İslam İbadet Esasları - İlahiyat | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

I. Üstün yaratılmıştırII. En güzel şekilde yaratılmıştırIII. Günahkar yaratılmıştırIV. Akıl ile yaratılmıştırKur’ana göre insan yukarıda verilen özelliklerin hangisi veya hangileri ile yaratılmıştır?

Yalnız I

Yalnız III

I, II ve III

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

İnsan günahları ile yaratılmıştır şeklinde bir ifade konu anlatımında bulunmamaktadır.
Kur’ân’a göre insan, yaratılmışların en üstünü ve en güzel şekilde yaratılmış olanıdır. Bu kadar özel bir varlığın yaratılmasının derin bir anlamı ve yüce bir amacı olmalıdır. Bu açıdan dinin temel kaynağı olan Kur’ân’a baktığımız zaman insanın başıboş ve amaçsız değil aksine yüce gayeler için yaratılmış olduğunu görürüz (ez-Zâriyât 51/56; el-Kıyâme 75/36; et-Tîn 95/4). Çünkü ona yaratılmışların hiçbirine verilmeyen akıl nimeti verilmiştir. Verilen bu nimet insanı diğer varlıklardan ayrı ve üstün bir konuma çıkarmıştır. Bir taraftan da ona başka varlıklarda olmayan sorumluluklar ve ilâhi emanet yüklemiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Ali Bey, bir gün Camii’de bir sohbeti dinlerken “İnsanın en temel sorumluluğu yaratıcısını tanımak, O’na iteat etmek ve iradesi doğrultusunda bir hayat yaşamaktır” cümlesi ile insanın yaratıcısına olan sorumluluğu çerçevesinde yaşantısının nasıl olması gerektiğini düşünmeye başlamıştır. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi yanlış bir uygulamaya örnek olur?

Güvenilir bir insan olmak

Hakkaniyetli davranmak

İyi niyetini süistimal ettirmek

Faydalı işler ile meşgul olmak

Her işinde adaleti gözetmek

Açıklama:

İnsanın en temel sorumluluğu yaratıcısını tanımak, O’na iteat etmek ve iradesi doğrultusunda bir hayat yaşamaktır. Yaratıcının iradesine uygun hayat yaşamanın somut göstergesi, O’nun istediği gibi güvenilir, faydalı, iyi niyetli, merhametli, adaletli, hakkaniyetli, sorumlu bir insan olmaktır

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi “ibadet” sözcüğünü karşılayan anlamlardan birisi değildir?

Boğun eğme

İteat

Hakkını arama

Tapma

Kulluk

Açıklama:

Arapça bir kelime olan “ibadet” sözlükte “boyun eğme, alçak gönüllü olma, iteat, kulluk, tapma, tapınma” gibi anlamlara gelir. Dinî bir terim olarak ibadetin genel anlamı, her şeyin yaratıcısı olan Allah’a içten gelerek ve gönüllü olarak yönelmek, boyun eğmek ve iteat etmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

I. Allah'ın hoşnutluğunu gözetmekII. Fert ve toplum yararını gözetmekIII. Allah'ın emirlerine iteat etmekIV. Allah'ın yasaklarından kaçmakBir kulun yaptığı işlerin ibadet hükmünde olabilmesi için yukarıda verilenlerden hangisi veya hangilerini yerine getirmesi gerekmektedir?

I, II, III ve IV

I, II ve IV

I, II ve III

II ve III

I ve IV

Açıklama:

Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak için yaptığı her fiil, niyet, düşünüş
ve söz ibadet olarak nitelendirilir. Bu amaçla fert ve toplum yararına gerçekleştirilen her olumlu davranış dinî ve manevî bir anlam kazanır ve ibadet sayılır. Allah’ın emirlerine iteat edip yasaklarından kaçmak da ibadettir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Bir birey olarak insanın yaptığı işler bazı durumlar gözetildiğinde ibadet niteliğine dönüşmektedir. Aşağıdakilerden hangisini soran kişinin yaptığı işlerin ibadet niteliğinde olmadığı söylenebilir?

Allah’ın rızasına uygun mu?

Allah’ın hoşnutluğunu kazanır mıyım?

Beni zor durumda bırakır mı?

Allah’ın yasakladığı bir şey mi ki?

Allah böyle emrediyor değil mi?

Açıklama:

Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak için yaptığı her fiil, niyet, düşünüş ve söz ibadet olarak nitelendirilir. Bu amaçla fert ve toplum yararına gerçekleştirilen her olumlu davranış dinî ve manevî bir anlam kazanır ve ibadet sayılır. Allah’ın emirlerine iteat edip yasaklarından kaçmak da ibadettir. C seçeneğinde verilen beni zor durumda bırakır mı? bir işi ibadet niteliğinden çıkarır.

Doğru Cevap: C

Soru 6

İnsanın yapmış olduğu ibadetlerin önemi ile ilgili olarak aşağıdakilerin hangisinde yanlış bir bilgi vardır?

İbadetler zorla yapılmalıdır.

İbadet ile nefis terbiye edilmektedir.

İbadetler ile manevi bir mutluluk elde edilir.

Kulluk imtihanını kazanmak ibadetin amacıdır.

İbadet içtenlikle yapılandır.

Açıklama:

İbadetlerde gönüllülük esastır. Baskı altında ve içten gelmeden yapılan ibadetler insana gereken hazzı vermez. İbadetin hikmet ve faydaları da bireylere, onların sahip olduğu dinî bilinç ve seviyeye göre farklı olabilir. Bazı insanlar için ibadetin amacı sadece kulluk imtihanını kazanmaktır. Başka bir seviyedeki insan için ibadetin amacı nefsin terbiye edilmesi ve disiplin altına alınmasıdır. Daha üst bir seviyede olanlar için ise Allah’a ibadet, bunların da üstünde ve ötesinde anlamlar taşır. Mesela bu seviyede olanlar ibadet ettikleri zaman gönüllerinde üstün bir zevk, ruhlarında Allah’a kavuşma duygusu ve manevi bir mutluluk yaşarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Bedeni ibadet - Hac

Mali ibadet - Zekât

Ayni ibadet - Beş vakit namaz

Vakte bağlı ibadet - Fıtır sadakası

Yukarıda verilmiş olan ibadet türü ve ibadet eşleştirmelerinden hangileri doğru eşleştirilmiştir?

Yalnız III

I ve II

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Malî ve bedenî ibadet: Yerine getirilmesi için aynı anda hem mal hem de sağlıklı bir beden gerektiren ibadetlerdir. Bunun başlıca örneği hacdır. Malî ibadet: Ağırlıklı olarak malla yapılan, sorumlu tutulabilmek için belli bir mal varlığı gerektiren ibadetlerdir. Zengin sayılan Müslüman mükelleflerin zorunlu olarak vermesi gereken zekât ve her Müslümanın kendi imkânına göre gönüllü olarak verdiği sadaka şeklindeki yardımlar bu kısımda yer alır. Aynî ibadet: Mükelleflerin her biri tarafından bizzat yerine getirilmesi gereken ibadetlerdir. Vakte bağlı ibadet: Yerine getirilmesi için dinin belli bir vakit tayin ettiği ibadetlerdir. Beş vakit namaz, oruç ve zekât böyledir. Vakte bağlı olmaları dolayısıyla bunlara “mukayyed ibadet” adı verilir. Ramazan orucu, fıtır sadakası, hac ve beş vakit namaz bu tür ibadetlerdendir. Bu açıdan incelendiğinde Hac ibadeti hem bedeni hem de mali ibadet olması nedeniyle doğru cevap I eşleştirmesi dışındakilerin yer aldığı D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Aşağıdaki ibadetlerden hangisini yapan kişi ibadet türü olarak en az üç sınıf içerisinde yer alan bir ibadeti gerçekleştirmiş sayılmaz?

Hac

Oruç

Zekat

Kaza namazı

Beş vakit namaz

Açıklama:

Hac ibadeti, bedeni ve mali bir ibadet olmasının yanında vakte bağlı bir ibadettir. Oruç ise bedeni ibadet ve ayni ibadet olmasının yanı sıra vakte bağlı bir ibadet türüdür. Zekat, hem mali bir ibadettir hem ayni ibadettir, ayrıca miktarı belli olan bir ibadet türüdür. Beş vakit namaz da ayni ibadet, vakti belli olan ibadet ve bedeni ibadet gibi birçok sınıf içerisinde yer almaktadır. Kaza namazı ise namaz olması itibariyle bedeni ibadet olmakla beraber vakitten bağımsız ibadet sınıfında bir ibadettir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi ibadetleri yerine getirebilecek kişinin sahip olması gereken şartlardan birisi değildir?

Bâliğ (Ergin) olmak

Akıl ve temyiz sahibi olmak

Mâli ibadetleri yapabilecek mâlî imkana sahip olmak

Ortopedik engelli olmamak

Dini yükümlülükleri yapabilecek beden gücüne sahip olmak

Açıklama:

Yükümlü olabilmek için akıl ve beden bakımından belli bir olgunluğa erişmek gerekir. Bunların yanında teklif edilen dinî yükümlülüğü yerine getirecek bedensel güç ve mâlî imkâna sahip olmak da gereklidir. Ancak ibadetle yükümlü olmak için ortopedik engelli olmamak şart değildir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Hz. Peygamber’in insan olması itibariyle yaptığı, dini tebliğ maksadı taşımayan, normal insanî davranışlarına ne denilmektedir?

Vacip

Mendub

Müstehab

Farz-ı ayn

Sünnet-i zevaid

Açıklama:

Vacip; Allah veya Resulü tarafından yapılması kesin olarak istenilen ancak dayanağı farz kadar kesin olmayan fiillerdir. Gayr-ı müekked sünnet: Hz. Peygamber’in çok defa edâ edip, bazen terkettiği sünnetlerdir. İkindi ve yatsı namazlarının ilk sünnetleri gibi. Gayr-ı müekked sünnetlere, “müstehab” veya “mendub” adı da verilir. Farz-ı ayn: Mükellef olan her Müslümanın kendisinin yerine getirmesi gerekli olan farzlardır. Bir kısım mükellefin yapmasıyla diğerlerinden yükümlülük kalkmaz. Beş vakit namaz ve ramazan orucu böyledir. Sünnet-i zevâid: Hz. Peygamber’in insan olması itibariyle yaptığı, dini tebliğ maksadı taşımayan, normal insanî davranışlarıdır. Bunlara âdet sünneti de denir. Mesela, Hz. Peygamber’in beyaz elbise giymesi, saç ve sakalını kınalaması, yeme, içme gibi hususlardaki alışkanlıkları zevâid sünnettir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Kuran okumak II. Kurban kesmek III. İ’tikâf Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ibâdât-ı mersûme kavramı kapsamındadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İslâm’ın temel şartlarını oluşturan namaz, oruç, zekât, hac ibâdât-ı mersûmenin, sistematik ve şekle bağlı ibadetlerin, belli başlılarıdır. Bunların yanında, kurban kesme, i‘tikâf, Kur’ ân okuma gibi davranışlar da bu anlamıyla ibadetin en meşhur örnekleridir. Adak, yemin, keffâretler ile haram ve helaller de ibadet kavramına dahildir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

İnanarak, samimiyetle, iyi niyetle ve dünyaya ait bir menfaat beklemeden yapılan ibadete ne ad verilmektedir?

Tâat

Kurbet

Taabbüd

Ubûdiyet

Zikir

Açıklama:

Bir davranışın ibadet olabilmesi için, inanılarak, samimiyetle, iyi niyetle ve dünyaya ait bir menfaat beklemeden yapılması gerekir. Buna taabbüd anlayışı denilir. Tâat, emri benimseyip yerine getirmek demektir. Buna iteat da denir. İster belli bir niyetle isterse niyetsiz yapılsın, yapılmasından dolayı sevap kazanılan herhangi bir iş demektir. Yakınlık anlamına gelen kurbet ise, insanı manevî olarak Yüce Allah’a yaklaştıran her bir güzel iş anlamındadır. Dinî literatürdeki “ubûdiyet” kavramı ise insanın Allah’a olan teslimiyetini, bağlılığını ve kullukta bulunmasını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Hz. Peygamber'in ''Benim mutluluğum namazdadır.” (Nesâî, “Işratü’n-nisâ”, 1) sözü, ibadetin hangi yönüne ışık tutmaktadır?

Allah’a kavuşma ve manevi haz

Kulluk imtihanını kazanma

Nefsin terbiyesi ve disiplini

İbadetin gönüllüğü

İbadeti sevdirme ve benimsetme

Açıklama:

Bazı insanlar için ibadetin amacı sadece kulluk imtihanını kazanmaktır. Başka bir seviyedeki insan için ibadetin amacı nefsin terbiye edilmesi ve disiplin altına alınmasıdır. Daha üst bir seviyede olanlar için ise Allah’a ibadet, bunların da üstünde ve ötesinde anlamlar taşır. Mesela bu seviyede olanlar ibadet ettikleri zaman gönüllerinde üstün bir zevk, ruhlarında Allah’a kavuşma duygusu ve manevi bir mutluluk yaşarlar. Hz. Peygamber'in ''Benim mutluluğum namazdadır” (Nesâî, “Işratü’n-nisâ”, 1) sözü, ibadetin bu yönüne ve Hz. Peygamber’in seviyesine ışık tutmaktadır. Çünkü Hz. Peygamber ibadeti en üst seviyede ve en yoğun duygularla yapıyordu. Bu sebeple de onun namazı, yüce yaratıcı ile bir buluşma ve O’nun huzurunda bir yakarışa dönüşüyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 14

I. Değişime açık olmak
II. Kolaylık sağlamak
III. Aşırılıktan kaçınmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ibadetin esaslarından olarak kabul edilmektedir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İbadetlerin ifası sırasında maddi ve ruhi hayat arasındaki dengeyi gözetmek ve aşırılıktan kaçınmak esastır. İbadetlerdeki ilkelerden biri de kolaylık sağlamak ve insanları zora sokmamaktır. Ancak ibadetler dinin değişime açık olmayan sahasını oluştururlar. Bu sebeple ibadet, Kur’ân’ın emrettiği, Hz. Peygamber’in de uygulamalarıyla şekil ve sınırlarını çizdiği biçimde yapılmalıdır. Çağların geçmesi ve şartların değişmesi, hiç kimseye namazın şeklini, orucun mahiyetini, haccın icra biçimini değiştirme yetkisi vermez.

Doğru Cevap: D

Soru 15

I. Sadaka
II. Zekât
III. Hac
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri malî ve bedenî ibadetlerdendir?

Yalnzı I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Hac ibadetinin yerine getirilmesi için aynı anda hem mal hem de sağlıklı bir beden gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi bedenî ve kifaî bir ibadettir?

Cenaze namazı

Oruç

Zekat

Vakit namazı

Sadaka

Açıklama:

Ölen bir Müslümanın cenaze namazını kılmak bedenî ve kifaî bir ibadettir. Kifâî ibadette mükelleflerin her biri tarafından bizzat ve ayrı ayrı değil de, hepsinden yapılması istenen ibadetlerdir. İlk anda yapılması istenen ibadetin muhatabı tüm mükelleflerdir. Bu gibi ibadetlerde mükellefin kendisi değil, yapılması istenen fiil önemlidir. Dolayısıyla mükelleflerin bir kısmı ibadeti yerine getirince diğerleri sorumluluktan kurtulmuş olur. Oruç, vakit namazı ve hac aynî ibadet kapsamındadır, mükelleflerin her biri tarafından bizzat yerine getirilmesi gerekmektedir. Sadaka ise malî bir ibadettir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Yemin keffâreti ne tür bir ibadet kapsamındadır?

Vakte bağlı ibadet

Seçimlik ibadet

Bedeni ibadet

Miktarı belirsiz ibadet

Kifaî ibadet

Açıklama:

Seçimlik ibadet dinin, tek bir belirleme yapmadan, mükellefi bir kaç seçenekten birini yapmakta serbest bıraktığı ibadetlerdir. Mükellefin verilen seçenekler arasından yerine getireceği ibadeti seçme hakkı bulunması sebebiyle bu ibadetlere “muhayyer ibadet” de denir. Mesela, yemin keffâreti böyle bir ibadettir. Çünkü yeminini bozan mükelleften öncelikle şu üç fiilden birisini yapması talep edilmektedir: On fakiri doyurmak veya on fakiri giydirmek ya da bir köle azad etmek. Bunlara gücü yetmeyen mükellef üç gün oruç tutmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

I. Mükellef Müslümanlara ayrı ayrı emredilmemiştir.
II. Sevabı yalnız onu işleyene aittir.
III. Kimse yerine getirmezse bütün toplum günahkâr olur.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri farz-ı kifâye ile ilgili doğrudur?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Farz-ı kifâye mükellef Müslümanlara ayrı ayrı değil, topluca emredilen şeylerdir. Bir kısım Müslümanlar bunu yerine getirince diğerleri sorumluluk- tan kurtulur. Kur’ân-ı Kerim’i ezberlemek, şahitlik yapmak, insanların ihtiya- cı olan sanatları ve ilimleri öğrenmek ve cenaze namazı kılmak gibi. Farz-ı kifâyenin sevabı yalnız onu işleyenlere aittir. Toplumda, bu farzı kimse yeri- ne getirmezse, bütün toplum günahkâr olur.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Yapılıp yapılmaması sevap veya günah açısından eşit olan mükellef fiili aşağıdakilerden hangisidir?

Vacip

Müekked sünnet

Müstehab

Mubah

Farz-ı ayn

Açıklama:

Allah veya Resulü’nün, mükellefi yapıp yapmamakta serbest bıraktığı fiile “mubah” denir. “Helal” ve “câiz” terimleri de mubahla eşanlamlı olarak kul- lanılır. Mubahın yapılmasında ve yapılmamasında sevap veya günah yoktur. Müstehab güzel görülen, sevimli ve tercih edilen amel demektir. Müekked sünnet pekiştirilmiş ve güçlü sünnet demektir. Bunlar, Hz. Peygamber’in devamlı olarak yaptığı ve sırf mecburi olmadığını göstermek için ara sıra terk ettiği fiillerdir. Farz-ı ayn ise mükellef olan her Müslümanın kendisinin yerine getirmesi gerekli olan farzlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Bir ibadeti bozan veya sakatlayan fiil veya eksikliğe ne denilmektedir?

Sahih

Müfsit

Bâtıl

Edâ

Azîmet

Açıklama:

Müfsit bir ibadeti bozan veya sakatlayan fiil veya eksikliğe denir. Namaz kılarken konuşmak, oruçlu iken bilerek bir şey yiyip içmek ve abdestli iken uzanarak ya da dayanarak uyumak bu ibadetleri bozan davranışlardır. Sahih kendisi için belirlenmiş olan temel unsur (rükün) ve şartları tam olarak taşıyan ibadet ve işlemlerdir. Bâtıl kendisi için belirlenmiş olan temel unsur ve şartları hiç taşımayan ibadet ve işlemlere denilir. Azîmet, mükellefin normal durumlarda yerine getireceği aslî hükümleri ifade eder. Mükellefin bir yükümlülüğü, belirlenen vakit içinde gerekli şartlara riayet ederek eksiksiz yerine getirmesine ise edâ denilir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Her şeyin yaratıcısı olan Allah'a içten gelerek ve gönüllü olarak yönelmek, boyun eğmek ve ibadet etmektir.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yukarıda verilen dini terimi ifade etmektedir?

Mükellef

Farz

İbadet

Vacip

Sünnet

Açıklama:

İbadet. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi "ibadet" kelimesinin sözlükteki anlamlarından biri değildir?

Boyun eğme

Kulluk

Tapınma

Alçak gönüllü olma

Asilik

Açıklama:

Arapça bir kelime olan “ibadet” sözlükte “boyun eğme, alçak gönüllü olma, iteat, kulluk, tapma, tapınma” gibi anlamlara gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Bir davranışın ibadet olabilmesi için, inanılarak, samimiyetle, iyi niyetle ve dünyaya ait bir menfaat beklemeden yapılması gerekir.
Yukarıda bahsedilen anlayışı ifade eden terim aşağıdaki seçeneklerden hangisidir?

Kurbet

Taabbüd

Taat

Müekked

Mubah

Açıklama:

Bir davranışın ibadet olabilmesi için, inanılarak, samimiyetle, iyi niyetle ve dünyaya ait bir menfaat beklemeden yapılması gerekir. Buna taabbüd anlayışı denilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ibadet çeşitlerinden biri değildir?

Beden ve malla yapılmasına göre

Herkesin sorumlu olup olmamasına göre

Vakte bağlı olup olmamasına göre

Mükellefin yaşadığı yere göre

Miktarının belli olup olmamasına göre

Açıklama:

Mükellefin yasadığı yere göre. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ibadetin önemini anlatan ifadelerden biri değildir?

İbadet eden her şeyden önce yaratıcısını tanır

O'nun büyüklüğünü ve eşsizliğini kavrar

Şükürsüz hale gelir

Kusurlarının bağışlanmasını bu yolla talep eder

Kötü şeylere fırsat vermemesi için O'na yakarır

Açıklama:

Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi yanlıştır?

İslam'ın temel şartlarını oluşturan namaz, oruç, zekat, hac belli başlı ibadetlerdir

Adak, yemin, keffaret, haram ve helaller de ibadet kavramına dahildir

Kifai ibadet, mükelleflerin her biri tarafından bizzat yerine getirilmesi gereken ibadetlerdendir

Allah'a saygı ve O'nun rızasını almak için kazanmayı ifade eden "ibadet" yanında "taat" ve "kurbet" de kullanılmaktadır

Kurbet, insanı manevi olarak Yüce Allah'a yakınlaştıran her bir güzel iş anlamındadır

Açıklama:

Kifai ibadet, mükelleflerin her biri tarafından bizzat yerine getirilmesi gereken ibadetlerdendir. (Ayni ibadetin tanımıdır). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Keyfiliğe yer bırakmamak için namaz, oruç gibi .......... denilen bir takım .......... belli özellikleri taşıyan Müslümanlar için zorunlu kılınmıştır.
Yukarıda boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Vakte bağlı ibadet - Sorumluluklar

Belirli olan ibadet - Özellikler

Kifai ibadet - İletişimler

Sistematik ibadetler - Yükümlülükler

Ayni ibadet - Maneviyatlar

Açıklama:

Sistematik ibadetler - Yükümlülükler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi mükellef terimini tanımlamaktadır?

Müslümanlara ayrı ayrı değil, topluca emredilen şeylerdir

Güzel görülen, sevimli ve tercih edilen amel demektir

İbadetle yükümlü ve sorumlu olan kimselere denir

Allah veya Resülü'nün yapıp yapmamakta serbest bıraktığı fiillerdir

Kendisi için belirlenmiş şartları eksik taşıyan işlemlerdir

Açıklama:

İbadetle yükümlü ve sorumlu olan kimselere denir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi hanefi mezhep bilgilerine göre mükellefin fiillerinden biri değildir?

Mendub

Sünnet

Farz

Müstehap

Haram

Açıklama:

Hanefi fıkıh bilginlerine göre mükellefin fiilleri şunlardır: Farz, vacip, sünnet, müstehap, mubah, haram ve mekruh. Diğer mezheb bilginlerine göre ise bu sayı; vacip, mendub, haram, mekruh ve mubah olmak üzere beştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

"Kendisi için belirlenmiş olan temel unsur ve şartları tam olarak taşıyan ibadet ve işlemlerdir." Aşağıdaki seçeneklerden hangisi verilen ifadenin karşılığını verir?

Batıl

Fasit

Müfsid

Sahih

Azimet

Açıklama:

Sahih. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi "ibadet"in kelime anlamı değildir?

Kulluk

İtaat etme

Alçak gönüllü olma

Tapma

Sabır

Açıklama:

Arapça bir kelime olan “ibadet” sözlükte “boyun eğme, alçak gönüllü olma, iteat, kulluk, tapma, tapınma” gibi anlamlara gelir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi bütün nimetlerine karşı Allah'a minnettarlık bildirmek anlamına gelmektedir?

Zikir

Fikir

Şükür

İbadet

Zekât

Açıklama:

Allah’ın emirlerine iteat edip yasaklarından kaçmak da ibadettir. Bu
anlamda ibadetin zikir, fikir ve şükür olmak üzere üç boyutu vardır. İbadetin
zikir boyutu, Allah inancını zihinde canlı tutmak, O’nu anmak ve varlığını
benliğinde duyabilmektir. Fikir boyutu, Allah’ın sıfatları ve evrende yarattığı
eşsiz eserleri hakkında düşünmektir. Şükür ise, bütün bu nimetlerine karşı
minnettarlığını bildirmektir.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi ibadet ile ilgili doğru bir ifade değildir?

Bir davranışın ibadet olabilmesi için inanılarak yapılması gerekir.

İbadetlerde mükellefiyet esastır

İbadetlerin ihmalinde herhangi cezai bir müeyyide yoktur.

İnsanları zora sokmamak ibadetin ilkelerindendir

İbadetlerde devamlılık esastır

Açıklama:

İbadetlerin sahih olma şartı iman esasına bağlı olmakla birlikte, teklif yaşına eren kişi için ibadet sorumluluğu ortaya çıkmaktadır ve mükellef olunan ibadetlerin ihmalinde cezai müeyyide vardır. fakat bu müeyyidenin varlığı uygulanıp uygulanmamasına bağlı değildir. daha açık ifade ile cezai müeyyideler uygulanmıyorsa yoktur anlamına gelmemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi zekat ibadetinin içinde değerlendirildiği ibadet kategorisidir ?

Bedenî ibadet

Malî ibadet

Aynî ibadet

Kifâî ibadet

Miktarı belli ibadet

Açıklama:

Malî ibadet: Ağırlıklı olarak malla yapılan, sorumlu tutulabilmek için belli bir mal varlığı gerektiren ibadetlerdir. Zengin sayılan Müslüman mükelleflerin zorunlu olarak vermesi gereken zekât ve her Müslümanın kendi imkânına göre gönüllü olarak verdiği sadaka şeklindeki yardımlar bu kısımda yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi dinin, tek bir belirleme yapmaksızın, mükellefi bir kaç seçenekten birini yapmakta serbest bıraktığı ibadetler olarak ifade edilmektedir?

Aynî ibadet

Vakte bağlı ibadet

Miktarı belli ibadet

Belirli olan ibadet

Muhayyer ibadet

Açıklama:

Muhayyer ibadet: Dinin, tek bir belirleme yapmadan, mükellefi bir kaç
seçenekten birini yapmakta serbest bıraktığı ibadetlerdir. Mükellefin
verilen seçenekler arasından yerine getireceği ibadeti seçme hakkı
bulunması sebebiyle bu ibadetlere “muhayyer ibadet” de denir. Mesela,
yemin keffâreti böyle bir ibadettir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi mükelleflerin her biri tarafından bizzat ve ayrı ayrı değil de,hepsinden yapılması istenen ibadetler olarak ifade edilmektedir?

Aynî ibadet

Kifâî ibadet

Muhayyer ibadet

Miktarı belirsiz ibadet

Belirli olan ibadet

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Allah tarafından kesin delille emredilen ve ifade ettiği anlamda tereddüt bulunmayan eylemler olarak ifade edilmektedir?

Farz

Vacip

Mubah

Sünnet

Müstehab

Açıklama:

Farz: Allah veya Resulü tarafından kesin delille emredilen ve ifade ettiği anlamda tereddüt bulunmayan eylemlerdir. Farzlar, başka anlama gelme ihtimali bulunmayan ayet, mütevatir veya meşhur hadis, ya da icmâ gibi kesin delillere dayanır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi Allah veya Resulü’nün, mükellefi yapıp yapmamakta serbest bıraktığı fiil olarak ifade edilmektedir?

Mubah

Müstehab

Mekruh

Haram

Sünnet

Açıklama:

Mubah: Allah veya Resulü’nün, mükellefi yapıp yapmamakta serbest bıraktığı fiile
“mubah” denir. “Helal” ve “câiz” terimleri de mubahla eşanlamlı olarak kullanılır.
Mubahın yapılmasında ve yapılmamasında sevap veya günah yoktur.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi kendisi için belirlenmiş olan temel unsur ve şartları tam olarak taşıyan ibadet ve işlemler olarak ifade edilmektedir?

Bâtıl

Fâsit

Müfsit

Azîmet

Sahih

Açıklama:

Sahih: Kendisi için belirlenmiş olan temel unsur (rükün) ve şartları tam olarak
taşıyan ibadet ve işlemlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi mükellefin bir yükümlülüğü, belirlenen vakit içinde gerekli şartlara riayet ederek eksiksiz yerine getirmesine denilmektedir?

Edâ

İade

Kazâ

Azîmet

Rükün

Açıklama:

Edâ: Mükellefin bir yükümlülüğü, belirlenen vakit içinde gerekli şartlara riayet
ederek eksiksiz yerine getirmesine “edâ” denilir. Mesela beş vakit namazın
her birini belirlenen vakit içerisinde, ramazan orucunu ramazan günlerinde ve
haccı hac için belirlenen aylarda ve zamanda gerekli şartları yerine getirerek
yapmak birer edâ örneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi varlığı sebebe hüküm bağlanmaması veya sebebin gerçekleşmemesi sonucunu doğuran durumdur?

Ruhsat

Rükün

Mâni

Şart

Sebep

Açıklama:

Mâni: Varlığı sebebe hüküm bağlanmaması veya sebebin gerçekleşmemesi
sonucunu doğuran durumdur. Mesela kan hısımlığı evlenmeye manidir.
Nisap miktarı malı bulunan bir kimsenin aynı oranda borcunun bulunması
zekât yükümlüsü olmasına manidir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Kuran

İbadet

İman

Amel-i salih

Taat

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 43

Allah’ın emirlerine iteat edip yasaklarından kaçmak da ibadettir. Bu anlamda;

zikir,
fikir,
şükür

seçeneklerinden hangisinde ibadetin boyutlarından bahsedilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Allah’ın emirlerine iteat edip yasaklarından kaçmak da ibadettir. Bu anlamda ibadetin zikir, fikir ve şükür olmak üzere üç boyutu vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Zikir boyutu

Fikir boyutu

Şükür boyutu

Yukarıdaki farklı üç boyutu verilen ibadetin aşağıdaki seçeneklerden hangisi ya da hangilerinde "Allah inancını zihinde canlı tutmak, O’nu ve sıfatlarını, yarattıklarını anmak ve düşünmek" anlamı bulunmaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

İbadetin zikir boyutu, Allah inancını zihinde canlı tutmak, O’nu anmak ve varlığını benliğinde duyabilmektir. Fikir boyutu, Allah’ın sıfatları ve evrende yarattığı eşsiz eserleri hakkında düşünmektir. Şükür ise, bütün bu nimetlerine karşı minnettarlığını bildirmektir. Dolayısıyla doğru seçenek, I ve II öncülüdür. Minnettarlık ifade eden şükür boyutu yer almamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Ubûdiyet, kulluk etmek, tapmak gibi kelimelerle de ifade edilen ve her şeyin yaratıcısı olan Allah’a içten gelerek ve gönüllü olarak yönelmek, boyun eğmek ve iteat etmek eyleminin karşılığı aşağıdaki kavramlardan hangisidir?

İman

İbadet

Kuran

Mutlak yemin

Fevr yemini

Açıklama:

Dinî bir terim olarak ibadetin genel anlamı, her şeyin yaratıcısı olan Allah’a içten gelerek ve gönüllü olarak yönelmek, boyun eğmek ve iteat etmektir. Türkçemizde ibadet, kulluk etmek ve tapmak kelimeleriyle de ifade edilmektedir. Dinî literatürdeki “ubûdiyet” kavramı ise insanın Allah’a olan teslimiyetini, bağlılığını ve kullukta bulunmasını ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Kur'an okumak.
Sadaka vermek.
Nafile namaz kılmak.

Seçeneklerden hangisi kurbet için bir örnek teşkil eder?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Tâat, emri benimseyip yerine getirmek demektir. Buna iteat da denir. İster belli bir niyetle isterse niyetsiz yapılsın, yapılmasından dolayı sevap kazanılan herhangi bir iş demektir. Mesela Kur’ân okumak bir taâttır. Yakınlık anlamına gelen kurbet ise, insanı manevî olarak Yüce Allah’a yaklaştıran her bir güzel iş anlamındadır. Söz gelimi sadaka vermek ve nâfile namaz kılmak birer kurbettir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi Tâat ve Kurbet için doğru değildir?

Kurbet ibadetten daha kapsamlıdır.

Kurbet olarak adlandırılan bir davranış her zaman ibadet olarak nitelendirilemez.

İbadet anlamı taşımayan kurbette niyet aranmaz.

Tâat, kurbetten daha dar bir anlamı ifade etmektedir.

Tâat, niyete bağlı olsun ya da olmasın fâiline sevap kazandıran fiildir.

Açıklama:

kurbet ibadetten daha kapsamlıdır.
Kendisinden sevap beklenen ibadet daima niyete ihtiyaç gösterdiği için, kurbet olarak adlandırılan bir davranış her zaman ibadet olarak nitelendirilemez.
İbadet anlamı taşımayan kurbette ise niyet aranmaz.
Emredilenleri yapıp, yasaklananlardan da uzak durmak anlamına gelen tâat
ise kurbetten daha geniş bir anlamı ifade etmektedir.
İbadet, niyete bağlı olup fâiline sevap kazandıran bir davranış iken, tâat, niyete bağlı olsun ya da olmasın fâiline sevap kazandıran fiildir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Bir davranışın ibadet olabilmesi için, inanılarak, samimiyetle, iyi niyetle ve dünyaya ait bir menfaat beklemeden yapılması anlamını taşıyan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Taabbüd

Kurbet

Taat

Yemin-i Ğamûs

Nezr

Açıklama:

Bir davranışın ibadet olabilmesi için, inanılarak, samimiyetle, iyi niyetle ve dünyaya ait bir menfaat beklemeden yapılması gerekir. Buna taabbüd anlayışı denilir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Allah’ın emrine olan bağlılığı ve saygıyı ifade etmek için yapmak.

Allah için yapmak.

Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak ve nimetlerine şükretmek

Verilen seçeneklerden hangisi ibadetin amaçlarındandır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bir davranışın ibadet olabilmesi için, inanılarak, samimiyetle, iyi niyetle ve dünyaya ait bir menfaat beklemeden yapılması gerekir. Buna taabbüd anlayışı denilir. Taabbüd, ibadeti öncelikle sırf ibadet olduğu için ve Allah’ın emrine olan bağlılığı ve saygıyı ifade etmek için yapmak demektir. Bu, ibadetlerde temel bir ilkedir.
Her üç sebep ibadetin amacıdır. İbadet ancak Allah için yapılır. İbadet, Yüce Yaratıcı karşısında boyun bükmenin zirvesi ve O’na olan sevginin bir sonucu ve göstergesidir. Onun için ibadette temel amaç, Allah için yapmak, O’nun hoşnutluğunu kazanmak ve nimetlerine şükretmektir.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Ölen bir Müslümanın cenaze namazını kılmak ibadet türleri arasından hangisi için söylenebilir?

Aynî ibadet

Kifâî ibadet

Bedenî ibadet

Vakte bağlı ibadet

Belirli olan ibadet

Açıklama:

Kifâî ibadet: Mükelleflerin her biri tarafından bizzat ve ayrı ayrı değil de, hepsinden yapılması istenen ibadetlerdir. İlk anda yapılması istenen ibadetin muhatabı tüm mükelleflerdir. Bu gibi ibadetlerde mükellefin kendisi değil, yapılması istenen fiil önemlidir. Dolayısıyla mükelleflerin bir kısmı ibadeti yerine getirince diğerleri sorumluluktan kurtulmuş olur. Fakat hiçbiri yapmazsa hepsi sorumlu ve günahkâr olur. Kifâî ibadeti yapabilecek durumda sadece bir kişi varsa onun hakkında artık bu kifâî olmayıp aynî ibadete dönüşür. Ölen bir Müslümanın cenaze namazını kılmak böyledir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

______________ sözlükte kolaylık anlamına gelir. Terim olarak, Allah’ın kulların özür ve ihtiyaçlarına göre koyduğu geçici hükümlerdir.
Verilen boşluğa seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Ruhsat

Azîmet

Rükün

Şart

Müfsit

Açıklama:

Ruhsat sözlükte kolaylık anlamına gelir. Terim olarak, Allah’ın kulların özür ve ihtiyaçlarına göre koyduğu geçici hükümlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Ölen bir Müslümanın cenaze namazını kılmak aşağıdaki ibadet türlerinden hangisine örnek olabilir?

Miktarı belirsiz ibadet

Malî ibadet

Seçimlik ibadet

Kifâî ibadet

Vakitli ibadet

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdaki ibadet türlerinden hangisini yükümlü olanlar bizzat yapabileceği gibi, vekil tayin ettikleri kimseler aracılığıyla da yerine getirebilirler?

Belirli olan ibadet

Malî ibadet

Seçimlik ibadet

Kifâî ibadet

Bedenî ibadet

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi miktarı belirli ibadetlere örnek olabilir?

Allah yolunda mal, mülk ve para harcama (infâk)

Yoksulların ihtiyaçlarını karşılama

Misafire ikramda bulunma

Sadaka verme

Beş vakit namazın vakit ve rekâtları

Açıklama:

Miktarı belli ibadet: Dinin yerine getirilecek miktar ve sayıyı belirlediği ibadetlerdir. Beş vakit namazın vakit ve rekâtları ile hangi maldan ne kadar zekât verileceği bu kısma girer. Yerine getirilecek miktarın belli olması dolayısıyla bunlara “muhadded ibadet” denir. Bu gibi ibadetler belirlenen ölçü ve miktarda edâ edilmedikçe mükellef sorumluluğunu yerine getirmiş olmaz.
Miktarı belirsiz ibadet: Dinin yerine getirilecek miktar ve sayıyı belirlemediği ibadetlerdir. Allah yolunda mal, mülk ve para harcama (infâk), yoksulların ihtiyaçlarını karşılama, misafire ikramda bulunma gibi ibadetler böyledir. Bu gibi ibadetler için din belli bir miktar ve sınır tayin etmemiştir. Onun için bu gibi ibadetlere “gayri muhadded ibadet” denir. Bu miktarı, muhtacın ihtiyacı ve harcama yapanın gücü belirleyecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

İbadetle yükümlü ve sorumlu olabilmek için gerekli olan “akıl ve beden bakımından belli bir olgunluğa erişmiş olma” şartına ne ad verilir?

Akil ve bâliğ olmak

Akıllı ve ergin olmak

Ehliyet

Akıl ve temyiz sahibi olmak

Güç ve imkâna sahip olmak

Açıklama:

İbadetle yükümlü ve sorumlu olan kimselere “mükellef” yani yükümlü denir. Yükümlü olabilmek için akıl ve beden bakımından belli bir olgunluğa erişmek gerekir. Buna âkil ve bâliğ olma şartı denilir. Mükellef olabilmek için akıllı ve ergin olmak gerekir. Bunun yanında mükellef olma ile ilgili başka bir kavram da ehliyettir. Ehliyet, kişinin dinî ve hukukî bakımdan sorumluluk taşımaya elverişli olmasıdır. Bu durumda olan kimseler artık kendi iradeleriyle hareket edebilecek olgunluğa eriştikleri için yaptıkları fiillerden, söz ve davranışlardan da kendileri sorumlu olurlar. Yaptıkları iyi işlerin sevap ve mükâfatı, kötü işlerin ise günah ve cezası kendilerine ait olur. Dinin emir ve yasaklarına muhatap olacak ehliyete sahip olmak için bir takım şartlar vardır. Yaşıyor olmak bunların başında gelir. Diğer bir şart, akıl ve temyiz sahibi olmaktır. Temyiz, iyiyi kötüden, yararlıyı zararlıdan ayırt etme özelliğidir. Bunlar yanında teklif edilen dinî yükümlülüğü yerine getirecek güç ve imkâna sahip olmak da gereklidir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Farz-ı ayn için bir örnek olabilir?

Kur’ân-ı Kerim’i ezberlemek

Şahitlik yapmak

Ramazan orucu tutmak

İnsanların ihtiyacı olan sanatları ve ilimleri öğrenmek

Cenaze namazı kılmak

Açıklama:

Farz-ı ayn: Mükellef olan her Müslümanın kendisinin yerine getirmesi gerekli olan farzlardır. Bir kısım mükellefin yapmasıyla diğerlerinden yükümlülük kalkmaz. Beş vakit namaz ve ramazan orucu böyledir.
Farz-ı kifâye: Mükellef Müslümanlara ayrı ayrı değil, topluca emredilen şeylerdir. Bir kısım Müslümanlar bunu yerine getirince diğerleri sorumluluktan kurtulur. Kur’ân-ı Kerim’i ezberlemek, şahitlik yapmak, insanların ihtiyacı olan sanatları ve ilimleri öğrenmek ve cenaze namazı kılmak gibi. Farz-ı kifâyenin sevabı yalnız onu işleyenlere aittir. Toplumda, bu farzı kimse yerine getirmezse, bütün toplum günahkâr olur. Yukarıda anlatılan aynî ve kifâî ibadet ile burada anlatılan farz-ı ayn ve farz-ı kifâye hüküm olarak aynı yükümlülüğü ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi Hz. Peygamber’in insan olması itibariyle yaptığı, dini tebliğ maksadı taşımayan, normal insanî davranışlarına verilen sünnet adıdır?

Müekked Sünnet

Sünnet-i zevâid

Gayr-ı müekked sünnet

Sünnet-i hüdâ

Mendub

Açıklama:

Sünnet-i zevâid: Hz. Peygamber’in insan olması itibariyle yaptığı, dini tebliğ maksadı taşımayan, normal insanî davranışlarıdır. Bunlara âdet sünneti de denir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Müstehab ile ilgili olarak verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Güzel görülen, sevimli ve tercih edilen amel demektir

Hz. Peygamber’in bazan işleyip, bazan terk ettiği, İslâm âlimlerinin dinî bakımdan uygun ve güzel bulup işlediği işlere denir.

Hz. Peygamber’in farz ve vacip kapsamı dışında kalan yani kesin ve bağlayıcı olmayan ancak tavsiye ve örnek olma niteliği taşıyan söz ve fiillerinin genel adıdır.

Sabah namazının, ortalık aydınlanıncaya (isfâr) kadar kılınması müstehab’a örnek olabilir.

Müstehabın yapılmasında sevap vardır, terkeden ise ağır ceza hak etmiş olur.

Açıklama:

Müstehab, güzel görülen, sevimli ve tercih edilen amel demektir. Hz. Peygamber’in bazan işleyip, bazan terk ettiği, İslâm âlimlerinin dinî bakımdan uygun ve güzel bulup işlediği işlere “müstehab” denir. Nâfile namaz ve oruçların bir kısmı bu niteliktedir. İbadetlerin yapılışında; farz, vacip ve sünnetlerin dışında kalan bazı davranışlar müstehabtır. Sabah namazının, ortalık aydınlanıncaya (isfâr) kadar, sıcak mevsimde öğle namazının serin vakte (ibrâd) kadar geciktirilerek kılınması, akşam namazında ise acele edilmesi müstehaba örnek verilebilir. Müstehabın yapılmasında sevap vardır, terkinde ise kınama yoktur. Soruda yanlış seçenek sorulduğu için E şıkkı yanlıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Allah veya Resulü’nün, mükellefi yapıp yapmamakta serbest bıraktığı fiile ne denir?

Müstehab

Haram

Sünnet

Mubah

Mekruh

Açıklama:

Allah veya Resulü’nün, mükellefi yapıp yapmamakta serbest bıraktığı fiile “mubah” denir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Yüce Allah’ın mükelleflerin hepsi için bütün durumlarda yani meşakkat, zaruret ve ihtiyaç gibi geçici bir sebebe bağlı olmaksızın bağlayıcı olmak üzere ilkten koyduğu hükümlere ne ad verilir?

Azimet

Rükün

Müfsit

Fâsit

Sahih

Açıklama:

Sözlükte azîmet, bir şeye kesin olarak yönelmek ve niyetlenmek anlamına gelir. Fıkıh terimi olarak azîmet; Yüce Allah’ın, mükelleflerin hepsi için bütün durumlarda yani meşakkat, zaruret ve ihtiyaç gibi geçici bir sebebe bağlı olmaksızın bağlayıcı olmak üzere ilkten koyduğu hükümlerdir. Kısaca azîmet, mükellefin normal durumlarda yerine getireceği aslî hükümleri ifade eder. Azîmet, farz, vacip, sünnet ve müstehap niteliğindeki olumlu bir fiilin yapılmasını; haram, mekruh gibi olumsuz davranışların da yapılmamasını ifade eden bütün teklîfî hükümleri içine alır. Mesela namaz, oruç, hac başta olmak üzere Allah’ın kullarını yükümlü tuttuğu bütün dinî vecibeler her mükellef için konulmuş birer azîmet hükmüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Bir ibadeti bozan veya sakatlayan fiil veya eksikliğe ne ad verilir?

Fâsit

Edâ

Bâtıl

Müfsit

Sahih

Açıklama:

Bir ibadeti bozan veya sakatlayan fiil veya eksikliğe müfsit denir. Namaz kılarken konuşmak, oruçlu iken bilerek bir şey yiyip içmek ve abdestli iken uzanarak ya da dayanarak uyumak bu ibadetleri bozan davranışlardır. Bu gibi davranışlara ibadeti bozmaları sebebiyle “müfsit” denir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdaki eylemlerden hangisi dar anlamda ibadet kapsamına girmez?

Namaz kılmak

Tefekkür etmek

Kurban kesmek

Oruç tutmak

Zekat vermek

Açıklama:

İbadet kapsamına girebilecek dinî davranışları ayırt edebileceksiniz.
Doğru seçenek B'dir. Çünkü tefekkür etmek şekil ve şartları belirlenmemiş geniş anlamda bir ibadettir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi “müekked sünnet”i tanımlamaktadır?

Hz. Peygamber’in sadece birkaç sene yaptığı sünnet

Hz. Peygamber’in ara sıra yaptığı sünnet

Hz. Peygamber’in devamlı yapıp ara sıra terk ettiği sünnet

Başkasının yapıp Hz. Peygamber’in onayladığı sünnet

Hz. Peygamber’in ömrünün sonların yaptığı sünnet

Açıklama:

İbadetle ilgili temel kavramları tanımlayabileceksiniz.
Müekked sünnet Hz. Peygamber (S.a.v)'in devamlı yaptığı nadiren de olsa terk ettiği sünnettir. Doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Aşağıdaki kelimelerden hangisi maddi pislik ve kirliliği ifade etmektedir?

Hükmi temizlik

Tahâret

Nezâfet

Teyemmüm

Necâset

Açıklama:

Necâset, maddi pislik ve kirlilik demektir.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi dinen ve fıkhen necis sayılan maddelerden biridir?

Usulünce kesilmiş, eti yenen hayvanın eti

Üzerinde necis madde bulunmadığı takdirde insan vücudu

Sarhoş edici içkiler

İnsan sütü

Eti yenen hayvan sütü

Açıklama:

Dinen ve fıkhen necis sayılan maddeler ana hatlarıyla şöyledir: Akan kan, domuz eti, sarhoş edici içkiler, insan idrarı, dışkısı, ağız dolusu kusmuğu, eti yenmeyen hayvanların salyası, eti, idrar ve dışkısı necistir. Etinin yenmesi ister helal isterse haram olsun, akıcı kanı olan kara hayvanlarından olup dinî usûle uygun biçimde boğazlanmadan ölen veya öldürülen hayvanların etleri de necistir. Bu sayılan maddelerin necis olduğunda görüş birliği vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi abdestin farzlarından biri değildir?

Yüzü yıkamak.

Kolları dirseklerle birlikte yıkamak.

Başı meshetmek.

Ayakları topuklarla birlikte yıkamak.

Önce elleri bileklerle birlikte üç defa yıkamak

Açıklama:

Önce elleri bileklerle birlikte üç defa yıkamak, abdestin başlıca sünnetlerinden biridir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Abdestin çeşitleri nelerdir?

Farz, vacip

Mendup, vacip

Farz, vacip, ve mendup

Farz, mendup

Farz, mazmaza ve istinşak

Açıklama:

Abdest; farz, vacip, ve mendup olmak üzere üç kısma ayrılır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Abdesti bozan durumlardan biri değildir?

Yellenmek.

Vücudun herhangi bir yerinden kan, irin veya herhangi bir necis maddenin çıkması.

Bayılma, delirme, sarhoş olma

Namazda yakındaki şahısların duyabileceği şekilde sesli olarak (kahkaha ile) gülmek.

Su içmek

Açıklama:

Abdestliyken su içmek abdesti bozmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi gusül abdesti gerektiren şeylerden biridir?

Hayız

Uyumak

Yürümek

Yemek yemek

Su içmek

Açıklama:

Gusül, hükmi-dinî temizlenme ve arınma vasıtası olduğu için guslü gerektiren şeyler de, hükmi kirlilik durumu olarak kabul edilen cünüplük, hayız ve nifastır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Cünüp olan kimse aşağıdakilerden hangisini yapabilir?

Farz veya nâfile herhangi bir namaz kılar

Tilâvet secdesi yapar

Mushafı eline alır

Camiye girer

Dua ve zikir amacıyla Fâtiha, İhlâs, Âyetü'l-kürsî gibi sûre ve ayetleri okuyabilir

Açıklama:

Cünüp olan kimseye dinen bazı kısıtlamalar getirilmiştir. Buna göre, cünüp kimse temizleninceye kadar, farz veya nâfile herhangi bir namaz kılamaz, tilâvet secdesi yapamaz, Kâbe’yi tavaf edemez, Mushafı eline alamaz, camiye giremez ve orada bulunamaz. Ancak bu kimseler dua ve zikir amacıyla besmele çekip Fâtiha, İhlâs, Âyetü'l-kürsî gibi sûre ve ayetleri okuyabilirler.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Hanefilere göre hayızın en az süresi ……………, en uzun süresi ise ………. gecedir.
Noktalı yerleri doldurunuz.

Hayızın en az süresi üç gün üç gece, en uzun süresi ise on gün on gecedir.

Hayızın en az süresi iki gün iki gece, en uzun süresi ise on gün on gecedir.

Hayızın en az süresi dört gün dört gece, en uzun süresi ise on gün on gecedir.

Hayızın en az süresi üç gün üç gece, en uzun süresi ise yedi gün yedi gecedir.

Hayızın en az süresi üç gün üç gece, en uzun süresi ise beş gün beş gecedir.

Açıklama:

Hanefilere göre hayızın en az süresi üç gün üç gece, en uzun süresi ise on gün on gecedir. Üç günden az, on günden çok gelen kan “istihâza” kanıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdaki cümlelerden hangisi yanlıştır?

Maddi temizlik, kişinin öncelikle beden, elbise, namaz kılacağı yerin, çevresinin ve her şeyinin dinin pis kabul ettiği maddelerden arındırılmasıdır.

Manevi temizlik, kalbin kötülük, kin, haksızlık, çekememezlik, düşmanlık gibi dinin hedefi olan güzel ahlaka aykırı davranış ve düşüncelerden temizlenmesi ve erdemlerle süslemesi demektir.

Abdest, gusül ve teyemmüm, dinin hükmi kirlilik olarak kabul ettiği hades durumundan temizlenmenin aracı olmaları bakımından ortaktırlar.

Teyemmüm, istisnaî hallerde başvurulan, abdest ve gusül yerine geçen sembolik, manevi ve hükmi bir temizlik işlemidir.

Büyük ve hükmi kirliliği ortadan kaldıran gusül dinen farz değildir.

Açıklama:

Büyük ve hükmi kirliliği ortadan kaldıran gusül dinen farzdır.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi teyemmüm almanın sebeplerinden biri olamaz?

Suyun yürüyerek veya vasıtayla kolayca gidilip dönülecek bir mesafeden daha uzakta olması

Su yolunda bir tehlikenin varlığı

Parayla su satın alma imkânının olmayışı

Var olan suyu kullanmanın sağlık açısından tehlikeli oluşu

Toprakla abdets almayı daha çok sevmek

Açıklama:

Abdest veya gusle yetecek miktarda suyun bulunmaması. Suyu kullanmayı engelleyen fiilî bir durumun veya suyu kullanmamak için dinen geçerli bir mazeretin bulunması.

Doğru Cevap: E

Soru 11

“Sünnet olmak, etek tıraşı olmak, tırnak kesmek, koltuk altı kıllarını temizlemek, bıyıkları kısaltmak, sakalları uzatmak, misvak kullanmak, burna su çekmek, parmak boğumlarını yıkamak ve su ile tahâretlenmek fıtrattandır”
Yukarıda verilen hadisin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Temizlik evrensel ve insana ait bir değer ve özelliktir.

Sadece Müslüman olanlar bu eylemleri gerçekleştirmelidir.

Bu uygulamalar İslamiyette farzdır ve yerine getirilmesi mecburidir.

Manen kirli olan madden de kirli sayılmaktadır.

Haftada bir kez boy abdesti almak ve beden temizliği yapmak şarttır.

Açıklama:

Hz. Peygamber’in bu hususları fıtrata bağlamasından anlaşılmaktadır ki, temizlik
evrensel ve insana ait bir değer ve özelliktir. Bu hadisin vermek istediği temel mesajlardan biri şudur: İnsana temizlik yaraşır, insanlığının farkında olan
temiz olmak zorundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Maddi anlamda kirli ve pis anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Hades

Necis

Neces

Tezkiye

Taharet

Açıklama:

Maddi anlamda kirli ve pis (necis)
abdestsizlik ve cünüplük (hades)
manevi bir pislik (neces)
manen temizleme görevi (tezkiye)
temizlik (tahâret)

Doğru Cevap: B

Soru 13

Fıkıh bilginlerine göre aşağıdakilerden hangisi dinen necis sayılmamaktadır?

Akan kan

Domuz eti

İnsan dışkısı

Eti yenmeyen hayvanların salyası

İnsan salyası

Açıklama:

Akan kan, domuz eti, sarhoş edici içkiler, insan idrarı, dışkısı, ağız dolusu kusmuğu, eti yenmeyen hayvanların salyası, eti, idrar ve dışkısı necistir. Etinin yenmesi ister helal isterse haram olsun, akıcı kanı olan kara hayvanlarından olup dinî usûle uygun biçimde boğazlanmadan ölen veya öldürülen hayvanların etleri de necistir. Bu sayılan maddelerin necis olduğunda görüş birliği vardır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

I. sokaklarda yürürken bulaşan çamur parçaları
II. işi gereği kasabın üzerine sıçrayan kan damlacıkları,
III. sinek ve benzeri haşerattan bulaşan pislikler
IV. elbiseye sıçrayan idrar serpintileri
İslamiyette namazdan önce her türlü kir ve pislikten arınmak şarttır. Ancak kolaylık prensibine göre ihtiyaç anında yukarıdakilerden hangileri namazın sıhhatine mani kabul edilmemiştir?

I, II

II, III

I, III, IV

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Kaçınılması zor olduğu için vücut ve elbiseye sıçrayan idrar serpintileri,
sokaklarda yürürken bulaşan çamur parçaları, işi gereği kasabın üzerine
sıçrayan kan damlacıkları, sinek ve benzeri haşerattan bulaşan pislikler, necis
maddelerin buhar ve tozu müsamaha ve kolaylık prensibine göre namazın
sıhhatine mani kabul edilmemiştir. Ancak bu tür ruhsatlardan sadece ihtiyaç
anında yararlanmak tavsiye edilmiştir

Doğru Cevap: E

Soru 15

Büyük temizlik olarak da adlandırılan gusülün diğer bir adı aşağıdakilerden hangisidir?

hades-i ekber

hades-i asğar

tahâret-i kübrâ

tahâret-i suğrâ

necâset-i galîza

Açıklama:

büyük hades (hades-i ekber)
küçük hades (hades-i asğar)
Büyük temizlik (tahâret-i kübrâ)
Küçük temizlik (tahâret-i suğrâ)
ağır necaset (necâset-i galîza)

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi temiz ve temizleyici olmakla birlikte kullanılması mekruh olan sular arasındadır?

İnsanın içerek artık bıraktığı su

Devenin içerek artık bıraktığı su

Atın içerek artık bıraktığı su

Yırtıcı kuşların içerek artık bıraktığı sular

Yırtıcı olmayan kuşların içerek artık bıraktığı sular

Açıklama:

1-Temiz ve temizleyici özellik taşıyan sular: İnsanın, koyun, keçi, sığır,
deve gibi eti yenen hayvanların, atın ve yırtıcı olmayan kuşların içerek
artık bıraktığı sular, içlerine necâset düşmediği/karışmadığı sürece, temiz
ve temizleyici sayılır.
2-Temiz ve temizleyici olmakla birlikte kullanılması mekruh olan sular:
Tavuk ve ördeğin, kedi gibi eti yenmeyen ve evde bulunması câiz olan
evcil hayvanların (köpek böyle değildir), çaylak, doğan gibi yırtıcı
kuşların artığı olan sular bu gruba dâhildir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi abdestin farzları arasında değildir?

Yüzü yıkamak

Ağız içini yıkamak

Kolları dirseklerle birlikte yıkamak

Başı meshetmek

Ayakları topuklarla birlikte yıkamak

Açıklama:

İlgili ayette de zikredildiği üzere abdestin farzları dörttür:
1. Yüzü yıkamak.
2. Kolları dirseklerle birlikte yıkamak.
3. Başı meshetmek.
4. Ayakları topuklarla birlikte yıkamak.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdaki eylemlerden hangisini yapmak için abdest almak vaciptir?

Dini ilimleri okuyup okutmak

Cenaze yıkamak

Kâbe’yi tavaf etmek

Ezberden Kur’ân okumak

Ezan okumak

Açıklama:

Kâbe’yi tavaf için abdest almak Hanefilere göre vacip, diğer mezheplere göre farzdır. Sürekli olarak abdestli bulunmak, ezan okumak, ezberden Kur’ân okumak, dini ilimleri okuyup okutmak, cenaze yıkamak için abdest almak ise menduptur.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Hayız ve nifas durumunda kadınların dinen aşağıdakilerden hangisini yapmasında bir sakınca yoktur?

Namaz kılmak

Oruç tutmak

Dua etmek

Hacda tavaf etmek

Kuran'ı ele almak

Açıklama:

Hayız ve nifas durumunda olan kadınların mamaz, oruç ve hacda tavaf gibi
ibadetleri yapabilmeleri, Kur’ân’ı ele almaları ve Kur’ân okuyabilmeleri
ve kocalarının kendileriyle cinsel ilişkiye girebilmesi için boy abdesti almaları gereklidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

I. Dinmeyen burun kanaması
II. Tutulamayan idrar
III. Bir yaradan sürekli kan akması
IV. Lohusalık
V. Adet hali
Yukarıdakilerden hangisi istihaza yani bir özür hali olarak değerlendirilir?

II, III

IV, V

I, III, V

I, II, III

I, II, III, IV, V

Açıklama:

İstihâze kanı, dinmeyen burun kanaması, tutulamayan idrar veya bir yaradan
sürekli kan akması gibi bir özür (mazeret) halidir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

“Doğrusu, hemtemizlenen hem de Rabbinin adını anıp namaz kılan kurtuluşa ermiştir” (el-A’lâ, 87/14-15) ayeti tam olarak aşağıdaki seçeneklerden hangisini anlatmaktadır?

İbadet ve temizlik ilişkisinin ne kadar ayrılmaz olduğunu

Rabbinin adını anıp her türlü ibadet eden kişinin temizlenip kurtuluşa ulaşacağını

Namaz kılan kişinin temizleneceği ve Allah'ın lütfuna ulaşacağını

Temiz olmanın günahlarından arınmak ve namaz kılmak için önemli olduğunu

Tövbe edip Allah'a sığınan ve ibadetini yapan kişilerin kötülüklerden temizleneceğini

Açıklama:

Bir ayette, “Şüphesiz Allah çokça tövbe edenleri ve çok temiz olanları sever” (el-Bakara, 2/222) buyurularak maddi ve manevi temizliğe beraber işaret edilmiştir. Zira tövbe, yapılan kötülüklere pişmanlık duyduğunu Allah’a itiraf ederek ve O’ndan affını talep ederek gönlü manevi kirlerden temizlemektir. “Doğrusu, hem (maddeten ve manen) temizlenen hem de Rabbinin adını anıp namaz kılan kurtuluşa ermiştir” (el-A’lâ, 87/14-15) ayeti ise ibadet ve temizlik ilişkisinin ne kadar ayrılmaz olduğuna işaret etmektedir. Bir başka ayette şöyle buyurulmuştur: “…Orada (Kuba mescidinde) temizlenmeyi seven adamlar vardır. Allah da tertemiz olanları sever” (et-Tevbe, 9/108). Bu ayetlere göre Allah’ın hoşnut olduğu kimse maddeten ve manen temiz olandır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Hz. Peygamber bir hadislerinde temizlikle fıtrat arasında ilişki kurmuş ve şöyle buyurmuştur: “Sünnet olmak, etek tıraşı olmak, tırnak kesmek, koltuk altı kıllarını temizlemek, bıyıkları kısaltmak, sakalları uzatmak, misvak kullanmak, burna su çekmek, parmak boğumlarını yıkamak ve su ile tahâretlenmek fıtrattandır.” Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde ifade edilen düşünce Hz. Peygamber'in vermek istediği mesaja uygun değildir?

Temizlik evrenseldir.

İslamı, diğer dinlerden ayıran en önemli fark temizliktir.

Temizlik insana ait bir değerdir.

Temizlik bütün dinlerin ortak anlayışıdır.

İnsanlığının farkında olan temiz olmak zorundadır.

Açıklama:

Hadiste geçen fıtrat, peygamberlerin âdeti ve sünneti anlamına gelebileceği gibi, bütün din ve şeriatların ortaklaşa benimsedikeri uygulama da olabilir. Hatta bu kelimenin, insan olarak yaratılmanın tabii gerekleri gibi anlaşılması da mümkündür. Hz. Peygamber’in bu hususları fıtrata bağlamasından anlaşılmaktadır ki, temizlik evrensel ve insana ait bir değer ve özelliktir. Bu hadisin vermek istediği temel mesajlardan biri şudur: İnsana temizlik yaraşır, insanlığının farkında olan temiz olmak zorundadır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

İslâm dininin kabul ettiği hükmi kirlilik, “hükmi necâset”, aşağıdaki seçeneklerde belirtilen hangi durumlar için söylenir?

Abdesti olmayan ve namaz kılmayan kimseler için

Komşu hakkı gözetmeyen ve yalan söyleyen kimseler için

Abdesti olmayan ve cünüp olan kimseler için

Cünüp olan ve Cuma namazına gitmeyen kimseler için

Doğum yapan loğusa kadın ve emziren kadınlar için

Açıklama:

İslâm dininin kabul ettiği hükmi kirlilik haline hades denir. Bu tamamen dinî ve bu dini kabul edenlere mahsus bir değerlendirmedir. “Hükmi kirlilik”, “hükmi necâset” denmesinin sebebi de budur. Yani din, bu gibi durumları kirlilik kabul ettiği için dindar insan böyle hallerde kendisini manen kirli hisseder. Bu gibi durumlarda olanlar maddeten temiz olsalar da, dinin önerdiği özel temizlik şekilleriyle temizlenmedikçe kirli sayılırlar. Buna göre bazı organların yıkanması ve ıslak elle meshedilmesinden ibaret olan abdestin bozulması sonucu abdestsiz olan kimseler, cinsel ilişki başta olmak üzere, cünüplüğü meydana getiren durumlardan biriyle karşı karşıya kalanlar, doğum yapan loğusa kadın ve âdet günleri içerisinde bulunan hayızlı kadın maddeten temiz olsa da, dine göre hükmen kirli sayılır. Bu durumda olan kimselerin hem maddeten hem de hükmen temiz olabilmesi için dinin önerdiği özel temizlik şekli olan normal abdest ve gusül abdestini almaları gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Beden, elbise ve namaz kılınacak yerden hakiki pisliklerin giderilmesine İslami Fıkıh dilinde ne ad verilir?

Hadesten tahâret

Nezâfet

Tahâret

Necâsetten tahâret

Tezkiye

Açıklama:

Temizlenme (tezkiye) ise daha çok ahlak ve tasavvuf ilminin konusudur. Buna göre kavram olarak temizlik (tahâret), hakiki pisliklerin giderilmesi ve hükmi kirliliklerin kaldırılmasıdır. Hükmi temizlik aynı zamanda maddi temizliği de kapsamaktadır. Beden, elbise ve namaz kılınacak yerden hakiki pisliklerin giderilmesine “necâsetten tahâret” denilir. Abdestsizlik, cünüplük, hayız (aybaşı) ve nifas (loğusalık) durumlarında insanda meydana geldiği düşünülen pisliklerin kaldırılmasına ise “hadesten tahâret” adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Kalbin her türlü kötü duygulardan (manevi kirlerden) arındırılması manasına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Tezkiye

Neces

Hayız

Nifas

İstihâza

Açıklama:

İslâm’ın hedeflediği temizlik için bu çerçevedeki maddi temizliğin yerine getirilmesi ile yetinilmemiş, kalbin her türlü kötü duygulardan arındırılması (tezkiye) olarak tanımlayabileceğimiz manevi temizlik de şart koşulmuştur. Bu iki tür temizlik yanında tamamen dinî bir belirleme ve özellik arzeden hükmi temizlik de emredilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Kuran'da manevi pislik anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Tezkiye

Nifas

Hades

İstihâza

Necis

Açıklama:

Zira pislik ve kirlilik imanla bağdaşmayan bir durumdur. Nitekim imanın zıddı olan şirk Kur’ân’da manevi bir pislik (neces) olarak nitelendirilmiştir (et-Tevbe, 9/28).
Fıkıh dilinde manevi-hükmi pisliği ifade etmek için “hades” kelimesi kullanılmaktadır. Buna göre hades, abdestsizlik veya cünüplük sebebiyle insanda meydana geldiği düşünü- len hükmi, kirliliği veya bu kirliliğin sebebini ifade etmektedir. Hades, bazı ibadetlerin yapılmasına dinen engel kabul edilen ve hükmen necâset sayılan bir durumdur. Hükmi kirlilik olan hades, büyük hades (hades-i ekber) ve küçük hades (hades-i asğar) olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

İslam dininde maddi anlamda kirli ve pis olma ifadesinin karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

Neces

Tezkiye

Nifas

İstihâza

Necis

Açıklama:

Maddi anlamda kirli ve pis (necis) olmak yanında dinimiz bazı durumları maddi boyutunun ötesinde, hükmen kirlilik kabul etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi İslam dininin kabul ettiği hükmi kirlilik çeşitlerinden birisi değildir?

Cünüplük

Hayız

Abdestsizlik

Nifas

Tezkiye

Açıklama:

Mesela,abdestsizlik ve cünüplük (hades) dinin kabul ettiği hükmî kirlilik hallerindendir. Abdesti olmayan ve cünüp olan kimse, maddeten temiz olsa bile, bazı ibadetleri yapamayacağı için dinimize göre hükmen kirli kabul edilir.
Cünüplük, abdestsizlik, nifas ve hayız hali manevi-hükmi pislik çeşitlerindendir. Tezkiye ise ruhu arındırmak demek olup hükmi pislik çeşitlerinden değildir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Fıkıh literatüründe temizliği ifade etmek için hangi kavram kullanılır?

Tezkiye

İstihâza

Hades

Taharet

Nifas

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 30

Fıkıh literatüründe maddi-hakiki pislik ve kirlilik kavramını ifade etmek için hangi kavram kullanılır?

Tezkiye

Taharet

Hades

İstihâza

Necaset

Açıklama:

Fıkıh literatüründe maddi-hakiki pislik ve kirlilik, beden, elbise veya namaz kılınacak yerde necâset denilen maddi veya hakiki pisliklerin bulunması durumudur. Necâset, maddi pislik ve kirlilik demektir.
Tahâret nezâfetten daha kapsamlıdır. Çünkü tahâret, hem maddi ve hakiki pisliklerden (necâset) hem de hükmi kirlilik halinden (hades) temizlenmeyi kapsamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi dinen ve fıkhen necis sayılan maddelerden değildir?

Eti yenen hayvanın salyası

Akan kan

Domuz eti

Alkol

İnsan idrarı

Açıklama:

Fıkıh bilginleri dinen necis sayılan ve namaz kılacak kimsenin beden, elbise ve namaz kılacağı yerde bulunduğu takdirde namazın sıhhatini engellemeyecek necâset miktarını belirlemeye çalışmışlardır. Bu belirlemeyi yaparken de hangi maddelerin pis olduğunu açıklamışlardır. Buna göre dinen ve fıkhen necis sayılan maddeler ana hatlarıyla şöyledir: Akan kan, domuz eti, sarhoş edici içkiler, insan idrarı, dışkısı, ağız dolusu kusmuğu, eti yenmeyen hayvanların salyası, eti, idrar ve dışkısı necistir. Etinin yenmesi ister helal isterse haram olsun, akıcı kanı olan kara hayvanlarından olup dinî usûle uygun biçimde boğazlanmadan ölen veya öldürülen hayvanların etleri de necistir. Bu sayılan maddelerin necis olduğunda görüş birliği vardır.
Dinen ve fıkhen necis sayılan maddeler ana hatlarıyla şöyledir: Akan kan, domuz eti, sarhoş edici içkiler, insan dışkısı, idrarı ve ağız dolusu kusmuğu, eti yenmeyen hayvanların salyaları, eti, idrarı ve dışkısı. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Hanefi mezhebine göre abdestin farzı kaçtır?

