Din Psikolojisi - İlahiyat | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

I. İlkel kabile dinlerini inceleyen alandır
II. Bireyin kutsal varlıkla arasındaki ilişkiyi inceleyen alandır
III. Dindarlığı anlamaya çalışan bilim dalıdır
IV. Dini davranışı anlamaya çalışan bilim dalıdır
V. Dini davranışın etkilerini anlamaya çalışan alandır
Din psikolojisi çeşitli biçimlerde tanımlanabilir. Yukarıdakilerden hangisi bu tanımlar arasındadır?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV,V

I, II, III, IV

I, II, IV,V

Açıklama:

Din psikolojisi çeşitli biçimlerde tanımlanabilir: Bireyin kutsal varlıkla arasındaki ilişkiyi inceleyen alandır, Dindarlığı anlamaya çalışan bilim dalıdır, Dini davranışı anlamaya çalışan bilim dalıdır, Dini davranışın etkilerini anlamaya çalışan alandır.
İlkel kabile dinlerini inceleyen bilim alanları ise diğer din bilim alanlarıdır.
II, III, IV, V

Doğru Cevap: B

Soru 2

I. Dini inanç ve davranışların depresyon üzerindeki etkileri
II. Dini inanç ve davranışların sosyal ilişkiler üzerindeki etkileri
III. Dini inanç ve davranışların ebeveyn davranışları üzerindeki etkileri
IV. Sosyal-kültürel ortamın dindarlığın ortaya çıkış biçimi üzerindeki etkileri
V. Farklı dinlerin birbirleri üzerindeki etkileri
Din psikolojisi çok çeşitli konular üzerinde çalışabilir. Yukarıdakilerden hangisi bu konular arasında gösterilebilir?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, V

I, II, IV, V

Açıklama:

Dini inanç ve davranışların depresyon üzerindeki etkileri, Dini inanç ve davranışların sosyal ilişkiler üzerindeki etkileri, Dini inanç ve davranışların ebeveyn davranışları üzerindeki etkileri, Sosyal-kültürel ortamın dindarlığın ortaya çıkış biçimi üzerindeki etkileri gibi konular Din psikolojisinin üzerinde çalıştığı konulardır. Farklı dinlerin birbirleri üzerindeki etkilerini ise diğer din bilim alanları çalışır.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: C

Soru 3

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde din psikolojisinin amacı ve önemi ifade edilmektedir ?

Dini metinleri anlamaya çalışmak

Dinin insan için anlam ve işlevini anlamaya çalışmak

Farklı dinleri birbirleriyle karşılaştırmak

Dinin hakikati üzerine söz söylemek

Herhangi bir dinin üstünlüğünü belirlemek

Açıklama:

Din psikolojisinin amacı ve önemi Dinin insan için anlam ve işlevini anlamaya çalışmaktır. Diğer seçeneklerde yer alan ifadeler diğer din bilimleri ya da İlahiyat ilimleri ile ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Dindarlığın yerel kültür ve toplum yapılarına bağlı şekilleri ve evrensel görünüm ve anlamlarını anlamada din psikologları aşağıdaki bilim alanlarından hangisine başvurmaktadır?

Din antropolojisi

Din felsefesi

Din sosyolojisi

Dinler tarihi

Din fenomenolojisi

Açıklama:

Din antropolojisi tarihsel bakış açısıyla farklı dinlerin yerel ve evrensel özelliklerini anlamaya çalışır. Din psikolojisi de dini davranışı anlamak için bu özelliklere ihtiyaç duyabilir.
Din Antropolojisi geçmiş ve günümüz topluluklarında yaşayan insanların çeşitli yönlerini din kurumuyla bağlantılı ele alarak inceleyen bilim dalıdır. İnsanın kültürel ve fiziki yapısının dinle temasında ve dinle ilişkisinde ortaya çıkan tezahürlerini araştıran din antropolojisi, insanlık tarihinin en eski dönemlerde dini yaşantının insan gerçeğiyle ilişkisini aydınlatılmasına yardımcı olur. Bu bilim, insanı kültürel, toplumsal ve biyolojik çeşitliliği içinde anlamaya çalışırken bu etmenlerin dinle ilişkisini; insanlığın başlangıcından beri toplulukların çeşitli dinsel koşullara nasıl uyarlandığını, bu uyarlanma biçimlerinin nasıl gelişip değiştiğini, çeşitli küresel olayların nasıl dönüştüğünü görmeye ve göstermeye çalışır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Dinlerde görülen şeylerin, yani kutsalın tezahürlerinin ve bu tezahürlerin insan için anlamının psikolojik etkilerini anlamaya yönelik araştırma yaparken din psikologları aşağıdaki din bilimi alanlarından hangisine başvurmaktadır?

Din fenomenolojisi

Din sosyolojisi

Din antropolojisi

Din felsefesi

Dinler tarihi

Açıklama:

Din felsefesi Dini olguların farklı anlamlarını ortaya çıkarmaya çalışır. Din psikolojisi bu farklı anlamlara başvurarak dini davranışı anlamaya çalışabilir.
Din fenomenolojisi

Doğru Cevap: A

Soru 6

Geçerlilik ve güvenilirliği hesaplanmış ve kullanımı kolay yazılı standart ölçme araçları aşağıdakilerden hangisidir?

Kişilik testleri

Tutum ölçekleri

Anketler

Sistemli gözlemler

Mülakatlar

Açıklama:

Geçerlilik ve güvenilirliği hesaplanmış̧ ve kullanımı kolay yazılı standart ölçme araçları anketlerdir. Kişilik testleri, Tutum ölçekleri, Sistemli gözlemler ve Mülakatlar da Geçerlilik ve güvenilirliği hesaplanmış, yazılı, standart ölçme araçları içerebilir ancak farklı araçlar da içerebilirler.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Dini inanç ve davranışların olumluluk-olumsuzluk yönünü ve güçlülük-zayıflık derecesini anlamak için kullanılan ölçüm araçları aşağıdakilerden hangisidir?

Sistemli gözlemler

Mülakatlar

Kişilik testleri

Tutum ölçekleri

Anketler

Açıklama:

Tutum ölçekleri din psikolojisinde Dini inanç ve davranışların olumluluk-olumsuzluk yönünü ve güçlülük-zayıflık derecesini anlamak için kullanılan ölçüm araçlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 8

I. Dini gruplar arasındaki ilişkiler
II. Dindarlığın tanımı ve ölçülmesi
III. Dini gelişim
IV. Dindarlığın kaynakları
V. Din ve ruh sağlığı
Din psikologlarının üzerinde araştırma yaptıkları konular her gün artmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi din psikolojisinin araştırma konuları arasındadır?

II, III, IV, V

I, III, IV,V

I, II, IV,V

I, II, III, IV

I, II, III, IV,V

Açıklama:

Dini gruplar arasındaki ilişkiler, Dindarlığın tanımı ve ölçülmesi, Dini gelişim, Dindarlığın kaynakları, Din ve ruh sağlığı gibi konular Din psikologlarının dini davranışı anlamaya dönük olarak üzerinde araştırma yaptıkları konular arasındadır.
Dini gruplar arasındaki ilişkiler Din Sosyolojisinin konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Din psikologları çeşitli konular üzerinde araştırma yapmaktadır. Sevgi, diğerkamlık, şükran, bağışlayıcılık, alçak gönüllülük gibi değerlerin dindarlıkla ilişkisi aşağıdaki araştırma konularından hangisini yansıtmaktadır?

Mutluluk, hayat tatmini ve dindarlık

Din ve manevi yaşam

Erdem psikolojisi

Din ve akıl bozuklukları

Ölüm ilgileri ve din

Açıklama:

Sevgi, diğerkamlık, şükran, bağışlayıcılık, alçak gönüllülük gibi değerler erdem kavramıyla ilgili değerlerdir.
Erdem psikolojisi

Doğru Cevap: C

Soru 10

Aşağıdaki araştırmacılardan hangisi dindarlığın psiko-dinamik bir gelişmeye bağlı olduğunu ileri sürmüştür?

G. Jung

A. Maslow

S. Freud

W. James

E. Fromm

Açıklama:

S. Freud Dindarlığın psiko-dinamik bir gelişmeye bağlı olduğunu ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi din-toplum ilişki ve etkileşimini ve bu çerçevede ortaya çıkan olgular, süreçler, kurumlar ve gruplaşmaları inceler?

Din Fenomenolojisi

Dinler Tarihi

Din Sosyolojisi

Din Felsefesi

Din Antropolojisi

Açıklama:

Din Sosyolojisi: Din Sosyolojisi din-toplum ilişki ve etkileşimini ve bu
çerçevede ortaya çıkan olgular, süreçler, kurumlar ve gruplaşmaları inceler.
Din psikologları dinî olguları bireysel açıdan ele alırken, din sosyologları
toplumsal açıdan ele alırlar. Aslında dinî olgular bireysel olduğu kadar
toplumsal olduğu için, dinî gerçeklik bu ikisinin toplamıdır denebilir. Bu
bakımdan bu iki bilim dalının çalışmaları, dinî olguların anlaşılmasında
birbirini tamamlayıcı nitelikte olup, zaman zaman bilgi alışverişi ile bakış
açılarının genişletilmesinde önemli katkılar sağlar.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi belli zaman ve mekânlarda özel bazı dinî inanç ve uygulamaların tezahürlerini araştıran bir bilim dalıdır?

Din Antropolojisi

Din Sosyolojisi

Din Fenomenolojisi

Dinler Tarihi

Din Felsefesi

Açıklama:

Din Antropolojisi: Belli zaman ve mekânlarda özel bazı dinî inanç ve
uygulamaların (özel bir mit, özel bir ritüel veya özel bir ritüelin ilahi, kurban,
ruh gibi yönünü) tezahürlerini araştıran bir bilim dalıdır. Önceleri ilkel kabile
toplumlarının dinlerini inceleyen din antropologları, günümüzde daha geniş
alanlarda dinî tecrübe ve uygulamanın bilimsel incelemesini yapmaktadırlar.
Farklı toplumlarda ortaya çıkan mitler, dinî semboller, dinî âyin ve
törenlerin, dinî hareketlerin görünüm ve anlamları, işlev ve yapıları benzerlik
ve farklılıklarıyla araştırılmaya ve ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Din
psikologları dindarlığın yerel kültür ve toplum yapılarına bağlı şekilleri kadar
evrensel görünüm ve anlamlarını anlamada, din antropologlarının
çalışmalarından yararlanmaktadırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Dinî inanç ve davranışların yönünü (olumlu-olumsuz) ve şiddet derecesini (güçlü, zayıf, kararsız) anlamak için geliştirilen ölçme aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Semantik analiz ölçekleri

İstatiksel analizler

Kişilik testleri

Anketler

Tutum ölçekleri

Açıklama:

Tutum ölçekleri: Dinî inanç ve davranışların yönünü (olumlu-olumsuz) ve
şiddet derecesini ( güçlü, zayıf, kararsız) anlamak için geliştirilen ölçme
araçlarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Din psikolojisi araştırma yöntem ve tekniklerinden olan mülâkatın tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Gözlem ve testlerle elde edilen dinî davranışlar hakkındaki bilgiler üzerinde analiz çalışmaları yapılır.

Yazılı soru kâğıtları bu alanda en çok kullanılan araçların başında gelir. Bunların bir kısmı, geçerlik ve güvenirliliği hesaplanmış ve her yerde kullanılabilen standart ölçme araçlarıdır.

Kişiliğin yapısını, özelliklerini, eğilimlerini anlamak için geliştirilen standart testler, dindarlıkla ilişikisi bakımından ele alınarak ölçmeler yapılır.

Belli bir konuyla ilgili sözlü soruların ve cevaplarının kayıt altına alınmasıdır.

Birebir görüşme yoluyla, bireylerin geçmiş dinî yaşantıları, bilinç dışı saplantıları ve kaygıları anlaşılmaya çalışılır.

Açıklama:

Mülâkatlar: Belli bir konuyla ilgili sözlü soruların ve cevaplarının kayıt
altına alınmasıdır. Bunların derinlikli analiz ve yorumlarının yapılıması ve
değerlendirilmesi ile tatmin edici sonuçlara ulaşılabilir. Din değiştirme
olayları üzerine yapılan araştırmalarda mülâkat daha çok tercih edilen bir
araçtır.
Belli bir konuyla ilgili sözlü soruların ve cevaplarının kayıt altına alınmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Kuranı Kerim'de nefs kelimesi yaklaşık kaç kere geçer?

200

220

250

300

350

Açıklama:

Kuranı Kerim'de üçyüze yakın yerde geçen “ “nefs” kavramı, insanın kişilik yapısı,
iç dünyası ve davranış eğilimlerini ifade etmektedir. Nefsin kelime anlamı bir
şeyin kendisi ve özü “zât”; “benlik”, “kendilik” demektir.
300

Doğru Cevap: D

Soru 16

Fıtrat ne demektir?

Anlama yeteneği

İnanma yeteneği

Kavrama yeteneği

Çözümleme yeteneği

Analiz yeteneği

Açıklama:

Kur’ânın anlatısına göre, insan tabiatında değişmez evrensel bir öz olarak
doğal inanma yeteneği (fıtrat) bulunmaktadır (Rum 30/30 ). Hz.
Peygamberin hadislerinde de bu doğal inanma yeteneği ile ilgili geniş
açıklamalar yer alır. Buna göre doğal inanma yeteneği (fıtrat) çocukta
konuşma çağına kadar bu saf haliyle devam eder.
İnanma yeteneği

Doğru Cevap: B

Soru 17

Nefsin tabiatında yer alan doğal
güdüler ve eğilimler arasında aşağıdakilerden hangisi yer ALMAZ?

Kendini kendine yeterli görme

Gurur

Kibir

İtibar

Bencillik

Açıklama:

Nefsin tabiatında yer alan doğal
güdüler ve eğilimler (kibir, gurur, bencillik, kendini kendine yeterli görme)
İtibar

Doğru Cevap: D

Soru 18

Cinsellik, mal ve servet tutkusu, itibar,
güç ve iktidar arzusu aşağıdakilerden hangisidir?

Değerler

Eğilimler

Güdüler

Korkular

İnsani arzular

Açıklama:

Nefsin tabiatında yer alan doğal
güdüler ve eğilimler (kibir, gurur, bencillik, kendini kendine yeterli görme)
ile sayısız insani arzular ve korkular (cinsellik, mal ve servet tutkusu, itibar,
güç ve iktidar arzusu; toplumsal dışlanma ve horlanma korkusu) ve toplumda
yerleşik anlayış ve gelenekler (atalar kültü) ve hâkim grupların baskılarına
boyun eğme ilahi tebliğlere dayalı bir dinî tutumun benimsenmesi ve
yerleşmesi önündeki en büyük engeli oluştrurur.
İnsani arzular

Doğru Cevap: E

Soru 19

İslam dünyasında psikolojik bakış
açısıyla insanın iç hayatını inceleyen ilk bilgin kimdir?

Kindî

Farabî

Hâris el-Muhâsibi

İbn-i Sinâ

Ebû Bekir Râzî

Açıklama:

Hâris el-Muhâsibi (öl. 243/857) İslam dünyasında psikolojik bakış
açısıyla insanın iç hayatını inceleyen ilk bilgindir. Eserlerinde derin
psikolojik tahliller ve ruhsal haller ve süreçlerle ilgili kavramlaştırmalar
dikkat çekicidir.Bunların başında Nefs kelimesinin salt psikolojik anlamda en
tutarlı kullanımına yer verdiği görülmektedir. Dini/ahlâki hakikatlerle
uyumlu bir hayat tarzı için kişinin öncelikle kendisini iç açıdan anlamaya
çalışmasını ısrarla vurgulamıştır. Bireyin kendisini “iç gözlem”e dayalı
olarak araştırması ve kendisi hakkında “iç görü” elde etmesini bir araştırma
ve eğitim yöntemi olarak ilk defa dile getirmiştir. Bu konuda da kendinden
sonraki birçok araştırmacıyı etkilemiştir. er-Riâye li Hukuk’ı-llah derin
psikolojik tahlillerinin yer aldığı en önemli eseridir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Risâle fî mâhiyyeti’n-nevm ve’r-ru’ya/ Rüyanın ve uykunun mahiyeti adlı eser kime aittir?

Kindî

Hâris el-Muhâsibi

İbn-i Haldun

Ebû Bekir Râzî

İbn-i Sinâ

Açıklama:

İlk İslam filozofu olarak kabul edilen Kindî’nin (öl. 252/866) Risâle fîmâhiyyeti’n-nevm ve’r-ru’ya/ Rüyanın ve uykunun mahiyeti adlı eseri, İslam
dünyasında rüya psikolojisi hakkında yazılan ilk telif eserdir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

İslam dünyasında psikolojik bakış açısı ile insanın iç hayatını inceleyen ilk bilgin aşağıdakilerden hangisidir?

Kindi

Farabi

İbn-i Sina

Haris el- Muhasibi

Ebu Bekir Razi

Açıklama:

Din Psikolojisinin dünyada ve Türkiye’deki önemli temsilcileri ve çalışmalarını anlatabileceksiniz.
Hâris el-Muhâsibi (öl. 243/857) İslam dünyasında psikolojik bakış açısıyla insanın iç hayatını inceleyen ilk bilgindir. Eserlerinde derin psikolojik tahliller ve ruhsal haller ve süreçlerle ilgili kavramlaştırmalar dikkat çekicidir.Bunların başında Nefs kelimesinin salt psikolojik anlamda en tutarlı kullanımına yer verdiği görülmektedir. Dini/ahlâki hakikat- lerle uyumlu bir hayat tarzı için kişinin öncelikle kendisini iç açıdan anlamaya çalışmasını ısrarla vurgulamıştır. Bireyin kendisini “iç gözlem”e dayalı olarak araştırması ve kendisi hakkında “iç görü” elde etmesini bir araştırma ve eğitim yöntemi olarak ilk defa dile ge- tirmiştir. Bu konuda da kendinden sonraki birçok araştırmacıyı etkilemiştir. er-Riâye li Hukuk’ı-llah derin psikolojik tahlillerinin yer aldığı en önemli eseridir.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi Din Psikolojisinin amaçları arasında yer alır?

Dinî kavram ve değerlerin nihai hakikatini ortaya çıkarmaya çaılşmak

Dinî temel metinleri yorumlayarak ilke ve hükümlere ulaşmak

Bir din ya da mezhebin diğerine olan üstünlüğünü ispatlamak

Farklı dinî inançlar arasında karşılaştırmalar yapmak

Dinî yaşayış ve davranışın tasvirini ortaya koymak.

Açıklama:

Din Psikolojisi bilimini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi, Din Psikolojisinin temel ilgi alanıdır?

Dini metinlerin ilahi hakikatini araştırmak.

Dini ritüellerin toplumsal işlevlerini incelemek.

Bireylerin kutsal varlıklarla ilişkisi sonucu ortaya çıkan dini olgular.

Farklı dinlerin tarihsel gelişimini karşılaştırmak.

Dini inançların felsefi temellerini sorgulamak.

Açıklama:

Detaylar için “DİN PSİKOLOJİSİNİN TANIMI, KONUSU VE YÖNTEMİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Din Psikolojisi, bireylerin kutsal kabul ettikleri varlıklarla ilişkisi çerçevesinde ortaya koydukları her türlü söz, tecrübe ve davranışı ampirik yöntemle araştıran bir disiplindir. Bu bağlamda, bireylerin ruhsal yaşantılarında ve davranışlarında ortaya çıkan "dinî olgular" temel ilgi alanını oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Din Psikolojisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Dinin gerçek kaynağı ve nihai hakikati hakkında hüküm yürütür.

Dindar ya da din ile bir şekilde ilgili kimselerin iç dünyasını anlaşılır hale getirir.

Dini olguları, insan hayatındaki etkileri ve boyutları açısından ele alır.

Dinin insanî ve kültürel gerçeklik boyutunu açığa çıkarmayı hedefler.

Tecrübî bir bilim olarak, dinin hakikati üzerine söz söylemez.

Açıklama:

Detaylar için “DİN PSİKOLOJİSİNİN AMACI VE ÖNEMİ” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, Din Psikolojisinin dinin gerçek kaynağı, özü veya dini kavramların nihai hakikati hakkında hüküm yürütmek gibi bir amacı olmadığı açıkça belirtilmektedir. Onun görevi, insan tecrübe ve davranışında ortaya çıkan dini tezahürleri anlamaya çalışmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Bir psikolog, insanların stresli dönemlerde dini inanç ve uygulamalara yönelmesini ve bunun ruh sağlıkları üzerindeki etkilerini araştırıyor. Bu çalışma, Din Psikolojisinin hangi araştırma konusuna daha yakındır?

Dini ve manevi tecrübe

Din ve ruh sağlığı

Dindarlığın tanımı ve ölçülmesi

Din değiştirme

Din ve ahlaklılık

Açıklama:

Detaylar için “DİN PSİKOLOJİSİNDE ARAŞTIRMA KONULARI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metne göre, Din Psikolojisinin araştırma konularından biri olan "Din ve ruh sağlığı" başlığı altında, dindarlığın fizik ve ruh sağlığına etkileri, dini başa çıkma ve stresle ilişkisi gibi konular incelenmektedir. Verilen senaryo doğrudan bu konuyu ele almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

İslam dünyasında, dini ve ahlaki hakikatlerle uyumlu bir hayat tarzı için kişinin kendisini iç açıdan anlamaya çalışmasını ısrarla vurgulayan, iç gözlemi bir araştırma ve eğitim yöntemi olarak ilk defa dile getiren ve bu alanda öncü kabul edilen bilgin kimdir?

Kindî

Farabî

İbn-i Sina

Haris el-Muhasibi

İbn-i Haldun

Açıklama:

Detaylar için “İslam Bilginlerinin Çalışmaları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde belirtildiği gibi, Haris el-Muhasibi, İslam dünyasında psikolojik bakış açısıyla insanın iç hayatını inceleyen ilk bilgindir ve bireyin kendisini “iç gözleme dayalı olarak araştırmasını” bir yöntem olarak ilk defa dile getirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıda Batılı düşünürlerin din ile ilgili görüşleri verilmiştir. Bu düşünürleri, karşısındaki görüşle doğru bir şekilde eşleştiriniz:

S. Freud - Din, bir yanılsama olup, aklın gelişmesini engeller.
C.G. Jung - Din, ruhsal yapıda kalıtsal olarak var olan bilinçdışı içeriklere (arketiplere) dayanır.
V. Frankl - Din, ruhsal bir hastalık sebebidir.
E. Fromm - Her insan iyi ya da kötü, yaratıcı ya da yıkıcı, bir dine ihtiyaç duyar.
A. Maslow - Dinler, olgun bir benliğe ulaşmak için doruk deneyimlerin araç olarak kullanılması ilkesinde görüş birliği içerisindedirler.

I, II, III

I, II, IV

I, II, IV, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Detaylar için “Modern Batı Dünyasında Din Psikolojisi” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
I. Freud'a göre din, bir yanılsama (illusion) olup, insanların gerçeklerden uzaklaşmasına neden olur ve aklın gelişmesini engeller5.
II. Jung, dinin kökenini bireye aşkın bir kaynağa, en eski insan atalarının psikolojik kalıtımlarında var olan arketipsel imgelere dayandırır66.
III. V. Frankl, dinin ruhsal bir hastalık sebebi olduğunu değil, aksine ruhsal tedavi için işlevsel bir yönü olabileceğini savunur7. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
IV. E. Fromm'a göre her insan, iyi ya da kötü, bir dine ihtiyaç duyar ve ona bağlanır8.
V. A. Maslow, dinlerin olgun bir benliğe ulaşmak için doruk deneyimlerin araç olarak kullanılması ilkesinde görüş birliği olduğunu belirtir9.
Bu durumda, I, II, IV ve V doğru, III yanlıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Din Bilimleri ile İlahiyat İlimlerini birbirinden ayıran temel farklılık aşağıdakilerden hangisidir?

Din Bilimleri, dinin tarihsel boyutunu incelerken, İlahiyat İlimleri dinin toplumsal boyutuna odaklanır.

Din Bilimleri, dini olguları tecrübî ve nicel yöntemlerle incelerken, İlahiyat İlimleri dini metinlere dayalı nakil ve yoruma başvurur.

Din Bilimleri, Batı kaynaklı bir alan iken, İlahiyat İlimleri İslam medeniyetine özgüdür.

Din Bilimleri, sadece Din Psikolojisini kapsarken, İlahiyat İlimleri daha geniş bir alandır.

Din Bilimleri, ilahi hakikati ortaya çıkarmayı amaçlarken, İlahiyat İlimleri bireyin dini tecrübesini anlamayı hedefler.

Açıklama:

Detaylar için “Din Bilimleri” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, İlahiyat İlimlerinin dini metinler üzerinde çalıştığı ve yöntemlerinin nakil ve yoruma dayalı olduğu belirtilirken; Din Bilimlerinin ise dini olguları tecrübi ve nicel araştırmalarla ele aldığı ifade edilmektedir. Bu, iki bilim dalı arasındaki temel yöntem farklılığını ortaya koymaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

İbn-i Haldun’un “Mukaddime” adlı eserinde belirttiği görüşlere göre, sürekli baskı ve şiddet altında yaşayan bir toplumda, bireylerin karakter ve dini tutumları üzerinde ne gibi bir etki görülmesi beklenir?

Liderlik ve güç elde etme güdülerinde artış

Dini yenilenme ve gelişimde hızlanma

Güvene dayalı sosyal ilişkilerin güçlenmesi

Kendine güvensizlik, edilgenlik ve tutuculuk

Yüksek ahlaki değerlere bağlılığın gelişmesi

Açıklama:

Detaylar için “İslam Bilginlerinin Çalışmaları” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
İbn-i Haldun'un görüşlerine göre, baskı, şiddet ve cezaya dayalı yönetim tarzları altında yetişen kimselerde korku ve boyun eğme psikolojisi hâkim olur. Bu durum, direnme ve metanet gücünü ortadan kaldırarak, aşağılık duygusu (mezellet) ve kendine güvensizlik (meskenet) karakterinin gelişmesine yol açar. Bu tür bir ortamda dini ve toplumsal bir yenileşme ve gelişme olmaz, aksine tutuculuk ve gericilik hâkim olur.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi, Din Psikolojisinin araştırma konularından biri olarak metinde yer almamaktadır?

Dindarlığın kaynakları

Dini ve manevi tecrübe

Dindarlık, ahlak ve vicdan gelişimi

Dini akıl bozuklukları

Din ve ekonomik kalkınma

Açıklama:

Detaylar için “DİN PSİKOLOJİSİNDE ARAŞTIRMA KONULARI” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde Din Psikolojisinin başlıca araştırma konuları arasında dindarlığın kaynakları, dini ve manevi tecrübe, din ve ahlaklılık, din ve akıl bozuklukları gibi başlıklar listelenmiştir. Ancak "Din ve ekonomik kalkınma" bu başlıklar arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Freud'a eleştiri getiren öğrencisi C.G. Jung'a göre, dinin kaynağında bireyin ruhsal yapısında kalıtsal olarak var olan ve tüm insanlığa ait ortak davranış özelliklerini ifade eden nedir?

Kolektif bilinçdışı

Arketip

Bilinçdışı Tanrı

Yüceltilmiş baba imajı

Doruk deneyimler

Açıklama:

Detaylar için “Modern Batı Dünyasında Din Psikolojisi” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, Jung'un dinin kökenini, en eski insan atalarının psikolojik kalıtımlarında var olan "arketiplere" dayandırdığı belirtilmektedir. Bu arketipler, tüm insanlığa has ortak davranış özellikleri olup, kollektif bilinçdışında yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Kur'an ve hadislerde geçen, çocuğun doğal inanma yeteneğini ifade eden ve sağlıklı bir gelişim gösterdiğinde Allah'a inanç ve bağlılıkla sonuçlanacağı belirtilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Nefs

Kalb

Akıl

Fuad

Fıtrat

Açıklama:

Detaylar için “İslam Dünyasında Din Psikolojisi” başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, Kur’an ve Hz. Peygamber’in hadislerinde insanın değişmez evrensel bir öz olarak doğal inanma yeteneğine sahip olduğu belirtilmekte ve bu yeteneğe "fıtrat" adı verilmektedir. Hadislerde, fıtratın çevresel faktörlere göre şekil aldığı, ancak kendi yönünde sağlıklı bir gelişme gösterirse Allah'a inanç ve bağlılıkla son bulduğu anlatılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi ilk İslam filozofu Kindî'nin psikoloji içerikli eseridir.

Kitâbü'n-Nefs ve'r-Ruh

Risale fî def'i gam'il-mevt

er-Riaye li Hukuk'i-llah

El-Hîle li-defi'l-ahzan

Et-Tıbbu'r-Ruhanî

Açıklama:

Kitâbü'n-Nefs ve'r-Ruh ve Şerhu kuvâhuma: büyük müfessir ve kelam alimi Fahruddin Razi tarafından kaleme alınmıştır.
Risale fî def'i gam'il-mevt: adı Ölüm korkusundan kurtuluş manasına gelen bu eseri İbn Sina yazmıştır.
er-Riaye li Hukuk'i-llah: derinlemesine iç gözlemin yapıldığı bu eser Haris el-Muhasibi'ye aittir.
El-Hîle li-defi'l-ahzan: üzüntüden kurtulma yolların anlamına gelen bu eseri ilk İslam filozofu Kindî yazmıştır.
Et-Tıbbu'r-Ruhanî: ruh sağlığı konularının ele alındığı bu eser ünlü İslam filozofu Ebu Bekir er-Razî tarafından kaleme alınmıştır.

Doğru Cevap: D

Ünite 2

Soru 1

Dinin, özsel tanımları yanında, işlevsel tanımları da ortaya konulmuştur. Aşağıdakilerden hangisi dinin işlevsel tanımları arasında gösterilebilir?

Din, tabiatüstü ve kutsal olduğuna inanılan bir varlığı temel alır

Din, inanç, öğreti, ahlak ve kutsalla ilgili tutum ve davranışlardan oluşur

Din, hayat, ölüm, mutluluk, acı, gibi kavramlarla ilgili dünya görüşü kazandırır

Din, gerçekliğin bir tanımını ve anlamını içerir ve kişilerde bağlılık oluşturur

Din, belli tarzda ve ölçüde inanç ve uygulamalar bütünü ortaya koyar

Açıklama:

Dinin, hayat, ölüm, mutluluk, acı, gibi kavramlarla ilgili dünya görüşü kazandırması, dinin işlevsel tanımına işaret etmektedir. Seçeneklerde sunulan diğer tanımlar özsel özellik taşımaktadır.
Din, hayat, ölüm, mutluluk, acı, gibi kavramlarla ilgili dünya görüşü kazandırır

Doğru Cevap: C

Soru 2

I. Din, varoluşu ve gerçekliği yorumlayarak bireyin hayatını anlamlı kılar
II. Din insana sınırlarını bildirerek sorumluluk duygusu uyandırır
III. Din bir hayat rehberi sunarak insanı belirsizlikten kurtarır
IV. Din kişide köklü gelişmelere ve değişimlere yol açar
V. Din ortak amaç ve hedefler belirleyerek birliklerin oluşumuna imkân sağlar
Dinin, özsel tanımları yanında, işlevsel tanımları da ortaya konulmuştur. Yukarıdakilerden hangisi dinin işlevsel tanımları arasında gösterilebilir?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, V

Açıklama:

Soruda yer alan ifadelerin hepsi dinin bireysel ve toplumsal işlevlerini ifade etmektedir.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 3

I. Dinin bilişsel yönü
II. Dinin duygusal yönü
III. Dinin sosyal yönü
IV. Dinin davranışsal yönü
V. Dinin ilişkisel yönü
Dinin çok yönlü ve çok boyutlu olması ve bilim insanlarının kişisel eğilimlerinin dini ele alış biçimlerini etkilemesi dinin tanımını zorlaştırmıştır. Yukarıdakilerden hangisi çeşitli din tanımlarında öne çıkan boyutlar arasındadır?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

Dinin bilişsel, duygusa, sosyal, davranışsal ve ilişkisel yönü gibi çok yönlü ve boyutlu olması ve bilim insanlarının kişisel eğilimlerinin dini ele alış biçimlerini etkilemesi dinin tanımını zorlaştırmıştır.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 4

Dinin, genel bir varoluş düzenine ilişkin kavramlaştırmalar formüle ederek insanlarda güçlü, yaygın ve uzun süreli ruh halleri ve güdüler yaratan ve bu kavramlaştırmaları bir gerçeklik halesine bürüyerek söz konusu hallerin ve güdülerin eşsiz bir şekilde gerçekmiş gibi görünmesine yol açan bir semboller sistemi biçiminde tanımlanması aşağıdaki tanımlama biçimlerinden hangisini yansıtmaktadır

Dinin duygusal tanımı

Dinin işlevsel tanımı

Dinin bilişsel tanımı

Dinin özsel-işlevsel tanımı

Dinin özsel tanımı

Açıklama:

İlgili tanım dinin özsel ve işlevsel tanımını bir arada vermektedir.
Dinin özsel-işlevsel tanımı

Doğru Cevap: D

Soru 5

I. vaftiz
II. kadir gecesi
III. ramazan bayramı
IV. cemaatle namaz kılınması
V. günah çıkarma
Kültürel bir gerçeklik olarak din, aynı zamanda sembolik bir sistemdir. Yukarıdakilerden hangisi dini gerçekliği temsil eden semboller arasındadır?

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, III, IV, V

I, II, III

III, IV, V

Açıklama:

Vaftiz, kadir gecesi, ramazan bayramı, cemaatle namaz kılınması, günah çıkarma gibi semboller dini gerçekliği temsil eder ve öznel gerçekliğin oluşumunu etkiler.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: C

Soru 6

Dini sembollerle etkileşime giren bireyler öznel bir gerçeklik olarak kişisel dindarlıklarını oluşturur. Bununla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi uygun bir ifade değildir?

Dini olgular bireyin iç dünyasında anlam kazanır

Öznel dini gerçeklik birey deneyiminin her alanını etkiler

Birey öğrendiği dini bilgilere uygun dini tasavvurlar geliştirir

Nesnel dini geçeklik her birey üzerinde aynı etkiyi gösterir

Birey kültürün kendisine öğrettiği bir Allah’a inanç besler

Açıklama:

Dini sembollerle etkileşime giren bireyler öznel bir gerçeklik olarak kişisel dindarlıklarını oluşturur. Diğer bir değişle, nesnel dini geçeklik her birey üzerinde farklı etki gösterebilir.
Nesnel dini geçeklik her birey üzerinde aynı etkiyi gösterir

Doğru Cevap: D

Soru 7

I. dindarlık dinamik bir yapı ve süreçtir
II. dindarlık hayatın her alanında etkisini gösterir
III. dindarlık kişinin ruhsal sağlığına göre değişiklik gösterir
IV. dindarlık siyasi ve toplumsal olaylara göre değişebilir
V. dindarlık yaşa göre değişebilir
Din psikolojisi hem öznel, bireyin iç dünyasında yer alan dini ele alır hem de kültürel bir gerçeklik olarak var olan dinin psikolojik yönünü inceler. Yukarıdaki dindarlık özelliklerinden hangisi bu durumla ilişkilidir?

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Din psikolojisi hem öznel, bireyin iç dünyasında yer alan dini ele alır hem de kültürel bir gerçeklik olarak var olan dinin psikolojik yönünü inceler. Tutarlı olarak, soruda verilen dindarlık özellikleri kişisel ve toplumsal süreçlere vurgu yapmaktadır.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: E

Soru 8

Dindarlığın beş boyutlu tanımlaması yaygın kabul görmüştür. Dindarlığın, kişilik, ahlak ve karakter gelişimi, benlik algısı ve benlik saygısı, toplumsal ilgiler, tercihler ve tutumlar ile yakından ilişkili olması aşağıdaki boyutlardan hangisini temsil etmektedir?

İdeolojik boyut

Duygusal boyut

Etki boyutu

Bilgi boyutu

İbadet boyutu

Açıklama:

Dindarlığın, kişilik, ahlak ve karakter gelişimi, benlik algısı ve benlik saygısı, toplumsal ilgiler, tercihler ve tutumlar ile yakından ilişkili olması dindarlığın etki boyutunu temsil etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

I. Din her durumda gözetilmesi gereken aşkın ve evrensel bir değerdir
II. Din kendisinden yararlanılan bir kaynaktır
III. Dua ve ibadet, Allah’a karşı sorumluluk ve tapınma görevinin bir gereğidir
IV. Din benliğin hizmetinde, benlik savunmasında kullanılan bir araçtır
V. Dini inançlarına sıkı sıkıya sarılarak, katı ve hoşgörüsüz bir taraftarlık sergileyebilirler
Dindarlık yaşantısındaki samimiyet ve içtenlik farklılığına dayalı olarak dış güdümlü ve iç güdümlü dindarlık tanımlanmıştır. Yukarıdaki ifadelerden hangisi dış güdümlü dindarlığa uygundur?

I, II, III, IV, V

I, II, IV, V

II, III, IV, V

II, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Dinin kendisinden yararlanılan bir kaynak olarak görülmesi, benliğin hizmetinde, benlik savunmasında kullanılması, ve dini inançlarına sıkı sıkıya sarılarak, katı ve hoşgörüsüz bir taraftarlık sergileyenler dış güdümlü dindarlık özelliği taşımaktadır.
II, IV, V

Doğru Cevap: D

Soru 10

I. Bir bağlanma hissi
II. Nihai bir gerçek ya da en yüksek bir değer arama
III. Kişisel bir değişim
IV. Yaşamda anlam arama
V. Aşkınlıkla (yücelikle) bir karşılaşma
Manevi yaşam kavramı değişik şekillerde ifade edilmiştir. Bununla birlikte, manevi yaşamla ilgili pek çok tanım, ruhî yaşantının bir yönüne işaret etmektedir. Yukardakilerden hangisi bu yaşantılar arasında gösterilebilir?

I, II, III, IV V

I, III, IV V

I, II, IV V

I, II, III, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Bağlanma hissi, nihai bir gerçek ya da en yüksek bir değer arama, kişisel değişim, yaşamda anlam arama ve aşkınlıkla karşılaşma manevi yaşamla ilgili ruhi yaşantılar arasındadır.
I, II, III, IV V

Doğru Cevap: A

Soru 11

Şeyhu’l-İslamlık, Diyanet İşleri Başkanlığı, Müftülük, Papalık, Patriklik, Hahamlık gibi olgular tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Dini Şahıs

Dini Kurum

Dini Nesne

Dini Topluluk

Dini Görüş

Açıklama:

Dinî Kurumlar: Şeyhu’l-İslamlık, Diyanet İşleri Başkanlığı, Müftülük;
Papalık, Patriklik, Hahamlık vb.
Dini Kurum

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Dinî Topluluk değildir?

Sünnilik

Yahudilik

Hıristiyanlık

Deizm

İslam

Açıklama:

Dinî Topluluk ve Gelenek: İslam, Hıristiyanlık, Yahudilik; Sünnilik,
Hanefilik, Şafiilik, Caferilik, Alevilik; Nakşîlik, Kadirilik, Bektâşilik;
Katoliklik, Protestanlık, Ortadoksluk; Evangalistlik, Mormonlar,
Moonculuk, vb.
Deizm

Doğru Cevap: D

Soru 13

Bireylerin ve grupların dine bağlanmasında aşağıdakilerden hangisi etkili değildir?

Cinsiyet

Genetik faktörler

Yaş

Bilgi seviyesi

Ekonomik durum

Açıklama:

Bireylerin ve grupların hayatında çeşitli faktörlere bağlı olarak( yaş,
cinsiyet, bilgi seviyesi, ekonomik durum, siyasi ve toplumsal olaylar ve
durumlar vb) dine bağlanma, dini inanç ve değerlere kendini verme,
yaşantı ve uygulamaya dönüştürmenin değişen ve gelişen dereceleri
vardır.
Genetik faktörler

Doğru Cevap: B

Soru 14

Tevhid inancı hangi dinin ayırt edici vasfını oluşturur?

Hıristiyanlık

İslam

Yahudilik

Katoliklik

Protestanlık

Açıklama:

Bazı dinî inançlar, bir dinin kimliğini belirleyici niteliktedir. Diğer bütün
dinî öğreti ve anlayış için bir kaynak, bir temel oluşturur. Tevhid inancı
İslam’ın, teslis inanç ve öğretisi ise Hıristiyanlığın ayırt edici vasfını
oluşturur.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Dindarlığı dış güdümlü (intrinsic) dindarlık ve iç güdümlü (intrinsic) dindarlık olarak sınıflayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

Batson

Tamminen

Vergote

Ventis

Allport

Açıklama:

Dinî niyetin saf ve katışıksız olması kadar, dindışı
başka amaçlar elde etmeye yönelik olması da mümkündür. Genel olarak
dindarlıktaki bu farklı yönelimler ilk olarak G.W. Allport tarafından iki
temel tip halinde ele alınıp tanımlanmıştır. Bir bakıma dindarlık
yaşantısındaki samimiyet ve içtenlik farklılığına dayalı bu yönelimler dış
güdümlü (intrinsic) dindarlık ve iç güdümlü (intrinsic) dindarlık olarak
adlandırılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşkınlık ne anlama gelmektedir?

İnanç

Kişisellik

Yücelik

Sevgi

Bağlılık

Açıklama:

Aşkınlık yücelik anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Hangi dinlerde dindarlık, ancak bir dinî kurum ve otoriteye
resmi bağlılıkla mümkündür?

Mormonluk ve Yahudilik

İslam ve Hıristiyanlık

İslam ve Yahudilik

Katoliklik ve Sünnilik

Yahudilik ve Hırıitiyanlık

Açıklama:

Yahudi-Hırıistiyan geleneğinde dindarlık, ancak bir dinî kurum ve otoriteye
resmi bağlılıkla mümkündür.
Yahudilik ve Hırıistiyanlık

Doğru Cevap: E

Soru 18

Dindarlık çok boyutlu bir kavram olarak ele alınıp tanımlanabilmektedir. Kaç boyutlu dindarlık ölçümleri en yaygın olanıdır?

Açıklama:

Dindarlık çok boyutlu bir kavram olarak ele alınıp tanımlanabilmektedir.
“İnanç”,” bilgi”, “uygulama”,”tecrübe” ve “etki” olmak üzere beş boyutlu
dindarlık ölçümleri en yaygın olanıdır.
5

Doğru Cevap: D

Soru 19

Manevi yaşamın şimdiye kadarki ele alınışlarında kaç farklı türü ya da anlamı olduğu görülmektedir?

Açıklama:

Manevi yaşamın şimdiye kadar ki ele alışlarda üç farklı türü ya da anlamı
olduğu görülmektedir:
1. Teolojilerdeki düşünce ve pratiğin nedeni olarak ileri sürülen, hem geniş
hem de dar olarak tasavvur edilen Tanrı- yönelimli bir manevi yaşam.
2. Bir kimsenin çevrebilim ya da tabiat ile ilişkisini vurgulayan dünyayönelimli
bir manevi yaşam.
3. İnsan(ın) başarısını ya da potansiyelini vurgulayan “humanistik” (ya da
insan- yönelimli) bir manevi yaşam.

Doğru Cevap: B

Soru 20

Dinî duygu ve heyecanlar dindarlığın hangi boyutunu oluşturur?

İdeolojik

Bilgi

Tecrübe

Uygulama

Etki

Açıklama:

Dinin nesnel ve öznel bir gerçeklik olarak hangi unsurları içerdiğini açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 21

“ Tabiat üstü (aşkın; müteâl) ilahi ve kutsal bir varlık (Tanrı, Allah,
ilah..) ile ilişkili olan inançların, tasavvurların, tecrübelerin,
duyguların, işaretlerin, dilin ve davranışların bütünü” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

din

mezhep

protestanlık

yahudilik

hristiyanlık

Açıklama:

“Tabiat üstü (aşkın; müteâl) ilahi ve kutsal bir varlık (Tanrı, Allah, ilah..) ile ilişkili olan inançların, tasavvurların, tecrübelerin, duyguların, işaretlerin, dilin ve davranışların bütünü 'din' olarak tanımlanır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi dinin işlevlerinden biridir?

İnanılması gereken doğruları açıklamaz; Allah’la ilişki kurmanın yol ve yöntemlerini, kurallarını verir.

Hayat, ölüm, kader, acı, mutluluk..gibi temel varoluşsal sorunlarla ilgili açıklamalar yapmadığı için insana bu tür bir bilinci kazandırmaktan yoksundur.

Din, varoluşu ve gerçekliği yorumlama kısmına karışmaz. Böylece bireyin hayatını serbest bırakır.

İnsana sınırlarını ve görevlerini bildirerek, vicdanında büyük bir sorumluluk duygusu uyandırır. Nasıl yaşanması gerektiğine dair bir hayat rehberi sunarak insanı aydınlatır, belirsizlikten kurtarır.

Kişinin kendi öz karakteri, duygu ve gönül dünyasında yer tutmaz; arzu ve ihtiyaçları, korku ve ümitleri, eksikliği ve sınırları ile ilgilenmez.

Açıklama:

Genel olarak bakıldığında dinin birey ve topluma yönelik birçok etki ve işlevinden söz etmek mümkündür:
1. İnanılması gereken doğruları açıklar; Allah’la ilişki kurmanın yol ve yöntemlerini, kurallarını verir.
2. Hayat, ölüm, kader, acı, mutluluk..gibi temel varoluşsal sorunlarla ilgili açıklamalarıyla insana bütüncü bir dünya görüşü kazandırır.
3. Din, varoluşu ve gerçekliği yorumlayarak kimliğin bir tanımı vasıtasıyla insanı bu bütünlüğün içerisine yerleştirir. Böylece bireyin hayatını
anlamlı kılar; anlam arayışına bir cevap oluşturur.
4. İnsana sınırlarını ve görevlerini bildirerek, vicdanında büyük bir sorumluluk duygusu uyandırır. Nasıl yaşanması gerektiğine dair bir hayat rehberi sunarak insanı aydınlatır, belirsizlikten kurtarır.
5. Kişinin kendi öz karakteri, duygu ve gönül dünyasında yer tutar; arzu ve ihtiyaçları, korku ve ümitleri, eksikliği ve sınırları ile ilgilenir. Değer ve anlamın en üst ilkesi olarak kişide köklü değişimlere ve gelişmelere yol açar.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi dinin özsel-işlevsel tanımıdır?

Bir grup tarafından paylaşılan, o grup üyelerine kendilerini adayabilecekleri bir hedef sunan ve onlara ortak bir davranış biçimi
veren bir sistemdir.

Din, varoluşu ve gerçekliği yorumlayarak kimliğin bir tanımı vasıtasıyla insanı bu bütünlüğün içerisine yerleştirir. Böylece bireyin hayatını anlamlı kılar; anlam arayışına bir cevap oluşturur.

İnanan bireyler arasında bir gönül birliği, ortak amaç ve hedefler belirleyerek dini grup, cemaat ve birliklerin oluşumuna imkân sağlar. Toplumun değişik kesimleri arasındaki bütünleşmeyi ve dayanışmayı güçlendirir.

Din, canlı varlıklar olduğumuzu ve mutlaka bir gün- bizimle birlikte diğer canlı varlıkların- öleceğimizi bilmemiz olgusundan doğan
sorunların sorumluluğunu tek tek şahsen yüklenmeye bizi sevk eden her şeydir.

Açıklama:

Din, genel bir varoluş düzenine ilişkin kavramlaştırmalar formüle ederek insanlarda güçlü, yaygın ve uzun süreli ruh halleri ve güdüler
yaratan ve bu kavramlaştırmaları bir gerçeklik haline bürüyerek söz konusu hallerin ve güdülerin eşsiz bir şekilde gerçekmiş gibi görünmesine yol açan bir semboller sistemidir. Bu tanımda din, kültür içerisinde yer alan bir semboller sistemi olarak ele alınmaktadır. Sembol terimi burada işaretlerin geniş anlatımı manasınadır. Dini oluşturan semboller bir sistem oluşturur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi öznel bir gerçeklik olarak dini meydana getiren unsurlardan biridir?

Dinî güdüler

Batıl inançlar

Oruç tutmak

Zekat vermek

Hacca gitmek

Açıklama:

Öznel bir gerçeklik
olarak dini meydana getiren unsurlar da şunlardır.
1. Dinî yetenek ve eğilimler
2. Dinî güdüler
3. Dinî inançlar
4. Dinî sözler, ifadeler, kavramlar
5. Dinî yargılar
6. Dinî tasavvurlar
7. Dinî tutumlar
8. Dinî duygu ve heyecanlar
9. Dinî uygulama, eylem ve etkinlikler. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Belli bir dinin inanç ve öğretilerinin belli bir zaman ve şartlarda belli bir kişi, grup ya da toplum tarafından yaşanmasını ifade eden tanım aşağıdaki seçeneklerden hangi kavrama aittir?

mezhep

grup

din

vicdan

dindarlık

Açıklama:

Hayata gözlerini açan her insan yavrusu, kendisini bir dinî geleneğin ve kültürün içerisinde bulur. Dinî sözler ve telkinlerle karşılaşır, dinî nesne ve mekânları müşahede eder, dindar kimselerle görüşür ve onlarla iletişim içerisinde hayatını sürdürür. Din hakkında ailesinden, çevresinden çeşitli
bilgiler öğrenir; dinî ibadetlerini yerine getiren insanları görür ve zaman zaman bu ibadetlere kendisi de katılır. Sorular sorar, araştırmalar yapar, dinî söz ve kavramları kullanmaya yönelir. Böylece kişisel anlamda dindarlık denilen yaşantı ortaya çıkmaya ve yapılanmaya başlar. O halde dindarlık, belli bir dinin inanç ve öğretilerinin belli bir zaman ve şartlarda belli bir kişi, grup ya da toplum tarafından yaşanmasını ifade etmektedir. Dindarlık hem kişinin bağlı olduğu dine ait inançlar ve değerlerle ilgilenme ve etkinliklerle meşgul olma düzeyi ve hem de bireysel ya da grup düzeyinde bunların yapılaşmış biçimlerini ihtiva eden bir kavramdır. Dindarlık, bir kişinin ya da grubun günlük hayatında dinin önemini ifade eden, dine inanma ve bağlanma derecesini gösteren bir kavramdır. Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Bilimsel açıdan incelenmesinin mümkün olmaması

Dinin çok yönlü, çok boyutlu bir gerçeklik olması ve basit hiçbir unsura indirgenmeye imkân vermemesi

Dinin kişisel anlayış ve eğilimler doğrultusunda bir sınırlılık içerisinde görülmüş olması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri din kavramının tanımlanmasındaki zorluğun nedenlerindendir?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dinin tanımlanmasındaki zorluğun iki önemli sebebi vardır. Birincisi, dinin çok yönlü, çok boyutlu bir gerçeklik olması ve basit hiçbir unsura indirgenmeye imkân vermemesidir. İkincisi de, bilim adamlarının ele alışlarında dinin, kendi kişisel anlayış ve eğilimleri doğrultusunda bir sınırlılık içerisinde görülmüş olmasıdır. Ancak, dinin tanımlanmasının zor olması, onun bilimsel olarak incelenemeyeceği anlamına gelmez. Sadece tecrübeye dayalı bir yolla dinî olgular hakkında elde edilen bilgilerin tek başına yeterli olmayacağı anlamına gelir. Bu nedenle yalnızca, soruda verilen II ve III numaralı maddeler doğrudur. Dolayısıyla doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi, Glock ve Stark’ın ortaklaşa ve Stark’ın kendisinin yalnız olarak yaptığı araştırmalar sonucunda ortaya koydukları dindarlığın boyutları arasında değildir?

Etki Boyutu

Törensel Boyut

Tecrübe Boyutu

Semantik Boyut

Zihinsel Boyut

Açıklama:

Glock ve Stark’ın ortaklaşa ve Stark’ın kendisinin yaptığı araştırmalarda ortaya koydukları dindarlığın, beş boyutu vardır. Bunlar: ideolojik(inanç) boyutu, törensel (İbadet ve uygulama) boyut, tecrübe(duygusal) boyutu, zihinsel(bilgi) boyutu, etki boyutudur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

İç güdümlü dindarlığa ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?I. Din nihai ilgi ve amaç konusudur.II. Kendilerini dinî değerlere değil, dinî değerleri kendilerine uyarlarlar. III. Allah rızası için, kendi istek ve arzularından vazgeçerler.IV. Dinî görevlerini yerine getirmede devamlılık ve tutarlılık gösterirler.

I ve II

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

İç güdümlü dindarlıkta, dinî değerler içlerine iyice yerleşmiş, güçlü kişilik sahibi kimseler için din, bütün benliği kuşatıcı, her konuda tek başvuru kaynağıdır. Kişiliğin merkezinde yer alan iman, bütün davranışları belirleyici bir etki ve denetim odağı olarak etkinlikte bulunur. İç güdümlü dindarlar kendilerini dine uyumlu hale getirme çabası içindedirler. Allah rızası için, kendi istek ve arzularından vazgeçerler; kendilerini dine adarlar. Bu tip dindarlar için din, benliğin hizmetinde olması sebebiyle dıştan gelen bir değer değil, daha çok kişiyi bütünüyle aşan ve ilahi iradeye uygun yönde kişiyi değişime sevk eden, benlikten daha geniş bir alana yayılan, içten doğma bir değerdir. Ne kadar güçlü olursa olsun diğer arzu ve ihtiyaçlarına, anlamı ve önemi ikinci derecede olan şeyler olarak bakarlar ve güçleri yettiği ölçüde bunları dinî inanç ve değerleriyle uyumlu hale koymaya çalışırlar. İman içlerinde canlanmaya başladığı andan itibaren onu içlerine iyice yerleştirmeye ve tamamen onu izlemeye çaba gösterirler. Dolayısıyla doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Ünite 3

Soru 1

İnsanı, ruhunun derinliklerinde kutsallık atfettiği yüce bir varlığa yönelten güçlü eğilime ne ad verilir?

Fıtrat

İnanma İhtiyacı

Dinî tevarüs

Dinî eğilim

Dinî kabiliyet

Açıklama:

İnanma ihtiyacı, genel bir kavram olup insanı ruhunun derinliklerinde kutsallık atfettiği yüce bir varlığa yönelten güçlü bir eğilimi ifade eder. Fıtrat kavramı ise İslamî bir kavram olup, Allah’a yönelik dinî bir kabiliyet ve hazır oluş anlamında kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Beyin-inanç ilişkisiyle ilgili olarak beyin uzmanı E. D’Aquili tarafından ortaya atılan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Tanrı Geni (The God Gene) adlı çalışmasıyla maneviyatın genini bulduğunu iddia etmiştir.

Dindarlığın kalıtımsal bir özellik taşıdığını ve oldukça kalıcı olduğunu iddia etmiştir.

Dinin zihinsel ve ruhsal yönden en mükemmel anlam kaynağı olduğunu iddia etmiştir.

Beynin farklı bölümlerinin din ile ilgili farklı işlevler üstlendiğini iddia etmiştir.

Tanrı noktası denilen ruhsal merkezin, beynin şakak loblarındaki sinir bağlantıları arasında konuşlandığını iddia etmiştir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 3

Gen ve çevre arasında önemli bir ilişki olduğunu iddia eden bilim aşağıdakilerden hangisidir?

Mikro Biyoloji

Nano Biyoloji

Moleküler Biyoloji

Psiko Biyoloji

Ekoloji

Açıklama:

Genlerin üzerimizde büyük bir etkisi olduğuna hiç şüphe yoktur. Bununla birlikte moleküler biyoloji uzmanlarına göre her şeyin sorumlusu genler değildir. Genler çevre ile sürekli etkileşim halindedir. Gen ve çevre arasındaki ilişki, son derece önemlidir ve çevre dediğimiz şey tek tip bir olgu değildir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

İnsanın ihtiyacı olan anlam arzusunu tatmin etmek

Modern insanı içine düştüğü anlamsızlıktan kurtarmak

Anlam arzusu engellendiği ve engelin çözümlenmediği durumlarda insan, anlamsızlığa düşer.

İnsan içine düştüğü anlamsızlıktan ancak anlam arzusuna yeniden işlerlik kazandırmakla
kurtulabilir.

Amacı ve ilkeleri yukarıda belirtilen yaklaşım ve terapi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Logoterapi

Psikoterapi

Hipnoterapi

Bilişsel Davranışçı Terapi

Varoluşçu Terapi

Açıklama:

V.Frankl, modern insanın en büyük sorununu anlam ihtiyaç ve arzusunun engellenmesinde görür. Logoterapi adını verdiği bir düşünce ve tedavi ekolü çerçevesinde görüşlerini dile getirmiştir. Logoterapi’nin amacı, bir taraftan insanın en temel ihtiyacı olan anlam arzusunu tatmin etmek suretiyle anlamlı bir hayatın teşekkülüne yardımcı olmak, diğer taraftan ise, modern insanı içine düştüğü çağın hastalığı anlamsızlıktan kurtarmaktır. Logoterapi'ye göre insanda doğuştan var olan anlam arzusu, onu en acımasız ve en korkutucu şartlar altında bile sarılabileceği bir değere, bir amaca veya hedefe yöneltebilir. Ancak, anlam arzusu engellendiği ve engelin çözümlenmediği durumlarda insan, anlamsızlığa düşer. İçine düştüğü anlamsızlıktan ancak anlam arzusuna yeniden işlerlik kazandırmakla kurtulabilir. Doğru yanıt A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Bedeni kaybetme korkusu

Acı duyma korkusu

Açık alan korkusu

Yakınlarını kaybetme korkusu

Yükseklik korkusu

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ölüm korkusunu oluşturan korku türlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve IV

III ve V

I, II ve IV

Açıklama:

Ölüm korkusu, birbirinden farklı korku ve kaygı türlerini bünyesinde barındıran karmaşık ve büyük ölçüde belirsiz bir duygusal yapı olarak tanımlanabilir. Bu karmaşık yapıyı oluşturduğu tespit edilen korku türleri : Belirsizlik korkusu, bedeni kaybetme korkusu, acı duyma korkusu, yalnızlık korkusu, yakınlarını kaybetme korkusu, denetimi kaybetme korkusu, kimlik duygusunu kaybetme korkusu, gerileme korkusudur.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Statü, saygınlık, özgüven kaybı; başkalarıyla ilişki ve iletişim güçlüğü; iş ve meslek sorunları gibi yine insanın tek başına kolaylıkla aşamayacağı sosyal mahrumiyetler en çok toplumun hangi kesimini dini davranışlara yöneltir?

Ölüm korkusu olanları

Yoksul kesimi

Gençleri

Engelli ve hasta bireyleri

Zengin kesimi

Açıklama:

Sebep oldukları engellenme ve çaresizlik duyguları nedeniyle insanları ilahî yardım talebine yönelten başlıca iki kaynaktan bahsedilebilir. Bunlardan biri, deprem, sel, kuraklık, hastalık gibi insanın üstesinden gelemediği için engellendiği tabiat ve dünya olaylarıdır. Diğeri ise, statü, saygınlık, özgüven kaybı; başkalarıyla ilişki ve iletişim güçlüğü; iş ve meslek sorunları gibi yine insanın tek başına kolaylıkla aşamayacağı sosyal mahrumiyetlerdir. Çeşitli dönemlerde bilim adamları tarafından gerçekleştirilen araştırmalar, çaresizlik ve mahrumiyetlerin özellikle yoksul olanları dinî davranışa yönelterek dindar bir kişiliğin oluşumuna katkı sağladığını ortaya koymuştur. Doğru yanıt B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Çocukta korunma ve bağlanma ihtiyacının ve merak duygusunun güçlü olduğu; bu nedenle de ilk dinî etkilere açık ve istekli olması sebebiyle anne ve babalarının din de dahil söz ve davranışlarını taklit etmeleri ve anne babaları tarafından ödüllendirilmeleri aşağıdaki yaklaşımlardan hangisiyle açıklanabilir?

Toplumsallaşma

Eğitim

Sosyal Öğrenme

Bilişsel Tatmin

Anlam Arayışı

Açıklama:

Sosyal çevrede gerçekleşen en yaygın öğrenme model alma; gözlemleyerek öğrenme, taklit, özdeşleşme ve içselleştirme süreçlerini birlikte ihtiva eder. Sosyal öğrenmede davranışın kazanılması ya da değiştirilmesinde, pekiştirmenin de özel bir yeri vardır. Çocukta korunma ve bağlanma ihtiyacının ve merak duygusunun güçlü olduğu; bu nedenle de ilk dinî etkilere açık ve istekli olduğu hususu, bilinen bir gerçektir Çocuk en yakını olarak anne-babasının söz ya da davranışlarını merakla izler ve çoğu zaman acemice tekrarlamaya çalışır. Bilindiği üzere çocuğun bu taklit çabaları, ebeveynlerin hoşuna gider ve sevgi gösterileriyle ödüllendirilir. Zamanla bunun farkına varan çocuk takdir ve onay kazanmak için dinî davranışlar da dâhil taklitlerini sıklaştırır ve daha özenli davranır. Böylece dinî kavram, söz ve uygulamalar yaygınlık kazanarak pekişir. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Kültürleme, kültür mayası, üst kimlik, dini çeşitlilik kavramları aşağıdakilerden hangisiyle daha çok ilgilidir?

Bilişsel tatmin

Hakikat arayışı

Nörobiyoloji

Toplumsallaşma

Eğitim

Açıklama:

En basit tanımıyla toplumsallaşma, insanın zamanla birlikte toplumun bir üyesi haline gelmesidir. Toplumsallaşma, bireyin belirli bir toplumsal çevrede kişilik kazanması, toplumla bütünleşmesidir. Her toplumun kendini diğerlerinden ayıran özel bir kültürü mevcuttur. Kültür, toplumun binlerce yıldan beri oluşturduğu ortak amaçların, beklentilerin, değerlerin, inançların, duygu ve düşüncelerin; kısaca ortak değer ve davranış kalıplarının depolanıp saklandığı bir tür toplumsal bellek olarak da kabul edilebilir. Bu toplumsal bellekte, sonraki kuşakları aşılayacak özel bir kültür mayası korunur. Kültürün sonraki kuşaklara aktarılması kültürleme ile olur. Din birçok milli kültürü birbirine bağlayabilir ve bütünleştirebilir. Örneğin İslam kültürü, doğudan batıya ve kuzeyden güneye pek çok milletin kültürü için şemsiye görevi görür ve birbirine bağlar. Bu anlamda Müslüman kavramı, Türk, Arap, Mısırlı, İranlı gibi kimliklerin üzerinde bir üst kimlik ifade eder. Doğru yanıt D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Beynin yan tarafları ile dini inanç arasında anlamlı bir ilişki olduğunu akla getiren, özellikle beynin sağ bölgesi ile mistik konular arasında bir bağ olabileceğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Nörobiyoloji

Nöropsikoloji

Nöroteoloji

Nöroşirurji

Nöropsikiyatri

Açıklama:

Dinî ve mistik tecrübeler yaşandığı durumlarda özellikle beynin belirli bölgelerindeki aktivite artmaktadır. Nöroteoloji’nin çalışma alanı, dinî ve mistik yaşantıların biyolojik temelleridir. Nöroteoloji araştırmaları, şakak, yani beynin yan tarafları ile dinî inanç arasında anlamlı bir ilişki olduğu fikrini uyandırmıştır. Özellikle beynin sağ bölgesi ile mistik deneyimler arasında bir bağlantı olabileceği üzerinde durulmaktadır. Doğru yanıt C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

İnsanı gerçekliğin içinde uygun bir yere yerleştirir.

Yaşanan gerçekliği yorumlar.

İnsana nasıl yaşaması gerektiği ile
ilgili rehberlik sunar.

insanın yaşadığı hayat içinde kendini uygun bir yere yerleştirmeyi mümkün kılacak özel bir başvuru çerçevesi hazırlar.

Bilişsel tatmin açısından dinin işlevlerini uygun bir şekilde ifade etmek istersek, doğru sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

I, II, III ve IV

IV, III, II ve I

III, II, IV ve I

I, II, IV ve III

IV, II, I ve III

Açıklama:

Her şeyden önce din, insanın yaşadığı hayat içinde kendini uygun bir yere yerleştirmeyi mümkün kılacak özel bir başvuru çerçevesi hazırlar. Bu hazırlıkta o, önce yaşanan gerçekliği yorumlar; sonra insanı bu gerçekliğin
içinde uygun bir yere yerleştirir. Sonra da ona, nasıl yaşaması gerektiği ile ilgili rehberlik sunar. Bu noktada din, bir yandan özellikle zihinsel alana gelen verileri, anlamlı bütünler halinde düzenleyici fonksiyonuyla, diğer yandan da zihnin kendi başına açıklayamadığı ya da aşamadığı metafizik sorunları açıklayıcı yönüyle, büyük bir işlev görür. Doğru yanıt E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

I. Din psikologları doğuştan gelen bir inanma ihtiyacının varlığını kabul eder
II. İnsanlar olumlu, olumsuz farklı koşullarda kutsallık duygusunu kaybetmez
III. İnsanlar bazen kutsallık atfettikleri farklı varlıklara yönelir
IV. Dinlerin görevi insanda maneviyat için ayrılmış boşluğu doldurmaktır
V. Engellenmiş inanma ihtiyacını karşılama çabası yeni inanç hareketlerinin nedeni olarak gösterilmiştir
İnanma ihtiyacı,insanı ruhunun derinliklerinde kutsallık atfettiği yüce bir varlığa yönelten bir eğilimdir. Yukarıdakilerden hangisi bu duruma uygun bir ifadedir?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

II, III, IV

Açıklama:

İnanma ihtiyacı, insanı ruhunun derinliklerinde kutsallık atfettiği yüce bir varlığa yönelten bir eğilimdir. Buna göre, din psikologları doğuştan gelen bir inanma ihtiyacının varlığını kabul eder, insanlar olumlu, olumsuz farklı koşullarda kutsallık duygusunu kaybetmez ve bazen kutsallık atfettikleri başka varlıklara yönelir. Dinlerin görevi insanda maneviyat için ayrılmış boşluğu doldurmaktır. Bu eğilime karşılık olarak, Avrupa ve Amerikada yeni inanç hareketlerinin nedeni olarak engellenmiş inanma ihtiyacını karşılama çabası gösterilmiştir.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 12

Nöroteoloji dindarlığın biyolojik kaynaklarını incelemektedir. Aşağıdakilerden hangisi nöroteolojinin sorduğu sorular arasında değildir?

Mistik yaşantılar ile beynin hangi bölgesi aktif hale gelmektedir?

Beyin ve inanç arasındaki ilişki çocuklarda nasıl ortaya çıkmaktadır?

Dini deneyimler ile beynin kimyasal yapısı arasındaki bağlantılar nelerdir?

Dindarlık ile tutucu kişilik özelliği arasında bir ilişki var mıdır?

Dindar olan ve olmayanların MR görüntüleri arasında ne tarz farklılıklar vardır?

Açıklama:

Dindarlık ile tutucu kişilik özelliği arasında bir ilişki var mıdır? sorusu biyolojik ve nörolojik özelliklerle değil, psikolojik özelliklerle ilişkili bir sorudur.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Biyoloji-din ilişkisi bağlamında tartışılan konulardan birisi de genetik ve çevreye ilişkin faktörlerin etkisidir. Bu faktörlerin inanç üzerindeki etkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi en uygun ifadedir?

Maneviyatı yüksek kişiler inanç genine sahiptir

Genler çevre ile sürekli etkileşim halindedir

Genler inanç üzerinde büyük bir etkiye sahiptir

Genlerin çocuğun dindarlığı üzerindeki etkisi daha fazladır

İkizlerin dindarlığı üzerinde çevre büyük bir etkiye sahiptir

Açıklama:

Genler ve çevre tek başına dindarlık ve inanç üzerinde etkili değildir. Genler çevreyle etkileşim içerisinde etkili olabilir.
Genler çevre ile sürekli etkileşim halindedir

Doğru Cevap: B

Soru 14

I. Anlam arayışındaki insan, içine düştüğü gerginlikten kurtulmaya çalışır
II. İnsan-ötesi bilgiler konusunda dinin söyleyeceği çok şey vardır
III. Bilim, sanat ve ideolojiler anlam arayışında tatmin edici olmayabilir
IV. Din zihinsel ve ruhsal yönden anlam arayışı kaynağıdır
V. Araştırmalar hayatta bir anlam bulmayı en temel ihtiyaç olarak belirtmektedir
Dindarlığın psikolojik kaynakları arasında gösterilen anlam arayışı ile din arasında güçlü bir ilişki vardır. Bu ilişki hakkında yukarıdakilerden hangisi söylenebilir?

I, II, III

III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, IV, V

I, II, IV, V

Açıklama:

Dindarlığın psikolojik kaynakları bağlamında, anlam arayışı ve din arasında güçlü bir ilişki vardır. Buna göre, Anlam arayışındaki insan, içine düştüğü gerginlikten kurtulmaya çalışır, İnsan-ötesi bilgiler konusunda dinin söyleyeceği çok şey vardır, Bilim, sanat ve ideolojiler anlam arayışında tatmin edici olmayabilir, Din zihinsel ve ruhsal yönden anlam arayışı kaynağıdır, Araştırmalar hayatta bir anlam bulmayı en temel ihtiyaç olarak belirtmektedir, ifadelerinin hepsi uygundur.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: D

Soru 15

Din, sunduğu inanç ve değer sistemine uygun yaşamak koşuluyla insana ölümün, hastalıkların ve eksikliklerin olmadığı ebedî bir hayat vaat eder. Dinin psikolojik kaynakları arasında hangisi dinin bu özelliğine karşılık gelir?

Suçluluk duygusu

Anlam arayışı

Engellenme, çaresizlik duygusu

Ölüm korkusu

Bilişsel tatmin

Açıklama:

Dinin, sunduğu inanç ve değer sistemine uygun yaşamak koşuluyla insana ölümün, hastalıkların ve eksikliklerin olmadığı ebedi bir hayat vaat etmesi, dinin psikolojik kaynakları arasında gösterilen ölüm korkusuna karşılık gelir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Dinler hayatı üst seviyede düzenleyen ve kontrol eden, insanın çözemediğini çözebilen yüce ve güçlü varlıklardan bahseder. Dinin psikolojik kaynakları arasında hangisi dinlerin bu özelliğine karşılık gelir?

Ölümsüzlük arzusu

Engellenme ve çaresizlik duygusu

Günahkarlık duygusu

Anlama

Anlam arayışı

Açıklama:

Dinler hayatı üst seviyede düzenleyen ve kontrol eden, insanın çözemediğini çözebilen yüce ve güçlü varlıklardan bahseder. Dinin psikolojik kaynakları arasında Gösterilen engellenme ve çaresizlik duygusu dinlerin bu özelliğine karşılık gelir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

I. Takdir ve onay
II. Pekiştime
III. Taklit
IV. Model davranış
V. Sorgulama
İlk çocukluk dönemindeki aile ilişkileri dinî tutum ve davranışların biçimlenmesinde sosyal öğrenme yoluyla önemli rol oynar. Yukarıdakilerden hangisi bu dönemde etkin olan sosyal öğrenme kavramları arasındadır?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, III, IV, V

I, II, III, V

Açıklama:

Takdir ve onay, Pekiştime, Taklit, ve Model davranış, İlk çocukluk dönemindeki aile ilişkileri içerisinde dinî tutum ve davranışların biçimlenmesinde sosyal öğrenme yoluyla önemli rol oynar.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: C

Soru 18

Dindarlığın sosyal ve kültürel kaynakları arasında aşağıdakilerden hangisi yaşamını devam ettirebilmek için yardıma ihtiyaç duyan insanın, içinde doğduğu topluma uyum sağlama sürecini ifade eder?

Aile içi ilişkiler

Toplumsallaşma

Eğitim

Kültürlenme

Karakter

Açıklama:

Yaşamını devam ettirebilmek için yardıma ihtiyaç duyan insanın, içinde doğduğu topluma uyum sağlama süreci Toplumsalaşmayı ifade eder.
Toplumsallaşma

Doğru Cevap: B

Soru 19

İnsanı dine yönelten biyolojik, psikolojik ve sosyo-kültürel kaynaklardan söz edilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi sosyo-kültürel kaynaklar arasında gösterilebilir?

Bilişsel tatmin

Beyin

Günahkarlık duygusu

Eğitim

Genler

Açıklama:

İnsanı dine yönelten biyolojik, psikolojik ve sosyo-kültürel kaynaklar arasında Eğitim sosyo-kültürel kaynaklar arasında gösterilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

İnsanı dine yönelten biyolojik, psikolojik ve sosyo-kültürel kaynaklardan söz edilmektedir. Aşağıdakilerden psikolojik kaynaklar arasında gösterilebilir?

Toplumsallaşma

Sinir sistemi

Sosyal öğrenme

Engellenme ve çaresizilik

Eğitim

Açıklama:

İnsanı dine yönelten biyolojik, psikolojik ve sosyo-kültürel kaynaklar arasında Engellenme ve çaresizilik duygusu psikolojik kaynaklar arasında gösterilebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi dinin psikolojik kaynaklarından biridir?

Engellenme ve çaresizlik

Eğitim

Toplumsallaşma

Sosyal öğrenme

Öğrenme

Açıklama:

Dindarlığın karmaşık bir ruhsal yapılanma olduğunu değerlendirebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Çalışma alanı, dinî ve mistik yaşantıların biyolojik temeli olan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Neröteoloji

Neroteoloji

Nöroteoloji

Nörotioloji

Nöpoteoloji

Açıklama:

Son yıllarda nöroloji alanında yapılan çalışmalar, insanların davranış,
duygu, tutum ve inançlarının beyindeki karşılıklarını bulma konusunda
oldukça ilerleme kaydetmiştir. Geliştirilen beyin görüntüleme yöntemi sayesinde,
insanlar olumlu ya da olumsuz duygular yaşadıklarında beynin hangi
bölgesinin aktif olduğu tespit edilebilmektedir. Tespitlere göre dinî ve mistik
tecrübeler yaşandığı durumlarda özellikle beynin belirli bölgelerindeki
aktivite artmaktadır. Beyninin bir bölümü hasar görmüş kimselerin dinî
yaşantılarında gözlenen değişim, konuya dikkatleri çekmiş ve yapılan araştırmalarda
önemli bulgular elde edilmiştir. Tüm bu çalışmalar sonucunda yeni
bir yaklaşım olarak Nöroteoloji doğmuştur. Nöroteoloji’nin çalışma alanı,
dinî ve mistik yaşantıların biyolojik temelleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi maneviyatın genini (Tanrı Geni) bulduğunu iddia etmiştir?

E. D’Aquili

A. Newberg

F. Karaca

L. Koenig

D. Hamer

Açıklama:

2004 yılında D. Hamer, Tanrı
Geni (The God Gene) adlı çalışmasıyla maneviyatın genini bulduğunu iddia
etmiştir. Hamer, maneviyatın böylesine etkili ve evrensel bir güç olmasını,
genetik karakterine bağlamıştır. Ona göre insanların manevi değerlere,
mutluluktan, sağlıktan ve güçten daha fazla önem göstermeleri, maneviyatın
kısmen genlerle bağlantılı olduğuna işaret etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

V. Frankl, modern insanın en büyük sorununu anlam ihtiyaç ve arzusunun engellenmesinde görür. ................ adını verdiği bir düşünce ve tedavi ekolü çerçevesinde görüşlerini dile getirmiştir.
İfadesinde boş bırakılam yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Frankl terapisi

Anlama İnancı Terapisi

Anlama terapisi

Logoterapi

Kogoterapi

Açıklama:

V.Frankl, modern insanın en büyük sorununu anlam ihtiyaç ve arzusunun
engellenmesinde görür. Logoterapi adını verdiği bir düşünce ve tedavi ekolü
çerçevesinde görüşlerini dile getirmiştir. Logoterapi’nin amacı, bir taraftan
insanın en temel ihtiyacı olan anlam arzusunu tatmin etmek suretiyle
anlamlı bir hayatın teşekkülüne yardımcı olmak, diğer taraftan ise, modern
insanı içine düştüğü çağın hastalığı anlamsızlıktan kurtarmaktır.
Logoterapi'ye göre insanda doğuştan var olan anlam arzusu, onu en acımasız
ve en korkutucu şartlar altında bile sarılabileceği bir değere, bir amaca veya
hedefe yöneltebilir. Ancak, anlam arzusu engellendiği ve engelin
çözümlenmediği durumlarda insan, anlamsızlığa düşer. İçine düştüğü
anlamsızlıktan ancak anlam arzusuna yeniden işlerlik kazandırmakla
kurtulabilir.
Anlam arayışının

Doğru Cevap: D

Soru 25

Dinin zihinsel ve ruhsal yönden en mükemmel anlam kaynağı olduğunu vurgulayarak "Din, her şeyin derinliğinde bulunan anlamı keşfetmede en büyük güçtür. Zira din, bütün dünya görüşleri arasında en tutarlı ve en kapsamlı olanını ortaya koyar” diyen din psikoloğu aşağıdakilerden hangisidir?

G. W. Allport

A. Newberg

D. Hamer

E. D’Aquili

V.Frankl

Açıklama:

Anlam arayışındaki insan, en uygun çözüme ulaşmak ve böylece içine
düştüğü gerginlikten kurtulmak amacıyla çözüm arar. Bu çerçevede bazen
bilime, bazen ideolojilere, zaman zaman da dinin mesajlarına müracaat eder.
Ancak, ne bilim ne de fikir ve ideolojiler onu bu arayışında yeterince tatmin
edebilmektedir. Özellikle insan-ötesi bilgiler konusunda fikir ve ideolojiler,
ciddi eksikliklere sahiptir. Buna karşılık dinin söyleyeceği pek çok şey vardır.
Anlamsızlıktan kurtulma ve böylece anlamlı bir hayata kavuşma sürecinde
dinî değerler ile anlam arayışı arasında önemli bir ilişki söz konusudur. Din,
tüm hayatı ele alıp yorumlayan; bilinmeyen pek çok hususu, sunduğu
tatminkâr cevaplarla açıklığa kavuşturup anlamlandıran eşsiz bir sistemdir.
Birçok din psikoloğu, bulgularına dayanarak dini geniş ölçülü bir anlam
sistemi (Meaning System) olarak tanımlamışlardır. G. W. Allport da dinin
zihinsel ve ruhsal yönden en mükemmel anlam kaynağı olduğunu
vurg

Doğru Cevap: A

Soru 26

Ölüm Psikolojisi adlı kitap hangi yazara aittir?

Hökelekli

Jung

Karaca

Freud

Yıldız

Açıklama:

Faruk Karaca

Doğru Cevap: C

Soru 27

Zihnin ancak dinin yardımıyla çözebileceği temel problemleri, beş ana grupta toplamak mümkün görünmektedir. Bunlar:1. Evrenin ve dünyanın yaratılışı; hayatın anlam ve amacı gibi mantıksal çözümü olmayan sorular; 2. Acı tecrübeler, doğal felaketler, ölüm gibi hayatın zorlayıcı ve olumsuz görünen yönleri; 3. Haksızlık, adaletsizlik, başarısızlık, fakirlik gibi bireysel ya da toplumsal engellenme ve mahrumiyet şekilleri; 4. Şuur, yaratıcılık, estetik ve mistik tecrübeler gibi bilimin henüz açıklayamadığı tabii süreçler; 5. Fiziksel hastalıklar ve bunlarla başa çıkma yöntemleri.
Yukarıdaki maddelerden hangisi YANLIŞTIR?

Açıklama:

5. Zihinsel boyutta ele alınan kimlik problemleri ve hayat felsefesi.

Doğru Cevap: E

Soru 28

.............. başlangıçta anne-babanın, daha sonraları ise toplumun iyi-kötü, doğru-yanlış, güzel-çirkin gibi temel kabullerinin içselleştirilmesiyle oluşur. Duruma göre çok katı olabileceği gibi çok esnek de olabilir.
İfadesinde boş bırakılmış olan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Günahkârlık duygusu

Vicdan

Suçluluk duygusu

Sevap

Günah

Açıklama:

Vicdan, başlangıçta anne-babanın, daha sonraları ise toplumun iyi-kötü, doğru-yanlış,
güzel-çirkin gibi temel kabullerinin içselleştirilmesiyle oluşur. Duruma göre
çok katı olabileceği gibi çok esnek de olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi dini kavramlardan değildir?

Sevap

Günah

Kişilik

Namaz

Oruç

Açıklama:

Konuya Türk kültürü bağlamında yaklaştığımızda, mimariden sanat ve
edebiyata, dilden örf ve ananelere kadar her kültürel öğede, İslam dininin
izleri rahatlıkla tespit edilebilir. Çocuk çoğu zaman daha ilk dil
deneyimlerinde namaz, oruç, ezan, sevap, günah gibi dinî kavramları kelime
dağarcığına katar.
Kişilik

Doğru Cevap: C

Soru 30

Bir çocuğun kaç yaşından itibaren yaşadığı bilgi ve deneyim, din ve ahlak gelişimini etkiler?

2-3

3-4

4-5

5-6

6-7

Açıklama:

Her ne kadar dine yönelik ruhsal bir hazırlıktan söz edilebiliyorsa da insan,
doğuştan dindar olarak dünyaya gelmez. Dindarlık, temelleri ilk çocukluk
yıllarında atılan; her gelişim evresine bağlı olarak değişen, gelişen ve nihayet
olgunlaşan uzun soluklu bir dinî yapılanmadır. Esasen çocuğun kendini diğer
insanlardan ayırmaya başladığı 2-3 yaşlarından itibaren yaşanan her türlü
bilgi ve deneyim, onun din ve ahlak gelişimini de etkiler.

Doğru Cevap: A

Soru 31

İnsanın, yaratıcısını tanımaya ve O’na bağlanmaya doğuştan eğilimli olduğunu belirten kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Nörobiyoloji

Fıtrat

Nöroteoloji

Vahdet

İnanma ihtiyacı

Açıklama:

İnsan, yaratıcısını tanımaya ve O’na bağlanmaya doğuştan eğilimli olarak kabul edilir. Buna fıtrat adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Nörobiyoloji kavramı ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Sinir sistemi biyolojisidir.

Dinî ve mistik yaşantıların biyolojik temelleridir.

Beynin yapısı, fonksiyonları, gelişimi, genetiği ve hastalıklarıyla ilgilenir.

İnsan davranışlarının temeli biyolojiktir.

Genel olarak bütün psikolojik olayların beyinde ve sinir sisteminde bir karşılığı vardır.

Açıklama:

B şıkkında yer alan dinî ve mistik yaşantıların biyolojik temelleri, Nöroteoloji’nin çalışma alanına aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

2004 yılında Tanrı Geni (The God Gene) adlı çalışmasıyla maneviyatın genini bulduğunu iddia eden bilim insanı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

D. Hamer

E. D' Aquili

L. Koenig

V. Frankl

G. W. Allport

Açıklama:

Dinin evrensel bir olgu olarak dünyanın her yerindeki toplumlarda var olduğu gerçeği, onun bir ölçüye kadar biyolojik bir alınyazısı olup olmadığı düşüncelerini de beraberinde getirmiştir. Bu çerçevede son birkaç yıldır, insanda bir tür Tanrı Geninin mevcut olduğuna yönelik görüşler ortaya atılmıştır. 2004 yılında konuyla ilgilenenlerden birisi olan D. Hamer, Tanrı Geni (The God Gene) adlı çalışmasıyla maneviyatın genini bulduğunu iddia etmiştir. Hamer, maneviyatın böylesine etkili ve evrensel bir güç olmasını, genetik karakterine bağlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

"Tanrı geni" ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Maneviyatın etkili ve evrensel bir güç olması genetik karakterine bağlanmıştır.

Maneviyat, muhtemelen tek bir genle ilişkilidir.

D. Hamer tarafından ortaya atılmıştır.

Birebir geleneksel dini eğilimlerle ilgili olmaktan çok, insanın mistik bir güce inanmasıyla ilgili manevi seviyesini belirleyen biyokimyasal bir şifredir.

Çevresel etkiler en az genetik kadar önemlidir.

Açıklama:

A, C, D ve E seçeneklerinde verilen bilgiler doğrudur. Hamer’ın ifadesine göre
Tanrı Geni, aslında öne sürdüğü teorisinin son derece basitleştirilmiş şeklidir. Çünkü maneviyat, muhtemelen tek bir genden ziyade pek çok gen ile ilişkilidir. Bu durumda insanın dinî inancını Tanrı Geni diye adlandırılan tek bir genle açıklamak da doğru değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Modern insanın en büyük sorununu anlam ihtiyaç ve arzusunun engellenmesinde gören ve logoterapi adını verdiği bir düşünce ekolü çerçevesinde görüşlerini dile getiren bilim insanı aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

K. Marx

C. Rogers

S. Freud

G. W. Allport

V. Frankl

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 36

Din, sunduğu inanç ve değer sistemine uygun yaşamak koşuluyla insana ölümün, hastalıkların ve eksikliklerin olmadığı ebedî bir Cennet hayatı vaat eder. Freud'un, dinin ölüme kazandırdığı bu olumlu anlama dair psikolojik açıklaması aşağıda verilen seçeneklerin hangisinde yer almaktadır?.

Ölüm ötesi bir hayata inanma insan için kaçınılmaz zorunlu bir yöneliştir.

Dinin en önemli fonksiyonlarından birisi, inananların ölüm kaygısını gidererek sonsuzluk duygusunu tatmin etmesidir.

Dinî yaklaşımların özündeki en belirgin güdü ölüm korkusudur.

Genel olarak insanın en büyük arzusu olabildiğince yaşamaktır.

Din, ölümden sonra yeniden dirilişin ve sonsuz bir hayatın varlığını haber verir.

Açıklama:

Din, sunduğu inanç ve değer sistemine uygun yaşamak koşuluyla insana ölümün, hastalıkların ve eksikliklerin olmadığı ebedî bir Cennet hayatı vaat eder. Dinin ölüme kazandırdığı bu olumlu anlamın psikolojik açıklaması herkes açısından aynı değildir. Freud ve onun takipçilerine göre ölüm ötesiyle ilgili inançlar, dünyada yüz yüze gelinen sıkıntı ve engellemeler karşısında teselli bulmak amacıyla insanın uydurduğu hayali tatmin kaynaklarıdır. Bazıları daha da ileri giderek dinî yaklaşımların özünde en belirgin güdünün ölüm korkusu olduğunu iddia etmişlerdir

Doğru Cevap: C

Soru 37

"İnsanın bir ihtiyacını, istek ya da arzusunu karşılamak üzere harekete geçtiği sırada gerek kendi içinden, gerekse dışardan kaynaklanan çeşitli nedenlerden dolayı hedefine ulaşamaması" olarak tanımlanan kavram aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilmiştir?

Engellenme

Sosyal mahrumiyet

Bilişsel tatmin

Günahkarlık duygusu

İlahi mahkeme

Açıklama:

İnsanın bir ihtiyacını, istek ya da arzusunu karşılamak üzere harekete geçtiği
sırada gerek kendi içinden, gerekse dışardan kaynaklanan çeşitli nedenlerden
dolayı hedefine ulaşamaması durumuna engellenme denir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Araştırmalara göre ergenlik dönemindeki bireylerin model aldığı en güçlü etken aşağıdakilerden hangisidir?

Anne- baba

Ünlüler

Medya

Akranlar

Öğretmenler

Açıklama:

Artan yaşla birlikte çocuğun anne-babasından bağımsızlaşıp arkadaş gruplarına yönelmesi, model anlayışında da farklılaşmalara yol açar. Çocuğun özdeşim örnekleri değişir. Anne-babanın model etkisi güç kaybeder, yeni modeller güç kazanır. İlkokul yıllarında başta arkadaşlar olmak üzere, öğretmenler, medyada sıkça gündeme gelen çeşitli meslekten ünlüler, yeni özdeşim örneklerini teşkil edebilir. Araştırmalara göre ergenlik döneminde en güçlü model, akranlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde "toplumsallaşma" kavramı doğru bir şekilde tanımlanmaktadır?

Bir topluma has tüm ifade ve etkileşim şekilleridir.

Toplumların kendisini oluşturan bireylere belli bir kültürü aktarma, kazandırma eylemidir.

Bireyin toplumla olan ilişkileri sonucu kazanmış olduğu sosyal, dinî ve ahlakî değerlerin uyumlu bir bütünüdür.

Bireyin belirli bir toplumsal çevrede kişilik kazanması, toplumla bütünleşmesidir.

İnsanın doğumundan ölümüne kadar süren amaçlı kasıtlı bir davranış değişikliği çabasıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 40

Dindarlığın eğitim boyutu konusunda en önemli kurum niteliği taşıyan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Aile

Okul

İbadethane

Kurs

Kitle iletişim araçları

Açıklama:

Önemli bir kurum olan aile kurumu, dindarlığın eğitim boyutu konusunda da en önemli kurum niteliğini taşımaktadır. Kaba bir basamaklandırma yapılacaksa, dindarlığın aile ortamında temellendiği; daha sonra okul, kurs, ibadethane, vakıf, kitle iletişim gibi örgün ve yaygın eğitim kurumları aracılığıyla geliştirildiği söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Beyin-inanç ilişkisiyle ilgili ortaya atılan teorilerden biri, beyin uzmanı E. D’Aquili tarafından geliştirilmiştir. Teoriye göre aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I. Beynin gündelik olaylar arasında bağlantılar kurmaya çalışan herhangi bir bölümü, yeri geldiğinde
Tanrı konusunu da işleyebilmektedir.
II. Beynin farklı bölümleri, din ile ilgili farklı işlevler üstlenmektedir.
III. Dinî tecrübelerden bir kısmı, insanın belleğinden ölünceye kadar silinmeyecek ölçüde etkili olabilir.
IV. Beynin bir noktası, din açısından büyük önem taşıyan vahdet/birlik fikrini anlamaya odaklanmıştır.

I ve II

I ve III

II ve III

III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Beyin-inanç ilişkisiyle ilgili ortaya atılan teorilerden biri de, beyin uzmanı E. D’Aquili tarafından geliştirilmiştir. O, beynin farklı bölümlerinin din ile ilgili farklı işlevler üstlendiğini iddia etmiştir. Ona göre beynin bir noktası, din açısından büyük önem taşıyan vahdet/birlik fikrini anlamaya odaklanmıştır. Diğer bir noktası ise, Tanrı’nın dünyada olup bitenleri nasıl düzenlediğini anlamakla ilgilenmektedir. Dinî tecrübelerden bir kısmı, insanın belleğinden ölünceye kadar silinmeyecek ölçüde etkili olabilir. Yapılan son araştırmalar, böyle bir tecrübenin yaygın olarak yaşandığını ortaya koymaktadır. Ancak, bu dinî tecrübelerin çoğunun daha ziyade dünya hayatıyla ilgili olduğu tespit edilmiştir. D’Aquili’ye göre bu açıdan bakıldığında, samimi bir dindarın yaşadığı her olayı dinî tecrübe gibi yorumlamasına şaşmamak gerekir. Zira beynin Tanrı’yla ilgilenen kısmı bu işin yanı sıra başka işlerle de ilgilenmektedir. Beynin gündelik olaylar arasında bağlantılar kurmaya çalışan herhangi bir bölümü, yeri geldiğinde Tanrı konusunu da işleyebilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Dinin evrensel bir olgu olarak dünyanın her yerindeki toplumlarda var olduğu gerçeği, onun bir ölçüye kadar biyolojik bir alın yazısı olup olmadığı düşüncelerini de beraberinde getirmiştir. Bu çerçevede son birkaç yıldır, insanda bir tür Tanrı Geninin mevcut olduğuna yönelik görüşler ortaya
atılmıştır. 2004 yılında konuyla ilgilenen ve Tanrı Geni (The God Gene) adlı çalışmasıyla maneviyatın genini bulduğunu iddia eden bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Koenig

Frankl

Hamer

Argyle

Nergy

Açıklama:

D. Hamer, Tanrı Geni (The God Gene) adlı çalışmasıyla maneviyatın genini bulduğunu iddia etmiştir. Hamer, maneviyatın böylesine etkili ve evrensel bir güç olmasını, genetik karakterine bağlamıştır. Ona göre insanların manevi değerlere, mutluluktan, sağlıktan ve güçten daha fazla önem göstermeleri, maneviyatın kısmen genlerle bağlantılı olduğuna işaret etmektedir. Doru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi dindarlığın psikolojik kaynaklarından değildir?

Engellenme

Kesinlik arzusu

Günahkarlık duygusu

Sonsuzluk duygusu

İtaat etme

Açıklama:

İnsanın bir ihtiyacını, istek ya da arzusunu karşılamak üzere harekete geçtiği sırada gerek kendi içinden, gerekse dışardan kaynaklanan çeşitli nedenlerden dolayı hedefine ulaşamaması durumuna engellenme denir. Engellenme durumunda insanda gerginlik artar; öfke, korku, kaygı, sıkıntı ve çaresizlik duygusu ortaya çıkar. Engellenen birey, içinde bulunduğu zor durumdan kurtulmak için çözümler ve tatmin yolları arar. Özellikle insan gücünü aşan engellemeler karşısında dinî inanç ve değerler güçlü telafi işlevi görürler.

Ne kadar özel donanımlı olursa olsun insan zihni, bilinç alanına intikal eden soruların tümünü cevaplama, açıklama, yorumlama ve çözümleme yetisine sahip değildir. En zeki insanların sıra dışı çalışmaları bile, zihinlerini ancak belirli bir noktaya kadar geliştirebilir. Sınırlı depolama ve işleme kapasitesinden doğan bu bilişsel eksiklik, zorunlu olarak insanı kendi dışında ve çoğu zaman ötesinde farklı anlamlandırma kaynakları aramaya sevk eder. Arayışlarının bir kısmına bilim ve ideolojiler cevap verebilir. Ancak insana ait zihinsel ürünler olarak bu bilgi kaynakları, sınırlılıkları nedeniyle bilişsel tatmin ve kesinlik arzusu için yeterli olmaz. Zira özellikle aklı aşan dinî metafizik konularda bilimin ya da insan ürünü açıklama sistemlerinin söyleyebileceği çok şey yoktur. İşte bu alan, dinin hâkim olduğu ve sözünün geçtiği özel bir alandır. İnsan, ancak dine müracaat etmekle, zihninde başka bir şekilde doldurulamayacak boşlukları telafi edebilir ve böylece ruhunu gerginlikten kurtarıp rahatlayabilir.

Suçun dindeki karşılığı günahtır. Vicdanın mahkûmiyetini ifade eden suçluluk duygusunun dindeki karşılığı günahkârlık duygusu; vicdanî mahkemenin karşılığı ise, ilahî mahkemedir. Dinin emirlerine uymadığı ya da yasaklarını çiğnediği zaman, dindarda günahkârlık duygusu doğar ve neticede kendini ilahî mahkemede mahkûm edilmiş hisseder. Doğal olarak o da, mahkûmiyetten doğan gerilimden kurtulabilmek için dinî telafi arayışlarına girer.

Genel olarak insanın en büyük arzusu olabildiğince yaşamaktır. Tabiatının doğuştan gelen bir parçası olan bu arzu ölüm olayı ile tehdit edilmektedir. Din, sunduğu inanç ve değer sistemine uygun yaşamak koşuluyla insana ölümün, hastalıkların ve eksikliklerin olmadığı ebedî bir hayat vaat eder. Doğru cevap E'dir.

İnsanın bir ihtiyacını, istek ya da arzusunu karşılamak üzere harekete geçtiği sırada gerek kendi içinden, gerekse dışardan kaynaklanan çeşitli nedenlerden dolayı hedefine ulaşamaması durumuna engellenme denir. Engellenme durumunda insanda gerginlik artar; öfke, korku, kaygı, sıkıntı ve çaresizlik duygusu ortaya çıkar. Engellenen birey, içinde bulunduğu zor durumdan kurtulmak için çözümler ve tatmin yolları arar. Özellikle insan gücünü aşan engellemeler karşısında dinî inanç ve değerler güçlü telafi işlevi görürler.

Ne kadar özel donanımlı olursa olsun insan zihni, bilinç alanına intikal eden soruların tümünü cevaplama, açıklama, yorumlama ve çözümleme yetisine sahip değildir. En zeki insanların sıra dışı çalışmaları bile, zihinlerini ancak belirli bir noktaya kadar geliştirebilir. Sınırlı depolama ve işleme kapasitesinden doğan bu bilişsel eksiklik, zorunlu olarak insanı kendi dışında ve çoğu zaman ötesinde farklı anlamlandırma kaynakları aramaya sevk eder. Arayışlarının bir kısmına bilim ve ideolojiler cevap verebilir. Ancak insana ait zihinsel ürünler olarak bu bilgi kaynakları, sınırlılıkları nedeniyle bilişsel tatmin ve kesinlik arzusu için yeterli olmaz. Zira özellikle aklı aşan dinî metafizik konularda bilimin ya da insan ürünü açıklama sistemlerinin söyleyebileceği çok şey yoktur. İşte bu alan, dinin hâkim olduğu ve sözünün geçtiği özel bir alandır. İnsan, ancak dine müracaat etmekle, zihninde başka bir şekilde doldurulamayacak boşlukları telafi edebilir ve böylece ruhunu gerginlikten kurtarıp rahatlayabilir.

Suçun dindeki karşılığı günahtır. Vicdanın mahkûmiyetini ifade eden suçluluk duygusunun dindeki karşılığı günahkârlık duygusu; vicdanî mahkemenin karşılığı ise, ilahî mahkemedir. Dinin emirlerine uymadığı ya da yasaklarını çiğnediği zaman, dindarda günahkârlık duygusu doğar ve neticede kendini ilahî mahkemede mahkûm edilmiş hisseder. Doğal olarak o da, mahkûmiyetten doğan gerilimden kurtulabilmek için dinî telafi arayışlarına girer.

Genel olarak insanın en büyük arzusu olabildiğince yaşamaktır. Tabiatının doğuştan gelen bir parçası olan bu arzu ölüm olayı ile tehdit edilmektedir. Din, sunduğu inanç ve değer sistemine uygun yaşamak koşuluyla insana ölümün, hastalıkların ve eksikliklerin olmadığı ebedî bir hayat vaat eder. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Bilinç alanına gelen tüm verileri zihin değerlendirir. Ancak bunların hepsini, sahip olduğu sınırlı kapasiteyle anlaşılır kılamaz. Bilimsel veriler ona ancak sınırlı bir katkıda bulunabilir. Zira ne kadar ilerlemiş olursa olsun bilimin susmak zorunda kalmasına karşın dinin açıklayabileceği pek çok konu vardır. Bu bağlamda zihnin ancak dinin yardımıyla çözebileceği temel problemler aşağıdakilerden hangileridir?
I. Şuur, yaratıcılık, estetik ve mistik tecrübeler gibi bilimin henüz açıklayamadığı tabii süreçler
II. Evrenin ve dünyanın yaratılışı
III. Toplumsal engellenme ve mahrumiyet şekilleri
IV. Zihinsel boyutta ele alınan kimlik problemleri

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

Zihnin ancak dinin yardımıyla çözebileceği temel problemleri, beş ana grupta toplamak mümkün
görünmektedir. Bunlar:
1. Evrenin ve dünyanın yaratılışı; hayatın anlam ve amacı gibi mantıksal çözümü olmayan sorular;
2. Acı tecrübeler, doğal felaketler, ölüm gibi hayatın zorlayıcı ve olumsuz görünen yönleri;
3. Haksızlık, adaletsizlik, başarısızlık, fakirlik gibi bireysel ya da toplumsal engellenme ve mahrumiyet şekilleri;
4. Şuur, yaratıcılık, estetik ve mistik tecrübeler gibi bilimin henüz açıklayamadığı tabii süreçler;
5. Zihinsel boyutta ele alınan kimlik problemleri ve hayat felsefesi. Tüm öncüller doğru olduğundan cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Araştırmalarında SPECT Beyin Haritalama Yöntemini kullanan, Tibetli Budistlere, derin transa geçtikleri sırada radyoaktif boya şırınga ederek yaptığı deneyde, beynin belli bölgelerinin değişime uğradığını saptayan ve Tanrı’nın beynin sabit bir parçası olduğunu öne süren bilim adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Newberg

Frankl

Icebergen

D’Aquili

Hamer

Açıklama:

Araştırmalarında SPECT Beyin Haritalama Yöntemini kullanan A. Newberg, Tanrı’nın beynin sabit bir parçası olduğunu öne sürmüştür. Tibetli Budistlere, derin transa geçtikleri sırada radyoaktif boya şırınga ederek yaptığı deneyde, beynin belli bölgelerinin değişime uğradığını saptamıştır. Newberg’in kullandığı SPECT yöntemi, Tanrı tecrübesi yaşayan beynin canlı resmi olarak nitelendirilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Dindarlık her birey için farklı ve biriciktir. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma uygun bir ifade değildir?

Dindarlığın gelişim süreci her insanda farklıdır

Dini inanç ve değerler insanlar üzerinde farklı etkilere sahiptir

Dindarlığın çeşitli boyutları vardır

Dindarlık insanlar üzerinde benzer fizyolojik etki ve işleve sahiptir

Dindarlık düzeyi bireysel farklılıklar gösterir

Açıklama:

Dindarlığın fizyolojik etki ve işlevi de her birey için farklı ve biricik olabilir.
Dindarlık insanlar üzerinde benzer fizyolojik etki ve işleve sahiptir

Doğru Cevap: D

Soru 2

I. Umut etme
II. Sosyal bütünleşme
III. Özsaygı
IV. Kontrol duygusu
V. Kaygı
Dini inançlar kişisel mutluluğu artırıcı bir işleve sahip olabilmektedir. Yukarıdakilerden hangisi yoluyla dini inançların kişisel mutluluğu artırması beklenir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, IV, V

I, II, III, V

II, III, IV ,V

Açıklama:

Dini inançlar bireylerde, umut etme, sosyal bütünleşme, özsaygı, ve kontrol duygusunu artırma etkisine sahiptir. Bu duygulardaki artış ile kişisel mutluluğun artması beklenebilir.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: B

Soru 3

Bazı dinlerdeki günah öğretisi sonucu dindar bireyler cezalandırılma korkusu yaşayabilmektedir. Bu durumun özellikle aşağıdakilerden hangisi üzerinde olumsuz etki yaratması beklenir?

Hormonlar

Ruh sağlığı

İbadet

İnanç

Sosyal davranış

Açıklama:

Bazı dinlerdeki günah öğretisi sonucu dindar bireylerin cezalandırılma korkusu ve suçluluk duygusu yaşaması ruh sağlığıyla yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

I. Kutsalla samimi ilişki kurmak
II. Hayata anlam vermek
III. Kendini gerçekleştirmek
IV. Pasif bir şekilde boyun eğmek
V. Yuhsal olgunluğa ulaşmak
Dinî başa çıkma yöntemlerinden olan kendini yönetme modelinde birey Allah’ın kendisine kendi sorunlarıyla başa çıkma yeteneğini verdiğine inanır. Bu insanlar dine yönelmede yukarıdakilerden hangisini amaç edinebilir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

Açıklama:

Dinî başa çıkma yöntemlerinden olan kendini yönetme modelinde birey, kutsalla samimi ilişki kurmak, hayata anlam vermek, kendini gerçekleştirmeK ve ruhsal olgunluğa ulaşmak vb. biçiminde kendi sorunlarıyla başa çıkma yeteneğine sahip olduğunu gösterebilir.
I, II, III, V

Doğru Cevap: C

Soru 5

Benlik saygısı ve dindarlık arasındaki ilişki üzerine yapılan çalışmalarda bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Bu çalışmalara göre aşağıdakilerden hangisi uygun bir ifadedir?

Iç güdümlü dindarlık arttıkça benlik saygısı artmaktadır

Dindarlık ve benlik saygısı arasında ilişki bulunmamıştır

Dış ve iç güdümlü dindarlık ile benlik saygısı arasında benzer düzeyde ilişki bulunmuştur

Kollektif ve kişisel benlik saygısı ile dindarlık arasında farklı ilişki düzeyleri bulunmuştur

Batı’da yapılan araştırmalarda ilgili değişkenler ilişkili değildir

Açıklama:

Benlik saygısı ve dindarlık arasındaki ilişki üzerine yapılan çalışmalarda, iç güdümlü dindarlık arttıkça benlik saygısının arttığı görülmüştür.
Iç güdümlü dindarlık arttıkça benlik saygısı artmaktadır

Doğru Cevap: A

Soru 6

I. Kaygı
II. Benlik saygısı
III. Yeterlilik duygusu
IV. Yaşam doyumu
V. Hayata anlam verme
Araştırmalar özellikle içgüdümlü dinî yönelimler ile depresyon arasındaki olumsuz ilişkiye dikkat çekmektedir. Bu ilişkide dindarlığın yukarıdaki değişkenlerden hangisiyle arasındaki olumlu ilişkinin rol oynadığı düşünülebilir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, V

I, II, IV, V

II, III, IV, V

Açıklama:

Benlik saygısı, Yeterlilik duygusu, Yaşam doyumu, ve Hayata anlam verme dindarlıkla olumlu, depresyonla olumsuz yönlü ilişki göstermesi beklenen değişkenlerdir.
II, III, IV, V

Doğru Cevap: E

Soru 7

Manevi duygularını olumsuz etkilerden koruyabilmek için insanın madde ötesi bir sığınağa ihtiyaç duyması dindarlığın aşağıdakilerden hangisi üzerindeki etkisiyle yakından ilişkilidir?

Dinlenme ihtiyacı

Güvenlik ihtiyacı

Yalnızlık duygusu

Ölüm kaygısı

Başa çıkma

Açıklama:

Manevi duygularını olumsuz etkilerden koruyabilmek için insanın madde ötesi bir sığınağa ihtiyaç duyması dindarlığın, Güvenlik ihtiyacı üzerindeki etkisiyle yakından ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

I. Ümit etme
II. İyimser olma
III. Alkolden kaçınma
IV. Egzersiz yapma
V. Sigara içmeme
Dindarlığın fizyolojik etki ve işlevleri bulunmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi ile dindarlık fiziksel sağlığa doğrudan katkı sağlayabilir?

I, II, III, IV, V

II. III, IV, V

III, IV, V

I, II, III

Açıklama:

Alkolden kaçınma, Egzersiz yapma, Sigara içmeme yoluyla, dindarlık fiziksel sağlığa doğrudan katkı sağlayabilir görünmektedir.
III, IV, V

Doğru Cevap: C

Soru 9

Hemen bütün dinî öğretilerde inananlardan başkalarını sevmeleri, affedici ve yardımsever olmaları istenmektedir. Bu durum dindarlığın aşağıdaki etki ve işlev alanlarından hangisiyle yakından ilişkildir?

Psikolojik

Kişisel

Sosyal

İlişkisel

Fizyolojik

Açıklama:

Hemen bütün dinî öğretilerde inananlardan başkalarını sevmeleri, affedici ve yardımsever olmaları istenmektedir. Bu durum dindarlığın sosyal etki ve işlevlerini yansıtmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Sosyal normlara bağlılıkla gelişen ve dine içselleştirilmiş bir dünya görüşü olarak değil bir amaca götüren araç gözüyle yaklaşan anlayışların önyargılara zemin hazırladığı iddia edilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumla uyumlu bir ifade değildir?

Dindarlık önyargılarla olumlu veya olumsuz ilişki gösterebilir

İç güdümlü dini yönelimle önyargılar azalabilmektedir

Dini inanç ve öğretiler önyargılarla ilişkili değildir

Dış güdümlü dini yönelimle önyargılar artabilmektedir

Başkalarını kabule dair öğretilerin gönülden benimsenmesi önyargıyla olumsuz ilişki gösterir

Açıklama:

Çalışmalar dini inanç ve öğretiler ile önyargılar arasında ilişki göstermiştir. Bu ilişkinin yönü benimsenen dini inanç ve öğretilerin iç güdümlü ve dış güdümlü olup olmasına bağlı olarak değişebilmektedir.
Dini inanç ve öğretiler önyargılarla ilişkili değildir

Doğru Cevap: C

Soru 11

Kendisi hakkında değerlendirme yapan bireyin içinde yaşadığı veya özdeşleştiği grupların özelliklerini temel alarak yaptığı öznel değerlendirme nedir?

Kişisel benlik saygısı

Kolektif benlik saygısı

Dış güdümlü dini yönetim

Başa çıkma davranışı

Anlam arayışı

Açıklama:

Dindarlığın psikolojik etkilerini açıklayabileceksiniz.
Kendisi hakkında değerlendirme yapan bireyin içinde yaşadığı veya özdeşleştiği grupların özelliklerini temel alarak yaptığı öznel değerlendirme kolektif benlik saygısı denir

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aslında kaç tür dinî başa çıkma yöntemi vardır?

Açıklama:

Esasen üç tür dinî başa çıkma yönteminden bahsedilebilir. Bunlardan
birincisi olan kendini yönetme modelinde birey Allah’ın kendisine kendi
sorunlarıyla başa çıkma yeteneğini verdiğine inanır. İkinci başa çıkma
yöntemi olan, takdire uymada ise birey, işi tamamen Allah’ın takdirine
bırakarak pasif bir şekilde sonuçları beklemektedir. Üçüncü başa çıkma yolu
ise, işbirliği yoluyla başa çıkma yöntemidir.
3

Doğru Cevap: B

Soru 13

Hangi yönteme göre "bireyin kendisi sorunları çözmede sorumludur ancak sorunların çözümünde Allah’ı bir dost ve yardımcı olarak algılamaktadır."?

Takdire uyma

Başkası tarafından yönetilme

Kendini yönetme

İşbirliği

Uyumsuzluk

Açıklama:

Dinî başa çıkma yöntemlerinden üçüncü başa çıkma yolu işbirliği yoluyla başa çıkma yöntemidir. Bu yönteme göre bireyin kendisi
sorunları çözmede sorumludur ancak sorunların çözümünde Allah’ı bir dost
ve yardımcı olarak algılamaktadır
İşbirliği

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakileden hangisi dinîibadetlere daha fazla katılan kişilerde depresyon göstergelerinin daha düşük olduğunu ve bu kişilerin daha az depresif belirti geçirdiklerini tespit etmiştir?

Köylü

Jung

Koç

Koenig

Smith

Açıklama:

Depresyon ile dinî inanç arasında birçok araştırması olan Koenig, dinî
ibadetlere daha fazla katılan kişilerde depresyon göstergelerinin daha düşük
olduğunu ve bu kişilerin daha az depresif belirti geçirdiklerini tespit etmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Dindarlık ile uzun yaşam arasındaki ilişkinin daha kapsamlı (126,000 denek) bir şekilde incelendiği bir araştırmada, dindarlıkla ölüme neden olan tüm riskler arasında olumsuz bir ilişki tespit edilirken, daha dindar bireylerin % kaçının daha az dindar olanlara oranla daha uzun yaşadıkları belirlenmiştir?

Açıklama:

Dindarlık ile uzun yaşam arasındaki ilişkinin daha kapsamlı (126,000 denek)
bir şekilde incelendiği bir araştırmada, dindarlıkla ölüme neden olan
tüm riskler arasında olumsuz bir ilişki tespit edilirken, daha dindar bireylerin
% 29’unun daha az dindar olanlara oranla daha uzun yaşadıkları
belirlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Yapılan bir araştırmaya katılan 269 doktorun % kaçının, manevi inancı olan hastaların manevi inancı olmayan hastalara kıyasla hastalıklarla daha iyi başedebildiklerini ifade ettikleri tespit edilmiştir?

Açıklama:

Yapılan bir araştırmaya katılan 269 doktorun % 99’u, manevi inancı olan
hastaların manevi inancı olmayan hastalara kıyasla hastalıklarla daha iyi baş
edebildiklerini ifade ettikleri tespit edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

........... ile insan, sınırlı gücünü Tanrının sınırsız gücüyle birleştirmeye çalışmakta ve sorunlara artık kendi gücüyle değil Tanrının sonsuz gücüyle meydan okumaya başlamaktadır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Türbe ziyareti

Kuran okuma

Dua

Hac ziyareti

Mezarlık ziyareti

Açıklama:

Dua ile insan, sınırlı gücünü Tanrının sınırsız gücüyle
birleştirmeye çalışmakta ve sorunlara artık kendi gücüyle değil Tanrının
sonsuz gücüyle meydan okumaya başlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi ahlaki değerler kaynaklarından DEĞİLDİR?

Toplum

Akıl

Sezgi

İbadet

Vicdan

Açıklama:

Dinlerin müntesiplerinde oluşturmaya çalıştıkları sosyal hayat formu, ahlak
kavramıyla yakından ilişkilidir. Bunun içindir ki dinler, ahlakın temel
kaynaklarından biri, hatta en kuvvetli olanıdır. Zira dinler, diğer ahlak
kaynaklarının (vicdan, toplum, sezgi, akıl vb) sahip olmadığı metafizik
motivasyonlarla insanlar üzerinde daha etkili olmaktadır.
İbadet

Doğru Cevap: D

Soru 19

Çalışmalarında din-önyargı ilişkisine kim önemli bir yer ayırmıştır?

Koenig

Paloutzian

Köylü

Allport

Larson

Açıklama:

Çalışmalarında din -önyargı ilişkisine önemli bir yer ayıran Allport,
önyargılar konusunda dinin rolünün çift taraflı olduğunu, yani dinin hem
önyargıların gelişmesine zemin hazırladığını hem de önyargıların toplum
içinde doğurabileceği olumsuz etkileri azaltabileceğini ileri sürmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Kiliseye devam etmeyen kişilerdeki intihar oranının düzenli olarak kiliseye devam eden kişilerden kaç kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir?

Açıklama:

Kiliseye devam etmeyen kişilerdeki intihar
oranının düzenli olarak kiliseye devam eden kişilerden dört kat daha fazla
olduğu tespit edilmiştir.
4

Doğru Cevap: C

Soru 21

Koenig ortalama yaşları 70 olan 542 hasta üzerine yaptığı araştırmada, araştırmaya katılan deneklerin (%) yüzde kaçının dinin hayatlarında aldıkları tüm önemli kararlarda temel belirleyici bir faktör olduğunu ve Tanrı’nın yardımına başvurduklarını tespit etmiştir?

Açıklama:

Koenig ortalama yaşları 70 olan 542 hasta üzerine yaptığı araştırmada, araştırmaya katılan deneklerin % 90 (yüzde doksan)’ında dinin hayatlarında aldıkları tüm önemli kararlarda temel belirleyici bir faktör olduğunu ve Tanrı’nın yardımına başvurduklarını tespit etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

Allport'a göre "iç güdümlü dini yönelim" için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Çok belirgin olumlu etkileri yoktur

Dini gerekliliklerin yerine getirilmesi konusunda esneklik sağlar

Tamamen Allah rızası güdülür

Toplumsal beklenti içinde bulunulabilir

İçten bir dindarlık olduğu söylenemez

Açıklama:

İç güdümlü dini yönelim olarak nitelenen dindarlık anlayışı tamamen Allah rızası göz önünde bulundurularak sahip olunan br yönelimdir. Dolayısıyla doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Dinin insan üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulduğunda, insanın aşağıdaki alanlardan hangisi açısından daha çok etkileneceği düşünülebilir?

Fizyolojik

Psikolojik

Sosyal

Demografik

Kültürel

Açıklama:

Şüphesiz din bütün şıklardaki alanlarda etkilidir. Fakat, dinin özellikle psikolojik etki ve işlevleri diğerlerine oranla biraz daha ön plana çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 24

"Dinî inanç ve pratiklerin ruh sağlığını olumsuz yönde etkilediği yönündeki görüşler, günümüzde artık eskisi kadar itibar görmemektedir." Aşağıdakilerden hangisi bu duruma kanıt olarak gösterilemez?

Din ile psikolojinin uzlaşmasını ifade etmek için “psikoteoloji” diye yeni bir kavramın geliştirilmiş olması

Din ile İnsan ve Toplum Bilimleri arasında kurulacak işbirliğinin, insanın psikolojik açıdan iyileştirilmesi için esas olduğunun genel kabul görmesi

Din adamlarının ruhsal sağlığı koruma hareketinin ilk halkasını oluşturduklarının kabul görmeye başlaması

Din ile psikolojinin her ikisinin de hemen hemen aynı amaca yönelik işlev icra ettiklerinin kabul edilmesi

Cehennemin varlığına olan yaygın inancın, bazı araştırmacılar tarafından ağır suçluluk duygusu ve buna bağlı olarak cezalandırılma arzusunun izlerini taşıdığının kaydedilmesi

Açıklama:

Hıristiyanlık dinindeki “aslî günah” öğretisi ve bu inanç öğretisi ekseninde gelişen “cezalandırılma korkusu” kişilerde derin suçluluk kaygısı doğurabilecek niteliktedir. Bu duygu Hıristiyan din adamlarının Tanrı adına insanları affedebilme yetkisi taşımasıyla bertaraf edileme çalışılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

I. Hastanın kendine olan güvenini ve saygısını kuvvetlendirmek II. Ona daha iyi durumlara yönelmesi için çalışma gücü vermek III. Davranışlarını uydurması için kendisine daha iyi bir takım davranış örnekleri göstermek IV. Hastanın dini inancına yoğunlaşmasını sağlamak V. Frankl'ın Logoterapi anlayışına göre her ruhsal tedavinin bazı özellikleri vardır. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bu özelliklerdendir?

Yalnız I

I,III

II, III, IV

I, II, III, IV

I, II, III,

Açıklama:

Yalnızca IV. maddde bahsedilen özelliklerden birisi değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi dini inanç ve pratikler ekseninde şekillenen değerlerin gelişmesine katkıda bulunduğu davranışlardan biri değildir?

Sorumluluk duygusu kazanmak

Kişisel duyarlılıkta derinleşmek

Kendi kendine karar vermemek

Fiziksel sağlıkla ilgili iyi alışkanlıklar geliştirmek

Belli amaçlara sahip olmak

Açıklama:

Bireyin kendi kendine karar verebilme yeteneği kazanması da yukarıda bahsi geçen değerlerin gelişmesine katkıda bulunduğu bir özelliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdaki dini başa çıkma yöntemlerinden hangisi işi tamamen Allahın seçimine bırakarak pasif bir şekilde sonuçları beklemeyi içerir?

Kendini yönetme

Takdire uyma

İşbirliği yoluyla başa çıkma

Dua ve ibadet

Psikolojik destek

Açıklama:

Takdire uymada birey işi tamamen Allah’ın takdirine bırakarak pasif bir şekilde sonuçları beklemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi insanların dini inanç sonucu sahip olacağı rahatlatıcı etmenlerden biri değildir?

Duygusal sakinlik

Düşük ölüm kaygısı

Sosyal destek

Hastalıklara karşı sakin tutum

Maddi destek

Açıklama:

Maddi destek dini inanç sonucu elde edilebilecek bir şey değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

İç güdümlü dini yönelim ile benlik saygısı arasında nasıl bir ilişki vardır?

Birbirlerini karşılıklı olarak etkiledikleri anlaşılmıştır.

Olumsuz bir ilişki tespit edilmiştir

Benlik saygısının iç güdümlü dini yönelime sebep olduğu anlaşılmıştır.

İç güdümlü dini yönelimin benlik saygısında bir artışa sebep olduğu bulunmuştur.

İç güdümlü dini yönelimin benlik saygısı üzerinde kayda değer bir etkisinin olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklama:

İç güdümlü yönelim ile benlik saygısı arasında istatiksel olarak anlamlı olumlu bir ilişki tespit edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi dindarlar arasında suç oranının düşük olmasının doğrudan bir sebebidir?

Dinin fiziki olarak dinginliğe sebep olması

Dindar kişilerin yalnızlık duygusu hissetmemeleri

Dindar kişilerde ölüm korkusunun az olması

İşlenen bir suçun sadece suç değil aynı anda günah olarak kabul edilmesi

Dini kurallarla kanuni kuralların ters düşmesi durumunda dini kuralların seçilmesi

Açıklama:

İşlenen bir suç aynı anda günah olarak da kabul edildiği için dindar bir insanın suç işleme oranının daha düşük olması beklenir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Allport'a göre din ve önyargı arasında çift taraflı bir ilişki vardır. Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Dindar bir kişinin önyargıya sahip olması düşünülemez.

Dini gerekliliklerini yerine getirmeyen bir bireyin önyargılı olması beklenebilir.

İç güdümlü dini yönelime sahip birinin önyargılardan arınmış olması beklenebilir.

Dış güdümlü dini yönelime sahip bir insan ön yargılarını kontrol edebilir.

İç güdümlü dini yönelime sahip bir insanın daha fazla ön yargıya sahip olması beklenir.

Açıklama:

İç güdümlü dini yönelime sahip bir insan toplumda en az ön yargılı kesimi oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Hıristiyan din adamlarının Tanrı adına insanları affedebilme yetkisi
taşımaları ve “günah çıkarma” adı altında dini törenler düzenlemelerinin altında aşağıdakilerin hangisinin yattığı söylenebilir?

Suçluluk duygusunun ortaya çıkardığı bunalımın etkisini azaltmak amacı

Psikolojik anlamda tedavi amacı

Fiziksel rahatlama sağlama amacı

İletişim amacı

Cehennemin varlığının hatırlatılması amacı

Açıklama:

Hıristiyan din adamlarının Tanrı adına insanları affedebilme yetkisi taşımaları ve “günah çıkarma” adı altında dini törenler düzenlemelerinde, bu suçluluk duygusunun ortaya çıkardığı bunalımın etkisini azaltmak amacı güdülmüş olabilir. Zira insanların büyük çoğunluğunun tecrübe ettiği evrensel bir olgu olan suçluluk duygusu kişilerin dinî hayatında rol oynayan önemli bir güdü olmakla birlikte, bazı durumlarda dinî hayatı olumsuz yönde de etkileyebilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerin hangisi din ile psikolojinin uzlaşmasını ifade etmek için kullanılan bir kavramdır?

Psikoterapi

Psikoteoloji

Spiritüellik

Ergoterapi

Hidroterapi

Açıklama:

Din ile psikolojinin uzlaşmasını ifade etmek için “psikoteoloji” diye yeni bir kavram geliştirilmiştir. Doğru yanıt Psikoteolojidir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Aşağıdaki durumların hangisi kutsalın dilinin (sabır, hikmet, ıstırap, ümit, sınırlılık, ilahi amaç, kader vb.) daha uygun bir hale geldiği durumlara örnek olarak gösterilebilir?

Sevilen birinin ölümüyle baş etmenin zorluğu karşısında

Tedavisi olan fizyolojik bir hastalık karşısında

Tedavisi bulunan psikolojik bir hastalık karşısında

Biriyle aramızda iletişimsel bir çatışma bulunması durumunda

Çok zor bir sınava hazırlanmamızın gerektiği bir durumda

Açıklama:

Başa çıkılamaz durumlarla karşılaşıldığı durumlarda kutsalın dili (sabır,
hikmet, ıstırap, ümit, sınırlılık, ilahi amaç, kader vb.) daha uygun bir hale
gelmektedir. Bu anlamda birinin ölümü başa çıkılmakta zorlanılan bir durumdur. Diğer taraftan diğer şıklardaki ifadelerde tedavisi olan ya da elimizden bir şeylerin geldiği durumlar sunulmuştur. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Allah’ın kendisine kendi sorunlarıyla başa çıkma yeteneğini verdiğine inanan biri aşağıdaki başa çıkma yöntemlerinden hangisini uygulamaktadır?

Takdire uyma

İşbirliği

Kendini yönetme

Gözardı etme

Erteleme

Açıklama:

Üç tür dinî başa çıkma yöntemi bulunmaktadır. Bunlardan
birincisi olan kendini yönetme modelinde birey Allah’ın kendisine kendi
sorunlarıyla başa çıkma yeteneğini verdiğine inanır. İkinci başa çıkma
yöntemi olan, takdire uymada ise birey, işi tamamen Allah’ın takdirine
bırakarak pasif bir şekilde sonuçları beklemektedir. Üçüncü başa çıkma yolu
ise, işbirliği yoluyla başa çıkma yöntemidir. Bu yönteme göre bireyin kendisi
sorunları çözmede sorumludur ancak sorunların çözümünde Allah’ı bir dost
ve yardımcı olarak algılamaktadır. Erteleme ve gözardı etme zaten dini başa çıkma yöntemleri arasında yer almamaktadır. Dolayısıyla doğru yanıt C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Benlik saygısı ile aşağıdakilerin hangisi arasında yüksek bir ilişki bulunduğu söylenebilir?

Dış güdümlü dini yönelim

İç güdümlü dini yönelim

Takdire uyma

Kader

Sabır

Açıklama:

Benlik saygısının oluşumu ve gelişimini yakından etkileyen faktörlerden
birisi de dinî yönelimler ve hayat şeklidir. Benlik saygısı ile dindarlık
arasındaki ilişki üzerine yapılan çalışmalarda, özellikle iç güdümlü dinî
yönelim ile benlik saygısı arasıda güçlü olumlu bir ilişkinin olduğu, yani iç
güdümlü dinî yönelim arttıkça, bireylerin benlik saygısı düzeyinin de
yükseldiği tespit edilmiştir. Buna paralel olarak dış güdümlü dindarların
genel olarak benlik saygısı düzeylerinin ise, iç güdümlü dindarlardan daha
düşük olduğu gözlenmiştir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Dindar insanlar hayatlarını inandıkları değerler istikametinde geçirmeye çalıştıklarından, ahiret hayatında kendilerine vadedilen mükafâtlara ulaşacaklarını ümit etmekte, eksikliklerinden dolayı bağışlanacaklarını ummakta ve ölümü bir yokluk olarak algılamamaktadırlar. Bu durum dindar insanlarda aşağıdakilerden hangisinin dindar olmayanlara göre daha az bulunabileceğine işaret etmektedir?

Duygusal zeka

Ölüm kaygısı

Benlik saygısı

Fizyolojik rahatsızlıklar

Psikolojik rahatsızlıklar

Açıklama:

Dinî inançların ölüm kaygısını azattığına dair çok sayıda araştırma sonucu
elde edilmiştir. Bu bulgular araştırmacılar tarafından şöyle yorumlanmaktadır: Dinî inançları insanlara hayatın tasarımı konusunda yönlendirmekte ve onlar, ölümün hakikat olduğuna, bütün insanların önceden tespit edilmiş ecelleri bulunduğuna ve vakti geldiğinde hepsinin öleceğine inanarak ölüme daha gerçekçi bir açıdan bakabilmektedir. Ayrıca onlar, hayatlarını inandıkları değerler istikametinde geçirmeye çalıştıklarından, ahiret hayatında kendilerine vadedilen mükafâtlara ulaşacaklarını ümit etmekte, eksikliklerinden dolayı bağışlanacaklarını ummakta ve ölümü bir yokluk olarak algılamamaktadırlar. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Dinin hangi etkisinin dinî inanç ve uygulamaların beden sağlığını olumlu yönde etkilemesiyle daha çok ilişkili olduğu söylenebilir?

Fizyolojik etkisi

Psikolojik etkisi

Maddi etkisi

Sosyal etkisi

Bilişsel etkisi

Açıklama:

Dinî inanç ve uygulamaların, organik hastalıkların tedavisinde olumlu
etkileri konusunda her geçen gün daha fazla kanıt ortaya çıkmaktadır.
Yapılan bir araştırmaya katılan 269 doktorun % 99’u, manevi inancı olan
hastaların manevi inancı olmayan hastalara kıyasla hastalıklarla daha iyi baş
edebildiklerini ifade ettikleri tespit edilmiştir. Diğer bir araştırmada da,
hastaların yarıya yakınının (% 45), dinî inançlarının sağlık durumlarını
olumlu yönde etkilediğini belirtmiştir. Dinin ömrü uzattığı ve bedenen daha sağlıklı kalınmasına yol açtığı yönündeki bulgular dinin daha çok fizyolojik etkisiyle ilişkilidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi dinin diğer ahlak kaynakları (vicdan, toplum, sezgi, akıl vb) arasında daha kuvvetli bir kaynak olarak öne çıkmasının temel sebebi olarak gösterilebilir?

Daha somut ve gerçekçi olması

Yazılı kaynaklarının bulunması

Daha akılcı olması

Daha sıkı ve katı kurallar sunması

Metafizik motivasyonlarla insanlar üzerinde daha etkili olması

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 40

Sosyal normlara bağlılık çerçevesinde gelişen ve dine içselleştirilmiş bir yaşam ve dünya görüşü olmaktan ziyade bir amaca götüren araç gözüyle yaklaşan din anlayışı aşağıdakilerden hangisidir?

Dış güdümlü dini yönelim

İç güdümlü dini yönelim

Aşırı dini yönelim

Yetersiz dini yönelim

Keyfi dini yönelim

Açıklama:

C, D ve E şıklarındaki ifadeler dini yönelim biçimleri arasında yer almamaktadır. Soruda tanımı verilen dini yönelim ise dış güdümlü dini yönelimdir zira dış güdümlü dini yönelim sosyal normlara bağlılık çerçevesinde gelişen ve dine içselleştirilmiş bir yaşam ve dünya görüşü olmaktan ziyade bir amaca götüren araç gözüyle yaklaşan din anlayışıdır. Dolayısıyla doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi dini inancın azalttığı durumlar arasında sayılamaz?

Benlik saygısı

Depresyon

Ölüm kaygısı

Yalnızlık duygusu

Stres

Açıklama:

Benlik saygısı ile dindarlık arasındaki ilişki üzerine yapılan çalışmalarda, özellikle iç güdümlü dinî yönelim ile benlik saygısı arasıda güçlü olumlu bir ilişkinin olduğu, yani iç güdümlü dinî yönelim arttıkça, bireylerin benlik saygısı düzeyinin de yükseldiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla dini inancın benlik saygısını azalttığı değil tam tersine yükselttiği söylenebilir. Bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Ünite 5

Soru 1

En genel anlamıyla bireyin bağlandığı dinin kendi hayatındaki özel yansımasına ne olarak adlandırılabilir ?

İnanç

Dindarlık

İhsan

Tefekkür

İnanç sistemi

Açıklama:

Dindarlık, en genel anlamıyla bireyin bağlandığı dinin kendi hayatındaki özel yansımasıdır. Yani dindarlık, bireyin kendine has din algısı ve yorumuna dayanır. Tek bir dine inanan bir toplumda bile, esasen inanların sayısı kadar dindarlık biçimlerinden bahsedilebilir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Genel bir anlayışla, aşağıdaki dönemlerden hangisi ergenlikte yaşanan dini şüphe, kararsızlık ve çalkantıların durulmaya başladığı ve zamanla ortadan kalktığı dönemdir?

17-22 yaş arası

17-30 yaş arası

30-45 yaş arası

22-40 yaş arası

45 yaş üstü

Açıklama:

Genel bir anlayışla, 22-40 yaş aralığını temsil eden ilk yetişkinlik dönemi, ergenlikte yaşanan dini şüphe, kararsızlık ve çalkantıların durulmaya başladığı ve zamanla ortadan kalktığı bir dönemdir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Ülkemizde yapılan bir araştırmaya göre aşağıdaki okullardan hangisi dini şüphe ve tereddütler noktasında en yüksek oranlarla başı çekmiştir?

Fen Lisesi

İmam Hatip Lisesi

Endüstri Meslek Lisesi

Anadolu Öğretmen Lisesi

Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi

Açıklama:

Liseli gençler üzerinde gerçekleştirilen bir araştırmada ise Allah'a iman konusunda en yüksek puanları İmam-Hatip öğrencileri almasına karşın liseler arasında en düşük puanları Fen Lisesi ve Anadolu Lisesi öğrencileri almıştır. Ayrıca dini şüphe ve tereddütler noktasında bu iki okul, en yüksek oranlarla başı çekmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Aşağıdaki fakültelerden hangisinde okuyan bir kişi için eğitim seviyesi arttıkça dindarlık seviyesi de artmaktadır denebilir?

Turizm Fakültesi

Hukuk Fakültesi

Tıp Fakültesi

İlahiyat Fakültesi

Eğitim Fakültesi

Açıklama:

Ülkemizde üniversite düzeyinde yapılan çalışmalardan elde edilen bulgular incelendiğinde -ilahiyat fakülteleri hariç- yüksek öğretimle dindarlık arasında ters yönlü bir ilişkiden söz edilebilir. Başka bir ifadeyle öğrenim düzeyi yükseldikçe dindarlık düzeyinde düşüş yaşanmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Ülkemizde yapılan bir araştırmaya göre aşağıdaki sosyo-ekonomik ve dindarlıkla ilgili yargılardan hangisi doğrudur?

Dini hayatla ilişkisi en zayıf olanlar, düşük sosyo-ekonomik düzeye sahip olanlardır

Gelir düzeyi ile dindarlık arasında hiçbir ilişki bulunmamaktadır

Gelir düzeyinin artmasından bağımsız olarak dine olan ilgi sabit kalmaktadır

Gelir düzeyinin artmasına paralel olarak dine olan ilgi de artmaktadır

Gelir düzeyinin artmasına paralel olarak dine olan ilgi de azalmaktadır

Açıklama:

Ülkemizde gerçekleştirilen araştırmalar, gelir düzeyinin artmasına paralel olarak dine olan ilginin de azaldığını ortaya koymuştur. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Ülkemizde yapılan bir araştırmaya göre, faizli banka kredisi kullanmanın günah olmadığını düşünenlerin oranı illerden gelenlerde, köyden gelenlerin oranından yaklaşık kaç katıdır?

2,5

3,5

Açıklama:

Faizli banka kredisi kullanmanın günah olmadığını düşünenlerin oranı illerden gelenlerde, köyden gelenlerin oranından yaklaşık 2.5 katıdır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Genel olarak il ve büyük şehir gibi nüfusun yoğun olduğu yerleşim birimlerinde yaşayanlar, diğer daha küçük yerleşim birimlerinde yaşayanlara oranla dine daha ilgisiz ve uzak durmaktadırlar.
Aşağıdakilerden hangisi bunun nedenlerinden birisidir?

Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmenlerinden yararlanma

Kişi başına düşen din görevlisi sayısı

Bireyselleşme

Geleneksel dini değerlere bakış açısı

Dini faaliyetler bakımından canlılık

Açıklama:

Kuşkusuz bu neticede, kalabalık yerleşim bölgelerinde sosyal ilişkilerin oldukça gevşek olması ve bencilliğin artması; sosyal kontrol mekanizmalarının işlevini yitirmesi veya çoğu zaman etkisiz kalması; modernleşmeye bağlı hızlı, bireyselleşmiş, paylaşım ve yardımlaşma gibi dini değerlerden uzak bir yaşam standardının gelişmesi gibi pek çok faktör belirleyici bir rol oynar. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Erzurum ve çevre köylerinde yapılan bir araştırmada, namazlarını düzenli kılanların oranı bekarlarda yüzde kaçtır?

34,4

21,3

Açıklama:

Erzurum ve çevre köylerinde yapılan bir araştırmada, namazlarını düzenli kılanların oranı, evlilerde % 40; dullarda % 34,4; bekârlarda ise, % 21,3 bulunmuştur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Ülkemizde yapılan bir çalışmaya göre, evli bireyler arasında din ile ilgisi olmayanların oranı yüzde kaçtır?

34,4

21,3

Açıklama:

Bir çalışmada, evli bireyler arasında dindarların oranı % 55; din ile ilgisi olmayanların oranı ise, % 9 olarak tespit edilmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Yapılan çalışmalar genel olarak değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Kadınların erkeklere göre daha dindar olduğu

Ergenlik ve ilk yetişkinlik dönemi hariç yaşın ilerlemesiyle birlikte dindarlığın da arttığı

Genel olarak il ve büyük şehir gibi nüfusun yoğun olduğu yerleşim birimlerinde yaşayanlar, diğer daha küçük yerleşim birimlerinde yaşayanlara oranla dine daha ilgilidir

Ailede iyi bir dini temel oluşturanların dini eğitim ağırlıklı okullara devam etmeleri halinde, öğrenim durumuna paralel olarak dindarlıklarının da arttığı

Zenginliğin artmasına bağlı olarak dindarlık düzeyinin düştüğü

Açıklama:

Köy, kasaba, ilçe gibi küçük yerleşim birimlerinde yaşayanların dine ilgisi ve dini görevleri yerine getirme derecesi daha yüksek düzeydedir.
Genel olarak il ve büyük şehir gibi nüfusun yoğun olduğu yerleşim birimlerinde yaşayanlar, diğer daha küçük yerleşim birimlerinde yaşayanlara oranla dine daha ilgisiz ve uzak durmaktadırlar. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Dindarlığı etkileyen çok yönlü etkiler arasında değildir ?

Sosyal-Kültürel çevre

Kişisel eğilim

Yaşantı biçimi

Çocuk sayısı

Ekonomik durum

Açıklama:

Dindarlık, sadece ruhun derinliklerinde doğuştan getirilen eğilimlerin sonradan filizlenmesiyle ortaya çıkan, dış etkilerden bağımsız gelişip olgunlaşan bir dinî yaşantı biçimi değildir. Dindarlık, iç dinamiklerin yanında kişisel eğilimlerin ve sosyo-kültürel çevreden gelen çok yönlü etkilerin birlikte harmanlandığı karmaşık bir örüntüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Din psikolojik çalışmaların özel olarak da dindarlıkla ilgili çalışmaların büyük çoğunluğu hangi bölgeden çıkmaktadır ?

Batı kaynaklı

Doğu dünyası

ABD

Afrika

Hindistan

Açıklama:

Din psikolojik çalışmaların, özel olarak da dindarlıkla ilgili çalışmaların büyük çoğunluğu Batı kaynaklıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Cinsiyet ve dindarlık hakkında verilen bilgilerden hangileri doğru değildir ?

Genel olarak Batı Avrupa ve ABD eksenli pek çok araştırma, kadınların erkeklere oranla daha dindar olduklarını ortaya koymuştur.

Hıristiyan mezheplerin tamamında kiliseye gidenlerin oranı, erkeklerde daha yüksektir.

Erkeklerle karşılaştırıldıklarında kadınlar, kendilerini Tanrı’ya daha yakın hissetmektedir.

Kadınlar, daha fazla ibadet etmekte, kutsal kitapları okumakta ve dua etmektedirler.

Erkeklerle karşılaştırıldıklarında kadınlar, ibadetleri sırasında daha yüksek bir ruhanilik yaşamaktadırlar.

Açıklama:

Genel olarak Batı Avrupa ve ABD eksenli pek çok araştırma, kadınların erkeklere oranla daha dindar olduklarını ortaya koymuştur. Bu araştırmaların bir kısmına göre Hıristiyan mezheplerin tamamında kiliseye gidenlerin oranı, kadınlarda daha yüksektir. Erkeklerle karşılaştırıldıklarında kadınlar, kendilerini Tanrı’ya daha yakın hissetmekte ve ibadetleri sırasında daha yüksek bir ruhanilik yaşamaktadırlar. Yine kadınlar, daha fazla ibadet etmekte, kutsal kitapları okumakta ve dua etmektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Kadınların erkeklere göre daha dindar olmalarını açıklayan görüşler arasında değildir ?

Psikoanalitik Kuram çerçevesinde erkek çocukların babayı, kız çocukların ise anneyi tercih etmesiyle ilişkilidir.

Kadınlar, etkilenmeye ve ikna edilebilirliğe daha açık bir tabiattadır. Bu da yine onların ilk yetişme ve sosyalleşme süreçleriyle yakından ilişkilidir.

Ataerkil toplumsal cinsiyet anlayışı, kızların ve erkeklerin yetiştirilme biçimlerini farklılaştırmaktadır. Bu çerçevede örneğin kızlar itaat ve sorumluluğu, erkekler ise kendine güvenmeyi ve bağımsız olmayı öğrenmektedirler.

Kadınlara has bazı kişilik özellikleri onları dindar olmaya yöneltmektedir. Örneğin, erkeklere nispetle daha az saldırgan, daha fazla çekingen, daha çok itaatkâr, bağımlı ve pasif, daha çok kaygılı, endişeli ve sıkıntılı olmaları; yine, gündelik hayatta maruz kaldıkları stresle başa çıkmada ciddî biçimde zorlanmaları, kadınları dine daha fazla yaklaştırmaktadır.

İlki günahkârlık duygusuyla ilişkilidir. Bu görüşe göre dinin temel işlevlerinden biri, bu duyguyu hafifletmektir. Kadınlar erkeklere nispetle daha fazla suçluluk ve pişmanlık yaşadıkları için daha fazla dindar olma eğilimi göstermektedirler.

Açıklama:

Bazı araştırmacılar tarafından, kadınların erkeklere göre daha dindar olmalarını açıklayan bazı görüşler dile getirilmiştir. Bunlar şu yedi madde altında toplanmıştır:

İlki günahkârlık duygusuyla ilişkilidir. Bu görüşe göre dinin temel işlevlerinden biri, bu duyguyu hafifletmektir. Kadınlar erkeklere nispetle daha fazla suçluluk ve pişmanlık yaşadıkları için daha fazla dindar olma eğilimi göstermektedirler.
Kadınlara has bazı kişilik özellikleri onları dindar olmaya yöneltmektedir. Örneğin, erkeklere nispetle daha az saldırgan, daha fazla çekingen, daha çok itaatkâr, bağımlı ve pasif, daha çok kaygılı, endişeli ve sıkıntılı olmaları; yine, gündelik hayatta maruz kaldıkları stresle başa çıkmada ciddî biçimde zorlanmaları, kadınları dine daha fazla yaklaştırmaktadır.
Ataerkil toplumsal cinsiyet anlayışı, kızların ve erkeklerin yetiştirilme biçimlerini farklılaştırmaktadır. Bu çerçevede örneğin kızlar itaat ve sorumluluğu, erkekler ise kendine güvenmeyi ve bağımsız olmayı öğrenmektedirler. Din, öncelikle yüce bir kudrete ve onun koyduğu kurallara itaati emretmektedir. Bu durumda kadınların eğitim ve sosyalleşme sürecinde öğrendikleri itaat davranışından dolayı, dinî hayata daha rahat yöneldikleri söylenebilir.
Kadınlar, etkilenmeye ve ikna edilebilirliğe daha açık bir tabiattadır. Bu da yine onların ilk yetişme ve sosyalleşme süreçleriyle yakından ilişkilidir. Kadınlar, bu özelliklerinden dolayı dinî telkine daha açık, dinin öğretilerini kabul etmeye daha yatkın ve dini yaşamaya daha eğilimlidir.
Mahrumiyet-telâfi görüşüne göre kadınlar erkeklere göre kendilerini gerçekleştirme, meslek edinme, ekonomik bağımsızlık ve cinsel hayat başta olmak üzere çeşitli konularda daha fazla hayal kırıklıkları yaşamakta, dolayısıyla kendilerini daha fazla engellenmiş hissetmektedirler. Bu engellenmişlik, onları telâfi mekanizması işlevi gören dine yönlendirebilmektedir.
Modern hayatın dışında kalan kadınların daha dindar olduğunu ileri süren görüştür. Bu durum, özellikle kadının iş hayatında yer alıp almamasına, yani çalışıp çalışmamasına göre dindarlık düzeyinin farklılaştığı anlamına gelmektedir. Henüz kadınlar, erkeklere göre pek çok sektörde yeterince iş bulamamaktadırlar. Dolayısıyla çalışmayan kadınların geleneksel dinî hayata daha fazla yöneldiği düşünülebilir.

7. Psikoanalitik Kuram çerçevesinde erkek çocukların anneyi, kız çocukların ise babayı tercih etmesiyle ilişkilidir. Eğer Tanrı, baba figürü olarak yansıtılırsa, gelişme döneminde babayı daha fazla tercih eden kız çocukların, gerçek babadan sembolik babaya, yani T anrı’ ya geçiş yapmaları daha kolay olmaktadır. Diğer bir ifadeyle söz konusu süreç, onları Tanrı’ya inanmada daha avantajlı bir hale getirmektedir. Doğru cevap A'dır.

Bazı araştırmacılar tarafından, kadınların erkeklere göre daha dindar olmalarını açıklayan bazı görüşler dile getirilmiştir. Bunlar şu yedi madde altında toplanmıştır:

İlki günahkârlık duygusuyla ilişkilidir. Bu görüşe göre dinin temel işlevlerinden biri, bu duyguyu hafifletmektir. Kadınlar erkeklere nispetle daha fazla suçluluk ve pişmanlık yaşadıkları için daha fazla dindar olma eğilimi göstermektedirler.
Kadınlara has bazı kişilik özellikleri onları dindar olmaya yöneltmektedir. Örneğin, erkeklere nispetle daha az saldırgan, daha fazla çekingen, daha çok itaatkâr, bağımlı ve pasif, daha çok kaygılı, endişeli ve sıkıntılı olmaları; yine, gündelik hayatta maruz kaldıkları stresle başa çıkmada ciddî biçimde zorlanmaları, kadınları dine daha fazla yaklaştırmaktadır.
Ataerkil toplumsal cinsiyet anlayışı, kızların ve erkeklerin yetiştirilme biçimlerini farklılaştırmaktadır. Bu çerçevede örneğin kızlar itaat ve sorumluluğu, erkekler ise kendine güvenmeyi ve bağımsız olmayı öğrenmektedirler. Din, öncelikle yüce bir kudrete ve onun koyduğu kurallara itaati emretmektedir. Bu durumda kadınların eğitim ve sosyalleşme sürecinde öğrendikleri itaat davranışından dolayı, dinî hayata daha rahat yöneldikleri söylenebilir.
Kadınlar, etkilenmeye ve ikna edilebilirliğe daha açık bir tabiattadır. Bu da yine onların ilk yetişme ve sosyalleşme süreçleriyle yakından ilişkilidir. Kadınlar, bu özelliklerinden dolayı dinî telkine daha açık, dinin öğretilerini kabul etmeye daha yatkın ve dini yaşamaya daha eğilimlidir.
Mahrumiyet-telâfi görüşüne göre kadınlar erkeklere göre kendilerini gerçekleştirme, meslek edinme, ekonomik bağımsızlık ve cinsel hayat başta olmak üzere çeşitli konularda daha fazla hayal kırıklıkları yaşamakta, dolayısıyla kendilerini daha fazla engellenmiş hissetmektedirler. Bu engellenmişlik, onları telâfi mekanizması işlevi gören dine yönlendirebilmektedir.
Modern hayatın dışında kalan kadınların daha dindar olduğunu ileri süren görüştür. Bu durum, özellikle kadının iş hayatında yer alıp almamasına, yani çalışıp çalışmamasına göre dindarlık düzeyinin farklılaştığı anlamına gelmektedir. Henüz kadınlar, erkeklere göre pek çok sektörde yeterince iş bulamamaktadırlar. Dolayısıyla çalışmayan kadınların geleneksel dinî hayata daha fazla yöneldiği düşünülebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

I. Kişisel bilgi
II. Deneyim
III. Dini yapı
IV. Ekonomik durum
yukarıda verilenlerden hangileri cinsiyet değişkenin dindarlıkla ilişkisi için belirleyicilerdir ?

I,II

I, III

II, III

II,III,IV

I,II,III

Açıklama:

Yurtdışı ve yurtiçi araştırmaların da gösterdiği gibi cinsiyet değişkeninin dindarlıkla ilişkisi, oldukça değişken bir karakter arz etmektedir. Bu ilişkide dine yönelik kişisel bilgi, deneyim ve eğilimlerin etkisi kadar dinî yapının, toplumsal yapının ve kültürün de etkisi belirleyicidir.

Doğru Cevap: E

Soru 16

Dini hayatın şekillenmesinde yaş değişkenin etkisi araştıran bilim adamlarının benzer sonuçlar ile kuram haline getirdikleri kuram hangileridir ?

Geleneksel, Kararlılık, İlgisizlik

Geleneksel, Modern, Yenilikçi

Çağdaş, İçselleştirme, Destek

Gençlik, Olgunluk, Yaşlılık

Umutluluk, Destek, Duygusal

Açıklama:

Dinî hayatın şekillenmesinde yaş değişkeninin etkisini araştıran ABD’li bilim adamları, ortaya çıkan çeşitliliğin ortak sonuçlarını tespit etmeye çalışmışlardır. Daha sonra benzer sonuçlar bir araya getirilerek kuram halini almıştır. Geleneksel, Kararlılık ve İlgisizlik kuramları, bu çerçevede gündeme gelen açıklama tarzlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Hangi kuram yaşlanmayla birlikte dinî hayatta kayda değer önemli değişmelerin ortaya çıkmadığını öne sürer. Bu kurama göre bireyin dindarlığı belirli bir çerçeve içerisinde sürüp gider, ciddi bir değişime uğramaz görüşünü sağlamaktadır ?

Kararlılık Kuramı

Geleneksel Kuram

İlgisizlik Kuramı

Sosyal Dindarlık

İyimserlik Kuramı

Açıklama:

Kararlılık Kuramı, yaşlanmayla birlikte dinî hayatta kayda değer önemli değişmelerin ortaya çıkmadığını öne sürer. Bu kurama göre bireyin dindarlığı belirli bir çerçeve içerisinde sürüp gider, ciddi bir değişime uğramaz. Doğru A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Hangi kuramda yaş ve dindarlık arasında ters orantılı bir değişmenin söz konusu olduğu iddia edilmektedir ?

İlgisizlik kuramı

Tutarsızlık Kuramı

Kararlılık Kuramı

Çağdaş Kuram

Bağlanma Kuramı

Açıklama:

İlgisizlik Kuramı ise, yaş ile dindarlık arasında ters orantılı bir değişmenin söz konusu olduğunu iddia eder. Buna göre yaş ilerledikçe dindarlık zayıflar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisinde medeni durum ve dindarlık ilişkisi daha yüksektir ?

Bekar olanların

Boşanmış olanların

Dul olanların

Öğrenci olanların

Evli olanların

Açıklama:

Araştırmaların da gösterdiği gibi bekârlık, evlilik ya da boşanmışlık ve dulluk, bireyin hayata ve olaylara bakışını, nerede ne zaman, nasıl davranabileceğini yönlendiren iç ve dış dinamikleri içerir. Bu bağlamda medeni durum ile dindarlık arasında karşılıklı bir ilişkinin varlığından söz edilebilir. Buna göre dindarlık evliliğe yön verirken, evlilik de dindarlığın biçimini şekillendirir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Demografik değişkenler ile dindarlık arasındaki ilişki din psikolojisinin önemli konularından birisidir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu ilişki başka bir biçimde ifade edilmektedir?

Tüketime yönelik tutumlarla dindarlık arasındaki ilişki

İnsani ve toplumsal şart ve durumlarla dindarlık arasındaki ilişki

Sosyal normlar ve kültürel değerlerle dindarlık arasındaki ilişki

İdeolojik kimlik ve tutumlarla dindarlık arasındaki ilişki

Toplumsal cinsiyete yönelik tutumlarla dindarlık arasındaki ilişki

Açıklama:

Demografik değişkenler, İnsani ve toplumsal şart ve durumlara karşılık gelmektedir. Diğer seçeneklerde verilenler farklı alanlardaki tutumları yansıtmaktadır.
İnsani ve toplumsal şart ve durumlarla dindarlık arasındaki ilişki

Doğru Cevap: B

Soru 21

I. Araştırmalara katılanların yaş, eğitim, gelir, meslek, medeni durum gibi koşulları farklıdır
II. Batı ve Doğu kültürlerinde dindarlık biçimleri değişebilmektedir
III. Araştırmalarda farklı ölçekler ve yöntemler kullanılmaktadır
IV. Araştırmalarda dindarlığın farklı boyutları ele alınmaktadır
V. Kadınlar eğitim ve sosyalleşme sürecinde itaat davranışını daha fazla öğrenmektedir
Cinsiyet-dindarlık ilişkisine dair araştırma bulguları farklı sonuçlara yol açmıştır. Yukarıdakilerden hangisi bu durumun nedenleri arasındadır?

I, II, III, IV, V

I, II, III, V

I, II, III, IV

I, II, III

III, IV, V

Açıklama:

Kadınların eğitim ve sosyalleşme sürecinde itaat davranışını daha fazla öğrenmesinin cinsiyet farklılıklarını ortaya çıkarması beklenir. Diğerleri ise farklılıkların ortaya çıkmasını engelleyici faktörlerdir.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: C

Soru 22

Yaş ve dindarlık ilişkisi çeşitlilik göstermektedir. Bununla birlikte, görece tek düze hayatın sürdüğü kırsal bölgelerde veya kapalı ailelerde başlangıçtan beri temel çizgisi değişmeden süren dindarlık tipinden söz edilmektedir. Aşağıdaki kuramlarından hangisi bu dindarlık tipine uygundur?

İlgisizlik kuramı

Kararlılık kuramı

Geleneksel kuram

Bilişsel gelişim kuramı

Ahlak gelişimi kuramı

Açıklama:

Kararlılık kuramı, başlangıçtan beri temel çizgisi değişmeden süren dindarlık tipinden söz eder.

Doğru Cevap: B

Soru 23

I. Sosyal kültürel çevre
II. Dindarlığın boyutu
III. Eğitim öğretimin içeriği
IV. Eğitim öğretimin süresi
V. Dini organizasyonlara katılım
Öğrenim durumu ve dindarlık ilişkisi bazı faktörlere bağlı olarak değişim göstermektedir? Yukarıdakilerden hangisi bu faktörler arasındadır?

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, V

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Sosyal kültürel çevre, Dindarlığın boyutu, Eğitim öğretimin içeriği, Eğitim öğretimin süresi ve Dini organizasyonlara katılım Öğrenim düzeyi ve dindarlık ilişkisini etkileyen faktörler arasında gösterilebilir.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: E

Soru 24

Araştırmalara göre, kırsal-kentsel çevre ile di̇ndarlık arasında ilişki bulunmaktadır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu ilişki en uygun biçimde ifade edilmektedir?

Yerleşim birimleri arasındaki coğrafi yapı farklılıkları ile dindarlık ilişkisi

Yerleşim birimleri arasındaki ibadet merkezleri oranı farklılıkları ile dindarlık ilişkisi

Yerleşim birimleri arasındaki sosyo-kültürel farklılıklar ile dindarlık ilişkisi

Yerleşim birimleri arasındaki demografik farklılıklar ile dindarlık ilişkisi

Yerleşim birimleri arasındaki yaşlı nüfus oranı farklılıkları ile dindarlık ilişkisi

Açıklama:

Kırsal-kentsel çevre ayrımı en başta yerleşim birimleri arasındaki sosyo-kültürel farklılıklara işaret etmektedir. Diğer seçeneklerde verilenler sosyo-kültürel farklılıklara bağlı değişiklikler olabilir.
Yerleşim birimleri arasındaki sosyo-kültürel farklılıklar ile dindarlık ilişkisi

Doğru Cevap: C

Soru 25

I. Sosyal ekonomik düzey
II. Cinsiyet
III. Medeni durum
IV. Yaşam birimi
V. Yaş
Dindarlığı etkileyen çeşitli demografik değişkenler bulunmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi bunlar arasındadır?

I, II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Araştırmalara göre Sosyal ekonomik düzey, Cinsiyet, Medeni durum, Yaşam birimi ve Yaş dindarlıkla ilişkili sosyal demografik değişkenler arasındadır.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 26

Medeni durum ile dindarlık ilişkisini inceleyen araştırmalara göre boşanmış bireylerin dindarlık düzeyi görece düşüktür. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun doğrudan nedenleri arasında gösterilebilir?

Boşanmış bireylerin öğrenim düzeyi

Boşanmış bireylerin evlilik süresi

Boşanmış bireylerin çocuk sayısı

Boşanmış bireylerin değerler sistemi

Boşanmış bireylerin aile durumu

Açıklama:

D seçeneği dışında yer alan faktörlerin boşanmış bireylerin dindarlığı üzerinde dolaylı etki göstermesi beklenebilir. Değerler sisteminin ise görece doğrudan etki göstermesi beklenebilir.
Boşanmış bireylerin değerler sistemi

Doğru Cevap: D

Soru 27

Sosyal demografik değişkenlerle dindarlık ilişkisini inceleyen araştırmalardan yola çakarak aşağıdakilerden hangisinin söylenmesi uygun olur?

Sosyal demografik değişkenler arasında kentsel-kırsal ayrımı dindarlığı etkileyen faktörler arasında değildir

Sosyal demografik değişkenler arasında yaş ve cinsiyet ile dindarlık ilişkisi tutarlıdır

Sosyal demografik değişkenler arasında gelir durumu ile dindarlık arasında pozitif yönlü ilişki vardır

Sosyal demografik değişkenlerle dindarlık arasında ilişki bulunmamaktadır

Sosyal demografik değişkenler arasında medeni durum ile dindarlık arasında karşılıklı bir etkileşim vardır

Açıklama:

Araştırmalara göre medeni durum ile dindarlık ilişkilidir. Bu ilişkide medeni durumun dindarlık üzerindeki ve dindarlığın da medeni durum üzerindeki etkisi söz konusudur. Diğer seçeneklerde yer alan ifadeler araştırma sonuçlarına uygun değildir.
Sosyal demografik değişkenler arasında medeni durum ile dindarlık arasında karşılıklı bir etkileşim vardır

Doğru Cevap: E

Soru 28

Ergenlik ve ilk yetişkinlik döneminde dine olan ilginin zayıflamasının nedeni aşağıdakilerden hangisi değildir?

Aileden uzaklaşma

Yeni sosyal çevre

Okulun başka bir şehirde olması

Kariyer ve meslek üzerine yoğunlaşma

Ölüm korkusu

Açıklama:

Demografik değişken olarak ele alınan yaş, cinsiyet, öğrenim durumu, sosyo-ekonomik durum, kırsal-kentsel çevre ve medeni durumun dindarlık düzeyi ve biçimi üzerindeki etkilerini Batı’dan ve ülkemizden seçilmiş araştırma bulgularının desteğinde tartışabileceksiniz.
Ergenlik ve ilk yetişkinlik döneminde dine olan ilginin zayıflaması çok çeşitli sebeplerle ilişkili olabilir. Ergenlik dönemi, özellikle 17-22 yaş arası gencin ailesinden uzaklaştığı bir devredir. Genellikle üniversiteyle birlikte girilen yeni bir sosyal çevre, yeni bir arkadaş grubu ve okulun başka bir şehirde olması durumunda ailesinin yaşadığı şehirden uzakta bulunmanın getirdiği serbestlik ortamı, bu uzaklaşmayı hızlandıran etkenler olabilmektedir. Bunların etkisiyle ergenin, hayatını şekillendirmede dine yönelmek yerine daha dünyevi davranacağı kabul edilmektedir. bu bilgiler ışığında E şıkkında yer alan ölüm korkusunun doğru cevap olduğu görülmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Hangi dinler arasında gerçekleştirilen pek çok araştırmada erkeklerin kadınlardan daha dindar olduğuyönünde bulgulara ulaşılmıştır?

Müslümanlar ve Hristiyanlar

Yahudiler ve Müslümanlar

Hristiyanlar ve Yahudiler

Yahudiler ve Mormonlar

Hristiyanlar ve Mormonlar

Açıklama:

Yahudiler ve Müslümanlar arasında gerçekleştirilen
pek çok araştırmada erkeklerin kadınlardan daha dindar olduğu
yönünde bulgulara ulaşılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Türkiye'de yapılan araştırmaların çoğunda sosyo-ekonomik durum, aşağıdakilerden hangisini ifade edecek şekilde kullanılmaktadır?

Meslek alanını

Gelir durumunun düzeyini

Eğitim düzeyini

Azınlık olup olmama durumunu

Bireyin bağlı bulunduğu grubu

Açıklama:

İçerdiği değişken faktörler nedeniyle sosyo-ekonomik durumun
tanımlanması kolay değildir. Mevcut tanımlamalara bakıldığında, bunların
kültüre ve ekonomiye yüklenen anlamlara bağlı olarak değiştiği görülür.
Örneğin Batı’da yapılan çalışmalarda sosyo-ekonomik durum kavramı, gelir
durumu, meslek alanı, eğitim düzeyi; bireyin bağlı bulunduğu kilise, grup
veya kuruluşlar; azınlık olup olmama durumu vb. değişik faktörleri içine
alacak şekilde geniş tutulmaktadır. Buna karşılık ülkemizde yapılan
araştırmaların çoğunda sosyo-ekonomik durum, sadece gelir durumunun
düzeyini ifade edecek şekilde kullanılmaktadır. Doğal olarak bu farklılık,
değişik sonuçların ortaya çıkmasına yol açmaktadır.
Gelir durumunun düzeyini

Doğru Cevap: B

Soru 31

Hıristiyan ve Müslüman örneklem üzerindegerçekleştirilen çalışmaların sonuçları, konunun sadece ....................... ilişkili olmadığını ortaya koymaktadır. Boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

sosyo-ekonomik durumla

alt tabakayla

gelir düzeyiyle

sosyal tabakayla

üst tabakayla

Açıklama:

Görüldüğü üzere sosyo-ekonomik durum ile dindarlık arasındaki ilişkiler
tek yönlü ve tek boyutlu değildir. Bu nedenle dindarlık ile gelir düzeyi
arasındaki ilişkilerin farklı sebeplerden beslenerek şekillendiğini söylemek
mümkündür. Araştırma bulgularında kültür farklılıklarının oynayabileceği
roller de hesaba katıldığında, sonuçların da doğal olarak farklılaşacağı
öngörülebilir. Nitekim Hıristiyan ve Müslüman örneklem üzerinde
gerçekleştirilen çalışmaların sonuçları, konunun sadece gelir düzeyiyle ilişkili
olmadığını ortaya koymaktadır (Yapıcı, 2006).

Doğru Cevap: C

Soru 32

Gelir grupları açısından en dindar olanlar, hangi gelir düzeyinde yer almaktadır?

Maksimum

Minimum

Alt

Üst

Orta

Açıklama:

Gelir grupları açısından en dindar olanlar, orta gelir
düzeyinde yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 33

Yapılan araştırmalarda nüfusukaça kadar olan yerleşim birimlerinde dinî hayatın, büyük şehirlere oranladaha canlı olduğu tespit edilmiştir?

30000

40000

50000

60000

70000

Açıklama:

Yapılan araştırmalarda nüfusu
50000’e kadar olan yerleşim birimlerinde dinî hayatın, büyük şehirlere oranla
daha canlı olduğu tespit edilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Her gün beş vakit namazı eksiksiz kılanların oranı kır kökenlilerde,
il kökenlilerin oranının kaç katıdır?

Açıklama:

Her gün beş vakit namazı eksiksiz kılanların oranı kır kökenlilerde,
il kökenlilerin oranının 2 katıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Erzurum ve çevre köylerinde yapılan bir araştırmada, namazlarını düzenli kılanların oranı, evlilerde yüzde kaçtır?

% 10 (yüzde on)

% 20 (yüzde yirmi)

% 30 (yüzde otuz)

% 40 (yüzde kırk)

% 50 (yüzde elli)

Açıklama:

Erzurum ve çevre köylerinde yapılan bir araştırmada, namazlarını düzenli
kılanların oranı, evlilerde % 40 (yüzde kırk)'dır.
Erzurum ve çevre köylerinde yapılan bir araştırmada, namazlarını düzenli kılanların oranı, evlilerde % 40 (yüzde kırk)'tır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Evli yetişkinlerin bekâr yetişkinlerden daha dindar olduğunu tespit eden araştırmacı aşağıdakilerden hangisidir?

Voltan

Arslan

Uysal

Yıldız

Yıldırım

Açıklama:

Evli yetişkinlerin bekâr yetişkinlerden daha dindar olduğu
tespit edilmiştir. (Yıldız, 1998).

Doğru Cevap: D

Soru 37

Gündelik yaşamında dinin önemli olmadığını belirtenlerin oranı illerden gelenlerde, kır kökenlilerin oranından yaklaşık kaç kat daha yüksektir?

2.5

3.5

Açıklama:

Gündelik yaşamında dinin önemli olmadığını belirtenlerin
oranı illerden gelenlerde, kır kökenlilerin oranından yaklaşık 2.5 kat daha
yüksektir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Yaptığı araştırmaya göre "ilçelerde yaşayanlar; il, kasaba ve
köylerde yaşayanlara göre daha dindardırlar" diyen araştırmacı aşağıdakilereden hangisidir?

Glock

Bayyiğit

Onay

Korkmaz

Hunter

Açıklama:

Üniversite öğrencileri üzerinde derinlemesine analiz yapan Onay (2004),
dindarlık konusunda ilçelerde yaşayanların durumuna özel bir vurgu
yapmaktadır. Yaptığı araştırmaya göre ilçelerde yaşayanlar; il, kasaba ve
köylerde yaşayanlara göre daha dindardırlar.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Bazı araştırmalara göre kadınlar erkeklere göre daha dindardır. Bu durumu Tanrının, baba figürü olarak yansıtılması, gelişme döneminde babayı daha fazla tercih eden kız çocukların, gerçek babadan sembolik babaya, yani Tanrı’ya geçiş yapmalarının daha kolay olduğu biçiminde açıklayan görüş hangisidir?

Günahkârlık duygusu

Kadınlara has bazı kişilik özellikleri

Ataerkil toplumsal cinsiyet anlayışı

Mahrumiyet-telâfi görüşü

Psikoanalitik görüş

Açıklama:

CİNSİYET VE DİNDARLIK
Psikoanalitik Kuram çerçevesinde erkek çocukların anneyi, kız çocukların ise babayı tercih etmesiyle ilişkilidir. Eğer Tanrı, baba figürü olarak yansıtılırsa, gelişme döneminde babayı daha fazla tercih eden kız çocukların, gerçek babadan sembolik babaya, yani Tanrı’ya geçiş yapmaları daha kolay olmaktadır. Diğer bir ifadeyle söz konusu süreç, onları Tanrı’ya inanmada daha avantajlı bir hale getirmektedir. Bu bilgi bize sorunun doğru cevabının E şıkkı olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Kadınların erkeklere oranla daha dindar olduklarını ortaya koyan araştırmalar, nerede yürütülmüştür?

Japonya

Hindistan

Türkiye

Amerika (ABD)

Endonezya

Açıklama:

CİNSİYET VE DİNDARLIK
Genel olarak Batı Avrupa ve ABD eksenli pek çok araştırma, kadınların erkeklere oranla daha dindar olduklarını ortaya koymuştur. Bu araştırmaların bir kısmına göre Hıristiyan mezheplerin tamamında kiliseye gidenlerin oranı, kadınlarda daha yüksektir. Bu bilgi bize cevabın D şıkkı olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi erkeklerin dindarlığa bakış açısını yansıtan bir boyuttur?

Otoriter/yargılayıcı bir Tanrı inancı

Genel dindarlık

Sosyal dindarlık

Tanrı'ya Bağlılık

Tövbe

Açıklama:

Erkeklerin dindarlığa bakış açısını yansıtan boyut, otoriter/yargılayıcı bir Tanrı inancıdır. Bu nedenle doğru cevap "A" dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi kadınların erkeklere göre daha dindar olmalarını açıklayan görüşlerden biri değildir?

Kadınlar erkeklere nispetle daha fazla suçluluk ve pişmanlık yaşadıkları için daha fazla dindar olma eğilimi göstermektedirler

Kadınlar, erkeklere nispetle daha az saldırgan, daha fazla çekingen, daha çok itaatkâr, bağımlı ve pasif, daha çok kaygılı, endişeli ve sıkıntılı olmaları; yine, gündelik hayatta maruz kaldıkları stresle başa çıkmada ciddî biçimde zorlanmaları, kadınları dine daha fazla yaklaştırmaktadır

Kadınlar, etkilenmeye ve ikna edilebilirliğe daha açık bir tabiattadır. Kadınlar, bu özelliklerinden dolayı dinî telkine daha açık, dinin öğretilerini kabul etmeye daha yatkın ve dini yaşamaya daha eğilimlidir

Kadınlar, erkeklere göre pek çok sektörde yeterince iş bulamamaktadırlar. Dolayısıyla çalışmayan kadınların geleneksel dinî hayata daha fazla yöneldiği düşünülebilir

Kadınlar erkeklere göre kendilerini gerçekleştirme, meslek edinme, ekonomik bağımsızlık ve cinsel hayat başta olmak üzere çeşitli konularda daha az hayal kırıklığı yaşarlar. Bu da dine yönelmelerine sebep olmaktadır

Açıklama:

"E" şıkkının aksine, kadınlar erkeklere göre kendilerini gerçekleştirme, meslek edinme, ekonomik bağımsızlık ve cinsel hayat başta olmak üzere çeşitli konularda daha fazla hayal kırıklıkları yaşamakta, dolayısıyla kendilerini daha fazla engellenmiş hissetmektedirler. Bu engellenmişlik, onları telâfi mekanizması işlevi gören dine yönlendirebilmektedir. Bu nedenle doğru cevap "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdakilerden boyutların hangisinde insanların yaşı ilerledikçe dini boyutlarındaki eğilimlerinde artış olmaz?

Genel dindarlık

Sosyal dindarlık,

Otoriter yargılayıcı Tanrı ve şefkatli Tanrı

Tanrı’ya adanmışlık

Tövbe etme

Açıklama:

Dindarlığın çok boyutlu olarak ele alındığı bir araştırma (Kendler ve ark. 2003) bulgularına göre yaş ilerledikçe genel dindarlık, sosyal dindarlık, Tanrı’ya adanmışlık ve tövbe etme eğilimlerinde artış kaydedilmiştir. Ancak yaşın ilerlemesiyle otoriter yargılayıcı Tanrı ve şefkatli Tanrı tasavvurları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bu nedenle doğru cevap "C" seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Geleneksel kurama göre göre, dindarlıkta düşüşün yaşandığı yaş aralığı nedir?

18-30 yaş aralığı

40-45 yaş aralığı

17-22 yaş aralığı

22- 40 yaş aralığı

45- 55 yaş aralığı

Açıklama:

Geleneksel kurama göre göre, dindarlıkta düşüşün yaşandığı yaş aralığı 18-30 yaş aralığıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

Öğrenim düzeyi yükseldikçe dindarlık düzeyinde düşüş yaşanmaktadır. Hangisi bu durumun sebepleri arasında gösterilemez?

Yüksek eğitim kurumlarında dini eğitimin yetersiz olması

Yüksek öğrenim sürecinin beraberinde getirdiği sorgulayıcı akademik zihinsel yapıyla dinin eleştirel bir tarzda değerlendirilmesi

Din ve bilim arasındaki bağların keşfedilmemesi

Seküler odaklı eğitim veren fakülte ve bölümlerde zaman zaman din ile bilimin karşı karşıya gelmesi

Eğitim seviyesi yükseldikçe dini organizasyonlara katılım azalması

Açıklama:

Eğitim seviyesi yükseldikçe dini organizasyonlara katılım, ilahiyat fakülteleri veya çeşitli dini eğitim veren kurum ve kuruluşlarda artış göstermektedir. Bu nedenle dindarlıktaki düşüşün dini organizasyonlara katılıp katılmamada etkili olduğu söylenemez. Doğru cevap "E" dir

Doğru Cevap: E

Soru 46

Ülkemizde yapılan araştırmalara göre, en dindar lise aşağıdakilerden hangisi olmuştur?

Anadolu Liseleri

Fen Liseleri

Özel Liseler

Kolejler

İmam Hatip Liseleri

Açıklama:

Ülkemizde yapılan araştırmalara göre, en dindar lise İmam Hatip Liseleri olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 47

Aşağıdaki din ile ilgili ifadelerden hangisi doğru değildir?

Köy, kasaba, ilçe gibi küçük yerleşim birimlerinde yaşayanların dine ilgisi ve dinî görevleri yerine getirme derecesi daha azdır

Abd ve Batı Avrupa eksenli pek çok araştırma kadınların, erkeklere göre daha dindar olduğunu ortaya koymaktadır

Zenginliğin artmasına bağlı olarak dindarlık düzeyinin düştüğü söylenebilir

Batı’da yapılan araştırmaların karmaşık sonuçlarının aksine ülkemizdeki araştırmalar, evlilik ile dindarlık arasında daha güçlü bir bağın söz konusu olduğunu göstermektedir

Açıklama:

Köy, kasaba, ilçe gibi küçük yerleşim birimlerinde yaşayanların dine ilgisi ve dinî görevleri yerine getirme derecesi daha yüksek düzeydedir. Bu nedenle doğru cevap "B" dir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Bireyin bağlandığı dinin kendi hayatındaki özel yansımasına ne ad verilir?

İbadet

Tövbe

Dindarlık

Din

Mezhep

Açıklama:

Dindarlık, en genel anlamıyla bireyin bağlandığı dinin kendi hayatındaki özel yansımasıdır. Yani dindarlık, bireyin kendine has din algısı ve yorumuna dayanır. Doğru cevap "C" dir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi dindarlığı etkileyen demografik değişkenlerden biri değildir?

Cinsiyet

Yaş

Medeni Durum

Irk

Eğitim Düzeyi

Açıklama:

Tek bir dine inanan bir toplumda bile, esasen inanların sayısı kadar dindarlık biçimlerinden bahsedilebilir. Bu nedenle farklı ırktan olmak dindar olmayı etkilemez. Doğru cevap "D" dir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Ülkemizde gelir grupları açısından en dindar olan grup hangisidir?

üst gelir grubu

Alt gelir grubu

Orta gelir grubu

Alt ve üst gelir grubu

Üst ve orta gelir grubu

Açıklama:

Ülkemizde gelir grupları açısından en dindar olan grup orta gelir grubudur.

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

Çocuklar kaç yaşından itibaren dinî mahiyette söz, duygu ve davranışla ilgilenmeye başlarlar ?

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 2

Çocuklardaki dinî ilgi hangi yolla kendini göstermeye başlamaktadır ?

Şüphe ve Çatışma

Anlam Arayışı

Taklit ve Özdeşleşme

Bastırma

Dini Eğilimler

Açıklama:

A,B ,D ve E seçenekleri çocuklardaki dindarlığın karakterist özelliklerindedir.
İlk olarak aile büyüklerinin icra etmiş olduğu dinî pratikleri gözlemleyen çocuklardaki dinî ilgi, taklit ve özdeşleşme yoluyla kendini göstermeye başlamakta, zamanla sosyal çevrenin dinî ortamı ve kendi ferdi kabiliyetine göre yavaş yavaş gelişip derinleşerek kişiliğe mal olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Çocuklara anne babasının varlığı tarafından sağlanan hangi duygu çocukta Allah'la ilgili bilgi ve inancın gelişmesine bağlı olarak güç ve süreklilik kazanmaktadır?

Özerklik duygusu

Yakınlık duygusu

Başarı duygusu

Temel güven duygusu

Benlik bütünlüğü duygusu

Açıklama:

A,B ,C ve E seçenekleri Ericsonun diğer dönemleridir.
Ana-babanın varlığı tarafından sağlanan temel güven duygusu, çocukta Allah'la ilgili bilgi ve inancın gelişmesine bağlı olarak güç ve süreklilik kazanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Dinî uygulama ve ifadelerin küçük çocuklarda taklit ve model alma yoluyla geliştiği ödül ve ceza ile pekiştirildiği teori aşağıdakilerden hangisidir ?

Bilişsel Gelişim Teorisi

Sosyal Öğrenme Teorisi

Duygusal İlişki Teorisi

Baldwin Teorisi

Harms Teorisi

Açıklama:

Bilişsel Gelişim Teorisi : Çocuklar büyüdükçe, Tanrı hakkındaki somut düşünceler gittikçe daha soyut, daha kavramsal ve daha sembolik bir şekle dönüşme eğilimindedir.
Sosyal Öğrenme Teorisi : Dinî uygulama ve ifadelerin küçük çocuklarda taklit ve model alma yoluyla geliştiği ödül ve ceza ile pekiştirildiği söylenebilmektedir.
Duygusal İlişki Teorisi : insanların dindarlığı, kısmen de olsa çocukluk dönemi bağlanma ilişkileri tarafından belirlenmektedir. Birçok araştırma, dinî inancı kaybetmenin ana-baba ile ilişkilerin kötü olmasıyla yakından ilişkili olduğunu, hatta ateizm ile agnostisizmin kaçınımlı bağlanma örüntüsünün doğrudan yansıması olabileceğini ortaya koymuştur.
Baldwin Teorisi: Baldwin’in dinî gelişim teorisinin ana teması, bağılılık ve gizem vasıtasıyla Tanrı anlayışının değişmesi ve gelişmesidir.
Harms Teorisi : Dini, dinlerin sembolleri ve tecrübe etmedikleri halde hakkında bilgi sahibi oldukları yabancıların, ilkel kültürlerin veya eskilerin dinleri olarak düşündükleri kültler vasıtasıyla ifade etmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Baldwin teorisine göre olayların gerçek yüzünün, fikirler ve idealler vasıtasıyla gerçekleştirilen derin düşünmenin ötesine gidebilecek kadar doğrudan algılanmasını içeren evre aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçekçi Evre

Fiziksel Kendiğindelik

Entelektüel Aşama

Ahlaki Aşama

Estetik Deneyim

Açıklama:

Gerçekçi evre Harms Teorisinin bir evresidir.
Fiziksel kendiliğindenlik: Bebeklerin baskın sosyal ilgileri; bedensel ihtiyaçlar ve kendiliğinden gelişen duygusal bağlanmalara odaklanmıştır
Entelektüel (zihinsel) aşama: Çocuklar annelerini veya babalarını bütün problemleri açıklayabilen ve bütün bulmacaları çözebilen bireyler olarak algılamaktadır
Ahlâki aşama: Ahlâki özelliklerin baskın olduğu bu evrede ahlâki norm ve değerlerle ilgili kaygılar gelişmektedir
Estetik deneyim: Bu evre, olayların gerçek yüzünün, fikirler ve idealler vasıtasıyla gerçekleştirilen derin düşünmenin ötesine gidebilecek kadar doğrudan algılanmasını içermektedir. Bu algı vasıtasıyla 3. Evrede algılanan sıradan çelişkinin üstesinden gelmenin mümkün olduğu bu evre mistik izler taşımaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi dinî şüphelerini çözüme kavuşturmak amacıyla ergenlerin en fazla tercih ettikleri çözüm yollarından birisi değildir ?

Allah’a sığınma

Bilgisine güvenilen şahıslara açılma

İlgili kitap,kasetlerden yararlanma

Düşünmeden kabul etme

Allahtan yardım dileme

Açıklama:

Dinî şüphelerini çözüme kavuşturmak amacıyla ergenlerin en fazla tercih ettikleri çözüm yolları Allah’a sığınma ve O’ndan yardım dileme, bilgisine güvenilen şahıslara açılma, ilgili kitap, kaset vb. teknik araçlardan faydalanma olarak karşımıza çıkmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 7

I.Başarı
II.Hayat Felsefesi
III. Günahkârlık duygusunun hafifletilmesi ve ahlak
IV.Gizlilik
V.Güvenlik
Yukarıdakilerden hangisi Cole ve Hall'a göre dinin ergenlik döneminde karşılanması gereken ihtiyaçlarındandır ?

I-II-III

II-IV-V

IV-V

I-III-V

II-III-V

Açıklama:

Cole ve Hall dinin ergenlik döneminde en az üç ihtiyacın karşılanmasında özellikle faydalı olduğuna işaret etmiştir:

Günahkârlık duygusunun hafifletilmesi ve ahlak. Dua, itiraf ve din adamlarıyla konuşma sayesinde gençler, affedilme, gerginliğin azalması duygularını hissederler ve daha iyi bir uyum geliştirirler.
Güvenlik. Dinî inanç ve pratikler, gençlerin bunlar sayesinde ölümün bile (bu inanç ölüm korkusunu da azaltmaktadır) üstesinden gelen dışşal büyük bir güçe bağlandıkları hissi verdiğinden, güvenlik hissi üretebilirler. Bunun gibi gencin kendini (dini) bir gruba ait hissetmesi ve grup tarafından kabul edilmesi de güvenlik hissi uyandırır.

Hayat felsefesi. Ergen, dini sayesinde hayat değerlerindeki öncelikler, yanlışlıklar ve doğruluklar gibi konularda bir yönlenme kazanır. Ergenlik hayatının diğer yüzleri de dine ilave olarak bu başa çıkma mekanizmalarının içindedir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

“Ben kimim? Niçin buradayım? Hayatın amacı nedir? Neye inanabilirim? Neye değer verebilirim? Nasıl yaşamalıyım? gibi soruların sorulduğu ergenlik dönemi dini gelişimde belirleyi faktörlerden hangisinde gerçekleşmektedir ?

Kişisel faktörler

Sosyal faktörler

Bilişsel faktörler

Psikolojik faktörler

Arkadaşlık faktörleri

Açıklama:

Bilişsel Faktörler : Ergenlik dönemi boyunca gençler, dinî meseleleri düşünebilmek için zorunlu olan soyut kavramsallaştırma yeterliğine erişirler. Bazı kültürel farklar olmakla birlikte yetişkinlik dönemine benzer bir dinî hayat 12-13 yaşlarında görülmeye başlar ve bu yaşlar, “dinî uyanış ve gelişim” yaşları olarak değerlendirilir.
Sosyal Faktörler: Çocukluk dönemi boyunca, iki temel faktör olan aile ve dinî kurumlar dine yönelik olarak (dindar olmayan ailelerde dine karşı) çocuğu farklı derecelerde etkilerler. Diğer taraftan ergenlik döneminde ise resme yeni sosyal faktörler girer ve bu faktörler eskilerle karşı karşıya gelir. İlk yeni etki, akranların etkisidir.
Kişisel Faktörler: Kişisel faktörler, bireyselleşme ve kimlik kavramlarıyla özetlenebilir. Bireyselleşme, farklı, ayrı bir birey olma sürecine, kimlik ise kararlı bir kendilik tanımı geliştirmeye referansta bulunmaktadır. Bireyselleşme sürecinin birçok psikolojik sonuçları vardır. Belkide bu aşamada en temel olan, gençlerin kendileriyle ilgili kişisel tanımlamalara ulaşmak durumunda olmalarıdır. “Ben kimim? Niçin buradayım? Hayatın amacı nedir? Neye inanabilirim? Neye değer verebilirim? Nasıl yaşamalıyım? Kimlik krizi, sadece dinî bir arayış değildir. O, hayatın birçok cephesini ilgilendiren bütün bir boyutlar dizisinin bir parçasıdır. Dinî kimlik krizi de diğer konularla ilgili krizlerde olduğu gibi bir seyir izler. Kimlik krizinin doğal bir sonucu olarak, ergenler ayrı bir birey olma ve sorumluluk duygusu geliştirmeye başlarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Bu dönemde genel olarak dinî inançların içselleştirilmesinde bir artış gözlemlenebilir fakat kişilik ve benlik gelişiminde önemli mesafeler kat ettiğinden, dine karşı dışlayıcı bir tutum sergilemeleri de mümkün olan dönem aşağıdakilerden hangisidir ?

Çocukluk

Ergenlik

Genç Yetişkinlik

Orta Yetişkinlik

Yaşlılık

Açıklama:

Genç yetişkinlik döneminde genel olarak dinî inançların içselleştirilmesinde bir artış gözlemlenmektedir. Ancak genç yetişkinler kişilik ve benlik gelişiminde önemli mesafeler kat ettiğinden, dine karşı dışlayıcı bir tutum sergilemeleri de mümkündür. Ergenlik döneminden itibaren başlayan inanç ve değerleri sorgulamak, tecrübe etmek ve yeniden yapılandırmak bu dönemde de devam etmektedir. Zira genç yetişkinin dinî değer ve inançları artık eleştirilmeden kabul edilmiş örtülü bağlılıklardan ziyade, bilerek seçilmiş ve eleştiriyle desteklenmiş bağlılıklara dönüşmektedir. Ancak özellikle formal eğitim almamış bireylerin çoğunluğu ve hatta eğitim görmüş bireylerin önemli bir kısmı da, çocukluk döneminden edindikleri dinî inanç ve davranışlarını ömür boyu devam ettirebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Gelişim dönemlerinin (çocukluk,ergenlik,genç ve orta yetişkinlik ve yaşlılık) din ve dini konulardaki uğraşları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur ?

Yaşlıların daha fazla enerjiye sahip olmaları öğrenme konusunda ilgilerini arttırmaktadır.

Geçmişte yapılan yanlışlardan hissedilen suçluluk ve günahkârlık duygusu, bağışlanma arzusu genç yetişkinlik dönemind ediğer dönemlere göre daha fazla hissedilmektedir.

Ergenlik döneminde din en önemli psiko-sosyal uyum faktörlerindendir.

Ölüm sonrası hayata, ilahî mahkemeye, cennet ve cehennemin varlığına olan inanç en fazla orta yetişkinlikte artmaktadır

Yaşlıların özellikle ahiret inancına daha çok önem atfetmeleri, dini onların hayatında diğer yaş gruplarından daha önemli hale getirmektedir

Açıklama:

Yaşlıların muhafazakâr olmaları, alışkanlıkları, sosyal fırsatlardan soyutlanmaları ve eskisinden daha az enerjiye sahip olmaları gibi bazı sorunlar, öğrenme konusundaki ilgilerini azaltmaktadır.
Yaşlılık döneminde dua, ibadet ve dinî uygulamanın sıklık ve sürekliliğindeki artış, bazı araştırmacılarca geçmişi onarma ve telafi etme çabası olarak yorumlanmaktadır. Zira geçmişte yapılan yanlışlardan hissedilen suçluluk ve günahkârlık duygusu, bağışlanma arzusunu yaşlılık döneminde diğer dönemlerden daha fazla ateşleyebilmektedir Yaşlılık döneminde din, en önemli psiko-sosyal uyum faktörlerinden birisidir. Konuyla ilgili yapılan bazı araştırmalar, yaşlılarda Allah inancının daha kesin ve kararlı bir şekil aldığını, ölüm sonrası hayata, ilahî mahkemeye, cennet ve cehennemin varlığına olan inancın bu dönemdeki bireylerde belirgin bir artış gösterdiğini ortaya koymuştur. Yaşlıların özellikle ahiret inancına daha çok önem atfetmeleri, dini onların hayatında diğer yaş gruplarından daha önemli hale getirmekte, ilerleyen yaşlarda insanlar dinî hayatın en belirgin göstergesi olan ibadetlerin en olgun şekillerine ulaşabilmektedir

Doğru Cevap: E

Soru 11

Dini gelişimde en karakteristik nokta aşağıdakilerden hangisidir?

Kişisel olarak soyut düşünme becerisidir.

Dinin ve Tanrının insan için ifade etmiş olduğu manadır.

Din çeşitlerinin çoğalmasıdır.

Evrensel dinlerin çoğalması

Sosyal ve psikolojik faktörlerin desteklemesi

Açıklama:

Dinî gelişimde belki en karakteristik nokta, dinin veya Tanrının insan için ifade etmiş olduğu manadır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Daha gelişmiş bir dini hayata sahip olabilmek için öncelikli olarak neyin gelişmiş olması gerekmektedir ?

Eğitim Seviyesi

Kültürel değerler

Toplumsal çevre

Psikolojik gelişimi

Fiziksel gelişim

Açıklama:

Daha gelişmiş bir dinî hayata sahip olabilmek için, bireyin öncelikle psikolojik olarak daha fazla gelişmesi gerekmektedir. Bu durumda dindarlık da, hayatın diğer özellikleri gibi, ilk yaşlardan itibaren gelişen bir olgudur.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi çocukluk dönemi özellikleri arasında değildir?

Himaye altında bulunma

Temel güven duygusu

Benmerkezcilik

Taklit ve telkin

Yoğun metabilişsel düşünceler

Açıklama:

Çocukluk döneminde düşünmeden kabul, himaye altında bulunma, temel güven duygusu ve ben merkezcilik çocukluk döneminde sık görülmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Okul öncesi dönemde duanın manası nasıldır?

Dua cennete kavuşma isteğidir.

Dua yardım gibi düşünebilirler.

Dua talep ve istek gibi düşünürler.

Dua sosyal duygusal destek düşünürler.

Dua, diğer alternatiflerin işe yaramadığı zaman kullanılabilecek yedek bir plan gibi (B planı) herhangi bir şeyi elde etmek için kullanılan bir araç şeklinde anlaşılmaktadır.

Açıklama:

Okul öncesi çocuklar için duanın manası da basittir. Dua sıklıkla, diğer alternatiflerin işe yaramadığı zaman kullanılabilecek yedek bir plan gibi (B planı) herhangi bir şeyi elde etmek için kullanılan bir araç şeklinde anlaşılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Piaget'in bilişsel gelişim teorisine ilk aşaması 0-2 yaş aralığına denk gelen evre hangisidir ?"

Duyuşsal devimsel evre

İşlem öncesi evresi

Somut işlemler

Formal işlem evresi

Soyut işlem evresi

Açıklama:

Piaget’in bilişsel gelişim teorisinin ilk aşaması 0-2 yaş aralığına tekabül eden duyuşsal devimsel evredir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi sosyal öğrenme ilkeleri arasında değildir ?

Ödül

Ceza

Pekiştirme

Taklit

Özümseme

Açıklama:

Çocukluk dönemi dinî gelişimini daha iyi anlamamızı sağlayan teorilerden birisi sosyal öğrenme teorisidir. Bu teoriye göre sosyal öğrenme ilkeleri, ödül, ceza, pekiştirme, taklit ve model alma fikirlerine dayanmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Harms teorisinde çocuklar dini kavramları somutlaştırma eğilimi gösterdiği tanrı ve melekler olarak gerçek insanlar olarak düşünüldüğü evre ne zamandır ?

Peri masalı evresi

Gerçekçi evre

Bireysel evre

Çevresel evre

Bağımsız evre

Açıklama:

Gerçekçi evre: (7-12 yaş): Bu evrede çocuklar, dinî kavramları somutlaştırma eğilimindedirler. Tanrı ve melekler, gerçek insanlar olarak düşünülmektedir. Onlar insanüstüdürler ancak eski Yunan Tanrılarında olduğu gibi dünyada meydana gelen olaylardan etkilenmektedirler. Tasvirlerinde daha gerçekçi olan ve kurumsal dine uyum sağlamada daha yetenekli hale gelen bu evre çocukları için dinî semboller bir mânâ kazanmaya başlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Elkind teorisi genel psikolojik gelişim sürecinde idrak arayışı kendi iç dünyasına yönelen çocukluk arayış dönemi hangisidir ?

İdrak arayışı

İlişki arayışı

Himaye arayışı

Temsil arayışı

Korunma arayışı

Açıklama:

Evre: İdrak arayışı (Ergenlik dönemi): Ergenlik dönemi boyunca birey, sadece ilişki kazanımının ötesine geçerek, basit çıkarımlardan çok daha üstün yeni bir zihinsel sistemin devreye girmesiyle kuramsal düşünme yeterliliğini geliştirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Gelişim dönemlerinden hangisinde ölümden sonraki hayata gittikçe artan bir dini inanç söz konusu olmaktadır ?

Olgunluk dönemi

Ergenlik dönemi

Genç yetişkinlik dönemi

Yaşlılık dönemi

Orta yaş dönemi

Açıklama:

Orta yaş döneminde özellikle Allah’a ve ölümden sonraki hayata gittikçe artan bir dinî inanç söz konusudur. Yine bu dönemde mistik eğilimlerin güçlendiği, tasavvufi hayata yönelmelerin ve dolayısıyla manevi olgunluğa ulaşma imkânlarının daha fazla olduğu kabul edilmektedir. Nitekim bu dönemde, birçok dindar sıradan dinî hayattan, dinî arzunun üstün olduğu davranışa doğru gelişme göstermekte veya geleneksel dinî hayattan, daha içten manevî bir hayata geçiş yapmaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Dini gelişim, sürekli artarak devam eden bir süreç değildir. Dini gelişim hakkında aşağıdakilerden hangisi en uygun ifadedir?

Yaşla birlikte dini pratiklerde meydana gelen değişimdir

Yaşla birlikte dinin ifade ettiği anlamda meydana gelen değişimdir

Yaşla birlikte farklı dindarlık boyutlarında meydana gelen değişimdir

Yaşla birlikte dini öğrenme biçimlerinde meydana gelen değişimdir

Yaşla birlikte dindarlık düzeyinde meydana gelen değişimdir

Açıklama:

Diğer seçeneklerde verilen ifadeler de dini gelişim kapsamındadır. Ancak dini gelişim bunlarla birlikte meydana gelen değişimlerle birlikte dinin ifade ettiği anlamda meydana gelen değişimdir.
Yaşla birlikte dinin ifade ettiği anlamda meydana gelen değişimdir

Doğru Cevap: B

Soru 21

Dini gelişime göre çocukluk döneminde dualar kişisel korunma ve lütuf istekleri taşır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu durumun nedeni verilmektedir?

Çocukların benmerkezciliği

Çocukların temel güven duygusu

Çocukların himaye altında bulunma ihtiyacı

Çocukların fizyolojik özellikleri

Çocukların insanbiçimciliği

Açıklama:

Çocukların benmerkezciliği güçlü olanın sadece kendilerine dönük ve odaklı olduğu inancına yol açabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Okul öncesi çocukların dinî gelişimi ailenin etkisi altındadır ve anne babalar çocuğun dini pratikleri üzerinde büyük role sahiptir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu durumun temel nedeni ifade edilmektedir?

Aidiyet, sevgi ve onaylanma gibi temel ihtiyaçların kaynağı ailedir

Okul öncesi çocukların bilişsel işlem yapabilme seviyesi düşüktür

Bakıcısıyla güvensiz bağlanan çocukların dini gelişimi ileri seviyededir

Okul öncesi çocuklar bir şeyi elde etmek için dua etme ihtiyacı duyarlar

Okul öncesi çocukların dini davranışı daha çok taklit veya model alma ile ortaya çıkar

Açıklama:

Dini gelişim görüşüne göre, ailenin aidiyet, sevgi ve onaylanma gibi temel ihtiyaçların kaynağı olması çocuğun ailedeki yetişkinlerden güçlü bir biçimde etkilenmesine yol açmaktadır.
Aidiyet, sevgi ve onaylanma gibi temel ihtiyaçların kaynağı ailedir

Doğru Cevap: A

Soru 23

Dini gelişimi açıklamada başvurulan Piaget’in bilişsel gelişim kuramına göre en erken hangi evrede Allah çocuklar için büyük bir insan manasına gelebilir?

İşlem öncesi evre (2-7 yaş)

Somut işlem evresi (7-11 yaş)

Formel işlem evresi (11-18 yaş)

Duyuşsal devinimsel evre (0-2 yaş)

Hiçbirisi

Açıklama:

Dini gelişimi açıklamada başvurulan Piaget’in bilişsel gelişim kuramına göre en erken 2-7 yaş arasını kapsayan 2. evrede Allah çocuklar için büyük bir insan manasına gelebilir. 1. evrede zihinsel temsillerin fiziksel, somut nesneler için var olduğu kabul edilmektedir.
İşlem öncesi evre (2-7 yaş)

Doğru Cevap: A

Soru 24

Dini gelişimi açıklamada küçük bir çocuğun ağlayarak veya bağırarak annesinden bir şey istemesi ile dindar bir insanın Tanrı’dan bir şey istemesi arasında benzerlik kurmada başvurulan psikoloji kuramı aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyal öğrenme kuramı

Bilişsel gelişim kuramı

Bağlanma kuramı

Harms kuramı

Baldwin kuramı

Açıklama:

Dini gelişimi açıklamada başvurulan Bağlanma kuramı, çocukların anne babalarıyla ve Tanrı ile ilişkileri arasında bağlantı kurmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Bağlanma ile din ilişkisi üzerine öne sürülen görüşlerden birisine göre erken dönem bağlanma ilişkileri Tanrı ve din inancını yapılandıran temel bir referans işlevi görür. Bu görüş aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmektedir?

Ödünleme

Zihinsel model

Güvenli bağlanma

Güvensiz bağlanma

Kaçınımlı bağlanma

Açıklama:

Bağlanma ile din ilişkisi üzerine öne sürülen zihinsel model görüşüne göre erken dönem bağlanma ilişkileri Tanrı ve din inancını yapılandıran temel bir referans işlevi görür. Bakıcıyla ilişkiye dayanarak geliştirilen zihinsel modeller diğer ilişkilere de yansır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Bazı din psikologları dinin ergenlik döneminde bazı ihtiyaçların karşılanmasında özellikle faydalı olduğuna işaret etmiştir. Dinî inanç ve pratiklerin ergenlere dışsal büyük bir güce bağlandıkları hissi vermesi aşağıdaki ihtiyaçlardan hangisini karşılar?

Güvenlik

Hayat felsefesi

Günahkarlık duygusunun hafifletilmesi

Dinlenme

Ölüm kaygısını azaltma

Açıklama:

Dinî inanç ve pratiklerin ergenlere dışsal büyük bir güçe bağlandıkları hissi vermesi ergenlerin güvenlik ihtiyacının karşılanmasına yöneliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

I. Dinî inançların anlamını sorgulama
II. Dinî gerçeklerin mahiyetini anlamaya çalışma
III. Dini inançları hayatla bağdaştırmak istemek
IV. Farklı dünya görüşlerini öğrenmek
V. Farklı inançlara sahip arkadaşlar edinmek
Ergenlik dönemi dinî gelişiminde belirleyici faktörler arasında bilişsel faktörler de yer alır. Yukarıdakilerden hangisi daha çok bu faktörlerle ilişkilidir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

II, III, IV, V

III, IV, V

I, II, III

Açıklama:

Dinî inançların anlamını sorgulamak, dinî gerçeklerin mahiyetini anlamaya çalışmak, dini inançları hayatla bağdaştırmak istemek ve farklı dünya görüşlerini öğrenmek dini gelişimi etkileyen bilişsel faktörler arasındadır. Farklı inançlara sahip arkadaşlar edinmek ise sosyal faktörler arasında gösterilebilir.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: B

Soru 28

Yetişkinlik dönemi dinî gelişimi bu döneme özgü özelliklerden etkilenmektedir. Yetişkinlik dönemi hakkında aşağıdakilerden hangisi uygun bir ifade değildir?

Mistik eğilimlerin güçlendiği, tasavvufi hayata yönelimin arttığı görülür

Yaşamın geçmiş olan kısmı yeniden değerlendirilir ve hesaplaşmaya girilir

Dini inanç, kavram ve pratikler hakkında daha net yargılara ulaşılır

Kendini beğenmişlik, hırs, dogmatizm gibi özellikler zayıflar

Hayat algısı gelecek yönelimli olmaya doğru değişir

Açıklama:

Yetişkinlik döneminde hayat algısı geçmiş yönelimli olmaya başlar.
Hayat algısı gelecek yönelimli olmaya doğru değişir

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. yaşlılıkta ahiret inancı önem kazanır
II. yaşlılıkta geçmişi onarma ve telafi etme çabası artar
III. yaşlılıkta ölüme daha fazla yaklaşılır
IV. yaşlılıkta din psiko-sosyal uyumu artırır
V. yaşlılıkta din fiziksel sağlığı artırır
Yaşlılık dönemi dini gelişimi görüşüne göre inancı kuvvetli kişilerde yaşlılıkta dinî ilgi oldukça yoğun hale gelebilmektedir. Yukarıdakilerden hangisine bu durumu açıklamak için başvurulabilir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III

IV, V

I, II

Açıklama:

İlgili ifadelerin tümü Yaşlılıkta dini inanç ve pratiklerin fayda ve işlevlerine yöneliktir.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 30

Nesne sürekliliği kavramı hangi dinî gelişim teorisinde önemli bir yer tutmaktadır?

Baldwin teorisi

Harms teorisi

Elkind teorisi

Bilişsel gelişim teorisi

Bağlanma teorisi

Açıklama:

Çocukluk döneminde dinî gelişimin nasıl gerçekleştiğini açıklayabileceksiniz.
Piaget’in bilişsel gelişim teorisinin ilk aşaması 0-2 yaş aralığına tekabül eden duyuşsal devimsel evredir. Bu aşamada çocuklar henüz bir yaşına erişmeden nesne sürekliliği kavramını kazanamamakta ve herhangi bir nesnenin sadece kendisini gördükleri zaman varmış gibi davranmaktadırlar. Buna göre hayatın ilk dönemlerinde, gerçek, çocuğun herhangi bir zamanda hissettiği şeye eşittir. Bu dönemde algıya temel teşkil edebilecek hafıza, zaman, geçmiş ve gelecek algısı yoktur. Çocuk için yaşadığı anda ne varsa gerçek olanlar sadece onlardır. Bundan dolayı çocuk için kelimeler sadece somuttur ve manaları sınırlıdır. Böylece çocukların soyutlama kapasiteleri, iyilik-güzellik gibi genel prensiplerle veya fiziksel olmayan (Tanrı, cennet) kavramlarla düşünme kabiliyetleri düşük düzeydedir. Yani çocuklar sadece somut şeyleri ve eylemleri anlayabilmektedir. Özetle doğru cevap D şıkkında yer almaktadır.
Elkind'in kuramında bu durum nesne sürekliliği değil, süreklilik olarak geçmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Çocuklar ancak kaç yaşından itibaren dinî mahiyette söz, duygu ve davranışla ilgilenmeye başlamaktadır?

Açıklama:

Çocuklar ancak 3 yaşından itibaren dinî
mahiyette söz, duygu ve davranışla ilgilenmeye başlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi sosyal öğrenme ilkelerinden DEĞİLDİR?

ödül

ceza

algı

taklit

pekiştirme

Açıklama:

Sosyal Öğrenme Teorisi
Çocukluk dönemi dinî gelişimini daha iyi anlamamızı sağlayan teorilerden
birisi sosyal öğrenme teorisidir. Bu teoriye göre sosyal öğrenme ilkeleri,
ödül, ceza, pekiştirme, taklit ve model alma fikirlerine dayanmaktadır.
algı

Doğru Cevap: C

Soru 33

"Çocuklar annelerini veya babalarınıbütün problemleri açıklayabilen ve bütün bulmacaları çözebilen bireyler olarak algılamaktadır. Bu evre dinî alana kaydırıldığı zaman, bütün herşeyin nedeni ve düzenleyicisi olan Tanrı’ya bağlanma hissi gelişmeyebaşlamaktadır." Yukarıdaki evre Baldwinteori evrelerinin hangisidir?

Estetik deneyim

Fiziksel kendiliğindenlik

4. Evre

Ahlâki aşama

Entelektüel (zihinsel) aşama

Açıklama:

2. Evre: Entelektüel (zihinsel) aşama: Çocuklar annelerini veya babalarını
bütün problemleri açıklayabilen ve bütün bulmacaları çözebilen bireyler
olarak algılamaktadır. Bu evre dinî alana kaydırıldığı zaman, bütün her
şeyin nedeni ve düzenleyicisi olan Tanrı’ya bağlanma hissi gelişmeye
başlamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Elkind Teorisinin 2. evresi olan Temsil arayışı kaç yaş arasını kapsar?

0-2

3-6

4-7

5-8

7-12

Açıklama:

Evre: Temsil arayışı (3-6 yaş): Okul öncesi yıllarda başlayan bu arayış,
çocukların yaşça büyümesiyle kendileri dışındaki fiziksel ve sosyal
çevreyle karşılıklı etkileşimlerini düzenlemede kullanabilecekleri zihinsel
bir temsil geliştirme zorunluluğunun ortaya çıkmasıyla alevlenmektedir.
Son derece önemli olan bu temsil türlerinin ikisi, zihinsel imajlar ve
dildir. Süreklilik arayışında olduğu gibi, temsil arayışı da bir kez
başladıktan sonra hayat boyu devam eden bir özelliğe sahiptir. Çocuk
Tanrı’nın varlığını kabul eder etmez, O’nu temsil edecek şeyler bulmak
zorunluluğu hissetmekte ve temsil arayışı bazı özel sorunlara neden
olmaktadır. Maddesel, uzaysal veya zamansal sembollerden hangisini
geliştireceği konusunda sıkıntı yaşayan çocuğun imdadına dinler
yetişmektedir. Zira dinler, basit bir Tanrı kavramı sunmaktan ziyade, onu
temsil edecek sembolleri de bildirmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Sezgisel Dinî Düşünce aşağıdakilerden hangi teoriye aittir?

Bağlanma Teorisi

Elkind Teorisi

Baldwin Teorisi

Goldman Teorisi

Harms Teorisi

Açıklama:

Goldman ve Dinî Düşünce Gelişimi Teorisi
Harms’ın ileri sürdüğü evrelere son derece yakın, ancak ondan farklı bir
şekilde Piaget’nin terminolojisiyle ifade edilen Goldman teorisi, Piaget’nin
bilişsel gelişim teorisini dinî düşünceye uyarlayarak, dinî düşüncenin biçim
ve gelişim sırası itibariyle dinî olmayan düşünceden farklı olmadığını ileri
sürmüştür.
Dinî düşünce gelişimi, ikisi geçiş evresi olmak üzere toplam beş aşamada
gerçekleşmektedir.
1. Evre: Sezgisel Dinî Düşünce (0-7 yaş): İşlem öncesi veya dinsel düşünce
öncesi aşama olarak da isimlendirilen bu evre, 7-8 yaşlarına kadar devam
edebilmektedir. Bu evrede dinî hikâyelerde geçen delillerin tümü üzerinde
düşünebilmek için gerekli olan dinî materyal yeteri derecede
anlaşılamamaktadır. Zira bu evrede dinî düşünce sistematik değil, parça
parça bir özelliğe sahiptir. Çoğunlukla mantıksız düşünen ve tutarsız
sonuçlara ulaşan bu evre çocuklarının dinî hayata dair gerçek bir fikirleri

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi çocukluk dönemi dindarlık gelişimiyle ilgilidir?

İbadetleri yerine getirme, camiye veya kilise ayinlerine katılma, helâl-haram, günah-sevap gibi konulara karşı ilgi ve duyarlılıkta belirgin bir artış müşahede edilir.

Bu dönemde her ne kadar bağımsızlık duygusunun uyanmasıyla birlikte dinî görev ve Allah'a karşı borç duygusunda bir azalma, dinî pratikleri yerine getirmede büyük ölçüde uzaklaşma eğilimleri güçlenmekte ise de, birçoğu yine de dinî hassasiyetlerini koruyabilmektedir.

Yetişkinlerin yüzdeliklerine benzer bir şekilde %95’inin “Tanrı veya Evrensel bir Ruh”a inanırlar.

Dinî gelişimleri boyunca bazı dönemlerde güncel dinî düşünce tarzlarıyla çözümledikleri çelişkilerle karşılaşmaktadır

Bu dönemde bir hayatında duygu unsuru, bilişsel yönden daha etkili olduğundan, dinî gelişimde bu unsuru harekete geçirici faktörlerin kullanılması salık verilmektedir.

Açıklama:

doğru seçenek olan E seçeneği dışında kalan diğer tüm seçenekler sayfa 129-133 arasındaki ergenlik dönemi ile ilgilidir.
Çocuğun hayatında duygu unsuru, bilişsel yönden daha etkili olduğundan, dinî gelişimde bu unsuru harekete geçirici faktörlerin kullanılması salık verilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Bazı din psikologları (Cole ve Hall) dinin ergenlik döneminde en az üç ihtiyacın karşılanmasında özellikle faydalı olduğuna işaret etmiştir. Sözü edilen ihtiyaçlar, aşağıdakilerden hangisinde doğru şekilde verilmiştir?

günahkarlık duygusunun hafifletilmesi- sosyal yaşam- güvenlik

güvenli yaşam- günahkarlık duygusunun artması- ait olma

günahkarlık duygusununun hafifletilmesi- güvenlik- hayat felsefesi

günahkarlık duygusununun hafifletilmesi- kendini gerçekleştirme- iletişim

sosyal gruplara dahil olma- bireysel ihtiyaçlar- insanlardan uzaklaşma

Açıklama:

Ergenin hayatında din, hayatın çatışma halindeki istek ve ihtiyaçlarıyla ilgilenme girişimindeki genel başa çıkma örüntüsünün bir parçası olara anlaşılabilir. Bazı din psikologları (Cole ve Hall) dinin ergenlik döneminde en az üç ihtiyacın karşılanmasında özellikle faydalı olduğuna işaret etmiştir.
1. Günahkârlık duygusunun hafifletilmesi ve ahlak. Dua, itiraf ve din adamlarıyla konuşma sayesinde gençler, affedilme, gerginliğin azalması
duygularını hissederler ve daha iyi bir uyum geliştirirler.
2. Güvenlik. Dinî inanç ve pratikler, gençlerin bunlar sayesinde ölümün bile (bu inanç ölüm korkusunu da azaltmaktadır) üstesinden gelen dışşal
büyük bir güçe bağlandıkları hissi verdiğinden, güvenlik hissi üretebilirler. Bunun gibi gencin kendini (dini) bir gruba ait hissetmesi ve grup tarafından kabul edilmesi de güvenlik hissi uyandırır.
3. Hayat felsefesi. Ergen, dini sayesinde hayat değerlerindeki öncelikler, yanlışlıklar ve doğruluklar gibi konularda bir yönlenme kazanır. Ergenlik hayatının diğer yüzleri de dine ilave olarak bu başa çıkma mekanizmalarının içindedir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi ergenlik dönemi dini gelişiminde berlirleyici faktörlerdendir?

Psikolojik faktörler

Siyasal faktörler

Politik faktörler

Bilişsel faktörler

Ailesel faktörler

Açıklama:

Ergenlik dönemi dini gelişiminde berlirleyici faktörler bilişsel, sosyal ve kişisel faktörler olarak belirlenmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 39

Yetişkinlilk ve yaşlılık dönemi dindarlığı üç evreye ayrılmaktadır. Aşağıdakilerin hangisinde bu evreler doğru olarak sıralanmıştır?

Geç yetişkinlik- orta yaş- ileri yaş

İleri yaş- yaşlılık- orta yaş

Genç yetişkinlik- orta yaş- yaşlılık

Orta yaş- genç yetişkinlik- geç yetişkinlik

Yaşlılık- genç yetişkinlik- orta yaş

Açıklama:

Yetişkinlilk ve yaşlılık dönemi dindarlığı üç evreye ayrılmaktadır. Bu evreler genç yetişkinlik, orta yaş ve yaşlılık dönemleri şeklinde kabul edilmektedir. doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

......... döneminde şehvani duygular, kızgınlık, ahlaki infial, kendini beğenmişlik, hırs, kendine ilgi gösterilmesi ve inançlarda dogmatizm gibi konularda zayıflamalar olabilmektedir. Yukarıda noktalı yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

erinlik dönemi

ergenlik dönemi

gençlik dönemi

çocukluk dönemi

orta yaş dönemi

Açıklama:

Orta yaşta bulunan yetişkinler, fizyolojik değişim ve farklılaşma yanında önemli psikolojik değişiklikler yaşamaktadır. Orta yaş döneminde şehvani duygular, kızgınlık, ahlaki infial, kendini beğenmişlik, hırs, kendine ilgi gösterilmesi ve inançlarda dogmatizm gibi konularda gençlik dönemine göre zayıflamalar olabilmektedir. doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Bu teoriye göre çocuk ile annesi veya temel bakıcısı arasındaki iyimser ilişki veya bağlanma figürü, iki şey üretir:
1. Herhangi bir tehdit anında ve üzüntülü zamanlarda başvurabileceği rahatlama ve güvenlik limanı.
2. Tehlike zamanlarının dışında çevrenin keşfedilmesi konusunda güvenlik üssü. Yukarıda sözü edilen teori aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Harms teorisi

Elkind teorisi

Duygusal bağlanma teorisi

Davranışçı teori

Bilişsel teori

Açıklama:

Çocukluk dönemi dindarlığını anlamayı kolaylaştıran diğer bir teori “duygusal ilişki veya bağlanma teorisi”dir. Çocuk ve ailesi arasındaki
duygusal ilişkinin doğasını ve bu ilişkinin çocuğun dindarlığını nasıl etkilediğini ortaya koymaya çalışan bu teori, dindarlıktaki bireysel farklılıkları daha iyi anlamaya katkıda bulunabilecek önemli teorilerden biridir. Bağlanma teorisinin temel fikri, çocuk yaratılıştan (tabii olarak) ana babaya veya temel bakıcısına fiziksel olarak yakınlık hissetmesini sağlayan biososyal bir sisteme sahiptir. Bu teoriye göre çocuk ile annesi veya temel bakıcısı arasındaki iyimser ilişki veya bağlanma figürü, iki şey üretir:
1. Herhangi bir tehdit anında ve üzüntülü zamanlarda başvurabileceği rahatlama ve güvenlik limanı.
2. Tehlike zamanlarının dışında çevrenin keşfedilmesi konusunda güvenlik üssü.
Cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Çocuklarda dini düşünce ve davranış ilk olarak hangi yaş düzeyinden itibaren ortaya çıkar?

Açıklama:

Çocuklar ancak 3 yaşından itibaren dinî mahiyette söz, duygu ve davranışla ilgilenmeye başlamaktadır. Başlangıçta dinî kavramların muhtevasını anlayamasa da, çocukların dualara ve ibadetlere karşı ilgisi oldukça yüksektir. İlk olarak aile büyüklerinin icra etmiş olduğu dinî pratikleri gözlemleyen çocuklardaki dinî ilgi, taklit ve özdeşleşme yoluyla kendini göstermeye başlamakta, zamanla sosyal çevrenin dinî ortamı ve kendi ferdi kabiliyetine göre yavaş yavaş gelişip derinleşerek kişiliğe mal olmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

3 yaşındaki Ali Asaf Allah'ın onun isteklerini ve dileklerini her zaman yerine getirmeye hazır olduğunu sadece onu duyduğunu düşünmektedir. Gelişim düzeyi değerlendirildiğinde çocuğun hangi karakteristik özelliği gösterdiği söylenebilir?

Benmerkezcilik

Himaye altında bulunma ihtiyacı

İnsanbiçimcilik

Sembolizm

Taklit etme

Açıklama:

Çocukluk dönemi dindarlığının diğer bir karakteristiği benmerkezciliktir. Çocukta gelişim sürecenin ilk aşamalarında “ben” duygusu ön plana çıkmaktadır. Bundan dolayıdır ki çocukların duaları kişisel korunma ve lütuf istekleriyle doludur. Yine çocuğun Allah tasavvurunda ben-merkezci özelliklere rastlanmaktadır. Zira bu tasavvur, onun “benine dayalı” bir tasavvurdur. Allah çocuğun yaratıcısıdır, ona anne-baba ve kardeş vermiştir. İsteklerini ve dileklerini her zaman yerine getirmeye hazırdır; yani Allah çocukla, onun istek ve ihtiyaçlarıyla, korku ve ümitleriyle, beklenti ve sorunlarıyla biraradadır. Çocuk Allah'ı kendinden uzaklaştırmaz, O, daima kendisinin yanında, kendi yönelişleriyle içiçedir. Bu doğrultuda doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

* 2-7 yaş arasındadır.* Çocuğun algıladığı şey realiteye eşittir. şeklinde özelliklere sahip olunan Piaget'in gelişim dönemi aşağıdakilerden hangisidir ?

Duyuşsal dönem

Somut işlemler dönemi

Soyut işlemler dönemi

İşlem öncesi dönem

Formel dönem

Açıklama:

Piaget’in bilişsel gelişim teorisinin ilk aşaması 0-2 yaş aralığına tekabül eden duyuşsal devimsel evredir. 7-11 yaş arasında bulunan çocuklar, somut işlem aşamasındadırlar. 12 yaş sonrası ise formal dönem olarak ifade edilir. 2-7 yaş arası dönem ise işlem öncesi dönemdir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Taklit, öğrenme, ödül, ceza ve pekiştirme gibi kavramlara dayanan gelişim teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Piaget'in bilişsel gelişim teorisi

Sosyal öğrenme teorisi

Bağlanma teorisi

Bilişsel teori

Psikanalitik teori

Açıklama:

Sosyal öğrenme teorisine göre, pekiştirilen davranışlar, daha sonradan bu hatıraları yeniden üretsin ve onlarla temsil edilen davranışlar yasalaşsın ve yeniden üretilebilsin diye, bilişsel dönüşüm sisteminde bellek parçacıkları olarak kaydedilmektedir.
Taklit ve model alma süreçleri de aynı şekilde işlemektedir. Çocuk yetişkin birini herhangi bir davranışı yaptığını gördüğünde, bu algının kısmi bir temsili, çocuğun bilişsel sisteminde bellek parçacıkları olarak kaydedilmekte ve daha sonra çocuk yeterince motive olduğu zaman bu davranış yeniden üretilmekte ve uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Goldman ve Dinî Düşünce Gelişimi Teorisi ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Piaget'in teorisindeki kavramları kullanmıştır

Beş evrede değerlendirme yapar

İki geçiş aşamsı bulundurur

0-7 yaş arasında da çocukların dinî hayata dair gerçek bir fikirleri
söz konusudur

Dinî düşüncenin biçim ve gelişim sırası itibariyle dinî olmayan düşünceden farklı olmadığını ileri sürer

Açıklama:

Goldman'ın dinî düşünce gelişimi teorisinin ilk evresi Sezgisel Dinî Düşünce (0-7 yaş) evresidir. İşlem öncesi veya dinsel düşünce öncesi aşama olarak da isimlendirilen bu evre, 7-8 yaşlarına kadar devam edebilmektedir. Bu evrede dinî hikâyelerde geçen delillerin tümü üzerinde düşünebilmek için gerekli olan dinî materyal yeteri derecede anlaşılamamaktadır. Zira bu evrede dinî düşünce sistematik değil, parça parça bir özelliğe sahiptir. Çoğunlukla mantıksız düşünen ve tutarsız sonuçlara ulaşan bu evre çocuklarının dinî hayata dair gerçek bir fikirleri yoktur. Verilen bilgiler doğrultusunda doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi ergenlik dönemindeki dini gelişim sürecine etki eden belirleyici sosyal faktörlerdendir?

Akran ilişkileri

Bireyselleşme

Soyut kavramsallaştırma

Zihinsel gelişim düzeyi

Eleştirel olma

Açıklama:

Bireyselleşme kişisel bir faktör olarak değerlendirilirken, eleştirel olma, soyut düşünme ve zihinsel gelişim düzeyi bilişsel faktörler içinde sayılır. Akran ilişkileri ise sosyal faktörlerdendir. Bu anlamda doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Yaşlılık dönemi dindarlığı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Allah inancının kesin ve kararlı bir şekil alır

Ölüm sonrası hayata ilişkin düşünceler artar.

Yaşlılık döneminde temel problem alanı kimlik arayışıdır.

Yaş ilerledikçe bir bütünleşme söz konusudur.

Dine karşı daha olumlu bir tutum ortaya çıkar.

Açıklama:

Kimlik arayışı problemi yaşlılık döneminde değil ergenlik döneminin bir problem alanıdır. Kimlik yaşlılık döneminde daha kararı bir yapı gösterir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Dinin ergenlik döneminde günahkârlık duygusunun hafifletilmesi, güvenlik ve hayat felsefesi ihtiyaçlarının karşılanmasında özellikle faydalı olduğunu savunan araştırmacı/araştırmacılar aşağıdakilerden hangisidir?

Piaget

Cole ve Hall

Goldman

Elkind

Harms ve Elkind

Açıklama:

Cole ve Hall dinin ergenlik döneminde üç ihtiyacın karşılanmasına katkıda bulunduğunu ifade eder. Bunlar;
1. Günahkârlık duygusunun hafifletilmesi ve ahlak. Dua, itiraf ve din adamlarıyla konuşma sayesinde gençler, affedilme, gerginliğin azalması duygularını hissederler ve daha iyi bir uyum geliştirirler.
2. Güvenlik. Dinî inanç ve pratikler, gençlerin bunlar sayesinde ölümün bile (bu inanç ölüm korkusunu da azaltmaktadır) üstesinden gelen dışşal büyük bir güçe bağlandıkları hissi verdiğinden, güvenlik hissi üretebilirler. Bunun gibi gencin kendini (dini) bir gruba ait hissetmesi ve grup tarafından kabul edilmesi de güvenlik hissi uyandırır.
3. Hayat felsefesi. Ergen, dini sayesinde hayat değerlerindeki öncelikler, yanlışlıklar ve doğruluklar gibi konularda bir yönlenme kazanır. Ergenlik hayatının diğer yüzleri de dine ilave olarak bu başa çıkma mekanizmalarının içindedir. Verilen bilgiler doğrultusunda doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Din ile ilgili yüksek düzeyde şüphenin yaşandığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Genç yetişkinlik

Yaşlılık

Çocukluk

Ergenlik

Orta Yaş

Açıklama:

Ergenlik döneminde dinî ilgi ve tecrübeye ilave olarak yüksek düzeyde dinî
şüphe ve sorgulama da ortaya çıkma eğilimindedir.Batı ülkelerinde yapılan birçok araştrımada yaş ve sınıf seviyesi yükseldikçe, Tanrının varlığını kuvvetli bir şekilde kabul eden gençlerin yüzdesinin anlamlı bir şekilde azaldığı ve aynı zamanda bu konuda fikri olmayanların yüzdesinin çarpıcı bir biçimde arttığı tespit edilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdakilerden hangisi Elkind Teorisinin özelliklerindendir?

5 evreden oluşur.

Piaget terminolojisi kullanır.

Peri masalları evresi, gerçekçi evre ve bireysel evre şeklinde 3 aşamadan oluşur.

3-18 yaş arası 5000 çocuk üzerinde geliştirilmiştir.

Piaget'in gelişim teorisinin din alanındaki ilk uyarlamasıdır.

Açıklama:

Peri masalları evresi, gerçekçi evre ve bireysel evre şeklinde 3 aşamadan oluşur. ve 3-18 yaş arası 5000 çocuk üzerinde geliştirilmiştir. seçenekleri Harms'ın teorisinin özelliklerindendir. Piaget terminolojisi kullanır. 5 evreden oluşur. seçenekleri ise Baldwinin görüşlerini yansıtır. Elkind teorisinde de Baldwin gibi Piaget temel alınmış ancak Elkind dönemleri de Piaget 'in isimlendirdiği şekilde isimlendirmiştir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Bağlanma ve din ilişkisi çerçevesinde, ana babaları veya ilk bakıcılarıyla güven eksenli bir ilişkiye sahip olmayan bireylerin, bu eksikliği “sevgi dolu, kişisel ve ulaşılabilir bir Tanrı”ya inanarak telâfi etmeye eğilimli olacaklarını öngören “..........................................” geliştirilmiştir.
Yukarıda boşluk bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Yansıtma Teorisi

Yerine Koyma Teorisi

Sebeplenme Teorisi

Ödünleme Teorisi

Tamamlama Teorisi

Açıklama:

Bağlanma ve din ilişkisi çerçevesinde, ana babaları veya ilk bakıcılarıyla güven eksenli bir ilişkiye sahip olmayan bireylerin, bu eksikliği “sevgi dolu, kişisel ve ulaşılabilir bir Tanrı”ya inanarak telâfi etmeye eğilimli olacaklarını öngören “Ödünleme Teorisi” geliştirilmiştir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Ergenin hayatında din, hayatın çatışma halindeki istek ve ihtiyaçlarıyla ilgilenme girişimindeki genel başa çıkma örüntüsünün bir parçası olarak anlaşılabilir. Bazı din psikologları (Cole ve Hall) dinin ergenlik döneminde en az üç ihtiyacın karşılanmasında özellikle faydalı olduğuna işaret etmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu ihtiyaçlardandır?
I. Hayat felsefesi
II. Güvenlik
III. Günahkârlık duygusunun hafifletilmesi
IV. Bağlanma

Yalnız I

I ve III

I, II ve III

Yalnız IV

Hepsi

Açıklama:

Bazı din psikologları (Cole ve Hall) dinin ergenlik döneminde en az üç ihtiyacın karşılanmasında özellikle faydalı olduğuna işaret etmiştir.
1. Günahkârlık duygusunun hafifletilmesi ve ahlak. Dua, itiraf ve din adamlarıyla konuşma sayesinde gençler, affedilme, gerginliğin azalması duygularını hissederler ve daha iyi bir uyum geliştirirler.
2. Güvenlik. Dinî inanç ve pratikler, gençlerin bunlar sayesinde ölümün bile (bu inanç ölüm korkusunu da azaltmaktadır) üstesinden gelen dışşal büyük bir güçe bağlandıkları hissi verdiğinden, güvenlik hissi üretebilirler. Bunun gibi gencin kendini (dini) bir gruba ait hissetmesi ve grup tarafından kabul edilmesi de güvenlik hissi uyandırır.
3. Hayat felsefesi. Ergen, dini sayesinde hayat değerlerindeki öncelikler, yanlışlıklar ve doğruluklar gibi konularda bir yönlenme kazanır. Ergenlik hayatının diğer yüzleri de dine ilave olarak bu başa çıkma mekanizmalarının içindedir.
Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Yaşlılık dönemindeki din anlayışına ilişkin aşağıdakilerden hangileri doğrudur?
I.Din ve maneviyat, fiziksel, ruhsal, sağlık ve diğer problemlerle başa çıkma ihtimalini yükseltmektedir.
II. Yaşlılık döneminde dua, ibadet ve dinî uygulamalar, geçmişi onarma ve telafi etme çabasıdır.
III. İnsanın ölümü kendine yakın hissetmesi ve kendine acı ve ıstırap veren hayat olayları ile karşı karşıya kalması, o kimseyi dine ve dinin sağladığı anlam arayışına itmektedir.
IV. Yaş ilerledikçe insanların dine karşı daha olumlu tutum ve davranışlar içine girilmektedir.

I ve II

I ve III

II ve III

III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Yaşlılık döneminde din, en önemli psiko-sosyal uyum faktörlerinden birisidir. Bu konuda yapılan araştırmaların geneline bakıldığında, yaşlılık döneminde din ve maneviyatın fiziksel, ruhsal, sağlık ve diğer problemlerle başa çıkma ihtimalini yükselttiği görülmektedir.
Yaşlılık döneminde dua, ibadet ve dinî uygulamanın sıklık ve sürekliliğindeki artış, bazı araştırmacılarca geçmişi onarma ve telafi etme çabası olarak yorumlanmaktadır.
Hangi dönemde olursa olsun, insanın ölümü kendine yakın hissetmesi ve kendine acı ve ıstırap veren hayat olayları ile karşı karşıya kalması, o kimseyi dine ve dinin sağladığı anlam arayışına yakın bir duruma getirebilmektedir.
Ülkemizde konu ile ilgili olarak yapılan araştırmalarda ise genel olarak yaş ilerledikçe insanların dine karşı daha olumlu tutum ve davranışlar içine girdiği tespit edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Çocukluk dönemi dindarlığına ilişkin aşağıdaki öncüllerden hangileri doğrudur?
I. Taklit ve telkin şeklindeki öğrenmelerden oluşmaktadır.
II. Hayretle karışık merak eğilimi görülür.
III. Varlığın hikmeti onun için içinde bulunulan anın yaşanmasıdır.
IV. Dua sıklıkla, diğer alternatiflerin işe yaramadığı zaman kullanılabilecek yedek bir plan gibidir.

I ve II

II ve III

III ve IV

I, II ve III

Hepsi

Açıklama:

Çocuğun dini hayatının büyük bir bölümü, taklit ve telkin şeklindeki öğrenmelerden oluşmaktadır. Çocukluk dönemi dinin taklidî özelliği yanında, bazı açılardan kendiliğindenliği de göze çarpmaktadır. Örneğin çocukların hayata anlam verme ihtiyacı pek kuvvetli değildir. Onların ilgi alanları dar, motifleri kısa süreli ve küçük, gayeleri yetişkinler kadar kuvvetli olsa da, varlığın hikmeti onun için içinde bulunulan anın yaşanmasıdır. Ancak zaman zaman dinî ilgilerin bazılarında şaşırtıcı kendiliğindenlik ve yenilik işaretleri göstermeleri de mümkündür. Çocukluk dönemi dindarlığının diğer bir özelliği de, hayretle karışık merak eğilimiyle karakterize edilmesidir. Bu eğilim, entellektüel anlamda yaratıcı bir düşünce ve tefekküre götüren bir meraktan değil, genişleyen çevrelerinde kendilerine açılan şaşırtıcı derecede yenidünyada yeni tecrübelerden bir tür haz alma isteğiyle motive olmaktadır.
Okul öncesi çocuklar için duanın manası da basittir. Dua sıklıkla, diğer alternatiflerin işe yaramadığı zaman kullanılabilecek yedek bir plan gibi (B planı) herhangi bir şeyi elde etmek için kullanılan bir araç şeklinde anlaşılmaktadır. Örneğin, oyun oynayan dört yaş erkek çocuğun istediği hareketi yapamaması üzerine “Bir dahakine, zar atmadan önce dua edeceğim” demesi gibi. Tüm öncüller doğru olduğundan dolayı doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Ünite 7

Soru 1

I. Farklı dinlerin inanç esasları arasındaki farklar
II. İnançlar ile dünya görüşü arasındaki ilişki
III. Bir dine mensup olmakla inanç arasındaki ilişki
IV. Bilişsel, duygusal ve iradi inanç arasındaki ilişki
V. İnsani ihtiyaçlar ve inanç arasındaki ilişki
İnanç psikolojisi inançların tarihi ve gerçekliği ile ilgilenmez. Yukarıdakilerden hangisi inanç psikolojisinin ilgilendiği konular arasındadır?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

III, IV, V

I, II, III

Açıklama:

Farklı dinlerin inanç esasları arasındaki farklar, inanç psikolojisinin değil, dinler tarihi veya din ilimlerinin konusu olabilir. İnanç psikolojisi din ile davranış arasındaki ilişkiyle ilgilenir.
II, III, IV, V

Doğru Cevap: B

Soru 2

I. İnanç kapsam itibarıyla daha geneldir
II. İmanda duygusal süreç daha fazla rol oynar
III. İman, inancı ifade etmenin bir yoludur
IV. İnanç daha çok düşünce ve bilgi temellidir
V. İnanç daha çok güven duymakla ilişkilendirilir
İman ve inancın birbirleriyle ilişkili ancak ayrı kavramlar oldukları ileri sürülebilir. Bu kavramlar karşılaştırıldığında yukarıdakilerden hangisi söylenebilir?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Daha çok Güven duymakla ilişkilendirilen inanç değil, imandır. Diğer ifadeler ise uygundur.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: E

Soru 3

İmanın inanca göre daha özel, spesifik bir anlam ifade ettiği ileri sürülmektedir. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde bu anlam verilmektedir?

Belirli bir dinin inanç esaslarının asgari düzeyde kabul edilmesidir

Belirli bir dine mensup olanların yüceltilmesidir

Belirli bir dinde belirtilen görünmeyen âlemin kabul edilmesidir

Belirli bir dine mensup olduğunun kabul edilmesidir

Belirli bir dinin kutsal kitabının kabul edilmesidir

Açıklama:

Belirli bir dinde belirtilen görünmeyen âlemin kabul edilmesi ve onaylanması imana işaret etmektedir.
Belirli bir dinde belirtilen görünmeyen âlemin kabul edilmesidir

Doğru Cevap: C

Soru 4

I. Kabul ve tasdik
II. İtaat ve teslimiyet
III. Güven ve sevgi
IV. Dini eğitim
V. Dini tecrübe
Dini inancın psikolojik yapısı ve tabiatıyla ilişkili olarak Tanrı ile iman ilişkisi için önemli kriterler olarak bazı insan ihtiyaçlarından söz edilmiştir. Yukarıdakilerden hangisi bunlar arasındadır?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, V

I, II, III

IV, V

Açıklama:

Kabul ve tasdik, İtaat ve teslimiyet ile Güven ve sevgi insan davranışını yönlendiren psikolojik ihtiyaçlar olarak görülebilir. Dini eğitim ve Dini tecrübe ise bu ihtiyaçların doyurulmasında rol oynayabilir.
I, II, III

Doğru Cevap: D

Soru 5

Bireyin imanla ilgili bilişsel faaliyeti deneyle elde edilebilecek bilgiye değil, vahiyle gelen bilgiye dayalıdır. Bu bilginin doğruluğunun kabul edilmesi öncelikli olarak aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

Güven

Kalbi ve sözel tasdik

Teslimiyet

Fedakârlık

Gözlem

Açıklama:

Güven duygusu temel duygu kabul edilir ve bilişsel de dahil pek çok faaliyet güven üzerine inşa edilir.

Doğru Cevap: A

Soru 6

I. Tevekkül
II. Sabır
III. Korku
IV. Fedakarlık
V. Güven
İmanın bir boyutunu da duygular oluşturur. Yukarıdakilerden hangisi imandaki duygular arasındadır?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, V

Açıklama:

Tevekkül, Sabır, Korku, Fedakarlık ve Güven imandaki duygular arasındadır.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 7

İmanın psikolojik kaynakları konusunda birbirinden farklı bazı görüşler ileri sürülmüştür. İmanı, insanın sonsuz olanla karşılaşmasının sonucu olarak gören görüş imanı aşağıdakilerden hangisine dayandırır?

İnsani gelişim

Sonsuzluk duygusu

Varlığı idrak

Sonlu olanı idrak

İçgüdü

Açıklama:

İmanı insanın sonsuz olanla karşılaşmasının sonucu olarak gören görüş sonsuzluk duygusu görüşüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Toplumda adalet ve sevgiyi etkinleştirmenin önem kazandığı, olgun inancın zirvesi kabul edilen, çok az sayıda insanın çıkabildiği inanç gelişimi kuramı aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Birleştirici inanç

Yapay-geleneksel inanç

Evrensel inanç

Öyküsel lafzi inanç

Sezgisel-yansıtıcı inanç

Açıklama:

Toplumda adalet ve sevgiyi etkinleştirmenin önem kazandığı, olgun inancın zirvesi kabul edilen, çok az sayıda insanın çıkabildiği inanç gelişimi kuramı aşaması Evrensel inanç aşamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İman edenin, inandığı değerlerden değil, imanındaki samimiyetinden şüphe ettiği ve bu yolla imanını derinleştirebildiği dini şüphe aşağıdakilerden hangisidir?

Bencillik şüphesi

Bilimsel şüphe

Arayış şüphesi

Sadakat şüphesi

İnkârcı şüphe

Açıklama:

İman edenin, inandığı değerlerden değil, imanındaki samimiyetinden şüphe ettiği ve bu yolla imanını derinleştirebildiği dini şüphe sadakat şüphesidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

I. Bağımsızlık arzusu
II. Küçük yaştan itibaren yakın çevrenin inançsız olması
III. Yaşanan hayal kırıklıkları
IV. Dünyadaki mevcut kötülükler
V. Kendinin yeterli ve güçlü olduğunu düşünme
Dini inkârın çok çeşitli etkenlerin beraberce oluşturduğu bir sonuç olduğu ileri sürülebilir. Yukarıdakilerden hangisi bu etkenler arasında yer alabilir?

I, II, III, IV, V

I, III, IV, V

III, IV, V

I, II, III, IV

IV, V

Açıklama:

Bağımsızlık arzusu, Küçük yaştan itibaren yakın çevrenin inançsız olması, Yaşanan hayal kırıklıkları, Dünyadaki mevcut kötülükler, Kendinin yeterli ve güçlü olduğunu düşünme, beraberce dini inkarı oluşturan etkenler arasında yer alabilir.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 11

Tanrı tasavvurunun oluşumu konusundaki yaygın tezlerden biri olan bilişsel tez, kimin kuramını temel almaktadır?

Vygotsky

Adler

Ericson

Piaget

Skinner

Açıklama:

TANRI TASAVVURUNUN OLUŞUMU
Tanrı tasavvurunun oluşumu konusundaki yaygın tezlerden biri, Piaget’nin kuramını temel alan bilişsel tezdir. Bilişsel Psikolojide Piaget tarafından tanımlanan ve Din Psikolojisinde dini düşünce ve kavram gelişimi konusunda sık sık başvurulan dört ardışık temel dönem, duyusal-motor dönem (0-2 yaş), işlem-öncesi dönem (2-7 yaş), somut işlemler dönemi (7-12 yaş) ve soyut işlemler dönemi (12 yaş ve üzeri) olarak adlandırılmaktadır. Dini kavramlar, çoğunlukla soyut oldukları için bunlar ancak en son dönemde tam olarak kavranabilmektedir. Diğer seçeneklerdeki kuramcılarda gelişimle ilişkili isimler olmakla birlikte, soru bilişsel tezin kuramcısını sorduğundan, cevap D şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 12

İnanç geni olduğu iddiasında bulunan görüş, aşağıdakilerden hangisidir?

Varlığı idrak görüşü

Sonlu olanı idrak görüşü

İnsani gelişim görüşü

Biyolojik görüş

Sonsuzluk duygusu görüşü

Açıklama:

DİNÎ İNANCIN PSİKOLOJİK YAPISI VE TABİATI
Batı düşüncesinde, imanın psikolojik kaynakları konusunda birbirinden farklı bazı görüşler yer almaktadır. Biyolojik görüş, imanın bir iç-güdü olduğu ileri sürer ve görüşü savunanların geldiği son nokta “inanç geni”dir. Bu bilgi bize, cevabın D şıkkı olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Kuran-i Kerim'deki inançla ilgili olumlu nitelendirmelerden biridir?

Yalanlama

Ortak koşma

Terk etme

Tasdik etme

Şüphe etme

Açıklama:

İMAN VE İNANÇ KAVRAMLARI
Kur’an’da inanç ile ilgili olarak (iman, İslam ve tasdik gibi) olumlu ve (yalanlama, inkâr etme, ortak koşma, terk etme, inatla inkâr etme, kalbinde olmayanı söyleme, şüphe etme gibi) olumsuz nitelemeler bulunmaktadır. Bu bilgiler bize sorunun doğru cevabının D şıkkı olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi imanın bilişsel yapısının özelliklerini düşündüğünüzde, doğru değildir?

İman edilecek varlık hakkında bir ön bilgiye sahip olması gerekir.

Bilişe konu olan bu bilgi, deneyle elde edilebilecek nitelikte değildir.

Değişime açıktır.

Vahye dayalıdır.

Vahiyle gelen bilgiler değer hükmü taşırlar.

Açıklama:

DİNÎ İNANCIN PSİKOLOJİK YAPISI VE TABİATI
Biliş (kognisyon), algı, hafıza, akıl yürütme, düşünme ve kavrama gibi zihinsel faaliyetlerin bütününü anlatmak için kullanılan bir kavramdır. Bireyin imanla ilgili bilişsel bir faaliyette bulunabilmesi için, öncelikle iman edilecek varlık alanı hakkında bir ön bilgiye sahip olması gerekir. Bilişe konu olan bu bilgi, deneyle elde edilebilecek nitelikte değildir. Vahye dayalıdır ve değişime açık değildir. Vahiyle gelen bilgiler değer hükmü taşırlar ve bireysel tutumları oluşturup şekillendirirler. Bunlar aynı zamanda varlığı ve oluşu idrak etme ve anlamlandırma konusunda etkilidirler. Bu bilgiler bize cevabın C şıkkı olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Dinlerin üzerinde temellendikleri inançlarınan biri olan "günah ve ölümlülük" kavramı, aşağıdakilerden hangisiyle ilişkilidir?

Çıkmazdan kurtulmak için bir yola ihtiyaç duyarlar.

İnsandan aşkın olan ve insana yardım eden bir “şey” vardır.

İnsanlar kendilerini bir çıkmazda bulurlar.

Bu “şey” belirli bir tarzda bilinebilir veya ona yaklaşılabilir.

Kurtuluşa ya da özgürleşmeye erişebilmek için insan da bir şeyler yapmak zorundadır.

Açıklama:

GİRİŞ
z. İnanç esaslarındaki bu farklılıklara rağmen, yine de, dinlerin üzerinde temellendikleri inançların birkaç ortak alan etrafında dönme eğiliminde oldukları yönünde bazı görüşler ileri sürülmektedir. Buna göre, bu ortak alanlar şunlardır: 1. İnsanlar kendilerini bir çıkmazda bulurlar (günah ve ölümlülük gibi). 2. Bu çıkmazdan kurtulmak için bir yola ihtiyaç duyarlar (kurtuluş ve özgürleşme gibi). 3. İnsandan aşkın olan ve insana yardım eden bir “şey” vardır (Tanrı, Mutlak Gerçeklik, Brahman, Nirvana gibi) veya varoluşumuzun bir amacı vardır. 4. Bu “şey” belirli bir tarzda bilinebilir veya ona yaklaşılabilir (Kutsal Kitaplarla). 5. Kurtuluşa ya da özgürleşmeye erişebilmek için insan da bir şeyler yapmak zorundadır (inanmak, benliği imha etmek, inanç esaslarına uymak gibi). (Peterson ve diğ.2006, s. 4).
Ölümlülük ve günah ise çıkmazda bulmakla ilişkilidir ve cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi, Kur’an’da inanç ile ilgili olarak olumlu kavramlardan biridir?

Yalanlama

İslam

İnkâr etme

Şüphe etme

Terk etme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 17

Güven olarak adlandırdığı iman kavramını, daha az emin olduğumuz inançları ifade etmek üzere kullandığımızı; buna karşılık inancı daha kesin konularda kullanmaya eğilimli olduğumuzu ileri süren kuramcı, aşağıdakilerden hangisidir?

Allport

Vergote

Smith

Clark

Fowler

Açıklama:

İMAN VE İNANÇ KAVRAMLARI
Allport (2004), güven olarak adlandırdığı iman kavramını, daha az emin olduğumuz inançları ifade etmek üzere kullandığımızı; buna karşılık inancı daha kesin konularda kullanmaya eğilimli olduğumuzu ileri sürer. Ona göre inanç, son aşamada iman haline gelir. Bu bilgi bize cevabın A şıkkı olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Bir insanı herhangi bir dinin mensubu yapan temel unsur nedir?

Mensup olduğu bu dinin inanç esaslarını bilmesi, kabul etmesi ve bağlanması

Bu dine bağlı olduğunu sözlü şekilde beyan etmesi

Yasal olarak o dine mensup olduğunu tasdik ettirmesi

O dine önceki kuşaklardan itibaren mensup olması

Dinin gereksinimlerinin farkında olması

Açıklama:

Bir insanı herhangi bir dinin mensubu yapan temel unsur, o insanın mensup olduğu bu dinin inanç esaslarını bilmesi, kabul etmesi ve bağlanmasıdır. Bu durum, inançlarımızın hem bilişsel (kognitif), hem duygusal ve hem de iradi içerikli oldukları anlamına gelmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

"İnanç esaslarındaki bazı farklılıklara rağmen, dinlerin üzerinde temellendikleri inançların birkaç ortak alan etrafında dönme eğiliminde oldukları yönünde bazı görüşler ileri sürülmektedir." Bu ifadeye göre aşağıdakilerden hangisi bu ortaklıklardan birisidir.

İbadet biçimleri namazdır

Oruç tutmak vardır ve uygulanış şekli müslümanlıkla benzerdir.

Tüm dinlerde kurtuluş ve özgürleşme kavramları vardır.

Mutlak gerçeklik yoktur.

Hepsi tüm peygamberlere de inanır.

Açıklama:

Tüm dinlerde şu öngörü vardır; insanlar kendilerini bir çıkmazda bulurlar (günah ve ölümlülük gibi). Bu çıkmazdan kurtulmak için bir yola ihtiyaç duyarlar (kurtuluş ve özgürleşme gibi). Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Karşısındakine güven vermek, güven duymak, tasdik etmek ve gönülden benimsemek anlamını taşıyan terim aşağıdakilerden hangisidir?

İnanç

İman

İtikad

İbadet

Ahiret

Açıklama:

Dilimize Arapça’dan geçen ve “güvenmek” anlamına gelen “emn” kökünden türeyen iman kelimesine sözlüklerde, “karşısındakine güven vermek, güven duymak, tasdik etmek ve gönülden benimsemek” anlamları verilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

İmanı özel kılan ve diğer bütün beşerî inanç çeşitlerinden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Dinin doğruluğuna iman

Mutlak kurtuluşa iman

Affolunacağına iman

Sıkıntıların geçici olduğuna iman

Gayba iman

Açıklama:

Gayba iman, imanı özel kılan ve diğer bütün beşerî inanç çeşitlerinden ayıran temel özelliktir. Gaybı oluşturan iman objeleri, çeşitlilik göstermekle birlikte, bütün dinlerde bulunabilmektedir. Mesela İslam Dini’nde gayba imanı oluşturan konular Amentü’de özetlenmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 22

İmanda kabul ve tasdikle alakalı aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bilişe konu olan bilgi, deneyle elde edilebilecek nitelikte değildir.

Bu bilgi değişime açık değildir.

Bu bilgiler değer hükmü taşırlar ve bireysel tutumları oluşturup şekillendirirler.

İmanın konusunu oluşturan bilgilerin çoğu, insanın kavrayış alanını aşan gayb ile alakalıdır.

Tasdikin sadece dil ile ifadesi yeterlidir.

Açıklama:

Tasdikin sadece dil ile ifadesi yeterli olmayabilir. Bunun kalben de gerçekleşmesi gerekir (Hucurât, 49/14). İçinde Allah’ı hissetmeye başlayan insan, kendiliğinden O’na doğru yönelir, varlığını ve iradesini kavrar ve rıza ile O’na karşılık verir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Kişinin dinin istekleri ve yasakları doğrultusunda davranışlarını ayarlama gücü olarak tanımlanan kavram nedir?

İman

İbadet

İrade

Dua

İnanç

Açıklama:

Dinî irade bireyin, “dinin istekleri ve yasakları doğrultusunda davranışlarını ayarlama gücü” (Peker, 2003) olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdaki duygulardan hangisi imanın duygusal yapısı içerisinde değildir?

Sabır

Tevekkül

Rıza

Kıskançlık

Korku

Açıklama:

Kıskançlığın imanın içerisinde bulunan duygulardan biri olması beklenemez.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi imanın psikolojik kaynaklarından birisi değildir?

Bir iç-güdü olduğu görüşü

İç-güdülerin yönlendirilip olgunlaştırılması sonucu ulaşılan insani bir gelişim olduğu görüşü

İnsanın sonsuz olanla karşılaşmasının sonucu olarak gören ve onu sonsuzluk duygusuna dayandıran görüş

İmanın, aslında sonlu olanı idrak olduğu görüşü

İmanın, yokluğu idrak olduğu görüşü

Açıklama:

Bir başka görüş ise imanın varlığı idrak olduğu görüşüdür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi inanç aşamalarının boyutlarından biri değildir?

Mantık yürütme biçimi

Bakış açısı edinme

Ahlaki yargılama biçimi

Dünyayı tutarsız görme biçimi

Sosyal farkındalık biçimi

Açıklama:

İnanç aşamalarının boyutlarını ise, mantık yürütme biçimi, bakış açısı edinme, ahlaki yargılama biçimi, sosyal farkındalık biçimi, otorite merkezi, dünyayı tutarlı görme biçimi ve sembole yüklenen işlevsellik oluşturmaktadır (Fowler, 2001). Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

Birey, mantıklı düşünme yeteneğinin gelişmeye başlamasıyla birlikte, dünyadaki işleyişi anlama çabasına girer. Kendi inanç toplumuna ait olmayı sembolize eden hikâye, inanç ve uygulamaları kendine mal eder. Artık hayal ile gerçek dünya arasında ayırım yapılabilir ve başkalarının bakış açıları ayırt edilebilir. Dinî inanç ve semboller tamamen gerçek olarak kabul edilir. Daha önceki farklı birçok olaydan meydana gelen tecrübe kavramı, anlam sağlamada bir düzen ve sıra oluşturan mantıklı bir yapılanma sağlar.
Yukarıda açıklaması yapılan inanç aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Öyküsel-lafzi inanç

Sezgisel-yansıtıcı inanç

Yapay-geleneksel inanç

Bireysel-düşünceye dayalı inanç

Birleştirici inanç

Açıklama:

Tanımı verilen aşama 2. aşama olan öyküsel-lafzi inanca aittir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 8

Soru 1

Din Psikolojisi insanın Tanrı veya Nihaî Hakikat olduğuna inandığı şeyle ilişkisine yoğunlaşır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi uygun bir ifade değildir?

Din psikolojisi insanın inanıp bağlandığı Tanrı tasavvurunu anlamaya çalışır

Din psikolojisi Tanrı tasavvurundaki kültürel farklılıkları anlamaya çalışır

Din psikolojisi anne-babayı algılama biçiminin Tanrı tasavvurundaki etkisini anlamaya çalışır

Din psikolojisi Tanrı’yı tanımlamaya, tavsif veya tasvir etmeye çalışır

Din psikolojisi Tanrı tasavvuru ile insanî beklenti ve ihtiyaçlar arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışır

Açıklama:

Din psikolojisi dinle insan davranışı arasındaki ilişkiyi incelediği için Tanrı’yı tanımlamaya, tavsif veya tasvir etmeye çalışmak başka bir disiplinin konusu olabilir.
Din psikolojisi Tanrı’yı tanımlamaya, tavsif veya tasvir etmeye çalışır

Doğru Cevap: D

Soru 2

I. Özsaygı ve kendilik kavramı
II. Anne ve baba ile ilişkiler
III. Önemli kişi ve gruplarla ilişkiler
IV. Eğitim
V. Kutsal metin
Bireyin Tanrı tasavvurunu şekillendiren çeşitli faktörler tanımlanmıştır. Yukarıdakilerden hangisi bunlar arasındadır?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Bireyin Tanrı tasavvurunu şekillendiren faktörler dini, sosyal, kültürel, kişisel vb. çok çeşitlidir ve seçeneklerde sunulanlar bunlar arasındadır.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 3

I. Tanrı tasavvuru, duygusal nitelikli bireysel bir tecrübedir
II. Tanrı tasavvuru ve Tanrı kavramı birbirlerini etkilerler
III. Tanrı kavramı daha çok bilinçdışı süreçte biçimlenir
IV. Tanrı tasavvuru hayat anlayışlarını düzenleyen daha üst bir yapılanmadır
V. Tanrı hakkındaki bir soruya daha çok Tanrı kavramı çerçevesinde cevap verilir
Din Psikolojisinde Tanrı kavramı ile Tanrı tasavvuru arasında ayrım yapılır. Yukarıdakilerden hangisi bu ayrıma uygun biçimde ifade edilmiştir?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Daha çok bilinçdışı süreçte biçimlenen Tanrı kavramı değil Tanrı tasavvurudur.
I, II, IV, V

Doğru Cevap: D

Soru 4

Tanrı tasavvuru bireyi çevreleyen ve şekillendiren toplumun kültürel ve dinî bağlamı içerisinde oluşur. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Tanrı tasavvuru temelde fıtrata dayalıdır

Tanrı tasavvuru temelde fizikseldir

Tanrı tasavvuru temelde ilişkiseldir

Tanrı tasavvuru temelde bilişseldir

Tanrı tasavvuru temelde kişiseldir

Açıklama:

Tanrı tasavvuru bireyi çevreleyen ve şekillendiren toplumun kültürel ve dinî bağlamı içerisinde oluşur ise bir çok faktör birbirleriyle ilişki içerisinde bu oluşumu etkilemektedir.
Tanrı tasavvuru temelde ilişkiseldir

Doğru Cevap: C

Soru 5

Anne baba imajları ile Tanrı tasavvurları ilişkili bulunmaktadır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi daha uygun bir ifadedir?

Anne baba imajları ile Tanrı tasavvurları birbirinin devamıdır

Anne baba imajları ile Tanrı tasavvurları temel güven duygusuna dayalıdır

Anne baba imajları ile Tanrı tasavvurları arasında karşıtlık vardır

Anne baba imajları ile Tanrı tasavvurları benzer ve karşıt nitelikleri birleştirir

Anne baba imajları ile Tanrı tasavvurları farklı biçimlerde ilişkili olabilir

Açıklama:

Araştırmalara göre, Anne baba imajları ile Tanrı tasavvurları farklı biçimlerde ve yönlerde ilişkili olabilmektedir.
Anne baba imajları ile Tanrı tasavvurları farklı biçimlerde ilişkili olabilir

Doğru Cevap: E

Soru 6

Tanrı tasavvuru kültüre göre biçimlenmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu duruma en uygun ifadedir?

Her kültür kendi gelenekleri içerisinde kaydedilmiş̧ kutsal kaynaklardaki bilgi ve değerlerle çevrelenmiştir

Vahiy kaynaklı dinlerde Tanrının çeşitli sıfatları ve isimleri mevcuttur

Her kültürün ailevi ilişkileri çerçevesinde Tanrı tasavvuru biçimlenmektedir

Anne ve babaya atfedilen özellikler kutsal kaynaklarda anlatılan Tanrı tasavvuruyla ilişkilidir

Her kültürde kutsal kaynakları topluma ulaştıran elçiler ve onların yapıp ettikleri farklıdır

Açıklama:

Tanrı tasavvuru kültüre göre biçimlenmektedir ifadesini en uygun en kapsayıcı biçimde açıklayan ifade, Her kültür kendi gelenekleri içerisinde kaydedilmiş̧ kutsal kaynaklardaki bilgi ve değerlerle çevrelenmiştir ifadesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

I. Yaşı küçük olanlar Tanrıyı nesnel sıfatlar ile tasavvur etmektedir
II. Ergenlik yıllarında Tanrının güç ve güzellik sıfatları öne çıkmaktadır
III. Gençler arasında, otoriter, içsel ve dışsal olarak üç farklı Tanrı tasavvuru tanımlanabilir
IV. Görece erken yaşlardakiler Tanrıyı daha dışarıda ve uzak tasavvur etmektedir
V. Görece ileri yaşlardakiler Tanrıyı kendileriyle daha ilişkili tasavvur etmektedir
Araştırmalara göre Tanrı tasavvurunda yaş da önemli bir etkendir. Bu araştırmalar yukarıdakilerden hangisini iddia etmektedir?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, V

Açıklama:

Seçeneklerde sunulanların tamamı araştırmalara uygun ifadelerdir.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 8

Dindarlık yönelimi ile Tanrı tasavvuru arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Dindarlık yönelimi iç güdümlü olanlar Tanrıyı hoşgörülü ve iyi yürekli tasavvur etmektedir

Dindarlık yönelimi iç güdümlü olanlar Tanrıyı otoriter tasavvur etmektedir

Dindarlık yönelimi iç güdümlü olanlar Tanrıyı cezalandırıcı tasavvur etmektedir

Dindarlık yönelimi dış güdümlü olanlar Tanrıyı merhametli tasavvur etmektedir

Dindarlık yönelimi dış güdümlü olanlar Tanrıyı ödüllendirici tasavvur etmektedir

Açıklama:

İç-güdümlü Dindarlık yönelimi daha çok olumlu özellikler içeren Tanrı tasavvuru ile dış-güdümlü dindarlık ise daha çok olumsuz özellikler içeren Tanrı tasavvuru ile ilişkilidir.
Dindarlık yönelimi iç güdümlü olanlar Tanrıyı hoşgörülü ve iyi yürekli tasavvur etmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 9

Tanrı tasavvurunun çeşitli psikolojik yansımaları vardır. Aşağıdakilerden hangisi bununla ilgili uygun bir ifadedir?

Olumlu Tanrı tasavvuru, dış gerçeklikle ilişki kurabilmeyi sağlayan benlik duygusunu güçlendirir

Yardımsever Tanrı tasavvuru bağlanma sağlar ve temel güven duygusunu destekler

Olumsuz Tanrı tasavvuru endişeyi tahrik edip, temel güvensizlik duygusuna yol açabilir

Tanrı tasavvuru, duygusal ve bilişsel olarak insanın benlik algısına paralel olarak seyreder

Hepsi

Açıklama:

Tanrı tasavvurunun duygusal, düşünsel, davranışsal çeşitli alanlarda çeşitli psikolojik yansımaları vardır, seçeneklerde sunulanların tamamı bunlar arasındadır.
Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 10

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde Tanrı tasavvurlarının öz-kavramı ile yakın ilişkisi ifade edilmektedir?

Tanrı tasavvurları yoğun stres, depresyon ve umutsuzlukla başa çıkmayı etkilemektedir

Öze yüklenen olumlu anlam ve değer, olumlu Tanrı tasavvuru oluşturmaktadır

Huzur, mutluluk ve anlam bulma Tanrı tasavvurlarını etkilemektedir

Bu dünyanın geçici olduğuna dair inanç Tanrı tasavvurunu belirlemektedir

Haksızlık ve adaletsizlikler Tanrı tasavvurunun oluşumunda rol oynamaktadır

Açıklama:

Öze yüklenen olumlu anlam ve değer, olumlu Tanrı tasavvuru oluşturmaktadır ifadesi Tanrı tasavvurlarının öz-kavramı ile yakın ilişkisini ifade etmektedir. Diğer seçeneklerde verilenler diğer kişisel ve insani özelliklerle ilgilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Tanrı kavramı, bilişsel veya teolojik Tanrı anlayışına göndermede bulunurken; Tanrı tasavvuru, bireyin Tanrı'yı ……………………. olarak tecrübe etmesidir.

fizyolojik

duygusal

bilişsel

teolojik

zihinsel

Açıklama:

Detaylar için "Tanrı Kavramı ve Tanrı Tasavvuru" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, "Tanrı kavramı, bilişsel veya teolojik Tanrı anlayışına göndermede bulunurken; Tanrı tasavvuru, bireyin Tanrı'yı duygusal olarak tecrübe etmesidir" ifadesi açıkça belirtilmiştir. Bu nedenle, boşluğa gelmesi gereken kelime duygusal'dır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Din Psikolojisi'nin yöntemi gereği, aşağıdakilerden hangisi araştırma dışında tutulur?

İnsanın Tanrı tasavvuru

Tanrı'nın varlığı ve yokluğu

Ana baba imajlarının Tanrı tasavvuru üzerindeki etkisi

Tanrı tasavvurunun kültürel farklılıkları

Tanrı tasavvurunun psikolojik yansımaları

Açıklama:

Detaylar için "Giriş" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, Din Psikolojisi'nin yöntemi gereği "aşkın (müteâl) olanı araştırma dışında tutar" denilmektedir. Devamında ise "Yani Tanrı'nın varlığı, yokluğu, tanımı, tavsifi, tasviri gibi konularda yetkisiz veya tarafsızdır" ifadeleri yer almaktadır. Bu yüzden doğru cevap, Tanrı'nın varlığı ve yokluğudur.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Tanrı tasavvurunun oluşumunda etkili olan faktörler arasında aşağıdakilerden hangileri yer alır?

Ana-baba ile ilişkiler
Kendilik kavramı veya öz-saygıya ilişkin duygular
Dini uygulama ve kutsal metin okuma
Diğer önemli kişi ve gruplarla ilişkiler

Yalnız II

I ve III

II, III ve IV

I, II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Detaylar için "Tanrı Kavramı ve Tanrı Tasavvuru" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, bireyin Tanrı tasavvurunu şekillendiren beş faktörden bahsedilir. Bu faktörler arasında ana-baba ile ilişkiler, diğer önemli kişi ve gruplarla ilişkiler, kendilik kavramı veya öz-saygıya ilişkin duygular, Tanrı konusundaki öğrenim ve Tanrı'nın insanlıkla ilişkisi, dini uygulama, dua, ibadet, kutsal metin okuma, dini tartışmalar ve kişinin kendi düşünceleri sayılmaktadır. Dolayısıyla verilen tüm öncüller doğru faktörleri içermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdaki bilgileri doğru eşleşmeleriyle gruplandırın:

Duygusal temellidir.
Bilişsel temellidir.
Bireyin Tanrı'yı duygusal olarak tecrübe etmesidir.
Teologların düşüncelerine dayanır.

Tanrı Kavramı
Tanrı Tasavvuru

I-b, II-a, III-b, IV-a

I-a, II-b, III-b, IV-a

I-a, II-b, III-a, IV-b

I-b, II-a, III-a, IV-b

I-b, II-b, III-a, IV-a

Açıklama:

Detaylar için "Tanrı Kavramı ve Tanrı Tasavvuru" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metne göre, Tanrı tasavvuru duygusal temellidir ve bireyin Tanrı'yı duygusal olarak tecrübe etmesidir. Tanrı kavramı ise bilişsel temellidir ve teologların düşüncelerine dayanır. Bu bilgilere göre doğru eşleştirme, I-b, II-a, III-b ve IV-a şeklindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Bir çocuk, sürekli olarak sevgi ve şefkat gösteren, her ihtiyacında yanında olan bir anne figürüyle büyümüştür. Bu durumun, çocuğun Tanrı tasavvurunu nasıl etkilemesi beklenir?

Çocuğun Tanrı'yı otoriter ve cezalandırıcı bir varlık olarak görmesi.

Çocuğun Tanrı'yı ihmalkar ve uzak bir varlık olarak algılaması.

Çocuğun Tanrı'ya karşı temel bir güven ve sevgi duygusu geliştirmesi.

Çocuğun Tanrı tasavvurunun sadece bilişsel düzeyde kalması.

Çocuğun Tanrı'yı sadece babasıyla özdeşleştirmesi.

Açıklama:

Detaylar için "Ana Baba İmajları ve Tanrı Tasavvuru" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, "Her ihtiyacı olduğunda annesini yanında bulması, çocukta temel güven duygusu geliştirir" denilmektedir. Ayrıca, "Tanrı tasavvuru, bu dönem boyunca anneyle yaşanan ilişkinin bütün niteliklerini taşır" ifadesi yer almaktadır. Bu bilgilerden hareketle, sevgi ve şefkatle büyüyen bir çocuğun Tanrı'ya karşı temel bir güven ve sevgi duygusu geliştirmesi beklenir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Din Psikolojisi'nde Tanrı tasavvurunun oluşumuyla ilgili ileri sürülen bilişsel tez, hangi düşünürün kuramına dayanır?

Freud

Rizzuto

Vergote

Piaget

Jung

Açıklama:

Detaylar için "Tanrı Tasavvurunun Oluşumu" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde Tanrı tasavvurunun oluşumuyla ilgili bilişsel tezin, "Piaget'nin kuramını temel alan bilişsel tezdir" ifadesiyle açıklandığı görülmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdaki ifadelerden hangisi, İslam kültür çevresinde yetişen bireylerin Tanrı tasavvurları hakkında doğru bir genellemedir?

Antropomorfik (insanbiçimli) tasavvurlar, Hıristiyan kültürüne kıyasla daha yaygındır.

Yaşla birlikte soyut anlayışa yönelim azalmaktadır.

Olumsuz Tanrı tasavvurlarına diğer kültürlere göre daha az rastlanmaktadır.

Bireyler sadece Allah'ın cezalandırıcı ve öç alıcı sıfatlarına odaklanmaktadır.

Tanrı tasavvurları sadece bilişsel bilgiye dayanmaktadır.

Açıklama:

Detaylar için "Tanrı Tasavvuru ve Kültürel Farklılıklar" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metin, İslam kültür çevresiyle ilgili yapılan araştırmaların sonuçlarını özetlerken, "Hıristiyan kültür çevrelerindeki bireylerle mukayese edildiğinde, olumsuz Tanrı tasavvurlarına, İslam kültürüyle yetişen bireylerde daha az rastlanmaktadır" ifadesine yer verir. Ayrıca, İslam kültürüne mensup çocukların antropomorfik ifadelerinin daha basit ve az ayrıntılı olduğu, yaşla birlikte soyut anlayışa yöneldikleri belirtilir. Bu yüzden doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Aşağıdakilerden hangileri olumsuz bir Tanrı tasavvurunun psikolojik yansımaları arasında yer alabilir?

Endişenin artması
Temel güvensizlik duygusunun beslenmesi
Kutsalla ilişki kurmada duygusal açıklık oluşması
Yetersizlik hissinin ortaya çıkması

I ve II

III ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

Yalnız III

Açıklama:

Detaylar için "Tanrı Tasavvurunun Psikolojik Yansımaları" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metne göre, olumsuz bir Tanrı tasavvuru endişeyi tahrik edip, temel güvensizliği besleyebilir. Ayrıca, eleştirel veya talep edici bir Tanrı tasavvurunun yetersizlik hissi uyandırabileceği belirtilir. Kutsalla ilişki kurmada duygusal açıklık oluşturma ise olumlu bir Tanrı tasavvurunun yansımasıdır. Bu nedenle, I, II ve IV. öncüller olumsuz yansımalar arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Türk kültüründe, Allah tasavvurunun oluşumunda anne ve baba imajlarının etkisi üzerine yapılan araştırmalara göre, kadınlar ve erkekler genellikle hangi sıfatları tercih etmektedir?

Kadınlar gücü ve otoriteyi, erkekler ise sevgiyi ve şefkati.

Kadınlar gücü ve cezayı, erkekler ise merhameti ve bağışlayıcılığı.

Kadınlar sevgiyi ve şefkati, erkekler ise gücü ve cezayı.

Kadınlar otoriteyi ve adaleti, erkekler ise yakınlığı ve koruyuculuğu.

Kadınlar öç alıcı ve gazap eden, erkekler ise yaratıcı ve dirilten.

Açıklama:

Detaylar için "Ana Baba İmajları ve Tanrı Tasavvuru" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, Türkiye'de yapılan araştırmalara göre, "kadınlar, Allah'ın sevgi, şefkat, merhamet gibi daha çok anne imajını çağrıştıran isim ve sıfatlarını; buna karşılık erkekler, Allah'ın güç, kudret, otorite ve ceza gibi daha çok baba imajını çağrıştıran isim ve sıfatlarını tercih etmektedir" bilgisi yer almaktadır. Bu nedenle doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Ali, her zaman zorluklar karşısında "Allah'ın her şeye gücü yeter" diyerek umutlu ve huzurlu hissederken, Ayşe ise aynı durumlar karşısında "Allah bana ceza veriyor" diyerek kaygılanmakta ve mutsuz olmaktadır. Bu durum, bireylerin farklı Tanrı tasavvurlarına sahip olmasının hangi psikolojik yansımasını örnekler?

Tanrı tasavvurlarının sadece bilişsel süreçlerle ilişkili olduğunu.

Tanrı tasavvurlarının ruh sağlığı üzerindeki olumlu veya olumsuz etkilerini.

Tanrı tasavvurlarının sadece çocuklukta şekillendiğini.

Tanrı tasavvurlarının kültürel faktörlerden bağımsız olduğunu.

Tanrı tasavvurlarının öz-saygı ile ilişkili olmadığını.

Açıklama:

Detaylar için "Tanrı Tasavvurunun Psikolojik Yansımaları" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, olumlu bir Tanrı tasavvurunun ruh sağlığını güçlendirdiği, endişeyi dindirdiği ve huzur verdiği; olumsuz bir Tanrı tasavvurunun ise endişeyi tahrik ettiği ve ruh sağlığını bozduğu belirtilmektedir. Ali'nin huzurlu ve umutlu hissetmesi olumlu bir yansıma, Ayşe'nin kaygılanması ve mutsuz olması ise olumsuz bir yansımadır. Bu senaryo, Tanrı tasavvurunun ruh sağlığı üzerindeki etkisini açıkça göstermektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Nesne ve olayları temsil eden imajların, sembollerin, kavramların belli bir amaca yönelik olarak işletilmesi, idare edilmesi veya kendiliğinden gelişmesiyle ve açık ve sembolik veya örtülü her türlü bilişsel etkinlik olarak tanımlanan şey nedir?

Düşünme

Öğrenme

Kavrama

Tasavvur

Tahayyül

Açıklama:

Düşünme, nesne ve olayları temsil eden imajların, sembollerin, kavramların belli bir amaca yönelik olarak işletilmesi, idare edilmesi veya kendiliğinden gelişmesiyle tanımlanan, açık ve sembolik veya örtülü her türlü bilişsel etkinlik olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi bireyin Tanrı tasavvurunu şekillendiren faktörlerden birisi değildir?

Ana-baba ile ilişkiler

Önemli kişi ve gruplarla ilişkiler

Kendilik kavramı veya öz-saygıya ilişkin duygular

Tanrı konusundaki öğrenim ve Tanrı’nın insanlıkla ilişkisi

Hiçbiri

Açıklama:

Bireyin Tanrı tasavvurunu şekillendiren beş faktör bulunduğu öne sürülmüştür. Bu faktörler şunlardır: 1) Ana-baba ile ilişkiler. 2) Diğer önemli kişi ve gruplarla ilişkiler. 3) Kendilik kavramı veya öz-saygıya ilişkin duygular. 4) Tanrı konusundaki öğrenim ve Tanrı’nın insanlıkla ilişkisi. 5) Dini uygulama, dua, ibadet, kutsal metin okuma, dini tartışmalar ve kişinin kendi düşünceleri. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

İnsanın Tanrı hakkındaki bilgisinin birincil kaynağı nedir?

Freud öğertileri

Psikanalitik düşünürler

Kutsal kitaplar

Halk efsaneleri

Felsefi kaynaklar

Açıklama:

İnsanın Tanrı hakkındaki bilgisinin birincil kaynakları kutsal kitaplardır. İnsan kutsal kitaplardaki Tanrı bilgilerini, kendi donanımlarını ve toplumsal kalıpları kullanarak, bir Tanrı kavramına ulaşır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

I. duyusal-motor dönem II. işlem öncesi dönem III. somut işlemler dönemi IV. soyut işlemler dönemi "Tanrı tasavvurunun oluşumu konusundaki yaygın tezlerden biri, Piaget’nin kuramını temel alan bilişsel tezdir." Bu bilgi ışığında hangi bilişsel dönemde veya dönemlerde çocuğun Tanrı tasavvurunun tamamıyla insanbiçimci ve somut olduğu söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız III

I, II ve III

I ve IV

II, III, IV

Açıklama:

Bu dönemlerin ilkinde insanbiçimci (antropomorfik) ve somut özellikler gösteren Tanrı tasavvuru, sonraki iki dönemde somut ve soyut düzey arasında geçişli bir özellik arzetmekte, son dönemde ise somut özelliklerinden sıyrılan Tanrı kavramı ile birlikte artık soyut bir karaktere bürünmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi anne ve baba imajlarında, Tanrı tasavvuruna aktarımı söz konusu olan bir özelliktir?

Temel güven duygusu

Soyun devamlılığı duygusu

Mutlak itaat duygusu

Yaratan inancı

Hayır ve şerrin kaynağı olma inancı

Açıklama:

Her ihtiyacıolduğunda annesini yanında bulması, çocukta temel güven duygusu geliştirir Dinin ve Tanrı tasavvurunun kökleri bu duyguda gizlidir. Tanrı tasavvuru, bu dönem boyunca anneyle yaşanan ilişkinin bütün niteliklerini taşır. Bu, belki de çoğu insanın niçin Tanrı’ya gerçek bir güven duyduğunu ve önemli imtihan ve sıkıntı anlarında ondan yardım dilediğini açıklayabilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Rizzuto'ya göre Tanrı tasavvurunun oluşumunda hangi grup baş rolü oynar?

Toplumsal liderler

Dini liderler

Ana-baba

Filozoflar

Peygamberler

Açıklama:

Rizzuto, Tanrı tasavvuru alanında önemli ve kabul edilebilir tezler ileri sürmüştür. Ona göre, Tanrı tasavvurunun oluşumunda ana baba imajları başat rol oynar, çünkü çocuğun ilişki kurduğu ilk insanlar annesi ve babasıdır, zira Tanrı görülmezdir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdaki dinlerden hangisinde Tanrı’nın “baba”lık sembolüne, büyük bir ayrıcalık tanınmıştır?

Müslümanlık

Hıristiyanlık

Musevilik

Budizm

Hinduizm

Açıklama:

Hıristiyanlık’ta genellikle diğer din ve kültürlerde olmadığı şekilde, Tanrı’nın “baba”lık sembolüne, büyük bir ayrıcalık tanınmıştır. Bu yüzden, Hıristiyan Tanrıtasavvuru, daima Hz. İsa’nın sözleri ve hayatıyla belirlenmiştir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Üniversite öğrencileri arasında yapılan araştırmada, aşağıda verilen Tanrı kavramı özellikleri arasında hangisine en az rastlanmıştır?

Yaratıcı

Cömert

Hoşgörülü

Ferasetli

Cezalandırıcı

Açıklama:

Üniversiteli gençlerin Tanrı kavramlarının/anlayışlarının belli başlıyönelim ve özelliklerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilen bir araştırmada ise, “affedici-merhametli” sıfatının gençlerin bütünü tarafından; “yaratıcı, güvenilir, güçlü, cömert, hoşgörülü, doğru sözlü, ferasetli, mütehakkim, belbağlanabilir, şefkatli ve ileriyi gören” sıfatlarının yarısından fazlası tarafından tercih edildiği bulgulanmıştır. Buna karşılık Tanrı’nın “cezalandırıcı” özellikleriyle ilgili herhangi bir sıfatının gençlerin hiçbiri tarafından işaretlenmemiş olduğu görülmüştür. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. Yaş II. Dindarlık II. Cinsiyet IV. Genetik yapı
Yukarıdaki özelliklerden hangisi ya da hangileri Tanrı tasavvurunu etkileyen özelliklerdendir?

Yalnızca I

I, II, III

Yalnızca III

I, II, III, IV

III, IV

Açıklama:

Genetik yapı hariç diğer özellikler Tanrı tasavvurunu etkilemektedirler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Aşağıdaki durumlardan hangisinin olumsuz Tanrı tasavvuruna sahip birisinde gözlemlenmesi beklenemez?

Düşük öz-saygı

Depresyonla başa çıkmada başarısızlık

Kaygılı içsel hayat

Umutsuzluk

Yalnız başınalığa katlanma yeteneği

Açıklama:

Olumlu veya yardımsever bir Tanrı tasavvuru, derûni gerçekliği desteklemek suretiyle dış gerçeklikle daha fazla ilişki kurabilmeyi sağlayan benlik duygusunu güçlendirir. Yardımsever Tanrı tasavvuru, endişeyi dindirerek, yalnız başına var olmaya katlanma yeteneğini geliştirip, daha büyük ve daha güçlü bir varlığa bağlanma duygusu temin eder ve temel güveni destekler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Hangisi tanrı tasavvurunun oluşumunu açıklayan ilişkisel tezin özelliklerinden biri değildir ?

Tanrı, gerçekte insanları kendisiyle ilişki kurmaya çağırır.

İki sahadan oluşur. İnsanı Tanrıya çağıran dikey saha; diğeri de ötekilere çağıran yatay sahadır.

Tanrı tasavvuru sübjektif, deneyimsel ve duygusaldır.

Tanrı tasavvuru, sırf bireysel varlığın dışından kaynaklanmaz.

Dinî bilginin niteliği , zihinsel düzeyde doğru ve sağlıklı bir Tanrı tasavvurunun oluşmasında bireylere önemli katkılarda bulunur.

Açıklama:

Tüm seçenekler ilişkisellik tezi ile ilgili iken E seçeneği bilişsellik tezi ile ilgilidir. Doğru yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Ünite 9

Soru 1

Dua ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur ?

Dua sadece bireysel olarak yapılır.

Dualar her zaman sözlü olarak yapılır.

Toplu yapılan dualarda cemaat bilinci ortaya çıkar.

Sessiz yapılan dualar ağızdan çıkmadığı için duadan sayılmaz.

Toplu yapılan dualarda dua formu tüm dinler de aynıdır.

Açıklama:

Dualar bireysel olarak da toplu olarak da (cemaat halinde) yapılır. Bireysel dualarda daha çok bireyin duygu ve düşünceleri ön plana çıkar. Toplu dualarda dua formu ve içeriği dinlere ve toplumlara göre değişiklikler gösterir. Bu dualarda daha çok cemaat bilinci ön plana çıkar. Dua her zaman sözlü olarak yapılmaz. Sözsüz dualar da vardır. Bazı anlar vardır ki insan konuşmadan zihniyle ve kalbiyle Allah’a yönelir. Allah’a duyduğu sevgi, saygı, bağlılık, minnettarlık, hayranlık, şükran duygularını söz kalıplarına dökmeden kalbiyle sunar. Aşkın Varlığın yüceliği ve eşsizliği içte duyulur ve yaşanır. İlahi gerçeklik içselleştirilir. Kişi Allah’ı düşünerek, O’nu tasavvur ederek O’nun desteğine ve yardımına duyduğu ihtiyacı lisan-ı hâl ile de O’na arz eder. Aslında sessiz duada da bir dinamizm vardır ve sessiz dua da bir fiildir.

Doğru Cevap: C

Soru 2

Dua sırasında uyulması gereken dinlerce belirlenmiş bazı durumlar vardır. Örneğin, ellerin havaya kaldırılması gibi durumların gerçekleştirilmesi dua güdülerinden hangisini ifade etmektedir?

Bir çaresizliğin giderilmesi

Allah’ın nimetlerine şükrün ifadesi

Günahların bağışlanması

Allah’ın yüceliğine duyulan hayranlığın vurgulanması

Duanın şekli ve kabulü

Açıklama:

Duanın Şekli ve Kabulü : Dua sırasında uyulması gereken dinlerce belirlenmiş şekiller vardır. Örneğin,ellerin havaya kaldırılması gibi. Yine nasıl dua yapılacağına dair önceden hazırlanmış dua sözleri de olabilmektedir. Ayrıca birey bir aracı ile (bir şahıs, bir sembol veya put gibi) dileğini Allah’a iletmekte ya da doğrudan doğruya Allah’tan taleplerde bulunmaktadır.
Allah’ın Yüceliğine Duyulan Hayranlığın Vurgulanması : Bazı insanlar belirgin bir ihtiyacı olmadan, Allah’ın Yüceliğine duyduğu hayranlığı belirtmek, sevgisini, saygısını, güvenini arz etmek ve Allah’ın razı olduğu bir kul olabilmek için dua ederler.
Günahlarının Bağışlanması: Allah’ın isteklerine, emir ve yasaklarına uygun davranışlarda bulunamadığı, hatalarının, günahlarının olduğu bilinciyle birey, Allah’ın kendisini bağışlaması için O’na dua eder, yalvarır.
Allah’ın Nimetlerine Şükrün İfadesi: Allah’a karşı duyulan sevgi, saygı ve bağlılığın, O’nun nimetlerine şükrün ifadesi olarak dualar yapılmaktadır.
Bir Çaresizliğin, Mahrumiyetin, Sıkıntının Giderilmesi: İçinde bulunduğu çaresizliği ve mahrumiyeti gidermek için Allah’tan yardım talebinde bulunmak duanın önemli bir güdüsüdür. Dua ile çaresizlik ve sıkıntı arasında çok yakın bir ilişki vardır

Doğru Cevap: E

Soru 3

Duanın etkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ?

Dua ahlâk ve karaktere de etki ederek bir içe dönüş, kendine dönüş sağlar.

Dua insanın kötümser ve karamsar duygularını hakim kılar.

Dua aynı zamanda insana çalışma ve başarma gücü verir zorluklarla baş etmesini sağlar.

Dua etmek kişinin yalnız olmadığını hissettirir.

Dua bireyde sükûnet ve huzur oluşturur, sinirlerini yatıştırır.

Açıklama:

Duanın Etkileri ;
Dua bireyde sükûnet ve huzur oluşturur, sinirlerini yatıştırır.
Sıkıntılı ve gergin durumda ise onda hafiflik ve rahatlık meydana getirir. Duanın en önemli yararı, kişinin yalnız olmadığını hissetmesidir.
Dua ve ibadetle Allah’a sığınan ve bu dünyada yalnız olmadığını bilen insan, çağımızda en çok rastlanan bir hastalık olan depresyonun oluşturduğu gerginlik, karamsarlık, endişe hali, dalgınlık, unutkanlık ve yoğunlaşma güçlüğünden büyük oranda korunur.
Dua aynı zamanda insana çalışma ve başarma gücü verir. Zorluklarla, güçlüklerle baş etme, mücadele etme, yılmama, dayanma, sabretme gücü kazandırır.
Dua insanın ümitvar olmasını sağlar, ondaki karamsar ve kötümser duyguları giderir, onu iyimser kılar. Ümitsizlik insanın ruhunu karartan, onun gücünü ve aktivitesini azaltan, onu yıkan bir duygudur.
Dua eden insan Allah’a güvenen, O’nun kendisine yardım edeceğine kuvvetle inanan, ümitle O’na bağlanan insandır. Hayra ve iyiliğe ait isteklerinin, beklentilerinin gerçekleşeceği ümidiyle hayata iyimser bakan, karamsar düşüncelerden ve duygulardan uzaklaşan insandır.
Dua ahlâk ve karaktere de etki eder. Duada bir içe dönüş, kendine dönüş vardır. Hatalarını, eksiklerini görerek iyiye yöneliş arzusu vardır.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Namaz kılan insan alnını yere koymakta ve Allah’ın yüceliğini kabul ederek O’nun karşısında güçsüz olduğunu gerek ifadeleri ile gerekse hareketleri ile dile getirmektedir. Böylece kendi gücünün ne kadar sınırlı olduğunu fark etmekte, eksikliklerini ve zayıf yönlerini görebilmektedir.
Yukarıdaki cümlelerden yola çıkarak namaz ibadeti kişinin hangi duygularını besler?

Üstünlük ve aşağılık duygusu

Başarı ve güç duygusu

Üretkenlik ve çalışkanlık duygusu

Eşitlik ve alçakgönüllülük duygusu

Umutsuzluk ve çaresizlik duygusu

Açıklama:

Namaz ibadeti üstünlük ve aşağılık duygularına kapılmayı önlemede ve kontrol altında tutmada, bireye katkı sağlar. Eşitlik duygusunu ve alçakgönüllülüğü besler. Namaz kılan insan alnını yere koymakta ve Allah’ın yüceliğini kabul ederek O’nun karşısında güçsüz olduğunu gerek ifadeleri ile gerekse hareketleri ile dile getirmektedir. Böylece kendi gücünün ne kadar sınırlı olduğunu fark etmekte, eksikliklerini ve zayıf yönlerini görebilmektedir. Hayatın geçiciliğini kavramakta, sahip olduğu makam, mevki, servet, güzellik vs. gibi imkânların fazla önemli olmadığı, bunların her an kendisinden gidebileceği duygusunu yaşamaktadır. Dolayısıyla bu bilinçle namaz kılan birey elbette kendini üstün göremez, üstün gösterecek şekilde hareket edemez.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Namaz kılmak isteyen bir kişi aynı zamanda bir televizyon programını izleme, arkadaşlarıyla sohbet etme, eğlenme arzusu duyabilir. Onu namaz kılma isteği doğrultusunda davranışta bulunmaya iten durum ibadetin hangi psikolojik etkisiyle ilgilidir ?

Düşünce

Duygu

Davranış

İrade

Kişilik

Açıklama:

Örneğin namaz kılmak isteyen bir kişi aynı zamanda bir televizyon programını izleme, arkadaşlarıyla sohbet etme, eğlenme arzusu duyabilir. Onu namaz kılma isteği doğrultusunda davranışta bulunmaya iten güdüler- (dinî sorumluluk ve görev duygusu vb.) başka bir arzusu yönünde davranışta bulunmaya iten güdülerden daha güçsüz, daha zayıf olduğunda gerçekleşemez. Bu da namazın onun hayatındaki değeriyle, namaza verdiği önem derecesiyle doğrudan ilişkilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

İbadetin ruh sağlığı üzerindeki etkileri düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi yanlıştır ?

İbadet insana gerginlik ve stresten kurtulmasına yol açarak ruh sağlığını korumasında yardımcı olur.

Yapılan araştırmalar dini ibadet,inanç ve ritüellerin stres ve gerilimlerle başa çıkmada insanlara ümitsizlik ve çaresizlik duygusu verdiğini göstermektedir.

Kalb ve ruh namazlarla rahatlamaya, sükûnete ermeye muhtaçtırlar.

İbadet eden insan, hayatı bütünüyle bir sınav olarak değerlendirir ve Allah’ın kendisini imtihana tutacağını göz önünde bulundurur.

İbadet yoluyla insan Allah’la iletişim kurmaktadır bu da insana Allah’a yakınlık hissi, güven duygusu vermektedir.

Açıklama:

Yorgun bedenin bu molalara ne kadar ihtiyacı varsa, kalbin ve ruhun da namazlarla rahatlamaya,sükûnete ermeye o kadar muhtaç olduğu söylenebilir. İnsan zaman zaman olumsuzluklarla, kötülüklerle, haksızlıklarla karşılaşır, sıkıntılar çeker, işleri her zaman yolunda gitmez, kaygı duyar, endişe duyar, ümitsizliğe kapıldığı anlar olur. Ümitsizlik ise insanda karamsar duyguların oluşmasına, onun hayata küsmesine ve eğer devam ederse depresyona kadar, hatta başka etkenlerle beraber, intihara kadar kişiyi götürebilir. İbadet eden insan, hayatı bütünüyle bir sınav olarak değerlendirir. Allah’ın değişik şartlarda ve ortamlarda iyi ile de kötü ile de kendisini deneyebileceğini göz önünde bulundurur. Sabır ve iyimserlikle Allah’a bağlılığını sürdürmeye çalışır. Ölüm ötesine yönelik dinî vaadleri hatırlayarak, bu dünyadaki zorluk ve acıların anlamsız olmadığını bilir. İşte bu inanç ve düşünce, ona önemli bir manevi destek sağlar, canlılık verir ve onu hayata bağlar, güçlüklere karşı dayanma gücü verir. İnsan bu sayede isyan etmek yerine her şerde bir hayır olduğunu düşünür, manevi destek bulur. Ümitsizliğe kapılmadan Allah’a güvenip O’na yönelmek, sıkıntıları giderir, gönlü ferahlatır. Yapılan birçok araştırma, dinî inanç, ibadet ve ritüellerin stres ve gerilimlerle başa çıkmada insanlara dayanma ve tahammül gücü verdiğini göstermektedir İbadet yoluyla insan Allah’la iletişim kurmaktadır. Bu da insana Allah’a yakınlık hissi, güven duygusu vermekte, onu yalnızlık duygusunun yol açtığı kaygı ve endişeden korumaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Hz. Peygamber’in doğumunu kutlama, bir sünnet merasimi, bir mevlit okutma merasimi, bir yağmur duası gibi etkinlikler hangi isimle adlandırılır ?

Farz

Dini kural

Norm

Dini ritüel

Mübah

Açıklama:

Hz. Peygamber’in doğumunu kutlama, bir sünnet merasimi, bir mevlit okutma merasimi, bir yağmur duası dinî ritüellerdir. Dolayısıyla dinî ritüeller, dua ve ibadetten farklı, içinde duanın da yer aldığı dini kutlama ve uygulamalardır. Buna göre ritüeller salt ibadet ya da dinî pratikle özdeşleştirilemeyecek kadar geniş bir kavramsal içeriğe sahiptir.

Doğru Cevap: D

Soru 8

Dinî ritüeller bireyin inancını güçlendirir.

Dinî ritüeller sosyal dayanışma ve kaynaşmanın, birlik ve bütünlük ruhunun canlı kalmasını sağlamaktadır.

Dini ritüeller bireyin zihnindeki kötü düşünceleri,kalbindeki kötü duyguları artmasına sebep olur.

Yukarıdakilerden hangisi dini ritüellerin psikolojik etkilerindendir ?

Yalnız I

I-II

I-III

II-III

I, II-III

Açıklama:

Dinî ritüeller bireyin inancını güçlendirme, dinî duygularını geliştirme ve toplumu Allah ve Peygamber sevgisi, dinî değerler etrafında birleştirme, aynı idealler doğrultusunda bütünleştirme gibi bir fonksiyona sahiptir. Dinî ritüellerin önemli bir etkisi de sosyal dayanışma ve kaynaşmanın, birlik ve bütünlük ruhunun canlı kalmasını sağlamalarıdır. Dinî ritüeller, dinî inancı pekiştirir, kuvvetlendirirler. Bireyler bu tür törenler sırasında kendilerini Allah’a daha yakın hissederler Birey Allah’ı, Ahreti, yaptıklarını düşünür ve bütün kişiliğiyle iyi olma arzusu ön plana geçer. Kendini kritik eder ve sorumluluk duygusu güçlenir. Hatalarından, yanlışlarından pişmanlık duyarak bunları tekrar etmeme yönünde bir eğilim ortaya çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Çağırmak, davet etmek, yardım istemek anlamlarına gelen, terim olarak da inanan kişinin Allah’la iletişim kurması, O’na yalvarışı ve yakarışı ve O’ndan yardım dilemesi olan kavram aşağıdakilerden hangisidir ?

Farz

Sünnet

Dua

Ritüel

İbadet

Açıklama:

Dua sözlükte, “çağırmak, davet etmek, yardım istemek” anlamlarına gelmektedir. Terim olarak dua, inanan kişinin Allah’la iletişim kurması, O’na yalvarışı ve yakarışı ve O’ndan yardım dilemesidir. Dolayısıyla duada bireyden Allah’a doğru bir yöneliş ve insani durumunu ve talebini Allah’a arz ve O’nun yardımını talep, temel unsurlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 10

Halk arasında beddua (kötü dua) denen bir dua da vardır. Beddua eden kişi kötülerin, zalimlerin cezalandırılmasını Allah’tan talep etmektedir. Kur’an’da bazı ayetlerde kâfirlere, münafıklara ve zalimlere dönük beddua ve lanet ifadeleri yer almaktadır. Bu konuda hangi sure en önemli örnektir ?

Tebbet suresi

Tebareke suresi

Kafirun suresi

Felak suresi

Tevbe suresi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 11

11-18 yaş arası öğrenciler üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, öğrencilerin Allah'a dua etmelerindeki en önemli sebep aşağıdakilerden hangisidir?

Maddi sıkıntılar

Mutluluk anları

Tabiatın güzelliği

Manevi sıkıntılar

Allah’ın yüceliğine duyulan hayranlığın vurgulanması

Açıklama:

11-18 yaş arası öğrenciler üzerinde yapılan bir araştırmada Allah’a dua etmelerine sebep
olarak % 41’i manevi sıkıntıları, % 15’i maddi sıkıntıları, % 11’i mutluluk anlarını, % 7’si de tabiatın güzelliğini saymışlardır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi kötülerin ve zalimlerin cezalandırılmasının Allah’tan talep edilmesine verilen addır?

Beddua

Dua

İbadet

Tebbet

Benlik

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdaki ritüellerden hangisi genel bir ritüeldir?

Mevlit okutmak

Sünnet merasimi

Yağmur duası

Hz. Peygamber'in doğumunu kutlama

Mezuniyet töreni kutlaması

Açıklama:

Mezuniyet törenleri, doğum günü kutlamaları, resmi bayram törenleri genel nitelikli bir ritüel, Hz. Peygamber’in doğumunu kutlama, bir sünnet merasimi, bir mevlit okutma merasimi, bir yağmur duası dinî ritüellerdir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki en yaygın dinî ritüel merasimidir?

Mevlit

Vaftiz

Ayin

Doğum günü kutlaması

Yağmur duası

Açıklama:

Ülkemizde en yaygın dinî ritüel olarak mevlit merasimleri görülmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Mevlitle ilgili ülkemizde yapılan bir araştırmanın sonuçlarına göre, araştırmaya katılanlar mevlidin en çok aşağıdakilerden hangisine yol açtığını düşünmektedir?

Günah çıkarma

Sosyal kaynaşma

Vicdanı rahatlatma

İrade sahibi olma

Sıkıntının giderilmesi

Açıklama:

Mevlitle ilgili yülkemizde yapılan bir araştırmanın sonuçları, araştırmaya katılanların % 86’sının, mevlidin “sosyal kaynaşma ve yakınlaşmaya” yol açtığı anlayışına sahip olduklarını ortaya koymuştur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi ibadetin benlik üzerindeki etkilerinden birisidir?

Hayata iyimser bakmaya yönelmesi

Zihindeki kavramları aktif olarak harekete geçirmesi

Farkındalık bilincinin kazandırılması

Şükür duygusunu geliştirmesi

Hayatı anlamlandırmada katkı sağlaması

Açıklama:

Diğer seçenekler ibadetin psikolojik etkileridir.
İbadet bireye farkındalık bilinci kazandırır. Onu inanç değerleri çerçevesinde sorumluluklarını düşünmeğe iter ve yaptıklarının da yapamadıklarının da farkına varmasında etkili olur. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Yunus Emre'nin, “Bir kez gönül kırdın ise bu kıldığın namaz değil" sözü ile aşağıdakilerden hangisine vurgu yapılmaktadır?

İrade

Davranış

Benlik

Vicdan

Ruh sağlığı

Açıklama:

Yunus Emre', “bir kez gönül kırdın ise bu kıldığın namaz değil” demiştir. Dolayısıyla bilinçli bir şekilde ibadet eden birey yanlış ve kötü davranışlara kolayca sürüklenmez. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Allah’a karşı kulluk ve bağlılığı ifade eden sözler ve hareketler, O’na yaklaşmak için yapılan dinî davranışlara ne ad verilir?

Ayin

Dua

Ritüel

İbadet

Güdü

Açıklama:

Sözlükte ibadet; “Tanrı buyruklarını yerine getirme, Tanrı’ya yönelen saygı davranışı, tapınma, tapınış, kulluk” gibi anlamlara gelmektedir.
İbadet, terim olarak, Allah’a karşı kulluk ve bağlılığı ifade eden sözler ve hareketler, O’na yaklaşmak için yapılan dinî davranışlar diye tanımlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Kur'an'a göre edilmesi gereken dua şekli değildir?

Ümitle

Korkuyla

Ağlayarak

Sessizce

Boyun bükerek

Açıklama:

Kur’an’da, boyun bükerek, sessizce, korku ve ümitle dua edilmesi gerektiği bildirilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi inanan kişinin Allah’la iletişim kurması, O’na yalvarışı ve yakarışı ve O’ndan yardım dilemesidir?

Benlik

Ayin

İbadet

Ritüel

Dua

Açıklama:

Dua sözlükte, “çağırmak, davet etmek, yardım istemek” anlamlarına gelmektedir.
Terim olarak dua, inanan kişinin Allah’la iletişim kurması, O’na yalvarışı ve yakarışı ve O’ndan yardım dilemesidir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 21

I. İnsan şefkat ve merhamete ihtiyaç duyar
II. İnsanın gücü sınırlıdır
III. İnsan pek çok olumsuz durumla karşılaşır
IV. İnsan sınırsız istek ve arzuya sahiptir
V. İnsan sayısız korku ve endişeye sahiptir
Din psikologları araştırmalarında duanın önemli psikolojik etkilerini açığa çıkarmıştır. Yukarıdakilerden hangisi bu durumun nedenleri arasında gösterilebilir?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, V

II, III, IV, V

III, IV, V

Açıklama:

Seçeneklerde sunulanlar insanın onu ibadetin psikolojik etkilerine açık hale getiren özellikleri arasındadır.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 22

Bireyin kendini, kendi benliğini kabul etmesiyle de ilişkili olan dua güdüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Allah’ın Yüceliğine Duyulan Hayranlığın Vurgulanması

Allah’ın Nimetlerine Şükrün İfadesi

Günahlarının Bağışlanması

Bir Çaresizliğin, Mahrumiyetin, Sıkıntının Giderilmesi

Maddi ya da Manevi Bir Arzunun, Bir İsteğin Gerçekleşmesi

Açıklama:

Dua güdüleri arasında Allah’ın Nimetlerine Şükrün İfadesi özellikle bireyin kendini ve kendi benliğini kabul etmesiyle ilişkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

I. Gelecek kaygısı azalır
II. Olumlu beklentiler geliştirilir
III. Güven duygusu artar
IV. Süreklilik kazanılır
V. Samimiyet ve içtenlik kazanılır
Duanın insanın ruh ve beden sağlığı üzerinde etkileri olduğu bilinmektedir. Yukarıdakilerden hangisi bunlar arasındadır?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, V

I, II, III

III, IV, V

Açıklama:

İlk üç seçenekte verilenler Duanın insanın ruh ve beden sağlığı üzerindeki etkileridir, son iki seçenekte verilenler duayla kazanılan davranışlardır.
I, II, III

Doğru Cevap: D

Soru 24

I. Tanımlanmış davranışları içerir
II. Görev duygusu ön plandadır
III. O an içinden geldiği gibi yerine getirilir
IV. Sorumluluk hissedilir
V. Sevgi ve korkuyu bir arada barındırır
İbadetin tanımına bakıldığında, ibadeti duadan ayıran özelliklerin bulunduğu görülür. Yukarıdakilerden hangisi bu özellikler arasındadır?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, IV, V

I, II, III

II, III, IV

Açıklama:

O an içinden geldiği gibi yerine getirilir seçeceği daha çok ibadeti değil, duayı ifade eder.
I, II, IV, V

Doğru Cevap: C

Soru 25

İbadetin psikolojik etkilerinden birisi de insanlara bir bütüne ait olma hissi yaşatmasıdır. Aşağıdakilerden hangisi ibadetin bu hissi yaşatma yönünü öne çıkarmaktadır?

Allah’a sevgi, saygı ve bağlılıkla yaklaşılır

Aynı dine mensup olanlarla etkinlik paylaşılır

Namaz kılarken alın yere konulur

Mevki, makam, servet sahibi olanlarla bir arada olunur

Camiye önceden gelenler diğerlerinin önünde yer alır

Açıklama:

Aynı dine mensup olanlarla bir arada olma ve etkinlik paylaşma bir bütün olma ve ait olma hissiyle ilişkilidir.
Aynı dine mensup olanlarla etkinlik paylaşılır

Doğru Cevap: B

Soru 26

İbadetin duygular üzerinde etkisi vardır. Amir, memur, zengin, fakir, öğretmen öğrenci, her kesimden insanın camide bir arada ibadet etmesinin aşağıdaki duygulardan hangisini beslemesi beklenir?

Aşağılık duygusu

Üstünlük duygusu

Hayatın geçiciliği duygusu

Eşitlik duygusu

Suçluluk duygusu

Açıklama:

Toplumun her kesiminden insanların bir arada aynı safta yer tutmaları eşitlik duygusunun gelişimiyle ilişkilidir.

Doğru Cevap: D

Soru 27

I. inanç ve davranış arasında psikolojik çatışma
II. yanlış ve kötü davranışlardan kaçınma
III. değerlere uygun davranış gösterme
IV. ibadet ve diğer davranışlar arasında bağ kurma
V. pişmanlık duyma ve af dileme
İbadette Allah’ın huzuruna, O’nun istediği tutum ve davranışları sergileyerek çıkmak gerektiği inancı, ibadetin psikolojik etkileri arasında yukarıdakilerden hangisini ortaya çıkarabilir?

I, II, III, IV, V

I, III, IV, V

II, III, IV, V

III, IV, V

IV, V

Açıklama:

İbadette Allah’ın huzuruna, O’nun istediği tutum ve davranışları sergileyerek çıkmak gerektiği inancı, seçeneklerde sunulan ibadetin psikolojik etkilerinin tamamıyla ilişkilidir.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 28

İbadetin insanı, olumsuz kişilik özelliklerinden uzaklaştırıp, olumlu kişilik özelliklerine yaklaştırması beklenir. Aşağıdakilerden hangisine ibadetin bu etkisini açıklamada başvurulabilir?

İbadet insanı başka varlıklara kul, köle olmaktan kurtarabilir

İbadet mala ve paraya olan bağlılığı azaltabilir

İbadet bedenin arzularının üstüne yükselmeye yardımcı olabilir

İbadet bencil olmayan, özgeci gelişimi destekleyebilir

Hepsi

Açıklama:

İbadetin insanı, olumsuz kişilik özelliklerinden uzaklaştırıp, olumlu kişilik özelliklerine yaklaştırması beklenir. Seçeneklerde sunulanların tamamına ibadetin bu etkisini açıklamada başvurulabilir.
Hepsi

Doğru Cevap: E

Soru 29

I. İbadetle birey farkındalık düzeyini yükseltebilir
II. İbadetle kişi Allah’ın emirlerini yerine getirebilir
III. İbadetle kişi kendi sınırlılıklarını keşfedebilir
IV. İbadetle kişi diğer insanlara benzediğini görebilir
V. İbadetle kişi daha bağımsız hareket edebilir
İbadet insana değerli olduğu algısını kazandırır ve benlik saygısını artırabilir. Yukarıdakilerden hangisi bu durumun nedenleri arasındadır?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, IV

Açıklama:

İbadet insana değerli olduğu algısını kazandırır ve benlik saygısını artırabilir. Seçeneklerde sunulanların tamamı bu durumun nedenleri arasında olabilir.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 30

I. Sosyal kaynaşma hissi yaşanır
II. Birlik ve bütünlük ruhu hissedilir
III. Ortak inanç ve duygularda buluşulur
IV. Yardım etme ve destek davranışları gösterilir
V. Mevlit anlaşılır bir dille, musiki formuyla okunur
Dinî ritüellerin, ayin ve törenlerin, katılımcılar üzerinde önemli psikolojik etkilerinin olduğu bilinmektedir. Yukarıdakilerden hangisi bu etkiler arasındadır?

I, II, III, IV, V

I, II, III, IV

I, II, III, V

II, III, IV

I, II, III

Açıklama:

Dinî ritüellerin, ayin ve törenlerin, katılımcılar üzerinde önemli psikolojik etkileri vardır. Mevlitin anlaşılır bir dille, musiki formuyla okunması be durumun nedenleri arasında gösterilebilir. Diğer seçeneklerde verilenler ise etkiler arasındadır.
I, II, III, IV

Doğru Cevap: B

Soru 31

İnanan kişinin Allah’la iletişim kurması, O’na yalvarışı ve yakarışı ve O’ndan yardım dilemesine ne ad verilir?

Tevekkül

İnanç

Dua

İbadet

İman

Açıklama:

İnanan kişinin Allah’la iletişim kurması, O’na yalvarışı ve yakarışı ve O’ndan yardım dilemesi dua olarak adlandırılır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Dua ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Bir ibadet türüdür.

Sadece sözlü olarak yapılır.

Cemaat halinde de yapılabilir.

Teslimiyet içerir.

Duada kulluk ve Allah bilinci en üst düzeye çıkar.

Açıklama:

Dua her zaman sözlü olarak yapılmaz. Sözsüz dualar da vardır. Bazı anlar vardır ki insan konuşmadan zihniyle ve kalbiyle Allah’a yönelir. Allah’a duyduğu sevgi, saygı, bağlılık, minnettarlık, hayranlık, şükran duygularını söz kalıplarına dökmeden kalbiyle sunar. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisin bireyi Yaradan'dan yardım talebinde bulunmaya yönelten güdülerin çeşitlilik göstermesini etkileyen faktörlerden biri değildir?

Yaş

Cinsiyet

Eğitim

Ekonomik durum

Mezhep

Açıklama:

Bireyi Allah’la iletişim kurarak O’na dua etmeye, O’ndan yardım talebinde bulunmaya yönelten güdülerin çok çeşitlilik gösterdiği görülmektedir. Bunlar bireyin yaşına, cinsiyetine, eğitim, kültür ve ekonomik durumuna göre farklı nedenlere bağlı ve farklı içeriklerde olabilmektedir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Bir kişinin, eşinin sağlıklı bir bebek dünyaya getirmesi sebebiyle ettiği duanın güdüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Günahların bağışlanması

Allahın nimetlerine şükür ifadesi

Allahın yüceliğine duyulan hayranlığın vurgulanması

Bir çaresizliğin, mahrumiyetin, sıkıntının giderilmesi

Kainatın yaratılışa duyulan hayranlığın ifade edilmesi

Açıklama:

“Ya Rabbi! Verdiğin nimetlere, sıhhat ve afiyete binlerce şükürler olsun!” ifadesi çokça söylenen bir şükür duasıdır. Ayrıca doğum, düğün veya başka bir kutlama gibi sevinç ve mutluluk anlarında da Allah’a şükranların ifade edildiği dualar yapılır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 35

"Bir aracı vasıtasıyla Allah’a dileklerini sunan kişi, o aracının Allah nezdinde değer verilen etkili bir kişi olduğunu düşünmekte, böylece duasına daha kolay karşılık alacağına inanmaktadır." Aşağıdakilerden hangisi bu durumun bir sonucudur?

Duanın bireyselleşmesi

Duaların daha kolay karşılık bulması

Aracı kişilerin yüceltilmesi

İbadetlerin cemaat halinde yapılmasının daha makbul kabul edilmesi

Puta tapınmanın azalması

Açıklama:

Bir aracı vasıtasıyla Allah’a dileklerini sunan kişi, o aracının Allah nezdinde değer verilen etkili bir kişi olduğunu düşünmekte, böylece duasına daha kolay karşılık alacağına inanmaktadır. Zamanla bu aracılar kutsallaştırılmakta ve birçok dinde görüldüğü gibi, Allah adına hareket eden kişiler, sınıflar (Hıristiyanlıktaki ruhban sınıfı, Şiilikteki imamet sınıfı gibi) oluşmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi duanın etkilerinden biri olarak gösterilemez?

Dua bireyde sükunet oluşturur.

Dua insana çalışma ve başarma gücü verir.

Dua karaktere etki eder.

Dua beden sağlığı üzerinde de olumlu bir etkiye sahiptir.

Dua ekonomik rahatlama getirir.

Açıklama:

Duanın bireyler üzerinde pek çok etkisi vardır.Öncelikle dua bireyde sükûnet ve huzur oluşturur, sinirlerini yatıştırır. Dua insana çalışma ve başarma gücü verir. Dua karaktere etki eder.Dua beden sağlığı üzerinde de olumlu bir etkiye sahiptir. Ancak dua doğrudan ekonomik bir rahatlama getirmez. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Tanrı buyruklarını yerine getirme, Tanrı’ya yönelen saygı davranışı, tapınma, tapınış, kulluk anlamına gelen eylem aşağıdakilerden hangisidir?

Dua

İbadet

Tövbe

Tevekkül

Tefekkür

Açıklama:

Sözlükte ibadet; “Tanrı buyruklarını yerine getirme, Tanrı’ya yönelen saygı davranışı, tapınma, tapınış, kulluk” gibi anlamlara gelmektedir. Terim olarak, Allah’a karşı kulluk ve bağlılığı ifade eden sözler ve hareketler, O’na yaklaşmak için yapılan dinî davranışlar diye tanımlanır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Bireyin yaptıklarını, yapamadıklarını ve bunların nedenlerini bilinçli olarak değerlendirmesini kapsayan düşünme şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Tenkitçi düşünme

Kritik düşünme

Soyut düşünme

İlahi düşünme

Stratejik düşünme

Açıklama:

İbadet bireyin düşüncesini olumlu yöne yönlendirir. Onun yanlışlarını ve hatalarını görmesini sağlar. Tenkitçi düşünme olarak isimlendirilen bu tür düşünme ile birey yaptıklarını, yapamadıklarını ve bunların nedenlerini bilinçli olarak değerlendirir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Namaz kılmak isteyen bir kişi aynı zamanda bir televizyon programını izleme, arkadaşlarıyla sohbet etme, eğlenme arzusu duyabilir. Kişinin böyle bir durumda namaz kılmayı tercih etmesi ibadetin hangi alandaki etkileriyle açıklanabilir?

İbadetin kişilik üzerindeki etkisi

İbadetin davranış üzerinde etkisi

İbadetin irade üzerindeki etkisi

İbadetin duygu üzerindeki etkisi

İbadetin düşünce üzerindeki etkisi

Açıklama:

namaz kılmak isteyen bir kişi aynı zamanda bir televizyon programını izleme, arkadaşlarıyla sohbet etme, eğlenme arzusu duyabilir. Onu namaz kılma isteği doğrultusunda davranışta bulunmaya iten güdüler- (dinî sorumluluk ve görev duygusu vb.) başka bir arzusu yönünde davranışta bulunmaya iten güdülerden daha güçsüz, daha zayıf olduğunda gerçekleşemez. Bu da namazın onun hayatındaki değeriyle, namaza verdiği önem derecesiyle doğrudan ilişkilidir. Bu durum ibadetin irade üzerindeki etkisiyle açıklanabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki en yaygın dini rütüeldir?

Mevlit

Kaside

Hatim

İlahi

Hatme

Açıklama:

Ülkemizde en yaygın dinî ritüel olarak mevlit merasimleri görülmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

..... sözlükte, “çağırmak, davet etmek, yardım istemek” anlamlarına gelmektedir. Terim olarak ......, inanan kişinin Allah’la iletişim kurması, O’na yalvarışı ve yakarışı ve O’ndan yardım dilemesidir. boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

dua

namaz

oruç

hac

zekat

Açıklama:

Dua sözlükte, “çağırmak, davet etmek, yardım istemek” anlamlarına
gelmektedir. Terim olarak dua, inanan kişinin Allah’la iletişim kurması, O’na
yalvarışı ve yakarışı ve O’ndan yardım dilemesidir. doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

11-18 yaş arası öğrenciler üzerinde yapılan bir araştırmada Allah’a dua etmelerine sebep
olarak en çok aşağıdakilerden hangisi gösterilmiştir?

maddi sıkıntılar

mutluluk anları

manevi sıkıntılar

tabiatin güzelliği

evlilik

Açıklama:

11-18 yaş arası öğrenciler üzerinde yapılan bir araştırmada Allah’a dua etmelerine sebep olarak % 41’i manevi sıkıntıları, % 15’i maddi sıkıntıları, % 11’i mutluluk anlarını, % 7’si de tabiatın güzelliğini saymışlardır. cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Sözlükte “Tanrı buyruklarını yerine getirme, Tanrı’ya yönelen saygı
davranışı, tapınma, tapınış, kulluk” gibi anlamlara gelmektedir. Terim olarak,
Allah’a karşı kulluk ve bağlılığı ifade eden sözler ve hareketler, O’na
yaklaşmak için yapılan dinî davranışlar diye tanımlanır.
yukarıda sözü edilen tanıma ait kavram aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?

dua

ibadet

namaz

oruç

zekat

Açıklama:

Sözlükte ibadet; “Tanrı buyruklarını yerine getirme, Tanrı’ya yönelen saygı
davranışı, tapınma, tapınış, kulluk” gibi anlamlara gelmektedir. Terim olarak,
Allah’a karşı kulluk ve bağlılığı ifade eden sözler ve hareketler, O’na
yaklaşmak için yapılan dinî davranışlar diye tanımlanır. doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

dua insanın psikolojik özelliklerinden aşağıdakilerden hangisini etkiler?

düşünce

inanç

özgürlük

adalet

öfke

Açıklama:

Kulluk bilincinin bir ifadesi olan ibadetler, insanın zihin yapısını ve
düşüncesini bütünüyle etkiler, şekillendirir, derinleştirir ve onu fizik
alanından fizik ötesi alana yükseltir.
İbadet, zihindeki kavramları aktif olarak harekete geçirir ve bireyin, dinî
inancına uygun kavramlar arasında yeni bağlantılar kurmasına imkân
hazırlar. Yani ibadet, bireyi günlük hayat alışkanlıklarının üzerinde yeni
şeyleri düşünmeğe yöneltir ve ona, yeni ilişki şekilleri keşfetme, inancına
uygun yeni alternatifler bulma gibi yaratıcı bir özellik kazandırır. doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 45

ibadet ve inanç

ibadet ve özgürlük

ibadet ve anlayış

ibadet ve duygu

ibadet ve davranış

Açıklama:

Eğer kişi Allah’a kuvvetle inanmış ve O’nun buyruklarını hiç kuşku
duymadan kabul etmişse, onları büyük oranda yerine getirme çabası
içerisinde olur. Çünkü inançlar davranışlara yansır, davranış halinde ortaya
çıkarlar. Davranış halinde ortaya çıkmayan inanç gittikçe zayıflar ve zamanla
yok olacak düzeye gelir. Bu nedenle ibadetler hem dinî inancın gücünü gösterirler, hem de bu
inancın güçlü kalmasını sağlarlar. Bunu eski bilim adamları “fener” örneğiyle
açıklarlardı. Şöyle ki, fenerin içinde yanan lamba inancı, lambayı çevreleyen
camlar ise ibadetleri temsil eder. Nasıl ki camlar, dıştan gelen etkilere,
rüzgâra karşı lambayı sönmekten koruyorsa, aynı şekilde ibadetler de,
olumsuz etkilere, istek ve arzulara karşı inancı korurlar, onun zayıflamasını
önlerler. Yani burada karşılıklı bir etkileşim söz konusudur. İnancın
kuvvetliliği insanı ibadette bulunmaya iter, yaptığı ibadetler de inancını
korurlar. doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

ruh sağlığı

davranış

düşünce

motivayon

inanç

Açıklama:

İnsan zihni günlük hayat akışı içerisinde çoğunlukla olayların yoğun etkisi
altında bunalır, bunlardan sıyrılarak kendi iç dünyasına, kendi özüne dikkatini
çevirerek rahatlama ihtiyacı duyar. İbadet insana gerginlik ve stresten
kurtulmada, ruh sağlığını korumada yardımcı olur. İşte İslam’da gün içerisinde
tekrarlanan namaz ibadeti insanı günlük hayatındaki yoğun işlerden,
zihnini rahatsız eden problemlerden uzaklaştırarak kısa bir süre de olsa
dinlenmesini ve stres atmasını sağlar. Ona psikolojik boşalım yaşatır. Namaz
belli aralıklarla sürekli devam ettiğinden bir süre sonra birey, ruh sağlığını
bozan düşüncelerden tamamen kurtulabilir. Beş vakit kılınan namazı, uzun
yola çıkan ve saatlerce araç kullanan bir şoförün, sağlıklı bir şekilde menziline
varabilmesi için belli aralıklarla yorgun bedenini dinlendirmek, dağılan
dikkatini toparlamak üzere verdiği molalara benzetilebilir. Yorgun bedenin
bu molalara ne kadar ihtiyacı varsa, kalbin ve ruhun da namazlarla rahatlamaya,
sükûnete ermeye o kadar muhtaç olduğu söylenebilir. doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

tören

uygulama

ibadet

davranış

inanış

Açıklama:

Her toplumda özel zamanlarda ve mekânlarda sabit, kalıplaşmış, sembolik
anlamları da olan kutlama ve törenler düzenlenir. Bunlar genel olarak
toplumsal yaşamın sembolik nitelikli ya da dar anlamda dinî nitelikli
eylemleri olabilir. Örneğin mezuniyet törenleri, doğum günü kutlamaları,
resmi bayram törenleri genel nitelikli bir ritüel, Hz. Peygamber’in doğumunu
kutlama, bir sünnet merasimi, bir mevlit okutma merasimi, bir yağmur duası
dinî ritüellerdir. Dolayısıyla dinî ritüeller, dua ve ibadetten farklı, içinde
duanın da yer aldığı dini kutlama ve uygulamalardır. Buna göre ritüeller salt
ibadet ya da dinî pratikle özdeşleştirilemeyecek kadar geniş bir kavramsal
içeriğe sahiptir. doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

....... dinî inançları eyleme dönüştürerek toplumsal paylaşımın konusu haline getirmekte, dindarlığın toplumsal boyutunu oluşturmaktadır.
yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

inanışlar

kurallar

ahlak

ibadetler

ritüeller

Açıklama:

Dinî ritüeller dinî inançları eyleme dönüştürerek toplumsal paylaşımın
konusu haline getirmekte, dindarlığın toplumsal boyutunu oluşturmaktadır.
Dolayısıyla dinî hayatın temel unsurlarından biri olarak dinî ritüeller inanca
toplumsal bir boyut katmaktadır. doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 49

.....kelimesi bazı tarikat törenleri dışında İslam kültüründe fazla yer tutmayan bir dinî uygulamayı ifade eder.
boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

tören

ritüel

ayin

ibadet

yaşayış

Açıklama:

Âyin kelimesi bazı tarikat törenleri dışında İslam kültüründe fazla yer
tutmayan bir dinî uygulamayı ifade eder. doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

İbadet insanı, olumsuz kişilik özelliklerinden uzaklaştırıp, olumlu kişilik özellikleri geliştirmesine yardımcı olur. Söz gelimi namaz kılan insan, yalan söylemekten, ikiyüzlü hareket etmekten kaçınır; samimi ve dürüst olmaya çalışır. Çünkü hergün huzuruna çıktığı Yüce Rabbinin, her şeyi görüp gözettiğini bilir.
yukarıdaki açıklamada ibadetin hangi kavramla olan ilişkisine vurgu yapılmıştır?

kişilik

benlik

ruh sağlığı

düşünce

duygu

Açıklama:

İnsanın toplumdaki diğer kişiler üzerinde bıraktığı bir etki, diğerlerinin onu
değerlendirmesine neden olan bir takım belirgin kişilik özellikleri vardır ki,
bunlar daha çok onun ahlâki yönünü oluşturur. Örneğin, dürüst, adaletli,
namuslu, onurlu, şeref ve haysiyetine düşkün, cesaretli, kendisine güvenilir,
yardımsever veya yalancı, işine geldiği gibi konuşan, hilekâr, çıkarına göre
hareket eden, bencil, korkak, güvenilmez vb. Hatta bütün bu özellikler, halk
arasında kişilikli kişiliksiz, karakterli karaktersiz (karaktere ahlâki kişilik de
denmektedir) gibi nitelendirmelere de yol açmaktadır. Burada kişilikli
denilen insan, kişiliği beğenilen, olumlu kişilik özelliklerine sahip olan,
kişiliksiz denilen insan da kişiliği beğenilmeyen, olumsuz kişilik özelliklerine
sahip olan insandır.
İbadet insanı, olumsuz kişilik özelliklerinden uzaklaştırıp, olumlu kişilik
özellikleri geliştirmesine yardımcı olur. Söz gelimi namaz kılan insan, yalan
söylemekten, ikiyüzlü hareket etmekten kaçınır; samimi ve dürüst olmaya
çalışır. Çünkü hergün huzuruna çıktığı Yüce Rabbinin, her şeyi görüp
gözettiğini bilir. Sadece kendi çıkarını düşünen bencil birisi değil,
çevresindeki insanları da düşünen yardımsever, diğerkâm bir eğilim taşır.
Hak ve adaleti gözetmeye dikkatli ve cesaretli olur. En büyük güç olarak
Allah’a inanan ve kıldığı namazın her rek’atında, “yalnız sana kulluk ederiz
ve yalnız Senden yardım dileriz” düsturunu tekrar eden bir Müslüman, eğer
bunu içtenlikle ifade ediyorsa, namazdan sonra da onurlu davranışlarda
bulunur, bazı çıkarlar uğruna başkalarına boyun bükmez, haysiyetini
çiğnetmez, kişilikli olur.
doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Ünite 10

Soru 1

Dinî değişim dinle ilgili her türlü değişimi ifade eden geniş bir kavramdır. Bu kavramla ilgili aşağıdakilerden hangisi uygun bir ifade değildir?

Dini davranışları değiştirmek bir çeşit dini değişimdir

Tövbe bir çeşit dini değişimdir

Din değiştirmek bir çeşit dini değişimdir

Dini terk etmek bir çeşit dini değişimdir

Bir dinin mensubu olmak bir çeşit dini değişimdir

Açıklama:

Bir dinin mensubu olmak bir dinin mensubu olarak doğmak anlamına gelebildiği için bir çeşit dini değişim kabul edilmemelidir.
Bir dinin mensubu olmak bir çeşit dini değişim değildir

Doğru Cevap: E

Soru 2

I. Travmatik, Gerilimli Olaylar Yaşama
II. Zihinsel tatmin arama
III. İnsanların Eşitliğine Dayalı Esasları Sorgulama
IV. İnançlarını ve Bulunduğu Dinin Esaslarını Yeniden Gözden Geçirme
V. Anlam Boşluğu, Amaçsızlık ve Anlam Arayışı
Dinle, dinî esas ve uygulamalarla ilgili şüphe, tereddüt ve tatminsizlikler bireyde zihinsel dinamiklerin oluşturduğu dinî yönelişlere yol açmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi bu dinamikler arasındadır?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Travmatik, Gerilimli Olaylar Yaşama daha çok duygusal dinamikler içerir. Diğer seçenelerde verilenler ise daha çok zihinsel dinamiklerle ilgilidir.
Travmatik, Gerilimli Olaylar Yaşama, zihinsel tatmin arama, insanların eşitliğine dayalı esasları sorgulama, inançlarını ve bulunduğu dinin esaslarını yeniden gözden geçirme, anlam boşluğu, amaçsızlık ve anlam arayışı dinle, dinî esas ve uygulamalarla ilgili şüphe, tereddüt ve tatminsizlikler bireyde zihinsel dinamiklerin oluşturduğu dinî yönelişlere yol açmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 3

Din değiştirme süreci pek çok faktörden etkilenmektedir. Aşağıdakileden hangisi din değiştirmede son süreç kabul edilir?

Varlığını, hayatın anlamını ve toplumsal olayları sorgulama

Yeni dinî grup üyeleri ile yoğun iletişime geçme

Yeni dinî grup dışındaki kişilerle iletişimi azaltma

Farklı dinler arasında karşılaştırmalar yapma

Açıklama:

Yeni dinî grup üyeleri ile yoğun iletişime geçme, yeni bir gruba ve kimliğe sahip olma bağlamında, din değiştirme sürecinde son süreç olarak kabul edilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Din değiştirme sürecine bağlı olarak din değiştirme tipleri tanımlanmıştır. Kritik etme, sorgulama ve değerlendirme özelliğinin hakim olduğu tip aşağıdakilerden hangisidir?

Entellektüel tip

Deneysel tip

Duygusal tip

Mistik tip

Yeniden uyanış tipi

Açıklama:

Kritik etme, sorgulama ve değerlendirme özelliği Entellektüel tipe özgüdür.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Din değiştirme sürecine bağlı olarak din değiştirme tipleri tanımlanmıştır. Ibadetlere katılarak yeni dini denemeyi tercih eden tip aşağıdakilerden hangisidir?

Yeniden uyanış tipi

Entellektüel tip

Deneysel tip

Duygusal tip

Mistik tip

Açıklama:

İbadetlere katılarak yeni dini denemeyi tercih eden tip isminden de tahmin edilebileceği gibi deneysel tiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

I. Hayata umutla bakmaya başlamak
II. Namaz kılmaya, oruç tutmaya başlamak
III. Domuz eti yemeye başlamak
IV. Sosyal baskı hissetmek
V. Kendini farklı bir kimlikle tanımlamak
Dinî değişim yaşayan kişinin inançlarında, değerlerinde, hedeflerinde, tutum ve davranışlarında, kimlik ve kişiliğinde önemli değişiklikler olmaktadır. Yukarıdakilerden hangisi dini değişimin sonuçlarına örnek gösterilebilir?

I, II, III, IV, V

II, III, IV, V

I, II, IV, V

I, II, III, V

I, II, III, IV

Açıklama:

Seçeneklerde sunulanların tamamı dini değişimin olası sonuçları arasındadır.
I, II, III, IV, V

Doğru Cevap: A

Soru 7

Din değiştirenlerin bir kısmı din değiştirmeden önce, yeni girdikleri dinin ibadetlerini kısmen uyguladıklarını belirtmiştir. Bu durum dini değişimin sonuçlarının öncelikle aşağıdaklerden hangisinde gözlendiğini gösterir?

Tutum

Davranış

Duygu

İnanç

Kişilik

Açıklama:

İbadetin uygulanması değişimin davranışta başladığının göstergesi kabul edilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi dini değişimin duygusal güdülerindendir?

Travmatik ve gerilimli olaylar yaşama

İçinde bulunduğu başka dine bağlı kişilerden oluşan bir gruptan etkilenme

Başka bir dine bağlı bir kimse ile evlenme

Başka bir dine bağlı kişilerin olumlu davranışları

Ekonomik mahrumiyet

Açıklama:

Dinî değişimin motivlerini açıklayabileceksiniz.
A şıkkında geçen travmatik ve gerilimli olaylar yaşama din değiştirmede etkili olan duygusal güdüler içinde yer alır. geri kalan şıkların tamamı ise din değiştirmede etkili olan sosyo-kültürel güdülerdendir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Tövbenin birey üzerindeki en önemli psikolojik yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

Günahkârlık ve suçluluk duygusunu artırması

İç huzura neden olması

Kendini değersiz hissetme duygusunu tetiklemesi

Sosyalleşmesini sağlaması

Yabancılaşma hissini güçlendirmesi

Açıklama:

Detaylar için "Tövbe, Dine Dönüş ve Din Değiştirme Kavramları" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde tövbenin psikolojik sonuçları açıklanırken, "Tövbe kişide bir iç huzuru oluşturur, onun ümitsizliğe düşmesine engel olur" ifadesi kullanılmıştır. Bu cümle, tövbenin birey üzerindeki en önemli psikolojik etkisini doğrudan belirtmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

İslam geleneğinde, başka bir dinden İslam Dini'ne girme olayı için kullanılan kavram ………………………'dır.

irtidat

tefekkür

takva

tövbe

ihtida

Açıklama:

Detaylar için "Tövbe, Dine Dönüş ve Din Değiştirme Kavramları" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, "İslam geleneğinde başka bir dinden İslam Dini'ne girme ihtida ve İslam Dini'ni terk ederek, bir başka dine geçiş yapma olayı için de irtidat kavramları kullanılır" ifadesi açıkça geçmektedir. Bu bağlamda, boşluğa gelmesi gereken kavram "ihtida"dır.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Haçlı Seferleri sırasında, Rum tüccarlarının yüksek ücretler talep etmesi ve haince davranışlarına karşılık, Türklerin hasta ve yaralı Haçlılara cömertçe yardım etmesi sonucunda, birçok Haçlı kendi isteğiyle İslam'ı kabul etmiştir. Bu tarihi olay, din değiştirmenin hangi güdüsüne örnek teşkil etmektedir?

Zihinsel tatmin arayışı

Suçluluk ve günahkârlık duygusu

Travmatik olaylar yaşama

Başka dine bağlı kişilerin olumlu davranışları

Ekonomik mahrumiyet

Açıklama:

Detaylar için " Başka Dine Bağlı Kişilerin Olumlu Davranışları" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde bu olay, "Başka Dine Bağlı Kişilerin Olumlu Davranışları" başlığı altında, din değiştirmenin bir sosyo-kültürel güdüsü olarak anlatılmaktadır. Olayın sonunda, "Aynı dinden olmayanların bu koruyucu muameleleri ile dindaşları olan Rumların hareketleri öyle bir karşılaştırma vesilesi oldu ki, bunlardan pek çoğu kendi istekleri ile kendilerini kurtaran Müslümanların dinini kabul ettiler" şeklinde belirtilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdaki ifadelerden hangileri din değiştirmenin duygusal güdüleri arasında yer alır?

İletişim problemleri yaşama
Hayatın anlamını sorgulama
Alkol ve uyuşturucu kullanımı
Kendi dininin esasları hakkında şüphe duyma

I ve II

I ve III

I, III ve IV

II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Detaylar için " Duygusal Güdüler" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, din değiştirenlerde yaşanan problemlerin "duygusal güdüler" başlığı altında listelendiği görülmektedir. Bu problemler arasında "İletişim problemleri: Evlilik, aile içi ilişkiler ve çocuk yetiştirmedeki sıkıntılar" ve "Kişilik ve karaktere bağlı problemler: Alkol ve uyuşturucu kullanımı” yer almaktadır. Hayatın anlamını sorgulama ve kendi dininin esasları hakkında şüphe duyma ise "Zihinsel Güdüler" başlığı altında ele alınmıştır. Bu nedenle doğru seçenek I ve III'ü içeren B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

"Entellektüel" din değiştirme tipinin en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Yoğun bir duygusal tecrübe yaşama

Sosyal baskı ve zorlama sonucunda din değiştirme

Kritik etme, sorgulama ve değerlendirme özelliği gösterme

Yeni dini "deneme" amaçlı bir yaklaşım sergileme

Ekonomik çıkarların ön planda olması

Açıklama:

Detaylar için "Din Değiştirme Tipleri" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde "Din Değiştirme Tipleri" başlığı altında, "Entellektüel tip, kendi dinini ve diğer dinleri araştırarak, ilahi kitabı ve dinle ilgili diğer kitapları okuyarak din değiştirir" denilmektedir. Devamında ise, "Bu tiplerde kritik etme, sorgulama ve değerlendirme özelliği hâkimdir" ifadesi yer almaktadır. Bu nedenle doğru seçenek C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdaki din değiştirme güdüleri ile örneklerini eşleştirin.

Zihinsel güdü
Duygusal güdü
Sosyo-kültürel güdü

Hayatın anlamsız ve değersiz olduğunu hissetme
Başka dine mensup kişilerle evlenme
Yakın birini kaybetme sonrası iç sıkıntısı yaşama

I-c, II-b, III-a

I-b, II-a, III-c

I-a, II-c, III-b

I-a, II-b, III-c

I-c, II-a, III-b

Açıklama:

Detaylar için "Dini Değişimin Güdüleri" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde "Anlam Boşluğu, Amaçsızlık ve Anlam Arayışı" başlığı, "Zihinsel Güdüler"in altında yer almaktadır. "Travmatik, Gerilimli Olaylar Yaşama" ve "Suçluluk ve Günahkârlık Duygusu" ise "Duygusal Güdüler" başlığı altındadır. Son olarak, "Başka Dine Bağlı Bir Kimse ile Evlenme" başlığı da "Sosyo-Kültürel Güdüler" altında açıklanmaktadır. Buna göre, I-a, II-c, III-b eşleşmesi doğrudur.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Metne göre, Türkiye'de İslam'dan Hıristiyanlığa dönen gençlerle ilgili yapılan araştırmaların sonuçları ışığında, din değiştirmede en etkili faktörler aşağıdakilerden hangisidir?

Sadece entelektüel tatmin arayışı

Sosyal statü kazanma arzusu

Ekonomik ve duygusal faktörler

Zorlama ve sosyal baskı

Aile içi problemler ve ebeveyn yoksunluğu

Açıklama:

Detaylar için "Dini Değişimin Güdüleri" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, Türkiye'de yapılan araştırmalara değinilirken, "Türkiye'deki İslamdan Hiristiyanlığa dönenler üzerinde yapılan araştırmalar ekonomik ve duygusal faktörlerin daha çok etkili olduğunu göstermektedir" ifadesi geçmektedir. Bu bilgi, doğru cevabın C seçeneği olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Esra, bir süredir kendi dini inançları hakkında huzursuzluk ve şüpheler duymaktadır. İnternette araştırma yaparken, bir dinin kendisine daha mantıklı geldiğini fark eder ve bu dinin mensuplarından oluşan bir çevrede yeni arkadaşlar edinir. Bu yeni arkadaşlıklar sayesinde eski çevresinden giderek uzaklaşır ve sonunda yeni dine katılmaya karar verir.
Bu senaryo, metinde bahsedilen din değiştirme sürecinin hangi aşamalarını yansıtmaktadır?

Gerginlik hissetme
Dini bir problemi çözme bakış açısına sahip olma
Yeni dini grup dışındaki kişilerle iletişimi azaltma
Yeni dinî grup üyeleri ile yoğun iletişime geçme

I ve II

II, III ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Detaylar için "Din Değiştirme Süreci" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, din değiştirme sürecinin yedi aşaması sıralanmıştır. Senaryodaki Esra, "huzursuzluk ve şüpheler" duymasıyla gerginlik hissetme aşamasındadır. İnternette araştırma yapması, dini bir problemi çözme bakış açısına sahip olduğunu gösterir. Yeni arkadaşlıklar edinmesi ve eski çevresinden uzaklaşması ise "Yeni dinî grup dışındaki kişilerle iletişimi azaltma" aşamasına denk gelir. En sonunda yeni dine katılması, "Yeni dinî grup üyeleri ile yoğun iletişime geçme" aşamasıdır. Bu nedenle tüm aşamalar senaryoda yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Metne göre, sadece evlenmek amacıyla din değiştiren bir bireyde, sonradan ortaya çıkabilecek en muhtemel psikolojik durum aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni dininde derin bir inanç geliştirme

Önceki dinine karşı nefret duyma

Gerginlik ve huzursuzluk hissetme

Sosyal çevresinde büyük bir saygınlık kazanma

Ekonomik durumunda önemli bir iyileşme

Açıklama:

Detaylar için "Dini Değişimin Güdüleri" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metnin "Başka Dine Bağlı Bir Kimse ile Evlenme" bölümünde, evlilik nedeniyle din değiştiren bir kişinin durumu ele alınmaktadır. Bir örnekle açıklanan bu durumda, bireyin "Hıristiyanlığı kabul ettikten sonra kendi kendime vicdan azabı duymaya başladım. Bir ara bunalım bile geçirdim" ifadesi geçmektedir. Metin genel olarak, bu durumun "büyük bir gerginlik ve huzursuzluk" yaratacağını belirtir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Gazali'ye göre, tövbe üç boyutlu bir süreçtir: Bilme, pişmanlık ve ……………………….

davranış

itiraf

gereğini yerine getirme

tefekkür

af dileme

Açıklama:

Detaylar için "Tövbe, Dine Dönüş ve Din Değiştirme Kavramları" başlığında yer alan bilgilere bakabilirsiniz.
Metinde, tövbenin Gazali'ye göre üç boyutu şöyle sıralanmıştır: "Birincisi bilme, ikincisi pişmanlık, üçüncüsü gereğini yerine getirmedir". Boşluğa gelmesi gereken ifade "gereğini yerine getirme"dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Tövbe ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Yaratıcıya verilen bir söz gibi düşünülemez

Dinen olumlu bir değişim arzusunu yansıtır

Bir çeşit din değişimidir

Üç boyutlu bir süreçtir

Günahkarlık gerilimi ve suçluluk duygusunu önler

Açıklama:

Tövbe yaratıcıya verilen bir sözdür aslında. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Ölüm ve ölüm sonrası hayat üzerinde düşünen ve bunlara tatmin edici bir cevap bulamayan birisinin yaşaması beklenen dini değişimin temel güdüsü aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanların eşitliğine dayalı esasları sorgulama

Çeşitli etkilerle İnançlarını ve bulunduğu dinin esaslarını yeniden gözden geçirme

Travmatik, gerilimli olaylar yaşama

Zihinsel tatmin arama

Suçluluk ve günahkarlık duygusu

Açıklama:

İnsan düşünen, değerlendiren, sorgulayan bir varlıktır. Zaman zaman kendi varoluşu, hayatın anlamı, ölüm ve ölüm sonrası hayat üzerinde düşünür ve bunlara tatmin edici açıklamalar bulmaya çalışır. Yeterli açıklamalar bulamadığı zaman ise bir iç huzursuzluğu, gerginlik yaşar. Din değiştiren birçok kişideki en temel psikolojik elemanın gerginlik olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

“İslam Dini’ ne ilk yakınlığım 16-17 yaşlarında başlar . Doğu memleketlerinden gelen Müslümanlar ve onların liderleri, konferanslar, konuşmalar düzenler, İslam Dini hakkında bilgi verirlerdi. İslam’ın tek Hak din olduğunu, ilim ve akla önem verdiğini, bütün dünya insanlarını kardeş ve eşit kabul ettiğini, herkes için fikir ve inanç hürriyetini tanıdığını söylerlerdi. Bu hususlarda Kur’an’ı kerim’den ayetler okuyarak İslam Dini’nin esaslarını açıklarlardı. Yaradılışta bütün insanların eşit olduğunu, hiçbir ırkın diğer ırklar üzerinde herhangi bir üstünlüğü bulunmadığını söylerlerdi. Bu Müslümanların söylediklerine karşı içimde bir yakınlık hissettim. Onlara çok ısındım. Kendilerine karşı derin bir sevgi duydum.” diyen birisinin İslama karşı bir yakınlık hissetmesinin temel sebebi hangi güdülerdir?

Duyusal güdüler

Sosyo-Kültürel güdüler

Ekonomik güdüler

Zihinsel güdüler

İletişimsel güdüler

Açıklama:

Zihinsel güdüler dinle, dinî esas ve uygulamalarla ilgili şüphe, tereddüt ve tatminsizliklerin bireyde oluşturduğu dinî yönelişlerdir. Yukarıda söylenen ifadede de etkilenilen esas konu İslamın insanların eşitliğine vurgusudur. Kişinin eşitsizlikten yaşadığı tatminsizliğe bir cevap olarak karşısına çıkmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

Aşağıdaki din değişim sebeplerinden hangisinin sosyo-kültürel güdülerden kaynaklandığı savunulabilir?

Suçluluk ve günahkarlık duygusu

Travmatik, gerilimli olaylar yaşama

Anlam boşluğu, amaçsızlık ve anlam arayışı

Başka dine bağlı bir kimse ile evlenme

İnsanların eşitliğine dayalı esasları sorgulama

Açıklama:

Başka dine mensup biriyle evlenme sosyo-kültürel bir din değişim sebebidir. Diğer şıklar zihinsel ve duygusal güdülerden oluşmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

I. Ekonomik faktörler
II. Duygusal faktörler
III. Zihinsel faktörler
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye'de İslam'dan Hıristiyanlığa dönen insanların güdüleri olarak gösterilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I,II,III

Açıklama:

Türkiye’deki İslam’dan Hiristiyanlığa dönenler üzerinde yapılan araştırmalar ekonomik ve duygusal faktörlerin daha çok etkili olduğunu göstermektedir. Maddi çıkar sağlama önemli bir etken olarak belirmektedir. Misyonerler tarafından özellikle genç sempatizanları etkilemek amacıyla sevgi, dostluk, ilgi, kabul görme, günah-kurtuluş, mükâfat-ceza gibi duygu ağırlıklı söylemler, ekonomik yardım ve destekler önemli oranda kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Din değiştirme sürecinde aşağıdakilerden hangisi insanın dünyadaki varlığını, hayatın anlamını ve çeşitli toplumsal olayları sorgulayarak başlayan bu süreçte problemine çözüm yolları ortaya koyduğu aşamadır?

Etkin bağ oluşturma

Kritik eşik

Arayış içinde olma

Gerginlik hissetme

Dini bir problemi çözme bakış açısına sahip olma

Açıklama:

Dinî bir problemi çözme bakış açısına sahip olma: İnsanın dünyadaki varlığını, hayatın anlamını ve çeşitli toplumsal olayları sorgulayarak başlayan bu süreçte birey problemine çözüm yolları ortaya koyar.

Doğru Cevap: E

Soru 25

"Tercih edeceği dinin mensuplarına karşı duyulan özel sevgi ve hoşnutluk söz konusudur. Bulunduğu dine ve yeni girdiği dine mensup kişilerin davranışlarının, sıcaklığının etkisi ön plana geçer." Tanımı verilen bu din değiştirme tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Deneysel tip

Yeniden uyanış tipi

Duygusal tip

Mistik tip

Entellektüel tip

Açıklama:

Duygusal tipte, tercih edeceği dinin mensuplarına karşı duyulan özel sevgi ve hoşnutluk söz konusudur. Bulunduğu dine ve yeni girdiği dine mensup kişilerin davranışlarının, sıcaklığının etkisi ön plana geçer.

Doğru Cevap: C

Soru 26

Din değiştirme tipleri arasında entellektüel tip ile ilgili aşağıdakileren hangisi doğrudur?

Kendini etkileyen doğaüstü bir tecrübe yaşamıştır.

Yeni dini ilk başta denemek ister.

Daha önce yaşadığı olaylarla ilgili yaşadığı duygular ön plandadır.

Sosyal baskı ve zorlamaya maruz kalmış olabilir.

Kritik etme, sorgulama ve değerlendirme özelliği vardır.

Açıklama:

Entellektüel tip, kendi dinini ve diğer dinleri araştırarak, ilahi kitabı ve dinle ilgili diğer kitapları okuyarak din değiştirir. Bu tiplerde kritik etme, sorgulama ve değerlendirme özelliği hâkimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi din değişiminin bir sonucu olarak gösterilemez?

Bireyin hayata yüklediği anlamın değişmesi

Önceki arkadaşlıklarında herhangi bir bozulma olmaz.

Aile içinde bazı olumsuzluklar yaşanabilir.

Toplumdan bir baskı gelmesi olasıdır.

Kişi hayatla baş edecek gücü kendinde bulmaya başlar.

Açıklama:

Önceki arkadaşlıklarda kuşkusuz kopmalar olmaktadır. Örneğin, birey Müslüman olmuşsa, artık arkadaşlarıyla içki içmeye gitmez oluyor. Böylece onlarla ilişkileri doğal olarak zayıflıyor. İçinde bulunduğu ortama, gruba göre yeni arkadaşlıklar ediniyor. Bu şekilde zamanla yeni dinî ve kültürel kimliğine bağlı olarak çevresi de belli oranda değişmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

..........kelime olarak dönmek, vazgeçmek anlamına gelmektedir. Dindeki anlamı ise, bireyin dince uygun görülmeyen bir davranıştan geri dönmesi, vazgeçmesi ve bir daha o davranışı yapmayacağına dair söz vermesi demektir.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Tövbe

Günah

İbadet

Ezan

Namaz

Açıklama:

Tövbe, kelime olarak dönmek, vazgeçmek anlamına gelmektedir. Dindeki anlamı ise, bireyin dince uygun görülmeyen bir davranıştan geri dönmesi, vazgeçmesi ve bir daha o davranışı yapmayacağına dair söz vermesi demektir. doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Bir dinden başka bir dine dönmek anlamına gelen ve bireyin bir dine olan inanç ve bağlılığının başka bir dine geçiş yapması anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Budizm

Taoizm

İnanç özgürlüğü

Ateizm

Din değiştirme

Açıklama:

Din değiştirme bir dinden başka bir dine dönmek demektir. Bireyin bir dine olan inanç ve bağlılığının başka bir dine geçiş yapması anlamına gelmektedir. İslam geleneğinde başka bir dinden İslam Dini’ne girme ihtida ve İslam Dini’ni terk ederek, bir başka dine geçiş yapma olayı için de irtidat
kavramları kullanılır. cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Batı’daki Yeni Dini Hareketleri inceleyerek bir din değiştirme süreç modeli geliştiren bazı araştırmacılara göre din değiştirmede kaç süreç vardır?

Açıklama:

Batı’daki Yeni Dini Hareketleri inceleyerek bir din değiştirme süreç modeli geliştiren bazı araştırmacılara göre din değiştirmede yedi süreç söz konusudur. doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi din değiştirme süreçlerinden biridir?

Güven kaybı

İnancını yitirme

Arayış içinde olma

Tanrı inancını yitirme

Ölüme olan bakış açısı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıdakilerden hangi tanım din değiştirme süreçlerinden "kritik eşiğin" tanımıdır?

İlk üç evrede yaşanan olayların, kişinin hayatındaki önemli dönüm noktaları ile kesiştiği anlarda (iş değişikliği, okul değişikliği, evlilik, yer değişikliği vb.), hayatının bir dönemeç noktasında gireceği
dine rastlar.

Bireyin kendi dinine yabancılaşma sürecinde, gireceği dine bağlı olan kişilerle aralarında etkin, duygusal bağ oluşur.

Bu aşamada din değiştiren bireyin yeni girdiği dinin üyeleri ile yoğun bir biçimde iletişim halinde olması, dini faaliyetlere katılmasıdır.

Birey kendi dininde yaşadığı problemlere çözüm bulamadığı takdirde farklı dinler bazında yeni bir arayış içine girdikten sonra üçüncü evre ortaya çıkmakta ve bu tip kişiler kendilerini “dinî arayış içerisinde olan” şeklinde tanımlamaktadır.

İnsanın hiçbir davranışı gerilimlerden, engellemelerden ve gelgitlerden tam anlamıyla bağımsız değildir. Bu nedenle din değiştirmede (hepsinde olmasa da) ilk aşama gerilim hissetme
aşamasıdır.

Açıklama:

Batı’daki Yeni Dini Hareketleri inceleyerek bir din değiştirme süreç
modeli geliştiren bazı araştırmacılara göre din değiştirmede şu yedi süreç söz
konusudur:
1. Gerginlik hissetme: İnsanın hiçbir davranışı gerilimlerden,
engellemelerden ve gelgitlerden tam anlamıyla bağımsız değildir. Bu
nedenle din değiştirmede (hepsinde olmasa da) ilk aşama gerilim hissetme
aşamasıdır.
2. Dinî bir problemi çözme bakış açısına sahip olma: İnsanın dünyadaki
varlığını, hayatın anlamını ve çeşitli toplumsal olayları sorgulayarak
başlayan bu süreçte birey problemine çözüm yolları ortaya koyar.
3. Arayış içinde olma: Birey kendi dininde yaşadığı problemlere çözüm
bulamadığı takdirde farklı dinler bazında yeni bir arayış içine girdikten
sonra üçüncü evre ortaya çıkmakta ve bu tip kişiler kendilerini “dinî
arayış içerisinde olan” şeklinde tanımlamaktadır.
4. Kritik eşik: İlk üç evrede yaşanan olayların, kişinin hayatındaki önemli
dönüm noktaları ile kesiştiği anlarda (iş değişikliği, okul değişikliği, evlilik, yer değişikliği vb.), hayatının bir dönemeç noktasında gireceği dine rastlar.
5. Etkin bağ oluşturma: Bireyin kendi dinine yabancılaşma sürecinde,
gireceği dine bağlı olan kişilerle aralarında etkin, duygusal bağ oluşur.
6. Yeni dinî grup dışındaki kişilerle iletişimi azaltma: Bireyin yeni bir grup
aidiyeti psikolojisi ile eski arkadaş grubuyla olan iletişiminin kesilmesini
veya azalmasını ifade etmektedir. Bu dönemde kişinin din değiştirmesi
sonucu eski sosyal çevresi ile bağlarının zayıflayacağı düşünülmektedir.
7. Yeni dinî grup üyeleri ile yoğun iletişime geçme: Bu aşamada din
değiştiren bireyin yeni girdiği dinin üyeleri ile yoğun bir biçimde iletişim
halinde olması, dini faaliyetlere katılmasıdır.
doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Lofland ve Skonovd din değiştirme ve dindarlaşma üzerine yapılan araştırmaları değerlendirerek kaç tip belirlemişlerdir?

Açıklama:

Din değiştirme sürecinde olduğu gibi din değiştirenlerin yapılarına ve din değiştirmelerinde etkili olan güdülere göre din değiştirme tiplerinden söz etmek mümkündür. Lofland ve Skonovd din değiştirme ve dindarlaşma üzerine yapılan araştırmaları değerlendirerek altı tip belirlemişlerdir. Bunlar; Entellektüel, mistik, deneysel, duygusal, yeniden uyanış ve cebrî (zorlama) tiplerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Bu tipte kişinin tercih edeceği dinin mensuplarına karşı duyulan özel sevgi ve hoşnutluk söz konusudur. Bulunduğu dine ve yeni girdiği dine mensup kişilerin davranışlarının, sıcaklığının etkisi ön plana geçer
Yukarıdaki tanımın yapıldığı tip aşağıdakilerden hangisidir?

Duygusal tip

Yeniden uyanış tipi

Cebri

Deneysel tip

Mistik tip

Açıklama:

Duygusal tipte, tercih edeceği dinin mensuplarına karşı duyulan özel sevgi ve hoşnutluk söz konusudur. Bulunduğu dine ve yeni girdiği dine mensup kişilerin davranışlarının, sıcaklığının etkisi ön plana geçer. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Din değiştirme süreci kaç aşamadan geçmektedir?

Açıklama:

Farklı bireysel süreçleri bir tarafa koyarak, bizim kendi araştırmamız sonunda belirledimiz, genel bir din değiştirme sürecinin şu dört aşamadan geçtiği görülmektedir: (1) Bireyin bulunduğu dine olan inanç ve bağlılığı, bir takım uzaklaştırıcı etkiler nedeniyle zayıflar ve bu soğutucu etkiler bilinçaltına itilir. (2) Bulunduğu dinden uzaklaşmasına neden olan konuların, başka bir dinde, kendisini tatmin edecek içerikte var olduğunun öğrenilmesiyle bu dine karşı ilgi duyulur. (3) Bilinçaltına yerleşen uzaklaştırıcı etkiler, bilinç alanına çıkarak yeni dine karşı duyulan ilgi ve eğilimler ile birleşir ve din değiştirmeye karşı olan direnişlerle çatışma başlar. Bu devre huzursuzluğun en çok görüldüğü devredir. (4) Çatışmanın yeni din lehine sonuçlanmasıyla gerginlikten kurtulunur ve din değiştirme
kararı verilir. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Din Psikolojisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 2

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Ünite 3

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler