okunan dualar tarafından teyid edilmektedir. Yine Hz. Peygamber’in başka bir sözünde ‘namaz dinin direğidir’ denmekte ve namazın İslâm dinindeki önemi vurgulanmaktadır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi itikadî mezheplerden biridir?
Seçenekler
A
Hanefilik
B
Şafiilik
C
Hambelilik
D
Maturidilik
E
Malikîlik
Açıklama:
Maturidilik
Sünnilik mezhebi, Müslümanlar arasında iki itikadî ve dört fıkhî mezhep veya ekol tarafından temsil edilmektedir. İtikada yani inanca ilişkin mezhepler, Maturidilik ve Eş’arilik’tir. İnanç konularında aynı görüşleri paylaşan her iki mezhebin de özelliği, İslâm akaidini Kitap ve Sünnnet’e uygun biçim de, aklî veriler den de yararlanarak açıklamaktır. Sünnilik, ayrıca dört fıkhî mezhebe ayrılmıştır. Bunlar: 1. Hanefi Mezhebi, 2. Şafii Mezhebi, 3. Maliki Mezhebi ve 4. Hanbeli Mezhebi’dir.
Sünnilik mezhebi, Müslümanlar arasında iki itikadî ve dört fıkhî mezhep veya ekol tarafından temsil edilmektedir. İtikada yani inanca ilişkin mezhepler, Maturidilik ve Eş’arilik’tir. İnanç konularında aynı görüşleri paylaşan her iki mezhebin de özelliği, İslâm akaidini Kitap ve Sünnnet’e uygun biçim de, aklî veriler den de yararlanarak açıklamaktır. Sünnilik, ayrıca dört fıkhî mezhebe ayrılmıştır. Bunlar: 1. Hanefi Mezhebi, 2. Şafii Mezhebi, 3. Maliki Mezhebi ve 4. Hanbeli Mezhebi’dir.
Soru 88
Aşağıdaki mezheplerden hangisi Ehl-i Sünnet içerisinde yer alan ve Numan bin Sabit tarafından kurulan en önemli fıkhî mezheplerden biridir?
Seçenekler
A
Malikîlik
B
Hambelilik
C
Hanefîlik
D
Maturidilik
E
Şafiilik
Açıklama:
Hanefîlik
Hanefilik, Ehl-i Sünnet içerisinde yer alan en önemli fıkhî mezheplerden biridir. Kurucusu, 8. yüzyılda yaşamış olan İmam-ı Azam Ebu Hanife’dir. Numan bin Sabit olarak da bilinen Ebu Hanife, 700 yılı civarında Kûfe’de doğmuş ve 770 yılında Bağdat’ta vefat etmiştir.
Hanefilik, Ehl-i Sünnet içerisinde yer alan en önemli fıkhî mezheplerden biridir. Kurucusu, 8. yüzyılda yaşamış olan İmam-ı Azam Ebu Hanife’dir. Numan bin Sabit olarak da bilinen Ebu Hanife, 700 yılı civarında Kûfe’de doğmuş ve 770 yılında Bağdat’ta vefat etmiştir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi İslâm kaynaklarının, diğer dinleri ve onların müntesiplerini tanımlamak için kullandığı kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ehl-i kitap
B
Ehl-i hüsran
C
Ehl-i zimmet
D
Ehl-i fetret
E
Fâsık
Açıklama:
Ehl-i hüsran
İslâm kaynakları, diğer dinleri ve onların müntesiplerini tanımlamak için çeşitli kavramlar kullanmaktadır. Bunlar: Ehl-i kitap (kitap sahibi), kafir, mütraf, fâsık, ehl-i zimmet (korunmuş halk), ehl-i fetret gibi kavramlardır. Müslümanlar, özellikle 8.yy. ile 14.yy. arasında hemen hemen bütün dünya dinleri ile irtibata geçmişti.
İslâm kaynakları, diğer dinleri ve onların müntesiplerini tanımlamak için çeşitli kavramlar kullanmaktadır. Bunlar: Ehl-i kitap (kitap sahibi), kafir, mütraf, fâsık, ehl-i zimmet (korunmuş halk), ehl-i fetret gibi kavramlardır. Müslümanlar, özellikle 8.yy. ile 14.yy. arasında hemen hemen bütün dünya dinleri ile irtibata geçmişti.
Soru 90
Hz. Muhammed peygamber olarak gönderildiğinde Mekke'de Hz. İbrahim'in tevhid inancını takip edenlere ne ad verilmekteydi?
Seçenekler
A
Haşimiler
B
Sabiiler
C
Hanifler
D
Mecusiler
E
Kureyşliler
Açıklama:
İslâm dininin tarihsel gelişimini özetleyebileceksiniz.
Soru 91
İslam'da, aklı başında olup belli bir yaşa gelmiş ve gerekli şartları taşıyan her müslümanın yerine getirmesi gereken ibadetlere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sünnet
B
Farz
C
Nafile
D
Müstehab
E
Câiz
Açıklama:
İslâm dininin temel inançlarını ve ibadetlerini açıklayabileceksiniz.