Açıklama:

Abdestin farzları, bir fiilin abdest sayılabilmesi için onda bulunması zorunlu olan ana unsurları ifade eder. İlgili ayette de zikredildiği üzere abdestin farzları dörttür
Abdestin farzı 4'tür: Yüzü yıkamak, kolları dirseklerle birlikte yıkamak, başı meshetmek ve ayaykları topuklarla birlikte yıkamak. Abdestin bu dört farzında sünni fıkıh mezhepleri görüş birliği etmiş, ancak Hanefiler dışındaki üç mezhep bu farzlara başkalarını da eklemiştir.Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi abdestin sünnetlerinden biri değildir?

Abdeste niyet etmek

Suyu ölçülü kullanmak

Besmele ile başlamak

Elleri bileklerle beraber 3 defa yıkamak

Dişleri fırçalamak

Açıklama:

Abdestin başlıca sünnetleri şunlardır: Abdeste niyet etmek, besmele ile başlamak, önce elleri bileklerle birlikte üç defa yıkamak, ağız ve burnu su ile iyice temizlemek (mazmaza ve istinşak), dişleri fırçalamak, sakalın içine su girmesini sağlamak, el parmaklarını birbirine sokup ovuşturmak, başın tamamını elin ıslaklığıyla meshetmek, boynu meshetmek, abdest uzuvlarını yıkarken bu sayılan sıraya uymak, abdeste sağ uzuvlardan başlamak, bu uzuvları üçer defa yıkamak ve su ile iyice ovmak, abdest azalarını yıkarken araya başka bir şey sokmamak.
Suyu ölçülü kullanmak abdestin adaplarındandır. Diğer seçenekler ise abdestin sünnetleri arasında yer alır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Hanefî ve Hanbelîlere göre guslün farzı kaçtır?

Açıklama:

Hanefî ve Hanbelîlere göre, gusülde ağız ve burnun içi bedenin dış kısmından sayılmıştır. Bu mezheplere göre guslün farzı üçtür. Bunlar da; ağzı su ile yıkamak (mazmaza), burna su çekmek (istinşak) ve bütün vücudu yıkamaktır. Mâlikî ve Şâfiîlere göre ağız ve burnun içini yıkamak sünnettir. Hanefilere göre gusülde niyet sünnet, diğer mezheplere göre farzdır. Mâlikilere göre vücudu ovalamak ve gusül işlemlerinde ara vermemek farzdır.
Hanefi ve Hanbelilere göre guslün farzı 3'tür: Ağzı su ile yıkamak, burna su çekmek ve bütün vücudu yıkamak. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

İslam inancına göre dinen ve fıkhen domuz eti, sarhoş edici içkiler, insan idrarı, dışkısı, ağız dolusu kusmuğu gibi temiz olmayan şeylere ne ad verilir?

Nezâfet

Hades

Tezkiye

Tâhir

Necaset

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

Çaylak, doğan gibi yırtıcı kuşların artığı olan sular İslam Fıkhı açısından aşağıdaki su gruplarından hangisine dâhildir?

Temiz ve temizleyici özellik taşıyan sular

Temiz ve temizleyici olmakla birlikte kullanılması mekruh olan sular

Temiz fakat temizleyici olmayan sular

Temiz ve temizleyici olmayan sular

Temizliğinde şüphe bulunan sular

Açıklama:

Temiz ve temizleyici olmakla birlikte kullanılması mekruh olan sular: Tavuk ve ördeğin, kedi gibi eti yenmeyen ve evde bulunması câiz olan evcil hayvanların (köpek böyle değildir), çaylak, doğan gibi yırtıcı kuşların artığı olan sular bu gruba dâhildir. Evcil hayvanlara tanınan bu istisna, sakınılmasının imkânsızlığından ötürü, Hz. Peygamber tarafından getirilmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Tuvaletten sonra idrar yolunda kalabilecek damla ve sızıntıların tamamen kesilmesi için bir süre bekleme ve bundan sonra uzvun dışına çıkan idrar yaşlığını temizleme işlemine ne ad verilir?

İstibrâ

İstincâ

Teyemmüm

Kulleteyn

Mutahhir

Açıklama:

İstibrâ : Tuvaletten sonra idrar yolunda kalabilecek damla ve sızıntıların tamamen kesilmesi için bir süre bekleme ve bundan sonra uzvun dışına çıkan idrar yaşlığını temizleme işlemidir. Namazın sıhhati için istibrânın önemi büyüktür. Çünkü -özür hali dışında-, vücuttan idrar sızıntısı olduğu sürece abdest geçerli olmaz. Bunun için son damlaların kesildiğinden emin olmadan abdeste başlanmamalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi sünnî fıkıh mezheplerinden Hanefîler’e göre abdestin farzları arasında yer almaz?

Yüzü yıkamak.

Kolları dirseklerle birlikte yıkamak.

Başın tamamını meshetmek.

Suyun abdest azalarına ulaşmasını sağlamak.

Ayakları topuklarla birlikte yıkamak.

Açıklama:

Abdestin farzları, bir fiilin abdest sayılabilmesi için onda bulunması zorunlu olan ana unsurları ifade eder. İlgili ayette de zikredildiği üzere abdestin farzları dörttür:

Yüzü yıkamak.

Kolları dirseklerle birlikte yıkamak.

Başı meshetmek.

Ayakları topuklarla birlikte yıkamak.

Abdestin bu dört farzında sünnî fıkıh mezhepleri görüş birliği etmişlerdir. Ancak Hanefîler’in dışındaki üç mezhep bu farzlara başkalarını da eklemişlerdir. Ancak Hanefilere göre başın dörtte birini el içinin ıslaklığıyla meshedilmesi yeterlidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Guslün sünnet ve adabına göre cünüp olan bir şahıs aşağıdaki seçeneklerde belirtilenlerden hangisini yapabilir?

Farz veya nâfile herhangi bir namaz kılmak

Kâbe’yi tavaf etmek

Mushafı eline almak

Fâtiha, İhlâs, Âyetü'l-kürsî gibi sûre ve ayetleri okumak

Camiye girmek ve orada bulunmak

Açıklama:

Cünüp olan kimseye dinen bazı kısıtlamalar getirilmiştir. Buna göre, cünüp kimse temizleninceye kadar, farz veya nâfile herhangi bir namaz kılamaz, tilâvet secdesi yapamaz, Kâbe’yi tavaf edemez, Mushafı eline alamaz, camiye giremez ve orada bulunamaz. Ancak bu kimseler dua ve zikir amacıyla besmele çekip Fâtiha, İhlâs, Âyetü'l-kürsî gibi sûre ve ayetleri okuyabilirler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi hayızlı ve nifaslı kadınların tabi oldukları dinî hükümlerden birisi değildir?

Boy abdestinin (gusül) gerekmesi

Cinsel ilişkinin yasak olması

Kadının âdet görmekle ergen sayılması

Namazdan muaf tutulması,

Her sahur sonrası abdest alıp oruca öyle niyet etmesi,

Açıklama:

Hayızlı ve Nifaslıya Ait Dinî Hükümler Şunlardır:
Boy abdestinin (gusül) gerekmesi ,cinsel ilişkinin yasak olması,Kadının âdet görmekle ergen sayılması,Namazdan muaf tutulma ve orucun ertelenmesi. Bu durumdaki kadınlar oruc tutamaz. Oruçların temizlendikten sonra tutulacağı hususlarında görüş birliği vardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

İslamiyete göre kalbin her türlü kötü duygulardan arındırılması ne anlama gelir?

Sahih

Tezkiye

Taharet

Necis

Edep

Açıklama:

İslâm’ın hedeflediği temizlik için bu çerçevedeki maddi
temizliğin yerine getirilmesi ile yetinilmemiş, kalbin her türlü kötü
duygulardan arındırılması (tezkiye) olarak tanımlayabileceğimiz manevi
temizlik de şart koşulmuştur. Sahih ibadetlerin geçerli olması, necis pis anlamına geldiğinden doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 42

İçine temiz bir maddenin katılmasıyla tabii özellik ve niteliğini kaybeden mutlak sulara veya tabii bir oluşumla meydana gelip özel bir isimle anılan sulara ne ad verilir?

Mukayyet su

Mutlak su

Durgun su

Temiz ve temizleyici olmayan su

Temiz ve temizleyici özellik taşıyan su

Açıklama:

Mutlak su: Özellik ve tabii durumunu koruyan, içine özelliğini
değiştirecek başka maddelerin karışmadığı sudur. Kar, yağmur, göl, ırmak,
deniz, kaynak ve kuyu suları bu grupta yer alır. Mukayyet su: İçine temiz bir maddenin katılmasıyla tabii özellik ve niteliğini kaybeden mutlak sulara veya tabii bir oluşumla meydana gelip özel
bir isimle anılan sulara bu ad verilir. Meyve suyu, gül suyu, maden suyu birer mukayyet su örneğidir. C,D ve E seçenekleri de bu tanıma uymadığından cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi abdestin farzları arasında yer almaz?

Elleri bileklerle birlikte yıkamak

Yüzü yıkamak

Kolları dirseklerle birlikte yıkamak

Başı meshetmek

Ayakları topuklarla birlikte yıkamak

Açıklama:

Abdestin farzları dörttür; 1.Yüzü yıkamak, 2. Kolları dirseklerle birlikte yıkamak, 3. Başı meshetmek, 4. Ayakları topuklarla birlikte yıkamak. Elleri yıkamak bunların arasında yer almaz. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Hükümleri bakımından abdest kaç kısma ayrılır?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Abdest, farz, vacip, ve mendup olmak üzere üç kısma ayrılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Sözlükte, bir işe yönelmek, bir şeyi kastetmek gibi anlamlara gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Tavaf

Mazmaza

İstinşak

Necis

Teyemmüm

Açıklama:

Gusülde ağzı su ile yıkamak (mazmaza), burna su çekmek (istinşak), necis pis anlamlarına gelir.Teyemmüm ise sözlükte, bir işe yönelmek, bir şeyi kastetmek gibi anlamlara gelir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Terim olarak rahmin içindeki damarlardan hayız ve nifas hali dışında ve bir hastalık veya yapısal bozukluk sebebiyle gelen kana ne ad verilir?

Hayız

Nifaz

İstihâza

Fıkıh

Nafile

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi maddi kirliliğin ötesinde, dinin kirlilik hali olarak kabul ettiği abdestsizlik ve cünüplük durumlarından yine dinin öngördüğü biçimde temizlenmek anlamına gelir?

Manevi temizlik

Hükmi temizlik

Sembolik temizlik

Çevre temizliği

Teyemmüm

Açıklama:

Maddi temizlik, kişinin öncelikle beden, elbise, namaz kılacağı yerin, çevresinin ve her şeyinin dinin pis kabul ettiği maddelerden arındırılmasıdır. Manevi temizlik, kalbin kötülük, kin, haksızlık, çekememezlik, düşmanlık gibi dinin hedefi olan güzel ahlaka aykırı davranış ve düşüncelerden temizlenmesi ve erdemlerle süslemesi demektir. Hükmi temizlik, maddi kirliliğin ötesinde, dinin kirlilik hali olarak kabul ettiği abdestsizlik ve cünüplük durumlarından yine dinin öngördüğü biçimde temizlenmektir.C, D ve E seçenekleri de yanliş olduğundan cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi İslam'da hedeflenen ideal temizliğin üçüncü aşamasında temizlenmesi gerekenler arasına girmez?

Gusül

Gıybet

Haram yeme

Haset

Hırs

Açıklama:

İslamiyette hedeflenen ideal temizliğin üç aşaması vardır. Birinci aşama, beden, elbise ve çevre temizliği şeklinde ifade edilebilecek olan maddi temizliktir. Bu temizlik, ibadetlerin önşartı olarak ve onlara hazırlık olduğu için aynı zamanda ibadet kapsamında değerlendirilmiştir. İkinci aşamada abdest ve gusül gibi esasen ibadet amaçlı temizlik gelmektedir. İbadetlerden alınması gereken haz ve Allah ile iletişim kurabilmek büyük ölçüde bu temizliklere bağlı olduğu için bunlar yerine getirilmeden ibadete başlanılamaz. Üçüncü aşamada kişinin azalarını gıybet, yalan, haram yeme, haset, kibir, hırs ve gösteriş gibi kötü huylardan temizlemesini hedefleyen ahlakî ve manevi temizlik gelir. Gusül bunların arasında yer almadığı için cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi nifaz ile ilgili olarak yanlış verilmiş bir bilgidir?

Hayızlı kadın gibi loğusa da maddeten temiz sayılır

Loğusalığın en kısa süresi için bir sınır yoktur

Nifasın başlangıcı, el ayak gibi organları belirmiş bir çocuğun dünyaya gelmesiyle başlar

Loğusalığın en uzun süresi hanefilere göre altmış gündür.

Henüz organları belirmemiş bir düşükten dolayı nifas hükümleri uygulanmaz

Açıklama:

Nifas, doğumun arkasından gelen kandır. Bu kanın gelmesiyle kadında bazı ibadetleri yapmaya engel olan hükmi kirlilik (hades) durumu oluşur. Dilimizde bu duruma loğusalık, nifas halindeki kadına da loğusa denir. Hayızlı kadın gibi loğusa da maddeten temiz sayılır. Dolayısıyla onun da, bedeni, artığı, teri ve pişirdiği temizdir. Loğusalığın en kısa süresi için bir sınır yoktur. Bir gün bile sürebilir. Bu süreyi belirleyen bir ayet veya hadis olmadığından, loğusalığın var olduğu süre dikkate alınır. Bu süre de kadınlara göre değişebilir. Hanefilere göre en uzun süresi kırk, Şâfiîlere göre ise altmış gündür. Azami süreden sonra gelen kan istihâza kanı sayılır. Nifasın başlangıcı, el ayak gibi organları belirmiş bir çocuğun dünyaya gelmesiyle başlar. Henüz organları belirmemiş bir düşükten dolayı nifas hükümleri uygulanmaz. D seçeneğinde Hanefilere göre altmış gün dendiği için cevap D dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi temizlik kavramıyla ilgili yanlış bir ifadedir?

Fıkıh literatüründe temizliği ifade etmek için “tahâret”, yer yer de “nezâfet” kelimesi kullanılmaktadır.

Dinî literatürde temizlik kavramı, hem necâset denilen maddi, hem hades adı verilen hükmi pisliklerden ve kirlerden temizlenmeyi hem de kalbe hâkim olan ahlaki ve manevi kirleri kapsayacak kadar geniş bir alanı ifade etmektedir.

Fıkıh dilinde temizlik kelimesi, daha çok ve doğrudan, maddi ve hükmi pisliklerden temizlenmeyi ifade etmek için kullanılmaktadır.

Kavram olarak temizlik (tahâret), hakiki pisliklerin giderilmesi ve hükmi kirliliklerin kaldırılmasıdır.

Beden, elbise ve namaz kılınacak yerden hakiki pisliklerin giderilmesine “hadesten tahâret” denilir.

Açıklama:

Fıkıh literatüründe temizliği ifade etmek için “tahâret”, yer yer de “nezâfet” kelimesi kullanılmaktadır. Ancak tahâret nezâfetten daha kapsamlıdır. Çünkü tahâret, hem maddi ve hakiki pisliklerden (necâset) hem de hükmi kirlilik halinden (hades) temizlenmeyi kapsamaktadır. Hatta bu kelimenin kalbin, gurur, kin, kıskançlık gibi ahlaki ve manevi kirlerden temizlenmeyi de kapsadığı ifade edilmektedir. Dinî literatürde temizlik kavramı, hem necâset denilen maddi, hem hades adı verilen hükmi pisliklerden ve kirlerden temizlenmeyi hem de kalbe hâkim olan ahlaki ve manevi kirleri kapsayacak kadar geniş bir alanı ifade etmektedir. Ancak fıkıh dilinde temizlik kelimesi, daha çok ve doğrudan, maddi ve hükmi pisliklerden temizlenmeyi ifade etmek için kullanılmakta, öncelikli olarak da, beden, elbise ve namaz kılınacak yerin temizliği ile ilgili kuralları anlatmaktadır. Bundan dolayı tahâretin ifade ettiği temizliğe “ibadet amaçlı temizlik” denilmektedir.Beden, elbise ve namaz kılınacak yerden hakiki pisliklerin giderilmesine “necâsetten tahâret” denilir. Abdestsizlik, cünüplük, hayız (aybaşı) ve nifas (loğusalık) durumlarında insanda meydana geldiği düşünülen pisliklerin kaldırılmasına ise “hadesten tahâret” adı verilir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Sadece hakiki ve maddi pisliklerden temizlenmeyi ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Nezâfet

Tahâret

Necâset

Tezkiye

Hades

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi necis sayılan maddelerin çeşitleri hakkında yanlış ifade barındırmaktadır?

Akıcı olup olmaması bakımından necâset, katı (câmid) necâset ve akıcı (mâyi‘) necâset
olmak üzere iki kısımdır.

Gözle görülüp görülmemesi açısından görülen necâset (necâset-i mer’iyye), görülmeyen necâset (necâset-i gayr-i mer’iyye) olarak ayrılır.

Necisliği hakkında delil olup olmaması veya var olan delilin kuvveti bakımından ise
necâset, hafif (necâset-i hafîfe) ve ağır (necâset-i galîza) gibi kısımlara ayrılmıştır.

Ağır necâsetlerin pis olduğuna dair şer’î bir delil bulunmakta, aksine bir delil ise bulunmamaktadır.

Necis sayılan bu maddelerin hangisinin hafif, hangisinin ağır olduğu ve namazın sıhhatine engel olacak ve olmayacak miktarları fakihler tarafından açıklanmamıştır.

Açıklama:

Necis olan maddeler değişik açılardan kısımlara ayrılmıştır. Akıcı olup olmaması bakımından necâset, katı (câmid) necâset ve akıcı (mâyi‘) necâset olmak üzere iki kısımdır. Gözle görülüp görülmemesi açısından da ikiye
ayrılan necâsetin bu kısımları şöyledir: Görülen necâset (necâset-i mer’iyye), belli bir hacmi olup kuruduktan sonra gözle görülebilen necâsettir. Görülmeyen necâset (necâset-i gayr-i mer’iyye) ise hacmi olmayan, donup kalmayan ve kuruduktan sonra gözle görülmeyen necâsettir. Necisliği hakkında delil olup olmaması veya var olan delilin kuvveti bakımından ise necâset, hafif (necâset-i hafîfe) ve ağır (necâset-i galîza) gibi kısımlara ayrılmıştır. Hafif necâsetlerin pis olduğuna dair şer’î bir delil bulunmakla beraber aksine bir görüş de bulunmaktadır. Bu tür necâsetler söz konusu delile göre murdar ve pis kabul edilmekte ise de, diğer bir delile göre pis sayılmazlar. Hafif diye adlandırılmaları da esasen buradan kaynaklanmaktadır. Ağır necâsetlerin pis olduğuna dair şer’î bir delil
bulunmakta, aksine bir delil ise bulunmamaktadır. Bu sebeple de bunların pis ve murdar olduğunda görüş birliği bulunmakta ve ağır necâset olarak kabul edilmektedirler. Necis sayılan bu maddelerin hangisinin hafif, hangisinin ağır olduğu ve namazın sıhhatine engel olacak ve olmayacak miktarları fakihler tarafından ayrıca belirlenmiştir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Su ile yıkama, suda kaynatma, ateşe sokma, silme, ovalama, kurutma gibi yollar hangi pislikten temizlenmek için kullanılmaktadır?

Manevi pislik

Hükmi pislik

Ahlaki pislik

Maddi-hakiki pislik

Tüm pislik türleri

Açıklama:

Maddi ve hakiki temizlik, beden, elbise ve namaz kılınacak yeri dolayısıyla çevreyi necâsetten temizlemektir. Dinen pis olarak kabul edilen maddi ve hakiki kirlilik çeşitli yollarla ve usûllerle giderilebilir. Fıkıh mezhepleri söz konusu usûller konusunda farklı görüş ve yaklaşımlar ileri sürmüşlerdir. Sosyal şartları ve ihtiyaçları dikkate alan Hanefî ve Mâlikî mezhebi, kolaylık ilkesine ağırlık vererek necâseti temizleme yolları konusunda daha müsamahalı davranmıştır. Şâfiî ve Hanbelî mezhebi ise, temizlik usûlleri konusunda daha sıkı şartlar getirmiştir. Maddi ve hakiki pislikten temizlenmek için önerilen yolları kısaca şöyle ifade edebiliriz: Su ile yıkama, suda kaynatma, ateşe sokma, silme, ovalama, kurutma, kazıma, üzerine toprak serpme, içindeki suyun tamamını veya bir kısmını boşaltma, kimyasal yapısını değiştirme (istihâle), tabaklama ve boğazlama. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Meyve suyu, gül suyu, maden suyu gibi sular nasıl ifade edilmektedir?

Mukayyet su

Mutlak su

Durgun su

Temiz su

Akarsu

Açıklama:

Mukayyet su: İçine temiz bir maddenin katılmasıyla tabii özellik ve niteliğini kaybeden mutlak sulara veya tabii bir oluşumla meydana gelip özel bir isimle anılan sulara bu ad verilir. Meyve suyu, gül suyu, maden suyu birer mukayyet su örneğidir. İçinde nohut, mercimek ve benzeri temiz şeylerin pişmesi sebebiyle incelik ve akıcılığını kaybeden sular da böyledir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi abdestin fazlarından biri değildir?

Yüzü yıkamak.

Kolları dirseklerle birlikte yıkamak

Başı meshetmek.

Enseyi meshetmek.

Ayakları topuklarla birlikte yıkamak.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 56

Sözlükte, akmak anlamına gelen, fıkıh terimi olarak, ergenlik çağına giren sağlıklı bir kadının rahminden hastalık ve lohusalık dışında belirli aralıklarla ve bir süre kan gelmesini anlamı taşıyan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Mesh

Nifaz

Teyemmüm

İstihâza

Hayız

Açıklama:

Sözlükte, akmak anlamına gelen hayız, fıkıh terimi olarak, ergenlik çağına giren sağlıklı bir kadının rahminden hastalık ve lohusalık dışında belirli aralıklarla ve bir süre kan gelmesidir. Bu durum kadınlarda ergenlikten menopoz dönemine kadar, süresi kadından kadına farklı olsa da, her ay devam eder. Dilimizde bu durumu ifade etmek için “âdet hali”, “aybaşı”, “âdet kanaması” gibi ifadeler kullanılır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Kadının âdet ve lohusalık dışındaki kanamalarının genel adına ne denir?

Hayız

Teyemmüm

Nifaz

İstihâza

Gusül

Açıklama:

Fıkıhta “özür kanı” olarak da adlandırılan istihâza, terim olarak rahmin içindeki damarlardan hayız ve nifas hali dışında ve bir hastalık veya yapısal bozukluk sebebiyle gelen kana denilir. Buna göre istihâza, kadının âdet ve lohusalık dışındaki kanamalarının genel adıdır. Fıkıh bilginleri, hayız ve nifasın âzami sürelerini belirlemeye çalışırken, hayız ve nifas kanı ile istihâza kanını birbirinden ayırt etmeyi de hedeflemişlerdir. Aynı zamanda onlar bu konuda kadınlara genel ve pratik bir ölçü vermek de istemişlerdir. Bu konuda her bir kadının kendi tecrübe ve kanaati önem taşır. Ancak bir hastalık durumu söz konusu olduğu için, nihaî olarak tıp biliminin tesbitlerinin ölçü alınması gerekir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Hayız ve Nifaz durumlarında kadınların tabi oldukları dini hükemlere bakıldığında aşağıdakilerden hangisi yanlış bir hükmü içeren seçenektir?

Kadınların bazı ibadetleri yapmaları ve cinsel ilişkiye girmeleri haramdır.

Genç kız âdet görmeye başlayınca ergen sayılır ve namaz, oruç, hac, zekât gibi dinî emir ve yasakların muhatabı olur.

Âdetli ve loğusa kadının namaz kılması ve oruç tutması câiz değildir.

Hayız süresince terk edilen namazların kazâ edilmesi gereklidir.

Oruçlar temizlendikten sonra tutulmalıdır.

Açıklama:

Hayız ve nifas, bir nevi abdestsizlik ve cünüplük hali, yani hükmi kirlilik (hades) veya mazeret kabul edilir. Bu durumda olan kadınların tabi oldukları dinî hükümler kısaca şöyledir:
1. Boy abdestinin (gusül) gerekmesi ve cinsel ilişkinin yasak olması: Hayız ve nifas durumunda olan kadınların bazı ibadetleri yapmaları ve cinsel ilişkiye girmeleri haramdır. Dolayısıyla bu durumları sona eren kadınların boy abdesti almaları gerekir. Namaz, oruç ve hacda tavaf gibi ibadetleri yapabilmeleri, Kur’ân’ı ele almaları ve Kur’ân okuyabilmeleri ve kocalarının kendileriyle cinsel ilişkiye girebilmesi için böyle bir abdesti almaları farzdır.
2. Kadının âdet görmekle ergen sayılması: Genç kız âdet görmeye başlayınca ergen sayılır ve namaz, oruç, hac, zekât gibi dinî emir ve yasakların muhatabı olur.
3. Namazdan muaf tutulma ve orucu erteleme: Âdetli ve loğusa kadının namaz kılması ve oruç tutması câiz değildir. Hayzın bu iki ibadetin ifasına engel bir mazeret sayıldığında fıkıh bilginleri görüş birliği etmişlerdir. Hayız süresince terk edilen namazların kazâ edilmesinin gerekmediği, oruçların ise temizlendikten sonra tutulacağı hususlarında da görüş birliği vardır. Bu konudaki görüş birliğinin delili, Hz. Peygamber'in bilgi ve onayı dâhilinde cereyan eden uygulamalardır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi hükmi kirlilik halidir?

Ayağın kanaması

Elbiseye idrar sıçraması

Ağız dolusu kusma

Cünüplük

Hamilelik

Açıklama:

İlk üç çeldirici abdest gerektiren doğal kirlilik durumudur. E şıkkı kirlilik hali değildir. Hükmi kirlilik hali 'D' şıkkında doğru olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Hristiyanlarda gusül (büyük abdest) ve abdest yoktur. Dinsel anlamda su ile yıkanmaya sadece bu dine yeni girenlerin kutsal suya batırılması olarak bakılır. Hristiyanlıktaki bu ritüel hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Hades

Taharet

Necaset

Vaftiz

Haç çıkarma

Açıklama:

Hristiyanlıktaki dinsel yıkanmaya 'Vaftiz' ya da 'vaftiz etme' denir. Doğru cevap 'D'

Doğru Cevap: D

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi bir manevi kirlilik hali değildir ?

İstifra etmek

Kindar olmak

Kıskanç olmak

Kibirli olmak

Hased etmek

Açıklama:

Haset etmek ve kıskançlık aynı manada olup B ve D maddelerindeki gibi kalben ( manevi) kirliliği ifade ederler.İstifra etmek yani kusmak ise maddi bir kirlilik halidir. Doğru cevap 'A'

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi 'Hükmi Temizlik'tir?

Dedikodu yapmamak

Abdest

Teyemmüm

Kurban kesmek

Namaz mahalinin temizliği

Açıklama:

Hükmi temizlik Teyemmüm ve Gusül için geçerli olan bir tanımdır. B ve E şıkları dinde ibadet için doğal temizliği ifade ederken Kurban kesmek bir ibadet türü ve manevi temizlenmeye yol olsa da çeldiricidir. A seçeneği ise manevi temizlikle alakalıdır. Hükmi Temzilik: İnsanın bazı ibadetleri yapmasına engel kabul edilen, hükmen kirli olma haline hades denir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Teyemmüm abdestiyle ilgili verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Teyemmüm abdestinin farzı dörttür

Teyemmüm abdestine her durumda başvurulabilir

Teyemmüm abdesti kişinin yaşadığı yerde etkili olan iklim şartlarıyla ilgilidir

Kişi teyemmüm abdesti aldıktan sonra sulak bir alana yakın yerde namaz kılmalıdır

Su kaynağının sağlık açısından tehlikeli yarattığı durumlarda teyemmüm edilebilir

Açıklama:

A seçeneği: Teyemmümün iki farzı vardır: Bunlardan biri niyet, diğeri ise elleri iki defa temiz bir toprağa veya taş, kum gibi toprak cinsi maddelere vurup birinci vuruşta yüzü, ikincisinde de kolları meshetmektir.
B seçeneği: Teyemmüm abdestine iki durumda başvurulabilir: Abdest veya gusle yetecek miktarda suyun bulunmaması ve suyu kullanmayı engelleyen fiili bir durumun veya suyu kullanmamak için dinen geçerli bir mazeretin bulunması.
C seçeneği: Teyemmüm abdesti kişini yaşadığı iklim şartlarıyla değil; suyun kullanılabilme ya da kullanılamama durumuyla ilgilidir.
D seçeneği: Hanefilere göre, namazı teyemmümle kıldıktan sonra su bulunursa vakit çıkmamış bile olsa kılınan bu namazın iadesi gerekmez. Şâfiiler bu durumda iadeyi gerekli görür.
E seçeneği doğru cevaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Katı ve sıvı ağır pislik namazın sıhhatine engel olur. Namazın sıhhatli olması ve namazın mekruh olmaması için alimlerce öngörülen (hoşgörülen) azami pislik sınırı ölçütü nedir?

Katı için 1 gramdan fazlası sıvı için bir damla

Katı için 1 gram sıvı için bir ağız dolusu

Katı için 3.5 gram sıvı için bir avuç içi

Katı için 5 gram sıvı için 20 mili Litre

Hiçbiri

Açıklama:

Ağır pislik olarak kabul edilen necis madde katı ise yaklaşık 3.5 gramı (1 dirhem), sıvı ise el ayasını (avuç içi) aşan miktarı namazın sıhhatine engel olur. Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.Bu miktardaki pisliği gidermek mümkün olamazsa bunlar namazın sıhhatini engellemez.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Hangisi abdestin farzlarından değildir?

Başı meshetmek

Gargara etmek

Yüzü yıkamak

Kolları dirseklerle birlikte yıkamak

Ayakları topuklarla birlikte yıkamak

Açıklama:

Gargara etmek abdestin 4 şartından biri değildir. Bu şartlar A, C, D ve E şıklarında verilmiştir. Doğru yanıt 'B' şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi 'Mukayyet Su' tanımına girer?

Kar suyu

Yağmur Suyu

Gül Suyu

Kaynak Suyu

Kuyu Suyu

Açıklama:

C şıkkı hariç tüm diğer su çeşitleri 'Mutlak Su' olarak kabul edilen su sınıfına girmektedir. Doğru cevap 'C'

Doğru Cevap: C

Soru 67

Kadınların hayızlı iken yapamadıkları namaz ve oruç ibadetleri ile ilgili fıkıhçılar nasıl hüküm vermişlerdir?

Namaz vakitleri ve oruç günleri birebir kaza edilir.

Namaz vakitlerinin yarısı oruç günlerinin iki katı kaza edilir.

Namaz vakitleri bir misliyle, oruç günleri de gün başına 30 adet kaza gerektirir.

Namaz vakitleri kaza edilmez, oruç günleri kaza edilir.

Namaz vakitleri bire bir kaza edilir, oruç günleri kaza edilmez.

Açıklama:

Kadınlar hayızlı iken özürlü olarak kabul edilmiş, adet dönemleri bitene kadar namaz ve oruç ibadetleri yasaklanmıştır. Bu ibadetlerden namazın sonradan kazası gerekmez iken oruç günleri adedince başka zaman (oruç tutulması yasak günler haricinde) kaza edilebilir. Doğru yanıt 'D'

Doğru Cevap: D

Soru 68

Nifas doğumdan sonra kadından gelen kana verilen addır. Nifas halindeki kadına loğusa denir. İslam alimleri loğusalık süresi için ne karara varmışlardır?

1 gün

3 gün

Bir hafta

Bir ay

Kesin bir süresi yoktur. İhtilaflıdır.

Açıklama:

Kişiden kişiye göre farklılık gösterip bazen bir saat kadar sürebilen bu durum için islam alimleri belirli bir azami süre için anlaşmamışlardır. Hatta bu mezhepten mezhebe farklılık da gösterebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi manevi kirlerden arınmak anlamına gelmektedir?

Tezkiye

Neces

Sahih

İbadet

Nezafet

Açıklama:

Din, esası itibariyle manevi kirlerden arınma (tezkiye), Allah’ı tanıma, O’na itaat ve ibadet etmekten ibarettir. Nitekim imanın zıddı olan şirk Kur’ân’da manevi bir pislik (neces) olarak nitelendirilmiştir Nezâfet ise, sadece hakiki ve maddi pisliklerden temizlenmeyi ifade etmektedir. Maddi temizliğin, özellikle bazı ibadetlerin geçerli (sahih) olmasının şartları arasında sayılması onun ne kadar önemli olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi imanla bağdaşan bir durumdur?

Kişinin kıyafetlerinin kirli olması

Kişinin el ve yüz temizliğine dikkat etmemesi

Kişinin çocuklarına temizliği öğretmemesi

Kişinin evini sürekli temiz tutması

Kişinin kalbini temiz tutmaması

Açıklama:

Temizliğe verilen önemden dolayıdır ki, Yüce Allah’ın huzurunda durup namaz kılmak isteyen bir Müslümanın önce beden, elbise ve mekândan oluşan maddi temizliği yerine getirmesi sonra da kalbini temizlemesi istenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi Hz. Peygamberin hadislerinde temizlik ile fıtrat arasında kurduğu ilişkiyi ifade etmemektedir?

Sünnet olmak

Tırnak kesmek

Bıyıkları uzatmak

Sakalları uzatmak

Misvak kullanmak

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi Hz. Peygamberin temizlik konusundaki söz ve davranışları arasında yer almamaktadır?

Camiye giderken ve toplum içine çıkarken en temiz elbiselerini giymesi

Koku sürmekten kaçınılmasını tavsiye etmesi

Cemaate katılacaklardan çiğ soğan ve sarımsak yememelerini istemesi

İnsanların gelip geçtiği yola ve gölgeliklere abdest bozmayı yasaklaması

Haftada bir kez boy abdesti almayı tavsiye etmesi

Açıklama:

Hz. Peygamber, her konuda olduğu gibi, temizlik konusunda da söz ve davranışlarıyla Müslümanlara rehberlik etmiştir. Onun temizlikle ilgili açıklama ve uygulamalarında ruh, beden, elbise, ev, çevre temizliğine dair yeterli derecede örnek bulunmaktadır. Camiye giderken ve toplum içine çıkarken en temiz elbiselerini giymesi, güzel koku sürünmesi ve bunu tavsiye etmesi, çiğ soğan ve sarımsak yemekten sakınması ve cemaate
katılacaklardan bunları yememelerini istemesi, insanların gelip geçtiği yola ve gölgeliklere abdest bozmayı yasaklaması, hiç olmazsa haftada bir kez boy abdesti almayı ve beden temizliği yapmayı ısrarla tavsiye etmesi O’nun temizlik konusundaki güzel örnek ve rehberliğini göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi sadece hakiki ve maddi pisliklerden temizlenmeyi ifade etmektedir?

Tahâret

Nezâfet

Necâset

Hades

Tâhir

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 74

I. Kanaması durmuş yara
II. Eti yenmeyen hayvanın salyası
III. İnsan dışkısı
IV. Sarhoş edici içkiler
V. Pişmiş soğan ve sarımsak
Yukarıdakilerden hangileri dinen ve fıkhen necis sayılan maddeler arasında yer almaktadır?

Yalnız I

I ve V

II ve IV

II, III ve V

II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi temizliğinde şüphe bulunan sulardandır?

İçine sirke katılmış sular

Ördeğin artığı olan sular

Daha önce abdest alınmış sular

Kedinin artığı sular

Eşek ve katırın artığı sular

Açıklama:

Temizliğinde şüphe bulunan sular: Eşek ve katırın artığı olan suların temiz olup olmadığı şüpheli olduğu için hükmi temizlikte kullanılıp kullanılamayacağı da şüphelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

I. Yüzünü yıkamak II. Kollarını dirseklerle birlikte yıkamak III. Acele etmek IV. Başı meshetmek V. Ayakları topuklarla birlikte yıkamak Yukarıdakilerden hangileri abdestin farzları arasında yer almaktadır?

I, II ve III

III, IV ve V

I, II ve V

I, II, IV ve V

I, III, IV ve V

Açıklama:

Abdestin farzları, bir fiilin abdest sayılabilmesi için onda bulunması zorunlu
olan ana unsurları ifade eder. İlgili ayette de zikredildiği üzere abdestin
farzları dörttür:
1. Yüzü yıkamak.
2. Kolları dirseklerle birlikte yıkamak.
3. Başı meshetmek.
4. Ayakları topuklarla birlikte yıkamak.
Abdestin dinen geçerli (sahih) olması, farzların yanında bazı şartların yerine getirilmesine bağlıdır. Zira Hz. Peygamber abdest alırken acele eden ve abdest azalarını tam olarak yıkamayan bazı kimseleri ikaz ederek şöyle buyurmuştur: “Ökçeleri cehennemde yanacakların vay haline! Abdesti tam alın”.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi abdesti bozan durumlar arasında yer almamaktadır?

Bayılma

Ağızdan çıkan akıcı kan

Teyemmüm eden kişinin suyu bulamaması

İdrar kaçırma

Uyuma

Açıklama:

Fıkıh ve ilmihal kitaplarında detaylı bir şekilde sayılan abdesti bozan durumların belli başlıları şöyledir:
1. İdrar ve dışkı yollarından idrar, dışkı, meni, mezi, kan gibi bir necâsetin, herhangi bir sıvının veya maddenin çıkması ve yellenmek.
2. Vücudun herhangi bir yerinden kan, irin veya herhangi bir necis maddenin çıkması. Ağızdan çıkan akıcı kan, tükürükten fazla veya ona eşit ise abdesti bozar. Vücuttan çıkan kan çıktığı yerin çevresine dağılmadığı sürece abdesti bozmaz. Yaradan çıkan irin ve sarı su da böyledir. Çıktığı yerin dışına kendiliğinden dağılmayan bu sıvıların silinmesi halinde de abdest bozulmaz. Şâfıî’lere göre, idrar ve dışkı yollarının haricindeki bir yerden çıkan kan ve benzeri sıvı maddeler abdesti bozmaz. Ağız dolusu kusmak da abdesti bozar. Şâfiîlere göre kusmakla abdest bozulmaz.
3. Bayılma, delirme, sarhoş olma, uyuma gibi şuurun kontrolüne engel olan durumlar abdesti bozar.
4. Namazda yakındaki şahısların duyabileceği şekilde sesli olarak (kahkaha ile) gülmek. Hanefiler'e göre rükûlu ve secdeli namazda sesli gülme abdesti de bozar. Diğer mezhepler ise sadece namazın bozulacağı görüşündedir.
5. Cinsî münasebet veya kadınla fahiş (aşırı) temas ve dokunma. Şâfıîler'e göre, erkek ve kadının tenlerinin birbirine değmesi ile, Mâliki ve Hanbelîler'e göre ise temastan cinsel haz duyulması durumunda abdest bozulur.
6. Mazeret halinin sona ermesi. Teyemmüm eden kimse suyu bulunca, mestli kimsenin, mesh süresi dolunca, özürlü kimse için de namaz vakti çıkınca abdesti bozulmuş olur.

Doğru Cevap: C

Soru 78

I. Suyu bol kullanmak
II. Gusle besmele ve niyet ile başlamak
III. Gusül esnasında konuşmak
IV. Namaz abdesti gibi abdest almak
V. Bedenin herhangi bir yerinde kir ve pislik varsa onu gidermek
Yukarıdakilerden hangileri guslün belli başlı sünnet ve âdâpları arasında yer almaktadır?

I ve II

II ve IV

II, IV ve V

I, II ve IV

III, IV ve V

Açıklama:

Guslün belli başlı sünnet ve âdâpları şunlardır: Gusle besmele ve niyet ile
başlamak, öncelikle elleri ve avret yerini yıkamak, bedenin herhangi bir
yerinde kir ve pislik varsa onu gidermek, sonra namaz abdesti gibi abdest
almak, abdestten sonra önce üç defa başa, sonra sağ, sonra sol omuza üçer
defa su dökmek, sonra diğer uzuvları yıkamak, her defasında bedeni iyice
ovuşturmak, her azayı üçer defa yıkamak, suyu ölçülü kullanmak, yıkanırken
avret yerlerini örtmek, gusül esnasında konuşmamak.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdaki kelimelerden hangisi hükmi kirlilik halini ifade etmektedir?

Hades

Tahâret

Nezâfet

Teyemmüm

Necâset

Açıklama:

Maddi, manevi ve hükmi temizlik çeşitlerini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 80

“Sünnet olmak, etek tıraşı olmak, tırnak kesmek, koltuk altı kıllarını temizlemek, bıyıkları kısaltmak, sakalları uzatmak, misvak kullanmak, burna su çekmek, parmak boğumlarını yıkamak ve su ile tahâretlenmek .....................” (Müslim, “Tahâret”, 56; Ebû Dâvûd, “Tahâret”, 29; Tirmizî, “Edeb”, 14; Nesâî, “Ziynet”, 1).
Hadis metninde boş bırakılan yere gelmesi gereken kavram hangisidir?

İmandandır.

Takvadandır.

Fıtrattandır.

Salih ameldendir.

Muamelattandır.

Açıklama:

Hz. Peygamber bir hadislerinde temizlikle fıtrat arasında ilişki kurmuş ve şöyle buyurmuş- tur: “Sünnet olmak, etek tıraşı olmak, tırnak kesmek, koltuk altı kıllarını temizlemek, bıyıkları kısaltmak, sakalları uzatmak, misvak kullanmak, burna su çekmek, parmak boğumlarını yıkamak ve su ile tahâretlenmek fıtrattandır” (Müslim, “Tahâret”, 56; Ebû Dâvûd, “Tahâret”, 29; Tirmizî, “Edeb”, 14; Nesâî, “Ziynet”, 1).

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri namazın şartlarındandır ?
I. Hadesten taharet
II. Necasetten taharet
III. Setr-i avret

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken şartlar vardır ki, bunlar hadesten
tahâret, necâsetten tahâret, setr-i avret, istikbâl-i kıble, vakit ve niyetten ibarettir.
Cevap I, II ve III olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Namazda yerine getirilmesi gereken hareketlerden ''kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmak'' hangi terimle ifade edilir ?

Kıraat

Kıyam

Rüku

Sücud

Rekat

Açıklama:

Kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmak; kıraat Kur’ân’dan
Fâtiha sûresini ve buna ilâve olarak bir sûre veya birkaç ayet okumak; rükû, ayakta iken
eğilip üç kere sübhâne rabbiye’l-azîm demek; sücûd, oturup yere kapanmak ve üç kere
sübhâne rabbiye’l-a‘lâ demektir. Bu dört fiilin toplamına rek‘at denir.
Cevap kıyam olmaldır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıda belirtilen günlük farz namazların rekat sayıları hangi seçenekte yanlış verilmiştir ?

Sabah :2

Öğle : 4

Akşam :2

Yatsı : 4

İkindi:4

Açıklama:

Günlük farz namazlar, sabah iki, öğle dört, ikindi
dört, akşam üç ve yatsı dört olmak üzere bir günde toplam on yedi rekâttır.
Akşam namazı 3 rekat olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Namaz kılmadan önce ezanın sözlerinin hızlıca okunmasına ne ad verilir ?

Mendub

Zelletü’l-Kârî

Kamet

Gayri müekked

Açıklama:

Aslı ikamet” olan “kâmet” ezan ile birlikte teşri kılınmıştır ve sözleri ezanınki gibidir. Ancak “Hayye 'ale'l-felâh"tan sonra iki defa “Kad kâmeti’s-salât” (Namaz başladı, namaz
başladı) ilave edilir. Kâmet de erkekler için sünnettir. Ezan yavaş, yavaş okunur, kâmet ise hızlı getirilir. Bir vakit için bir ezan okunur ve bir kâmet getirilir.
Cevap Kamet olmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdaki terimlerden hangisi cemaatle kılınan namazda imama uyan kişi için kullanılan terimlerden biri değildir?

Münferid

Muktedî

Me’mûm

Müttebi

Mü'tem

Açıklama:

Cuma ve bayram namazlarında cemaatin en az sayısı, mezheplere göre değişmektedir. Ancak, cemaat ne kadar fazla olursa, sevabı o derece fazla olur. Cemaatle kılınan namazda kendisine uyulan kişiye imâm ve bu kişinin görevine de imâmet denir. İmama uymaya “iktidâ”, “ittibâ” adı verilir ki, bu kişiye de muktedî, müttebi, me’mûm ve
mü’tem gibi adlar verilir.
Cevap A olmalıdır. Münferid, namazı tek başına kılan kişiye denir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

Kudüs’te bulunan Mescid-i Aksâ'nın İslam dini için önemi hangi özelliğinden kaynaklanmaktadır ?

İslam dini için yeryüzündeki yapılan ilk mescit olmasından

İslam dini için yeryüzündeki yapılan ikinci mescit olmasından

Hz İbrahim ve Hz İsmail tarafından yapılmış olmasından

Hz Muhammed tarafından yapılmış olmasından

Hicret yıllarında inşa edilmiş olmasından

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de (Âl-i İmrân 3/96), insanlar için yapılan ilk mâbedin Mekke’deki Kâbe olduğu bildirilmiştir. Bunu ilk defa yapan kişinin Hz. Âdem olduğu ve Hz. İbrahim
ve oğlu İsmail’in de Kâbe’yi aynı temelleri üzerine yeniden inşa ettikleri nakledilmiştir. Bir hadiste, yeryüzündeki ilk mescidin Kâbe’nin de içinde yer aldığı Mescid-i Harâm, ikincisinin de Hz. Süleyman’ın Kudüs’te yaptırdığı Mescid-i Aksâ (Beytül-makdis) olduğu rivayet edilmiştir.
Cevap B seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Ramazan ayında yatsı namazından sonra yirmi rek‘at kılınan terâvih namazı hangi türden bir namazdır ?

Farz

Gayr-i müekkede

Nafile

Vacip

Sünnet-i müekkede

Açıklama:

Ramazan ayında yatsı namazından sonra yirmi rek‘at kılınan terâvih namazı da sünnet-i müekkede türünden bir namazdır.
Cevap sünnet-i müekkede olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi/hangileri namaz yükümlülüğü için aranan şartlardandır ?
I. Müslüman olmak
II. Büluğ
III. Akıl

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bir kimsenin namaz ibadeti ile yükümlü olması, farz veya vacip bir namazın bir kimsenin
zimmetinde sabit olup ondan sorumlu tutulması için o kimsede bazı şartlar aranır. Bu
şartlar şunlardır:
-Müslüman olmak
-Büluğ
-Akıl
Cevap hepsi olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Namazın geçerli olabilmesi için bedende, elbisede ve namaz kılınacak yerde dinen pis sayılan ve namazın sıhhatini engelleyecek miktara ulaşan kirliliklerin temizlenmesine ne ad verilir ?

Hadesten taharet

Necasetten taharet

Setr-i avret

İstikbal-i kıble

Kıyam

Açıklama:

Namazın geçerli olabilmesi için bedende, elbisede ve namaz kılınacak yerde necis yani dinen pis sayılan ve namazın sıhhatini engelleyecek miktara ulaşan necis maddelerin bulunmaması şarttır. Bir kimse, bilmeyerek namazın sıhhatini engelleyen bir miktara ulaşan necâset bulaşmış bir elbise ile kıldığı namazı elbisesini temizledikten sonra yeniden kılar.
Cevap B seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi namazın mekruhlarındandır ?

Geçerli bir özrü olmaksızın boğazı hareket ettirip öksürmeye çalışmak

Özürsüz olarak kıbleden başka bir yöne dönmek

Huşû halinin dışında ağlamak, inlemek

Rükû ve secdede tesbihleri terk etmek veya üçten az söylemek

Namazın sonunda selam verirken yüzü önce sağ tarafa, sonra da sol tarafa çevirmek

Açıklama:

-Geçerli bir özrü olmaksızın boğazı hareket ettirip öksürmeye çalışmak
-Özürsüz olarak kıbleden başka bir yöne dönmek
-Huşû halinin dışında ağlamak, inlemek
namazı bozan durumlardandır.
Namazın sonunda selam verirken yüzü önce sağ tarafa, sonra da sol tarafa çevirmek ise namazın sünnetlerindendir.
Rükû ve secdede tesbihleri terk etmek veya üçten az söylemek ise namazın mekruhlarındandır.
Doğru cevap D seçeneği olmalıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Kur’ân-ı Kerim’de imandan sonra en faziletli ibadetin hangisi olduğu belirtilmiştir?

Namaz

Zekat

Oruç

Hac

Kurban

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de imandan sonra en faziletli ibadetin namaz olduğu belirtilmiş(bk. el-Bakara 2/3.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Namâz kelimesi hangi dildendir?

Arapça

Farsça

Türkçe

İbranice

Habeşçe

Açıklama:

Namaz, Farsça bir kelime olup Arapça karşılığı “salât”tır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Namaz kelimesinin Arapça karşılığı hangisidir?

siyam

sucûd

salât

musalli

mendub

Açıklama:

Namaz, Farsça bir kelime olup Arapça karşılığı “salât”tır. Salât, sözlükte dua etmek, yalvarmak, rahmet etmek gibi anlamlara gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Hangisi namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken şartlardan değildir?

hadesten tahâret

setr-i avret

istikbâl-i kıble

vakit

ku‘ûd

Açıklama:

Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken şartlar vardır ki, bunlar hadesten tahâret, necâsetten tahâret, setr-i avret, istikbâl-i kıble, vakit ve niyetten ibarettir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Hanefî fıkıh bilginlerine göre, namazlar, şer’î hükmü açısından kaç çeşittir?

Açıklama:

Hanefî fıkıh bilginlerine göre, namazlar, şer’î hükmü açısından farz, vacip, sünnet ve nâfile olmak üzere dört çeşittir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Günlük farz namazları toplam kaç rekâttır?

Açıklama:

Günlük farz namazlar, sabah iki, öğle dört, ikindi dört, akşam üç ve yatsı dört olmak üzere bir günde toplam on yedi rekâttır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Bayram namazları hangi kategoriye girer?

farz namazları

sünnet namazları

vacip namazları

nafile namazlar

müstehab namazlar

Açıklama:

Yatsı namazından sonra kılınan üç rekât vitir namazı ile ramazan ve kurban bayramlarında ikişer rek‘at kılınan bayram namazları vacip namazlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Defin edilmeden önce ölü için kılınan cenaze namazının hükmü (namazı kılacak başka insanlar varsa) ………………dir.
Cümledeki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

farz ayn

farz-ı kifâye

sünnet-i müekkede

sünnet-i gayr-i müekkede

vacip

Açıklama:

Defin edilmeden önce ölü için kılınan cenaze namazı namazı kılacak başka insanlar varsa farz-ı kifâyedir; namazı kılacak kimse yoksa farz-ı ayn haline gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Beytül-makdis ile hangisi kastedilmektedir?

Mescid-i Nebevî

Mescid-i Harâm

Mescid-i Kubâ

Mescid-i Aksâ

Mescid-i Cuma

Açıklama:

Bir hadiste, yeryüzündeki ilk mescidin Kâbe’nin de içinde yer aldığı Mescid-i Harâm, ikincisinin de Hz. Süleyman’ın Kudüs’te yaptırdığı Mescid-i Aksâ (Beytül-makdis) olduğu rivayet edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Herhangi bir sebeple bozulan bir namazı yeni baştan kılmaya ………………. denir.

edâ

iâde

kazâ

itâ

ifâ

Açıklama:

Bir namazı vaktinde kılmaya “edâ”, herhangi bir sebeple bozulan bir namazı yeni baştan kılmaya “iâde”, vaktinden sonra kılmaya da “kazâ” denir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

“Gündüzün iki tarafında, gecenin de ilk saatlerinde namaz kıl. Çünkü iyilikler kötülükleri yok eder” âyetinde ifade edilen temel husus aşağıdakilerden hangisidir?

Müminin işlediği hata ve günahlarına keffâret olduğu

Namazın muayyen vakitlerde yapılan bir ibadet olduğu

Gece kılınan namazların daha faziletli olduğu

Namaz kılmak suretiyle uykunun sınırlı tutulabileceği

Gece ile gündüzü bağlayan namazların mühim olduğu

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de, her namazın, bir önceki namazdan itibaren işlenecek günahlara keffâret olduğu şöyle açıklanmaktadır: “Gündüzün iki tarafında, gecenin de ilk saatlerinde namaz kıl. Çünkü iyilikler kötülükleri yok eder”

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdaki terim-anlam eşleştirmelerinden hangisi doğrudur?

Salât: Ramazan aylarına mahsus ibadettir.

Musallî: Namaz kılan kişiye denir.

Sücûd: Ayakta iken eğilip üç kere sübhâne rabbiye’l-azîm demektir.

Rükû: Oturup yere kapanmak ve üç kere sübhâne rabbiye’l-a‘lâ demektir.

Ku‘ûd: Kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmaktır.

Açıklama:

Namaz kılan kişiye “musallî” denir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

''Namazın geçerli olabilmesi için bedende, elbisede ve namaz kılınacak yerde dinen pis sayılan ve namazın sıhhatini engelleyecek miktara ulaşan maddelerin bulunmaması şarttır.'' Bu ifadeler namaz bahsindeki hangi terime denk gelmektedir?

Hadesten taharet

İstikbal-i kıble

Necasetten taharet

Setr-i avret

Ka'de-i ahire

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 24

İslâm bilginleri, kıraat farîzasının ancak Kur’ân’ın asıl metniyle yapılması halinde yerine getirilmiş olacağı hususunda görüş birliği içindedirler. Bunun gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Arapça'nın anlam ve ifade biçimini daha etkili bulmuşlardır.

Arapça Kur'an tilavetindeki ahengin tesirli olduğunu düşünmüşlerdir.

Arapça'nın özellikle İslam dünyasında yaygın bir dil olması.

Kur'an'ın Arapça olması ve Müslümanların birliği düşüncesi.

Arapça telaffuzu ile Kur'an öğrenmenin zor olmaması.

Açıklama:

İslâm bilginleri, kıraat farîzasının ancak Kur’ân’ın asıl metniyle yapılması halinde yerine getirilmiş olacağı hususunda görüş birliği içindedirler. Çünkü Kur’ân Arapça olarak inmiştir. Kıraatin tek bir lisanla gerçekleşmesi Müslümanların birlik ve beraberliğinin bir göstergesidir. Tarih boyunca da uygulama böyle olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki tanımlardan hangisi ''Ta'dîl-i erkân'' kavramını izah etmektedir?

Namaz sırasında örtülmesi gereken yerleri örtmektir.

Kıraat bittikten sonra eğilerek rükûya varmaktır.

Namaz esnasında secde rüknünü yerine getirmektir.

Namazların sonunda teşehhüd miktarı oturmaktır.

Rükû ve secde gibi rükünlerin hakkının verilerek yapılmasıdır.

Açıklama:

Ta‘dîl-i erkân, rükû ve secde gibi rükünlerin hakkının verilerek yapılmasını, rükûdan doğrulurken vücut dimdik bir hale gelip en az bir kere; “Sübhâne’llâhi’l-azîm” diyecek kadar ayakta durulmasını, ondan sonra secdeye varılmasını ve iki secde arasında “Sübhâne’llâhi’l-azîm”diyecek miktar oturulmasını ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Namaz sırasında huşû halinin dışında ağlayıp inlemek aşağıdaki başlıklardan hangisi altında değerlendirilmektedir.

Namazı bozan durumlar

Namazın mekruhları

Namazın Farzları

Mekruh vakitler

Namazın âdâbı

Açıklama:

Namaz sırasında huşû halinin dışında ağlayıp inlemek namazı bozan durumlardandır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Her Müslümanın namazı câiz olacak miktarda Kur’ân-ı Kerim’den ayet ve
sûreler ezberlemesi (...)
Yukarıdaki cümleyi doğru tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Sünnet-i seniyyedir

Farz-ı ayındır

Vacip hükmündedir

Tadil-i erkândır

Farz-ı kifâyedir

Açıklama:

Her Müslümanın namazı câiz olacak miktarda Kur’ân-ı Kerim’den ayet ve
sûreler ezberlemesi farz-ı ayndır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Ezan ve kâmete dair aşağıda yazılanlardan hangisi yanlıştır?

Aslı “ikâmet” olan “kâmet” ezan ile birlikte teşri kılınmıştır.

Ezan okuyan kişiye müezzin denir.

Ezan hızlı okunur, kâmet ise yavaş getirilir.

Ezanın meşruiyeti Kur’ân, Sünnet ve icma ile sabittir.

İki ezan sadece cuma namazı için okunur.

Açıklama:

C şıkkının aksine ezan yavaş, yavaş okunur, kâmet ise hızlı getirilir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Cemaatle kılınan namazda kendisine uyulan kişiye imâm ve bu kişinin görevine de imâmet denir. İmama uyma fiili için aşağıdaki terim veya terimlerden hangisi kullanılmaktadır.
I. İttibâ
II. Müdrik
III. Lâhik
IV. İktidâ
V. Mümeyyiz

I-II

II-III-IV

IV-V

I-IV

II-IV-V

Açıklama:

İmama uymaya “iktidâ”, “ittibâ” adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Altı vakit namazdan az kazâsı bulunan kişiye (...) adı verilir. Cümlede boş bırakılan yere gelecek olan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Sahib-i berat

Sahib-i evvel

Sahib-i kaza

Sahib-i makam

Sahib-i tertîb

Açıklama:

Altı vakit namazdan az kazâsı bulunan kişiye (...) adı verilir cümlesinde boş bırakılan yere gelecek olan terim sahib-i tertîbtir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Namaz kılan kişiye ne denir?

Musallî

Salât

Tekbîr

Kıyam

Ku‘ûd

Açıklama:

Namaz, Farsça bir kelime olup Arapça karşılığı “salât”tır. Salât, sözlükte dua etmek, yalvarmak, rahmet etmek gibi anlamlara gelir. Dinî bir terim olarak salât (namaz) “tekbîr” ile başlayıp “selam” ile tamamlanan belirli hareket ve sözlerden oluşan ibadeti ifade eder. Namaz kılan kişiye “musallî” denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Hangisi namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken şartlardan biri değildir?

Hadesten tahâret,

Necâsetten tahâret,

Setr-i avret,

İstikbâl-i kıble

Ka‘de-i ahîre

Açıklama:

Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken şartlar vardır ki, bunlar hadesten tahâret, necâsetten tahâret, setr-i avret, istikbâl-i kıble, vakit ve niyetten ibarettir.
Ka‘de-i ahîre (Son Oturuş) namazın rükünlarındandır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Namazın rükünlerinden olan ‘’kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmak’’ aşağıdakilerden hangisidir?

Kıyam

Kıraat

Rükû

Sücûd

Ku‘ûd

Açıklama:

Kıraat, sözlükte okumak demektir. Fıkıhta ise, namaz kılan kişinin, Kur’ ân’ ın ayetlerinden bir miktarını kendisinin işitebileceği şekilde okumasını ifade eder. Rükû, eğilmek demektir. Sücûd, oturup yere kapanmak ve üç kere sübhâne rabbiye’l-a‘lâ demektir. Ku‘ûd oturup tahiyyat okumaktır ki bu namazın sonunda, bir de her iki rek’atın sonunda olur. Kıyam, kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmaktır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Günlük farz namazlar, sabah , öğle , ikindi , akşam ve yatsı olmak üzere bir günde toplam kaç rekâttır?

40 Rekât

37 Rekât

27 Rekât

20 Rekât

17 Rekât

Açıklama:

Günlük farz namazlar, sabah iki, öğle dört, ikindi dört, akşam üç ve yatsı dört olmak üzere bir günde toplam on yedi rekâttır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi bir kimsenin namaz ibadeti ile yükümlü olması için o kimsede aranan şartlardan biridir?

Müslüman Olmak

Erginlik çağına ulaşmamış olmak

Evli olmak

Aklî melekeleri yerinde olmamak

Çocuk olmak

Açıklama:

Erginlik çağına ulaşmamış çocuklar Allah katında namazla yükümlü değildir. Evli olup olmanın ise namaz yükümlülüğü ile bir ilgisi yoktur. Dinî yükümlülüklerin söz konusu olabilmesi için, kişinin aklî melekelerinin yerinde olması (temyiz gücüne sahip bulunması) şarttır. Şu halde müslüman olan her erkek ve kadına namaz farzdır. Fıkıh bilginlerinin çoğunluğu, Müslüman olmayanların namazla yükümlü olmadığı kanaatindedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Hanefî mezhebinde erkeklerin avret yeri sayılan uzuvları nelerdir?

Göbek üstünden dizlere kadar olan kısımdır.

Göğüsten boyuna kadar olan kısımdır.

Dizlerden ayak ucuna kadar olan kısımdır.

Göbek altından dizlerin altına kadar olan kısımdır.

Sadece bacak kısımlarıdır.

Açıklama:

Hanefî mezhebinde erkeklerin avret yeri sayılan uzuvları, göbek altından dizlerin altına kadar olan kısımdır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdaki cümlelerden hangisi yanlıştır?

Hades, abdestsizlik ve guslü gerektiren durumlar (cünüplük, âdet hali ve lohusalık hali) demektir.

Hanefî mezhebinde benimsenen görüşe göre namaz kılınacak yerin temizliği ile ilgili asgari şart, ayakların, ellerin, dizlerin ve alnın konacağı yerlerin temiz olmasıdır.

Vücudun hatlarını belli eden dar ve bedene yapışık elbise ile kılınan namaz -mekruh olmakla birlikte- geçerlidir.

Müslümanların kıblesi Kâbe-i Muazzama’dır

Namaza başlarken niyet etmek şart değildir.

Açıklama:

Namazlarda niyet şarttır. Niyet, kalbin bir şeye karar vermesi, bir işin ve fiilin
ne için yapıldığının şuuruna vararak onu bilmesi demektir. Namaz hususunda
niyet, sırf Allah rızası için namaz kılmayı istemeyi ve hangi namazı
kıldığının bilincine varmayı ifade eder. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Secde nedir?

Yere kapanmak, alnı ve burnu yere değecek kadar yüzünü ve ayrıca iki ayağının parmakları, iki eli ve iki dizini yere koymaktır.

Kişinin kendi işitebileceği bir sesle “Allahu ekber” demesidir.

Kur’ân’dan okunması gereken en az miktar boyunca ayakta durmayı ifade eder.

Namaz kılan kişinin, Kur’ân’ın ayetlerinden bir miktarını kendisinin işitebileceği şekilde, Fatiha suresinden sonra okumasını ifade eder.

Kıraat bittikten sonra eğilmektir.

Açıklama:

Secde (yere kapanmak), namazın bir rüknü olup farzdır. Namaz kılan kimse, rükûdan sonra kıyama geçer ve hemen arkasından secdeye varır; alnı yere değdiğinde rükû vaziyetinden daha fazla eğilmiş olur. Sadece alnı ve burnu yere değecek kadar yüzünü ve ayrıca iki ayağının parmakları, iki eli ve iki dizini yere koyar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi yapıldığında namazı bozmaz?

Namazda konuşmak

Huşû halinin dışında ağlamak, inlemek

Geçerli bir özrü olmaksızın boğazı hareket ettirip öksürmeye çalışmak

Namazda yanımızdakinin duyacağı şekilde gülmek

Namazların başlangıcında Sübhâneke’yi içinden okumak

Açıklama:

Namazların başlangıcında Sübhâneke’yi içinden okumak namazı bozmaz. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Bir namazı vaktinde kılmaya “…..”, herhangi bir sebeple bozulan bir namazı yeni baştan kılmaya “…..”, vaktinden sonra kılmaya da “…..” denir.
Yukarıda verilen tanımdaki boşlukları doldurunuz.

Edâ-kıyam-kazâ

Edâ-iâde-secde

Edâ-iâde-teyemmüm

Edâ- fâsid-kazâ

Edâ-iâde-kazâ

Açıklama:

Bir namazı vaktinde kılmaya “edâ”, herhangi bir sebeple bozulan bir namazı yeni baştan kılmaya “iâde”, vaktinden sonra kılmaya da “kazâ” denir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi rekatı oluşturan fiillerden biri değildir?

Kıyam

Kıraat

Rukü

Sücud

Ku'ud

Açıklama:

Namazın rükünleri kıyam, kıraat, rükû, sücûd ve ku‘ûddur. Kıyam kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmak; kıraat Kur’ân’dan Fâtiha sûresini ve buna ilâve olarak bir sûre veya birkaç ayet okumak; rükû, ayakta iken eğilip üç kere sübhâne rabbiye’l-azîm demek; sücûd, oturup yere kapanmak ve üç kere sübhâne rabbiye’l-a‘lâ demektir. Bu dört fiilin toplamına rek‘at denir. Dolayısıyla, doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdaki namazlardan hangisinde rekat yoktur?

Bayram namazı

Cenaze namazı

Cuma Namazı

İstihare namazı

Vitir namazı

Açıklama:

Defin edilmeden önce ölü için kılınan cenaze namazı farz-ı kifâyedir. Bu namaz bir kısım Müslüman tarafından kılınınca, diğer Müslümanlardan sorumluluk kalkar. Rükû ve secdesi olmayan bir namaz olduğu için bu namazın rek‘atı yoktur. Dolayısıyla, doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdaki durumların hangisinde namaz kılınması haramdır?

Kadınlar hayız halindeyken

Savaş durumundayken

Hastalık halindeyken

Yolculuk esnasındayken

Hükümlü olarak ceza evindeyken

Açıklama:

Kadınlar hayız ve nifas hallerinde ne edâ ne de kazâ yoluyla namaz kılmakla mükellef değillerdir. Aksine bu dönemlerinde namaz kılmaları haramdır. Diğer durumların hepsinde namaz kılınabilir. Dolayısıyla, doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdaki namazların hangisinde vaktin girmiş olması şarttır?

Tesbih namazı

İstiare namazı

Cenaze namazı

Teravih namazı

Şükür namazı

Açıklama:

Vakit, namazın farz olmasının sebebi ve edâsının da şartıdır. Farz namazlar ile bunların sünnetleri, vitir, terâvih ve bayram namazları için vaktin girmiş olması şarttır. Farz namazlar: sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı namazlarıdır. Cuma namazı da farz olarak öğle namazı yerine geçer. Dolayısıyla, doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi Hanefilere göre erkekler için namazın mekruhlarından biridir?

Yılan, akrep gibi zararlı bir hayvanı uzaklaştırmak için bir kaç adım atmak.

Secdeye giderken ellerden önce dizleri yere koymak.

Namazdan öncesinde veya esnasında elbisenin kollarını dirseklere doğru toplamak.

Secdeden kalkarken dizlerden önce elleri kaldırmak.

Rüku veya secdede tesbihleri üçten fazla söylemek.

Açıklama:

Hanefîler’e göre mekruh olarak nitelendirilip namazın faziletini azaltan davranışların başlıcaları şunlardır:

Namaz kılarken bir özür bulunmaksızın yere, direğe, duvara, değneğe dayanmak;

Namazda bir özür bulunmaksızın birkaç adım yürümek. Fakat yılan, akrep gibi zararlı bir hayvanı uzaklaştırmak veya öldürmek için atılacak birkaç adım mekruh değildir.

Namazdan önce veya namaz esnasında erkekler için elbiselerinin kollarını dirseklere doğru toplamak.

Namazda secdeye giderken dizleri yere koymadan elleri yere koymak veya secdeden kalkarken dizleri ellerden önce kaldırmak; namaz sona ermeden terleri veya yüze dokunmuş tozları silmek.

Namazda elbise, beden veya sakalla oynamak, eli ağıza koymak

Rükû ve secdede tesbihleri terk etmek veya üçten az söylemek.

Başkasına ait bir yerde veya sahibinin iznini almadan onun elbisesiyle namaz kılmak.

8.Namazı temiz olmayan şeylere karşı veya temiz olmayan şeylerin yakınında kılmak.
Dolayısıyla, doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdaki durumların hangisinde namazı bozmak vaciptir?

Hırsızlık yapmakta olana engel olmak.

Yemeğin yanmasından korkmak.

Yırtıcı bir hayvanı savmak.

Abdestin bozulmuş olduğundan şüphe etmek.

Kıbleye yanlış yöneldiğini fark etmek.

Açıklama:

Namazı bozmak bazı durumlarda vacip, bazı durumlarda müstehab, bazı durumlarda da câiz olabilir. Hiç şüphesiz, namaz kılanın kendisi veya başkası için can ve mal kaybının veya tehlikesinin söz konusu olduğu durumlarda başlanılmış bir ibadetin bozulması vacip olur. Mesela, bir yangını söndürmek, kalp krizi geçirmekte olan birini tedavi etmek veya onu hastaneye götürmek, boğulmakta olan birini kurtarmak, yırtıcı bir hayvanı savmak için namazı bozmak gibi. Hatta bu gibi hallerde namazın kazâya bırakılmasında da bir günah bulunmamaktadır. Cemaate katılmak veya malı çalmakta olan hırsıza engel olmak ve benzeri durumlar için namazı bozmak ise müstehaptır. Namazın bozulmasının câiz olduğuna, çocuğunun başına bir tehlike gelmesinden endişelen veya yemeğin yanmasından korkan birisinin namazını bozması örnek olarak gösterilebilir. Dolayısıyla, doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Temkin süresi de eklendiğinde güneşin doğuşundan itibaren yaklaşık kaç dakika kadar namaz kılınmamalıdır?

30-40

40-50

50-60

60-70

70-80

Açıklama:

Bazı vakitler vardır ki, bu vakitlerde namaz kılmak yasaklanmıştır. Bu vakitlere “mekruh vakitler” veya “kerâhet vakti” denir. Bunlardan birisi güneşin bir veya iki mızrak boyu yani beş derece yükselmesidir. Güneşin doğuşundan itibaren yaklaşık otuz dakika sürer. Temkin süresi de buna eklenirse, güneşin doğuşundan itibaren yaklaşık 40-50 dakika kadar bir süre namaz kılınmamalıdır. Bu süreden sonra kerâhet vakti çıkmış olur. Artık istenilen nâfile veya kazâ namazları kılınabilir. Dolayısıyla, doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdaki vakitlerin hangisinde nafile namaz kılmak mekruhtur?

İkindi namazının farzı kılındıktan sonra güneşin batımına kadar geçen sürede

Akşam namazının farzından sonra yatsı vaktine kadar olan sürede

Kerahet vakti çıktıktan sonra zevalin başlamasına kadar olan sürede

Vitir namazını kıldıktan sonra imsak vaktine kadar olan sürede

Cuma namazının farzından sonraki sürede

Açıklama:

Aşağıda zikredeceğimiz vakitlerde sadece nâfile (buna sünnetler dahil) namaz kılmak mekruhtur.

İkinci fecrin yani fecr-i sâdığın doğmasından güneşin doğacağı zamana kadar olan vakit. Bu vakitte nâfile namaz olarak sadece sabah namazının iki rek‘at sünneti kılınabilir.

İkindi namazının farzı kılındıktan sonra güneşin batımına kadar geçen sürede nâfile namaz kılmak mekruhtur.

Akşam namazının farzından önce nâfile namaz kılmak mekruhtur. Ancak Şâfiî mezhebine göre akşam namazının farzından önce iki rek‘at namaz kılmak, sünnet-i gayri müekkede olup müstehaptır.

Bayram namazlarından önce ve sonra nâfile namaz kılmak mekruhtur. Ancak Ebû Hanife’ye göre bayram namazından sonra evde nâfile namaz kılmak mekruh değildir.

Farz namaz için kâmet getirilirken sabah namazının iki rek‘atlık sünneti dışında nâfile namaz kılmak mekruhtur.

Hac esnasında Arafat ve Müzdelife’de namazlar cem‘ edilirken aradaki sünnetleri kılmak mekruhtur.

Hatip hutbeye çıktığı zaman ve hutbe esnasında nâfile namaz kılmak mekruhtur. Ancak hatip hutbeye çıkmadan önce başlanılan sünnet tamamlanır.

Farz namaz için vakit daraldığı halde nâfile namaz kılmak mekruhtur. Dolayısıyla, doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 49

Aşağıdaki namazların hangisi için iki kez ezan okunur?

Cenaze

Bayram

Teravih

Cuma

Tesbih

Açıklama:

Sadece cuma namazı için iki ezan okunur. Dolayısıyla, doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

İmama, namazın birinci rekatın rükuundan sonra uyan kişiye ne ad verilir?

Müdrik

Lahik

Münferit

Muktedi

Mesbûk

Açıklama:

İmama namazın başında değil, birinci rek‘atın rükûundan sonra mesela, ikinci, üçüncü ve dördüncü rek‘atlarında uyan kişiye mesbûk denir. Dolayısıyla, doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangileri ile namazın meşruiyeti sabit olmuştur?

Kur’ân-ı Kerim, Sünnet ve icma

Ehl-i Beyt, Sünnet, İslam bilginleri

Sünnet, farz ve vacip

Sünnet, icma

Sünnet,nafile

Açıklama:

Namazın meşruiyeti Kur’ân-ı Kerim, Sünnet ve icma ile sabit olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Kur’ân-ı Kerim’de imandan sonra en faziletli ibadetin …….. olduğu belirtilmiş (bk. el-Bakara 2/3),Bu ibadet aşağıdakilerden hangisidir.

Oruç tutmak

Namaz kılmak

Zekat vermek

Hacca gitmek

Kelime-i şehâdet

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de imandan sonra en faziletli ibadetin namaz olduğu belirtilmiş, Peygamberimiz de bir hadislerinde İslâm’ın; kelime-i şehâdet, namaz, zekât, oruç ve hac olmak üzere beş temel üzerine kurulduğunu, bir diğer hadislerinde de en faziletli ibadetin namaz ibadeti olduğunu beyan etmiştir. Zira namaz kişinin bedeni, dili ve kalbiyle kısaca bütün varlığıyla Allah’a yönelme halini ifade eder. Bu özelliğinden dolayı namaz en mükemmel zikir (etemmü’z-zikr) ve diğer bütün ibadetlerin özü sayılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Namaz kılan kişiye ne ad verilir?

Salat

Ahi

Musalli

Şeyh

Müddessir

Açıklama:

Namaz kılan kişiye “musallî” denir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken şartlar vardır aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir.

Hadesten tahâret

Necâsetten tahâret

Setr-i avret

İstikbâl-i kıble

Kamet

Açıklama:

Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken şartlar vardır ki, bunlar hadesten tahâret, necâsetten tahâret, setr-i avret, istikbâl-i kıble, vakit ve niyetten ibarettir

Doğru Cevap: E

Soru 55

Kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmaya ne denir?

Kıraat

Ruku

Sücud

Kıyam

Niyet

Açıklama:

Kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmaya Kıyam denir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Bir rek‘atta kaç ruku kaç secde vardır?

Bir rükû ve iki secde

İki rükû ve iki secde

Bir rükû ve dört secde

İki rükû ve dört secde

Açıklama:

Namazın rükünleri olan kıyam, kıraat, rükû, sücûd ve ku‘ûddur.
Kıyam kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmak; kıraat Kur’ân’dan Fâtiha sûresini ve buna ilâve olarak bir sûre veya birkaç ayet okumak; rükû, ayakta iken eğilip üç kere sübhâne rabbiye’l-azîm demek; sücûd, oturup yere kapanmak ve üç kere sübhâne rabbiye’l-a‘lâ demektir. Bu dört fiilin toplamına rek‘at denir. Bir rek‘atta bir rükû ve iki secde vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi vacib namazlardan değildir?

vitir namazı

Bayram namazı

Nezir namazı

Tavaf namazı

Cenaze namazı

Açıklama:

Yatsı namazından sonra kılınan üç rekât vitir namazı ile ramazan ve kurban bayramlarında ikişer rek‘at kılınan bayram namazları vacip namazlardır. Bu namazlar, Şâfiî, Hanbelî ve Mâlikî mezheplerinde sünnet namazlar arasında yer almakla birlikte, bu mezheplerde bayram namazlarının farz-ı kifâî olduğu görüşü de vardır. Bir kimsenin kendi iradesiyle kılmayı adadığı nezir namazları da vacip hükmündedir. Bu namazlar en az iki rek‘at olur. İki rek‘at olan tavaf namazı da vaciptir.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Namazda Ka‘de-i ahîre nedir?

Kur’ân’dan okunması gereken en az miktar boyunca ayakta durmak

namaz kılan kişinin,kendisinin işitebileceği şekilde kuran okuması

Namazların sonunda teşehhüd miktarı oturmak

Namazda eğilerek rükûya varılması

Secde (yere kapanmak) varmak

Açıklama:

Namazların sonunda teşehhüd miktarı oturmak bir rükün olup farzdır. Buna
ka‘de-i ahîre denir. İki rek‘atlı namazlarda ikinci rek‘attan sonra, üç rek‘atlı
namazlarda üçüncü rek‘attan sonra, dört rek‘atlı namazlarda dördüncü
rek‘attan sonraki oturuşlar son oturuş yani ka’de-i ahîre sayılır.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi namazda imam olmak ve imamlık etmek için aranan şartlardan değildir?

Arapça bilmek

Müslüman olmak

Bâliğ olmak

Namazın câiz olabileceği kadar sûre ve ayeti ezberden okuyabilmek

Erkek olmak

Açıklama:

Namazda imam olmak ve imamlık etmek için aranan başlıca şartlar şunlardır: Müslüman olmak, bâliğ olmak, akıllı olmak, namazın câiz olabileceği kadar sûre ve ayeti ezberden okuyabilmek, erkek olmak ve özürlü olmamak.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Bir namazı vaktinde kılmaya verilen ad nedir?

Kaza

Eda

İade

Niyet

Kıyam

Açıklama:

Bir namazı vaktinde kılmaya “edâ”, herhangi bir sebeple bozulan bir namazı yeni baştan kılmaya “iâde”, vaktinden sonra kılmaya da “kazâ” denir

Doğru Cevap: B

Soru 61

Namazın maddi ve manevi birçok faydası vardır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde namazın herhangi bir faydasından bahsedilmemektedir?

Tevazu sahibi yapar

Kötülüklerden alıkoyar

Ruhu yüceltir

Huzur verir

Ömrü uzatır

Açıklama:

Namazın maddi ve manevi pek çok faydası vardır. Hakkı verilerek ve ihlâs ile kılınan bir namaz, ruhu yücelten, insanı kötülüklerden alıkoyan, kalbi nurlandıran, mümini Allah’a yaklaştıran, insanı hayra, tevazuya, düzen ve intizama sevk eden güzel bir ibadettir. Ayrıca, bağışlama, fedakârlık, karşılıklı lütufkârlık gibi faziletlere erebilmek için gerekli bulunan manevi eğitimin en önemli aracıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Hz. Peygamberimiz bir hadisinde 'Namaz müminin mi'râcıdır' buyurmuştur. Peygamberimiz söylemiş olduğu bu hadisinde namaz ile ilgili olarak vermek istediği asıl mesaj aşağıdaki seçeneklerin hangisindedir?

Namaz darlıktan kurtarır

Namaz güzel alışkanlıklar kazandırır

Namaz hayra sevk eder

Namaz Allah'ın huzuruna çıkma imkanı sunar

Namaz düzen getirir

Açıklama:

Peygamberimiz bir hadislerinde “Namaz müminin mi‘râcıdır” buyurmuş ve müminin namaz kılarken Allah’ın huzuruna kabul edildiğini belirtmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Yatsı namazından sonra kılınan üç rekât vitir namazı ile ramazan ve kurban bayramlarında ikişer rek‘at kılınan bayram namazları '_______________'dır. Boşluğa gelmesi gereken uygun ifade aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?

Vacip namazlar

Farz namazlar

Nafile namazlar

Sünnet namazlar

Şükür namazlar

Açıklama:

Yatsı namazından sonra kılınan üç rekât vitir namazı ile ramazan ve kurban bayramlarında ikişer rek‘at kılınan bayram namazları vacip namazlardır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Bir kimsenin namaz ibadeti ile yükümlü olması için aşağıdaki seçeneklerde yer alan özelliklerden hangisinin olması şarttır?

Temizlik

Hoşgörülük

Akıl

İtibar

Vicdan

Açıklama:

Dinî yükümlülüklerin söz konusu olabilmesi için, kişinin aklî melekelerinin yerinde olması (temyiz gücüne sahip bulunması) şarttır.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdaki seçeneklerde verilen ifadelerden hangisi namaz ibadetinde kişinin bedeninde ve elbisesinde necis (pis) herhangi bir maddesinin bulaşmasıyla ilişkili olduğu söylenilebilir?

Niyet

İstikabal-i kıble

Setr-i avret

Necasetten taharet

Hadesten taharet

Açıklama:

Namazın geçerli olabilmesi için bedende, elbisede ve namaz kılınacak yerde necis yani dinen pis sayılan ve namazın sıhhatini engelleyecek miktara ulaşan necis maddelerin bulunmaması şarttır.

Doğru Cevap: D

Soru 66

Fıkıhta, namaz kılan kişinin, Kur’ân’ın ayetlerinden bir miktarını kendisinin işitebileceği şekilde okuması olayına ne denildiği aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bulunmaktadır?

İftidah tekbiri

Kıraat

Kıyam

Ka'de-i ahire

Rukü

Açıklama:

Kıraat, sözlükte okumak demektir. Fıkıhta ise, namaz kılan kişinin, Kur’ ân’ ın ayetlerinden bir miktarını kendisinin işitebileceği şekilde okumasını ifade eder.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde namazın vaciplerinden olmayan bir kaideye yer verilmiştir?

Fâtiha sûresini okumak

Secdede sadece alın ile yetinmeyip alın ile birlikte burnu da yere koymak

İlk ve son oturuşlarda tahiyyatı okumak

Namazın farzlarında sıraya (tertîb) riayet etmek

Secde etmek

Açıklama:

Secde (yere kapanmak), namazın bir rüknü olup farzdır.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde namazı bozan durumlardan herhangi birine yer verilmemiştir?

Bayılmak

Kahkaha atmak

Yemek ve içmek

Hapşırmak

Konuşmak

Açıklama:

Namazda isteği dışında hapşırmak namazı bozmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Her Müslümanın namazı câiz olacak miktarda Kur’ân-ı Kerim’den ayet ve sûreler ezberlenmesi durumuna ne denildiğine aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer verilmiştir?

Farz-ı kifaye

Farz-ı ayn

Farz-ı te'al

Farz-ı sual

Farz-ı misal

Açıklama:

Her Müslümanın namazı câiz olacak miktarda Kur’ân-ı Kerim’den ayet ve sûreler ezberlemesi farz-ı ayındır.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıda verilen seçenekelerin hangisinde ezan okuyan kişide olması gereken bir özellik paylaşılmıştır?

Baliğ

Yakışıklı

Sağlıklı

Bakımlı

İmam

Açıklama:

Ezan okuyan kişiye müezzin denir. Müezzinin, Müslüman, akıllı, erkek ve bâliğ olması şarttır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Namaz hakkında verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Namazın meşruiyeti Kur’ân-ı Kerim, Sünnet ve icma ile sabit olmuştur.

Hz. Muhammed peygamber olarak gönderilmesinden itibaren namazla yükümlü tutulmuştur.

Mekke döneminde sabah ve akşam olmak üzere iki vakit namaz kılınmakta idi.

Müzzemmil sûresine göre gece namazı bütün Müslümanlara farz kılınmıştır.

Cebrail, beş vakit namazın farz kılındığının ertesi günü Hz. Peygamber'e gelerek ona imamlık yapmıştır.

Açıklama:

Gece namazı sadece Hz. Peygamber'e farz kılınmıştır, bütün müslümanlara değil. Ayet de bunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Arapça karşılığı salat olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İman

İbadet

Namaz

Sünnet

Sadaka

Açıklama:

Namaz, Farsça bir kelime olup Arapça karşılığı “salât”tır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

hadesten tahâret
istikbâl-i kıble
vakit

Seçeneklerden hangisi namazın şartlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken şartlar vardır ki, bunlar hadesten tahâret, necâsetten tahâret, setr-i avret, istikbâl-i kıble, vakit ve niyetten ibarettir.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmak.

Kur’ân’dan Fâtiha sûresini ve buna ilâve olarak bir sûre veya birkaç ayet okumak.

Oturup yere kapanmak ve üç kere sübhâne rabbiye’l-a‘lâ demek.

Aşağıdakilerden hangisi Kıraat kavramı için doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Kıyam kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmak; kıraat Kur’ân’dan Fâtiha sûresini ve buna ilâve olarak bir sûre veya birkaç ayet okumak; rükû, ayakta iken eğilip üç kere sübhâne rabbiye’l-azîm demek; sücûd, oturup yere kapanmak ve üç kere sübhâne rabbiye’l-a‘lâ demektir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi Ku'ud için doğrudur?

Oturup tahiyyat okumaktır.

Oturup yere kapanmak ve üç kere sübhâne rabbiye’l-a‘lâ demektir.

Ayakta iken eğilip üç kere sübhâne rabbiye’l-azîm demektir.

Kur’ân’dan Fâtiha sûresini ve buna ilâve olarak bir sûre veya birkaç ayet okumaktır.

Kıbleye karşı el bağlayıp ayakta durmak

Açıklama:

Ku‘ûd oturup tahiyyat okumaktır ki bu namazın sonunda, bir de her iki rek’atın sonunda olur.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Defin edilmeden önce ölü için kılınan cenaze namazı aşağıdaki namaz çeşitlerinden hangisi arasındadır?

Sünnet

Vacip

Nafile

Farz-ı Kifaye

Farz-ı ayın

Açıklama:

Defin edilmeden önce ölü için kılınan cenaze namazı ise farz-ı kifâyedir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi namaza başlamadan önce bulunması gereken farzlar arasında değildir?

Hadesten Tahâret

Setr-i Avret

İftitâh Tekbiri

İstikbâl-i Kıble

Vakit

Açıklama:

Namaza başlamadan önce bulunmasıgereken farzlara namazın şartları, namazın içinde bulunması gereken farzlara da namazın rükünleri denir.
Namazın Şartları
* Hadesten Tahâret
*Necâsetten Tahâret
*Setr-i Avret
*İstikbâl-i Kıble
*Vakit
*Niyet

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi namazın rükünleri arasında yer almaz?

Vakit

İftitâh Tekbiri

Kıyam

Kıraat

Rükû

Açıklama:

Namazın Rükünleri:
* İftitâh Tekbiri
*Kıyam
*Kıraat
*Rükû
*Secde
*Ka‘de-i ahîre

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Hanefiler'e göre namazın sünnetleri arasında yer almaz?

Secdede sadece alın ile yetinmeyip alın ile birlikte burnu da yere koymak.

Beş vakit farz ve cuma namazında ezan okumak ve kâmet getirmek.

İftitâh tekbirinde elleri yukarı kaldırmak.

Kıyamda sağ eli sol el üzerine koymak.

Kıyamda bir özür yoksa iki ayak arasını dört parmak kadar açmak

Açıklama:

Hanefîler’e göre namazın vacipleri şunlardır:
Secdede sadece al
Hanefîler’e göre namazın sünnetlerinin başlıcaları şunlardır:
1.Beş vakit farz ve cuma namazında ezan okumak ve kâmet getirmek.
2. İftitâh tekbirinde elleri yukarı kaldırmak.
3. Kıyamda sağ eli sol el üzerine koymak.
4. Kıyamda bir özür yoksa iki ayak arasını dört parmak kadar açık bulundurmak.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Kur’ân-ı Kerim’i okumadaki bir hataya, okuyanın sürçmesini karşılayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İktidâ

Zelletü’l-kârî

Müttebi

Mendub

Ka‘de-i ahîre

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’i okumadaki bir hataya, okuyanın sürçmesine “zelletü’l-kârî” denir.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisinde, dini bir terim olarak namazın başlangıç ve bitişini ifade eden kavramlar doğru olarak verilmiştir?

Kıyam-selam

Tekbir-tahiyyat

Kıraat-tahiyyat

Tekbir-selam

Niyet-selam

Açıklama:

Dinî bir terim olarak salât (namaz) “tekbîr” ile başlayıp “selam” ile tamamlanan belirli hareket ve sözlerden oluşan ibadeti ifade eder. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Vacip namazlardan birisidir?

Tesbih namazı

Vitir namazı

Akşam namazının ilk üç rekatı

Yatsı namazının farzından sonra iki rekat olarak kılınan namaz

Cenaze namazı

Açıklama:

Yatsı namazından sonra kılınan üç rekât vitir namazı ile ramazan ve kurban bayramlarında ikişer rek‘at kılınan bayram namazları vacip namazlardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi namazın Şartlarından biridir?

Niyet

Secde

Kıyam

İftitah tekbiri

Kıraat

Açıklama:

Namaza başlamadan önce bulunması gereken farzlara ( hadesten tahâret, necâsetten tahâret, setr-i avret, istikbâl-i kıble, vakit ve niyet) namazın şartları, denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Hanefilere göre aşağıdakilerden hangisi vaktinde kılınamadığı taktirde kaza edilemeyen namazlardan biridir?

Akşam namazının farzı

Vitir namazı

Sabah namazının farzı

Yatsı namazının farzı

Cuma namazının farzı

Açıklama:

Bir namaz kendisi için belirlenen vakitten sonra kılınanca “edâ” olmayıp “kazâ” olur. Hanefîler’e göre cuma, bayram ve sünnet namazları, vakitleri çıkınca artık kazâ edilmez. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Hanefilere göre aşağıdakilerden hangisi namazın vaciplerinden biridir?

İftitâh tekbirinde elleri yukarı kaldırmak.

Fâtiha’dan sonra içinden “âmîn” demek.

Fâtiha’yı zamm-ı sûreden önce okumak.

Namazın sonunda selam verirken yüzü önce sağ tarafa, sonra da sol tarafa çevirmek.

Tahiyyat esnasında “Lâ ilâhe” denirken sağ elin şehâdet parmağını kaldırmak.

Açıklama:

Fâtiha’yı zamm-ı sûreden önce okumak namazın vaciplerinden biridir. Diğer şıklarda verilenler namazın sünnetleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Hanefîler’e göre aşağıdakilerden hangisi başlanmış bir namazı bozan durumlardan birisi değildir?

Namazda konuşmak.

Namazda bayılmak.

Özürsüz olarak kıbleden başka bir yere dönmek.

Namazda amel-i kesîrde bulunmak.

Rükû ve secdede tesbihleri terk etmek veya üçten az söylemek.

Açıklama:

Hanefîler’e göre başlanmış bir namazı bozan durumların başlıcaları şunlardır:
1. Namazda konuşmak.
2. Huşû halinin dışında ağlamak, inlemek.
3. Geçerli bir özrü olmaksızın boğazı hareket ettirip öksürmeye çalışmak.
4. Yemek, içmek.
5. Dışarıdan bakan kişide namazda olmadığı izlenimi verecek davranışta bulunmak (amel-i kesîr )
6. Özürsüz olarak kıbleden başka bir yöne dönmek.
7. Kahkaha ile gülmek.
8. Bayılmak, delirmek.
Doğru cevap E'dir. E seçeneği namazın mekruhlarındandır, namazı bozmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Kalp krizi geçirmekte olan birine yardım için namazın bozulması durumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Namaz kesinlikle bozulmamalıdır.

Namazı bozmak mekruh olur.

Namazın tamamı kılınmış olarak kabul edilir.

Namazın kalan kısmı tamamlanmalıdır.

Namazın bozulması vacip olur.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 88

Kerahet vakti aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Cem yapılarak kılınan namazların vakitlerini

Bayram namazı vakitlerini

Namaz kılmanın yasak olduğu vakitleri

Nafile namaz vakitlerini

Cenaze namazı vakitlerini

Açıklama:

Bazı vakitler vardır ki, bu vakitlerde namaz kılmak yasaklanmıştır. Bu vakitlere “mekruh vakitler” veya “kerâhet vakti” denir. Kerâhet vaktinde ne kazâya kalmış farz veya vacip namazlar, ne de cenaze namazı kılınır. Söz konusu vakitlerde bunları kılmak haramdır. Doğru cevap C'dır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Her Müslümanın namazı câiz olacak miktarda Kur’ân-ı Kerim’den ayet ve sûreler ezberlemesinin dini hükmü nedir?

Sünnettir

Farz-ı ayındır

Nafiledir

Mekruhtur

Farz-ı kifâyedir.

Açıklama:

Her Müslümanın namazı câiz olacak miktarda Kur’ân-ı Kerim’den ayet ve sûreler ezberlemesi farz-ı ayındır. Fâtiha sûresi ile diğer bir sûreyi ezberlemesi ise, vaciptir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 90

Namazın başından sonuna kadar imama uyup bütün rek‘atları onunla birlikte kılan kimseye ne denir?

Mesbûk

Lâhik

Münferid

Müdrik

Muktedî

Açıklama:

Sözlükte, “yetişen”, “kavuşan” anlamına gelen müdrik kelimesi, fıkıh terimi olarak namazın başından sonuna kadar imama uyup bütün rek‘atları onunla birlikte kılan kimseyi ifade eder. İmama ilk rek‘atın rükûunda yetişen kimse de müdrik adını alır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Bir Müslümanın farz namazlarında kıldığı rekat sayısı kaçtır?

Açıklama:

Günlük farz namazlar, sabah iki, öğle dört, ikindi dört, akşam üç ve yatsı dört olmak üzere bir günde toplam on yedi rekâttır.

Doğru Cevap: D

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi sünnet namazlardan biridir?

Teravih namazı

Bayram namazı

Cuma namazı

Günlük beş vakit namaz

Vitir namazı

Açıklama:

Ramazan ayında yatsı namazından sonra yirmi rek‘at kılınan terâvih namazı da sünnet-i müekkede türünden bir namazdır.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi namaz kılabilmek için kişinin örtülmesi gereken yerlerini kapatması anlamına gelir?

Necâsetten Tahâret

Setr-i Avret

Hadesten Tahâret

İstikbâl-i Kıble

Niyet

Açıklama:

Setr kelimesi örtmek, avret kelimesi ise örtülmesi gereken yer demektir. Dinî terim olarak, örtülmesi farz olan, başkalarının bakması câiz olmayan uzuvlara avret mahalli denir. Hanefî

Doğru Cevap: B

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi namaz kılan kişinin, Kur’ân’ın ayetlerinden bir miktarını kendisinin işitebileceği şekilde okumasını ifade eder?

Kıyam

İftitâh Tekbiri

Ka‘de-i ahire

Secde

Kıraat

Açıklama:

Kıraat, sözlükte okumak demektir. Fıkıhta ise, namaz kılan kişinin, Kur’ân’ın ayetlerinden bir miktarını kendisinin işitebileceği şekilde okumasını ifade eder. Kıraat namazın bir rüknü olup farzdır.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Namazın vacipleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Namaza “Allahu ekber” gibi tekbir ifade eden bir cümle ile başlamak.

Fâtiha’yı zamm-ı sûreden önce okumak.

Tek başına namaz kılarken, öğle ve ikindi namazları ile gündüz vakti kılınan nâfile namazlarda kıraati açıktan veya gizli olarak yapmak.

Vitir namazında kunût duasını okumak ve kunût tekbirini almak.

Bayram namazlarına mahsus üçer ilâve tekbir almak.

Açıklama:

Namazın vacvipleri:
Namaza “Allahu ekber” gibi tekbir ifade eden bir cümle ile başlamak.
(Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde farzdır.)

Fâtiha sûresini okumak (diğer üç mezhepte her rek‘atta okumak farzdır).

Farz namazların ilk iki rek‘atında, vacip, sünnet ve nâfile namazların her

rek‘atında Fâtiha’dan sonra kısa bir sûre veya buna denk miktarda ayet
veya ayetler okumak (Sûre eklemek anlamında “zamm-ı sûre” denen bu
işlem diğer mezheplerde sünnettir).

Fâtiha’yı zamm-ı sûreden önce okumak. Farz namazlarda farz olan kıraati,

ilk iki rek‘atta yerine getirmek.

Tek başına namaz kılarken, öğle ve ikindi namazları ile gündüz vakti

kılınan nâfile namazlarda kıraati gizli yapmak. Sabah, akşam ve yatsı
namazlarında ve geceleyin kılınan sünnet ve nâfile namazlarda kıraat
açıktan veya gizli olarak yapılabilir.

İmam olan kimsenin, cemaatle kılınan namazlardan sabah, cuma, bayram,

terâvih, vitir namazlarının her rek‘atında, akşam ve yatsı namazlarının ilk
iki rek‘atlarında kıraati açıktan yapması, öğle ve ikindi namazlarının
bütün rek‘atlarıyla akşam namazının üçüncü ve yatsı namazının da son iki
rek‘atında kıraati içinden yapması vaciptir. İmama uyan kişi, okumaz,
namaz sesli ise dinler, sessiz ise susar.

Secdede sadece alın ile yetinmeyip alın ile birlikte burnu da yere koymak.

Üç ve dört rek‘atlı namazların ikinci rek‘atının sonunda oturmak (ka’de-i

ulâ).

İlk ve son oturuşlarda tahiyyatı okumak.

Namazın farzlarında sıraya (tertîb) riayet etmek.

Namazın sonunda sağ ve sol taraflara selam vermek. Ancak, Hanefîler’de

bir görüşe göre, sağ tarafa selam vermek vacip, sol tarafa selam vermek
ise sünnettir.

Ta‘dîl-i erkâna riayet etmek. Bu, Ebû Yusuf ve diğer üç mezhebe göre

farzdır.

Vitir namazında kunût duasını okumak ve kunût tekbirini almak.

Bayram namazlarına mahsus üçer ilâve tekbir almak.

Sehven farzın geciktirilmesi ve vacibin terk veya geciktirilmesinden

dolayı sehiv secdesi yapmak.

Namazda okunan secde ayetlerinden dolayı tilâvet secdesinde bulunmak.

Namazın vacvipleri:
Namaza “Allahu ekber” gibi tekbir ifade eden bir cümle ile başlamak.
(Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde farzdır.)

Fâtiha sûresini okumak (diğer üç mezhepte her rek‘atta okumak farzdır).

Farz namazların ilk iki rek‘atında, vacip, sünnet ve nâfile namazların her

rek‘atında Fâtiha’dan sonra kısa bir sûre veya buna denk miktarda ayet
veya ayetler okumak (Sûre eklemek anlamında “zamm-ı sûre” denen bu
işlem diğer mezheplerde sünnettir).

Fâtiha’yı zamm-ı sûreden önce okumak. Farz namazlarda farz olan kıraati,

ilk iki rek‘atta yerine getirmek.

Tek başına namaz kılarken, öğle ve ikindi namazları ile gündüz vakti

kılınan nâfile namazlarda kıraati gizli yapmak. Sabah, akşam ve yatsı
namazlarında ve geceleyin kılınan sünnet ve nâfile namazlarda kıraat
açıktan veya gizli olarak yapılabilir.

İmam olan kimsenin, cemaatle kılınan namazlardan sabah, cuma, bayram,

Secdede sadece alın ile yetinmeyip alın ile birlikte burnu da yere koymak.

Üç ve dört rek‘atlı namazların ikinci rek‘atının sonunda oturmak (ka’de-i

ulâ).

İlk ve son oturuşlarda tahiyyatı okumak.

Namazın farzlarında sıraya (tertîb) riayet etmek.

Namazın sonunda sağ ve sol taraflara selam vermek. Ancak, Hanefîler’de

bir görüşe göre, sağ tarafa selam vermek vacip, sol tarafa selam vermek
ise sünnettir.

Ta‘dîl-i erkâna riayet etmek. Bu, Ebû Yusuf ve diğer üç mezhebe göre

farzdır.

Vitir namazında kunût duasını okumak ve kunût tekbirini almak.

Bayram namazlarına mahsus üçer ilâve tekbir almak.

Sehven farzın geciktirilmesi ve vacibin terk veya geciktirilmesinden

dolayı sehiv secdesi yapmak.

Namazda okunan secde ayetlerinden dolayı tilâvet secdesinde bulunmak.

Doğru Cevap: C

Soru 96

Aşağıdaki durumlardan hangisinde namazı bozmak caizdir?

Acıkmak

Telefonun çalması

Uykunun gelmesi

Yangın çıkması

Ürpermek

Açıklama:

Hiç şüphesiz, namaz kılanın kendisi veya başkası için can ve mal kaybının veya tehlikesinin söz konusu olduğu durumlarda başlanılmış bir ibadetin bozulması vacip olur. Mesela, bir yangını söndürmek, kalp krizi geçirmekte olan birini tedavi etmek veya onu hastaneye götürmek, boğulmakta olan birini kurtarmak, yırtıcı bir hayvanı savmak için namazı bozmak gibi. Hatta bu gibi hallerde namazın kazâya bırakılmasında da bir günah bulunmamaktadır. Cemaate katılmak veya malı çalmakta olan hırsıza engel olmak ve benzeri durumlar için namazı bozmak ise müstehaptır. Namazın bozulmasının câiz olduğuna, çocuğunun başına bir tehlike gelmesinden endişelen veya yemeğin yanmasından korkan birisinin namazını bozması örnek olarak gösterilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi namaz kılmanın mekruh olduğu vakitlerdendir?

Güneş doğar doğmaz

Güneş battıktan sonra

Güneş batmadan önce

Öğleden sonra

Uyumadan hemen önce

Açıklama:

Güneşin doğmasından bir veya iki mızrak boyu yükselmesine kadar olan vakit. Güneşin bir veya iki mızrak boyu yani beş derece yükselmesi demektir ki, güneşin doğuşundan itibaren yaklaşık otuz dakika sürer.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Kur’ân-ı Kerim’i okumadaki bir hataya, okuyanın sürçmesine ne denir?

Kamet

Mendup

Müezzin

İttiba

Zelletü’lkârî

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’i okumadaki bir hataya, okuyanın sürçmesine “zelletü’lkârî” denir.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Cemaatle kılınan namazda imâmın cemaate namaz kıldırma görevine ne ad verilir?

Müdrik

Lahik

İmamet

Mesbûk

İktidâ

Açıklama:

Cemaatle kılınan namazda kendisine uyulan kişiye imâm ve bu kişinin görevine de imâmet denir.

Doğru Cevap: C

Soru 100

Sahib-i tertîb ile ilgili olarak aşiağıdakilerden hangisi doğrudur?

Kazâya kalan namaz/namazların kılınmasında sıra yoktur.

Önce vakit namazları kılınır sonra kazaya kalan namaz kılınır.

Kazaya kalan namazların cemaatle kılınması gerekir.

Altı vakit namazdan az kazâsı bulunan kişiye denir

Herhangi bir sebeple bozulan bir namazı yeni baştan kılmaya verilen addır.

Açıklama:

Altı vakit namazdan az kazâsı bulunan kişiye sahib-i tertîb adı verilir. Böyle bir kişi önce kazâya kalan namaz/namazlarını sırasıyla kılar, sonra da vakit namazını edâ eder. Ancak kazâya kalmış namazlar birden fazla olup da vakit bunlardan yalnız bir kısmı ile vakit namazına müsait ise, tertîbe riayet etmek gerekmez ve vakit namazının kazâya kalmamasına dikkat edilir. Altı veya daha fazla vakit namazı kazâya kalan kişinin, sahib-i tertîb sayılmayacağı için kazâya kalan namazlar ile vakit namazları arasında sırayı gözetmesi gerekmez ve dolayısıyla kaçırdığı namazları kazâ etmeden de vakit namazlarını kılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Aşağıdaki namazlardan hangisi cemaatle kılınan namazlardan değildir?

Cuma

Ramazan Bayramı

Tahiyyetü’l-mescid

Terâvih

Kurban Bayramı

Açıklama:

Namazın ferden ve cemaatle nasıl kılındığını açıklayabileceksiniz.
Tahiyyetü'l-mescid namazı cemaatle kılınan namazlardan değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 102

Aşağıdaki namazlardan hangisi kazâ edilmez?

Sabah namazının farzı

Vitir namazı

Cenaze namazı

İkindi namazının farzı

Yatsı namazının farzı

Açıklama:

Namazın farzlarını, vaciplerini, sünnetlerini ve âdâbını ayırt edebileceksiniz.
Cenaze namazının kazası yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Namaz hakkında verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Beş vakit namazın meşruiyeti Kur'an, Sünnet ve icmâ ile sabit olmuştur.

Mekke döneminde beş vakit namaz farz kılınmadan önce sabah ve akşam vakti olmak üzere iki vakit namaz kılınmakta idi.

Cebrail beş vakit namazın farz kılındığının ertesi günü Hz. Peygambere gelerek ona imamlık yapmış, birlikte namaz kılmıştır.

Müzzemmil suresine göre gece namazı bütün Müslümanlara emredilmiştir.

Beş vakit namaz Mi'râc gecesinde farz kılınmıştır.

Açıklama:

Namazla ilgili genel bilgileri verir.
Gece namazı bütün Müslümanlara değil sadece Hz. Peygamber'e farz kılınmıştır. İlgili surede bu ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Ünite 4

Soru 1

I. Beş vakit namaz
II. Cenaze namazı
III. Cuma namazı
IV. Bayram namazı
Yukarıda verilen namazlardan hangisi veya hangilerinin kılınması durumunda diğer müslümanlar üzerindeki sorumluluk kalkar?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve IV

I, II ve IV

Açıklama:

Namaz denilince ilk hatıra gelen sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı vakitlerinde kılınan beş vakit farz namazlardır. Beş vakit namazın meşruiyeti ve farz oluşu Kur’ân-ı Kerim, Sünnet ve icma ile sabit olmuştur. Cuma namazının hükmü: Şartlarını taşıyan kimseler için cuma namazı farz-ı ayındır ve iki rek‘attır. Bu namazın farz olduğu Kitap, Sünnet ve icma ile sabittir. Diğer yandan kendilerine cuma namazı farz olan kişilere, bayram namazları vaciptir. Cenaze namazı, ölü için dua ve istiğfardan ibaret farz-ı kifâye bir namazdır; ölünün günah ve kusurlarının affolunmasını Allah’tan istemektir. Cenaze namazını, Müslüman, âkil ve bâliğ olup ölüm haberi kendisine ulaşan kişiler kılmakla yükümlüdürler. Bu gibi vasıfları taşıyan kişilerin bir kısmı bu görevi yerine getirmesiyle, diğerlerinin sorumluluğu düşer, hiç kimse yerine getirmezse yükümlülük kapsamındaki herkes günahkâr olur. Bu nedenle doğru cevap Yalnız II'nin yer aldığı B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Mekke döneminde beş vakit namaz farz kılınmadan önce kılınan namaz ilgili doğru bir bilgidir?

Sabah, Öğle ve Akşam olmak üzere dörder rek'atlık namazlardan oluşmaktadır.

Sabah, Öğle ve Akşam olmak üzere ikişer rek'atlık namazlardan oluşmaktadır.

Sabah ve Akşam olmak üzere ikişer rek'atlık namazlardan oluşmaktadır.

Öğle ve Akşam olmak üzere dörder rek'atlık namazlardan oluşmaktadır.

Sabah, Akşam ve Gece olmak üzere ikişer rek'atlık namazlardan oluşmaktadır.

Açıklama:

Hz. Muhammed Mustafa (s.a.) da peygamber olarak gönderilmesinden itibaren namaz kılmakla yükümlü tutulmuştu. Şöyle ki, vahyin başlangıç döneminde, bazı kaynaklara göre el-Müddessir sûresinin 1-3. ayetleri nâzil olunca- Cebrâil, Hz. Peygamber’i Mekke’nin yakınlarında bir vadiye götürmüş, orada fışkıran bir su ile önce kendisi, sonra da Resûl-i Ekrem abdest almış, ardından Resûlullah’a namaz kıldırmıştır. Bunun üzerine Hz.Peygamber sevinçle eve dönmüş ve Hz. Hatice’yi oraya götürmüş ve orada onunla birlikte abdest alıp iki rek‘at namaz kılmışlardır. Kaynaklarda, Mekke döneminde beş vakit namaz farz kılınmadan önce sabah ve akşam olmak üzere ikişer rek‘at halinde iki vakit namaz kılındığı belirtilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Ebû Hanîfe’ye göre öğle vaktinin çıkmış, ikindi vaktinin girmiş olduğunun işareti olan zamanı ifade etmektedir?

Fecr-i kazib

İsfâr

Zevâl

Asr-ı evvel

Asr-ı sâni

Açıklama:

Sabah namazının vakti, ikinci fecrin meydana gelmesinden, yani tan yerinin ağarmasıyla başlar, güneşin doğmasıyla son bulur. İki fecir vardır. “Fecr-i kâzib” (aldatan fecir, yalancı tan) adı verilen birinci fecir, doğu ufkunda beliren ve ufuktan yukarıya doğru dikey olarak yarı daire şeklinde yükselen bir beyazlık/aydınlıktır. Hanefî mezhebine göre, sabah namazını, halkın cemaate rahatlıkla katılabilmesi için, ortalık biraz aydınlandıktan sonra (isfâr) kılınması müstehaptır. Öğle namazının vakti, güneşin gökyüzünde çıktığı en yüksek noktadan (istivâ) batıya doğru meyletmesiyle (zevâl) başlar. . Cisimlerin, güneş tam tepe noktasında iken yere düşen gölgesi (fey-i zevâl) bunun dışındadır. Bununla öğle vakti
çıkmış, ikindi vakti girmiş olur. Buna “asr-ı evvel” (birinci ikindi) denir. Ebû Hanîfe’ye göre ise öğle vakti, fey-i zevâl dışında, cisimlerin gölgesi iki katına uzayıncaya kadar devam eder. Bununla öğle vakti çıkmış, ikindi vakti girmiş olur. Buna da “asr-ı sânî” (ikinci ikindi) denir. Buna göre doğru cevap E seçeneğinde bulunmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

I. Erkek olmakII. Hür olmakIII. Mazereti olmamakIV. Yolcu olmamakYukarıdakilerden hangisi veya hangileri Cuma namazının farz olmasının şartlarındandır?

Yalnız III

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Cuma namazı herkese farz değildir. Cuma namazının vücup şartları yani bir kimseye - Müslüman, akıllı ve bâliğ olma şartlarına ek olarak- farz olmasının şartları şunlardır:
1. Erkek olmak.
2. Hür olmak.
3. Mukîm olmak. Cuma namazı, cuma namazı kılınan yerde ikamet eden kimselere farzdır. Buna göre, dinen yolcu (müsafir) sayılan kimseye cuma namazı farz değildir, kılarsa sahih olur ve artık öğle namazını kılmaz.
4. Sağlıklı olmak.
5. Mazereti olmamak. Bir mazereti sebebiyle cumaya gidemeyen veya
cumaya gittiği takdirde, mal, can ve namusunun zayi olacağından endişe
eden kimselere cuma namazı farz değildir.
Buna göre doğru cevap E seçeneğindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 5

Hanefîler’e göre vitirden başka namazlarda okunmayan; ancak, sıkıntı, fitne ve belâ meydana gelmesi halinde sabah namazlarının farzında okunabilen dua aşağıdakilerden hangisidir?

Tahiyyat

Allahümme Salli

Allahümme Barik

Kunut duası

Rabbena atina

Açıklama:

Vitir namazı, sadece ramazan ayında cemaatle kılınır ve imam bu namazı açıktan kıldırır. Hem imam hem de cemaat kunût duasını gizli okur. Hanefîler’e göre vitirden başka namazlarda kunût duası okunmaz. Yalnız, sıkıntı, fitne ve belâ meydana gelmesi halinde sabah namazlarının farzında kunût duası okunabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi güneş doğup kerâhet vakti çıktıktan sonra istivâ vaktine kadar iki, dört, sekiz veya on iki rek’at kılınan namazdır?

Teravih namazı

Kuşluk namazı

Teheccüd namazı

Tahiyyyetü'l-mescid

İstihare namazı

Açıklama:

Terâvih namazı Ramazan ayına mahsus bir namaz olup yatsı namazının vaktinde vitirden önce yirmi rek’at olarak kılınır. Tahiyye, selam vermek, “tahiyyetü’l-mescid” ise, mescidin Rabbine selamvermek, O’na tâzimde bulunmak demektir. Ziyaret, eğitim, öğretim gibi bir maksatla bir mescide giren Müslümanın, mescidde Rabbine tâzimde bulunmak üzere iki rek‘at nâfile namaz kılması müstehaptır. Yatsı namazının ardından daha uyumadan veya biraz uyuduktan sonra kılınacak nâfile namazına “gece namazı” denir ki, bunun sevabı çoktur. Bir süre uyuduktan sonra kalkılıp kılınırsa “teheccüd namazı” adını alır. İstihâre, bir şeyin hayırlısını istemek anlamına gelir. Hakkında nasıl hareket etmenin doğru olduğu bilinemeyen mubah işlerde, manevi bir işarete nâil olmak için kılınan iki rek’atlık bir namazdır. Güneş doğup kerâhet vakti çıktıktan sonra istivâ vaktine kadar iki, dört, sekiz veya on iki rek’at namaz kılmak müstehaptır. Bu, Hz. Peygamber’in fiili ile sâbittir. Kuşluk namazının sekiz rek’at kılınması daha faziletlidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdaki namazlardan hangisi Peygamber Efendimize farz kılınmıştır?

Teheccüd namazı

Kuşluk namazı

Tahiyyetü'l-mescid

Tesbih namazı

Hacet namazı

Açıklama:

Kuşluk (Duhâ) Namazı, güneş doğup kerâhet vakti çıktıktan sonra istivâ vaktine kadar iki, dört, sekiz veya on iki rek’at namaz kılmak müstehaptır. Tahiyye, selam vermek, “tahiyyetü’l-mescid” ise, mescidin Rabbine selam vermek, O’na tâzimde bulunmak demektir. Ziyaret, eğitim, öğretim gibi bir maksatla bir mescide giren Müslümanın, mescidde Rabbine tâzimde bulunmak üzere iki rek‘at nâfile namaz kılması müstehaptır.
Tesbih namazı, her rek’atında yetmiş beş defa “Sübhânallâhi ve’l-hamdü lillâhi ve lâ ilâhe ille’llahu ve’llâhu ekber” diye tesbih okunan dört rek’atlı bir namazdır ve sevabı pek çoktur.
Hâcet namazı, uhrevî veya dünyevi bir ihtiyacı bulunan kişi, yatsı namazından sonra iki veya dört rek’at namaz kılar, ardında da bir dua yaparak, ihtiyaç duyduğu işin meydana gelmesi için Allah’tan niyaz eder.
Yatsı namazının ardından daha uyumadan veya biraz uyuduktan sonra kılınacak nâfile namazına “gece namazı” denir ki, bunun sevabı çoktur. Bir süre uyuduktan sonra kalkılıp kılınırsa “teheccüd namazı” adını alır. Tehüccüd namazı, Peygamber Efendimiz hakkında farzdır. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, yolcu olan bir kişinin kılacağı farz namazlarda uyması gereken kurallardan birisidir?

Namazlarını bilerek iki rek'attan fazla kılmak

Dört rek'atlık farz namazları ikişer rek'at olarak kılmak

Tüm farz namazları ikişer rek'at olarak kılmak

Namazını kazaya bırakmak

Dört rek'atlık farz namazlarda birinci teşehhüdü terk etmek

Açıklama:

Hanefî mezhebine göre, yolculuklarda dört rek’atlı farz namazların kısaltılıp ikişer rek’at olarak kılınması vaciptir; yolcunun namazlarını bilerek iki rek’attan fazla kılması mekruhtur. Bununla birlikte iki rek’at kılıp da teşehhütte bulunduktan yani tahiyyatı okuduktan sonra kalkıp iki rek’at daha kılacak olsa farzı edâ etmiş, son iki rek‘at da nâfile olmuş olur. Ancak vacip olan kısaltmayı terketmiş ve namaz selamını geciktirmiş olmasından dolayı, kötü bir iş yapmış sayılır. Fakat o kişi, birinci teşehhüdü terketse veya ilk iki rek’atta kıraatte bulunmamış olsa yani Fâtiha ve sûre/ayet okumamış olsa, farzı edâ etmiş olmaz. Namazını unutarak tam kılan yolcunun ise, namaz selamını geciktirmiş olmasından dolayı sehiv secdesi yapması gerekir. Mâlikîlere göre, namazları kısaltmak sünnet-i müekkededir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Kaynaklarda salâtü’l-havf olarak geçen korku namazı, korku ve tehlike halinde Müslüman askerlerin, nöbet ve savaş halinin gereği olan önlemleri almayı ihmal etmemek amacıyla gazve alanında kılınmaktadır. Buna göre aşağıdaki gazvelerin hangisinde "salatü'l havf" Peygamber Efendimiz tarafından kıldırılmamıştır?

Zâtu’r-rikâ

Batnu nahl

Hendek

Usfân

Zîkared

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de bir ayette korku namazına işaret edilmiş (el-Bakara 2/239), diğer bir ayette ise korku namazının cemaatle ne zaman ve nasıl edâ edileceği özlü bir biçimde belirtilmiş (enNisâ 4/101-104) ve ayrıntılar Sünnet’e bırakılmıştır. Peygamber Efendimiz, “Zâtu’r-rikâ”, “Batnu nahl”, “Usfân”, “Zîkared” gazvelerinde korku namazını kıldırmıştır. Daha sonraları, sahabîler de yaptıkları şavaşlarda korku namazını kılmışlardır. Fıkıh bilginleri, fiilen çarpışma devam ederken namaz kılınıp
kılınamayacağını tartışmışlardır. Nitekim Hz. Peygamber ve askerleri, Hendek savaşında fiilen çarpışma devam ettiği için üst üste dört vakit namazını kılamamış ve daha sonra bunları kazâ etmiştir. Buradan da anlaşılacağı üzere doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Büşra hanım dört rek'atlık öğle namazının farzını kılmış ve selam verdikten sonra seccadesinden hiç ayrılmadan bir anda namazında yanıldığını fark etmiştir. Buna göre Büşra hanımın yapması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

Namazını tekrar kılması

Oturduğu yerden devam etmesi

Sehiv secdesi yapması

Tilavet secdesinde bulunması

Namazını başka bir vakit kaza etmesi

Açıklama:

Sehiv secdesi, yanılarak (sehven) farzın te’hîr’inden (geciktirilmesiden) veya vacibin terk ve te’hîr edilmesinden dolayı namazda meydana gelen eksiklikleri telâfi etmek ve namazı tamamlamak için namazın sonunda yapılan secdeleri ifade eder. Herhangi bir namazda bir farzın kasden (bilerek) veya sehven (yanılarak) terk edilmesi, o namazın iade edilmesini yani yeniden kılınmasını gerektirir. Bir sünnetin kasden veya yanılarak terk edilmesi ise, bir kusur olmakla birlikte, bunlar için sehiv secdesi yapmak gerekmez. Sehiv secdesi sadece bir vacibin sehven (yanılarak) terk edilmesi veya bir farzın geciktirilmesi halinde yapılır ve yapılacak bu secde ile namazda meydana gelen eksiklikler telâfi edilmiş olur. Sehiv secdesi namazın son oturuşunda (ka‘de-i ahîre) yapılır. Tek başına kılan kişi tahiyyat, salli-bârik dualarını okuyup sağ ve sol taraflara selam verdikten sonra, imam ise -cemaatin karışıklığa uğrayıp dağılmasına yol açmamak için- tahiyyatı okuyup sağ tarafa selam verdikten sonra sehiv secdesini yapar. Selam verdikten sonra namazda yanıldığını hatırlayan bir kimse, yüzünü kıbleden çevirmemiş ve konuşmamış ise yine sehiv secdesi yapabilir. Buna göre C doğru cevaptır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi farz-ı kifayedir?

Cenaze namazı

Cuma namazı

Vitir namazı

Sabah namazı

Yatsı namazı

Açıklama:

Cenaze namazı farz-ı kifayedir ve doğru cevap Aşıkkındadır

Doğru Cevap: A

Soru 12

Fecr-i Kazib ne anlama gelmedktedir?

Gün doğumu

Gün batımı

Güneşin en tepede olduğu an

Yalancı tan

Kuşluk vakti

Açıklama:

Fecr-i Kazib yalancı tan anlamına gelmektedir ve doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Cebrail'in imamlığı adıyla meşhur olan hadis bizlere hangi bilgiyi aktarmaktadır?

Cuma namazı

Sahur vakitleri

Namaz vakitleri

Oruç vakitleri

Zekat miktarı

Açıklama:

Cebrail'in İmamlığı adıyla meşhur olan hadis bizlere namaz vakitleri hakkında bilgi verir. doğru cevap C'dir

Doğru Cevap: C

Soru 14

Hangi mezhepe göre sabah namazını, halkın cemaate rahatlıkla katılabilmesi için, ortalık biraz aydınlandıktan sonra (isfâr) kılınması müstehaptır?

Şafii

Hanefi

Hanbeli

Maliki

Şii

Açıklama:

Henefilik mezhepine göre sabah namazını, halkın cemaate rahatlıkla katılabilmesi için, ortalık biraz aydınlandıktan sonra (isfâr) kılınması müstehaptır Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Ülkemizde ikindi namazı vakti aşağıdakilerden hangisi esas alınarak belirlenir?

Tağlis

Asr-ı sani

İstiva

İbrad

Asr-ı evveli

Açıklama:

Ülkemizde ikindi namazı vakti asr-ı evvel esas alınarak belirlenir. doğru cevap E'dir

Doğru Cevap: E

Soru 16

Öğle ile ikindiyi öğle vaktinde, akşam ile yatsıyı akşam vaktinde birleştirilerek peş peşe kılmak ne anlama gelmektedir?

Cem-i Takdim

Cem-u's- Salateyn

Cem-i Tehir

Cem-i Suri

Cem-i Tedbir

Açıklama:

Öğle ile ikindiyi öğle vaktinde, akşam ile yatsıyı akşam vaktinde birleştirilerek peş peşe kılmak Cem-i takdim anlamına gelir ve doğru cevap A'dır

Doğru Cevap: A

Soru 17

Öğle ile ikindiyi ikindi vaktinde, akşam ile yatsıyı yatsı vaktinde birleştirilerek peş peşe kılmak aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Cem-i Tedbir

Cem-i Tehir

Cem-i Suri

Cem'u's - Salateyn

Cem-i Takdim

Açıklama:

Öğle ile ikindiyi ikindi vaktinde, akşam ile yatsıyı yatsı vaktinde birleştirilerek peş peşe kılmak cem-i tehir e örnektir ve doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Cuma namazının farz olma şartları arasında değildir?

Erkek olmak

Sağlıklı olmak

Kadın olmak

Hür olmak

Mukim olmak

Açıklama:

Kadın olmak cuma namazının farz olma şartları arasında yoktur. Yani cuma namazı kadınlara farz değildir. Doğru cevap C'dir

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Cuma namazının sahih olma şartları arasında değildir?

Hutbe okunması

Öğle vakti kılınması

Cemaatle kılınması

Bir şehirde kılınması

Erkekler tarafından kılınması

Açıklama:

Erkekler tarafından kılınması Cuma namazının sahihliğiyle ilgili olmayıp, vücup şartlarından birisidir. Doğru cevap E'dir

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi vacip namazlar arasındadır?

Teravih namazı

Vitir namazı

Cuma namazı

Kuşluk namazı

Teheccüd namazı

Açıklama:

Vitir namazı vacip olan namazlar arasındadır ve doğru cevap B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 21

Kaynaklar, beş vakit namaz farz kılınmadan önce, namazın kaç vakit kılındığını belirtmektedir?

Bir

İki

Üç

Beş

Kırk

Açıklama:

Kaynaklarda, Mekke döneminde beş vakit namaz farz kılınmadan önce sabah ve akşam olmak üzere ikişer rek‘at halinde iki vakit namaz kılındığı belirtilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

İki namazın, ikincisinin vakti içinde birleştirerek peş peşe kılınmasına ne ad verilir?

Cem-i suri

Cem'u's-salateyn

Cem-i takdim

Feyz-i zeval

Cem-i te'hir

Açıklama:

İki namazın birleştirilerek bir vakitte kılınması, sadece “öğle ile ikindi”, “akşam ile yatsı” namazları için söz konusudur. İki namazın, bunlardan birincisinin vakti içinde birleştirilerek peş peşe kılınmasına “cem-i takdîm” (öne alarak birleştirmek), ikincisinin vakti içinde birleştirilerek peş peşe kılınmasına ise “cem-i te’hîr” (sona bırakarak birleştirmek) adı verilmiştir. Buna göre öğle ile ikindiyi öğle vaktinde, akşam ile yatsıyı akşam vaktinde birleştirilerek peş peşe kılmak cem-i takdîm olur. Bunlardan başka, öğleyi geciktirerek kendine ait son vaktinde kılmak ve ardından ikindiyi de kendisine ait ilk vaktinde kılmak, akşamı geciktirerek son vaktinde kılıp ardından da yatsıyı kendisine ait ilk vaktinde kılmak da görünüş itibariyle yani şeklen bir cem sayılır ki, buna da “cem-i sûrî” denir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Peygamberimiz ilk cuma namazını ne zaman kıldırmıştır?

Hz Peygamber Mekke'den Medine'ye hicret ederken

Miraç Gecesini takip eden ilk cuma günü

Mekke'nin fethi sırasında

İlk vahyin gelişini takip eden ilk cuma günü

İlk Müslümanların sayısının 40 kişiye ulaşmasından sonra

Açıklama:

İlk Cuma namazı: Hz. Peygamber hicretleri esnasında Medine
yakınlarında, Sâlim b. Avf yurdunda “Rânûnâ” denilen vadi içersinde
bulunan “Benî Sâlim namazgâhı”nda ilk cuma hutbesini okumuş ve ilk
cuma namazını kıldırmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi Cuma Namazının sahih olmasının şartlarından biri değildir?

Vakit

Hutbe

Mukim olmak

Cemaat

Genel izin

Açıklama:

Mukîm olmak. Cuma namazı, cuma namazı kılınan yerde ikamet eden
kimselere farzdır. Cuma Namazının farz olmasının şartlarından biridir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdaki namazların hangisinde ezan ve kamet okunmaz?

İkindi namazı

Bayram namazı

Kaza namazı

Sabah namazı

Yatsı namazı

Açıklama:

Bayram namazları, ikişer rek‘attır. Cemaatle kılınır ve kıraat açıktan yapılır. Ezan ve kâmet okunmaz.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Eda edildikten sonra teşrik tekbiri getirilmesi vacip olan farz namazı toplam kaç vakittir?

Açıklama:

Arefe gününün sabah namazından itibaren kurban bayramın dördüncü gününün ikindi namazına (bunlar dâhil) kadar yirmi üç vakit farz namazını müteakip bir defa : “Allahu ekber, Allahu ekber, Lâ ilâhe illallahu vallahu ekber, Allahu ekber ve lillahilhamd” diye tekbir getirilir ki, buna “teşrîk tekbirleri” denir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi cemaatle kılınabilen sünnet namazlardan birisidir?

Tesbih namazı

Teheccüd namazı

Teravih namazı

Cumanın son sünneti

Vitir namazı

Açıklama:

Beş vakit farz namaz ile cuma namazının farzının önünde ve sonunda kılınan namazlar sünnet namazlar olarak isimlendirilir. Farz namazlara tâbi sünnet namazlar terâvih namazı dışında tek başına yani cemaatsiz kılınır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi Müslümanlara farz olmayan ancak Peygamberimize farz olan namazdır?

Teheccüd namazı

İstihare namazı

Tesbih namazı

Hacet namazı

Küsuf ve Husuf namazı

Açıklama:

Tehüeccüd namazı, Peygamber Efendimiz hakkında farz idi. Yatsı namazının ardından daha uyumadan veya biraz uyuduktan sonra kılınacak nâfile namazına “gece namazı” denir ki, bunun sevabı çoktur. Bir süre uyuduktan sonra kalkılıp kılınırsa “teheccüd namazı” adını alır. Teheccüd namazı iki rek’attan sekiz rek’ata kadardır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi sehiv secdesi ile ilgili olarak doğrudur?

Namazda bir farzın sehven terk edilmesi durumunda yapılır.

Bir sünnetin kasten terk edilmesi durumunda yapılır.

Gerekli durumlarda sehiv secdesi yapmak farzdır.

Sehiv secdesi gerekli olan durumlarda yapılmaz ise namaz borcu devam eder.

Sehiv secdesi bir vacibin terk edilmesi durumunda yapılır.

Açıklama:

Sehiv secdesi, yanılarak (sehven) farzın te’hîr’inden (geciktirilmesinden) veya vacibin terk ve te’hîr edilmesinden dolayı namazda meydana gelen eksiklikleri telâfi etmek ve namazı tamamlamak için namazın sonunda yapılan secdeleri ifade eder. Herhangi bir namazda bir farzın kasten (bilerek) veya sehven (yanılarak) terk edilmesi, o namazın iade edilmesini yani yeniden kılınmasını gerektirir. Çünkü bir farz eksikliği telâfi etmek için sehiv secdesi yeterli olmaz. Sehiv secdesi sadece bir vacibin sehven (yanılarak) terk edilmesi veya bir farzın geciktirilmesi halinde yapılır. Kendisine sehiv secdesi vacip olup onu yerine getirmeyen bir kişinin namaz borcu düşer.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi cenaze namazı ile ilgili olarak doğru değildir?

Cenaze namazı farz-ı kifayedir.

Cenaze namazında selam vermek vaciptir.

Cenaze namazının kazası olmaz.

Cenaze namazı için cemaat şarttır.

Ölü doğan çocuğun cenaze namazı kılınmaz.

Açıklama:

Cenaze namazı, ölü için dua ve istiğfardan ibaret farz-ı kifâye bir namazdır; Ancak cenaze namazı için cemaat şart değildir. Cenaze namazını bir kişi, hatta bir kadın bile tek başına kılsa, yeterlidir. Ölü doğan çocuğun ise, namazı kılınmaz, adı konulur, yıkanır ve bir beze sarılarak defnedilir. Cenaze namazının kazâsı olmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi, yolcu olan bir kişinin farz namazlarda uyması gereken kurallardan birisidir?

Namazlarını bilerek iki rek'attan fazla kılmak

Dört rek'atlık farz namazları ikişer rek'at olarak kılmak

Tüm farz namazları ikişer rek'at olarak kılmak

Namazını kazaya bırakmak

Dört rek'atlık farz namazlarda birinci teşehhüdü terk etmek

Açıklama:

8. soruyu iptal edince yerine aynı soru üzerinde düzenleme yaparak bu soruyu yazmıştım. Fakat mevcut soruyu düzenlemek yerine yeniden soru eklemem gerektiğini sonradan fark ettim. Bu yüzden 8. soru silinip, yerine bu soru eklenmelidir.
Hanefî mezhebine göre, yolculuklarda dört rek’atlı farz namazların kısaltılıp ikişer rek’at olarak kılınması vaciptir; yolcunun namazlarını bilerek iki rek’attan fazla kılması mekruhtur. Bununla birlikte iki rek’at kılıp da teşehhütte bulunduktan yani tahiyyatı okuduktan sonra kalkıp iki rek’at daha kılacak olsa farzı edâ etmiş, son iki rek‘at da nâfile olmuş olur. Ancak vacip olan kısaltmayı terketmiş ve namaz selamını geciktirmiş olmasından dolayı, kötü bir iş yapmış sayılır. Fakat o kişi, birinci teşehhüdü terketse veya ilk iki rek’atta kıraatte bulunmamış olsa yani Fâtiha ve sûre/ayet okumamış olsa, farzı edâ etmiş olmaz. Namazını unutarak tam kılan yolcunun ise, namaz selamını geciktirmiş olmasından dolayı sehiv secdesi yapması gerekir. Mâlikîlere göre, namazları kısaltmak sünnet-i müekkededir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi farz namazlarından değildir?

Akşam namazı

Bayram namazı

Cuma namazı

İkindi namazı

Öğle namazı

Açıklama:

Günlük beş vakit (sabah, öğle, ikindi, akşam ve yatsı) namaz, haftalık cuma namazı ve gerektiğinde cenaze namazı farz namazlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Günlük farz namazları toplam kaç rek‘attır?

Açıklama:

Günlük farz namazların rek‘at sayıları; sabah iki, öğle dört, ikindi dört, akşam üç ve yatsı dört olmak üzere toplam on yedi rek‘at olarak Peygamberimiz’in uygulamalarıyla sabit olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Öğle vaktinin çıktığı andan itibaren başlayan ve güneşin batması ile son bulan namaz vakti aşağıdakilerden hangisidir?

Sabah

Öğle

İkindi

Akşam

Yatsı

Açıklama:

İkindi namazının vakti, öğle vaktinin çıktığı andan itibaren başlar ve güneşin batması ile son bulur.

Doğru Cevap: C

Soru 35

İki namazın, bunlardan birincisinin vakti içinde birleştirilerek peş peşe (öne alarak birleştirmek) kılınmasına ne ad verilir?

Cem

Cem‘u’s-salâteyn

Cem-i te’hîr

Cem-i takdîm

Cem-i sûrî

Açıklama:

İki namazın, bunlardan birincisinin vakti içinde birleştirilerek
peş peşe kılınmasına “cem-i takdîm” (öne alarak birleştirmek) denir. Buna göre öğle ile ikindiyi öğle vaktinde, akşam ile yatsıyı akşam vaktinde birleştirilerek peş peşe kılmak cem-i takdîm olur.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Cuma namazının farz olmasının (vücup) şartlarından değildir?

Erkek olmak

Mukîm olmak

Hür olmak

Sağlıklı olmak

Okur-yazar olmak

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 37

Vitir namazı hangi tür namazlardan olup kaç rekat kılınır?

Farz, 2 rekat

Mendub, 3 rekat

Sünnet, 2 rekat

Nafile, 3 rekat

Vacip, 3 rekat

Açıklama:

Vitir kelimesi sözlükte çiftin karşıtı olan tek anlamına gelir. Vitir namazı vacip olup üç rek’attır. Vitir namazının vakti yatsı vaktidir, ancak ondan sonra kılınır.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Ramazan ayına mahsus bir namaz olup yatsı namazının vaktinde kılınan namaz aşağıdakilerden hangisidir?

Bayram

Teravih

Nafile

Adak

Vitir

Açıklama:

Terâvih namazı Ramazan ayına mahsus bir namaz olup yatsı namazının vaktinde vitirden önce yirmi rek’at olarak kılınır.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Güneş doğup kerâhet vakti çıktıktan sonra istivâ vaktine kadar iki, dört, sekiz veya on iki rek’at kılınan namaza ne ad verilir?

Kuşluk namazı

Bayram namazı

Nafile namazı

Vitir namazı

Teheccüd namazı

Açıklama:

Kuşluk (Duhâ) Namazı:
Güneş doğup kerâhet vakti çıktıktan sonra istivâ vaktine kadar iki, dört, sekiz veya on iki rek’at namaz kılmak müstehaptır. Bu, Hz. Peygamber’in fiili ile sâbittir. Kuşluk namazının sekiz rek’at kılınması daha faziletlidir. Bu ibadet işrâk namazı olarak da bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Yatsı namazının ardından bir süre uyuduktan sonra kalkılıp kılınan nafile namaz aşağıdakilerden hangisidir?

Kuşluk Namazı

Tesbih Namazı

Vitir Namazı

Teravih Namazı

Teheccüd Namazı

Açıklama:

Yatsı namazının ardından daha uyumadan veya biraz uyuduktan sonra
kılınacak nâfile namazına “gece namazı” denir ki, bunun sevabı çoktur. Bir
süre uyuduktan sonra kalkılıp kılınırsa “teheccüd namazı” adını alır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Fıkıhta, secde ayetlerinin okunmasından dolayı yapılan secdeye ne ad verilir?

Tilavet Secdesi

Nafile Secdesi

Şükür Secdesi

Sehiv Secdesi

Vitir Secdesi

Açıklama:

Tilâvet” sözlükte okuma anlamına gelir. Fıkıhta, secde ayetlerinin okunmasından dolayı yapılan secdeye “tilâvet secdesi” denir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

I. Cuma namazı
II. İkindi namazı
III. Cenaze namazı
Yukarıdakilerden hangileri farz-ı ayın namazlardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Günlük beş vakit namaz ve cuma namazları farz-ı ayındır. Cenaze namazı ise farz-ı kifâyedir. Burada farz-ı ayın namazlar işlenecek, ünitenin sonunda da cenaze namazı anlatılacaktır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdaki namazlardan hangileri birleştirilerek kılınabilir?

Sabah-Öğle

Öğle-Akşam

İkindi-Yatsı

Akşam-Yatsı

Sabah-Akşam

Açıklama:

İki namazın birleştirilerek bir vakitte kılınması, sadece “öğle ile ikindi”, “akşam ile yatsı” namazları için söz konusudur. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi cuma namazının farz olmasının şartlarından biri değildir?

Hür olmak

Mazereti olmak

Sağlıklı olmak

Mukim olmak

Erkek olmak

Açıklama:

Cuma namazı herkese farz değildir. Cuma namazının vücup şartları yani bir kimseye - Müslüman, akıllı ve bâliğ olma şartlarına ek olarak- farz olmasının şartları şunlardır:
1. Erkek olmak. Cuma kadına farz değildir, fakat kılarsa sahih olur ve artık o
günün öğle namazını kılmaz.
2. Hür olmak. Köleye cuma namazı farz değildir, kılarsa öğle namazı yerine geçer.
3. Mukîm olmak. Cuma namazı, cuma namazı kılınan yerde ikamet eden kimselere farzdır. Buna göre, dinen yolcu (müsafir) sayılan kimseye cuma namazı farz değildir, kılarsa sahih olur ve artık öğle namazını kılmaz.
4. Sağlıklı olmak. Hasta olup cuma namazına çıktığı takdirde hastalığının artmasından veya uzamasından korkan kimseye cuma namazı farz değildir. Yürümekten aciz bulunan yaşlı kimse ile hasta bakıcı da böyledir. Bazı fakihlere göre, kör ve kötürüm kişilere, kendilerini cumaya götürecek kimseleri olsa bile cuma namazı farz değildir.
5. Mazereti olmamak. Bir mazereti sebebiyle cumaya gidemeyen veya cumaya gittiği takdirde, mal, can ve namusunun zayi olacağından endişe eden kimselere cuma namazı farz değildir. Mahpus olmak, can, namus ve mal güvenliği için nöbet tutmak, düşman korkusu, tehlikeli soğuk veya sıcak, şiddetli yağmur, çok çamur ve benzeri durumlar, cuma namazına gitmemeyi mubah kılan özürlerin başlıcalarını teşkil etmektedir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

I. Şehir
II. Hutbe
III. Cemaat
IV. Vakit
Yukarıdakilerden hangileri cuma namazının sahih olmasının şartlarındandır?

I ve II

II ve III

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kılınan cuma namazının sahih ve muteber olması ve öğle namazının yerini tutabilmesi için aranan şartlar da şunlardır:
1. Cuma namazını, devlet başkanının veya onun görevlendirdiği bir kişinin kıldırması şarttır.
2. Genel izin. Cuma namazının, yöneticiler tarafından izin verilen ve halka açık camilerde kılınması gerekir. Cuma namazı için izin verilen caminin kapısı kapatılarak, orada sadece belirli kişilerin cuma namazını kılmaları geçerli değildir.
3. Vakit. Cuma namazı öğle namazı vaktinde kılınır. Bu vakitten önce veya vakit çıktıktan sonra Cuma namazı ne edâ ve ne de kazâ suretiyle kılınabilir.
4. Cemaat. Fıkıh bilginleri, cuma namazının cemaatle kılınması halinde geçerli olacağını ifade etmişlerdir. Ancak cemaatin sayısı hakkında farklı sayılar ileri sürmüşlerdir. Ebû Hanîfe’ye göre cuma namazı için aranan cemaatin en az sayısı imam dışında üç, Ebû Yûsuf’a göre imam dışında iki, İmam Mâlik’den bir görüşe göre otuz, İmam Şâfiî ve Ahmed b.Hanbel’e göre de kırk kişidir. 5. Hutbe. İki rek‘atlık bir farz olan cuma namazından önce hutbe okunması şarttır. Cuma hutbesinin rüknü, Ebû Hanîfe’ye göre “zikrullah”tan ibarettir. Bu sebeple yalnız “el-Hamdu lillah” veya “Sübhânellah”veyahut “Lâ ilâhe illâllah” denecek olsa kifayet eder. Ebû Yûsuf ve İmam Muhammed’e göre ise hutbe denilecek derecede uzunca bir zikirden ibarettir. Bunun da en az miktarı, tahiyyat duası uzunluğunda hamd vesalâvât ile Müslümanlara duadır. Hutbenin vacipleri, hatibin hutbeyi abdestli ve ayakta okumasıdır. Hutbenin sünnetleri de, hutbeyi iki kısma ayırmak, bunların arasında bir tesbih veya üç ayet okunacak kadar oturmaktır. Bu yönüyle buna “iki hutbe” denir. Bu iki hutbeden her biri “hamd”i, “kelime-i şehâdet”i ve “salât ü selâm”ı ihtiva etmeli ve birincihutbe bir ayetin okunması ile bu ayetin anlamı çerçevesinde yapılacak birnasihatı, ikinci hutbe de müminler hakkında duayı içermelidir. Her ikihutbeyi de uzatmamak sünnettir. Cemaatin acil işleri olduğu düşünülerek hutbe kısa tutulmalıdır. Zira, hutbelerin kısa, fakat özlü, faydalı olması hatibin dirayet ve faziletine bir delildir. Nitekim bir hadis şu anlamdadır:“Kişinin namazının uzun, hutbesinin kısa olması dini iyi anladığının işaretidir; namazı uzatın, hutbeyi ise kısa tutun, kuşkusuz bazı sözler vardır ki, bir sihir gibi kalbleri büyüler” (Müslim, “Cumu’a”, 47).Sahâbîler, Hz. Peygamber’in namaz ve hutbesinin ne uzun ne de kısa olduğunu, aksine orta halli olduğunu rivayet etmişlerdir (Müslim,“Cumu’a”, 41-42). Hatip, iç ezan okununcaya kadar minberde oturur,sonra ayağa kalkar, gizlice eûzü-besmele okuyarak, açıktan hamd ü senâda bulunur, hutbesini cemaate karşı sunar. Bunlar da hutbenin sünnetlerindendir. Hutbe bitince kâmet getirilir. Hatibin hutbenin sünnetlerine riayet etmemesi veya hutbe esnasında gereksiz konuşması mekruhtur. 6. Şehir. Cuma namazının şehir ve civarında kılınması cumanın sıhhat şartlarından biridir. Bu şartı getiren Hanefîler’e göre şehir (mısr), “valisi,yargıcı bulunan belde”, “en büyük camisi, cuma kılması gereken kişileri almayacak kadar kalabalık bir nüfusu barındıran mahal”, “devletin şehir saydığı yer” ve benzeri şekillerde tanımlanmıştır. “Şehir civarı”nın ölçüsü normal şartlarda ezan sesinin duyulacağı sahadır. Şâfiîler ile Mâlikîler,cumanın halkın devamlı oturduğu köy ve şehirlerde kılınması gerektiği görüşünü savunmuşlardır. Hanbelîler ise ancak cuma namazı ile mükellef olan en az kırk kişinin oturduğu bir yerleşim bölgesinde kılınabileceğini söylemişlerdir. Diyanet İşleri Başkanlığı, bir soru üzerine, 1933 yılında konuyu ele alıp incelemiş, bu konudaki dinî delilleri değerlendirerek köylerde de cuma namazının kılınabileceği cevabını vermiştir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Vitir namazının üçüncü rekatında ayakta iken eller kaldırılıp “Allahu ekber” denildikten sonra hangi dualar okunur?

Kunut

İhlas

Allahümme Salli-Barik

Tahiyyât

Rabbenâ âtinâ

Açıklama:

Vitir namazının ilk iki rek‘atı yatsı namazının farzının ilk iki rek‘atı gibi kılınır. Üçüncü rek’atta besmele, Fâtiha ve bir miktar Kur’ân okunduktan sonra daha ayakta iken eller kaldırılıp “Allahu ekber” diye tekbir alınır, tekrar eller bağlanıp ayakta iken “kunût” duası okunur, sonra “Allahu ekber” denilerek rükû ve secdelere varılır, daha sonra oturulur ki, bu da son oturuştur. Bu oturuşta “Tahiyyât”, “Allahümme salli-bârik” ve “Rabbenâ âtinâ” duaları okunup selam verilerek namaz bitirilmiş olur. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi nafile namazlardan biri değildir?

İstihâre Namazı

Tahiyyyetü’l-Mescid

Kuşluk (Duhâ) Namazı

Teheccüd Namazı

Teravih

Açıklama:

Terâvih namazının hükmü sünnet-i müekkededir. Tahiyyyetü’l-Mescid, Kuşluk (Duhâ) Namazı, Teheccüd Namazı, İstihâre Namazı nafile namazlardır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

I. Sırt üstü yatarak
II. Yan yatarak
III. Oturarak
Yukarıda karışık olarak verilen hastalığı olan bir kişinin gücünün yetme derecesine göre namazı kılma şeklinin doğru sıralanışı hangisidir?

I-III-II

I-II-III

II-III-I

III-II-I

II-I-III

Açıklama:

Hz. Peygamber de bedensel hastalığı bulunan bir kişiye: “Ayakta kıl, eğer buna gücün yetmezse oturarak, ona da gücün yetmezse yan yatarak kıl. Buna da gücün yetmezse sırt üstü yatarak kıl. Zira Allah kimseye gücünün üstünde bir şeyi yüklememiştir” (bk. Buhârî, “Taksîr”, 19; Ebû Dâvûd, Salât,175) buyurarak hastaların güçlerinin yeteceği şekilde namaz kılabileceklerini açıklamıştır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Yanılarak farzın te’hîr’inden veya vacibin terk ve te’hîr edilmesinden dolayı namazda meydana gelen eksiklikleri telâfi etmek ve namazı tamamlamak için namazın sonunda yapılan secdeye ne ad verilir?

Tilavet

Sehiv

Şükür

Duha

Salat

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 50

Secde ayetlerinin okunmasından dolayı yapılan secdeye ne ad verilir?

Tilavet

Tahiyyat

Şükür

Sehiv

Vacip

Açıklama:

“Tilâvet” sözlükte okuma anlamına gelir. Fıkıhta, secde ayetlerinin okunmasından dolayı yapılan secdeye “tilâvet secdesi” denir. Kur’ân-ı Kerim’de ondört secde ayeti vardır ve şunlardır: el-A’râf 7/206; er-Ra’d 13/15; en-Nahl 16/50; el-İsrâ 17/109; Meryem 19/25; el-Hâc 22/18; elFurkân 25/60; en-Neml 27/25; es-Secde 32/15; Sâd 38/24; el-Fussilet 41/37; en-Necm 53/62; el-İnşikâk 84/20; el-‘Alak 96/19. Secde ayetini okuyan ve onu işiten herkes için tilâvet secdesini yapmak vaciptir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Cenaze namazına ilişkin aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Karı-koca aynı anda öldüğünde ölüleri yıkanmaz.

Ölü doğan çocuğun organları belli olduğunda çocuk yıkanmaz.

Şehit olduğunda şehidin ölüsü yıkanmaz.

Havas derecesinde biri öldüğünde havasın ölüsü yıkanmaz.

Büluğa ermemiş bir çocuk öldüğünde çocuğun ölüsü yıkanmaz.

Açıklama:

Cenazenin bir an önce yıkanıp, kefenlenip namazı kılınarak kabrine konulması müstehaptır. Müslüman bir ölünün yıkanabilmesi için vücudunun yarıdan fazlasının bulunması gerekir. Savaş şehitleri yıkanmaz, kanlı elbiseleriyle defnedilir. Ebû Hanîfe’ye göre, ölü doğan çocuk organları belirgin ise yıkanır, bir beze sarılır, ancak namazı kılınmaz, organları belirgin değilse yıkanması da gerekmez, bir beze sarılarak defnedilir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

“Namazı bitirince de ayakta, otururken ve yanınız üzerinde yatarken (daima) Allah’ı anın” ayeti hangi surede geçmektedir?

el-İsrâ 17/78

er-Rûm 30/17-18

en-Nisâ, 4/103

el-Bakara 2/238

eş-Şûrâ 42/38

Açıklama:

“Namazı bitirince de ayakta, otururken ve yanınız üzerinde yatarken (daima)
Allah’ı anın” (en-Nisâ, 4/103).

Doğru Cevap: C

Soru 53

Gece namazına kalkılması ve bunların belli bir vakit içinde edâ edilmesi emredilmişken aynı sûrenin 20. ayetinde, Yüce Allah’ın bu hususta yaşanan zorluklardan dolayı müminleri bu namazdan bağışladığı
bildirililen sure hangisidir?

el-Müzzemmil

el-A‘lâ

el-Kıyâme

el-‘Alak

el-Müddessir

Açıklama:

Kaynaklarda, Mekke döneminde beş vakit namaz farz kılınmadan önce sabah ve akşam olmak üzere ikişer rek‘at halinde iki vakit namaz kılındığı belirtilmektedir. Bu iki vakit namazın dışında el-Müzzemmil
sûresinin ilk ayetleriyle gece namazına kalkılması ve bunların belli bir vakit içinde edâ edilmesi emredilmişken aynı sûrenin 20. ayetinde, Yüce Allah’ın bu hususta yaşanan zorluklardan dolayı müminleri bu namazdan bağışladığı bildirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

İki namazı bir vakitte kılmaya ne ad verilir?

fey-i zevâl

cem‘u’s-salâteyn

cem-i sûrî

cem-i te’hîr

cem-i takdîm

Açıklama:

Fıkıh bilginleri, iki namazı bir vakitte kılmanın (cem‘u’s-salâteyn) câiz olup olmadığını tartışmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi cuma günü yapılması halinde müstehap değildir?

Beden temizliği yapmak

Boy abdesti almak

Güzel ve temiz elbiseler giymek

Alışveriş yapmak

Kehf sûresini okumak veya dinlemek

Açıklama:

Cuma günü, beden temizliği yapmak, boy abdesti almak, güzel ve temiz elbiseler giymek, başka şeylerle uğraşmayıp erkence camiye gitmek, tahiyyetü’l-mescid olmak üzere iki rek‘at namaz kılmak, Kehf sûresini okumak veya dinlemek müstehaptır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdaki namazlardan hangileri cem edilip bir vakitte kılınabilir?

Öğlen ile ikindi

İkindi ile akşam

Yatsı ile sabah

Akşam ile öğlen

Sabah ile öğlen

Açıklama:

Fıkıh bilginleri, iki namazı bir vakitte kılmanın (cem‘u’s-salâteyn) câiz olup olmadığını tartışmışlardır. İki namazın birleştirilerek bir vakitte kılınması, sadece “öğle ile ikindi”, “akşam ile yatsı” namazları için söz konusudur. İki namazın, bunlardan birincisinin vakti içinde birleştirilerek peş peşe kılınmasına “cem-i takdîm” (öne alarak birleştirmek), ikincisinin vakti içinde birleştirilerek peş peşe kılınmasına ise “cem-i te’hîr” (sona bırakarak birleştirmek) adı verilmiştir. Buna göre öğle ile ikindiyi öğle vaktinde, akşam ile yatsıyı akşam vaktinde birleştirilerek peş peşe kılmak cem-i takdîm olur. Buna karşılık, öğle ile ikindiyi ikindi vaktinde, akşam ile yatsıyı yatsı vaktinde birleştirilerek peş peşe kılmak da cem-i te’hîr olur. Bunlardan başka, öğleyi geciktirerek kendine ait son vaktinde kılmak ve ardından ikindiyi de kendisine ait ilk vaktinde kılmak, akşamı geciktirerek son vaktinde kılıp ardından da yatsıyı kendisine ait ilk vaktinde kılmak da görünüş itibariyle yani şeklen bir cem sayılır ki, buna da “cem-i sûrî” denir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Cuma namazı ilk ne zaman farz olmuştur?

Mekke’nin Fethi’nde

Bedir Savaşı’nda

İlk vahiy geldikten üç yıl sonra

Hicret esnasında

Uhud Savaşı’nda

Açıklama:

İlk Cuma namazı: Hz. Peygamber hicretleri esnasında Medine yakınlarında, Sâlim b. Avf yurdunda “Rânûnâ” denilen vadi içersinde bulunan “Benî Sâlim namazgâhı”nda ilk cuma hutbesini okumuş ve ilk cuma namazını kıldırmıştır. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Cuma namazının farzı kaç rekattır?

Sekiz

Altı

Dört

İki

Açıklama:

Cuma namazının hükmü: Şartlarını taşıyan kimseler için cuma namazı farz-ı ayındır ve iki rek‘attır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdaki namazlardan hangisi vacip değildir?

Vitir

Cenaze

Tavaf

Nezir

Bayram

Açıklama:

Vitir, bayram namazları yanı sıra tavaf, nezir namazları da vaciptir. Cenaze namazı ise farz-ı kifâyedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Güneş doğup kerâhet vakti çıktıktan sonra istivâ vaktine kadar kılınan nafile namaz aşağıdakilerden hangisidir?

Tahiyyyetü’l-Mescid

Teheccüd

Küsûf

Kuşluk

İstihâre

Açıklama:

Kuşluk (Duhâ) Namazı: Güneş doğup kerâhet vakti çıktıktan sonra istivâ vaktine kadar iki, dört, sekiz veya on iki rek’at namaz kılmak müstehaptır. Bu, Hz. Peygamber’in fiili ile sâbittir. Kuşluk namazının sekiz rek’at kılınması daha faziletlidir. Bu ibadet işrâk namazı olarak da bilinir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 61

Ebu Hanîfe’ye göre, hasta bir Müslüman nasıl namaz kılamaz?

Oturarak

Yanı üzerine yatarak

Kalbi ile îmâ ederek

Arkası üstüne yatarak

Bir yere dayanarak

Açıklama:

Ebû Hanîfe’ye göre, bir hasta başı ile îmâ yapmaya gücü yetmezse, gözü veya kalbi veyahut kaşları ile îmâ edemez; namazını erteler, iyileşince kazâ eder. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Bir Müslümanın seferi sayılabilmesi için yolculuğun başlama ve bitiş noktaları arasındaki mesafe en az kaç km olmalıdır?

Açıklama:

Son dönem Hanefî fıkıh bilginleri, bir günde yapılacak yolculuk süresini ortalama altı saat (üç günde toplam on sekiz saat) olarak belirlemişlerdir. Buna göre, on sekiz saatlik bir süre yolculuk yapan kimse, dinen “yolcu” sayılır ve yolculuk ruhsatlarından istifade edebilir. Sefer süresinin hesaplanmasında, sadece gidiş veya dönüş süresi dikkate alınır. Bu sebeple gidiş ve dönüş süreleri birleştirilerek amel edilemez. Hanefî fıkıh bilginlerinden bir kısmı, bir yolcunun orta yürüyüşle üç günde (ortalama on sekiz saatte) kat edebileceği mesafe’yi (yolun düz veya engebeli olma durumuna göre) on beş, on sekiz ve yirmi bir fersah olarak takdir etmişler ve bir kimsenin bu kadar fersahlık bir mesafeyi pek kısa bir zamanda katetmiş olsa bile, o kimsenin dinen yolcu sayılıp seferilik hükümlerinden yararlanabileceğini ileri sürmüşlerdir. Bir fersah, günümüz ölçüleriyle 5544 metredir. Günümüzde ise, sabahtan öğlene kadar geçen altı saatlik yolculuk süresinde orta yürüyüşle katedilebilecek mesafenin kilometre olarak karşılığı şöyle tesbit edilmiştir: Bir saatte ortalama beş kilometrelik bir mesafe katedilebildiği dikkate alınacak olursa, on sekiz saatte 90 kilometrelik yol katedilmiş olur. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Namazlarda yanılmalar yoluyla meydana gelen bazı eksikliklerin telâfi edilmesi için namazın sonunda yapılan secdelere ne ad verilir?

Sehiv

Tilâvet

Şükür

İstiğfar

Nafile

Açıklama:

Secde Allah’a saygı ve O’nu yüceltmenin en ileri ifadesidir; kulun Rabbine en fazla yaklaştığı haldir. Cenaze namazının dışındaki bütün namazların her bir rek‘atında iki defa yapılan secdelere “namaz secdesi” denir. Bu secde, namazın bir rüknünü (farzını) teşkil eder. Namazlarda yanılmalar yoluyla meydana gelen bazı eksikliklerin telâfi edilmesi için namazın sonunda yapılan secdelere “sehiv secdesi”, Kur’ân-ı Kerim’de secde ayetlerinin okunması veya işitilmesi sebebiyle yapılan secdeye “tilâvet secdesi” ve Allah’a şükür için yapılan secdeye de “şükür secdesi” denir. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisinin cenaze namazı kılınmaz?

Vücudunun yarısından fazlası olanın

Başı ile birlikte vücudunun yarısı olanın

Ölü doğan çocuğun

Diri olarak doğduğu bilinen çocuğun

İntihar edenin

Açıklama:

Vücudunun tamamı veya yarısından fazlası olan yahut başı ile vücudunun yarısı olan bir Müslüman ölünün namazı kılınır. Hanefî ve Mâlikîlere göre, cenaze namazının kılınabilmesi için, ölünün cemaatin önünde hazır ve mevut olması gerekir, gıyabî cenaze namazı kılınamaz. Fakat Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre, gıyabî cenaze namazı kılınabilir. Diri olarak doğduğu bilinen çocuğun yıkanıp cenazesi kılınır. Ölü doğan çocuğun ise, namazı kılınmaz, adı konulur, yıkanır ve bir beze sarılarak defnedilir. Ölen gebe bir kadının karnındaki çocuğun diri olduğuna uzman kişiler karar verirse, ameliyat edilerek çocuk kurtarılır. İntihar etmek büyük bir günâh olmakla birlikte, cinnet getirdiği varsayımından hareket edilerek intihar edenin namazı kılınır. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi dünya ve âhiret itibariyle şehid hükmündedir?

Ateşte yanan

Eşkıya tarafından öldürülen

Salgın hastalıktan ölen

Suda boğulan

Doğum esnasında ölen

Açıklama:

Dünya ve âhiret itibariyle şehid: Bunlar kâmil anlamda şehittirler. Bunlar, savaşta öldürülen yahut eşkıya tarafından öldürülen Müslüman kişilerdir.
Âhiret itibariyle şehid: Savaş meydanında yaralandıktan veya eşkıya tarafından vurulduktan sonra yer, içer, konuşur, tedavi görür yahut bir namaz vakti geçer ve ondan sonra ölürse, bu kişi, âhiret itibariyle şehittir ve âhirette de büyük sevaba nail olacaktır. Bu kısım şehitler, yıkanır, kefenlenir ve namazları kılınarak defnedilirler. Ateşte yanan, salgın bir hastalıkta ölen, suda boğulan, doğum esnasında ölen, ilim yolculuğunda ölen, nafakasını temin ederken ölen, deprem, sel baskını gibi doğal afetler esnasında ölen, haksız yere öldürülen ve benzeri hallerde ölen veya öldürülen kimseler de hükmen şehit sayılırlar. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Secde ayetlerinin okunmasından dolayı yapılan secdeye ne ad verilir?

Tilâvet secdesi

Sehiv secdesi

Şükür secdesi

Namaz secdesi

Ka‘de-i ahîre

Açıklama:

“Tilâvet” sözlükte okuma anlamına gelir. Fıkıhta, secde ayetlerinin okunmasından dolayı yapılan secdeye “tilâvet secdesi” denir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Bir kimsenin dinen yolcu sayılıp seferilik hükümlerinden yararlanabilmesi için kaç kilometrelik yol katedilmiş olması gerekir?

70 km

80 km

90 km

100 km

110 km

Açıklama:

Bir saatte ortalama beş kilometrelik bir mesafe katedilebildiği dikkate alınacak olursa, on sekiz saatte 90 kilometrelik yol katedilmiş olur.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Hâcet namazının ilk rek’atında Fâtiha’dan sonra üç defa .............diğer rek’atlarda Fâtiha’dan birer defa ........... ve ............. sûreleri okunur.
Yukarıdaki boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisinde doğru sırada verilmiştir?

Âyete’l-kürsî, İhlas, Kâfirûn

İhlas, Kâfirûn, Âyete’l-kürsî

İhlas, Muavvizeteyn, Âyete’l-kürsî

“Âyete’l-kürsî”, İhlâs, Muavvizeteyn

Muavvizeteyn, İhlas, “Âyete’l-kürsî”

Açıklama:

Hâcet namazının ilk rek’atında Fâtiha’dan sonra üç defa “Âyete’l-kürsî”, diğer rek’atlarda Fâtiha’dan birer defa İhlâs ve Muavvizeteyn sûreleri okunur.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi hükümleri müstehap olarak nitelendirilen nâfile namazlarından değildir?

Terâvih namazı

Kuşluk namazı

Teheccüd namazı

Tesbih namazı

Yağmur Duası

Açıklama:

Terâvih namazının hükmü sünnet-i müekkededir. Terâvih namazı tek başına kılınabilmekle birlikte cemaatle kılınması daha faziletlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Terâvih namazı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Ramazan ayına mahsus bir namaz olup yatsı namazının vaktinde vitirden önce yirmi rek’at olarak kılınır.

Terâvih namazı tek başına kılınabilmekle birlikte cemaatle kılınması daha faziletlidir.

Terâvih namazı, her iki rek‘atta bir selam vermek suretiyle kılınır, Böyle kılınması daha faziletli olmakla birlikte, dört rek‘atta bir selam vererek kılmak da mümkündür.

İki rek‘atta bir selam verildiği takdirde, bu namaz akşam namazının sünneti gibi kılınır.

Dört rek‘atta bir selam verilmesi halinde ise, öğle namazının ilk sünneti gibi kılınır.

Açıklama:

Dört rek‘atta bir selam verilmesi halinde ise, yatsı namazının ilk sünneti gibi kılınır.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Sehiv secdesi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Sehiv secdesi, imama ve tek başına kılana vaciptir.

Kendisine sehiv secdesi vacip olup onu yerine getirmeyen bir kişinin namaz borcu düşer.

Sehiv secdesini yapmayı unutan bir kişinin namazı ise sahihtir, fakat sevabı kısmen noksandır.

Sehiv secdesi, vakit namazı kılmaya elverişli olduğu zaman ve durumlarda vaciptir.

İmama uyan kişi, namazda yanılırsa onun üzerine sehiv secdesi vacib olur.

Açıklama:

İmama uyan kişi, namazda yanılsa bile onun üzerine sehiv secdesi vacib olmaz.

Doğru Cevap: E

Ünite 5

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi bazı dinlerin orucundaki yasaklanan şeylerden birisi değildir?

Yıkanma

Koku sürme

İyi davranışlarda bulunma

Yağ kullanma

Bazı giysileri giyme

Açıklama:

Oruçta uzak durulması gereken davranışlar beslenme ve cinsel hayatla ilgilidir. Bazı dinlerde bunların tamamı yasaklanırken bazılarında beslenme konusunda tür sınırlaması yapılır veya hafif yiyeceklere izin verilir. Bazı dinlerin orucunda, bunlara ek olarak yıkanma, temizlik yapma, koku (parfüm) ve yağ kullanma, bazı giysileri giyme de yasak kapsamındadır. Bu pasif davranışlar yanında oruçluya birtakım metinleri okuma, dua, mezarlık ziyareti gibi yükümlülükler getiren dinler de vardır.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Sabah aydınlığı başlamadan önce kısa bir süre görülen ve sonra kaybolan dikey beyazlığa ne denir?

Savm

Siyâm

Fecr-i kâzib

Fecr-i sâdık

İmsak

Açıklama:

Oruç, sözlükte “bir şeyden geri durma, yapmama” anlamına gelen Arapça savm ve sıyâm kelimelerinin Türkçedeki karşılığıdır. Sabaha doğru güneşin doğacağı ufukta beliren beyazlığa fecr (fecir) denir. Sabah aydınlığı başlamadan önce kısa bir süre görülen ve sonra kaybolan dikey beyazlığa fecr-i kâzib (yalancı fecir) denir. Sonra fecr-i sâdık ve ikinci fecir de denen enine bir beyazlık belirir. Doğu ufkunda ufkun altındaki güneşin ışığının ufukta fark edilmesiyle beliren bu beyazlık, zamanla kuvvetlenerek ve alanını genişleterek devam eder ve sonunda güneş doğar. Bu beyazlığa da fecr-i sâdık (gerçek fecir) denir. Oruç vaktinin başlangıcı olarak belirtilen fecir, budur ve onun ufukta görülmesi ile oruç başlar. Bu vakit, takvimlerde imsâk olarak belirtilir. Ayrıca bu anlamda tan yerinin ağarması ifadesi de kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Müslümanlara ramazan orucu ne zaman farz kılınmıştır?

Hicretin ikinci yılı muharrem ayı

Hicretin ikinci yılı şaban ayı

Hicretin üçüncü yılı şaban ayı

Hicret yılı recep ayı

Hicretin üçüncü yılı muharrem ayı

Açıklama:

Ramazan ayında tutulan oruç, Müslümanlara hicretin ikinci yılı şaban ayında farz kılınmış ve onlar bir sonraki ay olan ramazandan itibaren oruç Oruç tutmaya başlamışlardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Bir kudsî hadiste oruç aşağıdakilerden hangisine benzetilmiştir?

Amel

Miğfer

Kalkan

Yol

Açıklama:

Oruç, çok faziletli bir ibadettir. Bir kudsî hadiste ifade edildiğine göre Allah “İnsanoğlunun her ameli kendisi içindir fakat oruç bundan hariçtir; o, benim içindir ve onun karşılığını ben vereceğim” buyurur. Bu ifadesiyle o, oruca ayrı bir değer verdiğini açıklamaktadır. Hadisin devamında oruç, kalkana benzetilir (Buhârî, “Savm”, 2). Kalkan, sahibini muhtemel tehlikelerden koruduğu gibi oruç da oruçluyu çeşitli kötülüklerden ve günahlardan korur. Yalnız bunun için orucun sırf yeme-içmeyi terk etmekten ibaret kalmaması, oruçlunun davranışlarına da yansıması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Hz. Peygamber’in bildirdiğine göre cennete girecek insanlar dünyadaki önemli amellerine göre değişik kapılardan girecek, hatta bazıları bu kapıların her birinden ayrı ayrı davet edilecektir. Cennette sadece oruçluların girişine izin verilecek kapı aşağıdakilerden hangisidir?

Rayyân

Salat

Cihad

Eymen

Açıklama:

Cennetin sekiz kapısı vardır: Salat, Cihad, Reyyan, Sadaka (Zekât), Hac, Af, Eymen (Sağ, mübarek) ve Zikir-İlim kapısı. Bu kapılardan biri de oruçluların girişine ayrılmış olan “Rayyân” kapısıdır. Bu kapı, onlar girdikten sonra kapatılacak, başkaları oradan giremeyecektir

Doğru Cevap: A

Soru 6

Ramazan bayramının ilk günü ve kurban bayramının dört günü oruç tutan birisinin bu davranışı aşağıdakilerden hangi oruca örnek teşkil eder?

Haram oruç

Vacip oruç

Farz oruç

Mekruh oruç

Sünnet oruç

Açıklama:

Ramazan ayında oruç tutmak, daha sonra açıklanacak şartları taşıyan her Müslümana farzdır. Adak (nezir) oruçları vaciptir. Oruç tutmayı adayan kimsenin o orucu tutması vacip olur. Hz. Peygamberin, oruç tutulmasını tavsiye ettiği veya ramazan dışında genellikle oruçlu geçirdiği günlerde oruç tutmak sünnettir. Mekruh oruç, tutulması hoş karşılanmayan oruçtur. Bunlardaki mekruhluğun sebebi bazen Müslümanların sevincine katılmamak bazen de o günlere dinde olmayan bir kutsallık katmak veya böyle bir görüntü vermektir. Ramazan bayramının ilk günü ve kurban bayramının dört günü oruç tutmak, Müslümanların bayramına katılmamak, ona karşı çıkmak şeklinde değerlendirilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Ali Amca tuttuğu orucun Allah katında daha değerli, mükemmele daha yakın olması için ek olarak bazı davranışlarda da bulunmaktadır. Ali Amcanın aşağıdaki davranışlardan hangisini yapması orucun sünnetleri arasında yer almaz?

İftar yemeği vermek

İftarda dua etmek

Nafile namaz kılmak

Sadaka almak

İ'tikâf

Açıklama:

Tutulan orucun Allah katında daha değerli, mükemmele daha yakın olması
için oruçlunun rükün olarak ifade edilen asgari ölçülere ek olarak bazı
davranışlar sergilemesi beklenir. Bunları aşağıdaki şekilde özetlemek
mümkündür:
1-Sahuru geç, iftarı erken yapmak.
2-Sadaka vermek.
3-İftar yemeği vermek.
4-Hurma veya su ile iftar etmek, iftarda dua etmek.
5-Nâfile namaz kılmak, çokça Kur’ân okumak, istiğfarda bulunmak.
6-İ‘tikâf.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

I. Yolculuk
II. Yaşlılık
III. Savaş hali
IV. Hamilelik
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri oruç tutmamaya veya orucu bozmaya izin verilen hallerdendir?

I, II, III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

I ve IV

I ve III

Açıklama:

Kur’ân’da ramazan ayında oruç tutmayı emreden âyetlerde hasta veya seferde
(seyahat, yolculuk) olanlar bu hükümden istisna edilmiştir. İslâm dini,
insandan gücünün yetmeyeceği veya onu önemli sıkıntılara düşürecek
görevler istemez. İslâm’ın bu ilkesinden dolayı başta hastalık ve sefer olmak
üzere ramazan ayında oruç tutmamaya izin veren bazı haller şunlardır:
1. Yolculuk
2. hastalık
3. Yaşlılık
4. Aşırı açlık veya susuzluk
5. Hamilelik veya emzirme
6. Savaş hali
7. Tehdit
8. Ziyafet
Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi orucu bozmayan fakat mekruh olan davranışlardan birisi değildir?

Genç oruçlunun eşini öpmesi

Diş fırçalamak

Yemeği yutmadan sadece tadına bakmak

Şekersiz sakız çiğnemek

Ağır işlerde çalışmak

Açıklama:

Orucu Bozmayan Fakat Mekruh Olan Davranışlar
Orucu bozulma tehlikesi ile karşı karşıya getirebilecek davranışlar mekruhtur, bunlardan kaçınmakta yarar vardır. Mesela abdest esnasında ağız çalkalanırken boğaz kısmının iyice ıslanması için aşırı hassasiyet gösterildiği takdirde suyun boğaza kaçma tehlikesi vardır. Öyleyse oruçlunun, ağzını çalkalarken boğazını tamamen ıslatmaya çalışması mekruhtur. Bu esnada boğaza su kaçarsa oruç bozulur. Burna su çekmedeki aşırı hassasiyet de aynıdır. Oruçluya mekruh olan diğer hallerin bir kısmı şöyle sıralanabilir:
1. Genç oruçlunun eşini öpmesi, kucaklaması, ona sarılması.
2. Yemeği yutmadan sadece tadına bakmak.
3. Şekersiz sakız çiğnemek.
4. Ağır işlerde çalışmak.
5. Oruçluya yakışmayan davranışlarda bulunmak.
Diş fırçalamak veya misvak kullanmak ise orucu bozmayan, mekruh da olmayan hallerdendir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Müslümanlar Ramazan Bayramı'nda aynı zamanda sosyal içerikli bir malî ibadet olarak sadaka vermekle yükümlüdür. Bu gün ödenmesi gereken sadakaya ne denilmektedir?

Bayram sadakası

Oruç sadakası

Hibe

Filtre

Fıtır sadakası

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 11

Sabah aydınlığı başlamadan önce kısa bir süre görülen ve sonra kaybolan dikey beyazlığa ne ad verilmektedir?

Fecr

Fecr-i kâzib

Fecr-i sâdık

İkinci fecir

Sıyâm

Açıklama:

Sabaha doğru güneşin doğacağı ufukta beliren beyazlığa fecr (fecir) denir. Sabah aydınlığı başlamadan önce kısa bir süre görülen ve sonra kaybolan dikey beyazlığa fecr-i kâzib (yalancı fecir) denir. Sonra fecr-i sâdık ve ikinci fecir de denen enine bir beyazlık belirir. Sıyam ise bir şeyden geri durma, yapmama anlamındaki Arapça ifadedir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

I. Vaktinde tutulmayan Ramazan orucunun kazası farz değildir. II. Eksik ya da hatalı davranıştan ötürü tutulan keffâret oruçları farzdır. III. Ramazan orucu, gerekli şartları taşıyan her Müslümana farzdır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri farz oruçlarla ilgili doğru kabul edilmektedir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ramazan ayında oruç tutmak, şartlarını taşıyan her Müslümana farzdır. Kendisine oruç farz olan bir Müslüman bu ay içinde herhangi bir günü oruçsuz geçirmişse onu daha sonra tutar. Ayrıca keffâret oruçları da farzdır. Bazı hatalı veya eksik davranışlardan dolayı Müslümanlardan bir miktar oruç tutmaları istenir. Bu oruçlara keffâret orucu denir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Günaşırı oruçlu olmak şeklinde tutulan oruç ne tür bir oruç olarak nitelendirilmektedir?

Sünnet oruç

Vacip oruç

Nâfile oruç

Mekruh oruç

Farz oruç

Açıklama:

Hz. Peygamberin, oruç tutulmasını tavsiye ettiği veya ramazan dışında genellikle oruçlu geçirdiği günlerde oruç tutmak sünnettir. Savm-ı Dâvûd denen ve günaşırı oruçlu olmak şeklinde tutulan oruç da sünnet/mendup oruç kapsamındadır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi İslam alimlerinin çoğunluğunca mekruh oruç kabul edilmektedir?

Ramazan bayramının ilk günü tutulan oruç

Kurban bayramında tutulan oruç

Recep ayının birinci günü tutulan oruç

Yalnız cuma veya cumartesi günü tutulan oruç

Hafta içinde pazartesi ve perşembe günleri tutulan oruç

Açıklama:

İslam alimlerinin çoğunluğunun görüşüne göre Ramazan bayramının ilk günü ve kurban bayramının dört günü oruç tutmak haramdır. Recep ayının birinci günü tutulan oruç ve hafta içinde pazartesi ve perşembe günleri tutulan oruç ise sünnettir. Yalnız cuma veya cumartesi günü yahut muharrem ayının onunda, nevruz gününde (Câferî mezhebi hâriç) oruç tutmak tenzîhen mekruhtur, yani tutulması hoş karşılanmamıştır. Bu günlere ön veya arkasından bir gün ilave edilirse mekruhluk ortadan kalkar.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisinde niyet esnasında hangi oruca niyet edildiğinin belirtilmesi gerekmektedir?

Ramazan ayı orucu

Mukayyet adak orucu

Keffâret orucu

Nâfile orucu

Sünnet orucu

Açıklama:

Ramazan orucunun kazâsı, günü belli olmayan (mutlak) adak orucu ve keffâret oruçlarında imsâkten önce niyet edilmesi şarttır. Ayrıca bunlarda niyet esnasında hangi oruca niyet edildiğinin de belirlenmesi gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi oruç tutmaya engel olan hâllerden biridir?

Yolculuk hâli

Hastalık hâli

Savaş hâli

Yaşlılık hâli

Ay hâli

Açıklama:

Ay hâli (hayız, âdet) oruç tutmaya engeldir. Yolculuk, hastalık, yaşlılık ve savaş hâlleri ise oruç tutmamaya izin veren hâllerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi orucu bozmayan ancak mekruh olan bir davranıştır?

Yemeği yutmadan tadına bakmak

Ağız dışı yoldan besleyici madde almak

Cinsel ilişkide bulunmak

Dişler arasında kalmış nohut tanesi kadar artığı yutmak

İçine duman çekmek

Açıklama:

Ağız dışı yoldan besleyici madde almak ve içine duman çekmek orucu bozup kazâyı gerektirir. Dişler arasında kalmış nohut tanesi kadar artığı yutmak orucu bozmaz ve mekruh kabul edilmez. Cinsel ilişki ise orucu bozup hem kazâyı hem de keffâreti gerektirir. Yemeği yutmadan sadece tadına bakmak eğer bir mazerete dayanmıyorsa orucu bozmaz ancak mekruhtur.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdaki tıbbi müdahale ve tedavilerden hangisi orucun bozulmasına yol açar?

Oruçlunun dişine ilaç koyulması

Oruçluya kan verilmesi

Oruçlunun kulağına ilaç damlatılması

Oruçlunun cildindeki yüzeysel yaralara ilaç koyulması

Oruçlunun burnuna ilaç damlatılması

Açıklama:

Oruçlunun kan vermesi orucu bozmaz ancak oruçlu kişiye kan verilmesi orucu bozar. Diğer seçeneklerdeki tedavi ve tıbbi müdahaleler orucu bozmaz.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdaki ifadelerden hangisi fitre ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Fıtr oruçlu olmama hâlini ifade eder.

Anne, baba, dede, nine, evlat, torun gibi hısımlara verilmez.

Fitre, zekât alma hakkı olanlara verilir.

Fitrenin bayram namazından önce verilmesi gerekir.

Aile reisi durumundaki erkek, küçük çocuklarının fitresini vermekle yükümlü değildir.

Açıklama:

Fitre vermekle yükümlü olan kimse, bakımlarından sorumlu olduğu şahısları da dikkate alarak kendisi ve onlardan her biri için bir fitre verir. Ergin şahıslar, fitrelerini verme konusunda bizzat sorumludurlar. Dolayısıyla aile reisi durumundaki erkek, eşinin ve ergin çocuklarının fitresini vermekle yükümlü değildir. Ali reisi durumundaki erkek, bakmakla yükümlü olduğu küçük çocuklarının fitresini vermekle yükümlüdür.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Oruçla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Koşulsuz her Müslümana farzdır.

Bir Müslüman kendi kendini oruç yükümlüsü yapamaz.

Ramazan dışında oruç tutmak da sevaptır.

Hayatının tamamını oruçlu geçirmek güzel bir davranıştır.

Unutularak bir şey yiyip içilirse de orucun kazâ edilmesi gerekir.

Açıklama:

Oruç tutmak, Allah’ın ve Peygamberin açık emridir. Ayrıca bir Müslüman adak yoluyla kendi kendini oruç yükümlüsü yapabilir. Ramazan dışındaki günlerde oruç tutmak da sevaptır. Fakat hayatın tamamını oruçlu geçirmek övülecek bir davranış sayılmaz. Belli koşullardaki kişiler, hasta, yaşlı gibi, oruçtan muaf tutulabilirler. Unutularak herhangi bir şey yiyip içmek de orucu bozmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 21

İmsâk vaktinin girdiği andan itibaren güneş batana kadar geçen süreyi Allah tarafından beğenilen bir davranış olacağı düşüncesiyle yemeden, içmeden ve cinsî ilişkiden uzak olarak geçirilerek yapılan ibadet türüne ne denildiği aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Hac

Zikir

Oruç

Zekat

Namaz

Açıklama:

Terim manasıyla oruç, imsâk vaktinin girdiği andan itibaren güneş batana kadar geçen süreyi Allah tarafından beğenilen bir davranış olacağı düşüncesiyle yemeden, içmeden ve cinsî ilişkiden uzak olarak geçirmeye denir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Müslümanlara orucun farz kılındığı Hz. peygambere hangi ayda vahiy yoluyla bildirilmiştir?

Muharrem

Recep

Şevval

Ramazan

Şaban

Açıklama:

Müslümanlara Ramazan ayında tutulan orucun farz kılındığı Hz. Peygambere hicretin ikinci yılı şaban ayında vahiy yoluyla bildirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde oruç ibadetinin nasıl olması gerektiğini ifade eden bir hadis yer almaktadır?

"İnsanoğlunun her ameli kendisi içindir fakat oruç bundan hariçtir; o, benim içindir ve onun karşılığını
ben vereceğim.”

“Yalan söylemeyi ve sahtekarlığı terk etmeyen oruçlu bilmelidir ki Allah’ın onun yeme-içme fiillerini terk etmesine ihtiyacı yoktur.”

“Kim Allah yolunda bir gün oruç tutarsa, Allah o günden dolayı onun yüzünü cehennemden yetmiş yıllık mesafe kadar uzaklaştırır.”

“Ramazan ayını inanmış olarak ve sırf Allah için oruçlu geçiren kimsenin geçmiş günahları bağışlanır.”

“Kim bir oruçluya iftar ettirirse ona o oruçlunun sevabı kadar sevap olur. Bu, oruçlunun sevabından hiç bir şey de eksiltmez.”

Açıklama:

Yalnız bunun için orucun sırf yeme-içmeyi terk etmekten ibaret kalmaması, oruçlunun davranışlarına da yansıması gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Bir kudsî hadiste ifade edildiğine göre Allah “İnsanoğlunun her ameli kendisi içindir fakat oruç bundan hariçtir; o, benim içindir ve onun karşılığını ben vereceğim” buyurur. Bu hadisin devamında Hz. Peygamberin orucu neye benzettiği aşağıda verilen seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Mızrak

Güneş

Kalkan

Demir

Açıklama:

Hadisin devamında oruç, kalkana benzetilir (Buhârî, “Savm”, 2). Kalkan, sahibini muhtemel tehlikelerden koruduğu gibi oruç da oruçluyu çeşitli kötülüklerden ve günahlardan korur. Yalnız bunun için orucun sırf yeme-içmeyi terk etmekten ibaret kalmaması, oruçlunun davranışlarına da yansıması gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Oruç ibadeti esnasında bireyin göstermiş olduğu en önemli ve gerekli davranış biçimi aşağıdaki seçeneklerin hangisinde belirtilmiştir?

Sabır

Azim

Mücadele

İnatçılık

Israr

Açıklama:

Oruç aynı zamanda bir sabır eğitimidir. Oruçlu günlük alışkanlıklarını belli bir süre için terk ederek sabretmeye alışır ve aynı zamanda da bundan dolayı sevap kazanır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Ramazan ayında tutulan oruç hangi oruç çeşidine dahildir?

Vacip oruç

Farz oruç

Nafile oruç

Mekruh oruç

Haram Oruç

Açıklama:

Ramazan ayında oruç tutmak, daha sonra açıklanacak şartları taşıyan her Müslümana farzdır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Hz. Peygamberin, oruç tutulmasını tavsiye ettiği veya ramazan dışında genellikle oruçlu geçirdiği günlerde oruç tutmak '_____________'tir. Verilen boşluğa uygun ifade aşağıdaki seçeneklerin hangisindedir?

Farz

Vacip

Mekruh

Sünnet

Helal

Açıklama:

Hz. Peygamberin, oruç tutulmasını tavsiye ettiği veya ramazan dışında genellikle oruçlu geçirdiği günlerde oruç tutmak sünnettir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıdaki seçeneklerde verilen zaman dilimlerinin hangisinde oruç tutmanın haram olduğu söylenebilir?

Şevval ayının dördüncü günü

Ramazan bayramının ilk günü

Muharrem ayının dokuzuncu günü

Şaban ayının ilk günü

Recep ayının ilk on günü

Açıklama:

Ramazan bayramının ilk günü ve kurban bayramının dört günü oruç tutmak, Müslümanların bayramına katılmamak, ona karşı çıkmak haram olarak değerlendirilir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde oruç tutmamaya veya orucu bozmaya izin veren hallerden birine rastlanılmamaktadır?

Yolculuk

Yorgunluk

Hamilelik

Savaş hali

Tehdit

Açıklama:

Yorgunluk orucu tutmamaya veya bozmaya izin veren hallerden biri değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdaki seçeneklerde gösterilen kişilerden hangisine fitre verilebilir?

Baba

Dede

Evlat

Anne

Enişte

Açıklama:

Fitre, zekât alma hakkı olanlara verilir. Bunlar genelde temel ihtiyaçlarını karşılayamayan fakirlerdir. Zekât gibi fitre de fakir bile olsalar anne, baba, dede, nine gibi usûl hısımlarına ve evlat, torun gibi fürû hısımlarına verilmez. Bu mesele zekât ünitesinde daha ayrıntılı olarak anlatılacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdaki surelerin hangisinde oruç anlamına gelen herhangi bir ifade geçmemektedir?

Bakara

Nisâ

Mâide

Mücâdele

Fatiha

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de oruç anlamında sıyâm (el-Bakara 2/183, 187, 196; en-Nisâ 4/92; el-Mâide 5/89, 95; el-Mücâdele 58/4) ve oruçlular anlamında da sâimîn ve sâimât (el-Ahzâb 33/35) kelimeleri geçer. Bir yerde (Meryem 19/26) geçen savm kelimesi ise sözlük anlamında (konuşmadan geri durma, konuşmama) kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Hz. Peygamberin bildirdiğine göre cennete girecek insanlar dünyadaki önemli amellerine göre değişik kapılardan davet edilecektir. Aşağıdakilerden hangisi oruçluların girişine ayrılmış olan kapıdır?

Cihad

Rayyân

Salat

Sadaka

Eymen

Açıklama:

Hz. Peygamber’in bildirdiğine göre cennete girecek insanlar dünyadaki önemli amellerine göre değişik kapılardan hatta bazıları bu kapıların her birinden ayrı ayrı davet edilecektir. O kapılardan biri de oruçluların girişine ayrılmış olan “Rayyân” kapısıdır. Bu kapı, onlar girdikten sonra kapatılacak, başkaları oradan giremeyecektir

Doğru Cevap: B

Soru 33

Muharram ayında zaman zaman ve bilhassa dokuzuncu ve onuncu (Aşure) günü tutulan oruç aşağıdakilerden hangisidir?

Farz oruç

Vacip Oruç

Mekruh Oruç

Sünnet Oruç

Nafile Oruç

Açıklama:

Hz. Peygamberin, oruç tutulmasını tavsiye ettiği veya ramazan dışında genellikle oruçlu geçirdiği günlerde oruç tutmak sünnettir. Bu günleri şöyle sıralayabiliriz: Muharrem ayında zaman zaman ve bilhassa dokuzuncu ve onuncu (âşûre) günü veya onuncu ve on birinci günü, recep ayının birinci günü, şaban ayının on beşinci günü, zilhicce ayının ilk dokuz ve bilhassa dokuzuncu günü (arefe), şevval ayında altı gün, kamerî takvime göre her ay üç gün ve özellikle de ayın on üç, on dört ve on beşinci günleri, hafta içinde pazartesi ve perşembe günleri, savm-ı Dâvûd denen ve gün aşırı oruçlu olmak şeklinde sıralanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi haram oruçlardır?

Şaban ayının on beşinci günü tutulan oruç

Ramazan Bayramının ilk günü tutulan oruç

Hakkında herhangi bir rivayet bulunmayan günlerde sevap niyetine tutulan oruç

Recep ayının beşinci günü tutulan oruç

Şevval ayında altı gün tutulan oruç

Açıklama:

Ramazan bayramının ilk günü ve kurban bayramının dört günü oruç tutmak, Müslümanların bayramına katılmamak, ona karşı çıkmak şeklinde değerlendirilir. Bunun için İslâm âlimlerinin çoğunluğuna göre o günlerin oruçlu geçirilmesi haramdır. Hanefî mezhebindeki hâkim görüşe göre ise bu günlerde oruç tutulması tahrîmen mekruhtur.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi oruçlunun oruç için belirlenen süre içinde oruca aykırı davranışlardan uzak durması durumudur?

Orucun şartları

Orucun sünnetleri

Orucun farzları

Orucun müstehapları

Orucun rüknü

Açıklama:

Orucun rüknü, oruçlunun oruç için belirlenen süre içinde oruca aykırı davranışlardan uzak durmasıdır. Bunun için onun özetle cinsel ilişkiden uzak durması ve vücudunun içi hükmünde sayılan kısmına özellikle ağız, makat gibi doğal kanallardan herhangi bir şey girmemesi gerekir. Buna aykırı davranışlar orucu bozar.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi orucun farz olmasının şartlarındandır?

Yaşlı olmak

Müslüman olmak

Loğusalık halinde olmamak

Sağlıklı olmak

Seferi olmamak

Açıklama:

Orucun farz olmasının üç şartı vardır: Akıllı olmak, baliğ(ergen) olmak ve Müslüman olmak

Doğru Cevap: B

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi orucu bozmaya izin veren hallerden biri değildir?

Bilerek ve isteyerek kusma

Yaşlılık

Hastalık

Tehdit

Savaş Hali

Açıklama:

Kasıtlı kusma durumunda miktar belirleyici önem taşır. Kasıtlı kusma da ağız dolusu madde çıkarılması orucu tartışmasız bozar ve kaza edilmesi gerekir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi keffaret gerektirecek durumlardan biri değildir?

Bile bile sigara içmek

Cinsi münasebette bulunmak

İsteyerek ilaç yutmak

Abdest alırken boğazına veya burna su çekerken genzine hata ile suyun kaçması

Enfiye çekmek

Açıklama:

Abdest alırken boğazına veya burna su çekerken genzine hata ile suyun kaçması orucu bozup, kazayı gerektiren bir durumdur.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdaki durumların hangisinde oruç bozulur?

Diş fırçalamak

Makyaj yapmak

Yıkanmak

Dişe ilaç konulması

İçine duman çekmek

Açıklama:

Herhangi bir dumanı içine çekmek veya kaçınması mümkün olduğu halde kaçınmayarak solumak orucu bozar. Kaza gerektiren bir durumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi orucu bozmayan ve aynı zamanda mekruh olan davranışlardan biri değildir?

Yemeği yutmadan sadece tadına bakmak

Misvak kullanmak

Şekersiz sakız çiğnemek

Ağır işlerde çalışmak

Oruçluya yakışmayan davranışlarda bulunmak

Açıklama:

Misvak kullanmak orucu bozmadığı gibi Mekruh da değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Ramazan ayında tutulan oruç, Müslümanlara ne zaman farz kılınmıştır?

Hicretin ikinci yılı Recep ayında

Hicretin birinci yılı Recep ayında

Hicretin ikinci yılı Şaban ayında

Hicretin üçüncü yılı Şaban ayında

Hicretin birinci yılı Şaban ayında

Açıklama:

Ramazan ayında tutulan oruç, Müslümanlara hicretin ikinci yılı Şaban ayında farz kılınmış ve onlar bir sonraki ay olan ramazandan itibaren oruç Oruç tutmaya başlamışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Cennete girecek insanlar dünyadaki önemli amellerine göre değişik kapılardan davet edilecektir. Aşağıdakilerden hangisi oruçluların girişine ayrılmış olan kapıdır?

Salat kapısı

Sadaka kapısı

Eymen kapısı

Rayyân kapısı

Cihad kapısı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi orucu bozulma tehlikesi ile karşı karşıya getirebilecek mekruh davranışlardan biridir?

Orucu bozan bir davranışı unutarak yapmak

Makyaj yapmak

Ağır işlerde çalışmak

İstemeyerek toz veya duman yutmak

Krem kullanmak

Açıklama:

Ağır işlerde çalışmak ve oruçlunun sağlığını bozacak veya kendisini zayıf düşürecek işler yapması mekruhtur. Eğer vücudu zayıf düşürecekse kan aldırmak da böyledir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Adak (nezir) oruçları hangi oruç çeşidine girer?

Farz Oruç

Haram Oruç

Sünnet Oruç

Mekruh Oruç

Vacip Oruç

Açıklama:

Adak (nezir) oruçları vaciptir. Oruç tutmayı adayan kimsenin o orucu tutması vacip olur.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Haram oruçlar, tutulması istenmeyen oruçlardır, bugünlerde oruç tutulmamalıdır. Aşağıdakilerden hangisi haram oruçlardandır?

Recep ayının birinci günü oruç tutmak

Şevval ayında altı gün oruç tutmak

Kurban bayramının dört günü oruç tutmak

Ramazan ayında oruç tutmak

Adak (nezir) orucu tutmak

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 46

Aşağıdaki Oruca niyet ve niyetin vakti ile ilgili ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ramazan ayı orucunda, imsâkten sonra orucu bozan herhangi bir iş yapmamış olmak şartıyla oruçlu geçirilecek sürenin yarısı dolmadan da niyet edilebilir

Bir kimse oruç niyeti olmaksızın belirtilen sürelerde oruç yasaklarına tesadüfen veya başka bir gaye ile uymuş olsa, oruçlu sayılmaz

Şâfiî mezhebine göre farz oruçlara ve adak oruçlarına imsâkten önce niyet edilmesi şarttır

Oruca imsâkten önce niyet edilmesi, oruç yasaklarını başlatır

Yapılan niyetten imsâkten önce vazgeçmek mümkündür

Açıklama:

Dinî günlerin tespitinde kullanılan kamerî takvime göre gün, güneşin batımı ile başlar ve önce gece sonra gündüz olur. Güneşin batttığı andan itibaren imsâk vaktine kadar, başlayan günün orucuna niyet edilir. Oruca imsâkten önce niyet edilmesi, oruç yasaklarını başlatmaz. Dolayısıyla bir kimse erkenden de niyet etse imsâk vaktine kadar yiyip içebilir. Yapılan niyetten imsâkten önce vazgeçmek mümkündür.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisine Oruç farz değildir?

Ergenlik çağına gelmiş Müslüman kadına

Akıl sağlığı yerinde olmayan Müslüman gence

Yetişkin Müslümana

Akıllı Müslümana

Bâliğ (ergin) Müslümana erkeğe

Açıklama:

Akıl sağlığı olmayan delilere oruç farz değildir. Fakat akıl sağlığı geçici olarak bozulan ve ramazanın bir kısmında aklî dengesi bozuk (deli) durumunda olanların daha sonra bu günleri kazâ etmeleri gerekip gerekmediği konusunda farklı görüşler vardır. Hanefî mezhebine göre geçici delilik hali ramazan ayının tamamını kaplıyorsa bu şahıs, o seneki ramazan orucu ile yükümlü değildir. Fakat bu hal ramazanın tamamını kaplamıyorsa tutamadığı o günlerin orucunu daha sonra kazâ etmesi gerekir. Şâfiî mezhebine göre ise delilik müddeti ramazanın tamamını kaplamasa da bu haldeki günlerin kazâsı gerekmez. Baygınlık hali her iki mezhebe göre de bir tür hastalık kabul edilir ve ramazanın tamamını kaplasa da o günlere ait oruçların kazâ edilmesi gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi orucun sünnetlerinden biri değildir?

Sadaka vermek

İftar yemeği vermek

İ‘tikâfa girmek

Nâfile namaz kılmak

Sahuru erken, iftarı geç yapmak

Açıklama:

Sahuru erken, iftarı geç yapmak yerine, Sahuru geç, iftarı erken yapmak sünnetidir. Sahur yemeği yemek ve bunu imsâk vaktine yakın zamanlarda yapmak, akşam olunca da iftarı geciktirmeyip vaktinde iftar etmek sünnet ve müstehaptır. Hz. Peygamber “Sahur yeyin; sahurda bereket vardır” buyurur. Sahur yemeği doktorlar ve beslenme uzmanları tarafından da ısrarla tavsiye edilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi oruç tutmamaya veya orucu bozmaya izin veren hallerden biri değildir?

Yolculuk

Ergenlik

Yaşlılık

Hastalık

Savaş hali

Açıklama:

Orucun farz olmasının üç şartı vardır: Akıllı, bâliğ (ergin) ve Müslüman olmak. Dolayısıyla Ergen olmak oruç tutmaya engel değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Oruç vaktinin başlangıcı olarak belirtilen fecr-i sâdığın ufukta görünme vaktine ne ad verilir?

imsâk

Sahur

İftar

Kerahat

Seher

Açıklama:

Sabaha doğru güneşin doğacağı ufukta beliren beyazlığa fecr (fecir) denir. Sabah aydınlığı başlamadan önce kısa bir süre görülen ve sonra kaybolan dikey beyazlığa fecr-i kâzib (yalancı fecir) denir. Sonra fecr-i sâdık ve ikinci fecir de denen enine bir beyazlık belirir. Doğu ufkunda ufkun altındaki güneşin ışığının ufukta fark edilmesiyle beliren bu beyazlık, zamanla kuvvetlenerek ve alanını genişleterek devam eder ve sonunda güneş doğar. Bu beyazlığa da fecr-i sâdık (gerçek fecir) denir. Oruç vaktinin başlangıcı olarak belirtilen fecir, budur ve onun ufukta görülmesi ile oruç başlar. Bu vakit, takvimlerde imsâk olarak belirtilir. Ayrıca bu anlamda tan yerinin ağarması ifadesi de kullanılır.
Ramazan ayında tutulan oruç, Müslümanlara hicretin ikinci yılı şaban ayında farz kılınmış ve onlar bir sonraki ay olan ramazandan itibaren oruç tutmaya başlamışlardır. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Oruçluların gireceği cennet kapısı aşağıdakilerden hangisidir?

Salat

Reyyan

Eymen

Zikir

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 52

Adak orucunun dinen hükmü nedir?

Sünnet

Nâfile

Mendup

Vacip

Farz

Açıklama:

Adak (nezir) oruçları vaciptir. Oruç tutmayı adayan kimsenin o orucu tutması vacip olur. Hanefî mezhebine göre sünnet veya nâfile bir oruca başlayanın onu devam ettirmesi gerekir. Başladığı böyle bir orucu bozarsa onu daha sonra kazâ etmesi vacip olur. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdaki günlerden hangisinde oruç tutmak İslâm âlimlerinin çoğunluğuna göre haramdır?

Yalnız Cuma günü

Muharrem ayının yalnız onunda

Bayramının ilk günü

Nevruz gününde

Hacda iken Arefe gününde

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Ramazan orucunun şartlarından biri değildir?

Bâliğ olmak

Sağlıklı olmak

İ‘tikâfa girmek

Mukîm olmak

Akıllı olmak

Açıklama:

Orucun farz olmasının üç şartı vardır: Akıllı, bâliğ (ergin) ve Müslüman olmak. Öte yandan, orucun edâsının yani farz olduğu günde tutulmasının farz olması için o şahsın ayrıca sağlıklı ve mukîm (seferî değil) olması gerekir. Ramazanın bilhassa son on gününde i‘tikâfa girmek ise farz değil orucun sünnetlerindendir. Doğru cevap C’dir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi oruç tutmaya engel olan hallerdendir?

Yolculuk

Yaşlılık

Savaş hali

Ziyafet

Doğum yapmak

Açıklama:

Doğum sonrası hal (Nifas): Doğum yapan kadın (nüfesâ) oruçlu ise orucu bozulur ve nifas (loğusalık) hali devam ettiği müddetçe oruç tutamaz. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdaki durumlardan hangisi orucu bozar?

Banyo yapmak

İhtilam olmak

Makyaj yapmak

Ağza ilaç koymak

Nargile içmek

Açıklama:

Hanefî mezhebine göre aynı şartlar altında gıda veya tedavi amacıyla kullanılması âdet olan bir şeyi yiyen veya içene de kazâ ve keffâret gerekir. Sigara, nargile, enfiye gibi keyif verici maddelerin bile bile kullanılması da keffâret sebebi olarak kabul edilmiştir. Diğer şıktaki durumlar ise orucu bozmaz. Doğru cevap E’dir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi orucu bozar?

Yemeğin tuzuna bakmak

İhtilam olmak

Misvak kullanmak

Sigara içmek

Yıkanmak

Açıklama:

Yemeği yutmadan sadece tadına bakmak: Bu durum eğer bir mazerete dayanmıyorsa mekruhtur. Kocası geçimsiz ve bu bakımdan anlayışsız olan bir kadının, yutmaksızın yemeğin sadece tadına, tuzuna bakması mekruh sayılmamıştır. Satın alınacak yiyecek maddelerinin yutulmaksızın tadına bakılması da eğer aldanma endişesi varsa mekruh değildir.
İhtilam olmak veya cünüp olarak oruca başlamak: Oruçlu uyuyup ihtilam olsa orucu bozulmaz. İmsakten önce cünüp olan birisinin o haliyle oruca başlaması halinde de orucu geçerlidir. Bu durumdaki birisinin çok gecikmeden gusül abdesti alması tavsiye edilir.
Diş fırçalamak, misvak kullanmak: İslâm dini genel temizliğin bir parçası olarak ağız temizliğine de özen gösterir. Bu esnada boğazdan herhangi bir madde gitmediği takdirde oruç bozulmaz. Bu işlemin öğleden önce veya sonra olması, fırça veya misvakın ıslatılmış veya ıslatılmamış olması da fark etmez. Boğazdan gitmemek şartıyla macun da kullanılabilir.
Yıkanmak: Oruçlunun gusül maksadıyla veya başka sebeple yıkanması orucunu bozmaz. Boğazından su kaçmadığı takdirde denize veya havuza girmesi, yüzmesi de böyledir. Serinlemek maksadıyla ağzına, burnuna su alması, soğuk su ile yıkanması Ebû Hanîfe’ye göre mekruh sayılırsa da Ebû Yusuf bunun mekruh olmadığı kanaatindedir ve fetva da Ebû Yusuf’un görüşüne göredir.
Sigara, nargile, enfiye gibi keyif verici maddelerin bile bile kullanılması ise keffâret sebebi olarak kabul edilmiştir. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Allah’ın rızâsını kazanma niyetiyle çoğunlukla ramazan ayının son on gününde bir mescitte kalmak aşağıdakilerden hangisidir?

İhram

İ’tikâf

Eid

Akefe

Fitr

Açıklama:

İslâm öncesi Mekke toplumunca da bilinen i‘tikâf, Hz. Peygamber’in uygulamalarıyla sünnet vasfı kazanmıştır. İ’tikâf, Arapça’da tenha bir yerde kalmak, bir şeye bağlanmak gibi anlamları bulunan “‘akefe” fiilinden türetilmiştir ve kelimenin farklı türevleri Kur'ân-ı Kerim’de dokuz âyette kullanılmıştır. İslâmî literatürde i’tikâf, “Bir mescitte Allah’ın rızâsını kazanma niyetiyle bir süre kalmak” anlamında kullanılır ve farklı görüşlere göre bu tarife, kalınacak sürenin miktarı, mescidin mahiyeti ve orada kalan kişinin oruçlu olması gibi diğer unsurlar ilave edilir.
Hz. Peygamber çoğunlukla ramazan ayının son on gününde Mescid-i Nebevî’de i‘tikâfa girer, yani günün bütün saatlerini orada geçirirdi. Kendisine bu maksatla mescit içinde bir çadır kurulduğu, zorunlu ihtiyaçları dışında mescitten çıkmadığı bilinmektedir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi fitre için söylenemez?

Zekâtta olduğu gibi fitre verilecek malın nâmi olması ve üzerinden bir sene geçmesi şartı aranır.

Ergin şahıslar, fitrelerini verme konusunda bizzat sorumludurlar.

Fitre verme yükümlülüğünün başlama anı, bayramın birinci günü sabahı imsâk vaktinin girmesidir.

Fitre, zekât alma hakkı olanlara verilir.

Zekât gibi fitre de fakir bile olsalar anne, baba, dede, nine gibi usûl hısımlarına ve evlat, torun gibi fürû hısımlarına verilmez.

Açıklama:

Ramazan ayı boyunca oruç tutan Müslümanlar bu ay sona erip şevval ayı girince oruca son verirler ve bayram yaparlar. Arapça’da bu bayrama îdü’lfıtr (fıtr bayramı) denir. “Fıtr” (fıtır), oruçlu olmama halini ifade eder. Müslümanlar bu bayramda aynı zamanda sosyal içerikli bir malî ibadet olarak sadaka vermekle yükümlüdür. Bu gün ödenmesi gereken sadakaya sadakatü’l-fıtr (fıtır sadakası/fitre) veya zekâtü’l-fıtr (fıtır zekâtı/fitre zekâtı) denir. Bu manada dilimizde fitre kelimesi yaygınlık kazanmıştır.
Zekâtta olduğu gibi bu malın nâmi (artıcı) olması ve üzerinden bir sene geçmesi şartı aranmaz.
Ergin şahıslar, fitrelerini verme konusunda bizzat sorumludurlar.
Fitre verme yükümlülüğünün başlama anı, bayramın birinci günü sabahı imsâk vaktinin girmesidir. Fitrenin yükümlülükte esas alınan bu vakitten önce ödenmesi câizdir.
Fitre, zekât alma hakkı olanlara verilir.
Zekât gibi fitre de fakir bile olsalar anne, baba, dede, nine gibi usûl hısımlarına ve evlat, torun gibi fürû hısımlarına verilmez. Doğru cevap A’dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi orucun edâsının farz olmasının şartlarından değildir?

Akıllı olmak

Ay halinde olmamak (kadınlar için)

Yolcu (seferî) olmak

Müslüman olmak

Sağlıklı olmak

Açıklama:

Oruç tutmanın kimler için bir hak veya görev olduğunu değerlendirebileceksiniz.
Seferilik durumunda oruç farz değildir. Bu yüzden cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bir fındığı kabuklu haliyle yutmak orucu bozar.

Sahur vaktinde yemek yiyerek oruca hazırlanmak sünnettir.

Diş dolgusu yaptırmak orucu bozar.

Oruçlu iken uyuyana rüya (ihtilam) sonucu gusül gerekmesi orucu bozmaz.

Oruçlunun iftar vakti olduğunu zannederek iftardan biraz önce su içmesi orucu bozar.

Açıklama:

Oruç tutmanın kimler için bir hak veya görev olduğunu değerlendirebileceksiniz.
Dişe dolgu yaptırmak orucu bozmaz. Doğru seçenejk C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 62

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde oruç ibadetinin nasıl olması gerektiğini ifade eden bir hadis yer almaktadır?

"İnsanoğlunun her ameli kendisi içindir fakat oruç bundan hariçtir; o, benim içindir ve onun karşılığını ben vereceğim.”

“Yalan söylemeyi ve sahtekarlığı terk etmeyen oruçlu bilmelidir ki Allah’ın onun yeme-içme fiillerini terk etmesine ihtiyacı yoktur.”

“Kim Allah yolunda bir gün oruç tutarsa, Allah o günden dolayı onun yüzünü cehennemden yetmiş yıllık mesafe kadar uzaklaştırır.”

“Ramazan ayını inanmış olarak ve sırf Allah için oruçlu geçiren kimsenin geçmiş günahları bağışlanır.”

“Kim bir oruçluya iftar ettirirse ona o oruçlunun sevabı kadar sevap olur. Bu, oruçlunun sevabından hiç bir şey de eksiltmez.”

Açıklama:

Abdest, gusül ve teyemmüm arasındaki farkları ayırt etmeye yönelik bir sorudur.
B seçeneği dışındaki seçeneklerde orucun fazileti ve oruç tutanların alacağı sevaplardan bahsedilmektedir. D seçeneğnde ise orucun nasıl tutulması gerektiği ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi Kur'an-ı Kerim'de "zekat" için kullanılan isimlerden birisi değildir?

Zarûrât-ı dîniyye

İnfak

Ta'amu miskin

Birr

Hak

Açıklama:

Sözlükte “zekât” kelimesi, “temizlenmek, arınmak, bereket, güzel anış ve övmek” manalarına gelir. Kur’ân-ı Kerim’de “zekât” kelimesi otuz iki yerde geçmektedir. Bu isim dışında, sadaka (on iki yerde ve hep medenî sûrelerde geçer), hak, birr, infak ve ta’âmu miskîn gibi çeşitli isimler altında zikredilirken, namazla birlikte yirmi yedi yerde tekrarlanır. Diğer yandan Zekât, zarûrât-ı dîniyyedendir; farz olduğunu inkâr eden dinden çıkar. Zarûrât-ı dîniyye, dinin zaruretlerinden anlamına gelmektedir. Soru kökünde belirtildiği üzere zekat için kullanılan isimlerden birisi değildir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

"Cehennem ateşinin kızdırıldığı gün; alınları,böğürleri ve sırtları onlarla dağlanacak. Bu kendiniz için biriktirdiğinizdir, biriktirdiğinizi tadın denecek’’
Aşağıdaki ibadetlerden hangisinin terk edilmesi sonucunda insanlar yukarıda verilmiş olan ayet mealindeki azaba çarptırılacaklardır?

Oruç

Sadaka

Zekat

Beş vakit namaz

Sünnetleri terk etmek

Açıklama:

Zekât ödemeyenlerin âhiret azabı konusunda, Yüce Allah, “Ey iman edenler! Hahamlar ve rahiplerin pekçoğu, insanların malını haksızlıkla yerler. Altın ve gümüşü biriktirip Allah yolunda sarfetmeyenlere, can yakıcı bir azabı müjdele. Bunlar cehennem ateşinin kızdırıldığı gün; alınları, böğürleri ve sırtları onlarla dağlanacak. Bu kendiniz için biriktirdiğinizdir, biriktirdiğinizi tadın denecek’’ (et-Tevbe 9/34-35) buyurur. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

I. Sadaka
II. Fitre
III. Zekat
IV. İnfak
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri “Kişinin malından sırf Allah rızası için, muhtaç kimselere temlik (teslim) edilmek üzere ayırdığı miktar” tanımı içerisine girmektedir?

Yalnız IV

II ve III

I ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sözlük manası itibarıyla sadaka, Allah Teâlâ’ya kulluk konusunda “sıdk ve sadakat (doğruluk ve bağlılık), merhamet” manasına gelir. Fıkıh dilinde ise “Kişinin malından sırf Allah rızası için, muhtaç kimselere temlik (teslim) edilmek üzere ayırdığı miktar” demektir. Aslında sadaka kavramı, hem zekât ve fitre, hem de nâfile sadakalar için kullanılan genel bir kavramdır. Nitekim Kur’ân-ı Kerim’de ve hadislerde kullanılan sadaka kelimesi, mecburi olan zekât için kullanıldığı gibi, mecburi olmayan infaklar için de kullanılır. Anlatıldığı üzere seçeneklerde verilenlerin tamamı genel olarak sadaka kavramı içerisinde belirtilmektedir. Bu nedenle E seçeneği doğru cevaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisinde zekatın verilme amacı ve işlevi ile ilgili yanlış bir bilgi yer almaktadır?

Zekât, hırsı, açgözlülüğü ve zenginlerin hak yedikleri fikrini yok eder.

Fakirlik sorununu çözmede, zenginleri etkin ve sorumlu kılar.

İnsanda hırsa bağlı olarak büyüyen servet hâkimiyeti arzusu oluşturur.

Zekât sayesinde toplumsal farklılıklar azalır.

Zekât toplumsal yardımlaşma ve dayanışma açısından büyük bir potansiyele sahiptir.

Açıklama:

İslâm’ın beş rüknünden biri olan ve temizlemek anlamına gelen zekât, bu temizlemeyi ahlaki, iktisadi ve sosyal olmak üzere üç yönden gerçekleştirir. Ahlâki Yönden: Zekât ahlâkî temizlik yönünden; hırsı, tamahı ve zenginlerin hak yedikleri fikrini yok eder. Fakirlik sorununu çözmede, zenginleri etkin ve sorumlu kılar. İnsan ruhunu hırsa bağlı olarak büyüyen servet hâkimiyetinden kurtarır. Kur’ân-ı Kerim Müslümanı şöyle ikaz eder: “Siz, sevdiğiniz şeylerden (Allah yolunda) harcayıncaya kadar, asla iyiliğe ermiş olamazsınız. Her ne infak ederseniz, şüphesiz Allah onu bilir” (Âl-i İmrân 3/92). İ ktisadi Yönden: Zekât, servetin kendisini, eşit olmayan fırsatlardan istifadeyle gittikçe daha az ellerde toplanma eğiliminin şerrinden temizler. Zekât, az kimseden malların fazlalığını alır ve onu hayatın zaruretlerini sağlamak maksadıyla çok olan diğer insanlara verir. Sosyal Yönden: Zekâtın temizleme ameliyesini gerçekleştirdiği üçüncü alan, sosyal sahanın tamamıdır. Bir yanda fakir halkın, diğer yanda milyarları olanların bulunduğu millet, pek talihsiz bir millettir. Zekât sayesinde toplumsal farklılıklar azalır, zenginlere sırf bu yüzden düşmanlık duyulmaz. Zekat ile ilgili yanlış bilgi C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi zekât yükümlüsü olmak için elde edilen malın niteliklerden birisi değildir?

Malın sahibinin elinde bulunması

Fayda ve menfaatin mâlike ait bulunması

Ortak mallarda mülkiyet ortakların hisselerine göre düzenlenmesi

Kendi seçimiyle tasarruf hakkı bulunması

Malda başkasına ait hak bulunması

Açıklama:

Zekâtın farz olmasının en önemli şartlarından birisi, malın mükellefin elinde tam mülkiyetle bulunarak dilediği gibi tasarruf hakkına sahip olmasıdır. Tam mülkiyet şu unsurlar bir araya gelince gerçekleşmiş olur:
a) Malın sahibinin elinde bulunması,
b) Malda başkasına ait hak bulunmaması,
c) Kendi seçimiyle tasarruf hakkı bulunması,
d) Fayda ve menfaatin mâlike ait bulunması.
Ayrıca ortak mallarda mülkiyet ortakların hisselerine göre düzenlenir. Her ortağın nisabı, ayrı ayrı hesaplanır. Bütün ortakların hisseleri nisabı doldurunca, hepsinin de zekât ödemesi gerekir. E seçeneğinde verilen bilgi yanlış olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Bir Müslümanın zekat yükümlüsü olması için sahip olduğu mal aşağıdaki niteliklerden hangisini taşımamalıdır?

Tam mülkiyet

Nisaba ulaşma

İhtiyaç miktarı olma

Nema

Yıllanma

Açıklama:

Zekâtın farz olmasının en önemli şartlarından birisi, malın mükellefin elinde tam mülkiyetle bulunarak dilediği gibi tasarruf hakkına sahip olmasıdır. Zekâtın farz olması için tespit edilen malın en az miktarı” demektir. Nisabı, asgarî zenginlik miktarı, asgarî geçim indirimi veya özellikle zekâtın istisna sınırı olarak da ifade etmek de mümkündür. Nisap, kişiyi zengin kılar ve ona bazı sorumluluklar yükler. Malın zekâta tâbi tutulabilmesi için gerekli şartlardan biri de artan, gelir ve kazanç sağlayan bir mal olmasıdır. Bir mükellefe zekâtın farz olması için, nisap miktarı mala sahip olduktan sonra, malın üzerinden bir kamerî takvim yılının geçmiş olması gerekir. Bu duruma, havelân-ı havl ya da zekât yılı adı verilir. Zekât konusu malın, temel ihtiyaçlardan fazla olması gerekir. Bu nedenle sorunun doğru cevabı C seçeneğinde verilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi zekat yükümlülüğünü doğrudan etkileyen borç türüdür?

Fitre borçları

Adak borcu

Hac borcu

Kul borçları

Keffaret borçları

Açıklama:

Allah’a Ait Borçlar: Kullarca istenmesi söz konusu olmayan adak, keffâret, fitre, hac vb. borçlar, zekâtın farz olmasını engellemez. Kul Borçlarının ise ödünç, kira borcu gibi insanların birbirleriyle olan ticarî vb. ilişkilerinden doğan kul borçlarının mutlaka ödenmesi gerekir. Kul hakkı olmasından dolayı, ödeme sırası itibarıyla, dinî borçlardan ve bu arada zekâttan da önce gelirler. Zekât için gerekli diğer şartları taşıyan kimse, zekâta tâbi mallarından bu borçları hesap edip çıkaracaktır. Geriye kalan mal nisabı dolduruyorsa zekâtını öder, aksi halde bu kişiye zekât farz olmaz. Bu nedenle doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Hz. Peygamber’in açıklamaları dikkate alındığında develerin zekât nisbetleri şöyledir: 5’ten 9’a kadar 1 koyun, 10’dan 14’e kadar 2 koyun, 15’ten 19’a kadar 3 koyun, 20’den 24’e kadar 4 koyun, 25’ten 35’e kadar iki yaşında 1 dişi deve; Koyundaki nisbetler ise şöyledir: 40’tan 120’ye kadar 1 koyun,
121’den 200’e kadar 2 koyun, 201’den 399’a kadar 3 koyun, 400’den 500’e kadar 4 koyun; Sonraki her yüz koyundan bir koyun verilir. Sığır nisbetlerine gelince: 30’dan 39’a kadar iki yaşına girmiş 1 dana veya düve 40’dan 59’a kadar üç yaşına girmiş 1 dana veya düve 60 sığırda iki yaşına girmiş 2 dana zekât olarak verilir şeklindedir. Buna göre 30 deve, 550 koyun ve 65 sığırlık bir sürüye sahip olan bir müslümanın vereceği zekat miktarı aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

1 yaşında 2 erkek deve, 4 koyun, 3 dana

2 yaşında 1 dişi deve, 5 koyun, 2 dana

2 yaşında 1 dişi deve, 4 koyun, 2 dana

2 yaşında 1 erkek deve, 5 koyun, 1 dana

1 yaşında 2 dişi deve, 4 koyun, 1 dana

Açıklama:

Zekat nisbetleri hesaplandığında 30 deve, 550 koyun ve 65 sığırlık bir sürüye sahip olan bir müslümanın vereceği zekat miktarı 2 yaşında 1 dişi deve, 5 koyun, 2 dana olarak hesaplanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

I. Fakir ve miskinlerII. Köleler ve esirlerIII. BorçlularIV. Yolda kalanlarYukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri, şahsi ihtiyacı nedeniyle zekat ödemesi yapılanlardan birisidir?

Yalnız III

I ve II

II ve IV

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Şahsî İhtiyacı Dolayısıyla Zekat Ödemesi Yapılanlar; Fakirler ve Miskinler: Fakir, miskinden daha iyi durumdadır. Fakir, nisap miktarı veya daha fazla mala sahip olmayan ya da nisaba mâlik olduğu halde, malı ihtiyacına yetmeyen Müslüman demektir. Miskin ise, bir günlük yiyeceğe dahi muhtaç olan, hiçbir mala sahip olmayan fakir veya hiçbir mala sahip olmayıp, yiyecek-giyecek ihtiyaçları için dilenmek zorunda kalan Müslüman muhtaçlardır. Boyunduruktan Kurtarılması Gerekenler (rikâb): Boyunduruktan kurtarılması gerekenler; köle azadı, düşman elinde bulunan esirlerin kurtarılması ve sömürge altındaki Müslümanların kurtarılması şeklinde yorumlanmıştır. Borçlular (ğârimîn): Borçlular, borca batanlar ve beklenmedik sıkıntılara uğrayanlar biçiminde yorumlanır. Yolda Kalanlar (ibnü’s-sebîl): Bu kavram; yolda kalanlar, bizzat kendi yerinde malını kaybedenler ya da alacağını alamayan tüccarlar, dilenciler, buluntu çocuklar ve yolculuk için gerekli bütün kolaylıklar şeklinde yorumlanmıştır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi zekat verilmesinde herhangi bir sakınca bulunmayan kesimden birisidir?

Birinci derece yakın akraba

Fakir komşular

Gayrimüslimler

Hayır kurumları

Bid'at ehli müslümanlar

Açıklama:

Zekâtın Ödenmeyeceği Yerler; Yakın akraba: Mükellef, zekâtını kendi usûl ve fürû‘una ödeyemez. Usûl, kişinin babası, dedesi, anası ve ninesi; fürû da oğlu, kızı, bunların çocukları ve torunlarıdır. Çünkü bu gibi yakınlarına mükellef zaten bakmak zorundadır. Kurumlara Zekât Ödenmesi: Hanefi fakihler cami, okul, çeşme, yol, köprü, ölü borçlarını ödeme ve hayır yolu ve kurumlarına zekât ödenmesini uygun görmez. Zekât, hayır kurumu olarak değil ve fakat zekât dağıtımını üzerine alarak faaliyet yapan vakıf ve derneklere ödenebilir. Zira onların verecekleri makbuzlar, bir temlik işaretidir. Gayri müslimlere zekât ödenemez; çünkü zekât, Müslüman fakirlerin hakkıdır. Bid’ati (dinin özüne aykırı düşünce ve tutumu) küfrü gerektirmedikçe, kıble ehli olan her Müslümana zekât ödenebilir. Aldığı parayı günah ve israf yolunda harcayarak, kötüye kullanacak kimselere ödememek gerekir. Çünkü Allah’ın malıyla, O’na isyana yardım edilemez. Zekâtı, öncelikle akrabaya ödemek daha faziletlidir. Akrabadan sonra efdaliyet sırası, fakir komşu ve meslektaşlarındır. Bunlardan itibaren, halka halka uzağa doğru gelişme gösterir. Buradan da anlaşılacağı üzere

Doğru Cevap: B

Soru 11

1. Kişisel görevlerin yapılması
2. Akrabaya verilmesi
3. Aileye, çoluk-çocuğa harcanması
4. Konu komşuya ve muhtaçlara verilmesi
Sadaka konusunda Hz. Peygamber'in tavsiyesine göre yukarıdaki adımlar hangi sıra izlenmelidir?

1-2-3-4

2-3-4-1

1-3-2-4

3-4-2-1

4-2-3-1

Açıklama:

Sadaka konusunda Hz. Peygamber’in (s.a.) tavsiyesi şu sırayı izler: 1) Önce kişisel görevlerin yapılması, 2) Artanın aileye, çoluk-çocuğa harcanması, 3) Artanın akrabaya sadaka olarak verilmesi, 4) Son artanın konu komşuya ve muhtaçlara tasadduk edilmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Zenginlere sırf zengin oldukları için nefret duyulmasını engellemesi zekâtın hangi yönden amacını vurgulamaktadır?

İktisadi

Sosyal

Ahlâki

Felsefi

Duygusal

Açıklama:

Zekâtın temizleme ameliyesini gerçekleştirdiği üçüncü alan, sosyal sahanın tamamıdır. Bir yanda fakir halkın, diğer yanda milyarları olanların bulunduğu millet, pek talihsiz bir millettir. Zekât sayesinde toplumsal farklılıklar azalır, zenginlere sırf bu yüzden düşmanlık duyulmaz. Kur’ân-ı Kerim’in sadakayı faizle karşılaştırması bundandır: “Allah faizin bereketini tamamen giderir. Sadakası verilen malları ise arttırır” (el-Bakara 2/275).

Doğru Cevap: B

Soru 13

I. Malın sahibinin elinde bulunması gerekmez.
II. Malda başaksına ait hak bulunabilir.
III. Fayda ve menfaatin mâlike ait olması gerekir.
Yukarıdaki ifadelerden hangisi ya da hangileri zekâtın tam mülkiyeti ile ilgili doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Zekâtta tam mülkiyet şu unsurlar bir araya gelince gerçekleşmiş olur:
a) Malın sahibinin elinde bulunması, b) Malda başkasına ait hak bulunmaması, c) Kendi seçimiyle tasarruf hakkı bulunması, d) Fayda ve menfaatin mâlike ait bulunması.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Zekâ yükümlülüğü doğuran zenginliğin nisab miktarı nedir?

50 gr. 22-24 ayar altının Türk Lirası karşılığı

55 gr. 22-24 ayar altının Türk Lirası karşılığı

75 gr. 22-24 ayar altının Türk Lirası karşılığı

85 gr. 22-24 ayar altının Türk Lirası karşılığı

100 gr. 22-24 ayar altının Türk Lirası karşılığı

Açıklama:

Zekât yükümlülüğü doğuran zenginlik, temel ihtiyaçlardan sonra artıcı özelliğe sahip belli miktarda yıllanmış mal ve paranın bulunmasıdır. Bu zenginlik, zekât ödemeyi gerektirir, sadaka almayı haram kılar. Bu nisabın miktarı 85 gr. 22-24 ayar altının Türk Lirası karşılığıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi zekât yükümlüsü olmak sahip olan mal ile ilgili şartlardan biri değildir?

Nisaba ulaşma

Nemâ

İhtiyaç fazlası olma

Yıllanma

Telef mal

Açıklama:

Malın mülkiyet hakkı bulunmakla birlikte, kendisinden faydalanma hakkı bulunmayan mallar zekâta tâbi olmazlar. Meselâ, denize düşen, devletçe el konulan, evde değil açık arazide gömülüp izi kaybolan mallar ile inkâr edilen senetsiz alacaklar bu türdendir. Bu gibi mallar mâl-i dımâr (telef mal) adını alır. Zekât yükümlüsü olmak sahip olan mal ile ilgili şartlar beş adettir: Tam mülkiyet, nisaba ulaşma, nemâ, ihtiyaç fazlası olma ve yıllanma.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi develerin zekât nisbetini doğru göstermektedir?

5’ten 9’a kadar 1 koyun

10’dan 13’e kadar 1 koyun

15’ten 19’a kadar 1 koyun

21’den 25’e kadar 1 koyun

30'a kadar 1 koyun

Açıklama:

Hz. Peygamber’in açıklamaları (Buhârî, “Zekât”, 37-38) dikkate alındığında develerin zekât nisbetleri şöyledir:
5’ten 9’a kadar 1 koyun
10’dan 14’e kadar 2 koyun
15’ten 19’a kadar 3 koyun
20’den 24’e kadar 4 koyun.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Ticaret mallarında zekât oranı ne kadardır?

%2,5

%3,5

Açıklama:

Hangi yolla elde edilirse edilsin ticaret malları bütün olarak zekâta tâbidir. Ticaret mallarının bütün çeşitlerinde zekât oranı %2,5’tir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Taşıma su ile sulanan arazilerden elde edilen ürünün öşrü ne kadardır?

%10

Açıklama:

Yağmur, nehir, çay, ırmak gibi doğal sularla sulanan topraklardan elde edilen ürünlerde, zekât oranı %10’dur. Kova, dolap veya taşıma su ile sulanan arazilerden alınan ürünlerde harcanan işgücünün payı yüksek olduğundan oran %5’tir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Zekât malını mülkiyetten çıkarıp, tamamen kendi kullanımlarına göre hareket etmek üzere, zekât ödeneceklere vermek ne olarak adlandırılır?

Rikab

Aynî ödeme

Müsteğallat

Öşür

Temlik

Açıklama:

Menkul ve gayri menkul sermaye iradı, gelir getiren mal müsteğallattır. Malın kendisinden ödemeye aynî ödeme denir. Boyunduruktan kurtarılması gerekenler rikâbtır. Elde edilen ürünün zekâtına 1/10 (onda bir) anlamında “öşür” denir.
Zekâtın rüknü, temliktir. Temlik, zekât malını mülkiyetten çıkarıp, tamamen kendi kullanımlarına göre hareket etmek üzere, zekât ödeneceklere vermektir. Zekât ödeyen, zekât ödenene, harcama tarzı ve yeri konusunda, hatırlatmada bulunabilir, ama başa kakma anlamına gelebilecek hiçbir yönlendirme yapamaz.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisine zekât verilmesi uygun kabul edilmez?

Miskinlere

Yolda kalanlara

Boyunduruktan kurtarılması gerekenlere

Kurumlara

Borçlulara

Açıklama:

Hanefi fakihler cami, okul, çeşme, yol, köprü, ölü borçlarını ödeme ve hayır yolu ve kurumlarına zekât ödenmesini uygun görmez. Çünkü bu gibi kurum ve yerler, hukukî yönden gerçek kişi olmadıklarından, zekâtın rüknü olan temlik gerçekleşmez.

Doğru Cevap: D

Soru 21

İslam’da mecburi olmayan, miktarı ve zamanı belli olmayan ibadet türüne ne denildiği aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Zekat

Fitre

Sadaka

Oruç

Hac

Açıklama:

Sadaka, ne mecburidir ve ne de miktarı ve ödeme zamanı tayin edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

"Zekât, servetin kendisini, eşit olmayan fırsatlardan istifadeyle gittikçe daha az ellerde toplanma eğiliminin şerrinden temizler" ifadesi zekatın hangi yönüne dikkat çekilmektedir?

Felsefi

Manevi

Ahlaki

İktisadi

Psikoloji

Açıklama:

İktisadi Yönden: Zekât, servetin kendisini, eşit olmayan fırsatlardan istifadeyle gittikçe daha az ellerde toplanma eğiliminin şerrinden temizler.

Doğru Cevap: D

Soru 23

İslam’da zekatın ahlaki ve manevi yönden zıttı olan fiil aşağıda verilen seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?

Faiz

Haram

Küfür

Şirk

İsyan

Açıklama:

Zekât ile riba (faiz) ters doğrultudadırlar. Başından sonuna kadar, ahlâki ve manevi yönlerden birbirlerine zıttırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 24

Bireyin Zekat yükümlüsü olabilmesi için malının aşağıda verilen niteliklerden hangisine sahip olma zorunluluğu yoktur?

Nisaba ulaşma

Tam mülkiyet

Eskime

İhtiyaç fazlası olma

Yıllanma

Açıklama:

Bireyin malının eskimesi onun zekatla mükellef olduğunu göstermez.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Zekâtın farz olması için tespit edilen malın en az miktarına '________' denilmektedir. Verilen boşluğa gelmesi gereken uygun ifade aşağıdaki seçeneklerin hangisindedir?

Geçim

Öşür

Nisaba ulaşma

Fitre

Sadaka

Açıklama:

Nisaba ulaşma “Zekâtın farz olması için tespit edilen malın en az miktarı” demektir. Nisabı, asgarî zenginlik miktarı, asgarî geçim indirimi veya özellikle zekâtın istisna sınırı olarak da ifade etmek de mümkündür.

Doğru Cevap: C

Soru 26

''Malın zekâta tâbi tutulabilmesi için gerekli şartlardan biri de artan, gelir ve kazanç sağlayan bir mal olmasıdır. Zekâtın ifade ettiği anlam, büyümek ve artmaktır. Mal artıcı, gelir ve kazanç sağlayıcı özellik taşımaması halinde zekâta tâbi olmaz.'' Yukarıda bahsi geçen malın niteliğinin aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Yıllanma

Nema

Borçlanma

Tam mülkiyet

İhtiyaç fazlası

Açıklama:

Malın zekâta tâbi tutulabilmesi için gerekli şartlardan biri de artan, gelir ve kazanç sağlayan bir mal olmasıdır. Zekâtın ifade ettiği anlam, büyümek ve artmaktır. Mal artıcı, gelir ve kazanç sağlayıcı özellik taşımaması halinde zekâta tâbi olmaz. Çünkü zekât, servet üretimi için gerekli sermaye malları üzerine konur, büyüme kabiliyeti olmayan servet üzerine konmaz. el-Bakara 2/219 ayetindeki “afv” (fazlalık) tabiri de buna işaret etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Koyun ve keçinin nisab miktarı aşağıda verilen seçeneklerin hangisinde kesin olarak belirtilmiştir?

Açıklama:

Koyun ve keçi için kırk, deve için beş tane olmak şarttır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Aşağıda verilen ticari mallardan hangisi zekata tabi tutulamaz?

Dükkan

Kafes

Apartman

Daire

Açıklama:

Ticari eşyanın konduğu bina, dolap, kafes, raf, terazi, çalışma masası, şahsî kullanım amacıyla ve işletmenin yürümesi için gerekli malzeme olduğundan temel ihtiyaç sayılarak zekâta tâbi olmaz.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdaki seçeneklerde verilen zaman dilimlerinin hangisinde zekatın ödenmesi en uygundur?

Yılbaşında

Şaban ayında

Ramazan ayında

Kurban bayramında

Arefe gününde

Açıklama:

Hayır ve dayanışma duygularının yoğunlaştığı ramazan ayında zekât ödemek, her bakımdan daha uygudur.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıda verilen seçeneklerin hangisinde zekatın ödenmeyeceği yerlerden birine değilmemiştir?

Yakın akraba

Kurumlara

Yetimlere

Cami

Günahkar müslümanlara

Açıklama:

Yetimlere zekat verilebileceği için zekatın ödenmeyeceği yerlerden biri olmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi zekât yükümlüsü olmak için sahip olunan malın taşıması gereken niteliklerden biri değildir?

İhtiyaç Fazlası Olma

Malın Cinsi

Nisaba Ulaşma

Nemâ (Artıcılık)

Tam Mülkiyet

Açıklama:

Zekât yükümlüsü olmak için sahip olunan malın şu beş niteliği taşıması gerekir: Tam Mülkiyet, Nisaba Ulaşma, Nemâ (Artıcılık), İhtiyaç Fazlası Olma, Yıllanma (havelân-ı havl: takvim yılı, yıllanma). Zekâtı verilecek malın cinsi zekat için önemli değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Zekâtın farz olması için tespit edilen malın en az miktarına ne denir?

Nemâ

Deyn-i zaîf

Nisaba Ulaşma

Zilyed

Tasadduk

Açıklama:

Zekâtın farz olması için tespit edilen malın en az miktarına Nisaba Ulaşma denir. Nisabı, asgarî zenginlik miktarı, asgarî geçim indirimi veya özellikle zekâtın istisna sınırı olarak da ifade etmek mümkündür. Nisap, kişiyi zengin kılar ve ona bazı sorumluluklar yükler. Nisaptan az malı olanlar, zengin sayılmaz ve onların bu malları nisabı bulana kadar aslî ihtiyaç olmakta devam eder.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi hakiki/gerçek nemâ özelliğine sahip mallardan biridir?

Ev eşyası

Altın

Para

Hayvanlar

Gümüş

Açıklama:

Hakiki nemâ: Bir malın doğum yoluyla, ticaretle veya tarım yoluyla gözle görülür artmasıdır. Dolayısıyla ticarete konu olan mallar, tarım ürünleri ve hayvanlar hakiki/gerçek nemâ özelliğine sahip mallardır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Malı yanında olmayan yolcu zekâtla mükelleftir.

Malın mülkiyet hakkı bulunmakla birlikte kendisinden faydalanma hakkı bulunmayan mallar zekâta tâbi olmazlar.

Rehin alınan elindeki rehin malından dolayı da mal sahibi zekâtla yükümlü olmaz.

Borçlu, borcuna karşılık olan malından dolayı zekât mükellefi olmaz.

Henüz ele geçirilmeyen mal için zekât ödemek gerekir.

Açıklama:

Zekâtın farz olmasının en önemli şartlarından biri malın mükellefin elinde tam mülkiyetle bulunarak dilediği gibi tasarruf hakkına sahip olmasıdır. Malın bizzat sahibinin elinde -zilyed olarak- mâlik sıfatıyla bulunması tam mülkiyeti meydana getirir. Bu sebeple henüz ele geçirilmeyen mal için zekât ödemek gerekmez.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Deyn-i Zaif değildir?

Miras

Ev kirası

Diyet

Mehir

Vasiyet

Açıklama:

Zayıf Alacak (deyn-i zaîf): Hiçbir mal veya paraya bedel olmadan miras, vasiyet, mehir, diyet (ölüm/yaralama tazminatı) ve kadının ödeyeceği muhâle’a (anlaşmalı boşanma bedeli) vb. yollarla yepyeni bir kazanç olarak kişinin mülkiyetine başkasından geçecek alacaklar zayıf alacaklar adını alır. Bu çeşit alacaklar tahsil edilip mülkiyete girince ve nisaba ulaşıp üzerinden bir yıl geçince zekâta tâbi olur. Geçmiş yıllar için zekât ödenmez; ancak bunlar başka bir zekât konusu mala eklenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Ticaret mallarının bütün çeşitlerinde zekat oranı yüzde (%) kaçtır?

2.5

1.5

Açıklama:

Hangi yolla elde edilirse edilsin ticaret malları bütün olarak zekata tabidir. Ticaret mallarının bütün çeşitlerinde zekat oranı % 2.5'tur

Doğru Cevap: C

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi zekata tabi değildir?

Bakır

Demir

Gümüş

Altın

Zümrüt

Açıklama:

Sert olup ateşte eriyen ve kalıp hale gelebilen altın, gümüş, bakır, kalay, nikel, kurşun, demir vb. madenler zekata tabidir. Sert olup ateşte erimeyen ve sıvı hale gelmeyen kireç, mermer, kömür, alçıtaşı, yakut, zümrüt, elmas vb. madenler zekata tabi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 38

Aşağıdaki aile bireylerinden hangisine zekat verilebilir?

Dede

Babaanne

Torun

Baba

Teyze

Açıklama:

Mükellef, zekâtını kendi usûl ve fürû‘una ödeyemez. Usûl, kişinin babası, dedesi, anası ve ninesi; fürû da oğlu, kızı, bunların çocukları ve torunlarıdır. Çünkü bu gibi yakınlarına mükellef zaten bakmak zorundadır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

450 koyunu olan bir çiftçinin kaç koyun zekat vermesi gerekir?

4 koyun

3 koyun

2 koyun

1 koyun

Koyuna zekat verilmez

Açıklama:

400'den 500'e kadar 4 koyun zekat olarak verilir. Sonraki her yüz koyundan bir koyun zekat verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisine zekat farzdır?

Gayr-i Müslimlere

Kölelere

Akıl-baliğ Müslüman kadına

Akıl hastalarına

Çocuklara

Açıklama:

Zekat verecek kimsenin Müslüman, hür, akıllı ve ergin olması gerekir. Gayr-i Müslimlere, köle ve cariyelere, akıl hastalarına ve çocuklara zekat farz değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi, sadaka konusunda Hz. Peygamber’in izlenmesini istediği sıralamada yer almaz?

Üzerinde kul borcu olan kişinin sadakaya öncelik vermesi

Önce kişisel görevlerin yapılması

Artanın aileye, çoluk-çocuğa harcanması

Artanın akrabaya sadaka olarak verilmesi

Son artanın konu komşuya ve muhtaçlara tasadduk edilmesi

Açıklama:

Bir Müslümanın sadaka verebilmesi için kendisinin ve ailesinin muhtaç durumda olmaması ve borçlu bulunmaması şarttır. Üzerinde kul borcu olan kişinin, ilk önce onu ödemesi gereklidir. Sadaka konusunda Hz. Peygamber’in (s.a.) tavsiyesi şu sırayı izler: 1) Önce kişisel görevlerin yapılması, 2) Artanın aileye, çoluk-çocuğa harcanması, 3) Artanın akrabaya sadaka olarak verilmesi, 4) Son artanın konu komşuya ve muhtaçlara tasadduk edilmesi. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi, ahlâki ve manevi yönlerden zekâtın zıttı olarak kabul edilmektedir?

İnfâk

Riba

Sadaka

Hak

Birr

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim sadakayı faizle karşılaştırmış ve "Allah faizin bereketini tamamen giderir. Sadakası verilen malları ise arttırır" (el-Bakara 2/275) buyurmuştur. Zekât ile riba (faiz) ters doğrultudadırlar. Başından sonuna kadar, ahlâki ve manevi yönlerden birbirlerine zıttırlar. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, malın mülkiyet ve faydalanma hakkı bağlamında zekâta tâbidir?

Denize düşen mallar

Devletçe el konulan mallar

Miras yolu ile kalan mallar

İnkâr edilen senetsiz alacaklar

Açık arazide gömülü, izi kaybolan mallar

Açıklama:

Malın mülkiyet hakkı bulunmakla birlikte, kendisinden faydalanma hakkı bulunmayan mallar zekâta tâbi olmazlar. Meselâ, denize düşen, devletçe el konulan, evde değil açık arazide gömülüp izi kaybolan mallar ile inkâr edilen senetsiz alacaklar bu türdendir. Bu gibi mallar mâl-i dımâr (telef mal) adını alır. Fakat bu mallar ele geçince, -diğer şartları da taşırlarsa- zekâta tâbi olurlar. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi, "orta kuvvette alacaklar" sınıfında yer almaktadır?

Miras

Vasiyet

Mehir

Nafaka

Diyet

Açıklama:

Orta kuvvette alacaklar; ticaret alacağı olmayan ve adi alacak da denen alacaklardır. Ticarî işyeri olmayan ev, tarla vb. emlâkin kira alacakları, nafaka bedeli, zekâtı gerekmeyen bir malın ihtiyaç dolayısıyla satılmasından doğan alacaklar, birer orta alacaktır. Hiçbir mal veya paraya bedel olmadan miras, vasiyet, mehir, diyet (ölüm/yaralama tazminatı) ve kadının ödeyeceği muhâle’a (anlaşmalı boşanma bedeli) vb. yollarla yepyeni bir kazanç olarak kişinin mülkiyetine başkasından geçecek alacaklar zayıf alacaklar adını alır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Temel ihtiyaçlardan sonra artıcı özelliğe sahip belli miktarda yıllanmış mal ve parası bulunan biri için zekât nisabının altın cinsinden miktarı ne kadardır?

65 gr.

70 gr.

75 gr.

80 gr.

85 gr.

Açıklama:

Temel ihtiyaçlardan sonra artıcı özelliğe sahip belli miktarda yıllanmış mal ve parası bulunan biri için zekât nisabının altın cinsinden miktarı 85 gr. 22-24 ayar altının Türk Lirası karşılığıdır. Doğru cevap E seçeneğidir. İslam İnanç Esasları ders kitabında s.129 ve s. 133'te 85 gr. olarak geçmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi, zekâta tabi değildir?

Binek hayvanları

Altın

Tarım ürünleri

Gümüş

Ticarete konu mallar

Açıklama:

Artıcı olmayan binek hayvanları, oturulan ev, kullanılan ev eşyası ve mesleği icrada gerekli olan aletler zekâta tabi değildir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Sığırda nisap miktarı kaçtır?

Açıklama:

Deve, koyun ve sığırların zekât konusu oldukları, Sünnet ve icmâ ile sabittir. Koyun ve keçi ile devenin nisap miktarı, konuyla ilgili hadisler doğrultusunda icmayla sabittir; sığırda nisap miktarı ise, farklı hadis rivayetleri dolayısıyla farklı sayıda belirlenmiştir. Koyun ve keçi için kırk, deve için beş tane olmak şarttır. Sığırın nisabı otuzdur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdaki madenlerden hangisi, zekâta tâbidir?

Kömür

Alçıtaşı

Demir

Yakut

Zümrüt

Açıklama:

Sert olup ateşte eriyen ve kalıp hale gelebilen madenlere; altın, gümüş, bakır, kalay, nikel, kurşun, demir vb. örnek verilebilir. Sadece bu çeşit madenler, zekâta tâbidir. Sert olup ateşte erimeyen ve sıvı hale gelmeyen madenlere ise; kireç, mermer, kömür, alçıtaşı, yakut, zümrüt, elmas vb. madenler örnektirler. Bu çeşit madenler zekâta tâbi değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi, Hanefîler tarafından zekâtın ödenemeyeceği yer olarak kabul edilmektedir?

Fakirler

Miskinler

Borçlular

Kurumlar

Yolda kalanlar

Açıklama:

Hanefi fakihler cami, okul, çeşme, yol, köprü, ölü borçlarını ödeme ve hayır yolu ve kurumlarına zekât ödenmesini uygun görmez. Çünkü bu gibi kurum ve yerler, hukukî yönden gerçek kişi olmadıklarından, zekâtın rüknü olan temlik gerçekleşmez. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Bir mükellef, aşağıdakilerden hangisine zekât verilebilir?

Babasına

Dedesine

Kızına

Torununa

Kardeşine

Açıklama:

Mükellef, zekâtını kendi usûl ve fürû‘una ödeyemez. Usûl, kişinin babası, dedesi, anası ve ninesi; fürû da oğlu, kızı, bunların çocukları ve torunlarıdır. Çünkü bu gibi yakınlarına mükellef zaten bakmak zorundadır. Bunun yanında, zekâtın sahih olması için gerekli olan mülkiyetin devri (temlik), bu durumda söz konusu olamaz. Aynı gerekçelerle evli eşler de birbirlerine zekât veremez. Zekât vermede akraba arasında gözetilecek efdaliyet ve öncelik sırası mükellefin, erkek ve kız kardeşleri, bunların çocukları ve amcalar, halalar, dayı ve teyzeler, dayı ve teyze çocukları ve diğer akraba şeklindedir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi sadakayla ilgili olarak doğrudur?

Sadaka kavramı zekattan daha kapsamlıdır.

Sadakanın tam karşılığı paylaşmaktır.

Müslüman olar herkes zekat vermekle yükümlüdür.

Sadaka vermeye infak denir.

Zekat her zaman verilebilir.

Açıklama:

Nitekim Kur’ân-ı Kerim’de ve hadislerde kullanılan sadaka kelimesi, mecburi olan zekât için kullanıldığı gibi, mecburi olmayan infaklar için de kullanılır. Bu sebeple, sadaka kavramı, zekâttan daha kapsamlıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi zekatın mal ile ilgili şartlarından biri değildir?

Nisaba ulaşma

Artıcılık özelliğine sahip olması

İhtiyaç fazlası olması

Mülkiyetin başkasında olması

Malın üzerinden bir kameri yıl geçmiş olması

Açıklama:

Mülkiyeti kendi üzerinde olmayan maldan zekat verilmez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi zekatın farz olmasını engeller?

Adak borcu

Fitre borcu

Hac borcu

Keffaret borcu

Kira borcu

Açıklama:

Allah’a Ait Borçlar: Kullarca istenmesi söz konusu olmayan adak, keffâret, fitre, hac vb. borçlar, zekâtın farz olmasını engellemez. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerin hangisinde zekâtın farz olması için, nisap miktarı mala sahip olduktan sonra, malın üzerinden bir kamerî takvim yılının geçmiş olması şartı aranır?

Buğday

Mısır

Altın

Define

Madenler

Açıklama:

Madenler ve defineler için havelân-ı havl şartı aranmaz. Ziraat ürünlerinin de zekâta tâbi olması için, hasattan sonra bir yıl geçmesi şart değildir. Her hasat mevsimi için -yılda birkaç kez ürün alınması halinde dahi- ayrı ödeme yapılır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Yıl içinde nisap yok olursa aşağıdakilerden hangisi doğru olur?

Nisap başkalarından tamamlanmalıdır.

Takvim yılı sona ermiş olur.

Zekat ödenmiş kabul edilir.

Önceki yarım kalan nisaplar toplanarak yıl tamamlanmalıdır.

Nisap kaybolsa da yıl tamamlanınca zekat farz olur.

Açıklama:

Takvim yılının dolmasından sonraki artış ve gelir, zekât konusu malın bedeli olmadığı takdirde, geçen takvim yılının nisabına eklenmez, elde edildiği yılın nisabına eklenir ve öylece zekâtı ödenir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

201'den 399'a kadar olan koyun için zekat verilecek koyun sayısı kaçtır?

Açıklama:

Koyundaki nisbetler ise şöyledir:
40’tan 120’ye kadar 1 koyun
121’den 200’e kadar 2 koyun
201’den 399’a kadar 3 koyun
400’den 500’e kadar 4 koyun zekât olarak verilir. Sonraki her yüz
koyundan bir koyun verilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi zekata tabi olması bakımından ticaret malı sayılmaz?

Meyve

Makine

Arsa

Altın

Daire

Açıklama:

Nakit, altın ve gümüş dışında kalan ve ticarete sunulan âlet, makine, emtia, sebze, meyve, süs eşyası, arsa, arazi, akar, daire gibi taşınmaz mallar ve ticaret gayesiyle kullanılan her çeşit mal ticaret malı sayılır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi kamu yararı dolayısıyla zekat ödemsi yapılanlardan biridir?

Allah yolunda

Fakirlere

Borçlulara

Yolda kalanlara

Miskinlere

Açıklama:

Allah ve din yolunda olduğu izlenimi verecek her türlü faaliyet, fîsebîlillâh kapsamında düşünülebilir ve yapılan yardımlarda kamu yararı ön plana çıkmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi zekatın sahih olmasının şartlarından biri değildir?

Zekat verilecek kişinin ehil olup olmadığını araştırmak

Zekata niyet etmek

Zekat ödemesine uzak halkadan başlayıp yakın halkaya doğru yapmak

Ödeme aracının değer taşıması

Nisap miktarından az olan ödemeyi tek bir kişiye yapmak

Açıklama:

Zekâtı, öncelikle akrabaya ödemek daha faziletlidir. Akrabadan sonra efdaliyet sırası, fakir komşu ve meslektaşlarındır. Bunlardan itibaren, halka halka uzağa doğru gelişme gösterir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisine zekat ödenir?

Dede

Nine

Baba

Oğul

Kardeş

Açıklama:

Zekâtın ödenmeyeceği yerler:
Yakın akraba: Mükellef, zekâtını kendi usûl ve fürû‘una ödeyemez. Usûl, kişinin babası, dedesi, anası ve ninesi; fürû da oğlu, kızı, bunların çocukları ve torunlarıdır. Çünkü bu gibi yakınlarına mükellef zaten bakmak zorundadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Kur’ân-ı Kerim’de “zekât” kelimesi kaç yerde ve nasıl geçmektedir?

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de “zekât” kelimesi otuz iki yerde geçmektedir. Bunlardan sekizi mekkî, kalanı da medenî sûrelerde olmak üzere otuzu bilinen terim anlamında, ikisi ise değişik anlamlarda kullanılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Sadaka vermeye ne ad verilir?

tasadduk

infak

ta’âmu

birr

miskîn

Açıklama:

Sadaka vermeye tasadduk denir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Faizle zekâtın karşılaştırıldığı “İnsanların mallarında artış olsun diye faiz (cinsin)de verdiğiniz şey Allah katında artmaz. Allah’ın rızasını dileyerek verdiğiniz zekât ise, işte sevaplarını kat kat arttıranlar onlardır’’ ayeti aşağıdakilerden hangisidir?

el-Bakara 2/275

el-Cumu‘a 62/10

Âl-i İmrân 3/92

er-Rûm 30/39

et-Tevbe, 9/103)

Açıklama:

Faizle zekâtı karşılaştırarak da şöyle buyurmuştur:
“İnsanların mallarında artış olsun diye faiz (cinsin)de verdiğiniz şey
Allah katında artmaz. Allah’ın rızasını dileyerek verdiğiniz zekât ise, işte
sevaplarını kat kat arttıranlar onlardır’’ (er-Rûm 30/39).

Doğru Cevap: D

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi zekât yükümlüsü olmak için, sahip olunan malın niteliği arasında yer almaz?

Tam mülkiyet

Nisaba ulaşma

Yıllanma

İnfak

İhtiyaç fazlası olma

Açıklama:

Tam mülkiyet
Nema
Yıllanma
İhtiyaç fazlası
Nisaba ulaşmadır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Malın mülkiyet hakkı bulunmakla birlikte, kendisinden faydalanma hakkı bulunmayan mallar zekâta tâbi olmazlar. Meselâ, denize düşen, devletçe el konulan, evde değil açık arazide gömülüp izi kaybolan mallar ile inkâr edilen senetsiz alacaklar bu türdendir.Yukarıdaki tanım, zekâtla ilgili hangi malın tanımıdır?

Mâl-i dımâr

Mâl-i zımâr

Müsteğallât

Mâl-i müstefâd

Mâl-i mütekavvim

Açıklama:

Malın mülkiyet hakkı bulunmakla birlikte, kendisinden faydalanma hakkı bulunmayan mallar zekâta tâbi olmazlar. Meselâ, denize düşen, devletçe el konulan, evde değil açık arazide gömülüp izi kaybolan mallar ile inkâr edilen senetsiz alacaklar bu türdendir. Bu gibi mallar mâl-i dımâr (telef mal) adını alır. Fakat bu mallar ele geçince, -diğer şartları da taşırlarsa- zekâta tâbi olurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Nisabın miktarıyla ilgili olarak Kur’ân-ı Kerim’de herhangi bir belirleme
yoktur. Bu miktar, hangi ayetlerinde “el-afv”, yani mükellefin ihtiyaç fazlası gibi çok genel bir ifadeyle açıklanmıştır?

el-A’râf 7/199 ve el-Furkân 25/67,el-Cumu‘a 62/10

el-Bakara 2/219, el-A’râf 7/199,el-Cumu‘a 62/10

el-Bakara 2/219, el-A’râf 7/199 ve el-Furkân 25/67

el-Furkân 25/67,el-Cumu‘a 62/10,el-Bakara 2/219

el-Furkân 25/67,el-Cumu‘a 62/10, er-Rûm 30/39

Açıklama:

Nisabın miktarıyla ilgili olarak Kur’ân-ı Kerim’de herhangi bir belirleme
yoktur. Bu miktar, sadece el-Bakara 2/219, el-A’râf 7/199 ve el-Furkân 25/67 ayetlerinde “el-afv”, yani mükellefin ihtiyaç fazlası gibi çok genel bir ifadeyle açıklanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Hayvanlara uygulanacak zekat şartları ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Hayvanların zekâta tâbi olmaları için sâime vasfını taşımaları şarttır.

Sâime olmaları yanında, hayvanların zekâta tâbi olması için evcil olmaları da gerekir.

Yavrular kendi cinslerinden büyükleriyle birlikte bulundukları takdirde, -
tek bir tane de olsa- büyükler gibi zekâta tâbi olurlar.

Deve, sığır ve koyun-keçi dışında kalıp, zekâta tâbi olacak diğer sâime
hayvanlar (mesela at) için, değerlerinin %3,5’u oranında zekât ödenir.

Sâime olup henüz yaşını doldurmamış yavru sürüsü -sayıları nisabı doldursa bile- zekâta tâbi olmaz.

Açıklama:

Deve, sığır ve koyun-keçi dışında kalıp, zekâta tâbi olacak diğer sâime
hayvanlar (mesela at) için, değerlerinin %2,5’u oranında zekât ödenir.

Doğru Cevap: D

Soru 68

Zekât malını mülkiyetten çıkarıp, tamamen kendi kullanımlarına göre hareket etmek üzere, zekât ödeneceklere vermeye ne ad verilir?

Temlik

Rikab

İbnü’s-sebîl

Müellefe-i kulûb

Efdaliyet

Açıklama:

Zekâtın rüknü, temliktir. Temlik, zekât malını mülkiyetten çıkarıp, tamamen kendi kullanımlarına göre hareket etmek üzere, zekât ödeneceklere vermektir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi zekâtın sıhhat şartıdır?

Niyet

Temlik

Nisap

Yıllanma

Tam mülkiyet

Açıklama:

Zekâtın sahih olması için niyet şarttır. Doğru seçenek A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Ticaret mallarının zekâtı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

İşletme binası ve sabit kıymetlerle kullanılan âletler ve gereçler,
zekâta tâbi olmaz.

Ticaret malının zekâta tâbi olması için, onunla ticaret yapmaya niyet
etmek şarttır. Bu niyetin, ayrıca ticaret işiyle birlikte olması gerekmektedir.

Ticaret mallarının bütün çeşitlerinde zekât oranı %3,5’tur.

Nakit, altın ve gümüş dışında kalan ve ticarete sunulan âlet, makine,
emtia, sebze, meyve, süs eşyası, arsa, arazi, akar, daire gibi taşınmaz mallar ve ticaret gayesiyle kullanılan her çeşit mal ticaret malı sayılır.

Ticaret malları, bir kimsenin yanında birkaç yıl satılmadan ve zekâtı ödenmeden kaldıktan sonra satılırsa, geçmiş bütün yılların zekâtını toptan ödemek gerekir.

Açıklama:

Hangi yolla elde edilirse edilsin ticaret malları bütün olarak zekâta tâbidir. Ticaret mallarının bütün çeşitlerinde zekât oranı %2,5’tur.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi zayıf alacakta zekat yükümlülüğünün olmaması ile ilgili şartlardandır?

Nema

İhtiyaç fazlası olma

Nisap

Tam mülkiyet

Yıllanma

Açıklama:

Bunun yanında zekâtın kimlere veya nerelere verilebileceğini açıklayabileceksiniz.
Zayıf alacak kişinin mülkiyetinde olmadığı için zekatı verilmez. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi, sadaka kavramıyla ilgili değildir?

Fitre

Zekât

Diyet

Tasadduk

İnfak

Açıklama:

Zekâta konu olan malları ve geçerlik şartlarını belirtebileceksiniz.
C seçeneği dışındaki kavramlar sadaka ile ilgilidir. Diyet, İslâm hukukunda adam öldürme ve yaralamalarda mağdur tarafa ceza ve kan bedeli olarak ödenen maldır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Sağlam alacakların zekâtının ödenmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sadece içinde bulunulan yıl için ödenir

Hem içinde bulunulan, hem de geçmiş yıllar için ödenir

Sadece geçmiş yıl için ödenir

Hem içinde bulunulan, hem de geçmiş yıllar için ödenmez

Sadece geçmiş yıl için ödenir

Açıklama:

Zekât vermenin, kimler için bir hak veya görev olduğunu değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Ünite 7

Soru 1

Arafat’ta bulunmak haccın en önemli rüknüdür. Hacılar ne zaman Arafat’ta toplanırlar?

Bayramdan bir gün önce yani arefe (arife) günü bütün hacılar Arafat’ta toplanırlar.

Bayramdan bir gün sonra bütün hacılar Arafat’ta toplanırlar.

Bayram günü bütün hacılar Arafat’ta toplanırlar.

Bayramdan iki gün önce bütün hacılar Arafat’ta toplanırlar.

Bayram sonu bütün hacılar Arafat’ta toplanırlar.

Açıklama:

Bayramdan bir gün önce yani arefe (arife) günü bütün hacılar Arafat’ta toplanırlar. O gün zeval vaktinden sonra kısa bir süre de olsa Arafat’ta bulunmak, haccın en önemli rüknüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Hz. Peygamber’in bizzat katılıp edâ ettiği hac hicretin kaçıncı senesinde olmuştur?

Sekizinci senesinde

Dokuzuncu senesinde

Onuncu senesinde

Onbirinci senesinde

Yedinci senesinde

Açıklama:

Hz. Peygamber’in bizzat katılıp edâ ettiği hac hicretin onuncu senesinde olmuştur (Müslim, “Hac”, 147). Onunla bir arada olmak isteyen çok sayıda Müslümanın katıldığı bu hac, Veda Haccı olarak bilinir.

Doğru Cevap: C

Soru 3

’’ Tek yolculukla hem umre hem hac yapmak’’ hangi hac ibadetinin uygulama bakımından çeşitlerinden biridir?

İfrad Haccı

Kırân Haccı

Temettu‘ Haccı

Vacip haccı

Nâfile haccı

Açıklama:

Kırân Haccı: Tek yolculukla hem umre hem hac yapmanın farklı bir uygulamasıdır. Temettu‘dan farklı olarak bunda iki ibadet, aynı ihramla yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi bir insana haccın farz olması için gerekli şartlardan biri değildir?

Müslüman olmak.

Akıllı sağlığı yerinde olmamak.

Bâliğ (ergin) olmak.

Sağlıklı olmak.

Yeterli maddi imkâna sahip olmak

Açıklama:

Akıl sağlığı yerinde olmak.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi haccın sünnetlerinden biridir?

Sa‘y. Safâ ile Merve arasında yürümek.

Müzdelife vakfesi.

Cemrelere taş atmak (şeytan taşlama).

Kudûm (varış) tavafı

Veda tavafı.

Açıklama:

Kudûm (varış) tavafı: Hac niyetiyle ihrama giren kişi Mekke’ye varınca Mescid-i Haram’a gider ve Kâbe’yi tavaf eder. Bu tavaf sünnettir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Bir tavaf, kaç şavttan meydana gelir?

Bir tavaf, yedi şavttan meydana gelir.

Bir tavaf, beş şavttan meydana gelir.

Bir tavaf, altı şavttan meydana gelir.

Bir tavaf, sekiz şavttan meydana gelir.

Bir tavaf, dört şavttan meydana gelir.

Açıklama:

Tavaf, Kâbe’nin etrafında usûlüne göre yedi defa dönmek suretiyle yapılan bir ibadettir. Dönüşlerden her birine şavt denir ve bir tavaf, yedi şavttan meydana gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Şeytan taşlama olarak bilinen işlem yapılırken ( bu sembolik taşı atarken) ne söylenerek atılır?

Allahu ekber

Elhamdülillahi

Bismillahirrahmanirrahim

Şükürler olsun

Amin

Açıklama:

İlk gün sadece Akabe cemresine yedi taş atılır. İkinci ve üçüncü gün birinciden başlayarak sıra ile her üç cemreye yedişer taş atılır. Her taşı atarken “Allahu ekber” denir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Giymemesi gereken elbiseyi bir gün veya geceden daha az süre ile giyen ya da bu kadar süre başını veya yüzünü örten erkekler ile yine bu kadar süre yüzünü örten kadınların ceza olarak ne vermesi gerekir?

Tazmin

Dem

Bedene

Fitre

Sadaka

Açıklama:

Bir miktardan söz edilmediği zaman fakire bir fitre kadar ödeme sorumluluğunu ifade der. Giymemesi gereken elbiseyi bir gün veya geceden daha az süre ile giyen ya da bu kadar süre başını veya yüzünü örten erkekler ile yine bu kadar süre yüzünü örten kadınların ceza olarak sadaka vermesi gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bir haccın vekâlet yoluyla yapılabilmesinde yanlış olan şartlardan biridir?

Vasiyet üzerine yapılacak hacda terekenin vasiyete ayrılan kısmı yeterli ise vekil, vasiyet edenin yaşadığı şehirden hacca gitmelidir.

Adına hac yapılacak kişi ölmüş veya ömür boyu bizzat hac yapamayacak durumda olmalıdır.

Vekil tarafından yapılan hac, adına hac yapılacak kişinin isteği ile yapılmalıdır.

Vekil gönderilen kişi, Müslüman, akıllı ve ergin olmalıdır.

Hac masrafları, adına hac yapılan kişi tarafından karşılanmalı ve vekil, hac yolculuğunun gerektirdiği masrafları dışında ayrıca ücret talep etmelidir.

Açıklama:

Hac masrafları, adına hac yapılan kişi tarafından karşılanmalı ve vekil, hac yolculuğunun gerektirdiği masrafları dışında ayrıca ücret talep etmemelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Kurban ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Fıkıh dilinde hac ve umre ibadeti esnasında kesilen kurbanlara hedy denir.

Hedy, Harem için hediye edilen kurban anlamında kullanılır.

Temettu‘ ve kırân haccı yapanların hedy kurbanı kesmeleri vaciptir.

Hedy kurbanlarının özellikleri, kurban bayramında kesilen diğer kurbanlar gibi değildir ve onlarla aynı özellikleri taşıyan hayvanlardan kesilmez.

Hedy kurbanı hangi türünden olursa olsun mutlaka Harem sınırları içinde kesilir.

Açıklama:

Hedy kurbanlarının özellikleri, kurban bayramında kesilen diğer kurbanlar (udhiyye) gibidir ve onlarla aynı özellikleri taşıyan hayvanlardan kesilir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Hangisi haccın farzlarından biridir?

Sa'y

Müzdelife vakfesi

Şeytan taşlama

Veda tavafı

Ziyaret tavafı

Açıklama:

Haccın aslî vacipleri şunlardır:
1. Sa‘y. Safâ ile Merve arasında yürümek.
2. Müzdelife vakfesi.
3. Cemrelere taş atmak (şeytan taşlama).
4. İhramdan çıkmadan önce saçların kazınması veya kısaltılması (tıraş).
5. Veda tavafı.
Ziyaret tavafı ise farzdır.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Hangisi haccın farz olmasının şartlarından biri değildir?

Akıllı olmak

Vakit

Sağlıklı olmak

Müslüman olmak

İhram

Açıklama:

Haccın Farz Olmasının (Yükümlülüğün Doğmasının) Şartları
1. Müslüman olmak
2. Akıllı olmak.
3. Bâliğ (ergin) olmak.
4. Yeterli maddi imkâna sahip olmak.
5. Sağlıklı olmak.
6. Vakit
E şıkkı haccın geçerli olmasının şartlarındandır. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Hz. Peygamberin bizzat katıldığı hac ne zaman yapılmıştır?

Hicri altıncı sene

Hicri yedinci sene

Hicri sekizinci sene

Hicri dokuzuncu sene

Hicri onuncu sene

Açıklama:

Hz. Peygamberin bizzat katıldığı ve eda ettiği hac hicretin onuncu senesinde gerçekleştirilmiştir. Cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

İlk müslüman hac kafilesi hangi yıl kimin başkanlığında hac yapmıştır?

Hicri sekizinci sene-Hz. Ali

Hicri sekizinci sene-Hz. Ömer

Hicri dokuzuncu sene- Hz. Ebubekir

Hİcri dokuzuncu sene- Hz. Ömer

Hİcri onuncu sene -Hz. Ebubekir

Açıklama:

Hicretin dokuzuncu yılında Hz. Peygamber Hz. Ebubekir 'i Hac Emiri olarak görevlendirmiştir. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Safa ile merve arasında gidip gelmeye ne denir?

Sa'y

Tavaf

Menasik

Şavt

Mikat

Açıklama:

Tavaf, Kabenin etrafında dönmek; Menasik, haccın aşamaları; Şavt, tavaf dönüşlerinin her biri; Mikat, ihrama girilecek yerdir. Safâ ile Merve arasında gidip gelmeye ise sa‘y denir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Hangisi haccın vaciplerinden biridir?

Sa'y

Arafat Vakfesi

İhram

Ziyaret tavafı

Kudüm tavafı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 17

Sa'y ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?

Haccın farzlarındandır

Umrenin vaciplerindendir

Safa ile merve arasında gidip gelmedir

Yedi şavttan oluşur

Hacda ve umrede bir defa yapılır

Açıklama:

A şıkkı haccın vaciplerindendir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Umre ile ilgili olarak söylenen hangi ifade doğrudur?

Arefe günü umre yapmak tahrimen mekruhtur

Hanefilere göre farzdır

İhrama gerek yoktur

Sa'y yapılmayabilir

Umrede tavaf sünnettir

Açıklama:

Diğer şıklarda söylenenin tersi doğrudur. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Tavaf ile ilgili olarak söylenen hangi ifade yanlıştır?

Kabenin etrafında usulüne uygun dönmektir

Hacer-i Esved'in hizasından başlanılır

Kabe sağ tarafa alınarak dönülür

Tavaftan sonra iki rekat naaz kılmak vaciptir

Her bir tavaf yedi şavttan oluşur

Açıklama:

Kabe sol tarafa alınarak dönülür. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Mikat nedir?

İhrama girilecek yer

Kabenin etrafında dönmek

Safa ile merve arasında gidip gelmek

Tavaf dönüşlerinin her biri

Haccın aşamaları

Açıklama:

B şıkkı, tavaf; C şıkkı, sa'y; d şıkkı, şavt; e şıkkı menasik demektir. Cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Kur’ân-ı Kerim’de Kâbe’nin duvarlarını hangi peygamberin yaptığı anlatılır?

Hz. İbrahim

Hz. İdris

Hz. Nuh

Hz. İsmail

Hz. Musa

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de Hz. İbrahim’in oğlu İsmail ile birlikte Kâbe’nin duvarlarını yaptığı anlatılır (el-Bakara 2/127). Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Peygamber yeryüzünde yapılan ilk mescidin (ibadethane) hangisi olduğu sorusuna ne cevap vermiştir?

Mescid-i Nebevi

Mescisd-i Aksa

Mescid-i Harâm

Mescid-i Selam

Mescid-i Nebi

Açıklama:

Hz. Peygamber de yeryüzünde yapılan ilk mescidin (ibadethane) hangisi olduğu sorusuna “Mescid-i Harâm” şeklinde cevap vermiştir (Müslim, “Mesâcid”, 1-2). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Haccın hangi sene farz kılındığı hakkında değişik görüşler varsa da daha ziyade haccın ne zaman farz kılındığı kabul edilir?

hicretin birinci yılında

hicretin üçüncü yılında

hicretin beşinci yılında

hicretin yedinci yılında

hicretin dokuzuncu yılında

Açıklama:

Haccın hangi sene farz kılındığı hakkında değişik görüşler varsa da daha ziyade hicretin dokuzuncu yılında farz kılındığı kabul edilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Hangi hac ibadetinde haccı yapan kişinin kurban kesmesi vacip değildir?

Temettu‘ Haccı

Kırân Haccı

İfrad Haccı

İhram Haccı

Arafat Haccı

Açıklama:

İfrad haccı yapanın kurban kesmesi vacip değildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi haccın farzlarındandır?

Müzdelife vakfesi

Sa‘y

Cemrelere taş atılması

Arafat Vakfesi

İhramdan çıkmadan önce saçların kazınması veya kısaltılması

Açıklama:

Haccın Farzları;
1- İhram (şart)
2- Arafat Vakfesi (rükün)
3- Ziyaret Tavafı (rükün)
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi haccın vaciplerindendir?

Kudûm tavafı

Veda tavafı

Terviye günü Mina’ya gitmek ve geceyi orada geçirme

Üç hutbe

Bayram günlerinde geceyi Mina’da geçirme

Açıklama:

Haccın aslî vacipleri şunlardır:

Sa‘y. Safâ ile Merve arasında yürümek.
Müzdelife vakfesi.
Cemrelere taş atmak (şeytan taşlama).
İhramdan çıkmadan önce saçların kazınması veya kısaltılması (tıraş).
Veda tavafı.

Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Safâ ile Merve arasında gidip gelmeye ne denilmektedir?

İhram

Tavaf

Sa‘y

Arafat Vakfesi

Müzdelife Vakfesi

Açıklama:

Safâ ile Merve arasında gidip gelmeye sa‘y denir. Haccın ve umrenin vaciplerindendir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Mekke’ye senenin herhangi bir gününde ihramlı olarak
yapılabilen, tavaf ve sa‘yden sonra ihramdan çıkılan özel bir ziyarete ne ad verilir?

Telbiye

Umre

Temettu‘

Kırân

Hedy

Açıklama:

Mekke’ye senenin herhangi bir gününde ihramlı olarak yapılabilen, tavaf ve sa‘yden sonra ihramdan çıkılan özel bir ziyaret daha vardır ki, bu ziyarete umre denir. Umre her mevsimde yapılabilir ise de senenin
beş günü yapılması tahrimen mekruhtur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Vekaleten yapılan hacca ne haccıdır?

Bedel Haccı

Kırân Haccı

İfrad Haccı

Temettu‘ Haccı

Nâfile Haccı

Açıklama:

Hac, hem bedenî hem de malî bir ibadettir. Bu tür ibadetler, asıl yükümlü tarafından edâ edilmesine mani bir mâzeret halinde, vekalet yoluyla başkası tarafından da yapılabilir. Vekaleten yapılan bu hacca bedel haccı da denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Camilere girişte tavsiye edilen namaz aşağıdakilerden hangisidir?

Tesbih

Hâcet

Husüf

Tahiyyetü’l-mescid

Teheccüd

Açıklama:

Hz. Peygamber’i sağlığında ziyaret ediyormuş gibi hazırlanılır. Saygılı ve ağırbaşlı tavırlarla Mescid-i Nebevî’ye girilir. Uygun bir yer bulununca iki rekât namaz kılınır. Bu, genelde camilere girişte tavsiye edilen tahiyyetü’l-mescid namazıdır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Senenin belli zamanlarında Kâbe’nin ve başta Arafat olmak üzere etrafındaki belli mekânların usûlüne uygun şekilde ziyaret edilmesine ne ad verilir?

Hac

Tavaf

Vakfe

Telbiye

Hedy

Açıklama:

Hac kelimesi Arapça’dır ve sözlük anlamı “saygın bir yeri veya şahsı ziyaret
etmek maksadıyla yola çıkmak”tır. İslâmî literatürde hac, senenin belli zamanlarında Kâbe’nin ve başta Arafat olmak üzere etrafındaki belli
mekânların usûlüne uygun şekilde ziyaret edilmesi, anlamında kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Hz. Peygamberimiz zamanında artık Kabe'yi kimsenin çıplak olarak tavaf edemeyeceğini ve bundan sonra müşriklerin hac yapamayacağını tüm Müslümanlara ve gayri müslimlere duyuran kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Hz. Ebu Bekir

Hz. Ali

Hz. Ömer

Hz. Aişe

Hz. Osman

Açıklama:

Hz. Ali bayram günü, Hz. Peygamberimizin emriyle hicretin dokuzuncu yılında Mina’ya gelerek, gelecek seneden itibaren müşriklerin hac yapamayacaklarını, kimsenin Kâbe’yi çıplak olarak tavaf edemeyeceğini orada bulunan Müslüman ve gayri müslim herkese ilan etti.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi haccın hikmetleri arasında gösterilemez?

Lüks ve süsten uzak bir şekilde âdeta varlık içinde yokluğun farkına varılır.

Dünya Müslümanları için bir tanışma ve kaynaşma ortamı oluşturur.

Müslüman düzen ve intizam içinde hareket etmenin zorunluluğunu yaşayarak gözlemler.

İnsana âhiret hayatını, bütün ölülerin dirilip beyaz kefenler içinde mahşerde toplanmasını hatırlatır.

Kötü alışkanlıkların, hatalı davranışların sadece hac süresince terk edilmesi gerektiğini hatırlatır.

Açıklama:

Hacca giden kişi, Hz. Peygamber’in, makbul bir hac yapan Müslümanın yeniden
doğmuş gibi günahlarından arınmış olacağına dair müjdesini fırsat bilerek bir
takım kötü alışkanlıklarını, hatalı davranışlarını terk etme, bu konuda Allah’a
söz verme ve hayatını yeniden şekillendirme imkânına sahip olur.

Doğru Cevap: E

Soru 34

I.ifrad haccı
II.Temettu‘ Haccı
III.Kırân Haccı
Hacı adayının mîkatta hem hac hem umre niyetiyle ihrama girdiği hac ibadeti yukarıdakilerden hangisi ya da hangileridir?

II.

III.

I, II

II, III

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi İfrad Haccının özelliklerinden biri değildir?

Mekke’ye varınca mümkünse gusül abdesti alınır.

Safâ ile Merve arasında sa‘y yapılır.

Bayramdan iki gün önce (terviye günü) bütün hacı adayları kafileler halinde Arafat’a intikal eder.

Hacı adayı mîkatta veya oraya varmadan umre niyetiyle ihrama girer.

Arefe gününü Arafat’ta geçirilir, vakfe yapılır.

Açıklama:

İfrad Haccı: Hacı adayı, mîkat denilen yerlerden birinde veya oraya varmadan hac niyetiyle ihrama girer.
Temettu‘ Haccı: Hacı adayı mîkatta veya oraya varmadan umre niyetiyle
ihrama girer.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi bir insana haccın farz olması (yükümlülüğünün doğması) için gerekli şartlardan biridir?

Yol Güvenliğinin Olması

Yolculuğa Engel Geçici Bir Durumun Bulunmaması

Uzun Mesafeli Yolculuklarda Kadının Yanında Eşinin veya Bir Mahreminin Bulunması

Kadının İddet Bekleme Durumunda Olmaması

Müslüman Olmak

Açıklama:

Bir insana haccın farz olması için gerekli şartlar şunlardır:
1- Müslüman olmak.
2- Akıllı olmak.
3- Bâliğ (ergin) olmak.
4- Yeterli maddi imkâna sahip olmak.
5- Sağlıklı olmak.
6- Vakit

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi hac ibadetinin farzları arasındadır?

Safâ ile Merve arasında yürümek

Müzdelife vakfesi.

Arafat Vakfesi

Cemrelere taş atmak

Veda tavafı

Açıklama:

Haccın biri şart, ikisi rükün olmak üzere üç farzı vardır.
1- İhram (şart).
2- Arafat Vakfesi (rükün).
3- Ziyaret Tavafı (rükün). Bu tavafa ifâda tavafı da denir

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi haccın sünnetleri arasındadır?

İhramdan çıkmadan önce saçların kazınması veya kısaltılması (tıraş)

Kudûm (varış) tavafı

Veda tavafı

Müzdelife vakfesi

Ziyaret Tavafı (rükün)

Açıklama:

Haccın asli sünnetleri aşağıdaki gibidir;
1- Kudûm (varış) tavafı
2-Hacıların zaman zaman bilgilendirilmesi (Üç hutbe)
3- Terviye günü Mina’ya gitmek ve geceyi orada geçirmek
4- Bayram gecesini Müzdelife’de geçirmek.
5- Bayram günlerinde geceyi Mina’da geçirmek.
6- Mina’dan dönerken Muhassab veya Ebtâh denen yerde bir süre
dinlenmek.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Fıkıh dilinde "hedy" ne anlama gelir?

Kâbe’nin etrafında usûlüne göre yedi defa dönmek suretiyle yapılan bir ibadet

Safâ ile Merve arasında gidip gelmek

Arafat ile Mina arasında bulunan genişçe bir alan

Hac ve umre ibadetinde kesilen kurban

Müzdelife ile Mekke arasında yer alan ve kurban kesme yerlerinin bulunduğu bölge

Açıklama:

Fıkıh dilinde hac ve umre ibadeti esnasında kesilen kurbanlara hedy denir.
Hedy, Harem için hediye edilen kurban anlamında kullanılır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Vekalet yoluyla yapılan hac ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Adına hac yapılacak kişi yaşayan ve hacca gitmeye niyet ettiği halde o sene gidemeyecek durumda olmalıdır.

Vekil gönderilen kişi, Müslüman, akıllı ve ergin olmalıdır.

Hac masrafları, adına hac yapılan kişi tarafından karşılanmalıdır.

Hacca gönderen, hangi tür hac yapılmasını istemişse vekil buna uygun hareket etmelidir.

Vekil tarafından yapılan hac, adına hac yapılacak kişinin isteği ile yapılmalıdır.

Açıklama:

Adına hac yapılacak kişi ölmüş veya ömür boyu bizzat hac yapamayacak
durumda olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Hac hicretin kaçıncı yılında farz kılınmıştır?

Açıklama:

Haccın hangi sene farz kılındığı hakkında değişik görüşler varsa da daha ziyade hicretin dokuzuncu yılında farz kılındığı kabul edilir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Bütün hacıların aynı anada aynı yerde bulundukları mevki neresidir?

Arafat

Müzdelife

Kabe

Safa

Merve

Açıklama:

Bayramdan bir gün önce yani arefe (arife) günü bütün hacılar Arafat’ta toplanırlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Hacca gitme adağı olan kişinin hac yapmasının hükmü nedir?

Farz

Vacip

sünnet

Nafile

Haram

Açıklama:

Vacip hac: Bilindiği gibi adakların yerine getirilmesi vaciptir. Bu genel hükmün sonucu olarak hacca gitme adağı olan birisinin hac yapması da vacip olur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Mikatta hem hac hem umre niyetiyle yapılan hac hangisidir?

Temettu haccı

İfrat haccı

Kıran haccı

Kaza haccı

Adak haccı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi bir insana haccın farz olmasının şartlarından biri değildir.?

Müslüman olmak

Sağlıklı olmak

Vakit

Niyet

Baliğ olmak

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi yapılan haccın geçerli olmasının şartlarından biri değildir?

Mekan

İhram

Akıllı olmak

Vakit

Sağlıklı olmak

Açıklama:

Yapılan haccın geçerli olmasının şartları arasında sağlıklı olmak yoktur. Sağlıklı olmak haccın yükümlülük şartıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi haccın vaciplerinden biridir?

İhram

Arafat'ta vakfe

Sa'y yapmak

Ziyaret tavafı

Kudüm tavafı

Açıklama:

Safa ve Merve tepeleri arasında say yapmak haccın vaciplerindendir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi ihramlıya yasak değildir?

Başkasını tıraş etmek

Banyo yapmak

Tırnak kesmek

Parfüm sürmek

Yeşillikleri koparmak

Açıklama:

Tıraş olmak, başkasını tıraş etmek veya vücudun herhangi bir yerinden kıl almak, tırnak kesmek, ihram elbisesine veya vücudunun herhangi bir yerine güzel koku, parfüm sürmek, hatta temizlikte kokulu sabun kullanmak, her türlü makyaj yapmak kadın erkek herkese yasaktır. İhramlının eşi ile bile cinsel ilişkide bulunması, şehvetle ona dokunması, müstehcen konuşmalar yapması yasaktır. Harem bölgesinde bulunan av hayvanlarının avlanması ve buradaki kendiliğinden biten yeşil otların, çalıların ve ağaçların koparılması, ihramlı olan veya olmayan herkese yasaktır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Haccın rüknü olan tavaf aşağıdakilerden hangisidir?

Ziyaret tavafı

Veda tavafı

Selamlama tavafı

Kudüm tavafı

Nezir tavafı

Açıklama:

Hac niyeti ile ihrama giren âfâkîlerin Mekke’ye geldiklerinde yaptıkları ilk tavafa, kudûm tavafı denir. Haccın rüknü olan tavaf, ifâda tavafı veya farz tavaf da denen ziyaret
tavafıdır. Haccın edâsından sonra memleketine dönmek isteyen hacının yaptığı tavaf, veda tavafıdır ve buna tavafu’s-sader de denir. Umre yapmak için ihrama giren kişinin yaptığı tavafa umre tavafı, adak sebebiyle yapılan tavafa adak (nezir) tavafı, Mescid-i Haram’a girince yapılan ilk tavafa tahiyyetü’l-mescid (selamlama) tavafı, bunların dışında zaman zaman Allah rızası için yapılan tavaflara da nâfile tavaf veya tatavvu tavafı denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi umrenin farzlarından biridir?

Kurban kesmek

Sa'y yapmak

Şeytan taşlamak

Arafat'ta vakfeye durmak

Kabeyi tavaf etmek

Açıklama:

Umrenin farzları ihram ve tavaftır. İhram, şart; tavaf, rükündür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Senenin belli zamanlarında Kâbe’nin ve başta Arafat olmak üzere etrafındaki belli
mekânların usûlüne uygun şekilde ziyaret edilmesine ne denir?

Hac

Umre

Tavaf

Namaz

Say

Açıklama:

Hac kelimesi Arapça’dır ve sözlük anlamı “saygın bir yeri veya şahsı ziyaret etmek maksadıyla yola çıkmak”tır. İslâmî literatürde hac, senenin belli zamanlarında Kâbe’nin ve başta Arafat olmak üzere etrafındaki belli mekânların usûlüne uygun şekilde ziyaret edilmesi, anlamında kullanılır. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

İslam'da usulünce yapılan hacca ne ad verilir?

Hacc-ı ekber

Hacc-ı mebrûr

Hacc-ı ifrad

Hacc-ı asğar

Hacc-ı kıran

Açıklama:

Hac, İslâm dininin temel ibadetlerindendir ve usûlüne uygun olarak yapıldığı takdirde sahibine büyük sevaplar kazandırır. Bunun için onun, sıradan bir ziyaret olarak kalmaması, hac yapan şahsın, bir Müslümandan beklenen manevi havayı yaşaması gerekir. Dinî metinlerde böyle bir hac için hacc-ı mebrûr tabiri kullanılır. Hz. Peygamber “Amellerin hangisi daha faziletlidir?” sorusuna önce “Allah’a ve Peygamberine iman” diye cevap vermiş, “Sonra hangisi?” denince “Allah yolunda cihad” demiş ve “Sonra hangisi” denince de “Hacc-ı mebrûr” buyurmuştur (Buhârî, “Hac”, 4; Müslim, “İman”, 135). Bir başka gün de Hz. Âişe’nin, “Cihadı en faziletli amel sayıyoruz. Biz cihad etmeyecek miyiz?” şeklindeki sorusuna “Sizin için en faziletli cihad, hacc-ı mebrûrdur” diye cevap vermiştir (Buhârî, “Hac”, 4; Nesâî, “Menâsik”, 4). Hz. Peygamber’in, haccın çok faziletli bir amel olduğunu gösteren bazı hadisleri şöyledir:
“Usûlünce yapılan haccın (hacc-ı mebrûr) karşılığı cennetten başkası değildir” (Müslim, “Hac”, 437). Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Tek yolculukla hem umre hem hac yapmanın farklı bir uygulamasıdır. Hacı adayı mîkatta hem hac hem umre niyetiyle ihrama girer. Mekke’ye varınca önce umre yapar ve ihramdan çıkmadan vakti gelince hac vazifesini de aynı ihram ile tamamlar. Arada ihramsız bir hayat yoktur. Buhaccı yapanın da kurban kesmesi vaciptir.
Yukarıdaki paragrafta hac ibadeti türlerinden hangisi anlatılmaktadır?

İfrad Haccı

Temettu‘ Haccı

Kırân Haccı

Mebrur Haccı

Asğar Haccı

Açıklama:

Kırân Haccı: Tek yolculukla hem umre hem hac yapmanın farklı bir uygulamasıdır. Temettu‘dan farklı olarak bunda iki ibadet, aynı ihramla yapılır. Hacı adayı mîkatta hem hac hem umre niyetiyle ihrama girer. Mekke’ye varınca önce umre yapar ve ihramdan çıkmadan vakti gelince hac vazifesini de aynı ihram ile tamamlar. Arada ihramsız bir hayat yoktur. Kırân haccı yapanın da kurban kesmesi vaciptir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

I. İfrad II. Temettu‘ III. Kırân Yukarıdaki Hac türlerinden hangisinde/hangilerinde kurban kesmek vaciptir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İfrad haccı yapanın kurban kesmesi vacip değildir. Kırân ve Temettu‘ haccını yapanın ise kurban kesmesi vaciptir. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

I. Akıl II. Yeterli maddi imkan III. Sağlık IV. Vakit Yukarıdakilerden hangileri bir insana haccın farz olmasının (yükümlülüğünün doğmasının) şartlarındandır?

I ve II

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bir insana haccın farz olması için gerekli şartlar şunlardır:
1- Müslüman olmak.
2- Akıllı olmak.
3- Bâliğ (ergin) olmak.
4- Yeterli maddi imkâna sahip olmak. Ayette de ifade edildiği gibi Kâbe’yi ziyaret etmek için oraya gidebilecek güce sahip olmak hacca özel bir şarttır. Bu güç-özellikle uzaktan gelecekler için- maddi imkân sahibi olmayı gerektirir. Maddi imkândan maksat, temel ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra hac için gerekli yol ve ikamet masrafları ile dönünceye kadar bakmakla yükümlü olduğu kişilerin nafakasını sağlayacak mal varlığına sahip olmaktır.
5- Sağlıklı olmak. Ayette de ifade edilen “oraya gidebilecek güce sahip olma” şartının aynı zamanda sağlıklı ve engelsiz olmayı da kapsayıp kapsamadığı konusunda farklı görüşler vardır. Bir görüşe göre hacca gidemeyecek kadar hasta veya yaşlılara, felçlilere, ayakları bulunmayanlara hac farz olmaz. Bunların bizzat haccetmeleri farz olmadığı gibi yerlerine başkalarını vekil tayin edip hacca göndermeleri veya öldükten sonra kendileri adına hac yaptırılmasını vasiyet etmeleri de gerekmez. Diğer görüşe göre ise öteki şartlar bulunduğu takdirde bu gibi sağlık problemi olanlara da hac farz olur. Dolayısıyla onlar, hac edemeden öldükleri takdirde yerlerine vekil gönderilmesi için vasiyette bulunurlar. Bunlardan iyileşme ümidi olmayanlar hayatta iken de vekil gönderebilirler.
6- Vakit: Hac, senenin belli günlerinde edâ edilen bir ibadettir. Dolayısıyla haccın farz olması için sayılan bu şartlar bulunduktan sonra, o kişinin bulunduğu yerden hacca gitmek için gerekli asgarî zamanın da olması lazımdır. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi haccın vaciplerinden biri değildir?

Ziyaret Tavafı

Sa‘y

Müzdelife

Cemrelere taş atmak

Veda tavafı

Açıklama:

Haccın aslî vacipleri şunlardır:
1- Sa‘y. Safâ ile Merve arasında yürümek.
2- Müzdelife vakfesi.
3- Cemrelere taş atmak (şeytan taşlama).
4- İhramdan çıkmadan önce saçların kazınması veya kısaltılması (tıraş).
5- Veda tavafı. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

I. İhram II. Kudûm (varış) tavafı III. Bayram gecesini Müzdelife’de geçirmek IV. Sa‘y Yukarıdakilerden hangileri haccın sünnetlerindendir?

II ve IV

I ve IV

II ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Haccın vacipleri gibi sünnetleri de aslî ve fer’î olarak ikiye ayrılır. Biz burada sadece haccın aslî sünnetlerini sayacağız ve haklarında kısa bilgi vereceğiz.
1- Kudûm (varış) tavafı: Hac niyetiyle ihrama giren kişi Mekke’ye varınca Mescid-i Haram’a gider ve Kâbe’yi tavaf eder. Bu tavaf sünnettir.
2- Hacıların zaman zaman bilgilendirilmesi (Üç hutbe): Hacıları bilgilendirmek maksadıyla yapılan konuşmalardan (hutbe) üç tanesi sünnettir. Bunların birincisi Mekke’de zilhiccenin yedinci günü, ikincisi Arefe günü Arafat’ta öğle ve ikindi namazları birleştirilerek (cem) kılınmadan önce, üçüncüsü bayramın ikinci günü Mina’da yapılan konuşmadır.
3- Terviye günü Mina’ya gitmek ve geceyi orada geçirmek: Zilhiccenin sekizinci günü (terviye) Mina’ya gidip o günün öğle namazından arefe günü sabah namazına kadar geçen beş vakit namazı orada kılmak ve geceyi orada geçirmek sünnettir.
4- Bayram gecesini Müzdelife’de geçirmek.
5- Bayram günlerinde geceyi Mina’da geçirmek.
6- Mina’dan dönerken Muhassab veya Ebtâh denen yerde bir süre dinlenmek. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi ihramın yasaklarından biri değildir?

Tıraş olmak

Tırnak kesmek

Parfüm sürmek

Gözlük takmak

Kara avı yapmak

Açıklama:

İhramlı her türlü davranışına, diğer zamanlara göre daha çok dikkat eder. Günahtan kaçınır, kavgadan, çirkin tartışmalardan, edep dışı konuşmalardan uzak durur. İhrama giren erkekler elbise yerine büyükçe iki havlu şeklindeki izâr ve ridâ ile vücutlarını örterler. İçinde para gibi kıymetli eşyalarını korumak için bellerine kemer bağlamalarına müsaade edilir. Ayaklarına da ayakkabı yerine terlik giyerler. Gözlük ve kol saati serbesttir. Kadınlar için ihram ile getirilen giyim yasağı yüzün örtülmemesidir. Tıraş olmak, başkasını tıraş etmek veya vücudun herhangi bir yerinden kıl almak, tırnak kesmek, ihram elbisesine veya vücudunun herhangi bir yerine güzel koku, parfüm sürmek, hatta temizlikte kokulu sabun kullanmak, her türlü makyaj yapmak kadın erkek herkese yasaktır. İhramlının eşi ile bile cinsel ilişkide bulunması, şehvetle ona dokunması, müstehcen konuşmaalar yapması yasaktır. İhramlı kara avı yapamaz ve avcıya yardım da edemez. Etinin yenip yenmediğine bakılmaksızın insanlardan kaçan, ürken bütün hayvanlar av sayılır. Deniz avı serbesttir. Harem bölgesinde bulunan av hayvanlarının avlanması ve buradaki kendiliğinden biten yeşil otların, çalıların ve ağaçların koparılması, ihramlı olan veya olmayan herkese yasaktır. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Hac niyeti ile ihrama giren âfâkîlerin Mekke’ye geldiklerinde yaptıkları ilk tavafa ne ad verilir?

İfâda tavafı

Tatavvu tavaf

Adak tavafı

Veda tavafı

Kudûm tavafı

Açıklama:

Tavaflar, yapılış gayelerine göre bazı isimler alır. Hac niyeti ile ihrama giren âfâkîlerin Mekke’ye geldiklerinde yaptıkları ilk tavafa, kudûm tavafı denir. Haccın rüknü olan tavaf, ifâda tavafı veya farz tavaf da denen ziyaret tavafıdır. Haccın edâsından sonra memleketine dönmek isteyen hacının yaptığı tavaf, veda tavafıdır ve buna tavafu’s-sader de denir. Umre yapmak için ihrama giren kişinin yaptığı tavafa umre tavafı, adak sebebiyle yapılan tavafa adak (nezir) tavafı, Mescid-i Haram’a girince yapılan ilk tavafa tahiyyetü’l-mescid (selamlama) tavafı, bunların dışında zaman zaman Allah rızası için yapılan tavaflara da nâfile tavaf veya tatavvu tavafı denir. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Umre'nin farzları nelerdir?

Sa‘y ve Telbiye

İhram ve tavaf

Bayram gecesini Müzdelife’de ve Bayram günlerinde geceyi Mina’da geçirmek

Cemrelere taş atmak ve Müzdelife vakfesi

Tıraş olmak ve Sa‘y

Açıklama:

Umrenin farzları ihram ve tavaftır. İhram, şart; tavaf, rükündür. Sa‘y ile sonrasında tıraş olmak veya saçları kısaltmak da vaciptir. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 61

Senenin belli zamanlarında Kâbe’nin ve başta Arafat olmak üzere etrafındaki belli mekânların usûlüne uygun şekilde ziyaret edilmesine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Say

Umre

Hac

Cihad

Vakfe

Açıklama:

İslâmî literatürde hac, senenin belli
zamanlarında Kâbe’nin ve başta Arafat olmak üzere etrafındaki belli
mekânların usûlüne uygun şekilde ziyaret edilmesi, anlamında kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 62

I. İmkânı olan Müslümanların, ömürlerinde bir defa Kâbe’yi ziyaret etmeleri farzdır.
II. Hac ibadeti yalnızca kendisine ayrılmış zaman diliminde yapılmaktadır.
III. Bizzat Hz. Peygamber'in katılıp edâ ettiği hac Hicret'in 9. yılında yapılmıştır.
Hac ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de Hz. İbrahim’in oğlu İsmail
ile birlikte Kâbe’nin duvarlarını yaptığı anlatılır (el-Bakara 2/127). Allah, Hz.
İbrahim’e “Tavaf edenler, kıyam edenler, rukû ve secde edenler için evimi
(Kâbe’yi) temizle, insanlar arasında haccı ilan et” (el-Hac 22/26-27) diye
emir verdiğini ifade eder. Bunlardan alaşılıyor ki Kâbe’nin ve haccın Hz.
İbrahim zamanına kadar uzanan bir tarihî geçmişi vardır.
Bizzat Hz. Peygamber'in katılıp edâ ettiği hac Hicret'in 10. yılında yapılmıştır. Dolayısıyla III. öncül yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Haccın en önemli rüknü aşağıdakilerden hangisidir?

Kâbenin tavaf edilmesi

Safâ ile Merve arasında sa‘y ın yapılması

Şeytanın taşlanması

Arefe günü zeval vaktinden sonra Arafatta bulunulması

Saçların tıraş edilerek ihramdan çıkılılması

Açıklama:

Bayramdan bir gün önce yani arefe (arife) günü bütün hacılar Arafat’ta
toplanırlar. O gün zeval vaktinden sonra kısa bir süre de olsa Arafat’ta
bulunmak, haccın en önemli rüknüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Hz. Peygamber’in bizzat katılıp edâ ettiği hac aşağıdaki tarihlerin hangisinde olmuştur?

Hicretin 3. senesi

Hicretin 5. senesi

Hicretin 6. senesi

Hicretin 9. senesi

Hicretin 10. senesi

Açıklama:

Hz. Peygamber’in bizzat katılıp edâ ettiği hac hicretin onuncu senesinde
olmuştur (Müslim, “Hac”, 147). Onunla bir arada olmak isteyen çok sayıda
Müslümanın katıldığı bu hac, Veda Haccı olarak bilinir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Hacı adayının mîkatta sadece umre niyetiyle ihrama girmesine ve Mekke’ye varınca umre ibadetinde istenen şekilde tavaf ve sa‘y yaptıktan sonra ihramdan çıkmasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Temettu‘ Haccı

İfrad Haccı

Kırân Haccı

Hacc-ı Mebrûr

Kaza Haccı

Açıklama:

Temettu‘ Haccı: Hacı adayı mîkatta sadece umre niyetiyle ihrama girer.
Mekke’ye varınca umre ibadetinde istenen şekilde tavaf ve sa‘y yaptıktan
sonra ihramdan çıkar.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Hacı adayının mîkatta hem hac hem umre niyetiyle ihrama girerek Mekke’ye varınca önce umre yapmasına ve ihramdan çıkmadan vakti gelince de hac vazifesini aynı ihram ile tamamlamasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

İfrad Haccı

Nafile Hac

Kırân Haccı

Temettu‘ Haccı

Hacc-ı Mebrûr

Açıklama:

Kırân Haccı: Tek yolculukla hem umre hem hac yapmanın farklı bir
uygulamasıdır. Temettu‘dan farklı olarak bunda iki ibadet, aynı ihramla
yapılır. Hacı adayı mîkatta hem hac hem umre niyetiyle ihrama girer.
Mekke’ye varınca önce umre yapar ve ihramdan çıkmadan vakti gelince hac
vazifesini de aynı ihram ile tamamlar.

Doğru Cevap: C

Soru 67

I. Sa‘y. Safâ ile Merve arasında yürümek
II. Müzdelife vakfesi
III. Cemrelere taş atmak (şeytan taşlama)
IV. Ziyaret Tavafı
V. Veda tavafı
Yukarıdakilerden hangileri Hass ibadetinin asli vacipleri arasında yer alır?

Yalnız III

I ve II

II, III ve IV

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

Açıklama:

ifada tavafı da denilen Ziyaret Tavafı (rükün) Haccın farzları arasındadır. Bununla birlikte,
Haccın aslî vacipleri şunlardır:
1- Sa‘y. Safâ ile Merve arasında yürümek.
2- Müzdelife vakfesi.
3- Cemrelere taş atmak (şeytan taşlama).
4- İhramdan çıkmadan önce saçların kazınması veya kısaltılması (tıraş).
5- Veda tavafı.

Doğru Cevap: E

Soru 68

“Lebbeyk! Allâhümme lebbeyk! Lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk! İnne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk! Lâ şerîke lek!” kelimelerinden oluşan ve Allah’ın davetine gönülden katılma ifadelerine verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Tehlil

Tesbih

Tahmid

Salavat

Telbiye

Açıklama:

Telbiye, Allah’ın davetine gönülden katılma ifadesidir ve şu kelimelerden
oluşur: “Lebbeyk! Allâhümme lebbeyk! Lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk!
İnne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk! Lâ şerîke lek!”. Türkçesi şudur:
“Davetine uydum, davetine uydum Allah’ım! Davetine uydum. Yoktur
senin ortağın. Davetine uydum. Hamd sana. Nimet de senin, hâkimiyet de.
Yoktur senin ortağın”. Niyet ile birlikte getirilen bu telbiye ihramın geçerli
olması için mutlaka gereklidir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

I. Kara avı yapmak
II. Her türlü makyaj yapmak
III. Gözlük ve kol saati takmak
IV. Güzel koku veya parfüm sürmek
V. Cinsel ilişkide bulunmak
Yukarıdakilerden hangileri İhram yasakları arasında yer alır?

Yalnız I

I ve III

I, II ve IV

I, II, IV ve V

I, II, III ve IV

Açıklama:

İhramlı her türlü davranışına, diğer zamanlara göre daha çok dikkat eder.
Günahtan kaçınır, kavgadan, çirkin tartışmalardan, edep dışı konuşmalardan
uzak durur. İhrama giren erkekler elbise yerine büyükçe iki havlu şeklindeki
izâr ve ridâ ile vücutlarını örterler. İçinde para gibi kıymetli eşyalarını
korumak için bellerine kemer bağlamalarına müsaade edilir. Ayaklarına da
ayakkabı yerine terlik giyerler. Gözlük ve kol saati serbesttir. Kadınlar için
ihram ile getirilen giyim yasağı yüzün örtülmemesidir.
Tıraş olmak, başkasını tıraş etmek veya vücudun herhangi bir yerinden kıl
almak, tırnak kesmek, ihram elbisesine veya vücudunun herhangi bir yerine
güzel koku, parfüm sürmek, hatta temizlikte kokulu sabun kullanmak, her
türlü makyaj yapmak kadın erkek herkese yasaktır. İhramlının eşi ile bile
cinsel ilişkide bulunması, şehvetle ona dokunması, müstehcen konuşmaalar
yapması yasaktır.
İhramlı kara avı yapamaz ve avcıya yardım da edemez. Etinin yenip
yenmediğine bakılmaksızın insanlardan kaçan, ürken bütün hayvanlar av
sayılır. Deniz avı serbesttir. Harem bölgesinde bulunan av hayvanlarının
avlanması ve buradaki kendiliğinden biten yeşil otların, çalıların ve ağaçların
koparılması, ihramlı olan veya olmayan herkese yasaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

I. Belli bir takvime bağlı olmaksızın yılın herhangi bir gününde yapılabilen bir ibadettir
II. İhramlı olarak Kâbe’yi tavaf etmek ve arkasından sa‘y yapmak suretiyle edâ edilir
III. Umre ihramından tıraş olunarak çıkılır
IV. İhram yasakları ile hac yasakları arasında belirgin farklar vardır
V. Umrede tavafa başlanınca telbiyeye son verilir
Umre ibadeti ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, II, III ve V

Açıklama:

Umre yapmak isteyen, hacda olduğu gibi mîkat denilen yerde veya daha
önce umre niyetiyle ihrama girer. İhram yasakları aynen hacdaki ihram
yasakları gibidir. Mekke’ye gelince mümkünse gusül abdesti, değilse normal
abdest alıp Kâbe’yi tavaf eder ve arkasından Safâ ile Merve arasında sa’y
yapar. Sa‘yden sonra tıraş olarak veya saçlarını kısaltarak ihramdan çıkar.
Umrenin farzları ihram ve tavaftır. İhram, şart; tavaf, rükündür. Sa‘y ile
sonrasında tıraş olmak veya saçları kısaltmak da vaciptir. Bu farz ve
vaciplerin ayrıntıları, daha önce hac konusu içinde anlatıldığı gibidir. Yalnız
umrede tavafa başlanınca telbiyeye son verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

Zorlama ve tehdit altında yapılan yeminleri geçerli ve bağlayıcı sayan mezhep aşağıdakilerden hangisidir?

Eş‘arî mezhebi

Hanbelî mezhebi

Şâfiî mezhebi

Mâtürîdî mezhebi

Hanefî mezhebi

Açıklama:

Hac ibadetini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Müslümanlar aşağıda verilen şıklardan hangi hallerde kurban kesmekle yükümlü tutulmamışlardır?

Müslüman olmak

Hür olmak

Aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak

Seferî (yolcu) olmak

Dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir malî güce sahip olmak.

Açıklama:

Yolculuk hali zaten kendi başına birçok sıkıntıyı içerdiğinden Müslümanlar bu haldeyken kurban kesmekle yükümlü tutulmamışlardır. Çünkü yolculuk halindeyken kurbanlık aramak, kesimini gerçekleştirmek, etini ve derisini değerlendirmek, dağıtımını sağlamak ayrı bir zorluk getirecektir. Diğer taraftan yolculuk, birçok sürprize açık olabileceğinden genellikle para harcama konusunda ayrı bir özeni de gerektirir. İşte bu ve benzeri gerekçelerle yolcu olanlar üzerinde kurban kesmek yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bununla birlikte şartları uygun olanlar veya bir şekilde imkân bulabilenler seferî iken de bu önemli ibadeti edâ edebilirler.

Doğru Cevap: D

Soru 2

Hangi ölçüde bir mal varlığı olan kimse, diğer şartları da tamamlıyorsa kurban kesmek ile sorumlu olur?

En az 10 miskal altın veya bunun değerine denk bir paraya ya da mala sahip olması

En az 15miskal altın veya bunun değerine denk bir paraya ya da mala sahip olması

En az 20 miskal altın veya bunun değerine denk bir paraya ya da mala sahip olması

En az 25 miskal altın veya bunun değerine denk bir paraya ya da mala sahip olması

En az 30 miskal altın veya bunun değerine denk bir paraya ya da mala sahip olması

Açıklama:

Kişinin borçlarından ve aslî ihtiyaçlarından başka nisap miktarına ulaşan bir malî değere, daha somut ifadesiyle en az 20 miskal (85 gr.) altın veya bunun değerine denk bir paraya ya da mala sahip olması, o kişinin dinen zengin olduğu anlamına gelir. İşte bu ölçüde bir mal varlığı olan kimse, diğer şartları da tamamlıyorsa kurban kesmek ile sorumlu olur.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdaki hayvanlardan hangisi kurban edilemez?

Keçi

Sığır

Manda

Deve

Horoz

Açıklama:

Horoz, kaz, ördek ve benzeri evcil hayvanlar ile yaban sığırı, geyik, ceylan ve benzeri yabani hayvanlar kurban edilemezler. Kurbanlık sınıfına girmeyen böyle hayvanları ibadet niyetiyle kesmek, tahrîmen yani harama yakın mekruh sayılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdaki kusurlardan hangisi hayvanın kurban olmasına engeldir?

Ayağı kesilmiş olması

Şaşı olması

Aksak olması

Kulaklarının delinmiş veya enine yarılmış olması

İğdiş edilmiş olması

Açıklama:

Hayvanın şaşı, uyuz, deli veya aksak olması, kulaklarının delinmiş veya enine yarılmış olması, boynuzsuz veya boynuzunun biraz kırık olması, iğdiş edilmiş olması, dişlerinin az bir kısmının dökülmüş olması, onun kurban edilmesine engel değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Zorunluluk halinde başvurulabilecek kesim işlemine ne ad verilir?

İhtiyarî kesim

Izdırârî kesim

Merî kesim

Hulkûm kesim

Vedec kesim

Açıklama:

Kaçan ve bir kuyuya düşen ya da bir yere başıyla sıkışan ve çıkarılamayan hayvanın kesimi ile karşılaşılabilir. Böyle durumlarda hayvanın damarlarındaki kanın boşalmasını sağlayacak en uygun kesim şekli hangisi ise o tercih edilmek kaydıyla herhangi bir yerinden kesilir. Ancak zorunluluk halinde başvurulabileceği için bu tür işlemlere ızdırârî kesim denmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Sırf Allah rızası için mutlak olarak adanan veya bir şeyin olmasına ya da olmamasına bağlanarak adanan kurbana ne ad verilir?

Adak/nezir kurbanı

Akîka kurbanı

Nesîke kurbanı

Hedy kurbanı

Kutlama veya şükür kurbanı

Açıklama:

Adak/nezir kurbanı: Sırf Allah rızası için mutlak olarak adanan veya bir şeyin olmasına ya da olmamasına bağlanarak adanan kurbandır. “Allah rızası için bir kurban keseceğim” şeklindeki mutlak kurban adağı, o anda vacip olur. Bununla birlikte istenildiği zaman kesilebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Hedy kurbanının tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Hac ibadetiyle ilgili kurbanların genel adıdır.

Önemli ya da sevilen bir kimseyi karşılamak, başarıyı kutlamak, alınan ev ya da arabanın hayrını ummak ve benzeri amaçlarla kesilen kurbanlardır.

Çocuğun doğumundan sonra, bunu lutfeden Allah’a şükür nişanesi olarak kesilen kurbandır.

Akîka kurbanı ile aynı amaçla kesilen kurbanlardır.

Sırf Allah rızası için mutlak olarak adanan veya bir şeyin olmasına ya da olmamasına bağlanarak adanan kurbandır.

Açıklama:

Hedy kurbanı: Hac ibadetiyle ilgili kurbanların genel adıdır. Harem bölgesine hediye edildiği için bu ismi almıştır. Bütün hükümleri bakımından kurban bayramında kesilen kurbana benzer.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi adak konusunda aranan şartlardan biri değildir?

Adanan şeyin cinsinden farz veya vacip bir ibadet bulunmalıdır.

Adanan şey, kişinin ileride zaten yapmakla yükümlü olacağı bir ibadet olmamalıdır.

Adanan şey başka bir farz veya vacibe bağlı bir ibadet olmamalıdır.

Adanan şeyin yerine getirilmesi imkânsız olmamalıdır.

Adanan şey, kişinin ileride zaten yapmakla yükümlü olacağı bir ibadet olmalıdır.

Açıklama:

Adanan şey başka bir farz veya vacibe bağlı bir ibadet olmamalıdır. Aksine bağımsız ve kendi başına farz veya vacip bir ibadet olmalıdır. Mesela abdest almak, tilavet secdesi yapmak, ezan okumak, camiye girmek gibi adaklar geçerli olmaz. Zira bunlar kendi başlarına bağlayıcı olan bir ibadet değil, bir başka farz ya da vacibe bağlı olan ibadetlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Adak bir şarta bağlı olup olmaması açısından kaça ayrılır?

Açıklama:

Adak bir şarta bağlı olup olmaması açısından ikiye ayrılır:
1- Bir şarta bağlı olmayan adağa mutlak adak denir. 2- Bir şarta bağlı olan adağa mukayyed veya muallâk adak denir.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Kurban ve adak ibadetleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kurban denince ibadet amacıyla kurban bayramında, belirli özellikle bulunan bir hayvanı belli bir yöntemle kesmek kasdedilir.

Kurban kesen bir Müslüman, Allah’ın verdiği nimetlere karşı şükran borcunu yerine getirir.

Koyun ve keçiler bir yaşını, sığır ve mandalar iki yaşını, develer ise beş yaşını doldurduktan sonra kurban edilebilirler.

Hem kurban hem de adak, Allah’a yaklaştırması umulan ibadetlerdendir.

Kurban yükümlüsünün, güvenilir birisine vekâlet vererek kurbanını kestirmesi mümkün değildir. Yükümlü kendi kesmek zorundadır.

Açıklama:

Kurban yükümlüsünün, güvenilir birisine vekâlet vererek kurbanını kestirmesi mümkündür.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi kurban kesme nedenlerinden biri değildir?

Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak

Allah'a yakınlık sağlamak

Adak olarak kesmek

İbadet amacıyla belirli vakitte kesmek

Verdiği nimetlere şükretmek

Açıklama:

İnsan kendisini yaratan Yüce Allah’a yaklaşmak, ona olan kulluğunu
göstermek, rızasını kazanabilmek ve verdiği nimetlere şükretmek amacıyla belirli günlerde kurban keser. Böyle yapmakla, öncelikle kendi dinî ve ahlakî gelişimini sürdürmüş olur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Hanefiler'de kurban kesmenin vacip olduğunu söyledikleri delillerden biridir?

Hz. Peygambere hitap eden "O halde Rabbin için namaz kıl ve kurban kes!" buyruğu, diğer Müslümanları da kuşatmaktadır.

Hz. Peygamber bu ibadetin kendisine farz, ümmetine nafile olduğunu bildirmiştir.

Bazı Sahabiler, kurban kesmenin vacip olmadığını belirtmişlerdir.

Hz. Peygamber'in "Sizden kim kurban kesmek isterse... " cümlesiyle başlayan kimi ifadelerinden bunun bağlayıcı olmadığı sonucu çıkarılabilir.

"O halde Rabbin için namaz kıl ve kurban kes!" ayeti, muhatabı ve konu bakımından başka şekillerde de anlaşılmaya açıktır.

Açıklama:

Hz. Peygambere hitap eden "O halde Rabbin için namaz kıl ve kurban kes!" buyruğu, diğer Müslümanları da kuşatmaktadır. Doğru cevap A'dır. Kurban bayramı günlerinde kurban kesmenin müekked sünnet olduğunu
söyleyen diğer mezhepler ve müctehitler ise delillerni B,C,D,E seçeneklerindeki gibi ifade etmişlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Hanefilere göre kurban ibadetiyle yükümlü olunan beş şarttan biri değildir?

Müslüman olmak

Hür olmak

Seferi olmamak

Mal üzerinden bir kameri yıl geçmiş olmak

Aklı yerinde buluğa ermiş olmak

Açıklama:

Mal üzerinden bir Kameri yıl geçmiş olmak. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdaki hayvanlardan hangisi kurban ibadeti için uygun kabul edilenlerden biridir?

Yaban sığırı

Manda

Geyik

Ceylan

Ördek

Açıklama:

Manda. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Hanefilere göre Kurban, Kurban Bayramının kaçıncı günü akşam vaktine kadar kesilebilir?

1.Gün

2.Gün

3.Gün

4.Gün

Her gün

Açıklama:

Kesim vakti üçüncü (Şâfiîlere göre dördüncü) günün akşam namazi vaktinin girmesiyle birlikte sona erer. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi dini literatürde kurban kesimine verilen addır?

Tezkiye kesim

Izdırari kesim

İhtiyari kesim

Edahi kesim

Dahıyye kesim

Açıklama:

Dini literatürde kurban kesimine "tezkiye" denir. Doğru cevap A'dir (sf.176).

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi kurban çeşitlerinden biri değildir?

Nezir

Akika

Hedy

Nesike

Tezkıye

Açıklama:

Gerek kurbanda gerekse kurban dışındaki hayvan kesimlerinde tezkiye yani kesim işlemi, yemek borusu (merî) ve nefes borusu (hulkûm) ile birlikte bunların etrafında bulunan iki damar (vedec) kesilerek yerine getirilir ve kanın iyice akması sağlanır. Kesilmesi gereken bu dört şeyden üçünün kesilmesi de yeterli bulunmuştur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi adakla aynı anlama gelen terimdir?

Akika

Hedy

Nesika

Nezir

Dahiyye

Açıklama:

Nezir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Hanefilere göre adak yapılmasının nedenidir?

Umulan sonuçları elde etmek

Korkulan şeylerden emin olmak

Beşer olarak acziyeti hissetmek

Yüce Yaratıcı'dan yardım dilemek

Alınan ev ya da arabanın hayrını ummak

Açıklama:

Alınan ev ya da arabanın hayrını ummak şükür kurbanı amaçlarındandır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi adakta aranan şartlardan biridir?

Kişinin ileride zaten yapmakla yükümlü olacağı bir ibadet olmamalıdır

Hayvanın satımı ve alımı, diğer meşru malların satımı ve alımı gibidir

Adaktan sonra adak namazı adıyla herhangi bir namaz kılınmaz

Kur'an ve Sünnet'te adakta bulunulmasını tavsiye eden açık hüküm yoktur

Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak için bir ibadetin yapılması uygun bir davranıştır

Açıklama:

Kişinin ileride zaten yapmakla yükümlü olacağı bir ibadet olmamalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

"Yaklaşmak, yakın olmak, Allah’a yakınlık sağlamak ve onun hoşnutluğunu kazanmak için sunulan şey" anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Hac

Kurban

Namaz

Oruç

Kur'an

Açıklama:

Arapça bir kelime olan kurban, sözlükte “yaklaşmak, yakın olmak, Allah’a yakınlık sağlamak ve onun hoşnutluğunu kazanmak için sunulan şey” anlamlarına gelmektedir. Buna göre, herhangi bir zaman sınırlaması olmaksızın insanı Yüce Allah’a yaklaştıran her türlü ibadet “kurban” olarak nitelendirilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Kur'an-ı Kerim'de bahsi geçen hangi olay kurbanın ilk insanlardan itibaren var olduğunu gösterir?

Hz.Adem'in oğulları Habil ve Kabil'in sundukları kurban

Hz. İbrahim'in oğlu ile ilgili gördüğü rüya

Hz. Nuh ve tufanı

Hz. Yusuf ve Kardeşlerinin ona karşı kurduğu plan

Hz. Yunus ve balık kıssası

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de Hz. Âdem’in iki oğlu Hâbil ile Kâbil’in sundukları kurbanlardan bahsedilmiş olması (el-Mâide 5/27) kurbanın ilk insandan itibaren var olageldiğinin bir göstergesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdaki hayvanlardan hangisi ibadet niyetiyle kurban edilemez?

Manda

Sığır

Kaz

Deve

Keçi

Açıklama:

Koyun-keçi, sığır, manda ve deve türleri dışındaki diğer hayvanlar ibadet niyetiyle kurban edilemezler.

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. Müslüman olmak,
II. Hür olmak,
III. Aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak,
IV. Mukîm olmak yani seferî (yolcu) olmamak,
V. Dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir malî güce sahip olmak
Hanefi mezhebine göre kurban ibadetiyle yükümlü olmak için aranan şartlar yukarıdakilerden hangisidir?

II, III

I, IV

II, III, V

I, II, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Hükmünü vacip olarak tespit eden Hanefîlere göre kurban ibadetiyle
yükümlü olmak için şu beş şartın var olması gerekmektedir:
1- Müslüman olmak,
2- Hür olmak,
3- Aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak,
4- Mukîm olmak yani seferî (yolcu) olmamak,
5- Dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir malî güce sahip olmak.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Kurban kesme sorumluluğu için gerekli olan zenginlik şartı aşağıdakilerden hangisidir?

Düzenli bir işinin ve gelirinin olması

Kendisine ait bir evinin olması

Düzenli kira gelirinin olması

85 gr altın veya bunun değerine denk bir paraya/mala sahip olmak

Aylık kazandığı gelirin 2 katı kadar birikiminin olması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 26

Kurban ibadetinin geçerli olabilmesi için gereken bazı şartlar vardır. Buna göre aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Koyun ve keçiler bir yaşını geçtikten sonra kurban edilebilir.

Kurbanlık hayvanların erkeği ile dişisi arasında bir fark yoktur.

Yaban sığırı, geyik, ceylan ve benzeri yabani hayvanlar kurban edilebilir.

Büyükbaş denen sığır, manda ve deve yedi kişiye kadar ortaklaşa kesilebilir.

Satın alınan kurbanlığın çalınması durumunda, kurban yükümlüsü yeni bir hayvan alıp kesmek zorundadır.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 27

I. İki veya bir gözü kör,
II. Yürüyemeyecek kadar topal,
III. Kötürüm derecesinde hasta,
IV. Kesim yerine gidemeyecek ölçüde zayıf ve düşkün,
V. Kulağının veya kuyruğunun tamamı veya yarısından çoğu kesilmiş,
Yukarıdakilerden hangileri kurban olmayı engelleyen kusurlar arasındadır?

I, II

III, IV

II, IV, V

I, III, IV

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Kurban olmayı engelleyen kusurlar aşağıda verilmiştir;
1- İki veya bir gözü kör,
2- Yürüyemeyecek kadar topal,
3- Kötürüm derecesinde hasta,
4- Kesim yerine gidemeyecek ölçüde zayıf ve düşkün,
5- Kulağının veya kuyruğunun tamamı veya yarısından çoğu kesilmiş,
6- Boynuzlarının birisi veya ikisi kökünden kırılmış,
7- Dili kesilmiş,
8- Dişlerinin tamamı veya çoğu dökülmüş,
9- Memelerinin başları kopmuş,
10- Doğuştan kulakları veya kuyruğu bulunmayan,
11- Ayağı kesilmiş olan.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Aşağıdaki kurban çeşitlerinden hangi ikisi aynı anlama gelmektedir?

Adak kurbanı- Akika kurbanı

Akika kurbanı- Nesike kurbanı

Nezir kurbanı- Nesike kurbanı

Hedy kurbanı- Şükür kurbanı

Şükür kurbanı-Nezir kurbanı

Açıklama:

Nesîke kurbanı: Akîka ile aynı şeydir. Hz. Peygamber akîka yerine nesîke
ismini kullanmayı daha çok tercih etmiştir. (Muvatta, “Akîka”, 1; Nesâî,
“Akîka”, 1)

Doğru Cevap: B

Soru 29

Fıkıh kitaplarında nezr (çoğulu: nüzûr) terimiyle anlatılan, dinen yükümlü olunmadığı halde, Yüce Allah’a farz veya vacip cinsinden bir ibadeti yapma sözü vermek anlamına gelen kelime aşağıdakilerden hangisidir?

Adak

Namaz

Oruç

Hac

Abdest

Açıklama:

Fıkıh kitaplarında nezr (çoğulu: nüzûr) terimiyle anlatılan adak, dinen yükümlü olunmadığı halde, Yüce Allah’a farz veya vacip cinsinden bir ibadeti yapma sözü vermektir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

I. Müslüman olmak
II. Aklı başında ve büluğa ermiş olmak
III. Dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir mali güce sahip olmak
IV. Seferi olmamak
Adağın geçerli olabilmesi için adakta bulunan kimseyle ilgili yukarıdaki şartlardan hangisi aranmaktadır?

I, II

III, IV

I, III, IV

II, III, IV,

I, II, III, IV

Açıklama:

Yerine getirilecek eylem bir ibadet olduğundan, ibadetlerin geçerliliği için
aranan şu iki temel şart, adakta bulunan kimsede de aranmıştır:
1- Müslüman olmak,
2- Aklı başında ve bülûğa ermiş olmak.
Buna göre deli gibi sürekli ya da ne dediğini bimeyen sarhoş gibi o sırada
aklı başında olmayanlar ile küçüklerin adakları geçersizdir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

“Allah rızası için kurban keseceğim; üç gün oruç tutacağım” gibi bir ifade kullanan bir Müslüman ne tür bir adak çeşidi adamıştır?

Mutlak

Mukayyed

Muallak

Akika

Hedy

Açıklama:

Bir şarta bağlı olmayan adağa mutlak adak denir. “Allah rızası için kurban keseceğim; üç gün oruç tutacağım” gibi. Bunlar adandıktan hemen sonra gerekli hale gelir ve geciktirilmeden yerine getirilmesi müstehab olur. Doğru yanıt A dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Ekoloji
Ekonomi
Hukuk
Sağlık
Tarım

Yukarıdakilerden hangileri kurbanın faydasının bulunduğu alanlar arasında yer almaktadır?

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

I, II ve IV

II, III ve V

Açıklama:

Bütün bu işlevlerine ek olarak kurbanın, dengeli beslenmeye faydası yönüyle sağlık ve kurbanlık hayvan yetiştiriciliğini teşvik etmesi yönüyle hayvancılık açılarından faydalı olduğunu söyleyebiiriz. Diğer taraftan bazı hayvan türlerinin yetiştirilerek korunmasına yardımcı olduğu için ekolojik/çevresel ve pazar hareketliliğini sağladığı için ticari ve ekonomik birçok faydası bulunduğunu da hatırlamalıyız.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Kurban ibadeti asıl tarihsel hatırasını hangi peygamberde bulur?

Hz. İsmail

Hz. İshak

Hz. İbrahim

Hz. Musa

Hz. Yusuf

Açıklama:

Bu ibadet asıl tarihsel hatırasını Hz. İbrahim ve oğlunda bulur. Rabbinden kendisine hayırlı bir çocuk lutfetmesini isteyen Hz.İbrahim’in bu duası kabul edilir ve kendisine yumuşak huylu bir erkek çocuk bahşedilir. Söz konusu çocuk, İslâm kaynaklarına göre Hz. İsmail, Yahudi kaynaklarına göre ise Hz. İshak’tır. Nice zaman sonra Hz. İbrahim, oğlunu rüyasında kurban ettiğini görünce bunun ilâhî bir emir olabileceğini düşünür ve konuyu oğluna açar. Oğlu da büyük bir teslimiyetle emredileni yapmasını söyleyince Hz. İbrahim onu kesmek üzere yatırır. İşte tam bu sırada, ilâhî bir ses, rüyasını doğruladığını ve samimiyet sınavını geçtiğini ona haber verir ve oğlunun yerine kesmesi için büyük bir kurbanlık hayvan indirilir (es-Sâffât 37/100-107). Kurban kesen bir Müslüman, Hz. İbrahim ile oğlu Hz. İsmail’in işte bu teslimiyet sınavındaki başarısını sembolik olarak tekrarlar ve adeta kendisinin de benzeri bir içtenlik ve bağlılık sınavına hazır olduğunu gösterir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Kurban bayramının ilk üç günü hangi kameri ayının 10.11. ve 12. günüdür?

Muharrem

Zilhicce

Şevval

Safer

Zilka’de

Açıklama:

Tanımda geçen “belirli vakit”ten kasıt, kurban bayramının ilk üç günüdür.
Dinî metinlerde eyyâmu’n-nahr yani kesim günleri olarak isimlendirilen bu
zaman dilimi, oniki kamerî ayın sonuncusu olan zilhiccenin 10, 11 ve 12.
günleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi kurban bayramında kesilen hayvanlardan biri değildir?

Keçi

Manda

Sığır

Deve

Horoz

Açıklama:

Belirli özellikleri bulunan hayvandan maksat ise aşağıda kendi başlığı altında sıralanacak olan koyun-keçi, sığır, manda ve deve türleridir. Bu türlerin dışındaki diğer hayvanlar ibadet niyetiyle kurban edilemezler.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Hanefî mezhebi,
Mâlikî mezhebi,
Şâfiî mezhebi,
Hanbelî mezhebi

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kurban kesmenin vacip olduğunu
söylemişlerdir?

Yalnız I

I ve II

Yalnız II

II ve III

Yalnız III

Açıklama:

Önemli bir ibadet olan kurbanın dinî-şer’î hükmü konusunda mezhepler arasında görüş ayrılığı bulunmaktadır. Bu ibadetle mükellef olmak için aranan şartları taşıyan kimselerin kurban bayramında kurban kesmesi, Hanefî mezhebindeki hâkim görüşe göre vacip iken, diğer mezheplerin çoğunluğuna göre müekked/kuvvetli sünnettir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Kişinin borçlarından ve aslî ihtiyaçlarından başka nisap miktarına ulaşan bir malî değere, daha somut ifadesiyle en az 20 miskal yani _____ altın veya bunun değerine denk bir paraya ya da mala sahip olması, o kişinin dinen zengin olduğu anlamına gelir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi tamamlar?

100

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 38

Develer kaç yaşını doldurduktan sonra kurban edilebilirler?

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi kurban olmayı engelleyen kusurlardan biri değildir?

İki veya bir gözünün kör olması

Dilinin kesilmiş olması

Deli veya aksak olması

Dişlerinin tamamı veya çoğunun dökülmüş olması

Ayağının kesilmiş olması

Açıklama:

Aşağıdaki ayıplardan birisi bulunan hayvanların kurban olamayacağını belirtilmiştir:
1- İki veya bir gözü kör,
2- Yürüyemeyecek kadar topal,
3- Kötürüm derecesinde hasta,
4- Kesim yerine gidemeyecek ölçüde zayıf ve düşkün,
5- Kulağının veya kuyruğunun tamamı veya yarısından çoğu kesilmiş,
6- Boynuzlarının birisi veya ikisi kökünden kırılmış,
7- Dili kesilmiş,
8- Dişlerinin tamamı veya çoğu dökülmüş,
9- Memelerinin başları kopmuş,
10- Doğuştan kulakları veya kuyruğu bulunmayan,
11- Ayağı kesilmiş olan.
Bu büyük eksikliklere göre daha küçük sayılan kimi kusurlar, kurban olmayı engellemez. Mesela hayvanın şaşı, uyuz, deli veya aksak olması, kulaklarının delinmiş veya enine yarılmış olması, boynuzsuz veya boynuzunun biraz kırık olması, iğdiş edilmiş olması, dişlerinin az birkısmının dökülmüş olması, onun edilmesine engel değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi adak kurbanının tanımıdır?

Çocuğun doğumundan sonra, bunu lutfeden Allah’a şükür nişanesi olarak kesilen kurbandır

Sırf Allah rızası için mutlak olarak adanan veya bir şeyin olmasına ya da olmamasına bağlanarak adanan kurbandır.

Hac ibadetiyle ilgili kurbanların genel adıdır.

Önemli ya da sevilen bir kimseyi karşılamak, temel atmak, açılış yapmak, başarıyı kutlamak için kesilen kurbanlardır.

Alınan ev ya da arabanın hayrını ummak ve benzeri amaçlarla kesilen kurbanlardır.

Açıklama:

1- Adak/nezir kurbanı: Sırf Allah rızası için mutlak olarak adanan veya bir şeyin olmasına ya da olmamasına bağlanarak adanan kurbandır. “Allah rızası için bir kurban keseceğim” şeklindeki mutlak kurban adağı, o anda vacip olur. Bununla birlikte istenildiği zaman kesilebilir. “Hastalıktan kurtulursam; sınıfta kalmazsam kurban keseceğim” şeklindeki şartlı adaklar ise ancak şartın gerçekleşmesi halinde vacip olur. Dolayısıyla şarttan önce kesilen kurban ile adak yerine gelmiş sayılmaz; yeniden kesilmelidir. Adak kurbanı bütünüyle fakirlere dağıtılır. Adakta bulunan ile onun alt ve üst soyu yani yakın aile bireyleri fakir bile olsalar onun
etinden ve diğer ürünlerinden yiyemezler. Yiyecek olurlarsa bedelini tasadduk ederler.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Pazarlık câizdir.
Vadeli satışı yapılabilir.
Ödemesi kredi kartı ile yapılabilir.
Canlı kilo veya karkas et kilo olarak satılması câiz değildir.
Birim fiyatının belirlenmesi şartıyla faizle ödenebilir.

Yukarıdakilerden hangileri kurbanlık hayvanın satımı ve alımı ile doğru bilgi vermektedir?

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

I, III ve V

II, III ve V

Açıklama:

- Kurbanlık hayvanın satımı ve alımı, diğer meşru malların satım ve alımı gibidir. Pazarlık câizdir, vadeli satışı yapılabilir, faize bulaşmamak kaydıyla ödemesi kredi kartı ile yapılabilir. Birim fiyatının belirlenmesi şartıyla canlı kilo veya karkas et kilo olarak satılması da câizdir. Karkas olarak satımında net fiyatın kesim sonrasında ortaya çıkacak olması, satım akdine zarar vermez. Çünkü tarafları nizaya götürmeyecek ölçüde birim fiyat belirlenmiş ve karşılıklı rıza sağlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Arapça bir kelime olan ve sözlükte “yaklaşmak, yakın olmak, Allah’a yakınlık sağlamak ve onun hoşnutluğunu kazanmak için sunulan şey” anlamlarına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İman

İslam

Kurban

Oruç

Hac

Açıklama:

Arapça bir kelime olan kurban, sözlükte “yaklaşmak, yakın olmak, Allah’a yakınlık sağlamak ve onun hoşnutluğunu kazanmak için sunulan şey” anlamlarına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Dinî metinlerde geçen 'eyyâmu’n-nahr' ifadesi kurban için aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Kurban kesim günleri

Kurban kesim vakti

Kurban edilecek hayvanın belirli özelliklerini

Kurban hayavanının hangi yöntemle boğazlanacağı

Kurbandan sorumlu tutulan kişileri

Açıklama:

Tanımda geçen “belirli vakit”ten kasıt, kurban bayramının ilk üç günüdür. Dinî metinlerde eyyâmu’n-nahryani kesim günleri olarak isimlendirilen bu zaman dilimi, oniki kamerî ayın sonuncusu olan zilhiccenin 10, 11 ve 12. günleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Kurban ibadeti Hanefiler için aşağıdaki ibadet türlerinden hangisini kapsar?

Farz

Sünnet

Vacip

Nafile

Müekked

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 45

Hükmünü vacip olarak tespit eden Hanefîlere göre kurban ibadetiyle yükümlü olmak için aşağıdaki şartlardan hangisi aranmaz?

Müslüman olmak

Hür olmak

Aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak

Mukîm olmak yani seferî (yolcu) olmamak

Malın üzerinden bir kamerî yılın geçmiş

Açıklama:

Hükmünü vacip olarak tespit eden Hanefîlere göre kurban ibadetiyle yükümlü olmak için şu beşşartın var olması gerekmektedir: 1- Müslüman olmak, 2- Hür olmak, 3- Aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak, 4- Mukîm olmak yani seferî (yolcu) olmamak, 5- Dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir malî güce sahip olmak.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Daha önce yokken kurban bayramının ilk üç gününde yukarıdaki nisab değerine ulaşan bir mala sahip olanlar, o günler içinde kurban kesmekle mükellef olurlar. Üzerinden yıl geçmemiş böyle bir durum, ______________ yani ihtiyaçsızlık ölçüsü olarak isimlendirilmiştir.
Verilen boşluğa seçeneklerden hangisi getirilmelidir?

Nisab-ı istiğna

Udhıyye

İdü’l-adhâ

Eyyâm-ı nahr

Nezr

Açıklama:

Daha önce yokken kurban bayramının ilk üç gününde yukarıdaki nisab değerine ulaşan bir mala sahip olanlar, o günler içinde kurban kesmekle mükellef olurlar. Üzerinden yıl geçmemiş böyle bir nisap, nisab-ı istiğna yani ihtiyaçsızlık ölçüsü olarak isimlendirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi En‘âm sınıfından hayvanlar arasına girmez?

Sığır

Keçi

Geyik

Deve

Manda

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de bu ibadete konu olabilecek hayvanlar behîmetü’l-en‘âm olarak belirlenmiştir (bk. el-En‘âm 6/142-144; el-Hac 22/28,34). En‘âm sınıfından hayvanlar diye çevirebileceğimiz bu isim tamlaması, sözlükte koyun, keçi, sığır, manda ve deve türlerini beraberce ifade etmek için kullanılmıştır. Şu halde kurban ibadeti ancak bu türlerden birisi ile yerine getirilebilir. Dolayısıyla horoz, kaz, ördek ve benzeri evcil hayvanlar ile yaban sığırı, geyik, ceylan ve benzeri yabani hayvanlar kurban edilemezler.

Doğru Cevap: C

Soru 48

Keçi
Deve
Sığır

Verilen hayvanlardan hangisi üç yaşında iken kurban edilemez?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 49

Dili kesilmiş
Doğuştan kulakları veya kuyruğu bulunmayan
Ayağı kesilmiş olan

Bir hayvanda belirtilen özelliklerden hangisinin olması durumunda hayvan kurban edilemez?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Daha başka bazı hadisleri de göz önüne alan fakihler, kendisinde şu ayıplardan birisi bulunan hayvanların kurban olamayacağını belirtmişlerdir: 1- İki veya bir gözü kör, 2- Yürüyemeyecek kadar topal, 3- Kötürüm derecesinde hasta, 4- Kesim yerine gidemeyecek ölçüde zayıf ve düşkün, 5- Kulağının veya kuyruğunun tamamı veya yarısından çoğu kesilmiş, 6- Boynuzlarının birisi veya ikisi kökünden kırılmış, 7- Dili kesilmiş, 8- Dişlerinin tamamı veya çoğu dökülmüş, 9- Memelerinin başları kopmuş, 10- Doğuştan kulakları veya kuyruğu bulunmayan, 11- Ayağı kesilmiş olan.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdaki kurban çeşitlerinden hangisi hac ibadeti ile ilgili kurbanların genel adıdır?

Kutlama ve şükür kurbanı

Nesike kurbanı

Akika kurbanı

Hedy kurbanı

Nezir kurbanı

Açıklama:

Hedy kurbanı: Hac ibadetiyle ilgili kurbanların genel adıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Kurban ibadeti ile verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Vasiyeti olmadıkça ölmüş bir kişi adına kurban kesilmesi doğru bulunmamıştır.

Kurban kesmek yerine parasını veya canlı olarak kendisini bir fakire ya da hayır kurumuna bağışlayarak bu ibadet yerine getirilemez.

Kurbanlık hayvanın satımı ve alımı, diğer meşru malların satım ve alımı gibidir, pazarlık câizdir.

Kurban yükümlüsünün, güvenilir birisine vekâlet vererek kurbanını kestirmesi mümkündür.

Kurban kesildikten sonra kurban namazı adıyla bir namaz kılınır.

Açıklama:

Kurban İbadetiyle İlgili Bazı Konular
-Vasiyeti olmadıkça ölmüş bir kişi adına kurban kesilmesi doğru bulunmamıştır.
-Kurban kesmek yerine parasını veya canlı olarak kendisini bir fakire ya da hayır kurumuna bağışlayarak bu ibadet yerine getirilemez.
-Kurbanlık hayvanın satımı ve alımı, diğer meşru malların satım ve alımı gibidir.
-Kurban yükümlüsünün, güvenilir birisine vekâlet vererek kurbanını kestirmesi mümkündür.
-Kurban kesildikten sonra kurban namazı adıyla herhangi bir namaz kılınmaz. Böyle bir namazın aslı yoktur. Konuyla ilgili olarak aktarılan
rivayetler uydurmadır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi kurban ibadetinin hedeflerinden biri değildir?

Yüce Allah'a yaklaşmak

Allah'tan razı olduğunu göstermek

Allah'a kulluğunu ifade etmek

Allah'ın verdiği nimetlere şükretmek

Allah'ın rızasını kazanabilmek

Açıklama:

İnsan kendisini yaratan Yüce Allah’a yaklaşmak, ona olan kulluğunu göstermek, rızasını kazanabilmek ve verdiği nimetlere şükretmek amacıyla belirli günlerde kurban keser. Böyle yapmakla, öncelikle kendi dinî ve ahlakî gelişimini sürdürmüş olur. Nitekim ilgili ayette şöyle buyurulmuştur: “Kurbanlık büyük baş hayvanları sizin için Allah’ın nişaneleri kıldık. Onlarda sizin için hayır vardır... Şükredersiniz diye onları sizin hizmetinize verdik. Bu hayvanların ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşacaktır. Allah’a ulaşacak olan ancak sizin takvanız/ona olan saygınızdır...” (el-Hac 22/36- 37). Buna göre doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdaki mezheplerin hangisinde kurban kesmek vaciptir?

Hanefi

Şafii

Hanbeli

Maliki

Eş'ariyye

Açıklama:

Önemli bir ibadet olan kurbanın dinî-şer’î hükmü konusunda mezhepler arasında görüş ayrılığı bulunmaktadır. Bu ibadetle mükellef olmak için aranan şartları taşıyan kimselerin kurban bayramında kurban kesmesi, Hanefî mezhebindeki hâkim görüşe göre vacip iken, diğer mezheplerin çoğunluğuna göre müekked/kuvvetli sünnettir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Hanefilere göre kurban ibadetiyle yükümlü olmak için aranan beş şarttan biri değildir?

Müslüman olmak

Hür olmak

Aklı yerinde olmak

Seferi olmamak

Aile kurmuş olmak

Açıklama:

Hükmünü vacip olarak tespit eden Hanefîlere göre kurban ibadetiyle yükümlü olmak için şu beş şartın var olması gerekmektedir:
1- Müslüman olmak,
2- Hür olmak,
3- Aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak,
4- Mukîm olmak yani seferî (yolcu) olmamak,
5- Dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir malî güce sahip olmak.
Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdaki hayvanların hangisi En'am sınıfındandır?

Yaban sığırı

Geyik

Manda

Ceylan

Kaz

Açıklama:

Kur’ân-ı Kerim’de kurban ibadetine konu olabilecek hayvanlar behîmetü’l- en‘âm olarak belirlenmiştir (bk. el-En‘âm 6/142-144; el-Hac 22/28,34). En‘âm sınıfından hayvanlar diye çevirebileceğimiz bu isim tamlaması, sözlükte koyun, keçi, sığır, manda ve deve türlerini beraberce ifade etmek için kullanılmıştır. Şu halde kurban ibadeti ancak bu türlerden birisi ile yerine getirilebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

İslam'da koyun ve keçilerin kurban edilebilmesi için en az kaç yaşını doldurmuş olmaları gerekmektedir?

5 ay

1 yaş

1,5 yaş

2 yaş

5 yaş

Açıklama:

Koyun ve keçiler bir yaşını, sığır ve mandalar iki yaşını, develer ise beş yaşını doldurduktan sonra kurban edilebilirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi kurban olamayı engelleyen kusurlardan biri değildir?

Yürüyemeyecek kadar topal olması

Dilinin kesilmiş olması

Bir gözünün kör olması

Kulaklarının enine yarılmış olması

Doğuştan kuyruğunun bulunmaması

Açıklama:

Kendisinde şu ayıplardan birisi bulunan hayvanların kurban olamayacağını belirtmişlerdir:
1- İki veya bir gözü kör,
2- Yürüyemeyecek kadar topal,
3- Kötürüm derecesinde hasta,
4- Kesim yerine gidemeyecek ölçüde zayıf ve düşkün,
5- Kulağının veya kuyruğunun tamamı veya yarısından çoğu kesilmiş,
6- Boynuzlarının birisi veya ikisi kökünden kırılmış,
7- Dili kesilmiş,
8- Dişlerinin tamamı veya çoğu dökülmüş,
9- Memelerinin başları kopmuş,
10- Doğuştan kulakları veya kuyruğu bulunmayan,
11- Ayağı kesilmiş olan.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Kurban kesimine dair verilen ifadelerden hangisi doğrudur?

Bayram namazının kılınmadığı yerlerde kesim sabah namazı ile başlar.

Şafii mezhebinde kesim vakti üç gündür.

Geceleyin kurban kesilmesi uygun görülmemiştir.

Kurbanlık hayvan, ayakları ve başı kıbleye gelecek biçimde sağ yanına yatırılır.

Zorunluluk halinde başvurulan kesim işlemlerine ihtiyari kesim denir.

Açıklama:

Kesim vakti üçüncü (Şâfiîlere göre dördüncü) günün akşam namazı vaktinin girmesiyle birlikte sona erer. Gerekli tedbirlerin alınması ve aydınlatmanın sağlanması halinde geceleyin de kurban kesilebilir. Kurbanlık hayvan, ayakları ve başı kıbleye gelecek biçimde sol yanı üzerine yatırılır. Zorunluluk halinde başvurulabilecek kesim işlemlerine ızdırârî kesim denmiştir. Bayram namazının kılınmadığı yerlerde ise kesim işi sabah namazı vaktiyle birlikte başlar. Yani doru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi çocuğun doğumundan sonra, bunu lutfeden Allah'a şükür nişanesi olarak kesilen kurbandır?

Nezir kurbanı

Hedy kurbanı

Şükür kurbanı

Adak kurbanı

Nesike kurbanı

Açıklama:

Akîka kurbanı, çocuğun doğumundan sonra, bunu lutfeden Allah’a şükür nişanesi olarak kesilen kurbandır. Nesîke kurbanı, akîka ile aynı şeydir. Hz. Peygamber akîka yerine nesîke ismini kullanmayı daha çok tercih etmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Kurban ibadeti ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Kurban kesmek yerine parasını bir fakire vermekle ibadet yerine getirilemez.

Kurbanlık hayvanın alım satımında pazarlık caizdir.

Vasiyet olmadıkça ölmüş bir kişi adına kurban kesilmesi doğru değildir.

Kurban kesmeyerek parasını hayır kurumuna bağışlamak kurban ibadeti yerine geçmez.

Kurban kesildikten sonra kurban namazı kılınması gerekir.

Açıklama:

Kurban kesildikten sonra kurban namazı adıyla herhangi bir namaz kılınmaz. Böyle bir namazın aslı yoktur. E seçeneği hariç, diğer ifadeler doğrudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi mutlak adak cümlesidir?

Sınavları verirsem Allah rızası için dört rekât namaz kılacağım.

Çocuğum olursa iki ay oruç tutacağım.

Bir iş bulursam bir çocuk giydireceğim.

Allah rızası için kurban keseceğim.

Üniversiteyi kazanırsam sadaka vereceğim.

Açıklama:

Adak bir şarta bağlı olup olmaması açısından ikiye ayrılır:
1- Bir şarta bağlı olmayan adağa mutlak adak denir. “Allah rızası için kurban keseceğim; üç gün oruç tutacağım” gibi. Bunlar adandıktan hemen sonra gerekli hale gelir ve geciktirilmeden yerine getirilmesi müstehab olur.
2- Bir şarta bağlı olan adağa mukayyed veya muallâk adak denir. “Sınavları verirsem Allah rızası için dört rekât namaz kılacağım; çocuğum olursa bir ay oruç tutacağım” gibi. Bu tür adak, kendisinin bağlandığı şart gerçekleştiğinde vacip hale gelir. Şart gerçekleşmeden önce adanan şey yapılırsa, nâfile olarak yapılmış olacağından adak yerine getirilmiş sayılmaz. Dolayısıyla şartın gerçekleşmesini takiben yeniden edâ edilmesi gerekir.
Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

el-Hac suresi 34. ayette Kurban ibadeti ile ilgili hangi husus vurgulanmaktadır?

Allah rızası için yapılması

Birlik ve beraberliği sağlaması

Ekolojik dengeyi bozmaması

Hayvan türlerini koruması

Bütün dinlerde izine rastlanması

Açıklama:

Kurban, tarih boyunca bütün dinlerde izlerine rastlanan bir ibadettir. Bu gerçek “Allah’ın kendilerine rızık olarak verdiği kurbanlık hayvanların üzerine O’nun adını anarak kurban kesmeyi, her ümmet için bir ibadet biçimi kıldık…” (el-Hac 22/34) ayeti tarafından vurgulanmıştır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Hz. İbrahim'in kurban etmek istediği oğlunun isminin İslam ve Yahudi kaynaklarına göre eşleştirilmesi hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Davud-Yakup

İsmail-Davud

Lut-İsmail

İsmail-İshak

Harun-İshak

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 64

"Kurban Bayramı" Arapça'da aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılmaktadır?

îdü’l-adhâ

îdü’l-mübarek

bayramü'l-kurban

îdü’n-nihar

salatu'l-kebir

Açıklama:

Bilindiği gibi kurban bayramına da Arapçada îdü’l-adhâ denmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi hanefi mezhebine göre kurban ibadetiyle
yükümlü olmanın şartlarından değildir?

Hür olmak

Aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak

Yolcu olmak

Dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir malî güce sahip olmak

Müslüman olmak

Açıklama:

Hükmünü vacip olarak tespit eden Hanefîlere göre kurban ibadetiyle
yükümlü olmak için şu beş şartın var olması gerekmektedir:
1- Müslüman olmak,
2- Hür olmak,
3- Aklı yerinde ve büluğa ermiş olmak,
4- Mukîm olmak yani seferî (yolcu) olmamak,
5- Dinen zengin sayılacak ölçüde belli bir malî güce sahip olmak.Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

Kurban edilme sürecinde yaş hususunda özel hükme tabi olan hayvan türü aşağıdaki seçenklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Koyun

Kuzu

Deve

Sığır

Manda

Açıklama:

Söz konusu hayvanlar yaş olarak da belli bir olgunluğa erişmiş olmalıdır.
Koyun ve keçiler bir yaşını, sığır ve mandalar iki yaşını, develer ise beş
yaşını doldurduktan sonra kurban edilebilirler. Fakihlerin çoğunluğu, Hz.
Peygamber’in bazı sözlerine dayanarak altı ayını geçen fakat sanki bir
yaşındaymış gibi semiz görünen kuzuların da kurban edilebileceğini
söylemişleridir. Bu özel hüküm sadece kuzular için benimsenmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi kurban edilecek hayvanda olması gerekn kusurlardan değildir?

Şaşılık

Topallık

Kuyruk noksanlığı

Körlük

Kötürümlük

Açıklama:

Daha başka bazı hadisleri de göz önüne alan fakihler, kendisinde şu
ayıplardan birisi bulunan hayvanların kurban olamayacağını belirtmişlerdir:
1- İki veya bir gözü kör,
2- Yürüyemeyecek kadar topal,
3- Kötürüm derecesinde hasta,
4- Kesim yerine gidemeyecek ölçüde zayıf ve düşkün,
5- Kulağının veya kuyruğunun tamamı veya yarısından çoğu kesilmiş,
6- Boynuzlarının birisi veya ikisi kökünden kırılmış,
7- Dili kesilmiş,
8- Dişlerinin tamamı veya çoğu dökülmüş,
9- Memelerinin başları kopmuş,
10- Doğuştan kulakları veya kuyruğu bulunmayan,
11- Ayağı kesilmiş olan.
Şaşılık kurban edilmeye engel noksanlardan değildir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Kurbanın dördüncü gün de kesilebileceğini ifade eden mezhep aşağıdakilerden hangisidir?

Maliki

Hanbeli

Şafi

Hanefi

Caferi

Açıklama:

Daha önce de belirlendiği üzere kurban, eyyâm-ı nahr denen kurban
bayramının ilk üç gününde kesilir. Şâfiî mezhebine göre dördüncü gün de
buna dâhildir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Hz. Peygamberin yeni doğan çocuklar için kesilmesini tavsiye ettiği kurban çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Adak

Hedy

Şükür

Atika

Nesike

Açıklama:

Hz. Peygamber, torunları Hz. Hasan ve Hüseyin için akîka olarak birer koç kesmiş; ister erkek olsun ister kız, doğan her çocuk için akîkasının kesilmesini ümmetine tavsiye etmiştir. Nesîke kurbanı: Akîka ile aynı şeydir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

"İşe girersem üç gün oruç tutacağım." diyen biri aşağıdaki adak türlerinden hangisiyle yükümlüdür?

Müekked

Müeyyed

Mutlak

Muallâk

Tehirli

Açıklama:

Bir şarta bağlı olan adağa mukayyed veya muallâk adak denir. “Sınavları
verirsem Allah rızası için dört rekât namaz kılacağım; çocuğum olursa bir
ay oruç tutacağım” gibi. Bu tür adak, kendisinin bağlandığı şart
gerçekleştiğinde vacip hale gelir. Şart gerçekleşmeden önce adanan şey
yapılırsa, nâfile olarak yapılmış olacağından adak yerine getirilmiş
sayılmaz. Dolayısıyla şartın gerçekleşmesini takiben yeniden edâ edilmesi
gerekir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

I. Allah'a yaklaştırılması umulur
II. Mal ile yapılır.
III. Dini yükümlülüktür.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kurban ve adağın ortak özelliklerinden değildir?

Yalnız I

II ve III

Yalnız III

I ve III

Yalnız II

Açıklama:

Hem kurban hem de adak, Allah’a yaklaştırması umulan ibadetlerdendir.
Kurbanın belli bir vakti ve şekli varken adakta bu zorunlu değildir. Adak
başka ibadetler tarzında da olabilir. Kurban sırf malî bir ibadetken ikincisi
ayrıca bedenî de olabilir. Kurban mezheplere göre farklı bağlayıcılığı olan bir
dinî yükümlülük iken adak, ancak adandıktan sonra sorumluluk doğurur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi helal kavramının eş anlamlısıdır?

Efdal

Mendup

Mubah

Müstehap

Habais

Açıklama:

Adakta bulunmaya niçin ihtiyaç duyulduğunu tartışabileceksiniz.
Helal terimi, mubah teriminin eş anlamlısıdır. Mubah için, ayrıca “hıll (bağlanmamış/yasaklanmamış/bağsız), mutlak (serbest), câiz (olağan)” terimleri de kullanılır.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Şâfiîlere göre adağın hükmü aşağıdakilerden hangisidir?

Mubah

Müstehab

Vacip

Mekruh

Haram

Açıklama:

Her iki ibadetin ortak ve farklı yönlerini ayırt edebileceksiniz.
Şafiilere göre adak adamak mekruhtur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Ünite 9

Soru 1

I. Yanlışlıkla yapılan yemin II. Vaad yemin III. Yalan yemin IV. Doğru yemin Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri ‘’nasıl ve hangi niyetle yapıldığı bakımından’’ yeminlerdir?

I ve IV

Yalnız IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Yanlışlıkla yapılan yemin, Yalan yemin, Vaad yemin.

Doğru Cevap: E

Soru 2

“Vallahi borcumu ödeyeceğim; bu evi senden başkasına satmayacağım; seninle evleneceğim” gibi yeminler hangi yemin türünden sayılırlar?

Yanlışlıkla yapılan yemin

Yalan yemin

Muvakkat yemin

Mutlak yemin

Fevr yemini

Açıklama:

Herhangi bir vakitle kayıtlı olmayan yemindir. Söz gelimi “Vallahi borcumu ödeyeceğim; bu evi senden başkasına satmayacağım; seninle evleneceğim” gibi yeminler belli bir vakit tesbiti yapılmadığı için mutlak yemin sayılırlar.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Fevr yemininin tanımıdır?

Bir konuşmaya veya davranışa o anda cevap olmak üzere yapılan anlık yemindir.

Bir vakitle kayıtlı olan yemindir.

Herhangi bir vakitle kayıtlı olmayan yemindir.

Geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemindir.

Doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemindir.

Açıklama:

Bir konuşmaya veya davranışa o anda cevap olmak üzere yapılan anlık yemindir. Söz gelimi bir yemeğe davet edilen bir kişinin o anda “Vallahi yemek yemem” demesi ile sokağa çıkmak üzere olan bir kadına kocasının “Eğer sokağa çıkarsan boşsun” demesi böyle bir yemindir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi örfün yemin anlamı verdiği kalıplardan biridir?

Çocuklarımın ölüsünü göreyim

Allah şahit

Allah’a yemin olsun ki

Allah adına and içerim ki

Aziz olan Allah hakkı için

Açıklama:

Yeminin bu şeklinde Yüce Allah’ın bir adı ya da sıfatı kullanılmaz, fakat duyan herkes bunun bir yemin olduğunu bilir. Mesela “Ekmek Kur’ân çarpsın”; “Mushaf hakkı için”;“Peygamber hakkı için”; “Kâbe hakkı için”; “Anam avradım olsun”; “Çocuklarımın ölüsünü göreyim”; “Şart olsun” ve benzeri başka kalıplar, ülkemizin birçok bölgesinde yemin anlamında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Orucu kasten ve isteyerek bozan bir kişinin keffâretini ödeyebilmesi için kaç ay oruç tutmalıdır?

4 ay

3 ay

2 ay

1 ay

5 ay

Açıklama:

Keffâretlerdeki iki ay oruç cezası kamerî aylara göre hesaplanır ve 58, 59 ya da en fazla 60 gün tutar. Halk arasındaki “altmışbir gün” sözü, bu ayların en fazla sürelerine bir de bozulan günün kazâsı için tutulacak olan bir günlük orucun eklenmesiyle ulaşılmış nihai rakamı gösterir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi keffâretin çeşitlerinden biri değildir?

Yemin Keffâreti

Oruç Bozma Keffâreti

Haccın Kurallarını ve İhram Yasaklarını İhlâl Keffâreti

Hayızlı Eşle Cinsel İlişki Keffâreti

Fevr yemini Keffâreti

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 7

Gelecek zamanda bir şeyin yapılması ya da yapılmaması yemini edilir de bunun gereği yerine getirilmediğinde, keffâret (keffâret-i yemin) söz konusu olduğunda kaç fakir doyurulması gerekmektedir?

Açıklama:

Allah, bilinçli olarak yaptığınız mün‘akid yeminlerden sizi sorumlu tutar. Bunun keffâreti, kendi aile fertlerine yedirdiğinizin ortalamasından, on fakiri doyurmanız veya onları giydirmeniz yahut bir köleyi hürriyetine kavuşturmanızdır. Bunları bulamayan kimse üç gün oruç tutar. İşte yeminlerinizin keffâreti budur. Yemin ettiğiniz zaman yeminlerinizi tutun!..” (el-Mâide 5/89)

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İki ay orucunun ardı ardına olması şart değildir.

Kadınların özel halleri yani hayız ve nifas durumu peşi sıralığı bozmaz.

Keffâret orucu tutulurken giren ramazan ayı ve kurban bayramı peşi sıralığı bozar.

Kurban bayramı günlerinde oruç tutmak tahrimen mekruh veya haramdır.

Keffâret orucuna geceden niyetlenmek şarttır.

Açıklama:

İki ay orucunun ardı ardına olması şarttır. Hastalık, yolculuk veya başka sebeplerle ara verilmesi halinde baştan tekrar başlanır. Ara vermeden önceki oruçlar nâfile yerine geçer.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Eğer kefaretlerden on fakiri doyurma seçeneği tercih edilecekse bunun ölçüsü kaç öğündür?

1 öğün

2 öğün

3 öğün

4 öğün

5 öğün

Açıklama:

Eğer on fakiri doyurma seçeneği tercih edilecekse bunun ölçüsü sabah akşam olmak üzere iki öğündür. Keffâret sorumlusu kendi ailesinin yemek standardını ölçü alacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Aşağıdaki verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yeminlerin hükmü, yeminde geçen kelimelere ve o kelimenin aynı dili konuşanların örfündeki anlama göre belirlenir.

Zorlama ve tehdit altında yapılan yemin Hanefîlere göre geçerli ve bağlayıcı iken diğer birçok mezhebe göre geçerli değildir.

“İnşallah” ilavesiyle yapılan yeminler Hanefîlere göre sorumluluk doğurmaz.

Mahkemede yargıcın veya günlük hayatta karşıdaki kişinin isteği üzerine yapılan yeminlerde, yemin edenin değil muhatabının niyeti ve amacı önemlidir.

Yemin ederken sorumluluktan kurtulmak için bir ayağını kaldırmak yeterlidir.

Açıklama:

Yemin ederken sorumluluktan kurtulmak için bir ayağını kaldırmak veya kalpten başka bir şeyi geçirmek, uydurma bir davranıştır ve hiçbir anlam taşımamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Yerine getirilmeyen yeminler II. Ramazan orucunu kasten bozmak III. Hata ile adam öldürmek IV. İhram yasaklarını çiğnemek
Yukarıda verilen eylemlerin hangileri keffaret olgusunu gündeme getirir?

I, III

II, IV

I, II, III

I,III, IV

I,II,III,IV

Açıklama:

Keffâret sadece yerine getirilmeyen yeminlerin cezası bağlamında ele alınan bir olgu değildir. Ramazan orucunu kasten bozmak, hata ile adam öldürmek, ihram yasaklarını çiğnemek gibi diğer bazı eylemler de başka keffâret türlerini gündeme getirirler.

Doğru Cevap: E

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi kasem suretiyle yemin kalıbına girmemektedir?

Vallahi

Billahi

Allah şahit

Mushaf hakkı için

Üzerime yemin olsun

Açıklama:

“Ekmek Kur’ân çarpsın”; “Mushaf hakkı için”; “Peygamber hakkı için”; “Kâbe hakkı için”; “Anam avradım olsun”; “Çocuklarımın ölüsünü göreyim”; “Şart olsun” ve benzeri başka kalıplar, ülkemizin birçok bölgesinde örfün yemin anlamı verdiği kalıplardır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Muallâk yemin veya şartlı yemin ne anlama gelmektedir?

Talâka yani evliliği sonlandırmaya bağlanan yemin

Örfün yemin anlamı verdiği kalıplar

Niyete ve maksada göre yemin

Kasem suretiyle yemin

Helali haram kılma yoluyla yemin

Açıklama:

Talâka yani evliliği sonlandırmaya bağlanan yemin. Muallâk yemin veya şartlı yemin de denen bu şekilde, genellikle bir işi yapıp yapmama kararlılığı, talâka (eskiden bir de köle azadına) bağlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Vaad yemin (Yemin-i mün‘akide) dir?

Billahi görmedim

Vallahi borcumu yarın ödeyeceğim

Vallahi borcumu ödedim

Vallahi ben çalmadım

Billahi o işi bitirdim

Açıklama:

Yerine getirilmesi kesin olarak kararlaştırılmış yemin anlamına gelen mün‘akid
yemin, gelecekte gerçekleşmesi mümkün olan bir eylem üzerine yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi muvakkat yemin sayılır?

Vallahi borcumu ödeyeceğim

Vallahi bu evi senden başkasına satmayacağım

Vallahi bu ayın sonuna kadar sana geleceğim

Vallahi seninle evleneceğim

Vallahi yemek yemem

Açıklama:

A, B ve D şıkları "Mutlak yemin"; E şıkkı ise "Fevr yeminidir." Muvakkat yemin ise bir vakitle kayıtlı olan yemindir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Keffâretlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tevbe, istiğfar ve helalleşmenin yerini tutarlar.

Ancak Kur’ân ve Sünnet tarafından konulabilirler.

Naslar tarafından belirlenen ibadet ve şekillerle yerine getirilirler.

Sadece Müslümanları ilgilendirirler.

Dinen yükümlü sayılanların sorumluluğundadırlar.

Açıklama:

Diğer cezalarda da olduğu gibi işlenen suçun vebalini bütünüyle ortadan
kaldırmazlar. Bunlar tevbe, istiğfar ve helalleşmenin yerini tutamazlar.

Doğru Cevap: A

Soru 17

"Gelecek zamanda bir şeyin yapılması ya da yapılmaması yemini edilir de bunun gereği yerine getirilmezse keffâret (keffâret-i yemin) söz konusu olur."
Yukarıda verilen bilgi ışığında ekonomik anlamda yeterli güce sahip olmayan bir kişi yeminini yerine getiremediği taktirde yemin keffâreti aşağıdakilerden hangisidir?

10 fakirin doyurulması

10 fakirin giydirilmesi

Bir köle azadı

3 gün oruç tutma

3 defa tövbe istiğfar etme

Açıklama:

Yüce Allah şöyle buyurur: “Kasıtsız olarak ağzınızdan çıkıveren
(lağv) yeminlerinizden dolayı Allah sizi sorumlu tutmaz. Fakat O, bilinçli
olarak yaptığınız mün‘akid yeminlerden sizi sorumlu tutar. Bunun keffâreti,
kendi aile fertlerine yedirdiğinizin ortalamasından, on fakiri doyurmanız
veya onları giydirmeniz yahut bir köleyi hürriyetine kavuşturmanızdır.
Bunları bulamayan kimse üç gün oruç tutar. İşte yeminlerinizin keffâreti
budur. Yemin ettiğiniz zaman yeminlerinizi tutun!..” (el-Mâide 5/89)

Doğru Cevap: D

Soru 18

I. İki ay orucunun ardı ardına olması şarttır II. Kadınların özel halleri yani hayız ve nifas durumu peşi sıralığı bozmaz. III. Keffâret orucu tutulurken giren ramazan ayı ve kurban bayramı peşi sıralığıbozar. IV. Keffâret orucuna geceden niyetlenmek şarttır. Yukarıda verilen oruç bozma keffareti ile ilgili ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

III.

III, IV

I, II, IV

I,II, III, IV

Açıklama:

Keffâretin oruç tutularak yerine getirilmesi halinde şu noktalara dikkat edilmelidir:

keffâretlerdeki iki ay oruç cezası kamerî aylara göre hesaplanır ve 58, 59 ya da en fazla 60 gün tutar.

İki ay orucunun ardı ardına olması şarttır.

Kadınların özel halleri yani hayız ve nifas durumu peşi sıralığı bozmaz.

Keffâret orucu tutulurken giren ramazan ayı ve kurban bayramı peşi sıralığı
bozar.

Keffâret orucuna geceden niyetlenmek şarttır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

I. Üç gün oruç tutmak II. Altı fakiri doyurmak III. Bir küçükbaş hayvan kurban etmek IV. On fakiri giydirmek. Hac için ihrama giren kimse geçerli bir mazeret sebebiyle tıraş olmak zorunda kalsa keffâret olarak yukarıdaki hangi eylemlerden en az birini yerine getirmek durumundadır?

I, II

III,IV

I, III, IV

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Hac için ihrama giren kimse geçerli bir mazeret sebebiyle tıraş olmak zorunda kalsa keffâret olarak ya üç gün oruç tutacak, ya altı fakiri doyuracak ya da bir küçükbaş hayvan kurban edecektir. Buradaki oruçların ardı ardına tutulma şartı yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Yemin keffaretiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Yemek yedirilen fakirler bakmakla yükümlü olunan akrabalar olamaz

Bir günde bir fakire on fıtır sadakası bedelini birden vermek yeterlidir

Keffâret yemin bozulduktan sonra yerine getirilir

Doyurulacak ya da giydirilecek olan fakirlerin hür ve Müslüman olması şart
değildir.

Bir fakire bir günde on elbise birden vermek, bir kişilik giyecek vermek sayılır.

Açıklama:

Bir fakire bir günde on fıtır sadakası bedelini birden vermek veya bir fakire
bir günde on elbise birden vermek bir günlük yiyecek ve bir kişilik giyecek vermek sayılır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

I. Keffâret sadece yerine getirilmeyen yeminlerin cezası bağlamında ele alınan bir olgudur. II. Yemin esasen Allah adına yapıldığı için onun hakları çerçevesinde ibadet alanına dâhil olmuştur. III. Keffâretlerin ibadet niteliği taşıyabilmesi için, oruç tutmak ve fakirleri doyurmak gibi, ibadet türünden olan fiillerle ifa edilmeleridir. IV. Keffâretler hem ihlâl edilen kuralların bir cezasıdır hem de ihlâl edenin tevbesi ve bağışlanması için bir vesiledir. Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

I, II, III

II, III, IV

I, III, IV

I, II, IV

III, IV

Açıklama:

Keffâret sadece yerine getirilmeyen yeminlerin cezası bağlamında ele alınan bir olgu değildir. Aşağıda ayrıntılarıyla incelenecek olan ramazan orucunu bozmak, adam öldürmek, ihram yasaklarını çiğnemek gibi diğer bazı eylemler de başka keffâret türlerini gündeme getirirler. I. ifade yanlıştır. Yemin esasen Allah adına yapıldığı için onun hakları çerçevesinde ibadet alanına dâhil olmuştur. Her ne kadar ceza boyutu varsa da keffâretler de son tahlilde Allah haklarıyla ilgili konularda söz konusu olduğundan ibadet alanında değerlendirilmiştir. II. ifade doğrudur. Keffâretlerin ibadet niteliği taşıdığını gösteren bir diğer nokta da, oruç tutmak ve fakirleri doyurmak gibi, ibadet türünden olan fiillerle ifa edilmeleridir. III. ifade doğrudur. Çiğnenen bir dinî kuralın uhrevî sonuçlarını telafiye, Allah’ın hoşnutsuzluğunu gidermeye vesile olduğu ve malî ya da bedenî bir ibadet ile yerine getirildiği için keffâretler, ibadet kavramı içinde değerlendirilirler. Keffâretler hem ihlâl edilen kuralların bir cezasıdır hem de ihlâl edenin tevbesi ve bağışlanması için bir vesiledir. IV. ifade doğrudur. Doğru seçenek B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

“Vallahi…”, “Billahi…”, “Tallahi…” diye başlayarak kurulan yemin cümleleri hangi yemin türünün örneklerindendir?

Kasem suretiyle yemin

Talâka yemin

Vaad yemin

Mutlak yemin

Muvakkat yemin

Açıklama:

Sözü edilen yemin türü "kasem suretiyle yemin"dir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

"Yerine getirilmesi kesin olarak kararlaştırılmış yemin" anlamına gelen yemin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Kasem suretiyle yemin

Fevr yemin

Yanlışlıkla yapılan yemin

Yalan yemin

Vaad yemin

Açıklama:

"Yerine getirilmesi kesin olarak kararlaştırılmış yemin" anlamına gelen yemin türü "vaad yemin"dir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

İşlenen bir kusur veya günahtan dolayı hem ceza özelliği bulunan hem de Allah’tan bağışlanma dilemek maksadıyla yapılan bir tür malî ve bedenî ibadete ne ad verilir?

Yemin

Keffaret

İhlal

Zıhar

Gamus

Açıklama:

"İşlenen bir kusur veya günahtan dolayı hem ceza özelliği bulunan hem de Allah’tan bağışlanma dilemek maksadıyla yapılan bir tür malî ve bedenî ibadet"e "keffaret" denir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

I. Keffaretler, Kur’ân ve Sünnet tarafından konulabilirler. II. Keffaretler, Naslar tarafından belirlenen ibadet ve şekillerle yerine getirilirler. III. Keffaretler, dinen yükümlü sayılanların sorumluluğundadırlar. IV. Keffaretler, diğer cezalarda da olduğu gibi işlenen suçun vebalini bütünüyle ortadan kaldırmazlar. Yukarıda ifadelerden hangisi ya da hangileri keffaretlerin "ibadet olma özelliği" ile ilgilidir?

I, II, III

II, III, IV

I ve II

I ve IV

I, III, IV

Açıklama:

Verilenlerden sadece I ve II numaralı olanlar keffaretlerin "ibadet olma" özelliği ile ilgilidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi "yemin keffareti" ile ilgili yanlış bir bilgidir?

Ayette yemin keffâreti üç aşamalı olarak belirlenmiştir.

Keffâret yükümlüsü öncelikle bunlardan birisini yerine getirir.

Üç gün oruç tutmak yemin kefaretinin aşamalarından biridir.

Yemin keffareti için on fakiri doyurma seçeneği tercih edilecekse bunun ölçüsü sabah akşam olmak üzere iki öğündür.

Yemin keffareti için, on fakirin giydirilmesi seçeneği tercih edilecekse verilecek elbisenin vücudun tamamını veya çoğunu örtmesi şartı aranmıştır.

Açıklama:

A seçeneği dışında kalan seçenekler doğrudur. Üç aşamalı değil iki aşamalıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

I. Adam öldürme keffâreti II. Hayızlı eşle cinsel ilişki keffareti III. Namazın keffareti IV. Haccın kurallarını ve ihram yasaklarını ihlâl keffâreti V. Yalan söyleme keffareti Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri keffaret sebeplerindendir?

I, II, III

II, III, IV

I, III, IV

I, II, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 28

"Mazeret sebebiyle tıraş olmak zorunda kalsa keffâret olarak ya üç gün oruç tutacak, ya altı fakiri doyuracak ya da bir küçükbaş hayvan kurban edecektir." Bu keffaret türü aşağıdakilerden hangisidir?

Adam öldürme keffareti

Oruç bozma keffareti

Yalan söyleme keffareti

Namaz bozma keffareti

Haccın kurallarını ve ihram yasaklarını ihlâl keffâreti

Açıklama:

“…Kurbanlarınız yerlerine ulaşıncaya kadar hacda başlarınızı tıraş etmeyin. Fakat sizden kim hastalanır ya da başından bir sıkıntısı olursa bunun fidyesi (keffâreti) oruç tutmak, sadaka vermek veya kurban kesmektir…” (el-Bakara 2/196) ayeti, bunu açıklayan hadislerle (Buhârî, “Muhsar ve Cezâü’s-Sayd”, 5-8) birlikte şu hükmü koymaktadır: Hac için ihrama giren kimse geçerli bir mazeret sebebiyle tıraş olmak zorunda kalsa keffâret olarak ya üç gün oruç tutacak, ya altı fakiri doyuracak ya da bir küçükbaş hayvan kurban edecektir. Buradaki oruçların ardı ardına tutulma şartı yoktur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Diyet Verme II. Köle Azat Etme III. Ardı ardına iki ay oruç tutma Yukarıda verilen keffaretler aşağıdakilerden hangisi için geçerlidir?

Oruç Bozma Keffareti

Adam Öldürme Keffareti

Yemin Keffareti

Hayızlı Eşle Cinsel İlişki Keffareti

Namaz Bozma Keffareti

Açıklama:

Bilindiği üzere kasden ve tasarlayarak adam öldürmenin dünyadaki cezası Kur’ân’a göre kısastır (el-Bakara 2/178-179). Aynı suçun hata veya kazâ ile işlenmesi durumunda hangi yaptırımların söz konusu olacağını şu ayet açıklamıştır: “Yanlışlıkla olması dışında bir müminin herhangi bir mümini öldürmesi asla mümkün değildir. O halde kim bir mümini yanlışlıkla öldürürse mümin bir köle azat etmesi ve ölenin ailesine teslim edilecek bir diyet vermesi gerekir. Ancak onlar bunu bağışlarlarsa o başka. Eğer öldürülen mümin size düşman olan bir topluluğa mensup ise sadece bir mümin köle azat etmesi gerekir. Eğer öldürülen mümin sizinle anlaşması olan bir topluluktan ise, öldürülenin ailesine teslim edilmek üzere bir diyet vermesi ve bir köle azat etmesi gerekir. Bunu (köle azadını) yapamayan ardı ardına iki ay oruç tutar. Bu, tevbesinin Allah tarafından kabulü içindir. Allah her şeyi bilendir, hikmet sahibidir.” (en-Nisâ 4/92) Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

"Sırt, Zahr, Zahera" kelimeleriyle ifade edilen keffaret türü aşağıdakilerden hangisidir?

Oruç Bozma Keffareti

Adam Öldürme Keffareti

Zıhar Keffareti

Yemin Keffareti

Hayızlı Eşle Cinsel İlişki Keffareti

Açıklama:

Sözlükte “sırt” anlamına gelen “zahr” kelimesinden türeyen ve Arapça’da “zâhera” fiilinin masdarı olan “zıhâr”,eski bir Cahiliye âdetini simgeler. Eşinden ayrılmak isteyen koca “Sen bana annemin sırtı gibisin” diyerek onu annesinin yerine koyup onunla cinsel ilişkiye kesin bir şekilde son verdiğini ilan eder ve bu kinayeli cümleyle onu boşamış olurdu. Buna Zıhar denir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 31

İslam dinine göre bir kişinin etmiş olduğu yeminini yerine getirememesi durumunda keffâret denen yaptırım devreye girer. Bu bağlamda aşağıda verilen seçeneklerde bahsedilen durumlardan hangisi tutulamayan yeminin keffâreti olabilir?

Sadaka vermek

Bir köleyi hürriyetine kavuşturmak

Yetimlere zekat vermek

Hacca gitmek

Nafile namaz kılmaz

Açıklama:

“...Allah bilinçli olarak yaptığınız yeminlerden sizi sorumlu tutar. Bunun keffâreti, kendi aile fertlerine yedirdiğinizin ortalamasından, on fakiri doyurmanız veya onları giydirmeniz yahut bir köleyi hürriyetine kavuşturmanızdır. Bunları bulamayan kimse üç gün oruç tutar. İşte yeminlerinizin keffâreti budur. Yemin ettiğiniz zaman yeminlerinizi tutun!..” (el-Mâide 5/89) şeklindeki buyrukları bunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

İslam dinine göre yemin ve keffâret fiillerinin ibadet sayıldığı gösteren unsur aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Günah ve sevap çerçevesinde ele alınması

Hz. Peygamberin hadislerinde sürekli bahsetmesi

Yüce Allah’ın kullarını imtihan dünyasında sınamak istemesi

Tüm insanlığı ilgilendiren mevzular olması

Allah haklarıyla ilgili konularda söz konusu olması

Açıklama:

Yemin esasen Allah adına yapıldığı için onun hakları çerçevesinde ibadet alanına dâhil olmuştur. Her ne kadar ceza boyutu varsa da keffâretler de son tahlilde Allah haklarıyla ilgili konularda söz konusu olduğundan ibadet alanında değerlendirilmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıda verilen gerekçelerden hangisi bir söylemin yemin niteliği taşıdığını açıkça göstermektedir?

Samimi olarak dile getirilmesi

İnandırıcı bir hitap şekliyle dile getirilmesi

Ku’an’ın adının söylenmesi

Hz. Peygamberin ismi şeriflerinin zikredilmesi

Yüce Allah’ın adının ya da onun sıfatının kullanılması

Açıklama:

Bir söylemin yemin niteliği taşıdığı gösteren unsur; Allah’ın adını ya da onun bir sıfatını öne sürerek kuvvetlendirmesiyle dile getirilmesidir. Bu nedenle doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisinde bir kişinin yemin etmesindeki en önemli amaç gösterilmiştir?

Kişinin mahcup duruma düşmekten kendisini kurtarmak istemesi

Kişinin Allah’ın rızasını kazanmak arzusunda olması

Kişinin söz ve eylemlerine inandırıcılık katmak istemesi

Kişinin muhatabına hoş görünmek gibi bir niyette olması

Kişinin ciddi biri olarak kendini göstermek istemesi

Açıklama:

Toplumsal ilişkilerde karşılıklı güven, hep aranan ve beklenen bir olgu olmuştur. İnsanlar bazen sözlerine ya da eylemlerine ayrı bir inandırıcılık kuvveti kazandırmak isterler. Bu isteğin gerçekleştirilebilmesinin günlük hayattaki en kolay ve en çok başvurulan aracı, yeminlerdir. Bu nedenle doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıda verilen yemin kalıplarından hangisi yanlıştır?

İzzet-i ilahiyye hakkı için

Allah’ın kibriyası ve celali hakkı için

Aziz olan Allah hakkı için

Ne yalan söyleyeyim

Kasem ederim

Açıklama:

Yüce Allah’ın güzel isimlerinden birisinin başına v, b ile t (yani Arapça vav, bâ veya tâ) harflerinden birisinin ilavesiyle “vallahi...”, “billahi...”, “tallahi...” denerek yemin cümlesi kurulur. “Vallahi görmedim”, “Billahi yarın geleceğim” cümlelerinde olduğu gibi. “Allah şahit, Allah’a yemin olsun ki, Allah adına and içerim ki, Aziz olan Allah hakkı için” gibi kalıplar da kasem suretine dâhildir. “İzzet-i ilahiyye hakkı için”, “Allah’ın kibriyası ve celâli hakkı için” gibi Yüce Allah’ın zâtî sıfatlarına dayanarak and içilir. Hiç Allah’ın adı anılmasa da “Üzerime yemin olsun”, “Üzerime andolsun”, “Kasem ederim”, “Yemin ederim”, “Şehadet ederim” gibi ifade şekilleri bu kapsamdadır. “Şu yemeği yemek bana haram olsun” cümlesinde olduğu gibi helali haram kılmak da bu türde bir yemindir. Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

“Kasıtsız olarak ağzınızdan çıkıveren yeminlerinizden dolayı Allah sizi sorumlu tutmaz...” (el-Maide 5/89) ayetinde hangi yemin türünden bahsedilmektedir?

Mutlak yemin

Vaat yemin

Yalan yemin

Yanlışlıkla yapılan yemin

Fevr yemin

Açıklama:

Yanlışlıkla yapılan yemin (Yemin-i lağv): Doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemindir. Mesela borcunu ödemediği halde ödemiş olduğunu zannederek “Vallahi borcumu ödedim”; bir kişiyi gördüğünü unutarak “Billahi görmedim” diye yapılan yeminler böyledir. Dil alışkanlığıyla konuşma arasında öylesine söyleniveren “vallahi-billahi”li ifadeler de bu kapsamdadır. Boş ve hatalı olup kandırma kasdı bulunmadığı için böyle yeminlere lağv yemini denmiştir.Yapanın kötü niyeti olmadığından ve yukarıda tanımlandığı içeriğiyle gerçek anlamda bir yemin sayılmadığından lağv yemininin keffareti yoktur. Nitekim “Kasıtsız olarak ağzınızdan çıkıveren (lağv) yeminlerinizden dolayı Allah sizi sorumlu tutmaz...” (el-Mâide 5/89) ayeti bu hükmü bildirmektedir. Bu noktada ağzın yemine alıştırılmamasına gayret ederek lağv yemininden uzak durmak gerektiğine işaret etmek yerinde olacaktır. Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Hanefi ve şafi mezhepleri hangi yemin çeşidinin kefaretinin olup olmaması konusunda farklı görüş beyan etmişlerdir?

Yalan yemin

Muvakkat yemin

Vaat yemin

Fevr yemin

Yanlışlıkla söylenen yemin

Açıklama:

Geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemine yalan yemin (yemin-i ğamus) denir. Hanefîlere göre böyle bir yeminde keffâret yoktur çünkü onu herhangi bir dünyevi bedel ya da ceza karşılayamaz. Sahibi işlediği günahtan ötürü samimiyetle tevbe-istiğfar etmeli ve eğer yemini ile bir kul hakkının ihlâline sebep olmuşsa onu da telafi etmeli ve ardından muhatabıyla helalleşmelidir. Şafiî mezhebi ise, yalanı cezalandırmak amacıyla, ğamûs yemininde de keffaretin söz konusu olacağına hükmetmiştir. Bu nedenle doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıda verilen yemin içeren söylemlerden hangisi muvakkat yemin türü kapsamına girer?

Vallahi ben de beş kuruş para yok

Eğer beni dinlemezsen, yemin ediyorum çeker giderim

Hafta sonuna kadar sana ne kadar borcum varsa ödeyeceğim

Kasem ederim ki kötü bir niyetim yok

Aziz olan Allah hakkı için seni bir daha üzmeyeceğim

Açıklama:

Muvakkat yemin: Bir vakitle kayıtlı olan yemindir. Mesela “Vallahi borcumu bugün ödeyeceğim; bu evi ay sonuna kadar senden başkasına satmayacağım; bu yıl içinde seninle evleneceğim” gibi yeminler belli bir vakte bağlandığı için muvakkat sayılırlar. Bu tür yeminlerin bağlayıcılığı, söz konusu vakitle sınırlıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

İslam dinince bir kişinin işlediği suçunun karşılığında keffaret sorumluluğunu yerine getirmesinin o kişiye ne gibi olanak sağladığı verilen seçeneklerin hangisinde doğru bir şekilde belirtilmiştir?

Suçu yeniden işleme

Ahirette büyük bir mükafat ile karşılaşma

Allah tarafından affedilme

Tüm günahlarından kurtulma

Bir daha herhangi bir kefaret ödememe

Açıklama:

Sözlükte “örten, gizleyen, inkâr eden” gibi anlamlara gelen keffâret (çoğulu: keffârât) dinî bir terim olarak şöyle tanımlanmaktadır: İşlenen bir kusur veya günahtan dolayı hem ceza özelliği bulunan hem de Allah’tan bağışlanma dilemek maksadıyla yapılan bir tür malî ve bedenî ibadettir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere keffâretin sebebi bir ihlâldir. Bu ihlâl, ya dinen yapılması gereken bir eylemin terk edilmesi, ya da yapılmaması gereken bir şeyin yapılması şeklinde olur. Her iki durumda da bir kusur ve günah işlenmiş olacağından dinimiz, bunların ibadet türünden fiillerle giderilmesini ve kusurlu olanların bu yolla affedilebilmelerini öngörmüştür. Keffâret diye isimlendirilen bu fiiller aynı zamanda günahın bir cezası mahiyetini de taşımaktadırlar. Yani suçunun karşılığında keffâret sorumluluğunu yerine getiren kimse böylelikle hem cezalandırılmakta hem de affedilebilme imkânını yakalamaktadır. Bu nedenle doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıda sunulan seçeneklerde Kur’an’a göre hangi kefaret çeşidinin kasten ve tasarlayarak yapıldığında dünyadaki cezası kısastır?

Yemin keffareti

Oruç bozma keffareti

Hayızlı eşle cinsel ilişkiye girme keffareti

Adam öldürme keffareti

Zıhâr keffareti

Açıklama:

Bilindiği üzere kasden ve tasarlayarak adam öldürmenin dünyadaki cezası Kur’ân’a göre kısastır (el-Bakara 2/178-179). Bu nedenle doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

''Yapılan bir yemin, kişiyi sorumluluk altına alır ve gereğini yapma borcu doğurur. Gereği yapılmadığı takdirde de keffâret denen yaptırım devreye girer.'' Aşağıdakilerden hangisi bu keffaretlerden birisi değildir?

Keffaret kurbanı kesmek.

On fakiri doyurmak,

On fakiri giydirmek,

Bir köleyi hürriyetine kavuşturmak,

Üç gün oruç tutmak,

Açıklama:

“.Allah bilinçli olarak yaptığınız yeminlerden sizi sorumlu tutar. Bunun keffâreti, kendi aile fertlerine yedirdiğinizin ortalamasından, on fakiri doyurmanız veya onları giydirmeniz yahut bir köleyi hürriyetine kavuşturmanızdır. Bunları bulamayan kimse üç gün oruç tutar. İşte yeminlerinizin keffâreti budur. Yemin ettiğiniz zaman yeminlerinizi tutun!..” (el-Mâide 5/89) şeklindeki buyrukları bunu ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdaki fiillerden hangisini işleyen kişi, tevbe ve istiğfar ile imanını yenilemek yanında, eğer evli ise nikâhını da yenilemek durumundadır?

“Peygamber hakkı için”; “Kâbe hakkı için” dediği halde sözünü yerine getirmeyen

“Şunu yersem imansız olarak öleyim, kıblem Kâbe olmasın” sözünü kötü niyetlerle söylemiş olan

“Şu eve ayak basarsam karım boş olsun”, “Bir daha Ali ile konuşursam şart olsun” deyip sözünde durmayan

“Allah şahit, Allah'a yemin olsun ki, deyip verdiği sözü unutan

“Anam avradım olsun”; “Mushaf hakkı için”deyip sözünü tutmayan

Açıklama:

Kimi ifade kalıpları niyete ve maksada göre yemin sayılır. Örneğin “Şöyleyaparsam kâfir olayım, yahudi olayım”; “Şuraya gidersem Allah'a kul, Peygamberine ümmet olmayayım”; “Şunu yersem imansız olarak öleyim, kıblem Kâbe olmasın” ve benzeri cümleler, eğer yemin niyetiyle söylenmişse yemin hükümlerine tabi olur. Fakat gerçekten kâfir olmak niyetiyle veya başka kötü niyetlerle söylenmiş ise o zaman yemin değil büyük günah sayılır. Bu son durumda sözün sahibi, tevbe ve istiğfar ile imanını yenilemek yanında, eğer evli ise nikâhını da yenilemek durumundadır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

“Şuraya gidersem Allah'a kul, Peygamberine ümmet olmayayım” biçiminde yapılan bir yemin ,Aşağıdaki yemin türlerinden hangisine girer?

Talâka bağlanan yemin,

Kasem suretiyle yemin,

Maksada göre yemin,

Evliliği sonlandırmaya bağlanan yemin,

Örfe göre yemin,

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 44

Keffareti olmayan yemin aşağıdakilerden hangisine aittir?

Ğamûs Yeminine,

Mutlak yemine,

Muvakkat yemine,

Lağv yeminine,

Vaad yeminine,

Açıklama:

Yapanın kötü niyeti olmadığından ve yukarıda tanımlandığı içeriğiyle gerçek anlamda bir yemin sayılmadığından lağv yemininin keffareti yoktur. Nitekim “Kasıtsız olarak ağzınızdan çıkıveren (lağv) yeminlerinizden dolayı Allah sizi sorumlu tutmaz...” (el-Mâide 5/89) ayeti bu hükmü bildirmektedir. Bu noktada ağzın yemine alıştırılmamasına gayret ederek lağv yemininden uzak durmak gerektiğine işaret etmek yerinde olacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Büyük günahları haber veren Hz. Peygamber ,'' bile bile yalan yere yaptığı yeminle insanların haklarını kaybetmelerine sebep olan kimselerin kıyamet gününde Allah'ın gazabıyla karşılaşacaklarını '' ve ''Allah cehennemi gerekli kılar ve cenneti ona haram eder.” dediği günah çeşidi aşağıdakilerden hangisidir?

Lağv Yemini,

Muvakkat yemini,

Fevr yemini,

Vaad yemini,

Ğamûs Yemini,

Açıklama:

Göz göre göre yalan yere yemin etmek büyük günahtır. Ğamûs kelimesi de zaten sözlükte “batıran, yerin dibine geçiren” anlamına gelir. Nitekim büyük günahları haber veren Hz. Peygamber “el-yeminü'l-ğamûs”ü bunlar arasında saymış ve bile bile yalan yere yaptığı yeminle insanların haklarını kaybetmelerine sebep olan kimselerin kıyamet gününde Allah'ın gazabıyla karşılaşacakları uyarısında bulunmuştur. (Buhârî, “Eymân”, 16; Müslim, “İman”, 220). Yüce Allah'ın gazabının nasıl tecelli edeceğini ise bir başka hadisinde şöyle beyan buyurmuştur: “Yaptığı yemin ile bir misvak ağacının dalı kadar bile olsa bir Müslümanın hakkını kesip alan kimseye Allah cehennemi gerekli kılar ve cenneti ona haram eder.” (Müslim, “İman”, 218).

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdaki yeminlerden hangisi '' Fevr yeminini '' tanımlamaktadır?

Bir konuşmaya veya davranışa o anda cevap olmak üzere yapılan anlık yemindir.

Bir vakitle kayıtlı olan yemindir.

Herhangi bir vakitle kayıtlı olmayan yemindir.

Bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemindir.

Doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemindir.

Açıklama:

Fevr yemini: Bir konuşmaya veya davranışa o anda cevap olmak üzere yapılan anlık yemindir. Söz gelimi bir yemeğe davet edilen bir kişinin o anda “Vallahi yemek yemem” demesi ile sokağa çıkmak üzere olan bir kadına kocasının “Eğer sokağa çıkarsan boşsun” demesi böyle bir yemindir. Hemen o anda ve o bağlamda yapıldığı için böyle isimlendirilmiş olan bu mün‘akid yemin türü, ancak o zaman ve bağlam için geçerlidir. Yani yapılan yemin, birincisinde sadece davet edildiği yemeği yemekle; ikincisinde ise sadece o anda sokağa çıkmakla sınırlıdır. Dolayısıyla başka davetlere katılmayı ve yemekleri yemeyi ya da başka zamanlarda sokağa çıkmayı kapsamaz.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi keffâretlerin ilkeleri arasında yer almaz?

Keffaretler ancak Kur'ân ve Sünnet tarafından konulabilirler,

Keffaretin yerine getirilmesi ile işlenen suçun vebali bütünüyle ortadan kalkmış olur,

keffaretler Naslar tarafından belirlenen ibadet ve şekillerle yerine getirilirler,

Keffaretler Sadece Müslümanları ilgilendirirler

Kefaretler Dinen yükümlü sayılanların sorumluluğundadırlar.

Açıklama:

Terim anlamıyla daha yakından bakarsak keffâretlerin iki yönüne ilişkin olarak şu ilkeleri tesbit edebiliriz:
İbadet olma özelliği taşıdıkları için keffâretler:
-Ancak Kur'ân ve Sünnet tarafından konulabilirler. Bu iki kaynak tarafından belirlenenlere kıyasla veya başka yöntemler kullanarak yeni keffâretler konulamaz.
-Naslar tarafından belirlenen ibadet ve şekillerle yerine getirilirler. (Bu belirlenen ibadetlerin ifasında, özellikle yedirme ve giydirmede Hanefîler bazı şekilsel düzenlemeler yapılabileceğini kabul etmişlerdir.)
-Sadece Müslümanları ilgilendirirler. İbadetin geçerliliği her şeyden önce imanı yani mümin olmayı gerektirdiğinden bu niteliğe sahip olmayanlar ibadete bağlı olan hususlarla da muhatap olmazlar.
Ceza olma özelliği taşıdıkları için keffâretler:
-Dinen yükümlü sayılanların sorumluluğundadırlar. Yani ceza ehliyeti taşıyan akıllı ve ergin kişiler keffâret öderler.
-Diğer cezalarda da olduğu gibi işlenen suçun vebalini bütünüyle ortadan kaldırmazlar. Bunlar tevbe, istiğfar ve helalleşmenin yerini tutamazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 48

''Bir takım ihlallerin sonucu olduğu için keffâretler, kendilerini doğuran sebeplere göre çeşitli isimlerle anılmaktadır. Yemin keffâreti, zıhar keffâreti, hata ile adam öldürme keffâreti, haccın kurallarını ve ihram yasaklarını ihlâl keffâreti, oruç keffâreti, hayızlı kadınla cinsel ilişkide bulunma keffâreti gibi.''Bu keffaretlerden hangileri sünnet ile sabittir?

Hata ile adam öldürme keffâreti, Haccın kurallarını ve ihram yasaklarını ihlâl keffâreti,

Yemin keffâreti,Hayızlı kadınla cinsel ilişkide bulunmak keffareti,

Oruç keffareti , Hayızlı kadınla cinsel ilişkide bulunmak keffareti,

Zıhar keffâreti, Oruç keffareti

Haccın kurallarını ve ihram yasaklarını ihlâl keffâreti, Hata ile adam öldürme keffâreti,

Açıklama:

Bir takım ihlallerin sonucu olduğu için keffâretler, kendilerini doğuran sebeplere göre çeşitli isimlerle anılmaktadır. Yemin keffâreti, zıhar keffâreti, hata ile adam öldürme keffâreti, haccın kurallarını ve ihram yasaklarını ihlâl keffâreti, oruç keffâreti, hayızlı kadınla cinsel ilişkide bulunma keffâreti gibi.
Adı geçen keffâretlerden oruç keffareti ve hayızlı kadınla cinsel ilişkide bulunmak ile ilgili olanı Sünnet, diğerleri Kur'ân ile sabittir. Şimdi biraz daha ayrıntılı olarak bu keffâret çeşitlerini ele alabiliriz:

Doğru Cevap: C

Soru 49

İslamiyetin hangi Mezhebi , ayetteki on fakirin bir günlük yemek ihtiyacını karşılama hükmünün, bir tek fakirin on günlük yemek ihtiyacını karşılama biçiminde de uygulanabileceğini ayrıca, yemek yedirmek yerine bedelinin de verilebileceğini kabul etmişlerdir?

Mâlikîler,

Hambeliler

Caferiler,

Hanefiler

Şâfiîler

Açıklama:

Diğer görüşlerin aksine Hanefîler, ayetteki on fakirin bir günlük yemek ihtiyacını karşılama hükmünün, bir tek fakirin on günlük yemek ihtiyacını karşılama biçiminde de uygulanabileceğini söylemişlerdir. Yine onlar yemek yedirmek yerine bedelinin de verilebileceğini kabul etmişleridir. Hanefîlerin bu yaklaşımı, yukarıda ifade edilen “Keffâretlerde belirlenen ibadetlerin ifasında, özellikle yedirme ve giydirmede Hanefîler bazı şekilsel düzenlemeler yapılabileceğini kabul etmişlerdir” cümlesini açıklamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

İslamiyetin hangi mezhebinden olanlar ,Oruç bozmada sadece cinsel ilişkinin keffâret doğuracağını ileri sürmüşlerdir.

Hanefîlerle ,

Caferiler,

Mâlikîler,

Hambeliler,

Şâfiîler,

Açıklama:

Oruç ünitesindeki bilgilerden hatırlanacağı üzere, ramazan orucunun mazeretsiz ve kasıtlı olarak bozulması keffâreti gerektirir. Keffâret-i savm diye isimlendirilen bu cezanın kaynağı Sünnet'tir. Ramazan orucunu tutarken eşiyle bilerek ve isteyerek cinsel ilişkide bulunan bir sahabiye Hz.Peygamber önce bir köle azad etmesini, bunu yapacak gücü yoksa iki ay ara vermeden oruç tutmasını, bunu da yapamayacaksa altmış fakiri sabahlıakşamlı doyurmasını emretmiştir.
Hanefîlerle birlikte fukaha çoğunluğu bu emrin, orucu kasten ve isteyerek bozan fiillerin tamamını kuşattığını söylemişlerdir. Buna göre, ister yemek- içmekle, ister cinsel ilişkiyle olsun ramazan orucunun kasten ve isteyerek bozulması cezayı gerektirir. Buna karşılık Şâfiîler sadece cinsel ilişkinin keffâret doğuracağını ileri sürmüşlerdir. Yine hatırlanacağı gibi hata, unutma, ağır baskı (ikrah) gibi kasıtlı ve istekli olunmayan bozmalar keffâret gerektirmez.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Evliliği sonlandırmaya bağlanan yemine ne ad verilir ?

Talâka

Yemin-i Lağv

Yemin-i Ğamus

Yemin-i mün akide

Keffaret

Açıklama:

Yemin-i lağv doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemindir. Yemin-i Ğamûs Geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemindir. Yemin-i mün‘akide yerine getirilmesi kesin olarak kararlaştırılmış yemin anlamına gelir, Keffaret işlenen bir kusur veya günahtan dolayı hem ceza özelliği bulunan hem de Allah’tan bağışlanma dilemek maksadıyla yapılan bir tür mali ve bedeni ibadettir. Talaka evliliği sonlandırmaya bağlanan yemine denir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemine ne ad verilir ?

Yemin-i Lağv

Yemin-i Ğamus

Yemin-i mün akide

Fevr yemini

Talaka

Açıklama:

Yemin-i Ğamus geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemindir. Yemin-i mün‘akide yerine getirilmesi kesin olarak kararlaştırılmış yemin anlamına gelir, Fevr yemini bir konuşmaya veya davranışa o anda cevap olmak üzere yapılan anlık yemindir. Talâka yani evliliği sonlandırmaya bağlanan yemindir. Yemin-i lağv Doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemine verilen addır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 53

Geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemine ne ad verilir ?

Yemin-i Lağv

Yemin-i mün akide

Muvakkat yemin

Mutlak yemin

Yemin-i Ğamus

Açıklama:

Yemin-i lağv doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemindir. Yemin-i mün‘akide yerine getirilmesi kesin olarak kararlaştırılmış yemin anlamına gelir, Muvakkat yemin bir vakitle kayıtlı olan yemindir. Mutlak yemin herhangi bir vakitle kayıtlı olmayan yemindir. Yemin-i Ğamus ise Geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemine verilen addır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Herhangi bir vakitle kayıtlı olmayan yemine ne ad verilir ?

Mutlak yemin

Muvakkat yemin

Fevr yemin

Yalan yemin

Yemin-i lağv

Açıklama:

Muvakkat yemin bir vakitle kayıtlı olan yemindir. Fevr yemini bir konuşmaya veya davranışa o anda cevap olmak üzere yapılan anlık yemindir. Yalan yemin geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemindir. Yemin-i lağv doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemindir. Mutlak yemin herhangi bir vakitle kayıtlı olmayan yemine verilen addır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Bir vakitle kayıtlı olan yemine ne ad verilir ?

Fevr yemin

Mutlak yemin

Yemin-i Lağv

Muvakkat yemin

Yalan yemin

Açıklama:

Fevr yemini bir konuşmaya veya davranışa o anda cevap olmak üzere yapılan anlık yemindir. Mutlak yemin herhangi bir vakitle kayıtlı olmayan yemine verilen addır. Yemin-i lağv doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemindir. Yalan yemin geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemindir. Muvakkat yemin bir vakitle kayıtlı olan yemindir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Bir konuşmaya veya davranışa o anda cevap olmak üzere yapılan anlık yemine ne ad verilir ?

Mutlak yemin

Muvakkat yemin

Yalan yemin

Vaad yemin

Fevr yemin

Açıklama:

Mutlak yemin herhangi bir vakitle kayıtlı olmayan yemine verilen addır. Muvakkat yemin bir vakitle kayıtlı olan yemindir. alan yemin geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemindir. Vaad yemin yerine getirilmesi kesin olarak kararlaştırılmış yemin anlamına gelir. Fevr yemini bir konuşmaya veya davranışa o anda cevap olmak üzere yapılan anlık yemindir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 57

İşlenen bir kusur veya günahtan dolayı hem ceza özelliği bulunan hem de Allah'tan bağışlanma dilemek maksadıyla yapılan bir tür mali ve bedeni ibadete ne ad verilir ?

Talaka

Keffaret

Yemin-i Lağv

Yemin-i mün'akide

Mutlak yemin

Açıklama:

Talâka yani evliliği sonlandırmaya bağlanan yemin. Yemin-i lağv doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemindir. Yemin-i mün‘akide yerine getirilmesi kesin olarak kararlaştırılmış yemin anlamına gelir, Mutlak yemin herhangi bir vakitle kayıtlı olmayan yemine verilen addır. Keffaret İşlenen bir kusur veya günahtan dolayı hem ceza özelliği bulunan hem de Allah'tan bağışlanma dilemek maksadıyla yapılan bir tür mali ve bedeni ibadete verilen addır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi keffaretin çeşitlerinden biri değildir ?

Yemin

Oruç bozma

Adam öldürme

Zıhar

Talak

Açıklama:

Yemin, oruç bozma, adam öldürme, zıhar keffaretin çeşitlerindendir. Talak evliliği sonlandırmak anlamında olup keffaretle ilgisi yoktur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi örfün yemin anlamı verdiği kalıplardan biri değildir ?

Peygamber hakkı için

Kıblem kâbe olmasın

Şart olsun

Çocuklarımın ölüsünü göreyim

Ekmek kur'an çarpsın

Açıklama:

Peygamber hakkı için, Şart olsun, Çocuklarımın ölüsünü göreyim, Ekmek kur'an çarpsın örfün yemin anlamı verdiği kalıplardandır. Kıblem kâbe olmasın eğer yemin niyeti ile söylenmişse yemin hükümlerine tabi olur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi oruç tutularak keffaret yerine getirilmesi halinde dikkat edilecek hususlardan biri değildir ?

Keffaret orucu tutulurken giren ramazan ayı ve kurban bayramı peşi sıralığı bozmaz

Keffaretlerdeki iki ay oruç cezası kameri aylara göre hesaplanır

İki ay orucunun ardı ardına olması şarttır.

Kadınların özel halleri yani hayız ve nifas durumu peşi sıralığı bozmaz

Keffaret orucuna geceden niyetlenmek şarttır.

Açıklama:

Keffaretlerdeki iki ay oruç cezası kameri aylara göre hesaplanır, İki ay orucunun ardı ardına olması şarttır, Kadınların özel halleri yani hayız ve nifas durumu peşi sıralığı bozmaz, Keffaret orucuna geceden niyetlenmek şarttır. Bunlar keffaret yerine getirilmesi halinde dikkat edilecek hususlardan biridir. Keffaret orucu tutulurken giren ramazan ayı ve kurban bayramı peşi sıralığı bozmaz şıkkı Keffaret orucu tutulurken giren ramazan ayı ve kurban bayramı peşi sıralığı bozar olması gerekmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Dinî terim olarak, kişinin,bir işi yapıp yapmaması veya bir olayın doğru olup olmaması konusunda söylediği sözünü Allah’ın adını ya da onun bir sıfatını öne sürerek kuvvetlendirmesi anlamına gelen sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Yemin

Kefaret

Kurban

Sadaka

Fitre

Açıklama:

Arapça bir kelime olan yemin (çoğulu: eymân), sözlükte “kuvvet, and, ahd,
kasem, uğur, sağ taraf, sağ el” gibi anlamlara gelir. Dinî terim olarak, kişinin,
bir işi yapıp yapmaması veya bir olayın doğru olup olmaması konusunda
söylediği sözünü Allah’ın adını ya da onun bir sıfatını öne sürerek kuvvetlendirmesi anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıda verilen kalıplardan hangisi örfün yemin anlamı verdiği kalıplar arasındadır?

Vallahi

Billahi

Bir daha ...... ile konuşursam şart olsun.

Üzerime yemin olsun.

Ekmek Kur'an çarpsın.

Açıklama:

A, B ve D şıklarında verilen ifadeler kasem suretiyle yemin kapsamına girmektedir. C şıkkı ise muallak yemin veya şartlı yemin olarak adlandırılmaktadır. Doğru seçenek olan E şıkkı ise örfün yemin anlamı verdği kalıplar arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 63

Kimi ifade kalıpları niyete ve maksada göre yemin sayılır. Aşağıda verilen ifadelerin hangisi eğer yemin niyetiyle söylenmişse yemin hükümlerine tabi olur?

Üzerime yemin olsun.

Şunu yersem imansız olarak öleyim, kıblem Kâbe olmasın.

Kasem ederim.

Aziz olan Allah hakkı için.

Peygamber hakkı için.

Açıklama:

Kimi ifade kalıpları niyete ve maksada göre yemin sayılır. Örneğin “Şöyle
yaparsam kâfir olayım, yahudi olayım”; “Şuraya gidersem Allah’a kul,
Peygamberine ümmet olmayayım”; “Şunu yersem imansız olarak öleyim, kıblem Kâbe olmasın” ve benzeri cümleler, eğer yemin niyetiyle söylenmişse yemin hükümlerine tabi olur.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Bir kişinin borcunu ödemediği halde ödemiş olduğunu zannederek "Vallahi borcumu ödedim" demesi aşağıdaki yemin türlerinden hangisine girmektedir?

Fevr yemini

Muvakkat yemin

Mutlak yemin

Yemin-i lağv

Yemin-i Ğamûs

Açıklama:

Doğru olduğu zannıyla veya hiç farkında olmadan yanlışlıkla yapılan yemindir. Mesela borcunu ödemediği halde ödemiş olduğunu zannederek “Vallahi borcumu
ödedim” denmesi bu tip yemine girer.

Doğru Cevap: D

Soru 65

"Vallahi borcumu bugün ödeyeceğim" gibi bir vakitle kayıtlı olan ve gelecekte gerçekleşmesi mümkün olan bir eylem üzerine yapılan yemin aşağıdakilerden hangisidir?

Yanlışlıkla yapılan yemin

Yalan yemin

Muvakkat yemin

Mutlak yemin

Fevr yemini

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 66

I. Kefaret ödemeli
II. Tevbe-istiğfar etmeli
III. Kul hakkı ihlali varsa onu telafi etmeli ve kişiyle helalleşmeli
Hanefilere göre yalan yere yapılan yemin (yemin-i gamus) sonucunda sorumlu kişi yukarıdakilerden hangisini ya da hangilerini yapmalıdır?

III

II, III

I, II, III

Açıklama:

Hanefîlere göre böyle bir yeminde keffâret yoktur çünkü onu herhangi bir
dünyevi bedel ya da ceza karşılayamaz. Sahibi işlediği günahtan ötürü
samimiyetle tevbe-istiğfar etmeli ve eğer yemini ile bir kul hakkının ihlâline
sebep olmuşsa onu da telafi etmeli ve ardından muhatabıyla helalleşmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 67

" İşlenen bir kusur veya günahtan dolayı hem ceza özelliği bulunan hem de Allah’tan bağışlanma dilemek maksadıyla yapılan bir tür malî ve bedenî ibadettir."
Yukarıda verilen tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Yemin

Kefaret

Oruç

Zekat

Fitre

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 68

Kefaretle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ancak Kur’ân ve Sünnet tarafından konulabilirler.

Naslar tarafından belirlenen ibadet ve şekillerle yerine getirilirler.

İşlenen suçun vebalini bütünüyle ortadan kaldırırlar.

Dinen yükümlü sayılanların sorumluluğundadırlar.

Sadece Müslümanları ilgilendirirler.

Açıklama:

Diğer cezalarda da olduğu gibi işlenen suçun vebalini bütünüyle ortadan
kaldırmazlar. Bunlar tevbe, istiğfar ve helalleşmenin yerini tutamazlar.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Kendisine sadık kalınmayan mün'akid yemin sonucunda kişi kefaret olarak aşağıdakilerden hangisini ilk olarak yapmalıdır?

On fakirin doyurulması

Üç gün oruç tutulması

İki rekat namaz kılınması

Beş fakirin giydirilmesi

Kurban kesilmesi

Açıklama:

Ayette yemin keffâreti iki aşamalı olarak belirlenmiştir. Birinci aşamada on fakirin doyurulması veya giydirilmesi ile bir köle azadı gelmektedir. Keffâret yükümlüsü öncelikle bunlardan birisini yerine getirir. Şayet bu üç seçenekten birisini yerine getiremezse o takdirde ikinci aşama olan üç gün oruç tutmak seçeneğine geçilir.

Doğru Cevap: A

Soru 70

I. Üç gün oruç tutmak
II. Altı fakiri doyurmak
III. Bir küçükbaş hayvan kurban etmek
IV. 85 gr altını sadaka vermek
Yukarıdakilerden hangileri hac için ihrama giren bir kimsenin geçerli bir mazeret sebebiyle tıraş olması halinde kefaret olarak yapacağı eylemlerdir?

I, II

II, III

III, IV

I, II, III

I, II, III, IV

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 71

Bir kimsenin bir işi yapıp yapmaması veya bir olayın doğru olup olmaması konusundaki söylediği sözünü Allah’ın adını ve sıfatını zikrederek kuvvetlendirmesini ifade eden terim aşağıdakilerden hangisidir?

İtikâf

Mubah

Keffâret

Yemin

Sadaka

Açıklama:

Yemin, kişinin, bir işi yapıp yapmaması veya bir olayın doğru olup olmaması konusunda söylediği sözünü Allah’ın adını ya da onun bir sıfatını öne sürerek kuvvetlendirmesi anlamına gelmektedir. Söz gelimi “Vallahi beş liraya aldım”; “Vallahi ve billahi bir daha onun evine girmem!”; “Rahim olan Allah’a andolsun ki bir daha sigara içmeyeceğim!” gibi cümleler birer yemindir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi kasem suretiyle Allah adına yapılan bir yemin ifadesi değildir?

Tallahi

Allah şahidimdir ki

Şerefim üzerine and içerim

Aziz olan Allah hakkı için

İzzet-i ilahiyye hakkı için

Açıklama:

Şerefim üzerine and içerim" yemin değildir, çünkü Allah'ın adı veya sıfatları adına yapılmamıştır. Allah'tan veya O'nun isimlerinde yahut da O'nun sıfatlarından başka şey üzerine yemin etmek, câiz değildir, edilirse yemin hükmünde olmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Geçmiş veya şimdiki zamana ait bir iş üzerine bilerek yalan yere yemim etmek hangi yemin çeşidine girer?

Yemin-i Ğamûs

Yemin-i Keffaret

Yemin-i Mün‘akide

Yemin-i Lağv

Yemin-i Muaccel

Açıklama:

Yalan yemin (Yemin-i Ğamûs): Geçmişte veya şimdiki zamanda meydana gelen bir olay hakkında bile bile ve kasten yapılan yalan yemindir. Borcunu ödemediğini apaçık bilen bir kimsenin “Vallahi ödedim”; hırsızlık yapan birisinin “Vallahi ben çalmadım” demesi böyledir. Göz göre göre yalan yere yemin etmek büyük günahtır. Nitekim büyük günahları haber veren Hz. Peygamber “el-yeminü’l-ğamûs”ü bunlar arasında saymış ve bile bile yalan yere yaptığı yeminle insanların haklarını kaybetmelerine sebep olan kimselerin kıyamet gününde Allah’ın gazabıyla karşılaşacakları uyarısında bulunmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 74

“Vallahi borcumu bugün ödeyeceğim” gibi bir vakitle kayıtlı olan yemin türü aşağıdakilerden hangisidir?

Fevr yemini

Muvakkat yemin

Yanlışlıkla yapılan yemin

Yalan yemin

Mutlak yemin

Açıklama:

Muvakkat yemin: Bir vakitle kayıtlı olan yemindir. Mesela “Vallahi borcumu bugün ödeyeceğim; bu evi ay sonuna kadar senden başkasına satmayacağım; bu yıl içinde seninle evleneceğim” gibi yeminler belli bir vakte bağlandığı için muvakkat sayılırlar. Bu tür yeminlerin bağlayıcılığı, söz konusu vakitle sınırlıdır. Dolayısıyla belirlenen vakit bitmeden yemine muhalefet edilirse keffâret gerekir; vaktin bitimiyle yeminin hükmü de sona erer.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Keffâretler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Dinen yükümlü sayılanların sorumluluğundadırlar.

İşlenen suçun vebalini bütünüyle ortadan kaldırmazlar.

Sadece Müslümanları ilgilendirirler.

Ceza ehliyeti taşıyan akıllı ve ergin kişiler keffâret ödemezler.

Bunlar tevbe, istiğfar ve helalleşmenin yerini tutamazlar.

Açıklama:

Keffâretler, dinen yükümlü sayılanların sorumluluğundadırlar. Yani ceza ehliyeti taşıyan akıllı ve ergin kişiler keffâret öderler.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdaki yemin türlerinden hangisi keffâret sorumluluğu doğurur?

Yemin-i Ğamûs

Yemin-i Keffaret

Yemin-i Muaccel

Yemin-i Lağv

Yemin-i Mün‘akide

Açıklama:

Yerine getirilmesi kesin olarak kararlaştırılmış yemin anlamına gelen mün‘akid yemin, gelecekte gerçekleşmesi mümkün olan bir eylem üzerine yapılır. Mesela “Vallahi borcumu yarın ödeyeceğim”; “Vallahi bu eve bir daha ayak basmayacağım”, “Bundan sonra onunla konuşursam karım benden boş olsun” gibi yeminler mün‘akid sayılır. Çünkü yemine bağlanan eylemler yani borcu ödemek, eve girmek ve konuşmak, hem gerçekleştirilmesi mümkün hem de gelecek ile ilgili eylemlerdir. Söylenen hususların yerine getirilmemesi halinde yemin bozulmuş olur ve keffâret gerekir. Kendisine sadık kalınmayan mün‘akid yemin, keffâret sorumluluğu doğurur. Yani gelecek zamanda bir şeyin yapılması ya da yapılmaması yemini edilir de bunun gereği yerine getirilmezse keffâret (keffâret-i yemin) söz konusu olur.

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi yemin keffâreti için söz konusu olamaz?

Bir kölenin azadı

Altmış fakirin sabahlı akşamlı doyurulması

On fakirin giydirilmesi

Üç gün oruç tutulması

On fakirin doyurulması

Açıklama:

Altmış fakirin sabahlı akşamlı doyurulması oruç kefaretine girmektedir. Bundan dolayı yemin kefareti içinde yer almaz.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi oruç bozma keffâreti durumunda yapılması gerekir?

Üç gün oruç tutulması

Kurban kesilmesi

Sadaka verilmesi

Altmış fakirin sabahlı akşamlı doyurulması

On fakirin giydirilmesi

Açıklama:

Ramazan orucunun mazeretsiz ve kasıtlı olarak bozulması keffâreti gerektirir. Keffâret-i savm diye isimlendirilen bu cezanın kaynağı Sünnet’tir. Ramazan orucunu tutarken eşiyle bilerek ve isteyerek cinsel ilişkide bulunan bir sahabiye Hz. Peygamber önce bir köle azad etmesini, bunu yapacak gücü yoksa iki ay ara vermeden oruç tutmasını, bunu da yapamayacaksa altmış fakiri sabahlı akşamlı doyurmasını emretmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdaki keffâret türlerinden hangisinde peşpeşe iki (kamerî) ay oruç tutmak hükmü bulunmaktadır?

Haccın Kurallarını İhlâl Keffâreti

Hayızlı Eşle Cinsel İlişki Keffâreti

İhram Yasaklarını İhlâl Keffâreti

Yemin Keffâreti

Adam Öldürme Keffâreti

Açıklama:

Hataen veya kazâen adam öldürmelerde öldürülenin ailesine verilecek diyet cezası yanında bir de keffâret vardır. Keffâret-i katl olarak isimlendirilen bu sorumluluk, önce bir Müslüman köleyi hürriyetine kavuşturmak; eğer bu yapılamıyorsa iki kamerî ay peşpeşe oruç tutmakla yerine getirilir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Hac için ihrama giren kimse geçerli bir mazeret sebebiyle tıraş olmak zorunda kalsa hangi keffâret söz konusu olur?

Altı fakirin doyurulması

İki kamerî ay peşpeşe oruç tutulması

Sadaka verilmesi

Bir köle azadı

Altmış fakirin sabahlı akşamlı doyurulması

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 81

Kurban ibadetiyle sorumlu olmak için aranan zenginlik şartıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Zekât ve fıtır sadakasında aranan zenginlik ölçüsünden farklıdır.

Sahip olunan malın nâmî/artıcı olması şart değildir.

Sahip olunan malın üzerinden bir kamerî yılın geçmiş olması gerekir.

Kişinin borçlarından ve aslî ihtiyaçlarından başka bir aylık geçimliğine sahip olması gerekir.

Zenginliğin en az bir yıl sürmesi gerekir.

Açıklama:

Yeminlerin çeşitlerini, şartlarını ve hükümlerini belirtebileceksiniz.
Sahip olunan malın nâmi olması zekatta söz konusu iken burada değildir. Bu yüzden B seçeneği doğrudur.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi yapılması gerekenler bakımından oruç bozma keffâretiyle aynıdır?

Hayızlı eşle cinsel ilişki keffareti

Yemin keffareti

İhram yasaklarını ihlal keffareti

Zıhar keffareti

Adam öldürme keffareti

Açıklama:

Yemin ve keffâretin ibadet kavramıyla ilişkisini kurabileceksiniz.
Zıhar keffareti ile oruc keffareti aynıdır.

Doğru Cevap: D

Ünite 10

Soru 1

Bazı fakihler tarafından oluşturulmuş olan “Eşyada aslolan, mubah oluştur” kuralı ile aşağıdakilerden hangisine işaret edilir?

Haram alanının genişliğine

Helal alanının genişliğine

Allah'ın sınırlarına

Sünnetlerin geçerliliğine

Hadislerin doğruluğuna

Açıklama:

Bazı fakihler tarafından oluşturulmuş olan “Eşyada aslolan, mubah oluştur” kuralı ile helallerin prensip olarak geniş bir alan olarak bırakıldığına işaret edilir. Doğru cevap B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 2

Haram kılınan şeyin haramlığına inanılması ve bu hükmün dinin bir parçası olduğunun kabul edilmesi aşağıdakilerden hangisiyle ilgilidir?

Haramın imani yönü

Haramın ameli yönü

Haramın hukuki sonucu

Haramın yaptırımı

Haramın meşruiyeti

Açıklama:

Haram kılınan şeyin haramlığına inanılması ve bu hükmün dinin bir parçası olduğunun kabul edilmesi haramın imani yönüyle ilgilidir. Doğru cevap A'dır

Doğru Cevap: A

Soru 3

Evlenmesi haram kılınan yakınlardan biriyle yapılan evliliğe, meşru evliliğe bağlanan mirasçılık ve nesebin sübutu gibi sonuçlar bağlanamaz. Bu ifadeyle aşağıdakilerden hangisine atıf yapılır?

Haramın meşruiyeti

Haramın yaptırımı

Haramın imani yönü

Haramın ameli yönü

Haramın hukuki sonucu

Açıklama:

Evlenmesi haram kılınan yakınlardan biriyle yapılan evliliğe, meşru evliliğe bağlanan mirasçılık ve nesebin sübutu gibi sonuçlar bağlanamaz ifadesi haramların doğuracağı hukuki sonuca işaret eder. doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi dolaylı harama girer?

Leş eti yemek

Kan içmek

Zina

Faiz

Kasıtlı cinayet

Açıklama:

Faiz özü itibariyle değil vasfı itibariyle kötülük barındırıp zararlı sonuçlar doğurduğu için dolaylı haramlar arasındadır. Doğru cevap D'dir

Doğru Cevap: D

Soru 5

Şiddetli açlık durumunda hayatî tehlikeyi atlatıp ölümden kurtulmak için domuz eti veya meyte gibi haram gıdaları kullanmak aşağıdakilerden hangisiyle izah edilir?

Terfih ruhsatı

Mubahlık

Sünnetlik

Iskat ruhsatı

İbâha-i şer’iyye

Açıklama:

Şiddetli açlık durumunda hayatî tehlikeyi atlatıp ölümden kurtulmak için domuz eti veya meyte gibi haram gıdaları kullanmak Iskat yani zaruret veya genişlik olarak da bilinen ruhsatla açıklanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi İbaha-i Akliyye'nin özelliklerinden biridir?

Hadislere bakılması

Akılla karar verilmesi

Ayetlere bakılması

Dinen değinilen konular olması

Hududullah'a bakılması

Açıklama:

İbaha-i Akliyye'nin özelliği akılla ulaşılması ve dini kaynaklarda bahsinin geçmemesidir. Doğru cevap B'dir

Doğru Cevap: B

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi eti haram olan kara hayvanlarından değildir?

Oğlak

Yılan

Akrep

Aslan

Kaplan

Açıklama:

Oğlak eti haram değil helaldir. Doğru cevap A'dır

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdaki kuşlardan hangisinin eti helaldir?

Kartal

Bıldırcın

Şahin

Akbaba

Doğan

Açıklama:

Pençesiyle avlanan yırtıcı kuşların eti haramdır. Dolayısıyla bıldırcın helal kuşlardandır, doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisinin hiçbir şarta bakılmaksızın en kuvvetli haramlardandır?

Hayvan döğüştürme

Müzik dinleme

Tavla oynama

Evde hayvan bakmak

Müzik aleti çalmak

Açıklama:

Hayvan dövüştürme sadece zevk ve eğlenceden ibaret zalimce bir eylem olduğu için şartsız şekilde haramdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi, aile ve cinsel yaşamla ilgili helal-haram kapsamına girmez?

Kürtaj

Geçici Evlilik

Şarkı-türkü söylemek

Muharremat

Cinsel Yasaklar

Açıklama:

Şarkı veya türkü söylemek dinlenme ve eğlence alanındaki helaller ve haramlar kapsamına girmektedir. Doru cevap C'dir

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi” Haram” terimi yerine kullanılabilecek ifadelerden biri değildir?

Hazr

Mahzûr

Musîbet

Muharram

Memnû

Açıklama:

Haramlık durumuna “hurmet”, haram kılmaya “tahrîm”, haram kılınan fiile veya nesneye de “haram” adı verilir. Muharram, hazr, mahzûr, memnû, menhiyyun anh terimleri de, haram terimi yerine kullanılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi İslâm dininin kesin haram kabul ettiği ve yasakladığı fiillerden biri değildir?

Allah’a şirk koşmak

Adam öldürmek

Alkollü içki içmek

Birine gönül vermek (sevmek)

Kumar oynamak

Açıklama:

Allah’a şirk koşmak, ana-babaya karşı gelmek, başkasının malını haksız yere yemek, hırsızlık yapmak, eksik ölçüp tartmak, adam öldürmek, evlilik dışı cinsel ilişki (zina), alkollü içki içmek, kumar oynamak, yalan söylemek, İslâm dininin kesin haram kabul ettiği ve yasakladığı bazı fiillerdir. Haram kılınan fiiller, mutlaka özünde veya vasfında bireysel ya da toplumsal bir kötülük ve zarar barındırır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi özünde zarar ve kötülük içerdiklerinden dolayı, yapısı açısından haram kılınmış fiillerden biri değildir?

Yalan söylemek

Faiz yemek

Murdar et yemek ve satmak

Alkollü içki içmek

Kasıtlı cinayet

Açıklama:

Özünden haramlar; dinin beş temel amacı olan can, akıl, din, nesil ve malın korunmasını birinci dereceden hedefleyen yasaklardır. Bu tür haramlara “doğrudan/temelden/sürekli haram” da denebilir. Kasıtlı cinayet, zina, hırsızlık, başkasının malını haksız yere yemek, alkollü içki içmek veya uyuşturucu kullanmak, yalan söylemek, meyte (murdar et, leş) yemek ve satmak, evlenme yasağı bulunanlarla evlenmek gibi. Bu fiiller, özünde zarar ve kötülük içerdiklerinden dolayı, yapısı açısından haram kılınmışlardır... Riba (faiz) veya fâsit şart içeren satış;
başkasının malını rızasız almak gibi. Bu fiiller, özünde zarar ve kötülük
içerdiklerinden dolayı değil, vasfından dolayı haramdır

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi haram fiili işlemekten sakınmayanlar için kullanılan bir terimdir?

Mekruh

Mubah

Fâsık

Adil

Mahzur

Açıklama:

Dinen yasaklanmış haram fiillerden kesinlikle uzak durulması gerekir. Haram fiili işlemekten sakınanlara “âdil”, işleyenlere ise “fâsık, âsî, günahkâr” denir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi özünde zarar ve kötülük içerdiklerinden dolayı değil, vasfından dolayı haram olan fiillerdendir?

Başkasının malını rızasız almak

Evlenme yasağı bulunanlarla evlenmek

Uyuşturucu kullanmak

Zina

Hırsızlık

Açıklama:

Dolaylı haramlara “vasfından dolayı/geçici haram” da denebilir. Dolaylı haramlar; dinin beş temel amacı olan can, akıl, din, nesil ve malın korunmasını genelde ikinci, bazen birinci dereceden hedefleyen yasaklardır. Riba (faiz) veya fâsit şart içeren satış; başkasının malını rızasız almak gibidir. Bu fiiller, özünde zarar ve kötülük içerdiklerinden dolayı değil, vasfından dolayı haramdır. Bu haramlık, haram bir fiile bitişik olması veya harama sebebiyet vermesi gibi dış bir durum dolayısıyla ortaya çıkar.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Haramlar, günahın ve bireye ya da topluma verdiği zararın ağırlığı açılarından farklı derecededir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi en büyük haramdır?

Zina etmek

Kibir ve ucub etmek

Bir lokma miktarı çalmak

Allah’a şirk koşmak

Farzları terk etmek

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 17

Kur’ân-ı Kerim’de doğrudan, açık ve kesin biçimde etinin yenmesi yasaklanan tek hayvan türü aşağıdakilerden hangisidir?

Tavşan

Eşek

Keçi

Domuz

Geyik

Açıklama:

Domuz etinin ve yağının yenmesi haramdır. Kur’ân-ı Kerim’de doğrudan, açık ve kesin biçimde etinin yenmesi yasaklanan tek hayvan türü domuzdur (el-Bakara 2/172-173; el-Mâide 5/3; el-En‘âm 6/145; en-Nahl 16/115). Hz. Peygamber (s.a.) de bu yasağı pek çok hadisinde teyid etmiştir (Buhârî, “Büyu”, 112; Ebû Dâvûd, “Büyu”, 66; Tirmizî, “Büyu”, 61).

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi Müslüman erkek veya kadın giyiminin temel ilkeleri arasında yer almaz?

Dışarıda, erkeğin göbekle diz kapağı arası kapalı olması

Modeli belirli standart elbise tipi olması

Giysinin şeffaf olmaması

Avret denilen yerlerin örtülü olması (tesettür)

Kendi cinsiyetine özgü giysilerin giyilmesi

Açıklama:

Müslüman erkek veya kadının giyim-kuşamında örtülmesi gereken yerler, doğrudan ayet ve hadislerle belirlenmiştir. Bu, dışarıda erkeğin göbekle diz kapağı arası, kadının ise el, ayak ve yüz dışındaki bütün vücudunun örtülmesi şeklinde olur. Allah ve resulü, belli bir elbise modeli üzerinde durmamıştır. Gerek Hz. Peygamber, gerekse dört halife döneminde çeşitli giyim kuşamı olan topluluklar İslâm’a girmiş, fakat bunların hiçbirine modeli belirli standart elbise tipi öngörülmemiştir. Elbiselerin temel özelliği, avret denilen yerleri örtücü nitelikte olmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi dinlenmek ve eğlenmek için tavla, satranç, kâğıt, domino, okey gibi oyunları oynamanın mubah (serbest) olabilmesi şartlarından değildir?

Oynanan oyundan elde edilen gelirle borç ödemek

Vakit israfına varan alışkanlık ve düşkünlük haline getirmemek

Oyun esnasında dilini kötü sözden korumak

Namazın geçmesine veya gecikmesine sebep olmama

Hiçbir menfaat beklememek

Açıklama:

Sadece dinlenmek ve eğlenmek için tavla, satranç, kâğıt, domino, okey gibi oyunları oynamanın mubah (serbest) olabilmesi için dört şart vardır: Namazın geçmesine veya gecikmesine sebep olmamak, hiçbir menfaat beklememek; kumar oynayarak kazanç elde etmek istendiği takdirde, kesinlikle haramdır, oyun esnasında dilini kötü sözden korumak, normal dinlenme ve eğlenme ölçülerini aşarak vakit israfına varan alışkanlık ve düşkünlük haline getirmemek. Bu sayılan şartlar, dinlenme ve eğlenme amaçlı bütün oyunlar için geçerlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi haram nesneyle tedavi şartlarından biri değildir?

Zaruret prensibi dolayısıyla kullanılmalı

Tedavi için her türlü şartta, her ilaç kullanılabilir

Uzmanlığına güvenilir bir doktor tarafından tavsiye edilmiş olmalı

Yerine geçecek helal bir ilaç olmamalı

Kullanılmadığı takdirde, sağlığı tehdit eden gerçek bir hastalık bulunmalı

Açıklama:

Bu hadislere göre, sarhoşluk veren içkilerin olağan durumlarda tedavide kullanılması haramdır. Başkası bulunmadığı için içki veya alkollü ilâç, zaruret prensibi dolayısıyla kullanılabilir. Konuyla ilgili ayet ve hadislerin bir bütün olarak değerlendirilmesine göre, haram nesneyle tedavi için, şu şartlar bulunmalıdır: kullanılmadığı takdirde, sağlığı tehdit eden gerçek bir hastalık bulunmalı, yerine geçecek helal bir ilaç olmamalı, uzmanlığına güvenilir bir doktor tarafından tavsiye edilmiş olmalı.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Dinin temel amacı, aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

İnsanı hem dünyada hem de âhirette mutluluğa götüren yolları göstermektir

İnsanı dünyada mutluluğa götüren yolları göstermektir

İnsanı âhirette mutluluğa götüren yolları göstermektir

İnsanı Cehennem azabından korumanın yollarını göstermektir

İnsanın ebedi hayatta Cennete gitmesinin yollarını göstermektir

Açıklama:

Dünya ve âhiret mutluluğunu elde edebilmek Allah'ın rızasını kazanmaya, hayatını ve insani ilişkilerini O'nun istediği doğrultuda düzenlemeye bağlıdır. Yüce Allah bu konuda insan aklına rehberlik ederek, vahiy adı verilen özel bir iletişim yoluyla rızasının nasıl kazanılacağının yolunu göstermiştir. Bu yolun adı en genel anlamıyla dindir. Dinin temel amacı, insanı hem dünyada hem de âhirette mutluluğa götüren yolları göstermektir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Fıkıh bilginleri, helal ve haramlarını belirken ve bunlar ile ilgili genel ilkeleri oluştururlarken neleri dikkate alarak incelemişlerdir?

İlgili hadisleri ve Kur'anı

İlgili ayetleri, hadisleri ve dinin genel hedeflerini

İlgili ayetleri ve hadisleri

Kur'anı ve dinin genel hedeflerini

İlgili Ayetleri,Hadisleri ve o günün koşullarını

Açıklama:

Fıkıh bilginleri, ilgili ayetleri, hadisleri ve dinin genel hedeflerini dikkate alarak helal ve haramları belirlemeye çalışmış bunlarla ilgili genel ilkeler de oluşturmuşlardır. Fıkıh kitaplarında bu konular daha çok “Kerâhiye ve istihsan” veya “Hazr ve ibâha” gibi özel başlıklar altında ele alınmaktadır. Bu bölümlerde yiyecek, içecek, giyim-kuşam, insanlar arası ilişkiler gibi pek çok konuda helal ve haram hususlar ele alınmaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerde verilen kavramlardan hangisi ''Haram'' yerine kullanılamaz?

Mahzûr

Memnû

Hurmet

Hazr

Muharram

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 24

Hanefi mezhebinin İslam Hukukçularına göre ''Haram'' ile ilgili olarak aşağıdaki seçeneklerden hangisi yanlıştır?

Özünde veya vasfında bir kötülük ve zarar bulunmak,

Ayetle, mü- tevatir veya meşhur sünnetle ve aynı zamanda da kesin ve bağlayıcı bir ifadeyle yasaklanmış olmak,

Yasaklığ ı kesin bir delille sabit olmak,

Zannî delil sayılan ve kesin bilgi ifade etmeyen haber-i vâhid ile de sabit olabilir.

Delâlet açısından kesin bir ifadeyle yasaklanmak.

Açıklama:

Özündeki veya vasfındaki bir kötülükten dolayı, kesin bir delille ve açık/bağlayıcı bir ifadeyle yapılmaması istenen fiillere haram denir. Tanımdaki unsurlar çok önemlidir: 1- Özünde veya vasfında bir kötülük ve zarar bulunmak, 2- Yasaklığ ı kesin bir delille sabit olmak, 3- Delâlet açısından kesin bir ifadeyle yasaklanmak. Bu tanıma göre, bir fiilin haram olabilmesi için kesin birer delil olan ayetle, mü- tevatir veya meşhur sünnetle ve aynı zamanda da kesin ve bağlayıcı bir ifadeyle yasaklanması gerekir. Hanefîler, haber-i vâhidle kesin ve bağlayıcı şekilde yasaklanan fiile ”tahrîmen mekruh”, kesin ve bağlayıcı olmayan yasaklamaya ise “ten- zîhen mekruh” adını verirler. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdaki seçeneklerde verilenlerden hangisi ''Dolaylı Haramdır'' ?

Kasıtlı cinayet

Zina

Hırsızlık

Alkollü içki içmek

Başkasının malını rızasız almak

Açıklama:

Dinin ana kaynaklarının (Allah ve resulünün) özü yani mahiyeti ve varlığı açısından kötülük ve zarar içermesi dolayısıyla temelden haramlığına hükmettiği fiildir. Bu tür haramlara “doğrudan/temelden/sürekli haram” da denebilir. Kasıtlı cinayet, zina, hırsızlık, başkasının malını haksız yere yemek, alkollü içki içmek veya uyuştururcu kullanmak, yalan söylemek, meyte (murdar et, leş) yemek ve satmak, evlenme yasağı bulunanlarla evlenmek gibi. Bu fiiller, özünde zarar ve kötülük içerdiklerinden dolayı, yapısı açısından haram kılınmışlardır. Özünden haramlar; dinin beş temel amacı olan can, akıl, din, nesil ve malın korunmasını birinci dereceden hedefleyen yasaklardır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Özünden haramlar; dinin beş temel amacını korumaya yöneliktir. Alkollü içkilerin haram kılınması dinin beş temel amacından hangisini korumaya yöneliktir?

Aklın

Dinin

Nesilin

Canın

Malın

Açıklama:

Özünden haramlar; dinin beş temel amacı olan can, akıl, din, nesil ve malın korunmasını birinci dereceden hedefleyen yasaklardır. Söz gelimi alkollü içkilerin haram kılınması, özündeki sarhoş edicilik dolayısıyladır ve akıl sağlığını korumaya yöneliktir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İslam Dinine göre ''Günah'' sayılmaz ve yapılmasına izin verilir?

Öldürülme veya bir uzvun yok edilmesi baskı ve tehdidiyle zorlanma durumunda, başkasının malını telef etme,

Şiddetli açlık durumunda hayatî tehlikeyi atlatıp ölümden kurtulmak için domuz eti yeme.

Baskı altında orucunu bozma,

İhramlıyken hac yasağını işleme,

Hayati tehlike oluşturan açlık durumunda izinsiz olarak başkasının malından yeme,

Açıklama:

İkrah altında yani öldürülme veya bir uzvun yokedilmesi baskı ve tehdidiyle zorlanma durumunda, başkasının malını telef etme, baskı altında orucunu bozma, ihramlıyken hac yasağını işleme ve hayati tehlike oluşturan açlık durumunda izinsiz olarak başkasının malından yeme gibi. Bu ruhsat, hakikat anlamında ruhsat denmesini en çok hakeden özelliktedir. Bu tür ruhsatta, yükümlünün önünde azîmeti veya ruhsatı seçmek gibi iki çözüm yolu bulunmakta, ama ruhsat yolunu seçmek bir genişlik sağlamaktadır. Mükellef, azîmet hükmüne uymak ile ruhsattan yararlanmak arasında serbest bırakılır. Bununla birlikte azîmeti tercih ederek ruhsatın kullanılmaması evlâdır, ecir ve sevap kazandırır.
Haram (azîmet) hükmü ve onun sebebi ortadan kalkan ruhsattır. Şiddetli açlık durumunda hayatî tehlikeyi atlatıp ölümden kurtulmak için domuz eti veya meyte gibi haram gıdaları kullanmak; boğaza takılan bir lokmayı başka bir sıvı bulamayınca şarap içerek hareket ettirmek örnek olarak hatırlanabilir. Buna mecâzî ruhsat da denir. Burada, artık tek seçenek vardır, o da ruhsatı kullanmaktır; ruhsat, azîmet olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Eti yenen bir hayvanla eti yenmeyen bir hayvanın çiftleşmesinden doğan Melez hayvanların etlerinin yenip yenmeyeceği konusundaki İslamiyetin Hanefî mezhebinin görüşü nedir?

Doğan yavrunun babasına tâbi olduğunu dolayısı ile baba yeniyorsa yavruda yenir,

Doğan yavrunun anne ve babasından birisi yeniyorsa yavruda yenir,

Doğan yavrunun annesine tâbi olduğunu dolayısı ile anne yeniyorsa yavruda yenir,

Baba veya anneden birinin etinin bile yenmemesi yavrunun etinin de yenmemesini gerektirir,

Yavru melez olacağı için ,anne ve babasına bakılmaz eti yenile bilir.

Açıklama:

Eti yenen bir hayvanla eti yenmeyen bir hayvanın çiftleşmesinden doğan hayvanların etlerinin yenip yenmeyeceği tartışmalıdır. Hanefîler ve Mâlikîler, doğan yavrunun annesine tâbi olduğunu belirtirler. Dolayısıyla, örneğin at ile eşeğin çiftleşmesinden doğan katır, hüküm itibariyle annesine bağlıdır.
Şâfiîler ve Hanbelîler ise, baba veya anneden birinin etinin yenmemesinin yavrunun etinin haramlığı için yeterli olduğu görüşündedirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

''Deniz hayvanlarından yalnızca bütün türleriyle balık helaldir. Kendiliğinden ölmüş ve su üzerine çıkmış balıklar yenmez.'' Bu görüş aşağıdaki mezheplerden hangisine aittir?

Şâfiîler

Hanbelîler

Caferiler

Hanefîler

Mâlikîler,

Açıklama:

Hanefîlere göre, deniz hayvanlarından yalnızca bütün türleriyle balık helaldir. Kendiliğinden ölmüş ve su üzerine çıkmış balıklar yenmez, çünkü el-Mâide 5/3 ve diğer ayetlerde geçen meyte (:leş) kavramı, balıklar için de geçerlidir. Dalga, taş, buzlar arasına sıkışma, havasızlık, suyun çok sıcak ya da soğuk oluşu, suyun çekilmesi, avlanma, başına sert cisimle vurma gibi sebeplerle ölen balıklar yenir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdaki seçeneklerden hangisi İslam dinine göre dinlenme ve eğlenme amaçlı bütün oyunlar için serbest olma koşullarından biri değildir?

Namazın geçmesine veya gecikmesine sebep olmamak,

Hiçbir menfaat beklememek;

Oyun esnasında dilini kötü sözden korumak,

Normal dinlenme ve eğlenme ölçülerini aşarak vakit israfına varan yol açmamak

Farklı cinsten biriyle eğlence amaçlı bir oyunda tek başına yer almak

Açıklama:

Sadece dinlenmek ve eğlenmek için tavla, satranç, kâğıt, domino, okey gibi oyunları oynamanın mubah (serbest) olabilmesi için dört şart vardır:
- Namazın geçmesine veya gecikmesine sebep olmamak,
- Hiçbir menfaat beklememek; kumar oynayarak kazanç elde etmek istendiği takdirde, kesinlikle haramdır,
- Oyun esnasında dilini kötü sözden korumak,
- Normal dinlenme ve eğlenme ölçülerini aşarak vakit israfına varan alışkanlık ve düşkünlük haline getirmemek.
Bu sayılan şartlar, dinlenme ve eğlenme amaçlı bütün oyunlar için geçerlidir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

“Dinin insan için koyduğu yasaklar ‘____________’, müdahale etmeden insanı serbest bıraktığı geniş kısım ise ‘___________’ oluşturmaktadır.” Verilen cümledeki boşluklara sırayla hangi sözcüklerin getirilmesi uygundur?

Dua ve tevekkül alanına

Günah ve sevap alanına

Haram ve helal alanına

Farz ve sünnet alanına

Vacip ve mekruh alanına

Açıklama:

Dinin insan için koyduğu yasaklar “haram alanı”nı, müdahale etmeden insanı serbest bıraktığı geniş kısım ise “helal alanı”nı oluşturmaktadır. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Özündeki (aslındaki) veya vasfındaki bir kötülükten dolayı kesin bir delile ve açık/bağlayıcı bir ifadeyle yapılmaması istenen fillere verilen ad hangi seçenekte doğru olarak gösterilmiştir?

Şirk

Beddua

Sapkınlık

Helal

Haram

Açıklama:

Özündeki (aslındaki) veya vasfındaki bir kötülükten dolayı, kesin bir delille ve açık/bağlayıcı bir ifadeyle yapılmaması istenen fiillere haram denir. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Bir eylemin haram sayılabilmesi için aşağıdaki unsurlardan hangisinin kesinlikle olması gerekir?

Yapılan fiilin herkes tarafından aykırı sayılması

Fiilin tüm toplumu ilgilendiren bir olay olması

Gerçekleştirilen eylemin herkesçe kınanması

Eylemin özünde kötülük ve zarar bulunması

Eylemin menfi sonuçlar doğurması

Açıklama:

Bir fiilin haram sayılabilmesi için şu üç unsurun mevcut olması gerekir: 1- Özünde veya vasfında bir kötülük ve zarar bulunmak, 2- Yasaklığı kesin bir delille sabit olmak, 3- Delâlet açısından kesin bir ifadeyle yasaklanmak. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Aşağıda verilen seçeneklerden hangisinde İslam'ın haram kabul ettiği ve yasakladığı bir eylem değildir?

Zina yapmak

Ana-babaya asi olmak

Adam öldürmek

Hırsızlık yapmak

Sağlık için saç ektirmek

Açıklama:

Allah’a şirk koşmak, ana-babaya karşı gelmek, başkasının malını haksız yere yemek, hırsızlık yapmak, eksik ölçüp tartmak, adam öldürmek, evlilik dışı cinsel ilişki (zina), alkollü içki içmek, kumar oynamak, yalan söylemek, İslâm dininin kesin haram kabul ettiği ve yasakladığı bazı fiillerdir. Saç Ektirmek ve Peruk Takmak: Hz.Peygamber’in yasakladığı ve lânetlediği
şeylerden birisi de, saçı dökülen veya dökülmeyen kimselerin başlarına başkalarının saçlarını koymaları veya bunları eklemeleridir (Buhârî, “Libâs”, 83, 85; Müslim, “Libâs”, 115, 117, 119). Saç takma ve eklemede, hem doğal şekli değiştirmek, hem de karşısındakini yanıltmak, ona genç görünmek vardır ki, İslâm bunları hoş görmemiştir. Bununla birlikte kellik ve
dazlaklıktan ağır psikolojik rahatsızlık duyanların saç ektirmesi, bir tür tedavidir, yasak kapsamına girmez. Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 35

“Dinin ana kaynaklarından (Allah ve resülunun) özü/mahiyeti açısından değil, vasfı açısından kötülük ve zarar içermesine dayanarak dış bir unsur dolayısıyla haramlığa hükmettiği fiildir.” Verilen tanımda bahsedilen haram türünün örneği aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru bir şekilde verilmiştir?

Alkollü içki içmek

Riba içeren satış

Hırsızlık

Kasti cinayet işlemek

Meyte yemek

Açıklama:

Dinin ana kaynaklarının (Allah ve resulünün) özü yani mahiyeti ve varlığı açısından kötülük ve zarar içermesi dolayısıyla temelden haramlığına hükmettiği fiildir. Bu tür haramlara “doğrudan/temelden/sürekli haram” da denebilir. Kasıtlı cinayet, zina, hırsızlık, başkasının malını haksız yere yemek, alkollü içki içmek veya uyuştururcu kullanmak, yalan söylemek,
meyte (murdar et, leş) yemek ve satmak, evlenme yasağı bulunanlarla evlenmek gibi. Dinin ana kaynaklarının (Allah ve resulünün) özü/mahiyeti açısından değil, vasfı açısından kötülük ve zarar içermesine dayanarak dış bir unsur dolayısıyla haramlığına hükmettiği fiildir. Bu tür haramlara, “vasfından dolayı/geçici haram” da denebilir. Dolaylı haramlar; dinin beş temel amacı olan can, akıl, din, nesil ve malın korunmasını genelde ikinci, bazan birinci dereceden hedefleyen yasaklardır. Riba (faiz) veya fâsit şart içeren satış; başkasının malını rızasız almak gibi. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Haramlar, günahın ve bireyin ya da topluma verdiği zararın ağırlığı nispetinde farklı derecededir. Bu derecelendirme ayet ve hadislerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu yapılmaktadır. Bu bağlamda, İslam dininde kabul edilen en büyük haram hangisidir?

Kumar oynamak

Yalan söylemek

İftira atmak

Cinayet işlemek

Allah’a şirk koşmak

Açıklama:

Allah’a şirk koşmak: Amaçlarına göre haramlar tasnifinde geçtiği üzere, İslâm dininin tevhid ve tenzih eksenli inanç sistemine uygun bir Müslüman kişiliği oluşturma amacıyla, bazı haramlar belirlenmiştir. Bu çerçevedeki en büyük haram, Allah’a şirk koşmaktır. Doğru cevap E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Aşağıda verilen kavramlardan hangisinin helal kavramıyla herhangi bir anlamsal bağı bulunmamaktadır?

Zaruri

Caiz

Mutlak

Bağsız

Olağan

Açıklama:

Helal terimi, mubah teriminin eş anlamlısıdır. Mubah için, ayrıca “hıll (bağlanmamış/yasaklanmamış/bağsız), mutlak (serbest), câiz (olağan)” terimleri de kullanılır. Doğru cevap A şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Deniz hayvanlarından yalnızca balığın helal olduğunu savunan mezhep ya da mezhepler aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Malikiler

Şafiiler

Hanefiler

Hanbeliler

Hanefi ve Hanbeliler

Açıklama:

Yalnızca Balık Helaldir Görüşü: Hanefîlere göre, deniz hayvanlarından yalnızca bütün türleriyle balık helaldir. Kendiliğinden ölmüş ve su üzerine çıkmış balıklar yenmez, çünkü el-Mâide 5/3 ve diğer ayetlerde geçen meyte (:leş) kavramı, balıklar için de geçerlidir. Dalga, taş, buzlar arasına sıkışma, havasızlık, suyun çok sıcak ya da soğuk oluşu, suyun çekilmesi,
avlanma, başına sert cisimle vurma gibi sebeplerle ölen balıklar yenir. Balık dışındaki deniz hayvanları, ya iğrençtir (habâis), ya da boğazlanmadığı için leş (:meyte) sayılır. Ayrıca Hanefîler, temel ilke ve ölçütleri dikkate alarak, diğer gıdalar konusunda olduğu gibi, deniz gıdaları konusunda da, beslenme ve sağlık açısından gıdaların temiz ve yararlı oluşunu dikkate alarak, ihtiyatı tercih etmişlerdir. Bu yaklaşım, sadece lafızlara takılıp kalmama, daha derinlere nüfuz etme yönüyle çok daha isabetlidir. Hanefîler, habâis (pis, iğrenç) yorumu yaparken, görünüşlerinden çok, gıda niteliklerine bakar. Deniz ürünleri genellikle güzel görüntüye sahip olmakla birlikte, bazılarını kimi insanlar, kültürel etkenler dolayısıyla iğrenç ve korkunç bulabilirler. Ama bu göreli durum yerine, gıda niteliklerine bakmak daha düzgün bir değerlendirme olur. Doğru cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdaki verilen maddelerden hangisinin diğerlerine oranla haram kabul edilip edilmeme noktasında İslam alimlerince farklı görüşler mevcuttur?

Şarap

Viski

Esrar

Sigara

Bira

Açıklama:

Sigara içmenin hükmü konusunda farklı bir takım görüşler ileri sürülmüştür. Bununla birlikte tıbben sağlığa çok zararlı olduğunun bilimsel yönden açık biçimde anlaşılması, ekonomik yönden israf olması, ailelerin nafakasını kısıtlaması, doğal ve toplumsal çevreye zararları gibi gerekçelerle, birçok âlim bu sayılanların gerçekleşmesi halinde sigara içmenin haram olduğunu söylemiştir. Doğru cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi caizdir?

Nikâhu’l-müt’a

Müslüman erkeğin Hıristiyan bir kadınla evlenmesi

Mastürbasyon

Müslüman kadının Yahudi bir erkekle evlenmesi

Müslüman erkeğin Budist bir kadınla evlenmesi

Açıklama:

Müslüman olmayanlar aynı zamanda ehli kitap da değilseler, onlarla evlenmek Müslüman erkek ve kadınlar için haramdır (bk. el-Bakara 2/221). Ehli kitap olan gayri müslimlere gelince, bunlardan kız almak câizdir yani Müslüman erkekler yahudi ve hıristiyan kadınlarla evlenebilirler (el-Mâide 5/5). Ancak Müslüman kadınlar, müşrik ve dinsizlerle vlenemeyecekleri gibi, yahudi ve hıristiyan erkeklerle de evlenemezler (bk. el-Bakara 2/221; elMümtehine 60/10). İslâm’dan önce zina ve geçici bir zaman için evlenme (nikâhu’l-müt’a)
yaygındı. İlk Müslümanları tedricen bu âdetten uzaklaştırmak ve evlenme imkânına kavuşuncaya kadar kolaylık sağlamak üzere, Hz. Peygamber geçici evliliğe izin vermiş, sonra yasaklamıştır. Sahâbenin cumhûru son yasaklamanın sürekli olduğu görüşündedir. Ayrıntısına girmeden bu çerçevede şu fiillerin haram olduğunu hatırlayalım: Yabancı birisinin avret yerine bakmak, elle boşalma (istimnâ/mastürbasyon), üreme organından başka bir yerden cinsel birleşme, adet gören kadınla cinsel ilişkiye girme, zina, homoseksüellik, lezbiyenlik/sevicilik, yabancı (nâmahrem) olan karşı cins ile baş başa kalma (halvet), hayvanla cinsel ilişki, kadınsı veya erkeksi davranışlar. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Haramlık durumunu ifade eden kelime aşağıdakilerden hangisidir?

hurmet

tahrim

haram

muharram

hazr

Açıklama:

Haram ve Helalin Tanımı
Haramlık durumuna “hurmet”, haram kılmaya “tahrîm”, haram kılınan fiile veya nesneye de “haram” adı verilir. Muharram, hazr, mahzûr, memnû, menhiyyun anh terimleri de, haram terimi yerine kullanılabilir.
Doğru seçenek A

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi bir fiilin haram olabilmesi için gerekli şartlardan değildir?

Delalet açısından kesin bir ifadeyle yasaklanması

Açık ve bağlayıcı bir ifade ile yapılmaması istenen fiiller olması

Bütün mezheplerce kabul edilen kesin bir delili olması

Özünde ve vasfında kötülük ve zarar bulunması

Yasaklığın kesin bir delil ile sabit olması

Açıklama:

Özündeki (aslındaki) veya vasfındaki bir kötülükten dolayı, kesin bir delille ve açık/bağlayıcı bir ifadeyle yapılmaması istenen fiillere haram denir. Tanımdaki üç unsur çok önemlidir: 1- Özünde veya vasfında bir kötülük ve zarar bulunmak, 2- Yasaklığı kesin bir delille sabit olmak, 3- Delâlet açısından kesin bir ifadeyle yasaklanmak. Bu tanıma göre, bir fiilin haram olabilmesi için kesin birer delil olan ayetle, mütevatir veya meşhur sünnetle ve aynı zamanda da kesin ve bağlayıcı bir ifadeyle yasaklanması gerekir. Tanımda söz konusu ettiğimiz haramın sübutundaki kesin delil arayışı, Hanefîlere göredir. Hanefîler dışındaki İslâm hukukçularının çoğuna göre ise haram, zannî delil sayılan ve kesin bilgi ifade etmeyen haber-i vâhid ile de sabit olabilir. Hanefîler, haber-i vâhidle kesin ve bağlayıcı şekilde yasaklanan fiile ”tahrîmen mekruh”, kesin ve bağlayıcı olmayan yasaklamaya ise “tenzîhen mekruh” adını verirler. Çünkü Hanefîler, haklı olarak, haram gibi çok önemli bir yasaklayıcı hüküm delilinin
Doğru seçenek C. Diğer çeldiriciler bir fiilin haram olabilmesi için gerekli şartlardandır

Doğru Cevap: C

Soru 43

Dinen kaç tür haram vardır?

Açıklama:

Haramın Türleri 233-234
Özünden Haram (haram li-zâtihî/li-aynihî)
Dolaylı Haram (haram li-ğayrihî)
Doğru seçenek B.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Haramın dereceleri açısından en büyük günah aşağıdakilerden hangisidir?

Zina etmek

Geçim korkusu ile çocuk/larını öldürmek

Namaz oruç gibi farzları terk etmek

Allah’a şirk koşmak

İftira etmek

Açıklama:

Amaçlarına göre haramlar tasnifinde geçtiği üzere, İslâm dininin tevhid ve tenzih eksenli inanç sistemine uygun bir Müslüman kişiliği oluşturma amacıyla, bazı haramlar belirlenmiştir. Bu çerçevedeki en büyük haram, Allah’a şirk koşmaktır. Komşunun hanımıyla zina etmendir. Seninle yemeğini paylaşır korkusuyla çocuğunu öldürmendir. Namaz, oruç gibi farzları terk etmek, kumar, hırsızlık, yalan, iftira, cinayet gibi fiilleri yapmak da büyük günahlar arasındadır.
Doğru seçenek D

Doğru Cevap: D

Soru 45

Haramı işlemek, zaruret veya zaruret derecesine varan ihtiyaç durumlarında bahis konusu olabilir. Yasak fiil bu halde “ruhsat” denilen istisnâî hükümle sadece ihtiyacı giderme derecesinde ve geçici olarak mubah, hatta bazen vacip (farz) hale gelebilir. Bu durumda ruhsatlar kaç türlüdür?

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 46

Kur’ân-ı Kerim’de gıdaların yenmesi, genellikle temiz-pis (tayyibât-habâis) karşıtlığıyla ele alınarak, temel ölçüt verilmiştir. Bu açıklamalara göre eti yenmeyen hayvanlar kaç kısma ayrılır?

Açıklama:

Bu açıklamalara göre, eti yenmeyen hayvanlar üç kısma ayrılabilir:
- Azı dişleriyle kapıp avlayan, parçalayan ve kendisini savunan hayvanların etleri haramdır. Domuz, kurt, ayı, arslan, kaplan, pars, maymun, sansar, sırtlan, fil, köpek, kedi, keler, tilki, gelincik gibi dört ayaklı hayvanlar bu kabildendir. Hz.Peygamber şöyle buyurmuştur: “Azı dişi olan her yırtıcı hayvanın yenilmesi haramdır.” (Müslim, “Sayd”, 15-16; Ebû Dâvûd, “Et‘ıme”, 32).
- Tırnaklarıyla kapıp avlanan ve korkunç tabiatlı olan kuşların etleri de haram veya tahrîmen mekruhtur. Kartal, akbaba, atmaca, çaylak, kuzgun, karga, yarasa, şahin gibi kuşlar bu niteliktedir. Hz. Peygamber “Pençesi ile avlanan her kuş haramdır.” buyurmuştur (Müslim, “Sayd”, 15-16; Ebû Dâvûd, “Et‘ıme”, 32) İğrenç tabiatlı olan, insana tiksinti veren hayvanların etleri de haramdır. Fare, yaban faresi, yılan, akrep, kene, kurbağa, kara ve deniz kaplumbağası, arı, karasinek, sivrisinek, köstebek, kirpi ve haşerat bunla
Doğru seçenek C

Doğru Cevap: C

Soru 47

Deniz hayvanlarının helal sınırını oldukça geniş tutan bütün deniz/su hayvanlarının, kendiliğinden ölmüş olsa bile, helal olduğu görüşü hangi ayete dayandırılmaktadır?

Maide 5/96

Bakara 2/172

Bakara 2/173

En’am 6/145

Nahl 16/115

Açıklama:

Fakihlerin çoğunluğu, bütün deniz/su hayvanlarının -kendiliğinden ölmüş olsa bile- helal olduğu görüşündedir. Ancak karada yaşayan ve yenmesi haram olan insan, domuz, köpek, ayı gibi hayvanların adını taşıyan deniz hayvanlarında farklı görüşler öne sürülmüş, bazıları bunların helal olmadığını savunmuştur; İmam Mâlik'e göre, yalnızca deniz domuzu mekruhtur. Deniz hayvanlarının helal sınırını oldukça geniş tutan bu görüş, şu ayetlere dayanmaktadır: “Sizin için de, yolcular için de bir geçimlik olmak üzere deniz avı yapmak ve deniz ürünlerini yemek sizlere helal kılındı. Kara avı ise, ihramlı olduğunuz sürece size haram kılındı. Huzurunda toplanacağınız Allah’tan (bu kurallara uyarak) sakının” (el-Mâide 5/96); s 240
Doğru seçenek A

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi İslâm’da zaruretler, mahzurları (haramları) ortadan kaldırır ilkesiyle ilgilidir?

Dışarı çıkarken bedenlerini örtecek elbiseleri giyinmeleri

Erkeklerin altını giyecek, süs ve eşya olarak kullanması

İnsanların saç ektirmesi veya peruk taktırması

Hayati bir durumda canını kurtaracak kadar haram nesne yiyebilmesi

Kaş aldırmak, kaşın kıllarını yolarak iyice inceltmek

Açıklama:

Zaruret ve Darda Kalma Durumları Zaruret, açlık ve susuzluğu giderecek ya da hastalığı tedavi edecek helal bir nesnenin bulunmaması durumudur. İslâm’da zaruretler, mahzurları (haramları) ortadan kaldırır. Bir haramı helal saymamak ve haddi aşmamak kaydiyle, bazen zaruret miktarınca, yasak bir fiil işlenebilir.
Doğru seçenek D

Doğru Cevap: D

Soru 49

İslam’da haram ve helaller kaç ana başlık altında toplanır?

Açıklama:

Gıdalarda Haramlar-Helaller
Bitkisel gıdalar
Zaruret ve darda kalma durumları
Kılık-Kıyafetle İlgili Haramlar - Helaller
Bedene Müdahaleler
Ev Eşyası ve Gereçleriyle İlgili Haramlar-Helaller
İş-Meslek ve Kazançta Haramlar-Helaller
Aile ve Cinsel Konulardaki Haramlar-Helaller Muharremât
Dinlence ve Eğlenceyle İlgili Haramlar - Helaller
S 239-248 arası
Doğru seçenek E

Doğru Cevap: E

Soru 50

Sahâbeden Huzeyfe (r.a.) şöyle anlatıyor: Resulûllah (s.a.) bizim, altın ve gümüş kaptan yiyip içmemizi, ipek giymemizi ve ipek sergi üzerine oturmamızı yasakladı ve şöyle buyurdu: “Bunlar dünyada onlar (kâfirler), âhirette ise bizim içindir.” (Buharî, “Eşribe”, 28; “Et‘ime”, 29; Müslim, “Libâs”, 4, 5).
Bu haram aşağıdaki hangi haram kategorisiyle ilişkilendirilebilir?

Ev Eşyası ve Gereçleriyle İlgili Haramlar-Helaller

Zaruret ve darda kalma durumları

İş-Meslek ve Kazançta Haramlar-Helaller

Dinlence ve Eğlenceyle İlgili Haramlar - Helaller

Kılık-Kıyafetle İlgili Haramlar - Helaller

Açıklama:

F. Ev Eşyası ve Gereçleriyle İlgili Haramlar-Helaller
Altın ve Gümüş Kaplar, İpek Sergiler
Sahâbeden Huzeyfe (r.a.) şöyle anlatıyor: Resulûllah (s.a.) bizim, altın ve gümüş kaptan yiyip içmemizi, ipek giymemizi ve ipek sergi üzerine oturmamızı yasakladı ve şöyle buyurdu: “Bunlar dünyada onlar (kâfirler), âhirette ise bizim içindir.” (Buharî, “Eşribe”, 28; “Et‘ime”, 29; Müslim, “Libâs”, 4, 5).
Doğru seçenek A

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi dinin temel amacıdır?

Hem dünyada hem ahirette mutluluğa götüren yolları göstermek

Haramlardan uzak durmanın yollarını göstermek

Helal ve haram olan şeylerin neler olduğunu bildirmek

Toplumsal hayatta nasıl davranılması gerektiğini anlatmak

Yaratıcıya kulluk etmenin yollarını göstermek

Açıklama:

Dünya ve âhiret mutluluğunu elde edebilmek Allah’ın rızasını kazanmaya, hayatını ve insani ilişkilerini O’nun istediği doğrultuda düzenlemeye bağlıdır. Yüce Allah bu konuda insan aklına rehberlik ederek, vahiy adı verilen özel bir iletişim yoluyla rızasının nasıl kazanılacağının yolunu göstermiştir. Bu yolun adı en genel anlamıyla dindir. Dinin temel amacı, insanı hem dünyada hem de âhirette mutluluğa götüren yolları göstermektir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi haram terimi yerine kullanılabilen bir terimdir?

Mubah

Hıll

Mutlak

Mahzur

Caiz

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 53

I. Özünde veya vasfında bir kötülük ve zarar bulunmak
II. Yasaklığı kesin bir delille sabit olmak
III. Delalet açısından kesin bir dille yasaklanmak
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bir fiilin haram olması için gereklidir?

Yalnız I

I-II

II-III

I-III

I-II-III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi özünden haramlardan biri değildir?

Can

Mevki

Din

Akıl

Mal

Açıklama:

Özünden haramlar; dinin beş temel amacı olan can, akıl, din, nesil ve malın korunmasını birinci dereceden hedefleyen yasaklardır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi büyük günahlardan biri değildir?

Namaz oruç gibi farzları terk etmek

Kumar oynamak

Gıybet etmek

İftira atmak

Yalan söylemek

Açıklama:

Allah’a şirk koşmaktan sonra, büyük günahlar gelir. Dinî literatürde kebîre (çoğulu: kebâir) denen büyük günahlar da, kendi aralarında bir derecelendirmeye tâbidir. Mesela Hz.Peygamber’e (s.a.) “Hangi günah, en büyüktür?” diye sorulunca şu cevabı vermiştir: “Seni yaratmış olan Allah’a ortak koşmandır.” Tekrar soruldu: “Daha sonra hangisi?” Şu cevabı verdi: “Komşunun hanımıyla zina etmendir.” Üçüncü defa soruldu: “Daha sonra hangisi?” Cevabı şu oldu: “Seninle yemeğini paylaşır korkusuyla çocuğunu öldürmendir.” (Buhârî, “Tevhid”, 40; Müslim, “İman”, 141). Namaz, oruç gibi farzları terk etmek, kumar,
hırsızlık, yalan, iftira, cinayet gibi fiilleri yapmak da büyük günahlar arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi helal terimi yerine kullanılabilen bir terimdir?

Mutlak

Hazr

Memnû

Anh

Tahrîm

Açıklama:

Helal terimi, mubah teriminin eş anlamlısıdır. Mubah için, ayrıca “hıll (bağlanmamış/yasaklanmamış/bağsız), mutlak (serbest), câiz (olağan)” terimleri de kullanılır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

I. İbâha-i şer’iyye
II. İbâha-i akliyye
III. Tayyibât-habâis
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri mübahın (helal olanın) kaynağıdır?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

II-III

I-II-III

Açıklama:

Mubahın kaynağı, ya dindir (ibâha-i şer’iyye), ya da insanlara her şeyin serbestliği kuralına haram-helal, kötülük-iyilik, zarar-yarar ölçütlerinin uygulanmasıyla görevli insan aklıdır (ibâha-i akliyye).

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdaki hayvanlardan hangisinin etini yemek helaldir?

Maymun

Gelincik

Çaylak

Kaplumbağa

Keçi

Açıklama:

Azı dişleriyle kapıp avlayan, parçalayan ve kendisini savunan hayvanların etleri haramdır. Domuz, kurt, ayı, arslan, kaplan, pars, maymun, sansar, sırtlan, fil, köpek, kedi, keler, tilki, gelincik gibi dört ayaklı hayvanlar bu kabildendir. Hz.Peygamber şöyle buyurmuştur: “Azı dişi olan her yırtıcı hayvanın yenilmesi haramdır.”
Tırnaklarıyla kapıp avlanan ve korkunç tabiatlı olan kuşların etleri de haram veya tahrîmen mekruhtur. Kartal, akbaba, atmaca, çaylak, kuzgun, karga, yarasa, şahin gibi kuşlar bu niteliktedir. Hz. Peygamber “Pençesi ile avlanan her kuş haramdır.” buyurmuştur.
İğrenç tabiatlı olan, insana tiksinti veren hayvanların etleri de haramdır. Fare, yaban faresi, yılan, akrep, kene, kurbağa, kara ve deniz kaplumbağası, arı, karasinek, sivrisinek, köstebek, kirpi ve haşerat bunlardandır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

I. Ekonomik yönden israf olmasıII. Ailelerin nafakasını kısıtlamasıIII. Toplumsal çevreye zararlı olmasıYukarıdakilerden hangisi ya da hangileri keyif verici maddelerden sigaranın haram olması için gerekmektedir?

Yalnız I

Yalnız II

I-II

II-III

I-II-III

Açıklama:

Sigara içmenin hükmü konusunda farklı bir takım görüşler ileri sürülmüştür. Bununla birlikte tıbben sağlığa çok zararlı olduğunun bilimsel yönden açık biçimde anlaşılması, ekonomik yönden israf olması, ailelerin nafakasını kısıtlaması, doğal ve toplumsal çevreye zararları gibi gerekçelerle, birçok âlim bu sayılanların gerçekleşmesi halinde sigara içmenin haram olduğunu söylemiştir. Belirtilen üç ölçütten herhangi biri gerçekleşmezse, sigara içmek en azından tahrîmen mekruhtur. Nargile ve enfiye gibi bir takım kötü alışkanlıklar da, sigara çerçevesinde düşünülmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 60

I. Namazın geçmesine veya gecikmesine sebep olmak
II. Hiçbir menfaat beklememek
III. Oyun sırasında dilini kötü sözden korumak
IV. Vakit israfına yol açmamak
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri tavla, satranç ve benzeri oyunların serbest olması için gereklidir?

I-II

II-III

I-IV

II-III-IV

I-II-III-IV

Açıklama:

Tavlanın yasaklığını bildiren hadisler, kumara âlet edilmesiyle ilgilidir. Ayrıca, satrançla ilgili haramlık için, sağlam bir delil yoktur. Sadece dinlenmek ve eğlenmek için tavla, satranç, kâğıt, domino, okey gibi oyunları oynamanın mubah (serbest) olabilmesi için dört şart vardır:
- Namazın geçmesine veya gecikmesine sebep olmamak,
- Hiçbir menfaat beklememek; kumar oynayarak kazanç elde etmek istendiği takdirde, kesinlikle haramdır,
- Oyun esnasında dilini kötü sözden korumak,
- Normal dinlenme ve eğlenme ölçülerini aşarak vakit israfına varan alışkanlık ve düşkünlük haline getirmemek.
Bu sayılan şartlar, dinlenme ve eğlenme amaçlı bütün oyunlar için geçerlidir.
İlk öncülde namazın gecikmesine sebep olmak, bu tür oyunların yasak olmasının sebebidir. "Namazın gecikmesine sebep olmamak" şeklinde olsaydı gerkli ve doğru bir şart olurdu. Bu durumda ilk öncül yanlış, diğerleri doğrudur.

Doğru Cevap: D

Soru 61

"Haram kılmaya" ne ad verilir?

Tahrim

Hurmet

Muharram

Hazr

Mahzur

Açıklama:

Haramlık durumuna “hurmet”, haram kılmaya “tahrîm”, haram kılınan fiile
veya nesneye de “haram” adı verilir. Muharram, hazr, mahzûr, memnû,
menhiyyun anh terimleri de, haram terimi yerine kullanılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi İslam dininin kesin haram kabul ettiği ve yasakladığı fiillerden biri değildir?

Hırsızlık yapmak

Adam öldürmek

Allah'a şirk koşmak

Kumar oynamak

Doğruyu söylemek

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi dolaylı haram (haram li-gayrihi) kapsamında değerlendirilebilir?

Leş yemek

Faiz

Cinayet

Hırsızlık

Uyuşturucu kullanmak

Açıklama:

Dolaylı haramlar; dinin beş temel amacı olan can, akıl, din, nesil ve malın korunmasını genelde ikinci, bazan birinci dereceden hedefleyen yasaklardır. Riba (faiz) veya fâsit şart içeren satış; başkasının malını rızasız almak gibi.

Doğru Cevap: B

Soru 64

İslam dininde belirlenen en büyük haram aşağıdakilerden hangisidir?

Namazı terk etmek

Orucu terk etmek

Hırsızlık

Allah'a şirk koşmak

Cinayet

Açıklama:

Allah’a şirk koşmak: Amaçlarına göre haramlar tasnifinde geçtiği üzere,
İslâm dininin tevhid ve tenzih eksenli inanç sistemine uygun bir
Müslüman kişiliği oluşturma amacıyla, bazı haramlar belirlenmiştir. Bu
çerçevedeki en büyük haram, Allah’a şirk koşmaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 65

"Şiddetli açlık durumunda hayatî tehlikeyi atlatıp ölümden kurtulmak için domuz eti gibi haram gıdaların kullanması ____________."
Yukarıdaki ifadeyi tamamlayacak en doğru seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

kişiyi günahkar yapar.

İslam dinince mecazi ruhsat olarak değerlendirilir.

haramdır.

sonrasında üç gün oruç tutmayı gerektirir.

sevaptır.

Açıklama:

Iskat (zaruret ve kolaylık) ruhsatı:Haram (azîmet) hükmü ve onun sebebi ortadan kalkan ruhsattır. Şiddetli açlık durumunda hayatî tehlikeyi atlatıp ölümden kurtulmak için domuz eti veya meyte gibi haram gıdaları kullanmak; boğaza takılan birlokmayı başka bir sıvı bulamayınca şarap içerek hareket ettirmek örnek olarak hatırlanabilir. Buna mecâzî ruhsat da denir.

Doğru Cevap: B

Soru 66

I. Helal
II. Hıll
III. Mutlak
IV. Caiz
"Mubah" teriminin yerine kullanılabilecek kelimeler yukarıdakilerden hangisidir?

I, II

II, III

III, IV

I, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Helal terimi, mubah teriminin eş anlamlısıdır. Mubah için, ayrıca “hıll (bağlanmamış/yasaklanmamış/bağsız), mutlak (serbest), câiz (olağan)”
terimleri de kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıda verilen kuş türlerinden hangisinin yenmesinde İslam dinince bir sakınca yoktur?

Kartal

Güvercin

Kuzgun

Çaylak

Şahin

Açıklama:

Tırnaklarıyla kapıp avlanan ve korkunç tabiatlı olan kuşların etleri de haram
veya tahrîmen mekruhtur. Kartal, akbaba, atmaca, çaylak, kuzgun, karga,
yarasa, şahin gibi kuşlar bu niteliktedir. Hz. Peygamber “Pençesi ile avlanan
her kuş haramdır.” buyurmuştur

Doğru Cevap: B

Soru 68

"Dinî kesim usûlünce yapılmayıp kendiliğinden veya başka hayvanların saldırısı
sonucu ölmüş hayvanlara meyte (murdar) adı verilir. Meytenin yenmesi haramdır."
Yukarıda verilen şartın aranmadığı hayvan aşağıdakilerden hangisidir?

Tavşan

Dağ keçisi

Balık

Bizon

Ceylan

Açıklama:

Balık ve diğer su ürünleriyle çekirgede, hem konuyla ilgili hadislere dayanarak (Buhârî, “Zebâih”, 13; Ebû Dâvûd, “Tahâret”, 41; Tirmizî, “Tahâret”, 52) hem de güçlük bulunduğu için, bu şart aranmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Açlık veya susuzluktan ölme raddesine gelen kişinin dinen yasaklanan bir besinden veya içkiden yemesi veya içmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ölüm tehlikesi olsa dahi kişi haram kılınan şeyi yeyip içmemelidir.

Kişi haram kılınan besini canını kurtaracak kadar yeyip içebilir.

Kişi ölüm tehlikesi kalksa dahi bu besinleri bir süre daha yeyip içebilir.

Kişi bu durumda zaruret ölçüsünü aşabilir.

Kişiye haram kılınan besinler ve içecekler artık ömür boyu helaldir.

Açıklama:

Açlık veya susuzluktan ölme kertesine gelen kişi, canını kurtaracak kadar
haram nesne yiyebilir veya içebilibilir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Aşağıdaki malzemelerden hangisi İslam dinince erkeklere haram kılınmıştır?

Keten

Pamuk

İpek

Yün

Akrilik

Açıklama:

Erkeklerin, saf ipek veya malzemesinin çoğu ipek olan giyecekler ile
altını giyecek, süs ve eşya olarak kullanması haramdır (Ebû Dâvûd, “Libâs”,
4, 9, 11; Nesâî, “Zînet”, 40, 43, 45).

Doğru Cevap: C

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi haramı işleme ruhsatlarından biri olan Iskat (zaruret ve kolaylık) ruhsatının hükümlerinden biridir?

Öldürülme veya bir uzvun yok edilmesi baskı ve tehdidiyle zorlanma durumunda, başkasının malını telef etme.

Baskı altında orucunu bozma.

İhramlıyken hac yasağını işleme.

Şiddetli açlık durumunda hayatî tehlikeyi atlatıp ölümden kurtulmak için domuz eti yeme.

Hayati tehlike oluşturan açlık durumunda izinsiz olarak başkasının malından yeme.

Açıklama:

Şiddetli açlık durumunda hayatî tehlikeyi atlatıp ölümden kurtulmak için domuz eti yeme, haramı işleme ruhsatlarından biri olan ıskat ruhsatının hükümlerinden biridir. Öldürülme veya bir uzvun yok edilmesi baskı ve tehdidiyle zorlanma durumunda, başkasının malını telef etme, baskı altında orucunu bozma, ihramlıyken hac yasağını işleme ve hayati tehlike oluşturan açlık durumunda izinsiz olarak başkasının malından yeme hükümleri ise terfîh (genişlik) ruhsatı hükümleri içinde yer almaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Özündeki (aslındaki) veya vasfındaki bir kötülükten dolayı, kesin bir delille ve açık/bağlayıcı bir ifadeyle yapılmaması istenen fiillere '_____________' denir. Boşluğa gelmesi gereken uygun ifade aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bulunmaktadır?

Gıybet

Helal

Mekruh

Haram

Haset

Açıklama:

Özündeki (aslındaki) veya vasfındaki bir kötülükten dolayı, kesin bir delille ve açık/bağlayıcı bir ifadeyle yapılmaması istenen fiillere haram denir.

Doğru Cevap: D

Soru 73

İslam’da haram kılınan fillerin özünde ve vasfında barındırdığı unsur aşağıdaki seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?

Tembellik

Ahlaksızlık

Zarar

Cehalet

Necaset

Açıklama:

Haram kılınan fiiller, mutlaka özünde veya vasfında bireysel ya da toplumsal bir kötülük ve zarar barındırır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Dinin ana kaynaklarının (Allah ve resulünün) özü yani mahiyeti ve varlığı açısından kötülük ve zarar içermesi dolayısıyla temelden haramlığına hükmettiği fiildir. Bu tür haramlara “doğrudan/temelden/sürekli haram” da denebilir. Aşağıdaki seçeneklerde verilen eylemlerden hangisinin bu tür haramlardan olduğu söylenemez?

Zina

Öfke

Şirk

Cinayet

Hırsızlık

Açıklama:

Kasıtlı cinayet, zina, hırsızlık, başkasının malını haksız yere yemek, alkollü içki içmek veya uyuştururcu kullanmak, yalan söylemek, meyte (murdar et, leş) yemek ve satmak, evlenme yasağı bulunanlarla evlenmek gibi. Bu fiiller, özünde zarar ve kötülük içerdiklerinden dolayı, yapısı açısından haram kılınmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağıdaki ifadelerden hangisi haramların birinci dereceden korumayı hedeflediği dinin temel amaçlarından değildir?

Akıl

Mal

Nesil

Din

İrade

Açıklama:

Özünden haramlar; dinin beş temel amacı olan can, akıl, din, nesil ve malın korunmasını birinci dereceden hedefleyen yasaklardır.Bu yüzden doğru seçenek 'E' şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdaki seçeneklerde verilen fiillerin hangisi ‘dolaylı haram’ türüne dahil olduğu söylenebilir?

Faizli satış

Hırsızlık

Kalp kırmak

Şirk

Cinayet

Açıklama:

Riba (faiz) veya fâsit şart içeren satış; başkasının malını rızasız almak gibi. Bu fiiller, özünde zarar ve kötülük içerdiklerinden dolayı değil, vasfından dolayı haramdır

Doğru Cevap: A

Soru 77

İslam'da en büyük günah aşağıdaki seçeneklerin hangisinde bulunmaktadır?

Kumar

Yalan

Şirk

İftira

Hırsızlık

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 78

İslam’da azı dişleriyle kapıp avlayan, parçalayan ve kendisini savunan hayvanların etleri haramdır. Bu bağlamda aşağıdaki seçeneklerde verilen hayvanlardan hangisinin yenilmesi haram değildir?

Tilki

Kedi

Sansar

Sincap

Kurt

Açıklama:

Azı dişleriyle kapıp avlayan, parçalayan ve kendisini savunan hayvanların etleri haramdır. Domuz, kurt, ayı, arslan, kaplan, pars, maymun, sansar, sırtlan, fil, köpek, kedi, keler, tilki, gelincik gibi dört ayaklı hayvanlar bu kabildendir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

İslâm içilmesinin yanısıra, içki ticaretini de haram saymış, Müslümanın gayri müslimle de olsa içki alışverişini yasaklamıştır. Bu bağlamda Peygamberimiz aşağıdaki seçeneklerde verilen kişilerden hangisini lanetlediği söylenemez?

İçki yapanı

İçki içeni

İçki taşıyanı

İçki dağıtanı

İçki konusuna vakıf olanı

Açıklama:

İslâm içilmesinin yanısıra, içki ticaretini de haram saymış, Müslümanın gayri müslimle de olsa içki alışverişini yasaklamıştır. Şu lânet, ticareti de içine almaktadır: “Peygamber (s.a.) içki yapanı, yaptıranı, içeni, taşıyanı, kendisine taşınanı, dağıtanı, satanı, parasını yiyeni, satın alanı ve kendisi için satın alınanı lânetlemiştir.”

Doğru Cevap: E

Soru 80

İslam’da aşağıda verilen eşyalardan hangisinin erkeklerce giyilmesi ya da takılması haram sayılmıştır?

İpek

Gümüş

Pamuk

Kot

Pembemsi giysiler

Açıklama:

Erkeklerin, saf ipek veya malzemesinin çoğu ipek olan giyecekler ile altını giyecek, süs ve eşya olarak kullanması haramdır

Doğru Cevap: A

Soru 81

Cinsel hayat, insanın vazgeçilmez doğal özelliği ve temel ihtiyacıdır. Cinsel hayat için aşağıda verilen ölçütlerden hangisinin herhangi bir önemi bulunmamaktadır?

Doğallık

Sadelik

Rahatlık

İnsanilik

Ahlaklık

Açıklama:

Cinsel hayat, insanın vazgeçilmez doğal özelliği ve temel ihtiyacıdır. Cinsel hayat için; doğallık, sadelik, meşruiyet, ahlâkilik ve insanilik, en başta gelen ölçülerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Helal ve haram ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğru değildir?

Helalin amacı iyilik, güzellik ve doğruluktur.

Yapılması yasaklanmış olan durumlar haramdır.

Haram alanı helal alanından daha geniştir.

Haram kılınan fiiller, mutlaka özünde veya vasfında bireysel ya da toplumsal bir kötülük ve zarar barındırır.

Helâl, dinimize göre yapmamızda sakınca olmayan iş ve davranışlardır.

Açıklama:

Dinin insan için koyduğu yasaklar “haram alanı”nı, müdahale etmeden insanı serbest bıraktığı geniş kısım ise “helal alanı”nı oluşturmaktadır. İslâm ilke olarak helal alanı geniş bırakmış, insanlar yetkilerini kötüye kullanmadıkça hadlerini aşıp başkalarının haklarına tecavüz etmedikçe ve genel ilkelere aykırı davranmadıkça da bu helal alana yasak koyarak müdahale etmemiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi “Haram” kavramının yerine kullanılabilecek kelimelerden biri değildir?

Hazr

Memnû

Muharram

Menhiyyun anh

Mubah

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi İslam dininin ana kaynaklarının (Allah ve resulünün) özü yani mahiyeti ve varlığı açısından kötülük ve zarar içermesi dolayısıyla temelden haramlığına hükmettiği fiillerden biri değildir?

Kasıtlı cinayet

Faiz

Yalan

Hırsızlık

Zina

Açıklama:

Özünden Haram: Dinin ana kaynaklarının (Allah ve resulünün) özü yani mahiyeti ve varlığı açısından kötülük ve zarar içermesi dolayısıyla temelden haramlığına hükmettiği fiildir. Bu tür haramlara “doğrudan/temelden/sürekli haram” da denebilir. Kasıtlı cinayet, zina, hırsızlık, başkasının malını haksız yere yemek, alkollü içki içmek veya uyuşturucu kullanmak, yalan söylemek, meyte (murdar et, leş) yemek ve satmak, evlenme yasağı bulunanlarla evlenmek gibi. Bu fiiller özünde zarar ve kötülük içerdiklerinden dolayı yapısı açısından haram kılınmışlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Riba (faiz) veya fâsit şart içeren satış hangi tür haramlar kapsamındadır?

Haram li-fi’lihi

Haram li-ğayrihî

Haram li-zâtihî

Haram li-aynihî

Haram li-cinsihi

Açıklama:

Dolaylı Haram (haram li-ğayrihî): Dinin ana kaynaklarının (Allah ve resulünün) özü/mahiyeti açısından değil, vasfı açısından kötülük ve zarar içermesine dayanarak dış bir unsur dolayısıyla haramlığına hükmettiği fiildir. Bu tür haramlara, “vasfından dolayı/geçici haram” da denebilir. Dolaylı haramlar; dinin beş temel amacı olan can, akıl, din, nesil ve malın korunmasını genelde ikinci, bazen birinci dereceden hedefleyen yasaklardır. Riba (faiz) veya fâsit şart içeren satış; başkasının malını rızasız almak gibi. Bu fiiller özünde zarar ve kötülük içerdiklerinden dolayı değil vasfından dolayı haramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Helal kavramı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır

Helal terimi, mubah teriminin eş anlamlısıdır.

Mubahın kaynağı ya din ya da insan aklıdır.

Deniz avı ve ürünlerin yenmesi helaldir.

Helal alanı haram alanından daha dardır.

Helâl Allah’ın Kur’an’da helâl kıldığı şeydir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 87

Hayvanî gıdalarda haram ve helallerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Usûlünce kesilmeden ölen hayvan (meyte, murdar) etleri haramdır.

Azı dişleriyle kapıp avlayan, parçalayan ve kendisini savunan hayvanların etleri haramdır

Ateistlerin, animistlerin ve putperestlerin kestiği hayvanın eti helaldir.

Kur’ân-ı Kerim’de doğrudan açık ve kesin biçimde etinin yenmesi yasaklanan tek hayvan türü domuzdur

Hayvan kesiminde Allah adını anmak (besmele çekmek: tesmiye), etin yenmesinin helal olması için şarttır.

Açıklama:

Hayvanı kesen veya avlayan kişinin Müslüman yahut ehl-i kitap olması gerekir. Bu yüzden; ateistlerin, animistlerin ve putperestlerin kestiği hayvanın eti helal değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi Müslüman kadın ve erkeğin kılık-kıyafet konusunda dikkat etmesi gereken hususlardan biri değildir?

Büyüklük taslamak için giyilen elbiselerden ve küfür alameti taşıyan elbiselerin giyilmesinden kaçınılmalıdır

Modeli standart, tek tip elbise tipi kullanılması

Giysilerin şeffaf olmaması ve vücut hatlarını belli etmemesi şeklinde olması

Elbiselerin temel özelliğinin avret denilen yerleri örtücü nitelikte olması

Erkeklerin kullanılması haram olduğu için saf ipek veya malzemesinin çoğu ipek olan giyecekleri giymemeleri

Açıklama:

Kişiler kendi çevrelerine ve beğenilerine uygun olarak diledikleri tarz, renk ve desendeki giysileri kullanabilirler. Allah ve Resulü, belirli bir elbise modeli üzerinde durmamıştır. İslam'a çeşitli giyim kuşamı olan topluluklar girmiş, fakat bunların hiç birine modeli belirli standart elbise tipi öngörülmemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi sadece dinlenmek için tavla, satranç, domino, okey gibi oyunları oynamanın mubah olabilmesini sağlayan şartlarından değildir?

Vakit israfına varan alışkanlık ve düşkünlük haline getirmemek

Hiç bir menfaat beklememek

Namazın geçmesine ya da gecikmesine sebep olmamak

Kazanç elde etmek

Oyun esnasında dilini kötü sözden korumak

Açıklama:

Sadece dinlenmek için tavla, satranç, domino, okey gibi oyunları hiçbir menfaat beklemeden, kazanç elde etmeden oynamak gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdaki gıda maddelerinden hangisi kesinlikle haramdır?

Deve sütü

İslami usulle kesilmemiş, eti helal hayvanlar

Dondurulmuş meyveler

Geyik eti

Kabuklu meyveler

Açıklama:

Haram, Kitap ve Sünnet'te yapılmaması kesin ve bağlayıcı tarzda istenilen her şeydir. İslami usulle kesilmemiş, eti helal hayvanların tüketimi kesinlikle haramdır ve bütün Müslümanlar tarafından kaçınılmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Haber-i Vahidle kesin ve bağlayıcı şekilde yasaklanan fiile Hanefiler ne ad vermişlerdir?

Haram li-ğayrihi

Mekruh

Tenzihen Mekruh

İbaha-i akliyye

Tahrimen Mekruh

Açıklama:

Hanefiler, haber-i vahidle kesin ve bağlayıcı şekilde yasaklanan fiile "Tahrimen Mekruh" adını verirler. Çünkü Hanefiler haklı olarak haram gibi çok önemli bir yasaklayıcı hüküm delilinin kesin nitelik taşıması gerektiğini savunurlar.

Doğru Cevap: E

İslam İbadet Esasları - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler