Uluslararası İktisat Teorisi - İktisat

Ünite 1

Soru 1

Ülkeler neden dış ticaret yaparlar, yani dış ticaretin kapalı ekonomiye göre ülkelere sağladığı yararlar nelerdir?
Bir ülke dış ticaretinin bileşimi nasıl açıklanabilir; başka bir deyişle bir ülkenin hangi malları ihraç, hangilerini ithal edeceği neye göre belirlenir?
Dış ticarette göreceli fiyatlar ya da dış ticaret hadleri nasıl oluşmaktadır?

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Uluslararası Ticaret Teorisi'nin yanıtlamak zorunda olduğu sorulardandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uluslararası Ticaret Teorisi’nin yanıtlamak zorunda olduğu üç ana soru şunlardan oluşmaktadır:
• Ülkeler neden dış ticaret yaparlar, yani dış ticaretin kapalı ekonomiye göre ülkelere sağladığı yararlar nelerdir?
• Bir ülke dış ticaretinin bileşimi nasıl açıklanabilir; başka bir deyişle bir ülkenin hangi malları ihraç, hangilerini ithal edeceği neye göre belirlenir?
• Dış ticarette göreceli fiyatlar ya da dış ticaret hadleri nasıl oluşmaktadır?

Doğru Cevap: E

Ricardo modelinin emek-değer teorisine dayanması
Ricardo ülkeler arasında iş gücü verimindeki farklılığın nedenlerini ortaya koyması
Ricardo’ya göre, iş gücü ülke içinde tam hareketli, ülkeler arasında ise tam hareketsiz olması

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Ricardo modelindeki önemli aksaklıklar arasında sayılmaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ricardo modelindeki bazı önemli aksaklıklar
şunlardır:

Ricardo modeli emek-değer teorisine dayanır.
Ricardo ülkeler arasında iş gücü verimindeki farklılığın nedenlerini de açıklamış değildir.
Ricardo’ya göre, iş gücü ülke içinde tam hareketli, ülkeler arasında ise tam hareketsizdir.
Ricardo teorisi bir arz teorisidir.
Ricardo modeli sabit maliyetlere ve tam uzmanlaşmaya dayanır.
Ricardo modeli statik bir modeldir.
Üretim aşamalarına göre uzmanlaşma.

Doğru Cevap: D

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticaret teorisinin yanıtlamak zorunda olduğu ana sorulardan biridir?

Dış ticaret hadleri nasıl oluşur?

Dış ticaret kısıtlamaları nelerdir?

Gümrük tarifeleri gerekli mi?

Dış ticarete hangi müdahale uygulanmalı?

İhracatın teşvikine başvurulmalı mı?

Açıklama:

ULUSLARARASI TİCARET TEORİSİNİN KAPSAMI
Uluslararası Ticaret Teorisi’nin yanıtlamak zorunda olduğu üç ana soru şunlardan oluşmaktadır:

Ülkeler neden dış ticaret yaparlar, yani dış ticaretin kapalı ekonomiye göre ülkelere sağladığı yararlar nelerdir?
Bir ülke dış ticaretinin bileşimi nasıl açıklanabilir; başka bir deyişle bir ülkenin hangi malları ihraç, hangilerini ithal edeceği neye göre belirlenir?
Dış ticarette göreceli fiyatlar ya da dış ticaret hadleri nasıl oluşmaktadır?

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Adam Smith’in dış ticaret konusundaki görüşlerinden biridir?

Güçlü bir ordu ve donanma gerekli görülür.

Altın ve değerli madenler servetin kaynağıdır.

Mamul mal ithalatı kısıtlanması öngörülür.

Yoğun devlet müdahalesine dayanır.

Toplam dünya servetinin sabit olmadığı öngörülür.

Açıklama:

ULUSLARARASI TİCARET TEORİSİNİN DOĞUŞU
Smith’e göre, toplam dünya serveti sabit değildir. Dış ticaret, uluslararası uzmanlaşma ve iş bölümü doğurarak dünya kaynaklarının verimliliğini artırır, böylece dünya üretimi ve refahının yükselmesine yol açar.

Doğru Cevap: E

Soru 13

ürün 35 kişi
ürün 30 kişi
ürün 32 kişi
ürün 30 kişi
ürün 20 kişi

Yukarıda değişik ürünlerin üretim sürecinde kullanılan değişik emek miktarları yer almaktadır. Emek değer teorisine göre aşağıdaki ürünlerden hangisinin fiyatı en yüksek olur?

1. ürün

2. ürün

3. ürün

4. ürün

5. ürün

Açıklama:

ULUSLARARASI TİCARET TEORİSİ'NİN DOĞUŞU
Emek değer teorisine göre, üretimde göreceli olarak fazla emek kullanılmışsa malın maliyeti (fiyatı) yüksek, az miktarda emek kullanılmışsa düşük olur.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi’ne göre ülkeler arasında karlı dış ticaret için zorunlu koşul,………………………………….
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

Uluslararası uzmanlaşmanın olmasıdır.

Yurtiçi fiyatların birbirinden farklı olmasıdır.

Emek-değer teorisine dayanmasıdır.

İşgücünün ülkeler arasında hareketsiz olmasıdır.

Sabit maliyetlere dayanmasıdır.

Açıklama:

RİCARDO VE KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜK MODELİ
Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi’ne göre ülkeler arasında karlı dış ticaret için zorunlu koşul, yurtiçi fiyatların birbirinden farklı olmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 15

“Bir malın üretimi için üretiminden vazgeçilmesi gereken başka malların piyasa fiyatları ile değerini ifade eder.”
Yukarıdaki açıklama aşağıdakilerden hangisini en iyi tanımlamaktadır?

Fırsat maliyeti

Emek-değer teorisi

Statik teori

Klasik liberalizm

Görünmez el

Açıklama:

FIRSAT MALİYETİ İLE ANALİZ
Fırsat maliyeti, bir malın üretimi için üretiminden vazgeçilmesi gereken başka malların piyasa fiyatları ile değerini ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 16

1. İçbükey dönüşüm eğrisi
2. Dışbükey dönüşüm eğrisi
3. Düz doğru şeklinde dönüşüm eğrisi

X. Azalan maliyet koşulları altında üretim olanakları eğrisinin şekli
Y. Sabit maliyet koşulları altında üretim olanakları eğrisinin şekli
Z. Çoğalan maliyet koşulları altında üretim olanakları eğrisinin şekli

Yukarıda kavram ve tanımların doğru eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1-X, 2-Z, 3-Y

1.X, 2-Y, 3-Z

1-Y, 2-X, 3-Z

1-Z, 2-X, 3-Y

1-Y, 2-Z, 3-X

Açıklama:

ÜRETİM HACMİ İLE MALİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER
İçbükey dönüşüm eğrisi: Çoğalan maliyet koşulları altında üretim olanakları eğrisinin şekli.
Dışbükey dönüşüm eğrisi: Azalan maliyet koşulları altında üretim olanakları eğrisinin şekli.
Düz doğru şeklinde dönüşüm eğrisi: Sabit maliyet koşulları altında üretim olanakları eğrisinin şekli.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Sınırlı kaynak stoku ve veri teknoloji koşulları altında ülkenin iki maldan üretebileceği çeşitli mal bileşimlerini gösteren eğriye ne ad verilir?

Üretim olanakları eğrisi

Mutlak üstünlük eğrisi

Dış ticaret eğrisi

Maliyet eğrisi

Uzmanlaşma eğrisi

Açıklama:

ÜRETİM HACMİ İLE MALİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER
Sınırlı kaynak stoku ve veri teknoloji koşulları altında ülkenin iki maldan üretebileceği çeşitli mal bileşimlerini gösteren eğriye üretim olanakları eğrisi denir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi dışsal tasarruflara örnek teşkil etmektedir?

Endüstri dalı geliştikçe hammaddenin daha ucuza alınması

İşletmenin büyümesinin işçilerin işi yaparak öğrenmeleri

Üretimin genişlemesi ile uzmanlaşma kazanılması

Firmanın büyümesi ile gelişmiş yönetim bilgilerinin uygulanması

Üretim hacminin genişlemesinin yönetimde etkinliği arttırması

Açıklama:

ÜRETİM HACMİ İLE MALİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER
Dışsal ekonomiler bir işletmenin sırf kendi üretim hacminden değil, aynı zamanda onun bağlı olduğu endüstrinin bir bütün olarak genişlemesinden dolayı da ortaya çıkan etkilerdir. Örneğin yeni kurulan bir endüstri dalı geliştikçe ihtiyaç duyulan ham madde, ara malları, nitelikli insan gücü gibi faktörler daha kolay ve daha ucuz bir şekilde sağlanabilir ve bütün firmalar bundan yararlanırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Ricardo’nun Karşılaştırmalı Üstünlük Modelinin eksikliklerinden biridir?

Ekonomik insan

Bırakınız geçsinler

Görünmez el

Yoğun devlet müdahalesi

Faktörlerin tam hareketsizliği

Açıklama:

RİCARDO MODELİ’NDEKİ EKSİKLİKLER
Faktörlerin tam hareketsizliği: Ricardo modelinde üretim faktörlerinin ülke içinde tam hareketli, ülkeler arasında ise tam hareketsiz olduğu varsayılır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi 1930’larda ilk kez Fırsat maliyeti kavramını geliştirmiştir?

Gottfried Haberler

Adam Smith

Alfred Marshall

Jacob Viner

David Ricardo

Açıklama:

FIRSAT MALİYETİ İLE ANALİZ
Fırsat maliyeti kavramı kavramı ilk kez 1930’larda Gottfried Haberler tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Merkantilist görüşe göre, aşağıdakilerden hangisi ülkelerin ekonomik ve siyasal güçlerinin temelini oluşturur?

Ülkelerin yüz ölçüm büyüklüğü

Ülkelerin askeri gücü

Ülkelerin hazinesindeki altın stoku

Ülkelerin ödemeler bilançosunun dengede olması

Ülkelerin dış ticarette liberal bir politika izlemesi

Açıklama:

Bu soru Uluslararası Ticaret Teorisi'nin Doğuşu başlığı altındaki Merkantilizm konusundan hazırlanmıştır. Klasik Teori öncesi ülkelerin ekonomik felsefesinin kavranması amacıyla sorulmuştur.
Merkantilist felsefeye göre, dış ticaret politikasının temel amacı, hazinenin altın stokunu artırmaktır. Bu nedenle de ödemeler bilançosunun fazla vermesi gerekir. Merkantilistler altın ve değerli madenleri servetin kaynağı olarak görmüşlerdir. Bu nedenlede hazinelerindeki altın stoku aynı zamanda ekonomik ve siyasal güçün de temelini oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Aşağıdakilerden hangi Adan Smith'in Klasik Liberalizmine yön veren bazı görüşleri arasında yer almaz?

Dünya serveti sabittir

Bütün bireyler ekonomik çıkarlarına göre hareket ederler

Devlet kişilerin bireysel girişim haklarını kısıtlamamalıdır

Ekonomik hayatta düzen sağlayan bir görünmez el( Fiyat mekanizması) vardır

Devlet ekonomiye müdahale etmemelidir.

Açıklama:

Bu soru Klasik Liberalizm ve Uluslararası Ticaret konusundan hazırlanmış olup, A. Smith'in ekonomik hayatta geçerli olan düşüncesinin anlaşılması için hazırlanmıştır.
A. Smith'e göre dünya serveti sabit değildir. Sabit olduğu görüşü Merkantilistlere aittir. Smith'e göre dış ticaret uzmanlaşma ve iş bölümü doğurarak dünya kaynaklarının verimliliğini artırır. Böylece dünya üretimi ve refahın yüklemesi sağlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Kumaş(metre) Buğday (Kilogram)
İngiltere 60 20
Türkiye 20 40
Yukarıdaki tabloda birim zamanda İngiltere ve Türkiye’de üretilen kumaş ve buğday miktarı verilmiştir. Buna göre Türkiye'nin iç fiyatlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

1 birim kumaş: 1/2 birim buğday

1 birim kumaş: 1 birim buğday

1 birim kumaş: 2 birim buğday

1 birim kumaş 3 birim buğday

1 birim kumaş: 4 birim buğday

Açıklama:

Mutlak Üstünlük Teorisi başlığındaki konudan hazırlanan sorudaki amaç, ülkelerin üstünlüğünü belirleyen iç fiyat oranının nasıl hesaplandığını öğrenip, ülkelerin hangi malda uzmanlaşacağını belirlemeyi öğretmektir.
İngiltere'de iç fiyatlar, 1 birim kumaş: 1/3 birim buğdaydır. Yani buğday üretimi kumaşa göre 3 kat pahalıdır. Türkiye'de ise iç fiyatlar 1 birim kumaş 2 birim buğdaya eşittir. Yani, Türkiye'de kumaş fiyatı buğday fiyatının iki katıdır. Göreceli olarak bu maliyet yapısında İngiltere kumaşın, Türkiye ise buğdayın göreceli açısından daha ucuz olduğu anlaşılıyor.
İngiltere kumaşta, Türkiye buğday da mutlak üstünlüğe sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Mutlak ve Karşılaştırmalı Üstünlüklere göre, dış ticaretten tarafların sağlayacakları yararların ölçüsü aşağıdakilerden hangisine bağlıdır?

İç üretim maliyetlerine

Uluslararası fiyat oranına

Yurt içi fiyatlara

İş-gücünün niteliğine

Eksik uzmanlaşmaya

Açıklama:

Ricardo ve Karşılaştırmalı Üstünlükler Modeli konusundan hazırlanan bu sorudaki amaç ülkelerin iç fiyatları ile, dış ticarete açıkdıktan sonra oluşan uluslarası fitay oranı farkını hesaplamayı öğretmektir.Bu sayede dış ticaretin faydaları daha iyi anlaşılır.
Dış ticarette tarafların sağlayacakları yararların ölçüsü, uluslararası fiyat oranı tarafından belirlenir. Bunun miktarı tabiki talep koşullarının bilinmesi ile mümkündür. Ancak, dış ticaret kazançları ihraç malının daha yüksek dış ticaret fiyatı ile iç üretim maliyeti arasındaki farka eşit olur. Bu ise ülkelerin birbirlerinin malına olan talebin şiddeti ile belirlenir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Neo-Klasik iktisatçılar emek maliyeti yerine hangi kavramı koyarak Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisinin bu konudaki eksikliğini gidermişlerdir?

Ulaştırma maliyeti

Sabit maliyet

Ortalama maliyet

Fırsat maliyeti

Marjinal maliyet

Açıklama:

Bu soru Fırsat Maliyeti İle Analiz konusundan hazırlanmış olup, amacı Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisinin temel eksikliklerinden olan, emek-değer teorinin maliyetleri tek bir faktöre bağlamalarına yönelik eleştiriyi kavramanıza yöneliktir.
Neo Klasik iktisatçılar, emek maliyeti yerine tüm üretim faktörlerini kapsayan fırsat maliyeti kavramını koyarak Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisinin eksikliğini gidermişlerdir. Fırsat maliyeti kavramı ilk kez 1930'larda Gottfried Haberler tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi karşılaştırmalı üstünlük teorisine ait görüşlerden birisi değildir?

Mutlak üstünlükler karşılaştırmalı üstünlüklerin özel bir durumudur

Karşılaştırmalı üstünlüklerin gerçekleştiği durumda mutlak üstünlük de vardır

Uluslararası ticarette önemli olan üstünlüklerin derecesidir

Ülkeler karşılaştırmalı üstünlüğe sahip oldukları mallarda uzmanlaşmalıdır

Uluslararası ticaret mutlak üstünlüklere dayandırılmalıdır

Açıklama:

Ricardo ve karşılaştırmalı üstünlükler.
Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisine göre uluslararası ticareti mutlak üstünlüklere dayandırılmasına gerek yoktur. Çünkü mutlak üstünlükler, karşılaştırmalı üstünlüklerin özel bir durumudur. Mutlak üstünlüklerin gerçekleştiği durumlarda karşılaştırmalı üstünlükte vardır. Ama karşılaştırmalı üstünlük elde edilen her durumda mutlak üstünlük bulunmaya bilir. Bu nedenle uluslararası ticaretin temeli mutlak değil, karşılaştırmalı üstünlükler oluşturur.

Doğru Cevap: E

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisinde dış ticaret teorileri ortaya çıkış sıralarına göre doğru olarak sıralanmıştır

Faktör Donatımı, Karşılaştırmalı Üstünlükler, Mutlak Üstünlükler

Karşılaştırmalı Üstünlükler, Mutlak Üstünlükler, Faktör Donatımı

Faktör Donatımı, Mutlak Üstünlükler, Karşılaştırmalı Üstünlükler

Mutlak Üstünlükler, Faktör Donatımı, Karşılaştırmalı Üstünlükler

Mutlak Üstünlükler, Karşılaştırmalı Üstünlükler, Faktör Donatımı

Açıklama:

Uluslararası Ticaret Teorisinin Doğuşu
Dış ticaret teorileri Adam Smith'in Mutlak Üstünlükler Teorisiyle başlamış ve yaklaşık 40 yıl sonra David Ricardo'nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisiyle devam etmiş ve Özellikle Karşılaştırmalı Üstünlüklerin yurt içi fiyat farklılığının nedenlerini tatmin edici bir şekilde açıklayamadığı için Eli Heckscher ve Bertil Ohlin tarafından geliştirilen Faktör Donatımı Teorisiyle devam etmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 28

Sabit fırsat maliyetleri aşağıdaki durumlardan hangisinde ortaya çıkar?

Üretim faktörlerinin tam ikame olmaları

Üretim faktörlerinin heterojen olması

Üretim faktörlerinin sabit ölçek getirisine sahip olmaları

Üretim faktörlerinin tüm malların üretiminde aynı orada kullanılmaları

Üretim faktörlerinin aynı verimliliğe sahip olmaları

Açıklama:

Üretim Hacmi İle Maliyet Arasındaki İlişkiler
Sabit fırsat maliyetler, bir kesimde üretimi kısıp diğer kesime aktarılan kaynakların o kesimde üretime yaptığı katkıda bir değişmenin olmaması durumudur. Bunun nedeni ise, bir faktörün tüm birimlerinin aynı veya eş kalitede olması ve faktörlerin tüm malların üretiminde aynı sabit oranda kullanılması ile açıklanabilir. yani üretim faktörlerinin bir biri yerine tam ikame edilebilir olması gerekir ki, iki malın üretiminde sabit oranda kullanılmaları gerekir. Zaten üretimde sabit maliyetlerin ortaya çıkması için iki koşul gerekir, ilki üretim faktörlerinin bir birleri yerine tam ikamesi ve bütün faktörlerin homojen veya aynı kalitede olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin kalkınma için sanayileşmeyi zorunlu görmelerinin altında yatan etmenlerdendir?

Azalan fırsat maliyetlerinin sanayi kesiminde daha yaygın olması

İçsel ve dışsal ölçek ekonomilerinin sanayide tarımdan daha yaygın olması

Artan getiri oranının sanayi kesiminde daha fazla olması

Sanayi kesiminde çoğalan fırsat maliyetlerin yaygın olması

Sanayi kesiminde çoğalan maliyet yapısının geçerli olması

Açıklama:

Azalan Maliyetler ve Dış ticaret
Azalan maliyetler yada artan verimler olarak adlandırılan maliyet türünde dış ticarete açılınca ihraç malında tam uzmanlaşma sağlanır, bu şekilde üretim kaynakları bir alana yığılınca üretim maliyetleri sabit kalmaktan öte düşmektedir. Dolayısı ile ülke iç ve dış fiyatlar arasında giderek büyüyen olumlu farktan yararlanmaya daha istekli olurlar. Azalan maliyet ve artan verim koşullarının dış ticarette sağladığı bu olumlu durum içsel ve dışsal ölçek ekonomileri yaratmalarıdır ki, az gelişmiş ülkeler bu durumun (içsel ve dışsal ölçek ekonomilerinin doğması) tarımdan çok sanayide gerçekleşeceğini bildikleri için kalkınma için sanayileşmeyi zorunlu görürler.

Doğru Cevap: B

Soru 30

İçbükey dönüşüm eğrisi, aşağıdaki maliyet koşullarından hangisinde ortaya çıkmaktadır?

Sabit maliyetlerde

Azalan maliyetlerde

Sabit ve azalan maliyetlerde

Artan( Çoğalan ) maliyetlerde

Fırsat maliyetinde

Açıklama:

Çoğalan Maliyetler ile Dış Ticaret Analizi
Çoğalan maliyet koşulları altında dönüşüm (üretim imkanları) eğrisi orijine göre içbükey şeklindedir. Bunun nedeni kaynakların her malda aynı derecede etkin olmaması nedeniyle belirli bir malda uzmanlaşmaya gidilirken azalan verimler yasasınınoluşması kaçınılmazdır.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Ticaret Teorisinin başlıca amacını verir?

Ülkeler arasındaki mal ve hizmet alım satımlarının nedenlerini açıklamak

Bazı ülkelerin neden daha kalkınmış olduğunu açıklamak

Ülkeler arası ticaret hacmi farklılıklarını ortaya koymak

Ülkelerin bazı ürünlerde daha büyük piyasa payına sahip olması altında yatan sebepleri açıklamak

Bazı ülke vatandaşlarının alım gücü yüksekliğinin sebeplerini tartışmak

Açıklama:

Uluslararası Ticaret Teorisi’nin başlıca amacı da ülkeler arasındaki mal ve hizmet alım satımlarının nedenlerini açıklamaktır. Başka bir deyişle bu alanda yürütülen bilimsel çalışmalar asıl olarak söz konusu amaç doğrultusunda teoriler geliştirme çabasına yöneliktir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Adam Smith’e göre ‘Bir ülke karşı ülkeye göre hangi malları daha düşük maliyetle üretiyorsa, o malların üretiminde uzmanlaşmalı ve bunları ihraç ederek pahalıya üretebildiklerini dış ülkeden ithal etmelidir.’ Burada bahsedilen maliyet aşağıdakilerden hangisidir?

Sermaye

Emek

Para

Doğal kaynak

Fabrika

Açıklama:

Adam Smith serbest ticaret ve uluslararası uzmanlaşmanın yararlarını Mutlak Üstünlük Teorisi (Theory of Absolute Advantages) ile açıklar. Buna göre, bir ülke karşı ülkeye göre hangi malları daha düşük maliyetle üretiyorsa, o malların üretiminde uzmanlaşmalı ve bunları ihraç ederek pahalıya üretebildiklerini dış ülkeden ithal etmelidir. Burada maliyet kavramının yalnızca homojen bir faktör olan emeği içerdiğini tekrar hatırlatalım.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Mutlak üstünlük teorisine göre gelişmiş bir ülke bütün mallarda az gelişmiş bir başka ülkeden üstünse aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Gelişmiş ülke her şeyi az gelişmiş ülkeye satar.

Az gelişmiş ülke gelişmiş ülkenin sömürüsü olur.

Az gelişmiş ülkede gelişmiş ülkenin malları üretilir.

Gelişmiş ülke daha fazla gelişemez.

Gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasında ticaret yapılmaması gerekir.

Açıklama:

Mutlak Üstünlük Teorisi’nin, uluslararası ticaretin nedenini bilimsel olarak açıklamada önemli bir ilerleme olduğuna kuşku yoktur. Ancak bir ülke bütün mallarda diğerinden üstünse o takdirde bu ülkeler anasında ticaret yapılmaması gerekir. Bu da çok gerçek dışı değildir. Örneğin gelişmiş bir ülke bütün malları az gelişmiş bir ülkeden daha ucuza üretmekte olabilir. Bu durumda gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasında ticaret yapılmaması gerekirdi.

Doğru Cevap: E

Aşağıdakilerden hangisi fırsat maliyeti söz konusu olduğunda geçerli bir varsayımdır?

Fiyatlar maliyetlere eşittir.

Tüketici tam bilgiye sahiptir.

Kaynaklar tam çalışma düzeyindedir.

İşçi verimliliği en yüksek seviyededir.

Firmalar arası rekabet en yüksek seviyededir.

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi sabit maliyet (verim) koşulları altında üretim olanakları eğrisinin şeklini verir?

Dikey eksene paralel bir doğru

Önce artan daha sonra azalan bir eğri

Düz bir doğru

Negatif eğime sahip bir doğru

Pozitif eğime sahip bir doğru

Açıklama:

Sabit maliyet (verim) koşulları altında üretim olanakları eğrisi düz bir doğru şeklinde olur.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi ile Adam Smith Merkantilistlerin dış ticareti sınırlandırma ile ilgili görüşlerini çürütmüştür?

Toplam dünya serveti sabit değildir.

Altın rezervleri kısıtlıdır.

Ham madde ihracatı serbest olmalıdır.

Ticaret filoları geliştirilmelidir.

Özel imtiyazlı bazı firmalar ticaret iznine sahip olmalıdır.

Açıklama:

Daha önce açıklandığı gibi Adam Smith’den önce ekonomik hayatta geçerli düşünce akımı Merkantilizm’e dayanıyordu. Smith “Ulusların Zenginliği” adlı eserinde serbest ticaretin yararlarını göstererek Merkantilistler’in dış ticareti sınırlandırma konusundaki görüşlerini çürüttü. Böylece de uluslararası ticareti ilk kez bilimsel biçimde açıklamayı basardı. Smith’e göre, toplam dünya serveti sabit değildir. Dış ticaret, uluslararası uzmanlaşma ve iş bölümü doğurarak dünya kaynaklarının verimliliğini artırır, böylece dünya üretimi ve refahının yükselmesine yol açar. Bu görüş açısından karşılıklı ticaret yapan iki ülke uzmanlaşma ve serbest uluslararası değişim sonucunda daha yüksek üretim ve tüketim düzeylerine ulaşarak yaşam standartlarını birlikte artırırlar. Dolayısıyla Smith’e göre, Merkantilizmin uluslararası ticarette bir taraf kazanırken diğer tarafın kaybetmesi şeklindeki görüşü yanlıştır. Çünkü uluslararası ticaretten her iki taraf da kazançlı çıkar.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Uluslararası ticaret teorisinde analiz yaparken bir takım varsayımlarda bulunulur. Aşağıdakilerden hangisi bu varsayımlardan birisi değildir?

Analizlerde iki ülkeli ve iki mallı modeller kullanılır

Hükûmet kesiminin varolmadığı varsayılır.

Ticaret üzerinden herhangi bir kısıtlama olmadığı varsayılır.

Eksik rekabet piyasa koşullarının geçerli olduğu varsayılır.

Uluslararası taşıma giderlerinin bulunmadığı varsayılır.

Açıklama:

Uluslararası Ticaret Teorisi’nde de değinilen bu ilkeler doğrultusunda yapılan ve aşağıda daha ayrıntılı biçimde sıralanacak bir dizi varsayım vardır. Örneğin analizlerde iki ülkeli ve iki mallı modeller kullanılır. Hükûmet kesiminin varolmadığı dolayısıyla gümrük
tarifelerinin ve ticaret üzerinde öteki kısıtlamaların yer almadığı, mal ve faktör piyasalarında tam rekabet koşullarının geçerli olduğu, uluslararası taşıma giderlerinin bulunmadığı, vs. biçimde varsayımlardan hareket edilir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Uluslararası ticaretin ilk kez bilimsel bir yöntemle incelenmesini hangi iktisatçı yapmıştır?

Adam Smith

David Ricardo

Karl Marx

John Stuart Mill

Alfred Marshall

Açıklama:

Uluslararası ticaretin ilk kez bilimsel bir yöntemle incelenmesi Adam Smith’in 1776’da
yayımlanan ünlü eseri “Ulusların Zenginliği” ile başlar. Bu çalışma aynı zamanda Klasik
İktisat Ekolü’nün de temeli olarak kabul edilir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Merkantilist ekonomik görüşle aşağıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.Merkantilist felsefeye göre, dış ticaret politikasının temel amacı, hazinenin altın stokunu artırmaktır.
II.Merkantilizmde devletin ekonomi üzerindeki rolü son derece kısıtlıdır
III.Merkantilist doktrine göre birbiriyle ticaret yapan ülkelerin ikiside bu ticaretten kazançlı çıkmaktadır.

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Merkantilist felsefeye göre, dış ticaret politikasının temel amacı, hazinenin altın stokunu artırmaktır. Bunun için de ödemeler dengesinde fazlalıklar oluşturmak gerekir. Merkantilizm, yoğun devlet müdahaleciliğine dayanan bir doktrindir. Dış ödeme fazlası oluşturup altın stoklarını artırabilmek üzere, iç ve dış ekonomik faaliyetler üzerine yoğun devlet müdahaleciliğini zorunlu görürler. Merkantilist doktrine göre dünya serveti (altın ve değerli maden stoku) sabittir. O nedenle birbiriyle ticaret yapan ülkelerin çıkarları arasında daima bir çelişki vardır. Şöyleki ticaretten bir taraf kazançlı çıkarken diğer taraf aynı ölçüde bir zarara uğrar. Başka bir deyişle ticaretten tüm taraflar aynı anda kazanç elde edemez, bir tarafın sağladığı kazanç öbür tarafın uğradığı kayıp pahasına olur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Adam Smith’in uluslararası ticarete ilişkin yaklaşımına ne ad verilmektedir?

Emek-Değer teorisi

Mutlak Üstünlük Teorisi

Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi

Eksik uzmanlaşma

Yavru endüstriler

Açıklama:

Aşağıda Smith’in uluslararası ticarete ilişkin yaklaşımı “Mutlak Üstünlük Teorisi”
başlığı altında somut biçimde incelenecektir. Adam Smith serbest ticaret ve uluslararası uzmanlaşmanın yararlarını Mutlak Üstünlük Teorisi (eory of Absolute Advantages) ile açıklar. Buna göre, bir ülke karşı ülkeye göre hangi malları daha düşük maliyetle üretiyorsa, o malların üretiminde uzmanlaşmalı ve bunları ihraç ederek pahalıya üretebildiklerini dış ülkeden ithal etmelidir. Burada maliyet kavramının yalnızca homojen bir faktör olan emeği içerdiğini tekrar hatırlatalım. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Adam Smith’in dış ticaretle ilgili görüşlerinden hangisi doğru değildir?

Smith’e göre, toplam dünya serveti sabit değildir.

Dış ticaret, uluslararası uzmanlaşma ve iş bölümü doğurarak dünya kaynaklarının verimliliğini artırır,

karşılıklı ticaret yapan iki ülke daha yüksek üretim ve tüketim düzeylerine ulaşarak yaşam standartlarını birlikte artırırlar

Smith’in analizi yalnızca arz faktörlerine dayanır

Smith’in fikirleri yoğun devlet müdahaleciliğine dayanan bir doktrindir.

Açıklama:

Smith’e göre, toplam dünya serveti sabit değildir. Dış ticaret, uluslararası uzmanlaşma
ve iş bölümü doğurarak dünya kaynaklarının verimliliğini artırır, böylece dünya üretimi
ve refahının yükselmesine yol açar. Bu görüş açısından karşılıklı ticaret yapan iki ülke
uzmanlaşma ve serbest uluslararası değişim sonucunda daha yüksek üretim ve tüketim
düzeylerine ulaşarak yaşam standartlarını birlikte artırırlar. Dolayısıyla Smith’e göre, Merkatilizmin uluslararası ticarette bir taraf kazanırken diğer tarafın kaybetmesi şeklindeki görüşü yanlıştır. Çünkü uluslararası ticaretten her iki taraf da kazançlı çıkar. Smith’in açıklamalarına dayalı olan klasik analiz, uluslararası ticarette uzmanlaşma ve iş bölümünün yararları üzerinde durmaktadır. Bu analizler, ilerde belirtileceği gibi yalnızca arz faktörlerine dayandığı için aşırı basit ve eksik bulunabilir, ama klasik analizlerin, uluslararası ticaretin nedenleri konusundaki bilgilerimize çok önemli katkı sağladığı inkâr edilemez. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Ricardo modelinde uluslararası ticaretin nedenini nasıl açıklamaktadır?

İşgücünün serbestliğiyle

Maliyet farklılıklarıyla

İş gücünün uluslararası verim farklarıyla

Emek-değer teorisiyle

Tam uzmanlaşmayla

Açıklama:

İş gücü veriminde farklar: Ricardo modelinde uluslararası ticaretin nedeni iş gücünün
uluslararası verim farkları ile açıklanır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Ricardo'nun teorisiyle ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
I.Ricardo modeli emek-değer teorisine dayanır
II.Ricardo modeli sabit maliyetlere ve tam uzmanlaşmaya dayanır.
III.Ricardo modeli dinamik bir modeldir
IV.Ricardo teorisi bir talep teorisidir

I ve II

I ve III

III ve IV

I,II,III

I,II,IV

Açıklama:

Ricardo modeli emek-değer teorisine dayanır, Ricardo teorisi bir arz teorisidir: Bu modelde maliyet ve fiyat gibi kavramlar yalnızca arz ya da üretim koşulları tarafından belirlenir. Talep koşulları dikkate alınmış değildir. Oysa en temel bir İktisat kuralına göre fiyat arzla talep tarafından birlikte belirlenir.
Ricardo modeli sabit maliyetlere ve tam uzmanlaşmaya dayanır: Modelde yalnızca
sabit maliyetler durumu göz önüne alınmıştır. Bunun sonucu ise üretimde tam uzmanlaşmaya gidilmesi, yani kaynakların yalnızca ihraç malının üretiminde kullanılması, ithal
edilebilir mallar üretiminin ise sıfıra düşürülmesidir. Oysa gerçek hayatta ülkelerin ihraç
malları ile birlikte, bir miktar da ithalata rakip mal ürettiklerini görüyoruz. Yani ithalata
rakip malların üretimi genellikle sıfır olmamaktadır.
Ricardo modeli statik bir modeldir: Bu modelde zaman ve değişme faktörlerinin yeri
yoktur. Gerçek hayatın en temel özelliği ise sürekli bir değişim içinde olmasıdır.
Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Artan maliyet varsayımının sonucu genellikle ne ile sonuçlanmaktadır?

İçsel tasarruflar

Dışsal tasarruflar

Eksik uzmanlaşma

İşbirliği

Verimlilik azalışı

Açıklama:

Artan maliyet varsayımının sonucu genellikle eksik uzmanlaşmadır (incomplete specialization). Üretimdeki uzmanlaşmanın eksik kalmasının nedeni üretimdeki artış dolayısıyla içerdeki üretim maliyetlerinin (iç fiyatların) giderek artması ve bir noktada dünya fiyatlarına eşitlenmesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Azalan fırsat maliyetleri durumunda dönüşüm eğrisinin şekli nasıldır?

Dışbükey

İçbükey

Sabit

Azalan

Artan

Açıklama:

Dışbükey: Azalan fırsat maliyetleri durumunda dönüşüm eğrisinin şekli.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Sınırlı kaynak stoku ve veri teknoloji koşulları altında ülkenin iki maldan üretebileceği çeşitli mal bileşimlerini gösteren eğriye ne ad verilmektedir?

Malların fırsat maliyet eğrisi

Dışbükey dönüşüm eğrisi

İçbükey dönüşüm eğrisi

Marjinal dönüşüm haddi

Üretim olanakları eğrisi

Açıklama:

Üretim olanakları eğrisi: Sınırlı kaynak stoku ve veri teknoloji koşulları altında ülkenin iki maldan üretebileceği çeşitli mal bileşimlerini gösteren eğri (veya doğru). Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

XVI-XVIII. Yüzyıllar arasında, Klasik İktisat Ekolü’nden önce dünyada geçerli olan ve dünya servetlerini altın ve gümüş miktarı ile ölçen ekonomik ve siyasal doktrin aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik Liberalizm

Neoliberalizm

Merkantilizm

Sosyalizm

Faydacılık

Açıklama:

ULUSLARARASI TİCARET TEORİSİ’NİN DOĞUŞU
Klasik teoriden önceki ekonomik ve siyasal doktrin Merkantilizm idi. Bu düşünce akımı XVI. asırdan XVII. asır sonlarına kadar dünyada etkili olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Adam Smith’in kurucusu olduğu serbest ticarete, piyasa ekonomisine ve özgür girişimciliğe dayalı ekonomik sisteme ne ad verilir?

Klasik Liberalizm

Neoliberalizm

Merkantilizm

Sosyalizm

Faydacılık

Açıklama:

Klasik Liberalizm ve Uluslararası Ticaret
Adam Smith’in “Ulusların Zenginliği” adlı kitabındaki görüşler aynı zamanda Klasik Liberalizm ya da Klasik İktisat Ekolü’nün de doğuşunu temsil eder

Doğru Cevap: A

Soru 53

Adam Smith’in üzerinde durduğu “bırakınız geçsinler” neyi ifade eder?

Hükümet müdahalesini

Serbest girişimciliği

Devletin insanların özgür girişimlerini kısıtlamaması

Serbest dış ticareti

Teknolojik gelişmeyi

Açıklama:

Klasik Liberalizm ve Uluslararası Ticaret
Bırakınız geçsinler, klasik liberalizmin temel ilkelerinden birisidir ve devletin insanların özgür girişimlerini kısıtlamaması anlamına gelir

Doğru Cevap: C

Soru 54

Adam Smith’in uluslararası uzmanlaşma ve serbest ticaretin yararlarını açıklamak için geliştirdiği ve bir malı en ucuza üreten ülke o malı üretmeli ve ihraç etmelidir biçiminde ifade edilen teori aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak Üstünlük Teorisi

Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi

Emek-değer teorisi

Oyun Teorisi

Para Teorisi

Açıklama:

MUTLAK ÜSTÜNLÜK TEORİSİ
Adam Smith’in uluslararası uzmanlaşma ve serbest ticaretin yararlarını açıklamak için geliştirdiği ve bir malı en ucuza üreten ülke o malı üretmeli ve ihraç etmelidir biçiminde ifade edilen teori Mutlak Üstünlük Teorisidir

Doğru Cevap: A

Soru 55

Her ülke başkalarına göre karşılaştırmalı olarak ucuza ürettiği mallarda uzmanlaşmalı ve o malları ihraç etmelidir biçiminde ifade olunabilir teori aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak Üstünlük Teorisi

Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi

Emek-değer teorisi

Oyun Teorisi

Para Teorisi

Açıklama:

RİCARDO VE KARŞILAŞTIRMALI ÜSTÜNLÜK MODELİ
Her ülke başkalarına göre karşılaştırmalı olarak ucuza ürettiği mallarda uzmanlaşmalı ve o malları ihraç etmelidir biçiminde ifade olunabilir teori Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisidir

Doğru Cevap: B

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi Ricardo modelindeki bazı önemli aksaklıklardan birisi değildir?

Ricardo modeli emek-değer teorisine dayanır

Ricardo ülkeler arasında iş gücü verimindeki farklılığın nedenlerini de açıklamış değildir

Ricardo’ya göre, iş gücü ülke içinde tam hareketli, ülkeler arasında ise tam hareketsizdir

Ricardo modeli dinamik bir modeldir

Ricardo teorisi bir arz teorisidir

Açıklama:

RİCARDO MODELİ’NDEKİ EKSİKLİKLER
Ricardo modeli statik bir modeldir o yüzden Ricardo modelindeki bazı önemli aksaklıklardan birisi olarak gözükemez.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Sınırlı kaynak stoku ve veri teknoloji koşulları altında ülkenin iki maldan üretebileceği çeşitli mal bileşimlerini gösteren eğri (veya doğru) ne olarak adlandırılır?

Üretim olanakları eğrisi

Tüketim olanakları eğrisi

Marjinal tüketim eğrisi

Ortalama tüketim eğrisi

Üretimin tüketime oranı eğrisi

Açıklama:

Dönüşüm Eğrileri
Sınırlı kaynak stoku ve veri teknoloji koşulları altında ülkenin iki maldan üretebileceği çeşitli mal bileşimlerini gösteren eğri (veya doğru) Üretim olanakları eğrisi olarak adlandırılır

Doğru Cevap: A

Soru 58

Çoğalan maliyet koşulları altında üretim olanakları eğrisinin şekli aşağıdakilerden hangisidir?

İçbükey dönüşüm eğrisi

Dışbükey dönüşüm eğrisi

Sabit dönüşüm eğrisi

Tam esnek dönüşüm eğrisi

Parabolik dönüşüm eğrisi

Açıklama:

Çoğalan Maliyetler ile Dış Ticaret Analizi
Çoğalan maliyet koşulları altında üretim olanakları eğrisinin şekli İçbükeydir

Doğru Cevap: A

Soru 59

Azalan fırsat maliyetleri durumunda dönüşüm eğrisinin şekli aşağıdakilerden hangisidir?

İçbükey

Dışbükey

Dikey doğrusal

Yatay doğrusal

Parabolik

Açıklama:

Azalan Maliyetler ve Dış Ticaret
Azalan fırsat maliyetleri durumunda dönüşüm eğrisinin şekli dışbükeydir

Doğru Cevap: B

Soru 60

Malların piyasa değişim oranının onların içerdiği emek miktarlarına bağlı olduğu biçimindeki klasik görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak Üstünlük Teorisi

Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi

Emek-değer teorisi

Oyun Teorisi

Para Teorisi

Açıklama:

Emek-değer teorisi malların piyasa değişim oranının onların içerdiği emek miktarlarına bağlı olduğu biçimindeki klasik görüştür

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Ticaret Teorisinin başlıca amacını verir?

Bir ülke dış ticaretinin bileşimi nasıl açıklanabilir

Bazı ülkelerin neden daha kalkınmış olduğunu açıklamak

Ülkeler arası ticaret hacmi farklılıklarını ortaya koymak

Ülkelerin bazı ürünlerde daha büyük piyasa payına sahip olması altında yatan sebepleri açıklamak

Bazı ülke vatandaşlarının alım gücü yüksekliğinin sebeplerini tartışmak

Açıklama:

Uluslararası Ticaret Teorisi’nin yanıtlamak zorunda olduğu üç ana soru şunlardan oluşmaktadır: • Ülkeler neden dış ticaret yaparlar, yani dış ticaretin kapalı ekonomiye göre ülkelere sağladığı yararlar nelerdir? • Bir ülke dış ticaretinin bileşimi nasıl açıklanabilir; başka bir deyişle bir ülkenin hangi malları ihraç, hangilerini ithal edeceği neye göre belirlenir? • Dış ticarette göreceli fiyatlar ya da dış ticaret hadleri nasıl oluşmaktadır?

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi bir ülke karşı ülkeye göre hangi malları daha düşük maliyetle üretiyorsa, o malların üretiminde uzmanlaşmalı ve bunları ihraç ederek pahalıya üretebildiklerini dış ülkeden ithal etmelidir şeklinde açıklanır?

Karşılaştırmalı üstünlük teorisi

Mutlak üstünlük teorisi

Dış ticaret teorisi

Kaynak dağılımı teorisi

Maliyet minimizasyonu teorisi

Açıklama:

Mutlak Üstünlük Teorisi: bir ülke karşı ülkeye göre hangi malları daha düşük maliyetle üretiyorsa, o malların üretiminde uzmanlaşmalı ve bunları ihraç ederek pahalıya üretebildiklerini dış ülkeden ithal etmelidir.

Doğru Cevap: B

Aşağıdakilerden hangisi Klasik Liberalizm ile Merkantilizm arasında ticarete bakış farkını verir?

Dış ticaret, uluslararası uzmanlaşma ve iş bölümü doğurarak dünya kaynaklarının verimliliğini artırır.

Toplam dünya serveti serbesttir.

Ham madde ihracatı serbest olmalıdır.

Ticaret filoları gereksizdir.

Bütün firmalar ticaret iznine sahip olmalıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 71

Geleneksel yaklaşımda bilimsel incelemelerde mali akımlar hangi aşamada ele alınıp incelenmektedir?

Birinci

İkinci

Üçüncü

Dördüncü

Beşinci

Açıklama:

Giriş
İkinci

Doğru Cevap: B

Soru 72

Pozitif bilimlerde olaylar arasındaki neden sonuç ilişkilerini açıklamak için geliştirilen, uygulamalı çalışmalarla geçersizliği kanıtlanmamış olan genel modeller aşağıdaki hangi kavramla ifade edilir?

Teori

Uluslararası ticaret teorisi

İki ülkeli standart modeller

İki mallı modeller

Soyut ticaret teorisi

Açıklama:

Uluslararası ticaret teorisinin kapsamı

Doğru Cevap: A

Soru 73

Adam Smith'in uluslararası ticaretin ilk kez bilimsel bir yöntemle incelemesini yaptığı ünlü eseri Milletlerin Zenginliği hangi yılda yayınlanmıştır?

1776

1780

1790

1810

1825

Açıklama:

Uluslararası ticaretin doğuşu
1776

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdaki hangi gelişme ile merkentelizim yerine liberal görüşlerin başladığı söylenebilir?

Sanayi devrimi

Ulusal devletlerin oluşmaya başlaması

Hazinenin temel amacının altın stokunu arttırmak olması

Altın ve değerli madenlerin servetin kaynağı görülmesi

Yoğun devlet müdahalesinin olması

Açıklama:

Merkantelizm
Sanayi devrimi

Doğru Cevap: A

Soru 75

Adam Smith'in ekonomik hayatta düzen sağlayan görülmez el ile ifade ettiği kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Fiyat

Maliyetler

Rakipler

Devlet

Ortaklar

Açıklama:

Klasik liberalizm ve uluslararası ticaret
Fiyat

Doğru Cevap: A

Soru 76

Mutlak üstünlükler teorisini karşılaştırmalı üstünlükler teorisi ile daha gerçekçi olarak açıklayan kişi aşağıdakilerden hangisidir?

David Ricardo

Adam Smith

Bertih Ohlin

Jacob Viner

Alfred Marshall

Açıklama:

Ricardo ve karşılaştırmalı üstünlükler modeli
David Ricardo

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi Ricardo modelindeki eksiklikler içinde yer almaz?

Emek teorisine dayanması

Ülkeler arasında işgücündeki farklılığın nedenlerini açıklamaması

Arz teorisi olması

Dinamik model olması

Sabit maliyetlere ve tam uzmanlaşmaya dayanması

Açıklama:

Ricardo modelindeki eksiklikler
Dinamik model olması

Doğru Cevap: D

Soru 78

Bir malın üretimi için üretiminden vazgeçilmesi gereken başka malların piyasa fiyatları ile değeri aşağıdakilerden hangi kavramla ifade edilir?

Fırsat maliyeti

Değişken maliyet

Sabit maliyet

Geçerli maliyet

Karma maliyet

Açıklama:

Fırsat maliyeti ile analiz

Doğru Cevap: A

Soru 79

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi uygulamasında Ricardo nun emek verimliliği eksikliğini gidermek üzere kullanılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

Fırsat maliyeti

Emek maliyeti

Sermaye maliyeti

Doğal kaynak maliyeti

Sabit maliyet

Açıklama:

Fırsat maliyeti ile analiz

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi aktarılan her kaynağın üretimde sağladığı artış bir öncekinden daha fazla olduğu durumu yaratmaz?

Eksik uzmanlaşma

Eksik kapasitenin kullanılması

Çalışanların uzmanlaşması

Uygun ölçeğe ulaşma

Dışsal tasarruflar

Açıklama:

Üretim hacmi ile maliyet arasındaki ilişkiler
Eksik uzmanlaşma

Doğru Cevap: A

Soru 81

Uluslararası Ekonomiiniin, ülkeleriin neden dış tiicaret yaptıkları, uluslararası serbest ticaret ve uzmanlaşmanın yararları giibii konuları açıklayan ana bölümü şeklindeki tanım aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Ticaret Teorisi

Ticaret Teorisi

Ticaret

Ulusal Ticaret Teorisi

Teori

Açıklama:

Uluslararası Ticaret Teorisi: Uluslararası Ekonomiiniin, ülkeleriin neden dış tiicaret yaptıkları, uluslararası serbest ticaret ve uzmanlaşmanın yararları giibii konuları açıklayan ana bölümü

Doğru Cevap: A

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası Ekonomiiniin ve Genel Ekonomii biliimiiniin kurucusudur, ünlü Ulusların Zenginliiğii kiitabının yazarıdır.

Salvatore

Adam Smiith

Seyidoglu

Hogendom

Husted

Açıklama:

Adam Smiith: Uluslararası Ekonomiiniin ve Genel Ekonomii biliimiiniin kurucusudur, ünlü Ulusların Zenginliiğii kiitabının yazarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

XVI-XVIII. Yüzyılları arasında, Klasiik Iktiisat Ekolü’nden önce dünyada geçerlii olan ekonomiik ve siiyasal doktriin; dünya servetleriinii altın ve gümüs miiktarı iile ölçen yaklaşım hangisidir?

Klasik

Neo Klasikler

Merkantiiliizm

Sosyalizm

Klasik Liiberaliizm

Açıklama:

Merkantiiliizm: XVI-XVIII. Yüzyılları arasında, Klasiik Iktiisat Ekolü’nden önce dünyada geçerlii olan ekonomiik ve siiyasal doktriin; dünya servetleriinii altın ve gümüs miiktarı iile ölçer.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Klasiik liiberaliizmiin temel iikeleriinden biiriisii; devletiin iinsanların özgür giiriişimleriinii kısıtlamaması anlamına geliir. İlkesi hangisidir?

Görünmez el

Homo economiicus

Klasiik Liiberaliizm

Bırakınız geçsiinler

Merkantiiliizm

Açıklama:

Bırakınız geçsiinler: Klasiik liiberaliizmiin temel iİkeleriinden biiriisii; devletiin iinsanların özgür giiriişimleriinii kısıtlamaması anlamına geliir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

Adam Smiith’iin uluslararası uzmanlaşma ve serbest tiicaretiin yararlarını açıklamak iiçiin geliiştiirdiiğii teorii; biir malı en ucuza üreten ülke o malı üretmelii ve iihraç etmelidir, biiçiimiinde iifade ediilebiiliir. Hangi teoriyi açıklar?

Standart varsayımlar

Emek-değer teorisii

Serbest tiicaret

Uluslararası uzmanlasma

Mutlak Üstünlük Teorisii

Açıklama:

Mutlak Üstünlük Teorisii: Adam Smiith’iin uluslararası uzmanlaşma ve serbest tiicaretiin yararlarını açıklamak iiçiin geliiştiirdiiğii teorii; biir malı en ucuza üreten ülke o malı üretmelii ve iihraç etmelidir, biiçiimiinde iifade ediilebiiliir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

Riicardo modelii yalnızca üretiim maliiyetlerinii iincelemiiş ve talep faktörünü diikkate almadığı için ne teorisidir?

Arz teoriisii

Tam uzmanlaşma

Statiik teorii

Fırsat maliyetii

Faktörleriin tam hareketsiizliiğii

Açıklama:

Arz teoriisii: Riicardo modelii bir arz teorisidir çünkü yalnızca üretiim maliiyetlerinii iincelemiiş, talep faktörünü diikkate almamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Biir malın üretiimii iiçiin üretiimiinden vazgeçiilmesii gereken başka malların piiyasa
fiiyatları iile değerii. Tanımı hangisine aittir?

Statiik teorii

Fırsat maliyetii

Artan maliyetler

Arz teoriisi

Talep teorisi

Açıklama:

Fırsat maliyeti: Biir malın üretiimii iiçiin üretiimiinden vazgeçiilmesii gereken başka malların piiyasa fiiyatları iile değerii.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Biir malın üretiim hacmii geniişlerken fiirma iiçiinden kaynaklanan etkiilerle maliiyetleriin düşmesii. Neyi ifade eder?

Eksiik uzmanlaşma

Dıssal tasarrufar

Içsel tasarruflar

Üretiim olanakları

İçbükey dönüşüm

Açıklama:

Içsel tasarruflar: Biir malın üretiim hacmii geniişlerken fiirma iiçiinden kaynaklanan etkiilerle maliiyetleriin düşmesii.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Sınırlı kaynak stoku ve verii teknolojii koşulları altında ülkeniin iiki imaldan üretebileceğii çeşitlii mal biileşiimleriinii gösteren eğrii (veya dogru). Tanımı hangisinindir?

Dışsal tasarruflar

Dışbükey eğri

Marjinal dönüşüm haddii

Üretiim olanakları eğriisii:

İçbükey dönüşüm eğriisii

Açıklama:

Üretiim olanakları eğriisii: Sınırlı kaynak stoku ve verii teknolojii koşulları altında ülkeniin iiki imaldan üretebileceğii çeşitlii mal biileşiimleriinii gösteren eğrii (veya dogru).

Doğru Cevap: D

Soru 90

Herhangii biir noktada dönüşüm eğriisiine çiiziilen biir teğetiin eğiimii, iikii maldan biirbiirii yeriine geçen miiktarlar arasındakii oranı (fırsat maliyetleriinii) iifade eder. Tanımı hangisinindir?

Üretiim olanakları eğriisii

Sabit maliyetler

Azalan verimler

İçbükey dönüşüm eğriisii

Marjinal dönüşüm haddi

Açıklama:

Marjinal dönüşüm haddi: Herhangii biir noktada dönüşüm eğriisiine çiiziilen biir teğetiin eğiimii, iikii maldan biirbiirii yeriine geçen miiktarlar arasındakii oranı (fırsat maliyetleriinii) iifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 91

I- Ülkeler neden dış ticaret yaparlar?
II- Bir ülkenin dış ticaret bileşenleri nasıl açıklanabilir?
III- Dış ticarette göreceli fiyatlar ya da dış ticaret hadleri nasıl oluşmaktadır.
IV- Dış ticaretin kapalı bir ekonomiye göre ülkelere sağladığı faydalar nelerdir?
V- Ülkelerin dış borçlarının oluşumu nasıldır?
Yukarıdakilerden hangisi dış ticaret teorisinin yanıtlamak zorunda olduğu ana sorulardan birisi değildir?

Ülkelerin dış borçlarının oluşumu nasıldır?

Ülkeler neden dış ticaret yaparlar?

Dış ticaretin kapalı bir ekonomiye göre ülkelere sağladığı faydalar nelerdir?

Dış ticarette göreceli fiyatlar ya da dış ticaret hadleri nasıl oluşmaktadır.

Bir ülkenin dış ticaret bileşenleri nasıl açıklanabilir?

Açıklama:

Uluslararası Ticaret Teorisinin Kapsamı konusunu okuyarak daha geniş bilgi edinebilirsiniz.
Uluslararası Ticaret Teori'si bazen soruları açık biçimde ortaya koyup, açıklamak zorundadır. Bu sorularda neden dış ticaret yaptıkları, bunun kapalı bir ekonomiye göre ülkelere faydası nedir, dış ticaretin bileşenleri yani hangi malları ihraç edip, hangilerini ithal ettikler ve bu malların değişim oranlarını dış ticaret hadlerini açıklamak zorundadır. Görüldüğü gibi ülkenin dış borçlarının oluşumu bu konular arasında yoktur. Dış borçların oluşumu genelde mali akımları inceleyen uluslararası iktisat politikasının cevaplamak zorunda olduğu konulardan birisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Afrika, Uzak Doğu ve dünyanın öteki yöreleri genellikle Batı Avrupa ülkelerinin sömürgelerini oluşturuyordu. Aşağıdaki ülkelerden hangisi bu sömürgecilerden birisi değildir?

İngiltere

Hollanda

İspanya

Türkiye

Fransa,

Açıklama:

Merkantilizm konusunu detaylı bilgi için okuyunuz.
Hemen belirtelim ki o dönemlerde dünya ekonomisinin merkezini Batı Avrupa ve özellikle İngiltere oluşturuyordu. Amerika ve Avustralya henüz Avrupa’dan gelen göçlerin yerleşim alanları durumundaydı. Afrika, Uzak Doğu ve dünyanın öteki yöreleri genellikle İngiltere, Hollanda, Fransa, İspanya, Portekiz ve Belçika gibi Batı Avrupa ülkelerinin sömürgelerini oluşturuyordu. Türkiye o dönemde sadece ipek yolunun geçtiği ticaret merkezlerinden birisi olduğu için batı Avrupalı sömürgeci ülkelerden birisi değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Merkantilist dönemden önce dünyada yaygın bir dış ticaret olayından söz etmek güçtür. Bunun belki tek istisnası Orta Çağ’da Uzak Doğu ile Avrupa arasında yapılan ve Türkiyeyi bir köprü durumuna getiren ticaret yolu aşağıdakilerden hangisidir?

Doğu Anadolu Yolu

Akdeniz Deniz Yolu

İpek Yolu

Baharat Yolu

Bağdat Demir Yolu

Açıklama:

DETAYLI BİLGİ İÇİN ULUSLARARASI TİCARET TEORİSİ’NİN DOĞUŞU KONUSUNU İNCELEYİNİZ.
Merkantilist dönemden önce dünyada yaygın bir dış ticaret olayından söz etmek güçtür. Bunun belki tek istisnası Orta Çağ’da Uzak Doğu ile Avrupa arasında yapılan ve Türkiyeyi bir köprü durumuna getiren İpek Yolu ticaretidir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Birim zamanda bir işgücü, bir birim A malını ABD'de 100, Türkiye'de 50 birim üretiyorsa, bu durumda aşağıdakiler den hangisi doğrudur?

A malı ABD’de ve Türkiye'de Aynı Maliyetle üretilmektedir.

A malı ABD'de Türkiye' ye göre iki kat ucuza üretilmektedir.

A malı ABD' de Türkiye' ye göre iki kat fazla maliyetle üretilmektedir.

A malı ABD ve Türkiye'de eşit miktarlarda üretilmektedir.

A malı ABD'de Türkiye'ye göre iki kat az üretilmektedir.

Açıklama:

Daha detaylı bilgi için Mutlak Üstünlükler Teorisi konusunu okuyunuz.
Birim zamanda ABD'li işçinin 100 adet ürettiği malı Türkiye'deki işçi 50 birim ürettiğine göre ABD A malını Türkiye'den İki kat az maliyetle üretiyor demektir.

Doğru Cevap: B

Soru 95

Ricardo'nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi'nde kullandığı maliyet modeli aşağıdakilerden hangisi üzerine kurulmuştur?

Yalnız emek

Yalnız sermaye

Yalnız doğal kaynak

Emek + sermaye + doğal kaynaklar

Emek + sermaye

Açıklama:

DETAYLI BİLGİ İÇİN RİCARDO MODELİ’NDEKİ EKSİKLİKLER KONUSUNU OKUYUNUZ.
Modelde maliyeti oluşturan tek etken olarak emek kabul edilmiştir. Oysa sermaye, doğal kaynaklar ve girişimcilik faktörlerinin maliyetin dışında bırakılması, gerçekte kıt kaynakların etkin kullanımını engelleyecek çok önemli bir nedendir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Bir endüstriden başka birine aktarılan kaynakların her iki kesimde de aynı derecede verimli olmaları aşağıdaki kavramlardan hangisi ile ifade edilir?

Üretimde azalan maliyetler

Üretimde artan maliyetler

Üretimde azalan verimler

Üretimde artan verimler

Üretimde sabit maliyetler

Açıklama:

Detaylı bilgi için Sabit Maliyetler ve Dış Ticaret konusunu okuyunuz.
Üretimde sabit maliyetler, bir endüstriden başka birine aktarılan kaynakların her iki kesimde de aynı derecede verimli olmalarını ifade eder. Sabit fırsat maliyetleri şu iki durumda ortaya çıkabilir: (a) Üretim faktörlerinin birbiri yerine tam ikame edilebilir olmaları ya da iki malın üretiminde sabit oranda kullanılmaları, (b) bir faktörün bütün birimlerinin homojen veya aynı kalitede olması. Bu koşullar altında kaynaklar iki malın üretiminde de aynı derecede etkindirler, yani bir malın üretiminden çekilip öteki malın üretiminde kullanıldıklarında verimde herhangi bir düşüş ortaya çıkmaz.

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi Ricardo tarafından geliştirilen karşılaştırmalı üstünlük teorisinin eksikliklerinden birisidir?

Ricardo Modeli sabit maliyetlere dayanır

Maliyeti oluşturan etkenler sermaye ve doğal kaynaklardır

İşgücü verimindeki farklar eğitim düzeyinden kaynaklanır

İşgücü ülkeler arasında tam hareketlidir

Ricardo modeli zamana ve değişime bağlı olarak gelişir

Uluslararası Ticaret Teorisinin başlıca amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası düzeyde insan ihtiyaçlarını belirlemek.

Ekonomik kalkınma için gerekli koşulları saptamak.

Ülkeler arası ticaretin yol açtığı ödeme akımlarına yön vermek.

Ülkeler arasındaki mal ve hizmet alım satımlarının nedenlerini açıklamak.

Uluslararası ticaret için faiz oranları belirlemek.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 103

Uluslararası ticaretin ilk kez bilimsel bir yöntemle incelenmesi kim tarafından yapılmıştır?

Adam Smith

David Ricardo

Bertil Ohlin

Alfred Marshall

Kalr Marx

Açıklama:

Uluslararası ticaretin ilk kez bilimsel bir yöntemle incelenmesi Adam Smith’in 1776’da yayımlanan ünlü eseri “Ulusların Zenginliği” ile başlar. Bu çalışma aynı zamanda Klasik İktisat Ekolü’nün de temeli olarak kabul edilir. Demek oluyor ki incelemekte olduğumuz bilim dalının yaklaşık iki buçuk asırlık bir geçmişi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Smith’in kurucusu olduğu serbest ticarete, piyasa ekonomisine ve özgür girişimciliğe dayalı ekonomik sistem aşağıdakilerden hangisidir?

Merkantalizm

Monetarizm

Sosyalizm

Klasik Liberalizm

Emperyalizm

Açıklama:

Adam Smith’in kurucusu olduğu serbest ticarete, piyasa ekonomisine ve özgür girişimciliğe dayalı ekonomik sistem klasik liberalizmdir. Adam Smith’in “Ulusların Zenginliği” adlı kitabındaki görüşler aynı zamanda Klasik Liberalizm ya da Klasik İktisat Ekolü’nün de doğuşunu temsil eder.

Doğru Cevap: D

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi Smith’in klasik liberalizme yön veren görüşleri arasında değildir?

Bütün bireyler ekonomik çıkarlarına göre hareket ederler.

Devlet kişilerin bireysel girişim haklarını kısıtlamamalıdır.

Kendi çıkarı peşinde koşan birey toplumu ihmal eder.

Fiyat mekanizması ekonomik düzeni sağlamaktadır.

Ekonomik hayatta düzeni sağlayan bir görünmez el vardır.

Açıklama:

Smith’in Klasik Liberalizme yön veren bazı görüşleri şunlardır: Bütün bireyler ekonomik çıkarlarına göre hareket ederler, yani kişiler homo economicusdur (ekonomik insan). Devlet kişilerin bireysel girişim haklarını kısıtlamamalıdır (“laissez faire, laissez passer-bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler”). Çünkü bireyler kendi çıkarları peşinde koşmakla aynı zamanda toplumsal çıkarlara da hizmet etmiş olurlar. Nihayet, ekonomik hayatta düzen sağlayan bir görünmez el (invisible hand) vardır. Bu görünmez el de fiyat mekanizmasıdır. Ekonomik hayatta düzen, fiyat mekanizmasının işleyişi ile kendiliğinden sağlandığına göre, devletin bu amaçla ekonomiye müdahale etmesine gerek yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisinin kurucusu kimdir?

Adam Smith

David Ricardo

Alfred Marshall

Kalr Marx

Bertil Ohlin

Açıklama:

Adam Smith’ten yaklaşık kırk yıl sonra David Ricardo, Mutlak Üstünlük Teorisi’ne ilişkin analizleri geliştirerek , Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi’ni ortaya attı. Teori o derece güçlü bir mantıksal yapıya sahiptir ki karşılaştırmalı üstünlüklerin bugün de uluslararası ticaretin temelini oluşturduğu kabul edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Dönüşüm eğrisinin herhangi bir noktasından çizilen bir teğetin eğimi aşağıdakilerden hangisine eşittir?

Marjinal tüketim oranı

Marjinal maliyet oranı

Ortalama tüketim eğilimi

Marjinal dönüşüm oranı

Ortalama değişken maliyet

Açıklama:

Marjinal dönüşüm haddi herhangi bir noktada dönüşüm eğrisine çizilen bir teğetin eğimi, iki maldan birbiri yerine geçen miktarlar arasındaki oranı (fırsat maliyetlerini) ifade eder. Doğru cevap D’dir.

Doğru Cevap: D

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi Ricardo Modeli’nin eksikliklerinden değildir?

Emek-değer teorisine dayanır.

Ülkeler arasındaki iş gücü verimi farklılıklarını açıklar.

Ricardo modeli, bir arz teorisidir.

Ricardo modeli, statik bir modeldir.

Sabit maliyetlere ve tam uzmanlaşmaya dayanır.

Açıklama:

Ricardo ülkeler arasında iş gücü verimindeki farklılığın nedenlerini de açıklamış değildir: Gerçekte ise emek verimliliği eğitim ve öğretim, toplumsal yapı, üretim yönetiminde etkinlik vs. gibi bir dizi etkene bağlanabilir ve bunlar da zaman içinde sürekli değişebilir. Oysa Ricardo, analizlerinde bu ana nedenlerle ilgilenmiş olmadığı gibi dış ticaretin örneğin uluslararası emek getiri oranlarını nasıl etkileyeceğini de açıklamış değildir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 109

Bir malı en ucuza üreten ülke o malı üretmeli ve ihraç etmelidir, biçiminde ifade edilen teori aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak üstünlükler teorisi

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi

Emek-değer teorisi

Tercihlerde benzerlik teorisi

Faktör donatımı teorisi

Açıklama:

Adam Smith serbest ticaret ve uluslararası uzmanlaşmanın yararlarını Mutlak Üstünlük Teorisi ile açıklar. Buna göre, bir ülke karşı ülkeye göre hangi malları daha düşük maliyetle üretiyorsa, o malların üretiminde uzmanlaşmalı ve bunları ihraç ederek pahalıya üretebildiklerini dış ülkeden ithal etmelidir.

Doğru Cevap: A

Soru 110

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticaret analizlerinde kullanılan bazı temel varsayımlar arasında yer almaz?

Modellerdeki dünyada yalnızca iki ülke vardır

Fiyat gibi kavramlar parasal değil, reel kavramlardır.

Tüm piyasalarda tam rekabet koşulları geçerlidir.

Modellerde hükümet kesimi de yer almaktadır.

Analizlerde taşıma giderlerinin de sıfır olduğu varsayılır.

Açıklama:

Yukarıda da bir bölümüne değindiğimiz gibi uluslararası ticaret analizlerinde kullanılan bazı aşırı basit ve sınırlayıcı varsayımlar vardır. Bunlar dış ticaret modellerinde adeta standart bir duruma gelmiştir. Şimdi bu varsayımlara biraz daha yakından bakalım:

İki ülkeli ve iki mallı analiz modeli: Dünyada yalnızca iki ülke vardır (örneğin biri ele alınan ülke diğeri onun dışındakilerin tümü) ve bu ülkeler aynı iki malı üretirler. Ayrıca her maldan üretilen birimler homojen (türdeş) bir niteliktedir.
Uluslararası ticarette para kullanılmaz, dış değiştirmeler malın malla değişimi biçiminde gerçekleştirilir. Dolayısıyla fiyat, maliyet gibi kavramlar parasal değil, reel kavramlardır. Yani bir malın fiyatı ya diğer bir mal cinsinden ya da onun üretiminde kullanılan faktörlerin miktarlarıyla ölçülür.
Mal veya faktörlere ait olsun, tüm piyasalarda tam rekabet koşulları geçerlidir.
Modellerde hükümet kesimine yer verilmez. Dolayısıyla bu modellerde gümrük tarifesi, kotalar ve dış ticaret üzerindeki öteki kısıtlamalar bulunmaz.
Analizlerde taşıma giderlerinin de sıfır olduğu varsayılır.

• Ekonomi tam çalışma durumundadır, yani kaynakların atıl (işsiz) kalması söz konusu değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 111

İktisat için çok önemli bir kavram olan "görünmez el" benzetmesi aşağıdaki düşünürlerden hangisine aittir?

Teklif eğrilerini etkileyen arz faktörlerinin arasında aşağıdakilerden hangisi bulunmaktadır?

Zevk ve tercihler

Refah düzeyindeki değişmeler

İktisadi kalkınma

Rekabet koşulları

Teknolojik gelişme

Açıklama:

Teklif Eğrilerinde Kaymalar
Teklif eğrilerini etkileyen arz faktörleri arasında ise teknolojik gelişme, faktör artışları, yönetim bilgisinde ilerleme, vs. gibi bir dizi faktör yer alır. Örneğin, eğer ihraç malı üretiminde bir teknolojik ilerleme olursa Türkiye'nin teklif eğrisi sağa doğru kayar. Buğday üretiminde maliyetler düştüğü ve üretim hacmi genişlediği için ülke ilk ticaret hadlerinden daha fazla ticaret yapmak isteyecek, bu da dış ticaret hadlerini ülke aleyhine çevirecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 11

Klasik iktisatçılardan dış ticarette talep koşullarına ilk kez yer veren düşünür aşağıdakilerden hangisidir?

John Stuart Mill

David Ricardo

Adam Smith

Robert Malthus

Alfred Marshall

Açıklama:

KARŞILIKLI TALEP KANUNU
Klasik iktisatçılardan dış ticarette talep koşullarına ilk kez yer veren düşünür John Stuart Mill olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi teklif eğrilerindeki bir kaymanın doğurduğu sonuçlardan biridir?

Ticaret hadleri etkisi

Üretim maliyetleri etkisi

Karşılaştırma etkisi

Tüketim etkisi

Arz etkisi

Açıklama:

TEKLİF EĞRİLERİNDE KAYMALAR
Teklif eğrilerinde bir kayma normal olarak iki sonuç doğurur. Bunlar, ticaret hadleri etkisi ve ticaret hacmi etkisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Türkiye’de halkın zevk ve tercihleri ithal malına doğru değişirse teklif eğrilerine bağlı olarak aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Türkiye’nin teklif eğrisi sağa kayar.

Ticaret hadleri ülke lehine değişir.

Dış ticaret hacmi daralır.

Arz fazlası olur.

Faktör artışları olur.

Açıklama:

TEKLİF EĞRİLERİNDE KAYMALAR
Türkiye’de halkın zevk ve tercihleri ithal malına doğru değişirse Türkiye, birim miktar kağıt karşılığında daha fazla buğday vermeyi kabul edeceği için Türkiye’nin teklif eğrisi sağa kayar.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Kayıtsızlık eğrisi boyunca hareket edildiğinde, bir maldan tüketilen her yeni birimin sağladığı faydanın giderek düşmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kayıtsızlık eğrisinin orijine dışbükey olması

Kayıtsızlık eğrisinin orijine içbükey olması

Kayıtsızlık eğrisinin sabit bir doğru olması

Kayıtsızlık eğrisinin sağa kayması

Kayıtsızlık eğrisinin sola kayması

Açıklama:

TOPLUMSAL KAYITSIZLIK EĞRİLERİ İLE ANALİZ
Kayıtsızlık eğrisi boyunca hareket edildiğinde, bir maldan tüketilen her yeni birimin sağladığı faydanın giderek düşmesinin nedeni kayıtsızlık eğrisinin dışbükey olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 15

“Dış ticaretin bulunmadığı bir ekonomide iç talep yetersizliği dolayısıyla, eksik çalıştırılan ülke kaynaklarının dış ticaretin yarattığı talep artışı ile kullanılması sağlanabilir.”
Yukarıdaki ifade, dış ticaretin kalkınmaya olan dinamik etkilerinden hangisini ifade etmektedir.

İç ekonomide ürün fazlasına pazar sağlama

Üretim ve kaynak açığını sağlama

İç piyasa talebini geliştirme

Üretim ve kaynak açığını karşılama

Ekonomik dinamizm sağlama

Açıklama:

DIŞ TİCARETİN DİNAMİK YARARLARI
İç ekonomide ürün fazlasına çıkış (pazar) sağlama: Dış ticaretin bulunmadığı bir ekonomide iç talep yetersizliği dolayısıyla, ülke kaynakları eksik çalıştırılabilir. Bu özellikle tarım ürünleri ve hammaddeler için söz konusudur. Dış ticaretin yarattığı talep artışları ile bu kaynaklarının kullanılması sağlanabilir

Doğru Cevap: A

Soru 16

Açık ekonomide, uluslararası fiyat oranı doğrusunun üretim olanakları eğrisine teğet olduğu noktada ………………….gerçekleşir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi en iyi şekilde tamamlamaktadır?

Üretici dengesi

Tüketici dengesi

Dış ticaret üçgeni

Tüketim kazançları

Toplumsal refah

Açıklama:

EKONOMİDE GENEL DENGE
Açık ekonomide, uluslararası fiyat oranı doğrusunun üretim olanakları eğrisine teğet olduğu noktada üretici dengesi gerçekleşir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi tüketici kayıtsızlık eğrileri için doğrudur?

Eğri üzerinde hareket edildiğinde toplam fayda değişmez.

Tüketici eğri üzerindeki noktalar arasında kayıtsız kalmaz.

Vazgeçilen her birim malın fayda kaybı gittikçe azalır.

Bu eğrilerin şekilleri arz koşullarını yansıtır.

Eğri artan marjinal faydayı gösterir.

Açıklama:

TOPLUMSAL KAYITSIZLIK EĞRİLERİ İLE ANALİZ
Kayıtsızlık eğrisi üzerinde hareket edildiğinde toplam fayda değişmez. Tüketici eğri üzerindeki noktalar arasında kayıtsız kalır. Vazgeçilen her birim malın fayda kaybı gittikçe artar. Bu eğrilerin şekilleri talep koşullarını yansıtır. Eğri azalan marjinal faydayı gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

İki ülkeli modelde bir ülke belirli miktar yerli mal karşılığında ne kadar az yabancı mala razı oluyorsa, ithal malına olan karşılıklı talebi o derece ………………….. demektir.
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

Şiddetli

Önemsiz

Karşılıklı

Kayıtsız

Dengeli

Açıklama:

KARŞILIKLI TALEP KANUNU
İki ülkeli modelde bir ülke belirli miktar yerli mal karşılığında ne kadar az yabancı mala razı oluyorsa, ithal malına olan karşılıklı talebi o derece şiddetli demektir.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Dönüşüm eğrisi ve toplumsal kayıtsızlık eğrisini kullanan geometrik yaklaşıma dayalı dış ticaret analizinde, bir ülkenin dış ticaret üçgeninin hipotenüsü aşağıdakilerden hangisini gösterir?

Uluslararası fiyat oranını

Toplam ihracatını

Toplam ithalatını

Mal tüketimini

Mal arzını

Açıklama:

EKONOMİDE GENEL DENGE
Dönüşüm eğrisi ve toplumsal kayıtsızlık eğrisini kullanan geometrik yaklaşıma dayalı dış ticaret analizinde, bir ülkenin dış ticaret üçgeninin hipotenüsü uluslararası fiyat oranını gösterir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi artan gelirlerle, yoksullaşan kişilerin gelirlerindeki düşüşün karşılanmasını ifade etmektedir?

Zararı karşılama ilkesi

Toplumsal refah ilkesi

Mutlak fayda ölçümü

Marjinal fayda ilkesi

Optimizasyon kuralı

Açıklama:

TOPLUMSAL KAYITSIZLIK EĞRİLERİ İLE ANALİZ
Gerçekte gelirleri azalan kişilerin gelirlerindeki düşüşün karşılandığına bakılmamakta ve bazı kişilerin gelirlerindeki artışın diğerlerinin gelirlerindeki düşüşten büyük olduğu sürece, refahın arttığı öngörüsünde bulunulmaktadır. Çünkü teorik olarak, zararı karşılama ilkesine göre, hiç değilse artan gelirle zararın karşılanabileceği varsayılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Ricardo’ya göre aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticarette denge fiyatlarının (ticaret hadlerinin) sınırlarını belirler?

Ülkelerin yurt içi üretim maliyetleri oranı

Ülkelerin kalkınmışlık seviyeleri

Ülkeler arası ticaret hacmi farklılıkları

Ülkelerin sahip olduğu piyasa payı

Ülke vatandaşlarının alım gücü yüksekliği

Açıklama:

Ricardo’ya göre, ülkelerin yurt içi üretim maliyetleri oranı uluslararası ticarette denge fiyatlarının veya ticaret hadlerinin sınırlarını belirler. Ancak, bu sınırlar arasında uluslararası ticaret dengesini sağlayan göreceli fiyat oranının (dış ticaret hadlerinin) hangi düzeyde oluşacağını Ricardo modeline (veya genel olarak arz modellerine) dayanarak açıklama olanağı yoktur. Çünkü bu, ülkelerin arz faktörlerinin yanında aynı zamanda onların talep koşullarına bağlıdır

Doğru Cevap: A

Aşağıdakilerden hangisi üretimde uzmanlaşmanın olmadığı varsayımı altında bile dış ticaretin ülkeler için yine de kazançlı olduğunun göstergesidir?

Çalışma saatlerindeki artış

Okullaşma oranındaki artış

Okuma oranındaki artış

Tüketimdeki artış

Nüfus sayısındaki artış

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 50

‘Dış ticaretin bulunmadığı bir ekonomide iç talep yetersizliği dolayısıyla, ülke kaynakları eksik çalıştırılabilir. Bu, özellikle tarım ürünleri ve ham maddeler için söz konusudur. Dış ticaretin yarattığı talep artışları ile bu kaynakların kullanılması sağlanabilir.’ Verilen bu bilgiye göre aşağıdaki dış ticaretin kalkınmaya olan dinamik katkılarından hangisinden bahsedilmiştir?

İç ekonomideki ürün fazlasına pazar sağlama

Üretim ve kaynak açığını karşılama

Geniş bir piyasa hacmi

Rekabet

Üretici dengesi
Tüketici dengesi
En yüksek refah düzeyi

Yukarıdakilerden hangisi optimizasyon kuralını göstermektedir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 85

Dış ticarette talep koşullarına ilk kez yer veren iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Adam Smith

John Stuart Mill

Friedrich Hayek

Thomas Malthus

Irving Fisher

Açıklama:

Klasik İktisatçılardan dış ticarette talep koşullarına ilk kez yer veren düşünür John Stuart Mill (1806-1873) olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Arz miktarı talep miktarından büyükse, malın göreceli fiyatı artar.

Arz miktarı talep miktarından büyükse, malın göreceli fiyatı değişmez

Arz miktarı talep miktarından büyükse, malın göreceli fiyatı azalır.

Arz miktarı talep miktarına eşitse, malın göreceli fiyatı artar.

Arz miktarı talep miktarına eşitse, malın göreceli fiyatı azalır.

Açıklama:

Arz edilmek istenen toplam miktar talep edilmek istenen toplam miktardan büyük olursa söz konusu malın göreceli fiyatı (dış ticaret hadleri) düşer.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Kayıtsızlık eğrisinin orijine dış-bükey olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Ortalama Fayda

Arz Kanunu

Talep Kanunu

Azalan Marjinal Fayda Kanunu

Ceteris Paribus

Açıklama:

Kayıtsızlık eğrisinin orijine dış-bükey olmasının nedeni azalan marjinal fayda kanunudur.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Dönüşüm eğrisi üzerindeki dış ticaret öncesi denge noktası

Uluslararası denge fiyat oranı

Dış ticaret sonrası tüketim ve üretim noktaları

Dış ticaret yapan ülkeye ait talep koşullarının belli olmadığı durumda, yukarıda verilenlerden bilgilerden hangisine ulaşmak imkansızdır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Dış ticaret yapan ülkelerin talep koşullarına yer verilmedikçe, analizlerin şu gibi yönlerini belirlemek olanaksızlaşır: (1) Dönüşüm eğrisi üzerinde dış ticaret öncesi denge noktası, (2) Uluslararası denge fiyat oranı (dış ticaret hadleri), (3) Dış ticaret sonrası tüketim ve üretim noktaları.

Doğru Cevap: E

Soru 89

I. Dönüşüm eğrisi üzerindeki dış ticaret öncesi denge noktasıII. Uluslararası denge fiyat oranı (dış ticaret hadleri)III. Dış ticaret sonrası tüketim ve üretim noktalarıDış ticaret yapan ülkelerin talep koşullarına değil de yalnızca arz koşullarına yer verildiği takdirde, analizlerde yukarıda belirtilen bilgilerden hangisi ya da hangilerinin yer alması olanaksızdır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dış ticaret yapan ülkelerin talep koşullarına yer verilmedikçe analizlerde dönüşüm eğrisi üzerinde dış ticaret öncesi denge noktasına, uluslararası denge fiyat oranına yani dış ticaret hadlerine ve dış ticaret öncesi tüketim ve üretim noktalarına ilişkin bilgilere ulaşılamaz. Çünkü bu bilgilere ulaşılması, yapılan analizlerin arz yönüne talep koşullarının da katılmasını gerekli kılar ve bu şekilde değişkenlerin denge noktaları tam olarak belirlenebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Karşılıklı talep teorisinin değerlendirilmesinde kullanılan ve teklif eğrileri adı verilen şekiller hangi iktisatçı tarafından öne sürülmüştür?

J.S. Mill

A. Marshall

I. Fisher

F. Hayek

T. Malthus

Açıklama:

İki ülkeli bir modelde, bir ülkenin karşılıklı talebi, onun kendi malından vereceği bir birim karşılığında öbür ülkenin malından ne miktarlarda talep edeceği ile ölçülür ve buna karşılıklı talep kanunu denir. Karşılıklı talep teorisi ünlü İngiliz iktisatçı Alfred Marshall tarafından geliştirilen ve teklif eğrileri adı verilen şekillerle incelenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 91

I. Teknolojik gelişme
II. Faktör artışları
III. Yönetim bilgisinde ilerleme
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri teklif eğrilerini etkileyen arz faktörleri arasındadır?

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Teklif eğrilerini etkileyen arz faktörleri arasında teknolojik gelişme, faktör artışları, yönetim bilgisinde ilerleme gibi faktörler etkilidir. Örneğin ihraç malı üretiminde bir teknolojik ilerleme olursa bu ihracatçı ülkenin teklif eğrisi sağa doğru kayar.

Doğru Cevap: E

Soru 92

I. Orijine göre dışbükeydir. II. Bir tüketicinin iki malın farklı tüketim bileşimlerinden elde edeceği aynı fayda düzeyini temsil eder. III. Bu eğrilerin şekilleri ilgili tüketicinin zevk ve tercihlerini yani talep koşullarını yansıtır. Tüketici kayıtsızlık eğrileri ile ilgili yukarıda verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tüketici kayıtsızlık eğrileri belirli bir tüketicinin iki farklı malın değişik bileşimlerinden elde edeceği aynı fayda düzeylerini temsil eden, kayıtsızlık eğrileri olarak da adlandırılan, orijine göre dışbükey olan ve ilgili tüketicinin zevk ve tercihlerini yansıtan doğrulardır.

Doğru Cevap: E

Soru 93

I. Azalan marjinal fayda kanununa tabidirler. II. Orijine göre içbükeydirler. III. Sonsuz sayıda bir aile oluştururlar. IV. Birbirleri ile kesişmezler.Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tüketici kayıtsızlık eğrilerinin özelliklerinden değildir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I ve IV

Açıklama:

Tüketici kayıtsızlık eğrileri sonsuz sayıda bir aile oluşturur, hepsinin şekli aynıdır ve birbirleri ile kesişmezler, azalan marjinal fayda ilkesine tabidirler ve orijine göre dışbükeydirler.

Doğru Cevap: B

Soru 94

I. Dönüşüm ve toplumsal kayıtsızlık eğrileri ile gösterilebilir
II. Ekonomide üretim ve tüketimin aynı anda dengede olması durumudur.
III. Kayıtsızlık eğrilerinden birinin dönüşüm eğrisine teğet olduğu noktada denge sağlanır.
Yukarıda kapalı bir ekonomide genel denge hakkında verilen bilgilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnızca I

Yalnızca II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dönüşüm ve toplumsal kayıtsızlık eğrileri vasıtası ile kapalı bir ekonomide üretim ve tüketimin aynı anda dengede olması yani genel denge durumu gösterilebilir. Toplumsal kayıtsızlık eğrileri sonsuz sayıdadır ve bunlardan biri dönüşüm eğrisine teğettir. İşte tam bu noktada o kapalı ekonomide genel denge sağlanmıştır. Ülke, üretim olanakları eğrisi üzerinde sonsuz sayıdaki bileşimler arasından yalnız bu noktadaki mal miktarını üretir.

Doğru Cevap: E

Soru 95

"................ ithalat ve ihracata konu olan bir ekonomide uluslararası fiyat oranı doğrusunun üretim olanakları eğrisine teğet olduğu noktada gerçekleşir."
Yukarıdaki açıklamada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Açık ekonomide üretici dengesi

Kapalı ekonomide üretici dengesi

Açık ekonomide tüketici dengesi

Kapalı ekonomide tüketici dengesi

Kapalı ekonomide genel denge

Açıklama:

Soruda verilen ifadede ülke ihracat ve ithalat yaptığı için açık bir ekonomidir ve verilen ifade de bu ekonomideki üretici dengesini yansıtmaktadır. Zira, üretici dengesi açık bir ekonomide uluslararası fiyat oranı doğrusunun üretim olanakları eğrisine teğet olduğu noktada gerçekleşir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

" .................... açık bir ekonomide uluslararası fiyat oranları doğrusunun dönüşüm eğrisine teğet olduğu noktada üretici dengesinin, bir toplumsal kayıtsızlık eğrisine teğet olduğu noktada tüketici dengesinin gerçekleşmesi, böylece toplumun olabilen en yüksek refah düzeyine ulaşması durumunu ifade eder."
Yukarıdaki ifadede boş bırakılan yere aşağıdaki kavramlardan hangisi gelmelidir?

Dış ticaret üçgeni

Dış ticaretin tüketim kazançları

Optimizasyon kuralı

Tüketici dengesi

Üretici dengesi

Açıklama:

Optimizasyon kuralı, açık bir ekonomide uluslararası fiyat oranları doğrusunun dönüşüm eğrisine teğet olduğu noktada üretici dengesinin, bir toplumsal kayıtsızlık eğrisine teğet olduğu noktada tüketici dengesinin gerçekleşmesi, böylece toplumun olabilen en yüksek refah düzeyine ulaşması durumunu ifade eder. Yani geometrik olarak üretici dengesi dönüşüm eğrisinin fiyat doğrusuna, tüketici dengesi de bir kayıtsızlık eğrisinin fiyat doğrusuna teğet olduğu noktalarda gerçekleşir.

Doğru Cevap: C

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi dış ticaretin kalkınmaya olan dinamik katkılarından değildir?

Üretim ve kaynak açığını karşılama

İç ekonomideki ürün fazlasına pazar sağlama

Geniş bir piyasa hacmi sağlama

Rekabeti azaltma

İç piyasa talebini geliştirme

Açıklama:

Dış ticaretin ülkelerin kalkınmasına olan bir takım dinamik katkıları mevcuttur. Bunlar arasında üretim ve kaynak açığını karşılama, iç ekonomideki ürün fazlasına çıkış (pazar) sağlama, geniş bir piyasa hacmi, rekabet, iç piyasa talebini geliştirme, ekonomik dinamizm gibi faktörler mevcuttur. Dolayısıyla dış ticaret rekabeti azaltmaz, aksine arttırır.

Doğru Cevap: D

Soru 98

I. Bir ülkede üretilen mallara ek talep sağlar
II. Teknoloji transferini mümkün kılar
III. Ülkeye ilave kaynak sunarak üretimi geliştirir
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dış ticaretin bir ülkeye sağlayabileceği faydalardandır?

1. Nitelikli işgücü teoremi
2. Ürün dönemleri hipotezi
3. Tercihlerde benzerlik hipotezi

X. Sanayileşmiş ülkeler tarafından bir mal icat edildiğinde standart değildir. Zamanla standartlaşır ve az gelişmiş ülkeler tarafından ihraç edilmeye başlanır.
Y. Sanayi malları ticareti kişi başına düşen gelir düzeyi yüksek ülkeler arasında yoğunlaşmıştır.
Z. Belirli türde mesleki beceriye zengin biçimde sahip ülkeler üretimi büyük ölçüde bu faktörü yoğun biçimde kullanan mallarda uzmanlaşırlar.

Yukarıda kavram ve tanımların doğru eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1-X, 2-Z, 3-Y

1-X, 2-Y, 3-Z

1-Y, 2-X, 3-Z

1-Z, 2-X, 3-Y

1-Y, 2-Z, 3-X

Açıklama:

YENİ TEOREMLER
Nitelikli işgücü teoremi: Belirli türde mesleki beceriye zengin biçimde sahip ülkeler üretimi büyük ölçüde bu faktörü yoğun biçimde kullanan mallarda uzmanlaşırlar.
Ürün dönemleri hipotezi: Sanayileşmiş ülkeler tarafından bir mal icat edildiğinde standart değildir. Zamanla standartlaşır ve az gelişmiş ülkeler tarafından ihraç edilmeye başlanır.
Tercihlerde benzerlik hipotezi: Sanayi malları ticareti kişi başına düşen gelir düzeyi yüksek ülkeler arasında yoğunlaşmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Ürün dönemleri teoremi hangi teoremin genelleştirilmiş ve geliştirilmiş bir şeklidir?

Teknoloji açığı teoremi

Stolper-Samuelson teoremi

Heckscher-Ohlin teoremi

Tercihlerde benzerlik teoremi

Nitelikli işgücü teoremi

Açıklama:

YENİ TEOREMLER
Ürün dönemleri teoremi teknoloji açığı teoreminin genelleştirilmiş ve geliştirilmiş bir şeklidir

Doğru Cevap: A

Soru 29

Tercihlerde benzerlik teoremini aşağıdaki iktisatçılardan hangisi geliştirmiştir?

Brunstam Linder

Raymond Vernon

Eli Heckscher

Wassily Leontief

Bertil Ohlin

Açıklama:

YENİ TEOREMLER
Tercihlerde benzerlik teoremini İsveçli iktisatçı Brunstam Linder geliştirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Firmanın kendi üretim ölçeği arttığında ortalama maliyetlerin düştüğü durumlarda ………………… söz konusudur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

İçsel ölçek ekonomileri

Monopolcü rekabet

Teknoloji açığı

Girdi çıktı tekniği

Faktör fiyatları eşitliği

Açıklama:

YENİ TEOREMLER
Firmanın kendi üretim ölçeği arttığında ortalama maliyetlerin düştüğü durumlarda içsel ölçek ekonomileri söz konusudur.

Doğru Cevap: A

Soru 31

I. Teori çok sağlam bir mantık yapısına dayanmaz.
II. Matematik ve geometrik yöntemlerin uygulanmasına çok elverişli değildir.
III. Dış ticaretin büyük bölümü yeni mal ve üretim süreçlerine dayalıdır.
IV. Test edilebilir hipotezlerin kurulmasına da olanak verir.
Yukarıdakilerden hangisi Heckscher-Ohlin teorisi için doğru ifadelerdir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

Yalnız IV

Açıklama:

TEORİNİN TEST EDİLMESİ: LEONTIEF PARADOKSU
Teori çok sağlam bir mantık yapısına dayanır.
Matematik ve geometrik yöntemlerin uygulanmasına çok elverişlidir.
Test edilebilir hipotezlerin kurulmasına da olanak verir.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Aşağıdaki teorilerden hangisine göre emek zengin ülkeler emek yoğun malları, sermaye zengin ülkeler de sermaye yoğun malları daha ucuza üretirler?

Ricardo

Heckscher-Ohlin

Smith

Mill

Leontief

Açıklama:

TEORİNİN GÖSTERDİĞİ TEMEL SONUÇ
Heckscher-Ohlin teorisine göre emek zengin ülkeler emek yoğun malları, sermaye zengin ülkeler de sermaye yoğun malları daha ucuza üretirler

Doğru Cevap: B

Soru 33

İç maliyet farklılığının nedenlerini açıklamak hangi teorinin ana hedefidir?

Karşılaştırmalı üstünlük teorisi

Mutlak üstünlük teorisi

Faktör donatımı teorisi

Karşılıklı talep teorisi

Teklif eğrisi teorisi

Açıklama:

TEORİNİN GÖSTERDİĞİ TEMEL SONUÇ
İç maliyet farklılığının nedenlerini açıklamak faktör donatımı teorisinin ana hedefidir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi ücret/ faiz oranlarını ülkeler arasında karşılaştırılmasına dayanır?

Faktör donatımının faktör fiyatları ile tanımlanması

Emek donatımının emek fiyatları ile tanımlanması

Sermaye donatımının sermaye fiyatları ile tanımlanması

Rant donatımının rant fiyatları ile tanımlanması

Ücret donatımının ücret fiyatları ile tanımlanması

Açıklama:

Faktör donatımının faktör fiyatları ile tanımlanması ücret/ faiz oranlarını ülkeler arasında karşılaştırılmasına dayanır

Doğru Cevap: A

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi malların üretiminde kullanılan sermaye/ emek oranlarının karşılaştırılması ile belirlenir?

Faktör yoğunluğu

Emek yoğunluğu

Sermaye yoğunluğu

Rant yoğunluğu

Kar yoğunluğu

Açıklama:

Faktör yoğunluğu malların üretiminde kullanılan sermaye/ emek oranlarının karşılaştırılması ile belirlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Ülkenin veri teknoloji koşulları altında sabit bir emek ve sermaye arzı ile üretebileceği mal bileşimlerinin sınırlarını gösteren eğriye ne ad verilir?

Üretim olanakları eğrisi

Tüketim olanakları eğrisi

Rant olanakları eğrisi

Sermaye olanakları eğrisi

Kar olanakları eğrisi

Açıklama:

TEORİNİN GRAFİKLE KANITLANMASI
Ülkenin veri teknoloji koşulları altında sabit bir emek ve sermaye arzı ile üretebileceği mal bileşimlerinin sınırlarını gösteren eğriye Üretim olanakları eğrisi denir

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisine göre serbest ticaret gelir dağılımını ülkenin zengin biçimde sahip bulunduğu faktör lehine ve arzı kıt olan faktör aleyhine değiştirir?

Stolper-Samuelson

Ricardo

Heckscher-Ohlin

Mill

Leontief

Açıklama:

Stolper-Samuelson gelir dağılımı teoremine göre serbest ticaret gelir dağılımını ülkenin zengin biçimde sahip bulunduğu faktör lehine ve arzı kıt olan faktör aleyhine değiştirir

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisine göre belirli türde mesleki beceriye zengin biçimde sahip ülkeler üretimi bu faktörü yoğun biçimde kullanan mallarda uzmanlaşırlar?

Nitelikli iş gücü teoremi

Teknoloji açığı hipotezi

Ürün dönemleri hipotezi

Tercihlerde benzerlik hipotezi

Monopolcü rekabet hipotezi

Açıklama:

Nitelikli iş gücü teoremine göre belirli türde mesleki beceriye zengin biçimde sahip ülkeler üretimi bu faktörü yoğun biçimde kullanan mallarda uzmanlaşırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisine göre sanayileşmiş ülkeler yeni icat ettikleri malları ihraç ederler ancak zamanla daha az gelişmiş ülkeler taklit yoluyla bu malları daha ucuza üretir ve ihraç ederler?

Nitelikli iş gücü teoremi

Teknoloji açığı hipotezi

Ürün dönemleri hipotezi

Tercihlerde benzerlik hipotezi

Monopolcü rekabet hipotezi

Açıklama:

Teknoloji açığı hipotezine göre sanayileşmiş ülkeler yeni icat ettikleri malları ihraç ederler. Zamanla daha az gelişmiş ülkeler taklit yoluyla bu malları daha ucuza üretir ve ihraç ederler.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisine göre sanayileşmiş ülkeler tarafından bir mal ilk icat edildiğinde standart değildir ancak zamanla standartlaşır ve az gelişmiş ülkeler tarafından ihraç edilmeye başlanır?

Nitelikli iş gücü teoremi

Teknoloji açığı hipotezi

Ürün dönemleri hipotezi

Tercihlerde benzerlik hipotezi

Monopolcü rekabet hipotezi

Açıklama:

Ürün dönemleri hipotezine göre sanayileşmiş ülkeler tarafından bir mal ilk icat edildiğinde standart değildir. Zamanla standartlaşır ve az gelişmiş ülkeler tarafından ihraç edilmeye başlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağılerdakinden hangisine göre sanayi malları ticareti kişi başına düşen gelir düzeyi yüksek ülkeler arasında yoğunlaşmıştır çünkü bu ülkelerde halkın tercihleri birbirine benzerdir?

Nitelikli iş gücü teoremi

Teknoloji açığı hipotezi

Ürün dönemleri hipotezi

Tercihlerde benzerlik hipotezi

Monopolcü rekabet hipotezi

Açıklama:

Tercihlerde benzerlik hipotezine göre sanayi malları ticareti kişi başına düşen gelir düzeyi yüksek ülkeler arasnda yoğunlaşmıştır. Çünkü bu ülkelerde halkın tercihleri birbirine benzerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Emek zengin ülkeler emek yoğun malları, sermaye zengin ülkeler de sermaye yoğun malları, daha ucuza üretecekleri görüşü aşağıdaki hangi teoriye aittir?

Tercihlerdeki benzerlik teoremi

Ürün dönemleri teoremi

Monopolcü rekabet teoremi

Karşılaştırmalı üstünlükler teoremi

Heckscher-Ohlin teorimi

Açıklama:

Hecksher-Ohlin teorisi; emek zengin ülkeler emek yoğun malları, sermaye zengin ülkeler de sermaye yoğun malları; daha ucuza üreteceklerini açıklar. Teori; İsveçli iktisatçılar Eli Heckscher ve Bertil Ohlin’e aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Paul Samuelson’nun katkıda bulunduğu iktisat teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Ölçek ekonomileri teoremi

Teknoloji açığı teoremi

Heckscher-Ohlin teoremi

Nitelikli işgücü teoremi

Ürün dönemleri teoremi

Açıklama:

Amerikalı iktisatçı Paul Samuelson İkinci Dünya Savaşı yıllarında özellikle gelir dağılımı ile ilgili olarak Hecksher-Ohlin teorisine katkılar getirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Uluslararası ticarette iç maliyet farklılığının nedenlerini aşağıdaki hangi teori açıklamıştır?

Nitelikli işgücü teoremi

Heckscher-Ohlin teoremi

Ürün dönemleri teoremi

Ölçek ekonomileri teoremi

Aşağıdakilerden hangisi Posner tarafından ortaya atılmıştır ve bu hipoteze göre yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkeler, bu malların ilk ihracatçıları olurlar?

Nitelikli iş gücü teoremi

Ürün dönmeleri teoremi

Tercihlerde benzerlik teoremi

Teknoloji açığı teoremi

Ölçek ekonomileri teoremi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Faktör donatımı teorisinden çıkartılan bir hipotez. Buna göre serbest ticaret gelir dağılımını ülkenin zengin biçimde sahip bulunduğu faktör lehine ve arzı kıt olan faktör aleyhine değiştirir. Teoremi kime aittir?

Heckscher-Ohlin

Uluslararası faktör fiyatları eşitliği teoremi

Stolper-Samuelson gelir dağılımı teoremi

Faktörlerin tam hareketliliği

Ricardo ve Mill

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 80

Amerikan ekonomisi üzerine yaptığı çalışmanın teori ile çelişkili olarak ABD’nin emek-yoğun mallar ihraç edip, sermaye-yoğun mallar ithal ettiğini göstermiştir. düşüncesi nasıl ifade edilir?

W.and Maskus

J. Kaempfer

R. Melvin

Leontief paradoksu

Markusen

Açıklama:

Leontief paradoksu: Wassily Leontief’in Faktör Donatımı Teorisini test etmek için Amerikan ekonomisi üzerine yaptığı çalışmanın sonucu. Bu çalışma, teori ile çelişkili olarak ABD’nin emek-yoğun mallar ihraç edip, sermaye-yoğun mallar ithal ettiğini göstermiştir

Doğru Cevap: D

Soru 81

Belirli türde mesleki beceriye zengin biçimde sahip ülkeler üretimi bu faktörü yoğun biçimde kullanan mallarda uzmanlaşırlar. Tanımı hangisidir?

Ölçek ekonomileri

Tercihlerde benzerlik hipotezi

Ürün dönemleri hipotezi

Teknoloji açığı hipotezi

Nitelikli iş gücü teoremi

Açıklama:

Nitelikli iş gücü teoremi: Belirli türde mesleki beceriye zengin biçimde sahip ülkeler üretimi bu faktörü yoğun biçimde kullanan mallarda uzmanlaşırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 82

Faktör Donatım Teorisi’ne göre, teknolojileri aynı olan ülkeler de aşağıdakiler den hangisinin aynı olması beklenir?

Üretim fonksiyonları

Denge ticaret hadleri

Teklif eğrileri

İç fiyat oranları

Toplumsal kayıtsızlık eğrileri

Açıklama:

Detaylı bilgi için Faktör Donatımı Teorisi bölümünün teorinin gösterdiği temel sonuç konusunu okuyunuz.
Bir mal bir ülkede sermaye veya emek yoğun yöntemlerle üretiliyorsa diğer ülkelerde de aynı yöntemlerle üretilir. Bu özellik bir malın üretim teknolojisinin bütün ülkelerde aynı olması anlamına gelir. Bu durum faktör donatımı teoreminin temel varsayımlarından birisidir. Eğer ülkelerin teknolojileri aynı ise, buna bağlı olarak üretim fonksiyonları da aynı olur.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Stolper- Samuelson teoreminin savunduğu görüşlerden değildir?

Serbest ticaret gelir dağılımını arzı kıt olan faktör aleyhine değiştirir

Korumacılık ithalata rakip endüstride yoğun kullanılan faktörleri yararlandırır

Serbest ticaret gelir dağılımını ülkede zengin olan faktör lehine değiştirir

Serbest ticaret ihracat endüstrilerinde yoğun kullanılan faktörün lehinedir

Serbest ticaret ülkelerarası faktör fiyatları eşitliğini sağlar

Açıklama:

Geniş bilgi için Stolper- Samuelson Gelir Dağılımı Teoremini inceleyiniz.
Stolper-Samuelson teoremine göre, serbest ticaret ihracat endüstrilerinde yoğun kullanılan faktörün lehinedir, oysa korumacılık ithalata rakip endüstride yoğun kullanılan faktörleri yararlandırır. Başka bir deyişle, korumacılık dolayısıyla ekonomi bir bütün olarak kaybetse de ithalata rakip kesimde çalışanlar bundan yararlanırlar.
Ülkenin bir gümrük tarifesi koyması, kıt kaynağının reel gelirini yükseltici etkide bulunur. Bunu açıklamak için sermaye zengini olan, dolayısıyla teoriye göre sermaye-yoğun mallar ihraç edip emek-yoğun mallar ithal eden bir ülkeyi ele alalım: Bu ülke emek yoğun ithal malları üzerine bir tarife koyunca gerek iç tüketiciler, gerekse iç üreticiler açısından emek-yoğun malların iç fiyatları, sermaye yoğun malların iç fiyatlarına oranla yükselir. Dolayısıyla da reel ücret gelirleri artar. Özetle normal koşullar altında (tarife koyanın büyük ülke olmaması) serbest ticaret politikası, ülkedeki bol faktörü, koruyuculuk ise kıt faktörü yararlandırır.
Buradan da anlaşılacağı gibiStolper-Samuelson teoremine göre, serbest ticaretin faktör fiyatlarını eşitlemesi söz konusu değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

“Bir ülke hangi üretim faktörüne zengin olarak sahipse, üretimi o faktörü yoğun biçimde gerektiren mallarda karşılaştırmalı üstünlük elde eder, yani onları daha ucuza üretir ve o alanlarda uzmanlaşır” ifadesi aşağıdaki teorilerden hangisine aittir?

Mutlak Üstünlükler Teorisi

Faktör Donatımı Teorisi

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi

Nitelikli İşgücü Teorisi

Miktar Teorisi

Açıklama:

Detaylı bilgi için Faktör Donatımı Teorinin Gösterdiği Temel sonuç başlığını inceleyiniz.
Bir ülke hangi üretim faktörüne zengin olarak sahipse üretimi o faktörü yoğun biçimde gerektiren mallarda karşılaştırmalı üstünlük elde eder, yani onları daha ucuza üretir ve o alanlarda uzmanlaşır fikri Hecksher- Ohlin yani Faktör Donatımı teorisinin temel görüşüdür.
Diyelim ki ülke, üretim faktörlerinden emeğe göreceli olarak daha bol biçimde sahiptir. Böyle bir ülkede normal olarak emek yoğun mallar daha ucuza üretilir. Bunun gibi, sermaye faktörüne zengin olarak sahip bulunan ülkelerin de sermaye-yoğun malları daha ucuza üretmeleri beklenir. O halde Türkiye ve Almanya gibi iki ülke ile, motor ve tekstil gibi iki mal alalım. Türkiye emeğe, Almanya sermayeye zengin biçimde sahip ülkeler ve motor sermaye-yoğun, tekstil emek-yoğun mallar olsunlar. Acaba bu duruma göre hangi ülke, hangi malda karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olacaktır? Teorideki ana düşünce açısından Türkiye tekstilde, Almanya ise motorda karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olmalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

İki ülkeli Heckscher-Ohlin modelinde, ülkeler için ortak kayıtsızlık eğrisi çizilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Ülkeler arasında benzer rekabet şartları

Ülkeler arasında benzer teknolojilerin kullanımı

Ülkeler arasında benzer talep koşulları

Ülkeler arasında benzer arz koşulları

Ülkeler arasında faktör fiyatları eşitliği

Açıklama:

Teorinin grafikle kanıtlanması başlığında daha geniş bilgi elde edebilirsiniz.
Teorinin önemli bir varsayımı da talep koşullarının ülkeler arasında birbirine benzer oluşu idi. Bu varsayım, çizilen bir kayıtsızlık eğrisinin iki ülke için de ortak olmasıyla temsil edilebilir. Buna göre, şekildeki kayıtsızlık eğrileri ailesi hem Türkiye’ye hem de Almanya’ya ait olacaktır. Kısaca talep koşulları iki ülkede de benzer olunca (zevk ve tercihler) farksızlık eğrileri iki ülke içinde aynıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 86

İçsel ölçek ekonomileri aşağıdaki durumların hangisinde söz konusu olur?

Firmanın kendi üretim ölçeği arttığı, ortalama maliyetlerin sabit kaldığı durumlarda

Firmanın kendi üretim ölçeği azaldığı, ortalama maliyetlerinin düştüğü durumlarda

Firmanın kendi üretim ölçeği arttığı, ortalama maliyetlerinin arttığı durumlarda

Firmanın kendi üretim ölçeği arttığı, ortalama maliyetlerinin düştüğü durumlarda

Firmanın kendi üretim ölçeği azaldığı, ortalama maliyetlerinin arttığı durumlarda

Açıklama:

Ölçek Ekonomileri Teoremi
İçsel ölçek ekonomileri, firmanın kendi üretim ölçeği arttığında ortalama maliyetlerinin düştüğü durumlarda söz konusudur. Otomobil endüstrisi bunun tipik bir örneğidir. Yapılan araştırmalar gösteriyor ki, yılda az sayıda otomobil üreten ufak bir fabrikanın maliyetleri GM, Toyota, Opel gibi dev firmaların yanında çok yüksek kalıyor. İçsel ölçek ekonomileri kitlesel üretim teknolojisinin kullanılması, yönetimde artan etkinlik ve iş gücünün uzmanlaşması gibi etkenlerin bir sonucudur.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Faktör Donatımı Teorisi'ni ilk ileri süren iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Malthus

Marshall

Smith

Ricardo

Heckscher

Açıklama:

Faktör donatımı teorisi (Factor endowment theory) ilk olarak İsveçli iktisatçı Eli Heckscher tarafından ortaya konulmuş daha sonradan ise çeşitli iktisatçılar tarafından geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 88

Bir ülkenin hangi üretim faktörlerine zengin olarak sahipse üretimi o faktörü yoğun biçimde gerektiren mallarda karşılaştırmalı olarak üstünlük elde edeceğini, yani onları daha ucuza üretip o alanda uzmanlaşacağını öngören teori aşağıdakilerden hangisidir?

Heckscher-Ohlin teorisi

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi

Mutlak üstünlük teorisi

Merkantilizm

Leontief paradoksu

Açıklama:

İlk olarak İsveçli iktisatçı Eli Heckscher tarafında ortaya atılmış olan ve daha sonra öğrencisi İsveçli iktisatçı Bertil Ohlin tarafından geliştirilen Heckscher-Ohlin teorisi, bir ülkenin hangi üretim faktörlerine zengin olarak sahipse o ülkenin, üretimi o faktörü yoğun biçimde gerektiren mallarda karşılaştırmalı olarak üstünlük elde edeceğini, yani onları daha ucuza üretip o alanda uzmanlaşacağını öngörür.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi Heckscher-Ohlin teorisinin temek varsayımlarından değildir?

Ülkelerin faktör donatımları bakımından birbirinden farklı olması

Malların faktör yoğunlukları birbirinden farklıdır.

Bir malın üretim fonksiyonu bütün ülkelerde aynıdır

Üretimde ölçeğe göre değişen verim koşulları geçerlidir.

Ülkelerin talep koşulları birbirinin benzeridir

Açıklama:

Heckscher-Ohlin teorisine göre ülkeler faktör donatımı bakımından birbirinden farklıdırlar yani iki ülkeli bir modelde biri emek diğeri sermaye bakımından zengin ülkelerdir, mallar faktör yoğunlukları ya da nisbi faktör kullanım oranları bakımından farklılık arz eder, bir malın üretim fonksiyonu bütün ülkelerde aynıdır, üretimde ölçeğe göre değişen değil sabit verim koşulları geçerlidir ve ülkelerin talep koşulları birbirinin benzeridir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

I. Uluslararası faktör fiyatları eşitliği teoremi
II. Stolper- Samuelson gelir dağılımı teoremi
III. Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi
Yukarıda verilen teorilerden hangisi ya da hangileri Heckscher-Ohlin teorisinden çıkarılan teorilerden değildir?

Yalnızca I

Yalnızca II

Yalnızca III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Heckscher-Ohlin teorisinden çıkarılan iki teoriden biri uluslararası faktör fiyatları eşitliği teoremi diğeri ise Stolper-Samuelson gelir dağılımı teoremidir. Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi ise Heckscher-Ohlin teorisinin öne sürülmesinden önceki bir tarihte ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Serbest dış ticaret yoluyla doğrudan faktör hareketi olmadan, ticaret yapan ülkelerde faktör fiyatları eşitliğinin hem mutlak hem de göreceli olarak sağlanacağı sonucunu ortaya koyan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi

Mutlak üstünlükler teorisi

Uluslararası faktör fiyatları eşitliği teoremi

Stolper-Samuelson gelir dağılımı teoremi

Heckscher-Ohlit teoremi

Açıklama:

Uluslararası faktör fiyatları eşitliği teoremi kısaca serbest dış ticaret yoluyla doğrudan faktör hareketi olmadan, ticaret yapan ülkelerde faktör fiyatları eşitliğinin hem mutlak hem de göreceli olarak sağlanacağı sonucunu ortaya koyar,

Doğru Cevap: C

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi serbest ticaretin tam bir uluslararası faktör fiyatları eşitliğine yol aşmasını engelleyici faktörlerdendir?

Sermayenin uluslararası düzeyde serbest dolaşımının sağlanması

Uluslararası düzeyde gümrük tarifelerinin kaldırılması

Emeğin uluslararası düzeyde serbest dolaşımının sağlanması

Sendikaların kısıtlayıcı faaliyetleri

Tüm ülkelerin serbest ticareti benimsemesi

Açıklama:

Serbest ticaretin tam bir uluslararası faktör fiyatları eşitliğine yol aşmasını engelleyici bir çok faktör vardır. Hükümetlerin uyguladıkları gümrük tarifeleri, sendikaların kısıtlayıcı faaliyetleri, üretim faktörlerinin homojen olmaması bunlardan bazılarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Serbest ticaretin gelir dağılımını ülkenin zengin olarak sahip olduğu faktör lehine ve arzı kıt olan faktör aleyhine değiştireceğini öne süren teori aşağıdakilerden hangisidir?

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi

Mutlak üstünlükler teorisi

Stolper- Samuelson gelir dağılımı teoremi

Pareto optimumu

Leontief paradoksu

Açıklama:

Faktör donatımı teorisinden çıkarılan bir hipotez olan Stolper-Samuelson gelir dağılımı teoremine göre, serbest ticaret uygulamaları gelir dağılımını ülkede bol bulunan faktör lehine ve kıt bulunan faktör aleyhine değiştirir.

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Stolper-Samuelson teoreminin önermelerinden biridir?

Serbest ticaret ihracat endüstrilerinde yoğun kullanılan faktör aleyhinedir

Gümrük tarifeleri uluslararası uzmanlaşmadan yararlanmayı kolaylaştırır

Gümrük tarifeleri ulusal geliri arttırıcı etki yapar

Serbest ticaret politikası ülkedeki kıt faktörün lehinedir

Serbest ticaret politikası ülkedeki bol faktörün lehinedir

Açıklama:

Stolper-Samuelson teoremine göre serbest ticaret politikaları ülkedeki bol faktörün lehine, kıt faktörün ise aleyhinedir. Yani serbest ticaret ihracat endüstrilerinde yoğun olarak kullanılan faktör lehinedir. Ayrıca gümrük tarifeleri uluslararası uzmanlaşmadan yararlanmayı zorlaştırır ve de ulusal geliri azaltıcı etki yapar.

Doğru Cevap: E

Soru 95

Faktör Donatımı Teorisinin Amerikan ekonomisi üzerinde test edilmesi ile ulaşılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Leontief paradoksu

Metzler paradoksu

Değer paradoksu

Tasarruf paradoksu

Likidite tuzağı

Açıklama:

Harward Üniversitesi profesörlerinden Wassily Leontief, Faktör Donatımı Teorisinin ilk uygulamalı testini ABD ekonomisi üzerinde yapmış ve 1951 yılında yayınladığı eserindeki sonuçlar sonradan Leontief Paradoksu olarak literatüre geçmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Az gelişmiş ülkelerin, sanayileşmiş ülkeler tarafından icat edilip, üretilip daha sonra da ihraç edilen malları taklit ederek daha ucuza üretip ihraç etmelerini içeren teori aşağıdakilerden hangisidir?

Teknoloji açığı teoremi

Nitelikli iş gücü teoremi

Ürün dönemleri teoremi

Tercihlerde benzerlik teoremi

Ölçek ekonomileri teoremi

Açıklama:

Leontief paradoksunun faktör donatımı üzerinde yarattığı tartışmaların sonucunda 1960'lardan sonra uluslararası ticareti açıklamak üzere geliştirilen teoremlerden olan ve sanayileşmiş ülkelerin yeni icat edip ihraç ettikleri malların az gelişmiş ülkelerce taklit edilerek daha ucuza üretilmesini konu alan teorem Teknoloji Açığı Teoremidir.

Doğru Cevap: A

Ünite 4

Soru 1

Ekonomik büyümenin kaç ana kaynağı vardır?

Açıklama:

Ekonomik büyüme, bir ülkede toplam üretim hacminin (gayri safi yurt içi hâsıla-GSYİH) genişlemesi biçiminde tanımlanır. Ekonomik büyümenin iki ana kaynağı vardır. İki kaynaktan birincisi üretim faktörleri stokundaki artışlardır, ikincisi ise teknolojik gelişmedir. Bu iki ana kaynak; üretim faktörleri ve teknolojik gelişmeler ekonomik büyümeye neden olur.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Faktör stokundaki artışlar üretim olanakları eğrisini nasıl etkiler?

Sabit kalır

İçe doğru genişler

Dışa doğru genişler

Yatay eksene doğru genişler

Dikey eksene doğru genişler

Açıklama:

Faktör stokundaki artışlar üretim olanakları eğrisini dışa doğru genişler. Bir ülkenin üretim olanakları eğrisinin dışa doğru genişlemesi ekonomik büyümesi ifade eder.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Üretim faktörlerindeki aynı veya farklı oranlardaki artışlar kaç çeşit iktisadi büyümeye neden olur?

Açıklama:

Emek ve sermaye bir üretim faktörüdür. Bu faktörlerin aynı veya farklı oranlardaki artışı ekonomide dört farklı büyümeye neden olur.
Sırası ile bu büyüme şekilleri:

Yansız Büyüme Durumu,
Ticaret Artırıcı Yönlü Büyüme,
Ticaret Karşıtı Büyüme,
Rybczynski Teoremidir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

İçsel teknolojik gelişme modeli hangi tarihte ortaya atılmıştır?

1980

1970

1960

1950

1940

Açıklama:

Teknolojiye ait geleneksel analizlerde teknolojik gelişme dışsal bir olay, yani ekonomik koşullu olmayan bir gelişme biçiminde ele alındı. 1980’lerden itibaren ise içsel teknolojik gelişme modelleri ortaya atıldı. Bu modellerde teknolojik gelişme ülkedeki ekonomik koşullara bir tepki olarak kabul edilir. Diğer bir deyişle teknolojik gelişmenin ortaya çıktığı sanayileşmiş ülkelerde emek kıt ve pahalı, sermaye bol ve ucuz faktör olduğu için araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin hedefi, üretimde emek yerine sermaye ikamesine olanak verecek yeniliklerin icat edilmesidir. Bu görüşe “uyarılmış teknolojik gelişme tezi” denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Yeni bir üretim yöntemi veya yeni bir mal icat edilmesi aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Yatırım teşviki

Teknolojik gelişme

Doğanın korunması

Vergi muafiyeti

Yeni yatırım

Açıklama:

Teknolojik gelişme yeni bir üretim yöntemi veya yeni bir mal icat edilmesi şeklinde kendini gösterir. Başka bir deyişle ya piyasada mevcut mallar daha etkin yöntemlerle üretilir ya da tümüyle farklı nitelikte yeni mallar ortaya çıkartılır.

Doğru Cevap: B

Soru 6

Teknolojik yenilikler kaça ayrılır?

Açıklama:

Yeni üretim yöntemleri bulunmasına dayalı teknolojik gelişmenin en belirgin özelliği aynı miktar kaynaklarla daha fazla mal üretilebilmesi veya aynı miktar malın daha az kaynak kullanılarak elde edilebilmesidir. Üretim fonksiyonlarının doğrusal ve homojen olması (sabit verimler) varsayımı altında teknolojik yenilikler üçe ayrılır.
Sırasıyla:

Sapmasız (veya yansız),
Emek tasarrufu sağlayan,
Sermaye tasarrufu sağlayan yeniliklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Teknolojik ilerleme ekonomik koşulların bir sonucu olduğunu savunan hipotez aşağıdakilerden hangisidir?

Sapmasız yenilik

Doğayı koruyan yenilik

Uyarılmış teknolojik gelişme

Emek tasarrufu sağlayan yenilik

Sermaye tasarrufu sağlayan yenilik

Açıklama:

Teknolojik ilerlemenin bağımsız olmayıp ekonomik koşulların bir sonucu olduğunu savunan bu görüşe literatürde “uyarılmış teknolojik gelişme” hipotezi denilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonomideki refah düzeyinin düşmesine neden olur?

Sağlık harcamaları

Ekolojik duyarlılık

Toplumsal uzlaşma

Dış ticaret hadleri

Gelir atışı

Açıklama:

Büyüme ister faktör artışlarına, ister teknolojik ilerlemeye dayalı olsun ülkenin toplam üretimini (GSYİH) genişletir. Ekonominin, nüfus artış oranından daha yüksek oranda büyümesi, kişi başına düşen geliri yükseltirken, bu da ülkede refah düzeyini artırır. Ekonomik büyümeden beklenen doğal sonuçta budur.
Büyüme tipleri ülkelerin ticaret haddelerini etkiler. Ticareti artırıcı yönlü büyüme durumunda ticaret hadleri, yansız büyümeden de daha fazla ülke aleyhine değişir. Çünkü büyüme, dünya piyasalarına daha yüksek oranda ihraç mali arz edilmesi ve dünya piyasalardan daha yüksek oranda ithal malı talep edilmesi sonucunu doğurmaktadır. Bu durum ülkenin aleyhine değişir ve ülkenin refah düzeyi azalır.

Doğru Cevap: D

İktisadi büyüme ile dış ticaret arasındaki kaç yönlü ilişki vardır?

Açıklama:

İktisadi büyüme ile dış ticaret arasındaki ilişki iki yönlüdür. Ülkede ekonomik büyüme; üretimi, tüketimi ve dolayısıyla ikisi arasındaki farkı yansıtan dış ticareti de etkiler. Aslında ekonomik büyüme ile dış ticaret arasındaki ilişkiler iki yönlüdür: Büyüme dış ticareti, dış ticaret de büyümeyi etkiler.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Emek arzını aşağıdakilerden hangileri etkiler?

Doğal nüfus artışı, dış göçler

Doğal nüfus artışı, sağlık hizmeti

Doğal nüfus artışı, dış göçler, eğitim

Doğal nüfus artışı, dış göçler, sağlık hizmetleri

Doğal nüfus artışı, dış göçler, eğitim, sağlık hizmetleri

Açıklama:

Ülkenin faktör stoku zaman içinde değişir. Emeğin sayıca artışının yanı sıra emeğin nitelik artışı emek arzını etkiler. Doğal nüfus artışı ve ülkeye gelen dış göçler de iş gücü arzını çoğaltır. Emeğin sayıca artması kadar; eğitim, öğretim ve sağlık hizmetleriyle birlikte emeğin niteliği artar.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Emek ve sermayenin aynı oranda büyümesi aşağıdaki hangi büyüme kapsar?

Ticaret artırıcı yönlü büyüme

Yansız büyüme durumu

Ticaret karşıtı büyüme

Rybczynski teoremi

İçsel büyüme teorisi

Açıklama:

Emek ve sermayenin aynı oranda (yansız) büyümesi durumunda; ekonominin genel sermaye/emek oranı, başlangıçtaki ile aynı kalır ve üretim olanakları eğrisi ilk şekline paralel biçimde dışa doğru genişler.

Doğru Cevap: B

Soru 36

Faktör stokundaki artışlar üretim olanakları eğrisini nasıl etkiler?

Sabit kalır

Sürekli azalır

Dışa doğru kayar

İçe doğru kayar

Önce azalır sonra artar

Açıklama:

Faktör stoku zaman içinde değişir. Faktör stokundaki artışlar üretim olanakları eğrisini dışa doğru kaydırır.

Doğru Cevap: C

Soru 37

İçsel teknolojik gelişme modellerinin başlangıç tarihi aşağıdakilerden hangisidir?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

İktisadi büyümenin diğer bir kaynağı da teknolojik gelişmedir. Yapılan çok sayıdaki uygulamalı çalışma, sanayileşmiş ülkelerde kişi başına reel gelir artışlarının büyük bölümünün teknolojik gelişmeden kaynaklandığını; sermaye birikiminin buna katkısının çok az olduğunu gösteriyor.
Geleneksel ekonomi analizlerinde teknolojik gelişme dışsal bir olay, yani ekonomik koşullarla ilişkili olmayan bir gelişme biçiminde varsayılarak ele alındı. 1980’li yıllardan itibaren ise içsel teknolojik gelişme modelleri geliştirilmiştir. Bu modellerde teknolojik gelişme ülkedeki ekonomik koşullara bir tepki olarak kabul edilir. Diğer bir değişle, teknolojik gelişmenin ortaya çıktığı sanayileşmiş ülkelerde; emek kıt ve pahalı, sermaye ise bol ve ucuz bir faktör olduğu için araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin hedefi; üretimde emek yerine sermaye ikamesine olanak verecek yeniliklerin icat edilmesidir. Bu görüşe “uyarılmış teknolojik gelişme tezi “ de denmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

Yeni bir üretim yöntemi veya yeni bir mal icat edilmesine ne denir?

Yansız büyüme durumu

Ticaret karşıtı büyüme

Rybczynski teoremi

Dışsal büyüme teorisi

Teknolojik gelişme

Açıklama:

Teknolojik gelişme; yeni bir üretim yöntemi veya yeni bir mal icat edilmesi şeklinde kendini gösterir. Başka bir deyişle; ya piyasada mevcut mallar daha etkin yöntemlerle üretilir ya da tümüyle farklı nitelikte yeni mallar ortaya çıkartılır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Ulusal ekonomilerdeki genel eğilimin dış ticareti artırıcı yönlü büyüme doğrultusunda olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?

I. Dünya Savaşı

II. Dünya Savaşı

17. Yüzyıl

18. Yüzyıl

19. Yüzyıl

Açıklama:

Dünya ekonomisine ilişkin istatistikler; İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra çoğu ülke için dış ticaretin gelire oranla daha yüksek hızla arttığını gösteriyor. Bu da ulusal ekonomilerdeki genel eğilimin dış ticareti artırıcı yönlü büyüme doğrultusunda olduğu ortaya koyar.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdaki hangi teori Hint asıllı iktisatçı Jagdish Bhagwati aittir?

Yoksullaştıran büyüme

Yansız büyüme

Rybczynski teoremi

Ticaret artırıcı yönlü büyüme

Ticaret karşıtı büyüme

Açıklama:

Hint asıllı iktisatçı Jagdish Bhagwati büyümenin net olarak refah düşüşüne yol açabileceği koşulları teorik olarak ortaya koymuş ve bu tür büyümeye “yoksullaştıran büyüme” adını vermiştir. Ülkenin büyümeden sonra ekonomik bakımdan daha yoksul bir duruma düşebileceğini göstermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 41

Faktör donatım değişimi karşılaştırmalı üstünlükleri nasıl etkiler?

Sürekli azalan yönlü

Sürekli artan yönlü

Tek yönlü

Çift yönlü

Etkilemez

Açıklama:

Faktör arzındaki büyüme, artan faktörü göreceli ucuzlatarak onu yoğun biçimde kullanan endüstrilerde maliyet düşüşüne ve üretim gelişmesine yol açar. Bu ise karşılaştırmalı üstünlük yapısının o yönde değişmesi demektir. Faktör donatımı değiştikçe karşılaştırmalı üstünlüklerin de değişmesi gerekir.
Faktör donatımı ile karşılaştırmalı üstünlükler arasındaki ilişki tek yönlüdür. Bunun yönü de birinciden ikinciye doğrudur. Diğer bir deyişle faktör donatımı zaman içinde değiştikçe ona bağlı olarak karşılaştırmalı üstünlük yapısı da değişir. Dolayısıyla bugünkü faktör donatımına bakılarak yarınki karşılaştırmalı üstünlüklerin de aynı olacağı söylenemez.
O hâlde kalkınmakta olan ülkeler, uygun sanayileşme politikaları izleyerek ekonomik yapılarını ve uluslararası iş bölümündeki yerlerini değiştirebilirler. Nitekim uygulamada çoğu ülkede kalkınma çabalarının altında yatan temel amaç ekonomik yapıyı dinamik karşılaştırmalı üstünlüklere uygun biçimde değiştirmeye yöneliktir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Faktör stokundaki artışlar üretim olanakları eğrisini ne yönde kaydırır?

Dışa doğru kaydırır.

İçe doğru kaydırır.

Üretim olanakları eğrisi üzerinde herhangi bir etkisi yoktur.

Üretim olanakları eğrisini ilk önce sağa sonra sola kaydırır.

Üretim olanakları eğrisini ilk önce sola sonra sağa kaydırır.

Açıklama:

Faktör stokundaki artışlar üretim olanakları eğrisini dışa doğru kaydırır

Doğru Cevap: A

Soru 43

Ulusal ekonomide üretilen malların zamanla, tüketilen mal miktarlarına eşitlenmesi ne tür büyüme olarak nitelendirilir?

Ticarete dayalı büyüme

Ticaret harici büyüme

Ticarete karşıt yönlü büyüme

Teknolojik büyüme

Ekonomik büyüme

Açıklama:

Ticarete karşıt yönlü büyüme, ulusal ekonomide üretilen malların zamanla, tüketilen mal miktarlarına eşitlenmesi demektir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Üretim imkanları teorisi

Faktör teorisi

Tüketim teorisi

Üretim teorisi

Rybczynski Teoremi

Açıklama:

İki mallı ve iki faktörlü bir modelde, tam çalışma koşulları altında eğer tek bir faktörünarzı artırılacak olursa, onu yoğun olarak kullanan malda üretim genişler, diğer malda ise daralır. Bu görüşe, onu ilk kez ortaya atan İngiliz iktisatçısının ismiyle Rybczynski (Ribcinski diye okunur) Teoremi adı verilir.

Doğru Cevap: E

1. Sapmasız yenilikler
2. Emek tasarrufu sağlayan yenilikler
3. Sermaye tasarrufu sağlayan yenilikler

H. Emek ve sermayenin verimliliğini aynı oranda artırır.
K. Emeğin marjinal verimliliğini sermayenin verimliliğinden daha fazla artırır.
L. Sermayenin marjinal verimliliğini emeğin verimliliğinden daha fazla artırır.
M. Emek ve sermaye tam çalışma durumundadır.
N. Verimlilik dışsal bir olay olarak gelişir.

Yukarıdaki üretim fonksiyonlarının doğrusal ve homojen olması varsayımı altında teknolojik yenilik türleri ve bunların özelliklerine ilişkin açıklamaların doğru eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1-H, 2-L, 3-K

1-L, 2-K, 3-N

1-L, 2-M, 3-N

1-H, 2-K, 3-L

1-K, 2-L, 3-M

Açıklama:

TEKNOLOJİK GELİŞME

Sapmasız yenilikler:Emek ve sermayenin verimliliğini aynı oranda artırır.
Emek tasarrufu sağlayan yenilikler: Sermayenin marjinal verimliliğini emeğin verimliliğinden daha fazla artırır.
Sermaye tasarrufu sağlayan yenilikler: Emeğin marjinal verimliliğini sermayenin verimliliğinden daha fazla artırır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Teknolojik gelişmenin ortaya çıktığı sanayileşmiş ülkelerde emek kıt ve pahalı, sermaye bol ve ucuz bir faktör olduğu için araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin hedefi, üretimde emek yerine sermaye ikamesine olanak verecek yeniliklerin icat edilmesidir.
Yukarıdaki görüş, aşağıdaki tezlerden hangisini ifade etmektedir?

Uyarılmış teknolojik gelişme tezi

Yansız teknolojik büyüme tezi

Heckscher-Ohlin tezi

Ölçek ekonomileri tezi

Rybczynski tezi

Açıklama:

TEKNOLOJİK GELİŞME
Teknolojik gelişmenin ortaya çıktığı sanayileşmiş ülkelerde emek kıt ve pahalı, sermaye bol ve ucuz bir faktör olduğu için araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin hedefi, üretimde emek yerine sermaye ikamesine olanak verecek yeniliklerin icat edilmesi görüşüne uyarılmış teknolojik gelişme tezi denilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

I. Üretim artışı vardır.
II. Büyüme refahı düşürür.
III. Küçük ülke varsayımı geçerlidir.
IV. Ticaret hadleri iyileşir.
V. Dış dünyada dengeleyici büyüme vardır.
Yukarıdakilerden hangisi yoksullaştıran büyümenin ortaya çıkmasında etkili unsurlardandır?

I ve II

III ve IV

III ve V

IV ve V

Yalnız V

Açıklama:

BÜYÜME, DIŞ TİCARET HADLERİ VE REFAH İLİŞKİLERİ
Büyüme, bir yandan üretim artışına yol açarken diğer yandan da büyük ülke varsayımı altında, ticareti bozucu sonuçlar doğurabilmektedir. Bu iki ter etki sonunda büyüme, refahı eskisinden daha düşük düzeye düşürebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 69

Az gelişmiş ülkelerde geleneksel olarak ihraç edilen ilkel tarımsal malların üretimini artırıcı yönde bir büyüme, ticaret hadlerini ülke aleyhine çevirebilir ve büyümenin yararlarını kısmen azaltabilir.
Yukarıdaki soruna göre, kalkınma stratejisi olarak ihracatta nasıl bir yol izlenmelidir?

Ürün çeşitlendirmesi

İthalata yönelme

Fiyatlara müdahale

İhracat vergisi

Kurlara müdahale

Açıklama:

BÜYÜME, DIŞ TİCARET HADLERİ VE REFAH İLİŞKİLERİ
Az gelişmiş ülkelerde geleneksel olarak ihraç edilen ilkel tarımsal malların üretimini artırıcı yönde bir büyüme, ticaret hadlerini ülke aleyhine çevirebilir ve büyümenin yararlarını kısmen azaltabilir. Bu gözlem, kalkınma stratejisi olarak ihracat gelirlerinde tek veya az sayıda ürüne dayanmanın sakıncalarını ortaya koyarak ihracatta ürün çeşitlendirmesinin önemini ortaya koymaktadır.
Yukarıdaki soruna göre, kalkınma stratejisi olarak

Doğru Cevap: A

Soru 70

I. Genel eğilim otarşi yönünde olur.
II. Dış ticaretin ülke ekonomisindeki önemi azalır.
III. Uzun vadede dış ticaret yapısı tersine döner.
IV. Ülkede üretilen ve tüketilen mal miktarları zamanla eşitlenir.
V. İhraç ve ithal edilen malların tüketimi aynı ölçüde artar.
Yukarıdakilerden hangisi ticarete karşıt büyüme durumunda gerçekleşmesi beklenen olasılıklardan biri değildir?

I ve II

I ve III

II ve III

III ve IV

Yalnız V

Açıklama:

FAKTÖR ARZINDA ARTIŞ
Ticarete karşıt yönlü büyüme, ulusal ekonomide üretilen malların zamanla, tüketilen mal miktarlarına eşitlenmesi demektir. Bu koşullar altında dış ticaretin ülke ekonomisindeki önemi azalma gösterir. Bu ise genel eğilimin otarşi yönünde olması demektir. Zaman içinde ülke, göreceli olarak geleneksel ihraç malından daha az, ithalata rakip maldan ise daha fazla üretmekte olduğundan uzun vadede dış ticaret yapısı tersine dönebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 71

İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ulusal ekonomilerdeki genel büyüme eğilimi ticaret açısından nasıl bir gelişme göstermiştir?

Ticareti artırıcı yönlü büyüme

Ticarete karşıt yönlü büyüme

İlkel ürünlere dayalı büyüme

Ticaret dengesine yönelik büyüme

Yansız büyüme

Açıklama:

FAKTÖR ARZINDA ARTIŞ
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra çoğu ülke için dış ticaretin gelire oranla daha yüksek hızla arttığı görülüyor. Bu da ulusal ekonomilerdeki genel eğilimin ticareti artırıcı yönlü büyüme doğrultusunda olduğunu ortaya koyar.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Teknolojik ilerlemenin bağımsız olmayıp ekonomik koşulların bir sonucu olduğunu savunan bu görüşe literatürde ………………………….denir.
Yukarıdaki boşluğu aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

Uyarılmış teknolojik gelişme tezi

Ölçek ekonomileri tezi

Monopolcü rekabet tezi

Stolper-Samuelson tezi

Teknoloji açığı tezi

Açıklama:

TEKNOLOJİK GELİŞME
Teknolojik ilerlemenin bağımsız olmayıp ekonomik koşulların bir sonucu olduğunu savunan bu görüşe literatürde uyarılmış teknolojik gelişme tezi denir.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdaki yeniliklerden hangisi gerçek hayatta daha çok görülmektedir?

Emek tasarrufu sağlayan

Sermaye tasarrufu sağlayan

Ağır sermayeye odaklı

Tarımsal ürünlere dayalı

Sapmasız

Açıklama:

TEKNOLOJİK GELİŞME
Gerçek hayatta yenilikler daha çok emek tasarrufu sağlayıcı tipte olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

İki-mallı bir modelde ekonomik büyüme, üretim olanakları eğrisinin hangi hareketi ile gösterilebilir?

İçe doğru daralmasıyla

Dışa doğru genişlemesiyle

Önce içe doğru daralması sonra dışa doğru genişlemesiyle

Önce dışa doğru genişlemesi sonra içe doğru daralmasıyla

Değişiklik gözlenmez

Açıklama:

Giriş bölümü okunmalıdır
İki-mallı bir modelde ekonomik büyüme, üretim olanakları eğrisinin dışa doğru genişlemesiyle gösterilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 75

Aşağılardan hangi durumda ekonominin genel sermaye/emek oranı başlangıçtaki ile aynı kalır ve üretim olanakları eğrisi ilk şekline paralel biçimde dışa doğru genişler?

Emek ve sermayenin aynı oranda büyümesi durumunda

Emek ve sermayenin emek ağırlıklı büyümesi durumunda

Emek ve sermayenin sermaye ağırlıklı büyümesi durumunda

Önce emek sonra sermaye ağırlıklı büyümesi durumunda

Önce sermaye sonra emek ağırlıklı büyümesi durumunda

Açıklama:

Yansız Büyüme Durumu kısmı okunmalıdır
Emek ve sermayenin aynı oranda (yansız) büyümesi durumunda ekonominin genel sermaye/emek oranı, başlangıçtaki ile aynı kalır ve üretim olanakları eğrisi ilk şekline paralel biçimde dışa doğru genişler.

Doğru Cevap: A

Soru 76

İki mallı ve iki faktörlü bir modelde, tam çalışma koşulları altında eğer tek bir faktörün arzı artırılacak olursa aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

Onu yoğun olarak kullanan malda üretim genişler, diğer malda ise daralır.

Onu yoğun olarak kullanan malda üretim daralır, diğer malda ise genişler.

Hem onu yoğun olarak kullanan malda hem de diğer malda üretim genişler

Hem onu yoğun olarak kullanan malda hem de diğer malda üretim daralır

Hem onu yoğun olarak kullanan malda hem de diğer malda değişiklik olmaz

Açıklama:

Rybczynski Teoremi kısmı okunmalıdır
İki mallı ve iki faktörlü bir modelde, tam çalışma koşulları altında eğer tek bir faktörün arzı artırılacak olursa, onu yoğun olarak kullanan malda üretim genişler, diğer malda ise daralır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi yeni bir üretim yöntemi veya yeni bir mal icat edilmesi şeklinde kendini gösterir?

Tarımsal gelişme

Teknolojik gelişme

Hizmetler sektöründe gelişme

Sanayide gelişme

Rantsal gelişme

Açıklama:

Teknolojik gelişme kısmı okunmalıdır
Teknolojik gelişme yeni bir üretim yöntemi veya yeni bir mal icat edilmesi şeklinde kendini gösterir. Başka bir deyişle ya piyasada mevcut mallar daha etkin yöntemlerle üretilir ya da tümüyle farklı nitelikte yeni mallar ortaya çıkartılır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi emek ve sermayenin marjinal verimliliğini aynı oranda artırır?

Sapmasız (yansız) yenilikler

Sermaye-tasarrufu sağlayan yenilikler

Emek-tasarrufu sağlayan yenilikler

Otonom yenilikler

Koşullu yenilikler

Açıklama:

Teknolojik gelişme kısmı okunmalıdır
Sapmasız (yansız) yenilikler emek ve sermayenin marjinal verimliliğini aynı oranda artırır. Bunlar, bir birim mal için gereken emek ve sermaye miktarlarını azaltarak iki faktörden aynı oranda tasarruf sağlarlar.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi ile sermayenin marjinal verimliliğini emeğinkinden daha fazla artırır ve sermayeye göre daha çok emek açığa çıkartır?

Sapmasız (yansız) yenilikler

Sermaye-tasarrufu sağlayan yenilikler

Emek-tasarrufu sağlayan yenilikler

Otonom yenilikler

Koşullu yenilikler

Açıklama:

Teknolojik gelişme kısmı okunmalıdır
Emek-tasarrufu sağlayan bir teknolojik ilerleme, sermayenin marjinal verimliliğini emeğinkinden daha fazla artırır ve sermayeye göre daha çok emek açığa çıkartır.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisinde emeğin marjinal verimliliğini sermayeye göre daha fazla yükseltirler?

Sapmasız (yansız) yenilikler

Sermaye-tasarrufu sağlayan yenilikler

Emek-tasarrufu sağlayan yenilikler

Otonom yenilikler

Koşullu yenilikler

Açıklama:

Teknolojik gelişme kısmı okunmalıdır
Sermaye-tasarrufu sağlayan yenilikler emeğin marjinal verimliliğini sermayeye göre daha fazla yükseltirler. Bu gibi yeniliklerde emek birimi başına daha az sermaye kullanılır (emek sermayenin yerine geçer) ve böylece sermaye faktörü açığa çıkar

Doğru Cevap: B

Soru 81

Büyümenin net olarak refah düşüşüne yol açabileceği koşulları teorik olarak ortaya koyan büyümeye ne ad verilir?

Yoksullaştırıcı büyüme

Dış ticaret azaltıcı yönlü büyüme

Dış ticaret artırıcı yönlü büyüme

Emekten tasarruf edici büyüme

Sermayeden tasarruf edici büyüme

Açıklama:

Büyümenin net olarak refah düşüşüne yol açabileceği koşulları teorik olarak ortaya koymuş ve bu tür büyümeye “yoksullaştıran büyüme” (immiserizing growth) adını vermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Ekonomik büyüme için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Büyümenin iki kaynağından birisi faktör arzındaki artış, diğeri de teknolojik gelişmedir

Büyümenin iki kaynağından birisi faktör talebindeki artış, diğeri de teknolojik gelişmedir

Büyümenin iki kaynağından birisi faktör talebindeki artış, diğeri de teknolojik düşüştür

Büyümenin iki kaynağından birisi faktör arzındakı azalış, diğeri de teknolojik gelişmedir

Büyümenin iki kaynağından birisi faktör talebindeki ve teknolojik düşüştür

Açıklama:

Giriş bölümü okunmalıdır
Ekonomik büyüme ülkenin üretim olanaklarının dışa doğru genişlemesiyle temsil edilebilir. Büyümenin iki kaynağından birisi faktör arzındaki artış, diğeri de teknolojik gelişmedir

Doğru Cevap: A

Soru 83

Teknolojik ilerleme bir sektörde daha az yoğun kullanılan faktörden tasarruf sağlayıcı nitelikte olursa aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?

Ticareti artırıcı sonuç doğurur

Ticareti azaltıcı sonuç doğurur

Önce ticareti artırıcı sonra ticareti azaltıcı sonuç doğurur

Önce ticareti azaltıcı sonra ticareti arttırıcı sonuç doğurur

Her türlü sonucun ortaya çıkma olasılığı vardır

Açıklama:

Teknolojik gelişme kısmı okunmalıdır
Teknolojik ilerleme bir sektörde daha az yoğun kullanılan faktörden tasarruf sağlayıcı nitelikte olursa, her türlü sonucun ortaya çıkma olasılığı vardır. Çünkü burada birbirine ters iki etki kendini gösterir. Birisi, teknik gelişmenin maliyetleri düşürmesidir. Bu etki, söz konusu endüstride üretimi genişletici rol oynar. Diğeri ise açığa çıkan faktörün, onu yoğun kullanan öteki kesimde çalıştırılması zorunluluğu dolayısıyla ortaya çıkacak olan Rybczynski etkisidir. Bu iki etkiden hangisi baskın çıkarsa genel etki de ona göre ticareti artırıcı veya ticareti azaltıcı yönlü olur.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi emek ve sermayenin aynı oranda büyümesi durumunda ekonominin genel sermaye/emek oranı, başlangıçtaki ile aynı kalır ve üretim olanakları eğrisi ilk şekline paralel biçimde dışa doğru genişler ise oluşur?

Yansız büyüme

Ürün bazlı büyüme

İhracatta artış

İthalatta artış

Sermaye tasarruflu büyüme

Açıklama:

Emek ve sermayenin aynı oranda (yansız) büyümesi durumunda ekonominin genel sermaye/emek oranı, başlangıçtaki ile aynı kalır ve üretim olanakları eğrisi ilk şekline paralel biçimde dışa doğru genişler.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi emekteki artış oranının sermayedeki artış oranından daha yüksek olması, yani ülkenin genel anlamda daha emek zengin duruma gelmesi demektir?

Ürün bazlı büyüme

Sermaye tasarruflu büyüme

Tüketici sayısındaki artışlı büyüme

Ticareti arttırıcı yönlü büyüme

Faktörsüz büyüme

Açıklama:

Emekteki artış oranının sermayedeki artış oranından daha yüksek olması, yani ülkenin genel anlamda daha emek zengin duruma gelmesi demektir.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi Rybczynski Teoreminin geçerli olması için gereklidir?

Tek faktör

Tek mal

Yüksek iş gücü performansı

Faktörsüz büyüme

Tam çalışma koşulları

Açıklama:

Rybczynski Teoremi: İki mallı ve iki faktörlü bir modelde, tam çalışma koşulları altında eğer tek bir faktörün arzı artırılacak olursa, onu yoğun olarak kullanan malda üretim genişler, diğer malda ise daralır.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi iki-mallı bir modelde ekonomik büyümenin gerçekleştiğini gösterir?

Hastalık ve ölümler ve dış göçün gerçekleşmesi

Üretim olanakları eğrisinin dışa doğru genişlemesi

Eğitim, öğretim ve sağlık hizmetlerinde niteliğin düşmesi

Deniz ve göllerin kuruması

Faktör ölçeğinin artması

Açıklama:

İki-mallı bir modelde ekonomik büyüme, üretim olanakları eğrisinin dışa doğru genişlemesiyle gösterilebilir

Doğru Cevap: B

Aşağıdakilerden hangisi zaman içinde değişirse karşılaştırmalı üstünlüğün yapısı değişir?

Piyasanın genişlemesi

İşsizlik

Kalitede düşüş

Fiyatlarda artış

Faktör donatımı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 94

Ekonomik büyümeyi tanımlamada aşağıdakilerden hangisinin genişlemesi kullanılır?

üretim hacmi

tüketim hacmi

para arzı

enflasyon

ithalat

Açıklama:

Giriş
üretim hacmi

Doğru Cevap: A

Soru 95

Faktör stokundaki artışlar üretim olanakları eğrisini hangi yöne kaydırır?

Dışa

İçe

Aşağıya

Yukarıya

Köşeye

Açıklama:

Faktör arzında artış
Dışa

Doğru Cevap: A

Soru 96

Emek ve sermayenin aynı oranda büyümesine aşağıdakilerden hangi büyüme adı verilir?

Yansız

Yanlı

Artan oranlı

Azalan oranlı

Sapmalı

Açıklama:

Yansız büyüme durumu

Doğru Cevap: A

Soru 97

İthal edilebilir malların üretimi, ihraç edilebilir malların üretimine göre daha yüksek oranda artış olup, dış ticaret hacminde düşme eğilimi gösteren büyüme tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Ticarete karşıt yönlü

Ticareti artırıcı yönlü

Yansız yönlü

Aşağı yönlü

Yukarı yönlü

Açıklama:

Ticarete karşıt yönlü büyüme

Doğru Cevap: A

Soru 98

'Uyarılmış teknolojik gelişme tezi' muhtemelen aşağıdakilerden hangi ülkede yaygın olarak görülecektir?

Almanya

Kore

Meksika

Türkiye

Dominick Salvatore

H.G.Johnson

J.N. Bhagwati

Rybczynski

R. Findlay

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 108

Üretim fonksiyonlarının doğrusal ve homojen olması (sabit verimler) varsayımı altında teknolojik yenilikleden hangisi emek ve sermayenin marjinal verimliliğini aynı oranda artırır?

Makina tasarrufu sağlayan yenilikler

İşgücü tasarrufu sağlayan yenilikler

Sermaye tasarrufu sağlayan (capital saving) yenilikler.

Emek tasarrufu sağlayan (labor saving)yenilikler.

Sapmasız (yansız) yenilikler

Açıklama:

Sapmasız (yansız) yenilikler emek ve sermayenin marjinal verimliliğini aynı oranda artırır. Bunlar, bir birim mal için gereken emek ve sermaye miktarlarını azaltarak iki faktörden aynı oranda tasarruf sağlarlar.

Doğru Cevap: E

Soru 109

Gerçek hayatta yenilikler daha çok hangi tipte olmaktadır?

Emek tasarrufu sağlayıcı

Sermaye tasarrufu sağlayıcı

Toprak tasarrufu sağlayıcı

Sanayi tasarrufu sağlayıcı

Makina tasarrufu sağlayıcı

Açıklama:

Gerçek hayatta yenilikler daha çok emek tasarrufu sağlayıcı tipte olmaktadır. Bunun nedeni, teknolojinin sayıları birkaçı geçmeyen büyük sanayi ülkeleri tarafından üretilmesi ve bu ülkelerin iş gücü kıtlığı içinde bulunmalarıdır.

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi verilen özellikleri taşımaktadır?

Bir ulusal paranın, onu çıkartan ülkenin sınırları dışında oluşan piyasasına verilen isimdir.
1960 başlarında Avrupa’da, özellikle İngiltere’de, bazı ticari bankaların Amerikan doları cinsinden mevduat kabul etmeleri ve
Bu mevduat fonlarına dayanarak dolar üzerinden kredi açmaları ile ortaya çıkmıştır.

Europara piyasası

Dolar piyasası

Altın piyasası

Pamuk piyasası

Sermaye piyasası

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi Euromevduat hesabı özelliklerinden değildir?

Süresi bir günden bir yıla kadar değişebilen geleneksel vadeli mevduat hesapları biçimindedir.

Belirli bir vadeye sahiptir, sabit faizli ve devredilemez özelliktedir.

Mevduatlarda kullanılan para bir taraf için yabancı bir paradır.

Bu piyasanın müşterileri sadece gerçek kişilerdir

Bir taraf daima bir banka (eurobank)dır.

Açıklama:

Europara mevduatı (eurocurrency deposits), süresi bir günden bir yıla kadar değişebilen geleneksel vadeli mevduat hesapları (term deposits) biçimindedir. Bu hesaplar belirli bir vadeye sahip, sabit faizli ve devredilemez (non-negotiable) niteliktedir. Euro mevduatlarda kullanılan para, hiç değilse bir taraf için yabancı bir paradır. Bir taraf daima bir banka (eurobank)dır; öbür taraf başka bir ticari banka, çok uluslu şirket, bir ülke hükümeti veya merkez bankası olabilir. Daha açık bir anlatımla bu piyasanın müşterileri arasında gerçek kişiler kadar, şirketler ve hükûmetler de yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi Eurokredileri verme yetkisine sahiptir?

Merkez bankası

Bankalar sendikasyonu

Ticari bankaların piyasada en büyük paya sahip olanı

Çok uluslu işletmeler

Hükümetler

Açıklama:

Eurokrediler, bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla (euro paralarla) açtıkları kredilerdir. Bu krediler büyük işletmelere, özel kurumlara, egemen devletlere veya uluslararası kuruluşlara sağlanabilir. Söz konusu krediler genellikle bir bankalar sendikasyonu tarafından verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi çok uluslu bir kredi sendikasyonu aracılığıyla, çok sayıda ülke piyasasında satışa sunulmak, dolayısıyla çok sayıda ülkede yerleşik kişilere satılmak üzere çıkartılan uluslararası kağıtlardır?

Europara

Euroihracat

Eurotahviller

Eurosermayeler

Eurodolar

Açıklama:

Eurotahviller, çok uluslu bir kredi sendikasyonu aracılığıyla, çok sayıda ülke piyasasında satışa sunulmak, dolayısıyla çok sayıda ülkede yerleşik kişilere satılmak üzere çıkartılan uluslararası tahvillerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi europara piyasalarının uzun vadeli karşılığı olarak düşünülebilir?

Europiyasa

Euroihracat

Eurosermaye

Eurodolar

Eurotahvil

Açıklama:

Eurotahvil piyasası, europara piyasalarının uzun vadeli karşılığı olarak düşünülebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi uygulamada Euro tahvil çıkartarak kredi sağlayanlar arasında yer almaz?

Çok uluslu şirketler

Yurtiçi büyük işletmeler

Vakıf üniversiteleri

Hükümetler

Yerel yönetimler

Açıklama:

Uygulamada euro tahvil çıkartarak kredi sağlayanlar arasında çok uluslu şirketler, yurtiçi büyük işletmeler, hükümetler, yerel yönetimler, kamu iktisadi kuruluşları ve uluslararası kalkınma bankaları önemli bir yer tutmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi Eurotahvillerden farklı olarak borsaya kayıtlı menkul değerlerdir?

Global tahviller

Eurohisse senedi

Eurosermaye

Europara

Eurodolar

Açıklama:

Eurotahvillerin bir türü de global tahviller (global bonds)’dir. Global tahviller de aynı anda birçok ülkede satışa sunulurlar. Örneğin hem ABD’de hem de diğer birçok ülkede pazarlanırlar. Ancak euro tahvillerden farklı olarak global tahviller borsaya kayıtlı menkul değerler (registered security)’dir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi firmanın çıkarttığı hisse senetlerinin, bir konsorsiyumun taahhüdü altında, aynı anda yurt içi piyasa dahil, dünyanın birçok yöresinde satışa sunulması yöntemidir?

Eurotahvil

Eurobond

Eurosermaye

Eurohisse senedi ihracı

Yabancı hisse senedi ihracı

Açıklama:

Euro hisse senedi ihracı: Firmanın çıkarttığı hisse senetlerinin, bir konsorsiyumun taahhüdü altında, aynı anda yurt içi piyasa dahil, dünyanın birçok yöresinde satışa sunulması yöntemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi bir projeye bağlı olmadan, ödemeler dengesi darboğazlarının hafifletilmesi ya da genel olarak kalkınmanın dış finansman ihtiyacının karşılanması için verilen kredilerin adıdır?

İki yanlı hükümet kredileri

Çok yanlı krediler

Serbest krediler

Bağlı krediler

Program kredisi

Açıklama:

Bir projeye bağlı olmadan, ödemeler dengesi darboğazlarının hafifletilmesi ya da genel olarak kalkınmanın dış finansman ihtiyacının karşılanması için verilen kredilere de program kredisi ya da proje dışı krediler denmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

‘……..tarafından sağlanan krediler genellikle hükûmet kredileri kadar uygun koşullu değildir. Bununla birlikte, ticari kredilere göre daha düşük faizlidirler; genellikle orta vadeli olarak verilirler. Japon OECF, Kanada EDF, Alman KFW bu kredi kuruluşlarına verilecek örneklerdendir.’ Aşağıdakilerden hangisi yukarıdan verilen boşluğu en uygun şekilde doldurmaya yarar?

Eximbank kredileri

Program kredisi

Serbest krediler

Bağlı krediler

Çok yanlı krediler

Açıklama:

Eximbank Kredileri: Resmî ihracat kurumları, ait oldukları ülkelerin ihracatını geliştirmek amacıyla faaliyet gösteren resmi kredi kuruluşlarıdır. Örneğin ABD Eximbank, Japon Eximbank, Japon OECF, Kanada EDF, Alman KFW ve Türk Eximbankı, vs gibi. Bu kanaldan sağlanan krediler genellikle hükûmet kredileri kadar uygun koşullu değildir. Bununla birlikte, ticari kredilere göre daha düşük faizlidirler; genellikle orta vadeli olarak verilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 11

Bir Alman firması olan A firması Fransa’da üretim amaçlı bir otomobil fabrikası kurmuştur. Bu durumda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirildiği söylenebilir?

Dolaysız yabancı sermaye yatırımı

Uluslararası para piyasası işlemi

Tahvil alım satım işlemi

Hisse senedi alım satım işlemi

Kısa vadeli sermaye işlemleri

Açıklama:

GİRİŞ
Uzun vadeli uluslararası sermaye akımlarının bir bölümü yabancı ülkede doğrudan üretime dönük yatırımlar biçiminde gerçekleştirilir. Bunlara da dolaysız yabancı sermaye yatırımı adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Bir İngiliz bankasının İngiltere’den mal satın alan bir Türk firmasına, finansman için sterlin cinsinden açmış olduğu kredi aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel uluslararası banka kredisi

Yerli bankaların kredisi

Yabancı para cinsinden sağlanan kredi

Ülkede yerleşik kişilere yönelik işlemler

Euro para piyasası işlemleri

Açıklama:

ULUSLARARASI PARA PİYASALARI
Bir İngiliz bankasının İngiltere’den mal satın alan bir Türk firmasına, finansman için sterlin cinsinden açmış olduğu kredi geleneksel uluslararası banka kredisi olarak bilinir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

…………………….., genellikle büyük şirketler tarafından çıkartılıp kurumsal yatırımcılara ve öteki şirketlere, belli bir iskonto ile satılan, kısa vadeli borç senetleridir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

Finansman bonoları

Ticari banka kredileri

Hisse senedi işlemleri

Mevduat işlemleri

Kredi işlemleri

Açıklama:

ULUSLARARASI PARA PİYASALARI
Finansman bonoları, genellikle büyük şirketler tarafından çıkartılıp kurumsal yatırımcılara ve öteki şirketlere, belli bir iskonto ile satılan, kısa vadeli borç senetleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

I. Geleneksel vadeli mevduat hesabı şeklindedir
II. Bu hesaplar belirli bir vadeye sahiptir.
III. Süresi bir yıldan on yıla kadar değişmektedir.
IV. Deşişken faizlidir
V. Devredilebilir niteliktedir.
Yukarıdakilerden hangileri europara mevduatı için doğrudur?

I ve II

III ve IV

III ve V

IV ve V

Yalnız V

Açıklama:

ULUSLARARASI PARA PİYASALARI
Europara mevduatı, geleneksel vadeli mevduat hesabı şeklindedir. Bu hesaplar belirli bir vadeye sahiptir. Süresi bir günden bir yıla kadar değişmektedir. Sabit faizlidir ve devredilemez niteliktedir.

Doğru Cevap: A

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi europara piyasasının en ağırlıklı işlemlerinden biridir?

Europara interbankı

Mevduat sertifikası

Europara mevduatı

Yatırım hesabı

Eurokrediler

Açıklama:

ULUSLARARASI PARA PİYASALARI
Eurobankların kendi aralarında yaptıkları işlemlere europara interbankı adı verilir ve bunlar europara piyasasının en ağırlıklı bölümünü oluşturur.

Doğru Cevap: A

Soru 16

1.Eurokrediler
2.Kredi Sendikasyonları
3. Europara piyasası

K. Bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla açtıkları kredilerdir.
L. Aynı borçlanıcıya kredi vermek için bir araya gelen banka ve mali kurumların oluşturduğu bir topluluktur.
M. Bütün dünyada en başta gelen kısa süreli finansman kaynağı durumundadır.
N. Özel şirket, hükümet veya resmi kurum tarafından çıkarılan borç senetleridir.
P. Bir ulusal paranın, onu çıkartan ülkenin sınırları dışında oluşan piyasasına verilen isimdir.

Yukarıda kavram ve tanımların doğru eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1-K, 2-L, 3-P

1-K, 2-N, 3-M

1-L, 2-M, 3-N

1-P, 2-N, 3-P

1-N, 2-L, 3-M

Açıklama:

ULUSLARARASI PARA PİYASALARI
Eurokrediler: Bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla açtıkları kredilerdir.
Kredi Sendikasyonları: Aynı borçlanıcıya kredi vermek için bir araya gelen banka ve mali kurumların oluşturduğu bir topluluktur.
Europara piyasası: Bir ulusal paranın, onu çıkartan ülkenin sınırları dışında oluşan piyasasına verilen isimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Japonya’da samuray tahvilleri satış sunulmuştur denildiğinde uluslararası tahvillerin hangi türünden bahsedilmektedir?

Yabancı tahviller

Eurotahviller

Global tahviller

Döviz tahviller

Sendikalı tahviller

Açıklama:

ULUSLARARASI TAHVİL PİYASALARI
Yatırımcı çevreler tarafından yabancı tahviller bazı takma adlarla anılırlar. Örneğin, Amerikan piyasasında satılanlara “yankee tahvilleri,” Japonya’da satılanlara “samuray tahvilleri”, İngiltere’dekilere de “bulldog” adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 18

I. Uluslararası kredi sendikasyonunun yükümlülüğü altında çıkartılırlar.
II. Europara piyasalarının uzun vadeli karşılığı olarak düşünülebilir.
III. Vadesi euro banka kredilerinden daha kısadır.
IV. Çıkarıldığı ülkede satışa sunulur.
V. Dolaysız banka kredileri durumundadır.
Yukarıdakilerden hangileri eurotahviller için doğrudur?

I ve II

III ve IV

III ve V

IV ve V

Yalnız V

Açıklama:

ULUSLARARASI TAHVİL PİYASALARI
Uluslararası kredi sendikasyonunun yükümlülüğü altında çıkartılırlar. Europara piyasalarının uzun vadeli karşılığı olarak düşünülebilir. Vadesi euro banka kredilerinden daha uzundur. Aynı anda birçok ülkede birden satışa sunulan borç araçlarıdır. Euro tahviller, bir menkul değere, yani tahvillere bağlı bulunan sermaye piyasası araçlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi uygulamada Euro tahvil çıkartarak kredi sağlayanlar arasında yer almaz?

Büyük ticari bankalar

Çokuluslu şirketler

Yurtiçi büyük işletmeler

Kamu iktisadi kuruluşları

Yerel yönetimler

Açıklama:

ULUSLARARASI TAHVİL PİYASALARI
Uygulamada euro tahvil çıkartarak kredi sağlayanlar arasında çok uluslu şirketler, yurtiçi büyük işletmeler, hükümetler, yerel yönetimler, kamu iktisadi kuruluşları ve uluslararası kalkınma bankaları önemli bir yer tutmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Belirli bir az gelişmiş ülkenin kalkınmasına finansman sağlamak üzere, o ülkeye iki yanlı kredi vermek isteyen gelişmiş ülkelerle uluslararası mali kuruluşların oluşturdukları kredi birlikleri aşağıdaki kredi türlerinden hangisidir?

Dış yardım konsorsiyumları

Mali ve teknik yardımlar

Proje ve program kredileri

Bağlı ve serbest krediler

Eximbank kredileri

Açıklama:

ULUSLARARASI RESMÎ SERMAYE AKIMLARI: DIŞ YARDIMLAR
Resmî konsorsiyumlar, belirli bir az gelişmiş ülkenin kalkınmasına finansman sağlamak üzere, o ülkeye iki yanlı kredi vermek isteyen gelişmiş ülkelerle uluslararası mali kuruluşların oluşturdukları kredi birlikleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Aşağıdaki Dünya Bankası Grubu’nu oluşturan kuruluşlardan hangisi yoksulluğu azaltmak ve yaşam standartlarını yükseltmek üzere, orta ve üst gelir grubunda bulunan, dolayısıyla belirli bir mali güvenirliğe sahip gelişmekte olan ülkelere kredi ve kalkınma yardımları vermektedir?

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası

Uluslararası Kalkınma Birliği

Uluslararası Finans Kurumu

Çok Yanlı Yatırım Garanti Kurumu

Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıkları Çözüm Merkezi

Açıklama:

ULUSLARARASI RESMÎ SERMAYE AKIMLARI: DIŞ YARDIMLAR
Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası-IBRD: Dünya Bankası Grubundaki kurumların en eskisi ve Grubun temel kredi kaynağıdır. Yoksulluğu azaltmak ve yaşam standartlarını yükseltmek üzere, orta ve üst gelir grubunda bulunan, dolayısıyla belirli bir mali güvenirliğe sahip gelişmekte olan ülkelere kredi ve kalkınma yardımları verir. Mali destek dışında, danışmanlık hizmetleri de sağlar.

Doğru Cevap: A

Soru 22

12.

1. En yoksul durumdaki az gelişmiş ülkelere daha uygun koşullarda finansman sağlamak üzere kurulmuştur. Bu ülkelere faizsiz veya çok düşük faizli kredi, hibe ve oldukça uzun vadeli krediler sağlar.
2. Dünya Bankası Grubunun özel sektöre yönelik yatırım kuruluşu durumundadır. Az gelişmiş ülkelerde ve dönüşüm ekonomilerindeki özel işletmelere hükûmet garantisi olmadan yatırım finansmanı sağlar.
3. Az gelişmiş ülkelerdeki dolaysız yabancı sermaye yatırımlarına, ticari olmayan risklere karşı garanti vererek, bu ülkelere yapılacak doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını özendirme amacına hizmet eder.

K. Uluslararası Kalkınma Birliği
L. Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası
M. Uluslararası Finans Kurumu
P. Çok Yanlı Yatırım ve Garanti Kurumu
R. Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıkları Çözüm Merkezi

Yukarıdaki Dünya Bankası Grubu’nu oluşturan kuruluşların ve yaptıkları hizmetlerin doğru eşleştirmesi aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

1-K, 2-M, 3-P

1-L, 2-P, 3-R

1-L, 2-K, 3-M

1-P, 2-M, 3-L

1-K, 2-R, 3-P

Açıklama:

ULUSLARARASI RESMÎ SERMAYE AKIMLARI: DIŞ YARDIMLAR
Uluslararası Kalkınma Birliği: En yoksul durumdaki az gelişmiş ülkelere daha uygun koşullarda finansman sağlamak üzere kurulmuştur. Bu ülkelere faizsiz veya çok düşük faizli kredi, hibe ve oldukça uzun vadeli krediler sağlar.
Uluslararası Finans Kurumu: Dünya Bankası Grubunun özel sektöre yönelik yatırım kuruluşu durumundadır. Az gelişmiş ülkelerde ve dönüşüm ekonomilerindeki özel işletmelere hükûmet garantisi olmadan yatırım finansmanı sağlar.
Çok Yanlı Yatırım ve Garanti Kurumu: Az gelişmiş ülkelerdeki dolaysız yabancı sermaye yatırımlarına, ticari olmayan risklere karşı garanti vererek, bu ülkelere yapılacak doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını özendirme amacına hizmet eder.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Kısa vadeli, yani süresi genellikle bir yıla kadar olan nakit fonlarının arz ve talep edildiği piyasalara ne ad verilir?

Sermaye Piyasaları

Döviz Kuru Piyasaları

Altın Piyasaları

Tahvil Piyasaları

Para piyasaları

Açıklama:

Uluslararası Para Piyasaları bölümü okunmalıdır
Para piyasaları kısa vadeli, yani süresi genellikle bir yıla kadar olan nakit fonlarının arz ve talep edildiği piyasalardır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi bütün dünyada en başta gelen kısa süreli finansman kaynağı durumundadır.

Ticari bankalar

Yatırım Bankaları

Kalkınma Bankaları

Merkez Bankaları

Dünya Bankası

Açıklama:

Yerel Kredi Kaynakları bölümü okunmalıdır
Ticari bankalar, bütün dünyada en başta gelen kısa süreli finansman kaynağı durumundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 25

Genellikle büyük şirketler tarafından çıkartılıp kurumsal yatırımcılara ve öteki şirketlere, belli bir iskonto ile satılan, kısa vadeli borç senetlerine ne ad verilir?

Hisse Senetleri

Finansman bonoları

Devlet Tahvilleri

Uluslararası Tahviller

Yabancı Tahviller

Açıklama:

Yerel Kredi Kaynakları bölümü okunmalıdır
Finansman bonoları, genellikle büyük şirketler tarafından çıkartılıp kurumsal yatırımcılara ve öteki şirketlere, belli bir iskonto ile satılan, kısa vadeli borç senetleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi bir ulusal paranın, onu çıkartan ülkenin sınırları dışında oluşan piyasasına verilen isimdir?

Global tahvil

Uluslararası tahvil

Europara piyasası

Yabancı tahvil

Ulusal tahvil

Açıklama:

Europara piyasası bölümü okunmalıdır
Europara piyasası (eurocurrency market) bir ulusal paranın, onu çıkartan ülkenin sınırları dışında oluşan piyasasına verilen isimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi en az bir taraf için yabancı bir para birimi kullanılarak süresi bir günden bir yıla kadar değişebilen geleneksel vadeli mevduat hesapları biçimindedir?

Europara mevduatı

Finansman bonoları

Hisse Senetleri

Devlet Tahvilleri

Eurotahviller

Açıklama:

Europara Mevduatı bölümü okunmalıdır
Europara mevduatı (eurocurrency deposits), süresi bir günden bir yıla kadar değişebilen geleneksel vadeli mevduat hesapları (term deposits) biçimindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla (euro paralarla) açtıkları kredilerdir?

Finansman bonoları

Hisse Senetleri

Devlet Tahvilleri

Eurokrediler

Eurotahviller

Açıklama:

Sendikalı Euro Banka Kredileri bölümü okunmalıdır
Eurokrediler, bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla (euro paralarla) açtıkları kredilerdir.

Doğru Cevap: D

Günümüzde Avrupa’da veya dünyanın öteki önemli mali merkezlerindeki büyük ticari bankalar, Europara mevduatı kabul eder ve eurokrediler açarlar. Bu tür işlem yapan bankalar ne olarak adlandırılır?

Euro tahvil

Finansbank

Parabank

Eurobank

Etibank

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Onu çıkartan ülkenin sınırları
dışında oluşan piyasasına verilen isimdir.
Önceleri “Eurodolar piyasası” olarak adlandırılmıştır.
İşlemler, önce dolar ile zamanla ise dolardan başka paralar cinsinden de yapılmaya başlamıştır.

Europara piyasasına ilişkin olarak verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

Açıklama:

Europara piyasası (eurocurrency market) bir ulusal paranın, onu çıkartan ülkenin sınırları dışında oluşan piyasasına verilen isimdir. Bu piyasa daha önce de değinildiği gibi, 1960 başlarında Avrupa’da, özellikle İngiltere’de, bazı ticari bankaların Amerikan doları cinsinden mevduat kabul etmeleri ve topladıkları bu fonlara dayanarak dolar üzerinden kredi açmalarıyla ortaya çıkmıştır.
Önceleri bu işlemler yalnız dolarla yapıldığı için bu piyasalara Avrupa dolar piyasası anlamında “Eurodolar piyasası” denmiştir. Fakat ulusal sınırların ötesinde gerçekleştirilen bu tür işlemler, zamanla öteki sağlam paralar üzerinden de yapılmaya başlanmıştır.
İşlemlerin zamanla dolardan başka paralar cinsinden de yapılması dolayısıyla bu piyasalara Europara piyasaları adı verilmiştir. Ayrıca, söz konusu işlemler hızlı bir gelişme göstererek Avrupa kıtasının dışına yayılmıştır. Örneğin Bahamalar, Singapur ve Bahreyn
de önemli birer europara piyasası durumuna gelmiştir. Bazan Avrupa dışındaki europara piyasalarını ifade için onlardan kıyı ötesi piyasa anlamına gelen “oshore piyasa” diye söz edilir. İlgili paraların yurtiçindeki piyasaları ise “onshore piyasa” olarak tanınır.

Doğru Cevap: E

Soru 56

İlk sendikalı Europara işlemleri ne zaman ortaya çıkmıştır?

1940'ların sonlarında

1960'ların sonlarında

1980'lerin sonlarında

1990'ların sonlarında

2000'li yıllarda

Açıklama:

İlk sendikalı europara kredi işlemleri 1960’ların sonlarında ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Uluslararası tahviller, bir özel şirket, hükûmet veya resmî kurum tarafından çıkartılıp, ülke dışında satışa sunulan borçlanma araçlarıdır.
Günümüzdeki uluslararası tahvillerin ortaya çıkışında, Kennedy Yönetimi’nin 1963’te koyduğu Faiz Oranlarını Eşitleme Vergisinin önemli bir yeri vardır.
Uluslararası tahviller, yabancı tahviller, Eurotahviller ve global tahviller olmak üzere üç gruba ayrılırlar.

Uluslararası tahvillere ilişkin olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uluslararası tahviller, bir özel şirket, hükûmet veya resmî kurum tarafından çıkartılıp, ülke dışında satışa sunulan borçlanma araçlarıdır. Uluslararası tahviller, borçlanan ülkenin ulusal para birimi dışındaki paralar cinsinden uluslararası piyasalardan borç kaynak sağlamasına olanak verirler.
Günümüzdeki uluslararası tahvillerin ortaya çıkışında, daha önce sözünü ettiğimiz biçimde, Kennedy Yönetimi’nin 1963’te koyduğu Faiz Oranlarını Eşitleme Vergisinin önemli bir yeri vardır. O tarihe kadar Amerikan piyasasında tahvil ihraç ederek yatırım
fonu sağlayan Avrupa’daki Amerikan şirketleri, ondan sonra dolarla çıkarttıkları tahvilleri Avrupa ülkelerinde satışa arz ettiler. Zamanla bu akıma, Amerikan şirketlerinin yanında Avrupa merkezli şirketler ve resmî hükûmet kuruluşları da katıldılar.
Uluslararası tahviller, yabancı tahviller, Eurotahviller ve global tahviller olmak üzere üç gruba ayrılırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Bir şirket, hükûmet veya hükûmet kuruluşunun belirli bir yabancı piyasada satılmak üzere, o ülkenin
ulusal parası ile çıkarttığı ve genellikle bir kredi sendikasyonu veya yükleniciler grubu tarafından piyasaya sunulan uzun vadeli borçlanma araçlarına ne ad verilir?

Yabancı tahviller

Eurotahviller

Kredi swapları

Global tahviller

Tek ve Birden Çok Ülke Parasına Bağlı Tahviller

Açıklama:

Yabancı tahviller (foreign bonds), bir şirket, hükûmet veya hükûmet kuruluşunun (belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri, vs.) belirli bir yabancı piyasada satılmak üzere, o ülkenin ulusal parası ile çıkarttığı ve genellikle bir kredi sendikasyonu veya yükleniciler grubu tarafından piyasaya sunulan uzun vadeli borçlanma araçlarıdır.
Bir tahvilin yurt içi (domestic) veya yabancı (foreign) olma özelliği, satılacağı ülke piyasasına göre ihraç edenin milliyetinden kaynaklanır. Örneğin Koç Grubu’nun çıkartıp Türkiye’de satışa sunduğu tahviller, ilk ve ondan sonraki satışlar açısından ulusal yasalara
tabi olup yurt içi tahvil durumundadır. Oysa diyelim ki, Japon yenine bağlı olarak çıkartıp Japonya’da satışa sunduğu tahviller yabancı tahvildir. Çünkü bunlar bir yabancı paraya bağlıdır ve o yabancı ülkede işlem görmektedirler.

Doğru Cevap: A

Soru 59

İlk Global tahvil ihracı aşağıdakilerden hangisi tarafından gerçekleştirildi?

Uluslararası Para Fonu

Dünya Ticaret Örgütü

Dünya Bankası

Avrupa Merkez Bankası

Federal Reserve

Açıklama:

İlk global tahvil ihracı 1989’da Dünya Bankası tarafından gerçekleştirildi. Ondan sonra çeşitli uluslararası kuruluşlar, hükûmetler, özel şirketler ve kamu kuruluşları da bu kanaldan yaygın biçimde borçlanmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Yabancı menkullerin doğrudan ait oldukları borsalardan satın alınması
Amerikan Emanet Makbuzları-ADR’ler
Yatırım Fonları

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri yatırımcıların, kendi ülkelerinde yabancı menkulleri satın alabileceği yollardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yabancı borsalara kayıt ettirilmiş hisse senetlerinin o piyasalardaki yatırımcılar tarafından alım satımı, yatırımcının kendi ulusal piyasasında yaptığı borsa işleminden farksızdır. Ancak yatırımcılar, kendi ülkelerinde yabancı menkulleri başka şu gibi yollardan satın alabilirler:

Yabancı menkullerin doğrudan ait oldukları borsalardan satın alınması
Amerikan Emanet Makbuzları-ADR’ler
Yatırım Fonları

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi IMF'nin 'ikiz kardeşi' olarak kabul edilir?

Dünya Bankası

Dünya Ticaret Örgütü

Federal Reserve

Avrupa Merkez Bankası

Birleşmiş Milletler

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası
Uluslararası Kalkınma Birliği
Uluslararası Finans Kurumu
Çok Yanlı Yatırım Garanti Kurumu
Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıkları Çözüm Merkezi

Yukarıda verilenlerden hangileri Dünya Bankası Grubu'nu oluşturan kuruluşlardır?

I ve II

I, II ve III

I, II, III ve IV

I, II, IV

Hepsi

Açıklama:

Dünya Bankası Grubu (World Bank Group) oluşturan kuruluşlar şunlardır:

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası (IBRD),
Uluslararası Kalkınma Birliği (International Development Association: IDA),
Uluslararası Finans Kurumu (International Finance Corporation: IFC),
Çok Yanlı Yatırım Garanti Kurumu (Multilateral Investment Guarantee Agency: MIGA),
Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıkları Çözüm Merkezi (International Center for Settlement
of Investment Disputes: ICSID).

Doğru Cevap: E

Soru 63

Para piyasalarının temel aracı kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

Ticari bankalar

Kalkınma bankaları

Yatırım bankaları

Merkez bankaları

Emlak bankaları

Açıklama:

Para piyasalarının temel aracı kurumu ticari bankalardır.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Genellikle büyük şirketler tarafından çıkartılıp kurumsal yatırımcılara
ve öteki şirketlere, belli bir iskonto ile satılan, kısa vadeli borç senetlerine ne ad verilir?

Banka bonosu

Hazine bonosu

Devlet tahvili

Finansman bonosu

Şirket tahvili

Açıklama:

Genellikle büyük şirketler tarafından çıkartılıp kurumsal yatırımcılara
ve öteki şirketlere, belli bir iskonto ile satılan, kısa vadeli borç senetlerine Finansman bonosu denir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla
açtıkları kredilere ne ad verilir?

Sendikasyon Kredisi

Girişimci Kredisi

İhracat kredisi

Eurokredi

İhtiyaç kredisi

Açıklama:

Bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla
açtıkları kredilere eurokredi denir.

Doğru Cevap: D

Soru 66

İlk sendikalı europara kredi işlemleri ne zaman ortaya çıkmıştır?

1950 sonları

1960 sonları

1970 sonları

1980 sonları

1990 sonları

Açıklama:

İlk sendikalı europara kredi işlemleri 1960 sonlarında ortaya çıkmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 67

Bir şirket, hükûmet veya hükûmet kuruluşunun belirli bir yabancı piyasada satılmak üzere, o ülkenin ulusal parası ile çıkarttığı ve genellikle bir kredi sendikasyonu veya yükleniciler grubu tarafından piyasaya sunulan uzun vadeli borçlanma araçlarına ne ad verilir?

Eurotahvil

Global Tahvil

Sendikasyon kredisi

Eurokredi

Yabancı tahvil

Açıklama:

Bir şirket, hükûmet veya hükûmet kuruluşunun belirli bir yabancı piyasada satılmak üzere, o ülkenin ulusal parası ile çıkarttığı ve genellikle bir kredi sendikasyonu veya yükleniciler grubu tarafından piyasaya sunulan uzun vadeli borçlanma araçlarına Yabancı tahvil denir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

ilk global tahvil ihracı ne zaman gerçekleştirilmiştir?

1987

1989

1993

1997

2001

Açıklama:

ilk global tahvil ihracı 1989 yılında gerçekleştirilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Şirketlerin hisse senedi satışı yaparak uluslararası piyasalardan sermaye fonu toplamalarının çeşitleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Euro tahvil ihracı

Euro kredi ihracı

Yabancı hisse senedi ihracı

Sendikasyon kredisi

global tahvil ihracı

Açıklama:

Yabancı hisse senedi ihracı Şirketlerin hisse senedi satışı yaparak uluslararası piyasalardan sermaye fonu toplamalarının çeşitleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası kredi türleri arasında yer almaz?

Proje Kredileri

Program Kredileri

Bağlı Krediler

Serbest Krediler

Özel Fonlar

Açıklama:

Uluslararası kredi türleri arasında özel fonlar yer almaz

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdaki seçeneklerin hangisi kalkınma amacıyla kredi veren kuruluşlar arasında gösterilemez?

Dünya Bankası

Uluslararası Para Fonu

Avrupa Yatırım Bankası

Avrupa Birliği

Avrupa Kalkınma Fonu

Açıklama:

Avrupa Birliği kalkınma amacıyla kredi veren kuruluşlar arasında gösterilemez

Doğru Cevap: D

Soru 72

Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde dış dengeyi sağlama amacına yönelik, kısa süreli fon sağlayan bir finansman kuruluşu verilmiştir?

Uluslararası Para Fonu

Dünya Bankası

Avrupa Kalkınma Fonu

İslam Kalkınma Bankası

Avrupa Yatırım Bankası

Açıklama:

Uluslararası Para Fonu dış dengeyi sağlama amacına yönelik, kısa süreli fon sağlayan bir finansman kuruluşudur.

Doğru Cevap: A

Soru 73

I. Kısa vadeli mali piyasalar sermaye piyasaları, uzun vadeli piyasalar da para piyasaları olarak bilinirler.
II. Para piyasalarının temel aracı kurumları, ticari bankalardır.
III. Sermaye piyasası ise tahvil ve hisse senedi gibi menkul değerlerin alım ve satımıyla ilgilidir.
IV. Menkul değer yatırımlarına portfolyo yatırımı denmektedir.
V. Uluslararası resmî sermaye akımları ağırlıklı olarak hibelerden oluşur, kredilerin payı oldukça düşüktür
Özel uluslararası sermaye yatırımları ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,III,IV

I,III,V

II,III,IV

II,III,V

Açıklama:

II, III ve IV. ifadeler doğru iken I ve V. ifade yanlıştır. Çünkü kısa vadeli mali piyasalar para piyasaları, uzun vadeli piyasalar da sermaye piyasaları olarak bilinirler. Ayrıca, uluslararası resmî sermaye akımları ağırlıklı olarak hibelerden değil kredilerden oluşur, hibelerin payı oldukça düşüktür. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 74

İşletmelerin, tasarruf sahiplerinden doğrudan kaynak sağlamalarına olanak sağlayan borçlanma aracı aşağıdakilerden hangisidir?

Ticari banka kredileri

Hazine bonosu

Devlet tahvili

Finansman bonosu

Gelire endeksli senet

Açıklama:

İşletmelerin, tasarruf sahiplerinden doğrudan kaynak sağlamalarına olanak sağlayan borçlanma aracı finansman bonosudur. Finansman bonoları, genellikle büyük şirketler tarafından çıkartılıp kurumsal yatırımcılara ve öteki şirketlere, belli bir iskonto ile satılan, kısa vadeli borç senetleridir. Bankaların aracılığı olmaksızın doğrudan şirket tarafından çıkartılıp yatırımcıya satılırlar. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

I. Bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla (euro
paralarla) açtıkları krediler Europara interbankı olarak adlandırılır.
II. Bu piyasaya ancak en üst güvenirlilik derecesine sahip mali kuruluşlar katılabilir.
III. Europara interbankında yapılan sıradan bir işlemin hacmi birkaç milyon dolardan başlar.
IV. Piyasanın katılımcıları arasında iletişim kopukluğu vardır
Europara interbankı ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II

I,III

I,III,IV

II,III

II,III,IV

Açıklama:

Europara interbankı ile ilgili II ve III. ifadeler doğru iken I ve IV. ifade yanlıştır. Çünkü Eurobankların kendi aralarında yaptıkları işlemlere europara interbankı adı verilir ve bunlar europara piyasasının en ağırlıklı bölümünü oluşturur. Bankaların içinde bulundukları ülke parasının dışındaki paralarla (europaralarla) açtıkları krediler ise eurokredi olarak adlandırılır. Ayrıca, bu piyasanın katılımcıları arasında sıkı bir iletişim vardır. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Avrupa dışındaki europara piyasalarını ifade için aşağıdakilerden hangisi kullanılmaktadır?

Negotiable piyasa

Non-negotiable piyasa

Offshore piyasa

Onshore piyasa

Inshore piyasa

Açıklama:

Avrupa dışındaki europara piyasalarını ifade için onlardan kıyı ötesi piyasa anlamına gelen “offshore piyasa” diye söz edilir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Amerikan piyasasında satılan yabancı tahviller hangi takma ad ile anılırlar?

Bulldog tahvilleri

Yankee tahvilleri

Samuray tahvilleri

Matador tahvilleri

Kızıl tahviller

Açıklama:

Amerikan piyasasında satılanlara “yankee tahvilleri,” Japonya’da satılanlara “samuray tahvilleri”, İngiltere’dekilere “bulldog”, İspanyadakilere de "matador" adı verilir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerde yurt içi tasarruf oranının düşük olması ve kalkınma hızlarının yükseltilmesi için bu ülkelerin kaçınılmaz olarak başvurdukları çarelerdendir?

Dış mali kaynaklar

Öz sermaye artırımı

Faiz oranları artırımı

Büyümeye önem verilmesi

Eğitime ayrılan kaynakların artırılması

Açıklama:

Kalkınma hızı büyük ölçüde yapılan yatırımlara bağlıdır. Az gelişmiş ülkelerde yurt içi tasarruf oranının düşüklüğü, kalkınma hızlarının yükseltilmesi için bu ülkelerin dış mali kaynaklara başvurmalarını adeta kaçınılmaz duruma getirmektedir. Uluslararası sermaye, hem iç tasarruf boşluğunu giderme hem de döviz açığını kapama yönünden ekonomik kalkınma üzerinde olumlu etkiler doğurabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Cevap şıklarından hangisi aşağıda verilen özellikleri taşır?

Dış yardım niteliği vardır.
Özel ticari kredilere göre daha düşük faizlidir.
Geri ödeme süreleri daha uzundur.
Anapara taksiti ödemelerine genellikle bir ilk ödemesiz dönemden sonra başlanır.

Gecelik ödünç alımlar

Finansman bonoları

Uluslararası resmi krediler

Teknik yardımlar

Yerel kredi kaynakları

Açıklama:

Uluslararası resmî kredilerin “dış yardım” niteliği, bu kredilerin ödeme koşullarının uluslararası ticari kredilere göre daha uygun olmasından ileri gelir. Şöyle ki, özel ticari kredilere göre resmî krediler daha düşük faizlidir. Ayrıca bunların geri ödeme süreleri de daha uzun olup faiz ve anapara taksiti ödemelerine, genellikle bir ilk ödemesiz dönemden sonra başlanır.

Doğru Cevap: C

Soru 80

Aşağıda europara mevduatı ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- Europara mevduatı, süresi bir günden bir yıla kadar değişebilen geleneksel vadeli mevduat hesapları biçimindedir.
- Belirli bir vadeye sahip, sabit faizli ve devredilemez niteliktedir.
- Kullanılan para bir taraf için yabancı paradır.
- Bir taraf daima bir ülkedir.
- Öbür taraf başka bir ticari banka, çok uluslu şirket, bir ülke hükümeti veya merkez bankası olabilir.

III

Açıklama:

Europara mevduatı (eurocurrency deposits), süresi bir günden bir yıla kadar değişebilen geleneksel vadeli mevduat hesapları (term deposits) biçimindedir. Europara mevduatı (eurocurrency deposits), süresi bir günden bir yıla kadar değişebilen geleneksel vadeli mevduat hesapları (term deposits) biçimindedir. Bu hesaplar belirli bir vadeye sahip, sabit faizli ve devredilemez (non-negotiable) niteliktedir. Euro mevduatlarda kullanılan para, hiç değilse bir taraf için yabancı bir paradır. Bir taraf daima bir banka (eurobank)dır; öbür taraf başka bir ticari banka, çok uluslu şirket, bir ülke hükümeti veya merkez bankası olabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Euro kredi faizlerinin dayandığı faizdir?

Reeskont faizi

Banka borçlanma faizi

LİBOR faizi

Gecelik faiz

Kar marjı faizi

Açıklama:

Eurokredi faizleri değişken oranlıdır ve genellikle LIBOR faizine dayanır.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi tahvilin nominal değerinin diğer adıdır ve ödünç verene (tahvil sahibine) vade sonunda yapılacak ödemeyi gösterir?

Yetki değeri

Faiz değeri

Yatırım değeri

Nispi değer

Vade değeri

Açıklama:

Her tahvilin bir nominal değeri (face value) vardır, buna vade değeri (maturity value) de denir ve ödünç verene (tahvil sahibine) vade sonunda yapılacak ödemeyi gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Euro tahvil piyasasındaki gelişmeyi hızlandıran etmenlerdendir?

Kredi kapsamı

Kredi noru

Kredi derecelendirmesi

Kredi yetkisi

Kredi swapları

Açıklama:

Euro tahvil piyasasındaki gelişmeyi hızlandıran bir etken de kredi swaplarının yaygınlaşmasıdır. Bugün euro tahvil ihracının yüzde 70’inin swap işlemlerinden kaynaklandığı bilinmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Aşağıdaki seçeneklerden özellikle ufak bir piyasada faaliyet gösteren fakat o piyasanın sınırlarını aşan firmalar için önemli bir öz sermaye kaynağı oluşturabilir?

Yabancı banka tahvilleri

Yabancı hisse senedi ihracı

Kredi swapları

Hisse senedi çıkarımı

Firma bölünmeleri

Açıklama:

Yabancı hisse senedi ihracı: Belli bir yabancı piyasadaki yatırımcılara satılmak üzere, o ülkenin yatırım kuruluşları kanalıyla hisse senedi çıkartılmasıdır. Bu tür hisse senetleri çoğunlukla satışa sunulacakları yabancı ülkenin ulusal parası ile çıkartılır ve o yabancı ülke sermaye piyasasında borsaya kaydettirilirler. Özellikle ufak bir piyasada faaliyet gösteren fakat o piyasanın sınırlarını aşan firmalar için önemli bir öz sermaye kaynağı oluşturabilir. Yabancı piyasada sermaye ihracı ile birlikte, borsaya çifte kayıt yaptırılması, firma hisse senetlerinin likiditesini artırarak önemli miktarda fon sağlanmasına olanak verebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi

Uzman veya profesyonel kişiler tarafından yönetilirler.
Yöneticileri ufak bireysel yatırımcılardan veya büyük kurumsal yatırımcılardan toplanan mali kaynakları farklı ülkelerdeki şirketlerinin menkul değerlerine yatırarak hisse senetleri portfolyosu oluştururlar.
Özellikle küçük yatırımcılar için yabancı menkullere yatırım yapma güçlüklerini yenmenin en kolay yoludur?

Yabancı para swapları

Firma birleşmeleri

Kredi swapları

Yatırım fonları

Yabancı krediler

Açıklama:

Yatırım Fonları: Yabancı hisse senetlerine yatırım olanağı sağlayan önemli bir araç da yatırım fonlarıdır (mutual funds). Yatırım fonu yöneticileri, ufak bireysel yatırımcılardan veya büyük kurumsal yatırımcılardan toplanan mali kaynakları farklı ülkelerdeki şirketlerinin menkul değerlerine yatırarak bir hisse senetleri portfolyosu oluştururlar. Uzman veya profesyonel kişiler tarafından yönetilen bu fonlar, özellikle küçük yatırımcılar için yabancı menkullere yatırım yapma güçlüklerini yenmenin ve geniş bir menkul değerler portfolyosuna çabucak erişebilmenin en kolay yoludur.

Doğru Cevap: D

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi kalkınma planları ve yıllık yatırım programlarında yer alan çeşitli kamu kesimi projelerinin dış finansman ihtiyacını karşılamaya yöneliktir?

Proje kredileri

Kredi swapları

Yabancı para swapları

Yönlendirici krediler

Yabancı para tahvilleri

Açıklama:

Proje kredileri, kalkınma planları ve yıllık yatırım programlarında yer alan çeşitli kamu kesimi projelerinin dış finansman ihtiyacını karşılamaya yöneliktir. Bunlar projeye bağlıdırlar, yani ancak alındıkları projelerin finansmanında kullanılabilirler. Proje kredileri bazan projenin dış finansmanının yanında, ulusal para ile ilgili harcamalarının karşılanması amacıyla da sağlanmış olabilir. Az gelişmiş ülkenin kendi iç tasarruflarıyla karşılanamayacak kadar büyük projelerinin finansmanında buna gerek olabilir. Çünkü açık finansmana gidilmesi ülkede enflasyonu azdırır.

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi sayesinde

Belirli koşullar altında yardım alan ülkenin üretim kapasitesini arttırıcı etkisi olabilir.
Yardımların tipik bir örneğini ABD, P.L.480 programı çerçevesinde az gelişmiş ülkelere gerçekleştirir.
İşsiz duran (atıl) kaynaklar altyapı niteliğindeki kamu tesislerinde çalıştırılabildiği için ülkenin sermaye stokuna bir katkı yapılmış olunur.
Bu yardımlar, az gelişmiş ülkelere, onların kendi ulusal paraları (genellikle konvertibil olmayan) karşılığında satılması biçiminde yapılmaktadır?

Kredi yardımları

Sosyal yardımlar

Gıda yardımı

Mali yardımlar

Teknik yardımlar

Açıklama:

Gıda yardımı, az gelişmiş ülkelere gıda maddeleri sağlanması biçimindeki yardımlardır. Bu yardımların tipik bir örneğini ABD’nin, P.L.480 programı çerçevesinde az gelişmiş ülkelere sağladığı tarımsal ürün fazlaları oluşturur. Aslında bu yardımlar sözü edilen gıda maddelerinin, az gelişmiş ülkelere, onların kendi ulusal paraları (genellikle konvertibil olmayan) karşılığında satılması biçiminde yapılmaktadır. Gıda yardımı, belirli koşullar altında yardım alan ülkenin üretim kapasitesini artırıcı etkide bulunabilir. Bu yardımlar sonucunda işsiz duran (atıl) kaynaklar altyapı niteliğindeki kamu tesislerinde çalıştırılabildiği veya gıda ithalâtı azaltılarak bunların yerine yatırım ve ara malları ithâl edilebildiği ölçüde ülkenin sermaye stokuna bir katkı yapılmış olunur.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Eurotahviller ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bir uluslararası kredi sendikasyonunun yükümlülüğü altında çıkartılırlar

Aynı anda birçok ülkede birden satışa sunulan borç araçlarıdır

Faizler genellikle LIBOR’a bağlıdır, sabit veya değişken olabilir

Euro tahvil ihracının yaklaşık % 70'i swap işlemlerin den kaynaklanmaktadır.

Eurotahviller sadece tek bir yabancı ulusal paraya bağlı olarak çıkartılabilirler

Açıklama:

A,B,C ve D seçeneklerinde verilen ifadeler doğru iken E şıkkındaki ifade yanlıştır. Çünkü, Eurotahviller tek bir yabancı ulusal paraya bağlanabilecekleri gibi, birden fazla yabancı paraya bağlı olarak da çıkartılabilirler. Geleneksel olarak eurotahvil ihracında Amerikan doları kullanılmıştır. Ancak 1970’lerde Amerikan dolarının döviz piyasalarında uğradığı değer kaybı karşısında Alman markı ve Japon yeni gibi ulusal paralar da eurotahvil ihracında kullanılmıştır.Fakat hangi ulusal para olursa olsun, tek ulusal paranın uğrayabileceği değer kayıpları karşısında, kur riskine karşı güvence için yeni yöntemlerin bulunması gerekmiştir. Buna karşı bulunan çözüm ise iki farklı paraya bağlı tahvil (dual currency bonds) ile çok sayıda paraya bağlı tahvil (multiple currency bonds) çıkartılması olmuştur. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 89

ABD’de yabancı hisse senetlerine yatırımla uğraşan fonlardan hangisi yalnızca ABD-dışı hisse senetlerine yatırım yaparlar?

Global fonlar

Özel fonlar

Ülke fonları

Uluslararası fonlar

Bölgesel fonlar

Açıklama:

Uluslararası fonlar yalnızca ABD-dışı hisse senetlerine yatırım yaparlar. Global fonlar ise portfolyosunda Amerikan hisse senetleri ile birlikte yabancı hisse senetlerini içeren fonlardır. Özel fonlar (specialty funds), yalnızca, telekomünikasyon, bankacılık, turizm, vs. gibi belirli bir sektörün veya yeni özelleştirilen şirketlerin hisse senetlerinden oluşturulur. Bölgesel fonların yatırımları ise, belirli bir coğrafi bölgedeki şirketlerin hisse senetlerine yöneliktir. Söz gelişi Güney Asya, Lâtin Amerika, Orta ve Doğu Avrupa yöresindeki şirketler gibi. Dolayısıyla, doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 90

I. Hisse senedi ile finansman, firmaya bir mali yük getirmez.
II. Uluslararası hisse senedi satın alımının önemli bir nedeni, portfolyo çeşitlendirilmesi
ile riskin azaltılması veya aynı risk düzeyinde daha yüksek bir getiri elde etme beklentileridir.
III. Hisse senetleri belirli bir vade ile sınırlıdır. O bakımdan süreli kaynak niteliği taşırlar
IV. Yabancı hisse senedi ihracı ve euro hisse senedi ihracı ile şirketler hisse senedi satışı yaparak uluslararası piyasalardan sermaye fonu toplayabilirler
V Hisse senedi yatırımında, yatırımcının beklediği gelir önceden belirlenir.
Hisse senetleri ile kaynak sağlama ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,II,IV

I,III,V

II,III,IV

II,III,V

Açıklama:

I,II ve IV. ifadeler doğru iken III ve V. ifadeler yanlıştır. Çünkü, hisse senetleri belirli bir
vade ile de sınırlı değildir. O bakımdan sürekli kaynak niteliği taşırlar. Ayrıca, Hisse senedi yatırımında, yatırımcının beklediği gelir ise kârdan alınacak paylardır. Bu ise önceden belirli olmayıp işletmenin kârlılığına bağlıdır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Aaşağıdakilerden hangisi Dünya Bankası Grubu'nu (World Bank Group) oluşturan kuruluşlar arasında yer almaz?

Uluslararası Kalkınma Birliği

Uluslararası Finans Kurumu

Uluslararası Para Fonu

Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıkları Çözüm Merkezi

Çok Yanlı Yatırım Garanti Kurumu

Açıklama:

A,B,D ve E şıklarındaki kuruluşlar Dünya Bankası Grubu'nu (World Bank Group) oluşturan kuruluşlar arasında yer alır iken C şıkkındaki Uluslararası Para Fonu (IMF) yer almaz. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 92

En yoksul durumdaki az gelişmiş ülkelere daha uygun koşullardan finansman sağlamak üzere 1960’da kurulmuş olan Dünya Bankası kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Finans Kurumu

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası

Uluslararası Kalkınma Birliği

Çok Yanlı Yatırım ve Garanti Kurumu

Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıkları Çözüm Merkezi

Açıklama:

En yoksul durumdaki az gelişmiş ülkelere daha uygun koşullardan finansman sağlamak üzere 1960’da kurulmuş olan Dünya Bankası kuruluşu Uluslararası Kalkınma Birliği (IDA) 'dir. IDA, bu ülkelere faizsiz veya çok düşük faizli kredi, hibe ve oldukça uzun vadeli (örneğin, ilk 10 yılı ödemesiz dönem olmak üzere 35-40 yıl vadeli) krediler sağlar. Söz konusu ülkeler için bu finansman çok önemlidir; çünkü bu ülkelerin ticari koşullarla dünya piyasalarından borçlanabilme olanakları ya hiç yoktur, ya da çok sınırlıdır. Bu yardımların finansmanı zengin ülkelerin (ve bazı gelişmekte olan ülkelerin) katkılarıyla karşılanmaktadır. IDA kredileri yoksul ülkelerde ekonomik kalkınmayı desteklemek, yoksulluğu azaltmak ve yaşam koşullarını iyileştirmek gibi amaçlarla verilmektedir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 93

Kalkınma hızı artar
Tasarruf boşluğu giderilir
Vergiler artar
İstihdam azalır
Döviz açığı kapanır

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri uluslararası sermayenin ülke ekonomisine olan etkileri arasındadır?

I ve III

II ve IV

II ve III

I, II ve V

III, IV ve V

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi para piyasalarının temel aracı kurumudur?

Uluslararası ekonomik kuruluşlar

Hükûmetler

Ticari bankalar

Vakıflar

Borsalar

Açıklama:

Para piyasalarının temel aracı kurumları, ticari bankalardır. Bir faiz geliri elde etmek için tasarrufçuların fonlarını mevduat biçiminde bankalara yatırmaları, fon ihtiyacı olan kişi ve kuruluşların da bir faiz ödeyerek bankalardan kredi almaları para piyasası işlemlerinin temelini oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Europara piyasası ilk olarak ne zaman ortaya çıkmıştır?

1940'lar

1960'lar

1980'ler

1990'lar

2000'ler

Açıklama:

Europara Piyasası 1960 başlarında Avrupa’da, özellikle İngiltere’de, bazı ticari bankaların Amerikan doları cinsinden mevduat kabul etmeleri ve topladıkları bu fonlara dayanarak dolar üzerinden kredi açmalarıyla ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 96

Bir europara piyasasının "offshore piyasa" olarak adlandırılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Avrasya ülkelerinin birinde olması

Birleşmiş Milletler'e bağlı bir ülkede olması

Avrupa Birliği'ne tam üye bir ülkede olması

Avrupa dışındaki bir ülkede olması

Ekonomisi güçlü bir ülkede olması

Açıklama:

İşlemlerin zamanla dolardan başka paralar cinsinden de yapılması dolayısıyla bu piyasalara Europara piyasaları adı verilmiştir. Ayrıca, söz konusu işlemler hızlı bir gelişme göstererek Avrupa kıtasının dışına yayılmıştır. Bazan Avrupa dışındaki europara piyasalarını ifade için onlardan kıyı ötesi piyasa anlamına gelen “offshore piyasa” diye söz edilir. İlgili paraların yurtiçindeki piyasaları ise “onshore piyasa” olarak tanınır.

Doğru Cevap: D

Krediler için aşağıdaki seçeneklerden hangisi geçerlidir?

Sadece anaparanın ödenmesi

Geri ödeme söz konusu değildir

Sadece faizin ödenmesi

Anapara ve faizin ödenmesi

Sadece masrafların ödenmesi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 106

Para piyasalarında aşağıdakilerden hangisi arz ve talep edilmektedir?

Uzun vadeli nakit fonlar

Borç senetleri

Faiz gelirleri

Anapara ve faiz

Kısa vadeli nakit fonlar

Açıklama:

Para piyasaları kısa vadeli, yani süresi genellikle bir yıla kadar olan nakit fonlarının arz ve talep edildiği piyasalardır.

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi yerel kredi kaynaklarından birisidir?

Ulusal banka kredileri

Uluslararası banka kredileri

Ticari banka kredileri

Devlet bankalarından alınan krediler

Euro piyasa kredileri

Açıklama:

Yerel kredi kaynakları, ticari banka kredileri ile daha sınırlı ölçüde finansman bonolarından oluşur.
Ticari Banka Kredileri: Çoğu işletmeler için en önemli kısa vadeli yerel kredi kaynağı, ticari banka kredileridir. Nitekim, yeni sanayileşmekte olan çoğu ülkede bile, oldukça gelişmiş bir ticari bankacılık sistemi bulunmaktadır.
Ticari bankalar, bütün dünyada en başta gelen kısa süreli finansman kaynağı durumundadır. Bu krediler genellikle işletmenin kısa süreli alacaklarını veya stok artışlarını finanse etmek üzere kullanılırlar.
Ticari bankalar ulusal para işlemlerinin yanında, yabancı paralara bağlı mevduat ve kredi işlemleri de yapabilirler. Europara piyasasını oluşturan bu işlemler aşağıda ele alınacaktır.
Finansman Bonoları: İşletmelerin kısa vadeli ödünç fon sağlamada banka kaynaklarının dışında kullanabilecekleri diğer bir araç da finansman bonoları (commercial paper)dır. Bunlar işletmelerin, tasarruf sahiplerinden doğrudan kaynak sağlamalarına olanak verirler.

Doğru Cevap: C

Soru 108

Bir ulusal paranın, onu çıkartan ülkenin sınırları dışında oluşan piyasasına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Europara Piyasası

Eurobond Piyasası

Eurokrediler

Eurotahvil Piyasası

Europara mevduatı

Açıklama:

Europara piyasası (eurocurrency market) bir ulusal paranın, onu çıkartan ülkenin sınırları dışında oluşan piyasasına verilen isimdir.

Doğru Cevap: A

Soru 109

Süresi bir günden bir yıla kadar değişebilen geleneksel vadeli mevduat hesapları aşağıdakilerden hangisidir?

Europara Piyasası

Europara mevduatı

Eurokrediler

Eurotahvil

Eurobond

Açıklama:

Europara mevduatı (eurocurrency deposits), süresi bir günden bir yıla kadar değişebilen geleneksel vadeli mevduat hesapları (term deposits) biçimindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Bankaların İçinde bulundukları Ülke parasının dışındaki paralarla (euro paralarla) açtıkları kredilere ne denir?

Europara Piyasası

Eurobond Piyasası

Europara mevduatı

Face value

Eurokrediler

Açıklama:

Eurokrediler, bankaların İçinde bulundukları Ülke parasının dışındaki paralarla (euro paralarla) açtıkları kredilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Ödünç verene (tahvil sahibine) vade sonunda yapılacak ödemeyi gösteren aşağıdakilerden hangisidir?

Vade süresi

Faiz Geliri

Vade değeri

gerçekleşen faiz

Bono getirisi

Açıklama:

Her tahvilin bir nominal değeri (face value) vardır, buna vade değeri (maturity value) de denir ve ödünç verene (tahvil sahibine) vade sonunda yapılacak ödemeyi gösterir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

İlk global tahvil ihracı Dünya Bankası tarafından hangi yılda gerçekleştirilmiştir?

1986

1987

1988

1989

1990

Açıklama:

İlk global tahvil ihracı 1989'da Dünya Bankası tarafından gerçekleştirildi.

Doğru Cevap: D

Ünite 6

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi, tasarruf sahiplerinin hisse senedi ve tahvil satınalımı biçiminde yapılan yatırımlara denmektedir?

Dolaylı Dış Yatırımlar

Portfolyo Yatırımları

Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımları

Menkul Değer Yatırımları

Dolaysız Yatırımlar

Açıklama:

Portfolyo yatırımları tasarruf sahiplerinin hisse senedi ve tahvil satınalımı biçiminde yaptıkları yatırımlardır. Hisse senetleri, temsil ettikleri paylar ölçüsünde, onu çıkartan işletmelerin mülkiyetine ortaklık hakkı sağlar dolayısıyla yatırımcı, şirket kârından bir pay alır. Tahvil sahibi ödünç verdiği fonlar karşılığı bir faiz geliri elde eder.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Aşağıdakilerden hangisi iç piyasada faaliyet gösteren ve dış piyasalara açılmayı tasarlayan bir firmanın deneyebileceği yollardan birisi değildir?

Doğrudan dış yatırım

İhracat yoluyla dış piyasaya girme

Lisans anlaşmaları

Doğrudan üretim

Dolaysız dış yatırımlar

Açıklama:

FİRMALARIN DIŞA AÇILMA KARARI
İç piyasada faaliyet gösteren ve dış piyasalara açılmayı tasarlayan bir firmanın deneyebileceği birkaç yol vardır. Bunları aşağıdaki gibi açıklayabiliriz:

İhracat yoluyla dış piyasaya girme
Doğrudan dış yatırım
Dolaysız dış yatırımlar
Lisans anlaşmaları

Doğru Cevap: D

Soru 3

Aşağıdakilerden hangisi, dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenleri arasında değildir?

Şirket sırlarının korunması

Oligopolcü piyasa yapısı

Firmanın müşterilerini izlemesi

Hammadde kaynakları

İthalatçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan yararlanma

Açıklama:

DOLAYSIZ YABANCI SERMAYE YATIRIMLARININ NEDENLERİ
Bugünkü anlamda dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının tarihçesi oldukça yeni sayılır. Bu yatırımların dünyada yaygınlaşması 1950’lerin sonrasına rastlar. Dolaysız dış yatırımların nedenleriyle ilgili olarak çok sayıda ekonomik, davranışsal ve stratejik etken üzerinde durulmuş ve bu konuda oldukça kabarık bir literatür oluşmuştur. Aşağıda dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedeni olarak ileri sürülen belli başlı etkenler gözden geçirilecek, daha sonra da bununla ilgili olarak geliştirilen bazı teoriler üzerinde durulacaktır.

Ham madde kaynakları (availability of raw materials)
Üretim faaliyetlerinde dikey veya yatay bütünleşme (integrating operations)
Aktarılamayan bilgilerin (non transferable knowledge) varlığı
Şirket unvanının korunması (protecting reputations)
Şirketin marka veya unvanından yararlanmak istemesi (exploiting reputations)
Şirket sırlarının korunması (protecting secrecy)
Ürünün yaşam dönemlerinde son aşamaya ulaşılmış olması (product life-cycle hypothesis
Oligopolcü piyasa yapısı
İthalâtçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma
Ulusal piyasadaki yasal düzenlemelerden ve kısıtlamalardan kurtulma (avoiding regulations)
Firmanın müşterilerini izlemesi (symbiotic relationships)
Yatırımları uluslararası çeşitlendirme (international diversifi-cation)
Ucuz yabancı faktör kullanımı

Doğru Cevap: E

Soru 4

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı yatırımlarını açıklayan teoriler arasında değildir?

OLI Modeli

Neo-Klasik Teori

Tekel Üstünlüğü Teorisi

İçselleştirme Teorisi

Oligopolistik Tepki Teorisi

Açıklama:

DOLAYSIZ YABANCI SERMAYE YATIRIMLARINI AÇIKLAYAN TEORİLER
Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının dünyada yaygınlaşması son 50-60 yıllık döneme ait bir gelişmedir. Konuyla ne Klasik ne de Neo Klasik İktisatçılar ilgilenmişlerdir. O bakımdan, Uluslararası Ticaret Teorisi analizlerinde de dolaysız yabancı sermaye yatırımlarına yer verilmiş değildir. Dolayısıyla konunun teorik yönden incelenmesi yeni nesil iktisatçılara kalmıştır.
Buna göre yabancı sermaye konusunda geliştirilen çok sayıdaki teori genel bir yaklaşımdan hareket edilerek şu dört başlık altında toplanabilir:

Tekel Üstünlüğü Teorisi
Oligopolcü Tepki Teorisi
İçselleştirme Teorisi
OLI Modeli

Doğru Cevap: B

Soru 5

“Bir firmanın sahip olduğu özel bilgilerden tam olarak yararlanabilmesinin, o yeni bilgilerin başkalarının eline geçerek üretimde kullanılmasını önlemenin en etkin yolu, bilgileri şirketin kendi üretiminde kullanmasıdır.”
Yukarıda tanımı yapılan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Oligopolcü Tepki Teorisi

Neo-Klasik Teori

İçselleştirme Teorisi

Tekel Üstünlüğü Teorisi

OLI Modeli

Açıklama:

İçselleştirme Teorisi
Bir firmanın sahip olduğu özel bilgilerden tam olarak yararlanabilmesinin, o yeni bilgilerin başkalarının eline geçerek üretimde kullanılmasını önlemenin en etkin yolu, onu içselleştirmek, yani lisans anlaşmaları yerine bu bilgileri şirketin kendi üretiminde kullanmasıdır. Böylece şirketin dışa bağımlılığı ile birlikte, ilerde ortaya çıkabilecek risk faktörleri de azaltılır. Yukarıda değinilenler arasında yer alan şirket sırlarının korunması, şirketin marka ve unvanından yararlanmak, dikey ve yatay bütünleşme gibi faktörler bu kapsamda düşünülebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdaki hizmetlerden hangisi az gelişmiş ülkelerde sınır ötesi şirket satın alımı ve birleşmeleri biçimindeki yatırımların sektörel dağılımında ilk sıralarda gelmektedir?

Bankacılık, finans, telekomünikasyon, emlak komisyonculuğu

Brokerlik, network kuruluşlar

Finans, telekomünikasyon, network kuruluşlar

Brokerlik, bankacılık

Network kuruluşlar, Emlak komisyonculuğu

Açıklama:

Şirket satın alımı ve birleşmeleri biçimindeki yatırımlarda görülen artışların bir diğer nedeni de özel hisse senedi yatırım fonlarının (private equity funds) portfolyolarında bu tür yatırımlara giderek artan oranda yer vermeye başlamış olmalarıdır. Sınır ötesi şirket satınalım ve birleşmeleri biçimindeki yatırımların sektörel dağılımında özellikle az gelişmiş ülkelerde bankacılık, finans, telekomünikasyon, emlak komisyonculuğu gibi hizmet alanlarındaki işletmeler ilk sıralarda gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Aşağıdakilerden hangisi, Oligopolcü Piyasa Yapısını tanımlamaktadır?

Biri dış yatırım yapınca, diğeri de piyasayı ona kaptırmamak için aynı yola gider ve yatırım yoluyla dış piyasaya açılması

Üretime ilişkin bilgilerde, gizliliğin çok önem taşıdığı durumlarda dolaysız dış yatırımların tercih edilmesi

Kar artışını sürdürebilmek için daha az girilmiş bulunan yabancı piyasalarda üretim yapmak

Bazı endüstrilerdeki firmaların müşterilerini izlemesi

Hammaddelerin işletilmesine yönelik tesisleri, bu kaynakların bulunduğu yerlerde kurmak

Açıklama:

Oligopolcü piyasa yapısı: Birkaç büyük firmanın piyasaya egemen olduğu durumlarda, birinin alacağı kararlar diğerlerini de etkiler. Dolayısıyla biri dış yatırım yapınca, diğeri de piyasayı ona kaptırmamak için aynı yola gider ve yatırım yoluyla dış piyasaya açılır.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi, dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yararlarından birisi değildir?

Ekonominin üretim kapasitesinin artması

Döviz girişi sağlama

İthalatı arttırma

Ölçek ekonomisi yaratma

Yeni teknoloji ve yönetim bilgisi getirme

Açıklama:

Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Yararları
Yabancı sermaye yatırımlarının ev sahibi ülke (yatırımın yapıldığı ülke) bakımından belli başlı ekonomik yararlarını aşağıdaki gibi belirtebiliriz:

Ekonominin üretim kapasitesinin artması
Üretim artışı ve istihdam yaratma
Yeni teknoloji ve yönetim bilgisi getirme
Döviz girişi sağlama
İhracatı artırma
İç tekelleri kırma, rekabet ve dinamizm yaratma
Ölçek ekonomisi yaratma
Devlet hazinesine vergi geliri sağlama

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi, dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının olumsuz etkilerinden birsi değildir?

Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması

Yerli yatırımları azaltıcı etki yaratması

Döviz giderlerini artırıcı etki yaratması

İhracatı arttırma

Teknolojik bağımlılık

Açıklama:

Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Olumsuz Etkileri
Yabancı sermayenin, yatırım yapılan (ev sahibi) ülke üzerinde doğurabileceği önemli bazı ekonomik ve siyasal sakıncalar vardır. Bunları da aşağıdaki gibi belirtebiliriz:

Ekonomi üzerinde yabancı denetiminin artması
Yerli şirketler karşısında haksız rekabet üstünlüğü ve yerel ekonomide tekel kurma
Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması
Yerli yatırımları azaltıcı etki
Döviz giderlerini artırıcı etki
Kur dalgalanmalarına neden olma ve mali kriz ortamı oluşturma
İhracatı kısıtlama
Teknolojik bağımlılık
Ekonomik bütünlüğün bozulması ve işsizlik artışı
Şirket satın almaları biçiminde gelen yabancı sermaye
Transfer fiyatlandırması

Doğru Cevap: D

Soru 10

Uluslararası sermaye akımlarının etkilerive ekonomik analiz saptanırken aşağıdakilerden hangisi göz önüne alınmaz?

Faktör fiyatlarının eşitlenmesi

Üretim değişmeleri

Faktör gelirleri

Ulusal gelirler üzerindeki etki

Yerel gelirler üzerindeki etki

Açıklama:

ULUSLARARASI SERMAYE AKIMLARININ ETKİLERİ: EKONOMİK ANALİZ
Uluslararası sermaye akımlarının ilgili ülkelerde üretim, refah, kaynak etkinliği, faktör gelirleri ve dolayısıyla da dünya refahı üzerinde doğurabileceği önemli etkiler vardır.

Faktör fiyatlarının eşitlenmesi
Üretim değişmeleri
Faktör gelirleri
Ulusal gelirler üzerindeki etki

Doğru Cevap: E

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi gayrimaddi hakları içeren dolaysız sermaye yatırımıdır?

Makine

Donatım

Döviz

Know-how

Tesis

Açıklama:

Çok uluslu bir şirket, yabancı ülkede dolaysız sermaye yatırımı yaparken o ülkeye genellikle döviz transfer eder. Ana özellik bu olmakla birlikte, bazen ev sahibi ülkeye (yatırım yapılan ülke) döviz girişi olmadan da dolaysız yatırım gerçekleştirilebilir. Bunun bir yolu, yabancı sermayenin ülkeye üretimde kullanılacak makine, donatım gibi fiziki üretim araçları biçiminde gelmesidir. Bunun diğer yolu döviz veya yatırım malı olarak değil lisans, teknik bilgi ve know-how gibi gayri maddi haklar biçiminde giriş yapılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Yabancı ülkelerde üretim tesisi edinmenin kaç yolu vardır?

Açıklama:

Yabancı ülkelerde üretim tesisi edinmenin de iki yolu olabilir. Birincisi, sıfırdan başlayarak tamamen yeni bir fabrika veya sermaye tesisi kurmaktır. İkincisi ise yabancı ülkede halen mevcut bir tesisi devralmak biçiminde, şirket birleşmeleri biçiminde veya şirket satın alımları biçiminde gerçekleşir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Dış piyasalara açılmayı tasarlayan şirketlerin deneyebileceği kaç yol vardır?

Açıklama:

İç piyasada faaliyet gösteren ve dış piyasalara açılmayı tasarlayan bir firmanın deneyebileceği üç yol vardır. Bunlar sırasıyla;

İhracat yolu ile dış piyasaya girme,
Doğrudan dış yatırım,
Lisans anlaşmalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 14

Dünyada dolaysız yabancı sermaye yatırımları aşağıdaki hangi tarihte başlamıştır?

1970

1960

1950

1940

1930

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenlerinden biri değildir?

Aktarılan bilgilerin varlığı

Tam rekabetçi piyasa yapısı

Firmaların müşterilerini izlemesi

Ham madde kaynakları

Ucuz yabancı faktör kullanımı

Açıklama:

Dolaysız dış yatırımların nedenleri ile ilgili çok sayıda ekonomik, davranışsal ve stratejik etken üzerinde durulmaktadır. Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedeni olarak ileri sürülen belli başlı etkenleri şunlardır:

Ham madde kaynakları,
Üretim faaliyetlerinde dikey veya yatay bütünleşme,
Aktarılamayan bilgilerin varlığı,
Şirket unvanlarının korunması,
Şirketlerin sırlarının korunması,
Oligopolcü piyasa yapısı,
İthalatçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma,
Ulusal piyasadaki kısıtlamalardan kurtulma,
Firmanın müşterilerini izlemesi,
Yatırımların uluslararası çeşitlenmesi,
Ucuz yabancı faktör kullanımı gibi.

Doğru Cevap: A

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının ev sahibi ülke bakımından yararlarından birisidir?

Kur dalgalanmalarına neden olma

Transfer fiyatlandırması

İhracatı kısıtlama

Döviz girişi sağlama

Teknolojik bağımlılık

Açıklama:

Yabancı sermaye yatırımlarının ev sahibi ülke (yatırımın yapıldığı ülke) bakımından belli başlı ekonomik yararlarını:

Ekonominin üretim kapasitesinin artması,
Üretim artışı ve istihdam yaratması,
Yeni teknoloji ve yönetim bilgisi getirme,
Döviz girişi sağlama,
İhracatı artırma,
İç tekelleri kırma, rekabet ve dinamizm yaratma,
Ölçek ekonomisi yaratma ve
Devlet hazinesine vergi geliri sağlamasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının ev sahibi ülke bakımından olumsuz etkilerinden birisidir?

Yeni teknoloji bilgisi getirme

İstihdam artışı

İç tekelleri kırma

Ölçek ekonomisi yaratma

Transfer fiyatlaması

Açıklama:

Yabancı sermayenin, yatırım yapılan (ev sahibi) ülke üzerinde doğurabileceği önemli bazı ekonomik ve siyasal sakıncaları vardır. Bunları aşağıdaki gibi belirtebiliriz:

Ekonomi üzerinde yabancı denetimin artması,
Yerli şirketler karşısında haksız rekabet üstünlüğü ve yerel ekonomide tekel kurma,
Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması,
Yerli yatırımları azaltıcı etki,
Döviz giderlerini artırıcı etki,
Kur dalgalanmalarına neden olma ve mali kriz ortamı oluşturma,
İhracatı kısıtlama,
Teknolojik bağımlılık,
Ekonomik bütünlüğün bozulması ve işsizlik artışı,
Şirket satın almaları biçiminde gelen yabancı yatırım sermayesi ve
Transfer fiyatlandırmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ile portfolyo yatırımlarının özelliklerinden birisi değildir?

Portföy yatırımları bir şirketin hisse senetlerinin yabancılar tarafından satın alınmasından ibarettir

Bu tür yatırımları yapanların hedefi kısa dönemde olabildiğince yüksek getiri elde etmektir.

Portfolyo yatırımlarını yapanlar ise finansal kurumlar, kurumsal yatırımcılar veya doğrudan doğruya bireysel yatırımcılardır.

Mali krizlerle portfolyo fonlarının çıkışı arasında yakın bir ilişki vardır

Portfolyo yatırımların ana özelliği yurt dışında yeni yapılan veya satın alınan mevcut bir üretim tesisinin yönetiminin yabancı şirketin elinde veya denetiminde
olmasıdır

Açıklama:

Dolaysız yatırımların ana özelliği yurt dışında yeni yapılan veya satın alınan mevcut bir üretim tesisinin yönetiminin yabancı şirketin elinde veya denetiminde
olmasıdır. Portfolyo yatırımlarında ise hisse senedi sahibinin işletme yönetimi üzerinde ancak dolaylı bir denetim hakkı vardır. Portföy yatırımları bir şirketin hisse senetlerinin yabancılar tarafından satın alınmasından ibarettir. Portfolyo yatırımları dolaysız yatırımlara göre çok daha hareketli, değişken ve geçici niteliktedir. Bu tür yatırımları yapanların hedefi kısa dönemde olabildiğince yüksek getiri elde etmektir. Yatırımları yapanların kimlikleri de birbirinden farklıdır. Dolaysız yatırımlar ağırlıklı olarak çok uluslu şirketler tarafından yapılır

Doğru Cevap: E

Soru 22

Yabancı ülkelerde üretim tesisi edinmede sıfırdan başlayarak tamamen yeni bir fabrika veya sermaye tesisi kurmak şeklinde gerçekleşen haline ne ad verilir?

Yeşil alan yatırımları

Şirket birleşmeleri

Şirket satın alımı

Portfolyo yatırımı

Lisans anlaşmaları

Açıklama:

Yabancı ülkelerde üretim tesisi edinmenin de iki yolu olabilir. Birincisi, sıfırdan başlayarak tamamen yeni bir fabrika veya sermaye tesisi kurmaktır (“green-field investment”: yeşil alan yatırımları). İkincisi ise yabancı ülkede halen mevcut bir tesisi devralmak biçiminde olur ve şirket birleşmeleri (merger) veya şirket satın alımları (acquisition) biçiminde gerçekleşir.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Firmanın elindeki teknoloji veya üretim yönteminin yabancı bir işletmeye kiralanmasına ne ad verilmektedir?

Doğrudan dış yatırım

Lisans anlaşmaları

Portfolyo yatırımı

Yeşil alan yatırımları

Şirket evliliği

Açıklama:

Lisans anlaşmaları: İhracat ile dolaysız dış yatırım arasında uzlaştırıcı formül de lisans (licencing) anlaşmalarıdır. Lisans, firmanın elindeki teknoloji veya üretim yönteminin yabancı bir işletmeye kiralanmasıdır

Doğru Cevap: B

Soru 24

Firmalar üretimle ilgili sahip oldukları teknik bilgileri, patent veya lisans anlaşmaları biçiminde diğerlerine satması şeklinde açıklanan dolaysız yabancı sermaye yatırım nedeni hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Üretim faaliyetlerinde dikey veya yatay bütünleşme

Şirket unvanının korunması

Aktarılamayan bilgilerin varlığı

Şirket sırlarının korunması

Oligopolcü piyasa yapısı:

Açıklama:

Aktarılamayan bilgilerin (non transferable knowledge) varlığı: Firmalar üretimle ilgili sahip oldukları teknik bilgileri, patent veya lisans anlaşmaları biçiminde diğerlerine
satabilirler

Doğru Cevap: C

Soru 25

Yabancı sermaye yatırımlarını bu firmaların faaliyet gösterdikleri yabancı piyasalarda rekabetçi koşulların bulunmaması ile açıklayan yaklaşım hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi

OLI Modeli

İçselleştirme Teorisi

Tekel Üstünlüğü Teorisi

Oligopolcü Tepki Teorisi

Açıklama:

Bu teoriye göre, çok uluslu şirketin yerel şirketler karşısındaki üstünlüğünün nedeni, ona tekel gücü sağlayan etkenlerdir. Tekel üstünlüğü yaratan bu etkenler yabancı şirkete özgüdür, piyasadaki öteki işletmeler bunlardan yararlanamazlar. Dolayısıyla tekel üstünlüğü teoremi, yabancı sermaye yatırımlarını bu firmaların faaliyet gösterdikleri yabancı piyasalarda rekabetçi koşulların bulunmaması ile açıklar.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Mc Donalds'ın girdiği bir piyasaya Burger Kingin'de gireceğini belirten yaklaşım aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Oligopolcü Tepki Teorisi

İçselleştirme Teorisi

OLI Modeli

Tekel Üstünlüğü Teorisi

Lider firma stratejisi

Açıklama:

Oligopolcü tepki teoremine göre, birkaç büyük firmanın egemen olduğu bir piyasada (oligopol piyasası) firmaların birisinin kâr, fiyat, satış, yatırım vs. gibi kritik konularda
aldıkları bir karara, diğerleri de benzer bir kararla tepkide bulunurlar. Buna göre, benzer malı ihraç eden iki firmadan birinin yabancı piyasada doğrudan yatırım yaparak orada bir
üretim üssü oluşturması, onun dış piyasayı ele geçirerek öbür firmanın ihracatının azalmasına yol açabilir. Çünkü bu firma, yabancı piyasada daha düşük maliyetle üretim yaparak, müşterilere yakın olduğu için onlara satış sonrası hizmetleri sağlayarak yeni bilgi, beceri elde ederek ve değişik mal ve hizmetler üreterek bir rekabet üstünlüğü sağlayabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

1990’lardan itibaren dünyada en çok dolaysız yabancı sermayenin yapıldığı ülke hangisidir?

Singapur

Hindistan

Çin

Brezilya

Türkiye

Açıklama:

1980’lerden önce dünyadaki dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının en büyük payı Latin Amerika ülkelerine giderdi. 1980 başlarında ortaya çıkan dış borç krizi dolayısıyla bölgedeki üretim artışının ciddi biçimde yavaşlaması üzerine bu durum değişti. Latin Amerika ülkelerinde büyük istikrarsızlıklar yaşanırken Doğu Asya ülkeleri hızlı biçimde büyümekte ve dünya ekonomisi ile bütünleşmekte idiler. Dolayısıyla o tarihlerden sonra Doğu Asya ülkeleri dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının en çok tercih ettiği bölge durumuna gelmiştir. 1990’lardan sonra ise ekonomisi hızla gelişen Çin, yabancı sermayenin yeni gözdesi olmuştur. Bugün Çin, tüm az gelişmiş ülkeler içinde tek başına en fazla yabancı sermaye çeken ülke konumundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Ana firmadan sağlanan temel nitelikteki ara malları, ev sahibi ülkede yapılan bazı basit parçalarla birleştirilerek üretimin son aşaması ana merkezin dışında gerçekleştiği doğrudan yabancı yatırımlara ne ad verilir?

Yeşil alan yatırımı

Portfolyo yatırımı

Zorunlu Yeni Yatırım

Yap-İşlet-Devret Modeli

Montaj Sanayii

Açıklama:

Montaj (kurgu, takma sanayii) özel bir dolaysız yabancı sermaye yatırımı yöntemidir. Şöyle ki dışarıdaki ana firmadan sağlanan temel nitelikteki ara malları, ev sahibi ülkede
yapılan bazı basit parçalarla birleştirilerek üretimin son aşaması ana merkezin dışında gerçekleştirilir. Örneğin otomobil sanayiini ele alalım: Yabancı firma tarafından ana merkezden veya başka bir sanayileşmiş ülkeden getirtilen motor, şanzıman ve diferansiyel gibi parçaların, ucuz yerel işçiler kullanılarak yerli kaporta üzerine takılması (monte edilmesi) bir montaj faaliyetidir. Az gelişmiş ülkelerde bu tür üretim, özellikle ithal ikamesi politikalarının yoğun olarak uygulandığı 1960’lı yıllarda yaygındı

Doğru Cevap: E

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yararlarından birisi değildir?

Ekonominin üretim kapasitesinin artması

Yeni teknoloji ve yönetim bilgisi getirme

Ölçek ekonomisi yaratma

Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması

İç tekelleri kırma, rekabet ve dinamizm yaratma

Açıklama:

Yabancı sermaye yatırımlarının ev sahibi ülke (yatırımın yapıldığı ülke) bakımından belli başlı ekonomik yararlarını aşağıdaki gibi belirtebiliriz.
Ekonominin üretim kapasitesinin artması:
Üretim artışı ve istihdam yaratma
Döviz girişi sağlama
İç tekelleri kırma, rekabet ve dinamizm yaratma
Ölçek ekonomisi yaratma
Yeni teknoloji ve yönetim bilgisi getirme
Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması: Yabancı sermaye yatırımları, gümrük tarifeleri
ve ithalât yasakları gibi koruyucu duvarların aşılmasına olanak sağlamaktadır. Dış ticaret
kısıtlamaları, bazı koruyucu amaçları gerçekleştirmek üzere konulurlar. ise Olumsuz yönlerinden birisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Çoğunlukla yabancı sermaye, sahip olduğu teknolojik üstünlük nedeniyle piyasa hacmi geniş ülkelere girer. Bu durum ise maliyetlerin ve fiyatların düşmesi, rekabetçiliğin ve tüketici refahının artması sonucunu doğurabileceği şeklinde özetlenen doğrudan yabancı yatırımların faydasına ne ad verilmektedir?

Ekonominin üretim kapasitesinin artması

Üretim artışı ve istihdam yaratma

Yeni teknoloji ve yönetim bilgisi getirme

Ölçek ekonomisi yaratma

İç tekelleri kırma, rekabet ve dinamizm yaratma

Açıklama:

Çoğunlukla yabancı sermaye, sahip olduğu teknolojik üstünlük nedeniyle piyasa hacmi geniş ülkelere girer. Bu yatırımların önemli bir özelliği ölçek ekonomisi yaratmalarıdır. Yerli girişimler kapasitelerinin sınırlı oluşu nedeniyle bu derece önemli ölçek ekonomisi yaratma olanağına sahip olmayabilirler. Ölçek ekonomisi ise maliyetlerin ve fiyatların düşmesi, rekabetçiliğin ve tüketici refahının artması sonucunu doğurabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 31

Dolaysız sermaye yatırımı yapan firma aşağıdakilerden hangisidir?

Anonim şirket

Çok uluslu şirket

Komandit şirket

Kollektif şirket

Limited şirket

Açıklama:

Günümüzde dolaysız sermaye yatırımlarını çok uluslu şirket adı verilen dev firmalar tarafından yapılıyor.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Çok uluslu bir şirket, sınır ötesinde bir tesis kurarken, şirketin yüzde kaç hissesine sahip olmak ister?

100

Açıklama:

Çok uluslu bir şirket; sınır ötesinde bir tesis kurarken veya mevcut tesisi kendine katarken; onun yüzde yüz oranında mülkiyetine sahip olmayı tercih eder. Bunun nedeni; bazı kritik kararları tek başına almasının sağlayacağı serbestlik veya işletmeye özgü bazı bilgi, beceri, uygulama veya tekniklerin yabancı ortağın eline geçmesinin arzu edilmemesiyle ilgili olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Tekel üstünlüğü teorisi aşağıdaki hangi iktisatçıya aittir?

Raymond Vernon

Paul Samuelson

Stephan Hymer

Robert Lucas

Wassily Leontief

Açıklama:

Tekel üstünlüğü teoremi; 1960’larda Stephan Hymer tarafından ortaya atılmıştır. Bu teoriye göre, çok uluslu şirketin yerel şirketler karşısındaki üstünlüğünün nedeni, ona tekel gücü sağlayan etkenlerdir. Tekel üstünlüğü yaratan bu etkenler yabancı şirkete özgüdür, piyasadaki öteki şirketler bunlardan yararlanamazlar. Dolayısıyla tekel üstünlüğü teoremi; yabancı sermaye yatırımlarını bu firmaların faaliyet gösterdikleri yabancı piyasalarda rekabetçi koşulların bulunmaması ile açıklanır. Dikey bütünleşme, yatay bütünleşme, aktarılmayan bilgiler, şirket unvanından yararlanma, ürünün yaşam dönemleri modeli vs. gibi etkenler tekel üstünlüğü yaratan etkenler arasında düşünülebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Dolaysız yabancı sermaye yatırımları kaç teorik başlık altında toplanabilir?

Açıklama:

Bugünkü anlamda dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının tarihçesi oldukça yeni sayılır. Dolaysız yabancı sermaye yatırımların dünyada yaygınlaşması 1950’li yılların sonlarına rastlar. Dolaysız yabancı sermaye yatırımları teorik olarak yeni nesil iktisatçılar ilgilenmişlerdir. Yabancı sermaye kapsayan teoriler dört başlık altında toplanabilir. Bunlar;

Tekel üstünlüğü teorisi,
Oligopolistik tepki teorisi,
İçselleştirme teorisi,
OLI modelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Az gelişmiş ülkelerde montaj sanayi hangi tarihte uygulanmaya başlamıştır?

1930

1940

1950

1960

1970

Açıklama:

Montaj sanayi (kurgu, takma sanayi) özel bir dolaysız yabancı sermaye yatırım yönetimidir. Yurt dışındaki ana firmadan sağlanan temel nitelikteki ara mallar; ev sahibi ülkede yapılan bazı basit parçalarla birleştirilerek üretimin son aşaması, ana merkezin dışında gerçekleşir. Az gelişmiş ülkelerde montaj sanayi türü üretim, özellikle ithal ikamesi politikalarının yoğun olarak uygulandığı 1960’lı yıllarda yaygın olarak kullanılmaya başladı.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Bir ülkede temel alt yapı yatırımları yapılmasında, özel kesime açılmayı ve yabancı sermaye katkısını sağlamayı amaçlayan yatırım aşağıdakilerden hangisidir?

İçselleştirme teorisi

Montaş sanayi

OLI modeli

Zorunlu yeni yatırım

Yap-İşlet-devret modeli

Açıklama:

Yap-işlet-devlet modeli, bir ülkede temel alt yapı yatırımlarının yapılmasında, özel kesime açılmayı ve yabancı sermaye katkısını sağlamayı amaçlayan, dünyada ve Türkiye’de oldukça yeni sayılan bir modeldir.

Doğru Cevap: E

Soru 37

Günümüzde en fazla dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını ülkesine çeken ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Almanya

Danimarka

Çin

İngiltere

Japonya

Açıklama:

1990’lardan sonra ekonomisi hızlı gelişen Çin, dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yeni gözde ülkesi olmuştur. Günümüzde Çin, tek başına en fazla dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını çeken ülke konumundadır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Uluslararası sermaye akımları ilgili ülke ekonomisini kaç farklı şekilde etkiler?

Açıklama:

Uluslararası sermaye akımlarının ilgili ülkelerde; üretim, refah, kaynak etkinliği, faktör gelirleri ve dolayısıyla da dünya refahı üzerinde doğurabileceği önemli etkiler vardır. Uluslararası sermaye akımları ilgili ülke ekonomisini dört farklı şekilde etkilemektedir. Bunlar;

Faktör fiyatlarının eşitlenmesi
Üretim değişmeleri
Faktör gelirleri
Ulusal gelirler üzerindeki etkisi.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Dolaysız yabancı sermaye yatırımları ev sahibi ülkeye sağladığı yarar aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomi üzerinde yabancı denetiminin artması

Ekonominin üretim kapasitesinin artması

Dış kısıtlamalarının aşılması

Ekonomik bütünlüğün bozulması

Yerli yatırımları azaltıcı etki

Açıklama:

Yabancı sermayenin; yatırımın yapılan ev sahibi ülke bakımından, belli başlı ekonomik yararları bulunmaktadır. Ekonomik yararları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
Ekonominin üretim kapasitesinin artması,
Üretim artışı ve istihdam yaratma,
Yeni teknoloji ve yönetim bilgisi getirme,
Döviz girişi sağlama,
İhracatı artırma,
İç tekelleri kırma, rekabet ve dinamizm yaratma,
Ölçek ekonomisi yaratma,
Devlet hazinesine vergi geliri sağlamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Dolaysız yabancı sermaye yatırımları ev sahibi ülkeye olan olumsuz etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Döviz girişi sağlama

İstihdam yaratmak

Üretim artışı sağlamak

İhracatı kısıtlama

Yeni teknoloji getirme

Açıklama:

Yabancı sermayenin, yatırım yapılan ev sahibi ülke üzerinde doğurabileceği önemli bazı ekonomik ve siyasal sakıncaları vardır. Ekonomik ve siyasal sakıncaları aşağıdaki gibi belirtebiliriz:
Ekonomi üzerinde yabancı denetimin artması,
Yerli şirketler karşısında haksız rekabet üstünlüğü ve yerel ekonomide tekel kurma,
Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması,
Yerli yatırımları azaltıcı etki,
Döviz giderlerini artırıcı etki,
Kur dalgalanmalarına neden olma ve mali kriz ortamı oluşturma,
İhracatı kısıtlama,
Teknolojik bağımlılık,
Ekonomik bütünlüğün bozulması ve işsizlik artışı,
Şirket satın almaları biçiminde gelen yabancı yatırım sermayesi,
Transfer fiyatlandırması.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Dolaysız yatırımları yapanlar finansal kurumlar, kurumsal yatırımcılar veya doğrudan doğruya bireysel yatırımcılardır.
Dolaysız yatırımlarda yurt dışında yeni yapılan veya satın alınan mevcut bir üretim tesisinin yönetimi, yabancı şirketin elinde veya denetimindedir.
Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarında yatırımcı, uzun vadeli hedeflere göre hareket eder.
Mali krizlerle dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının çıkışı arasında yakın bir ilişki vardır.
Dolaysız yabancı sermaye yatırımları maddi ve maddi olmayan kaynaklardan oluşur. Bunun içerisinde döviz, makine ve donatım, teknoloji, iş becerisi ve yönetim bilgileri ile birlikte pazarlama kanalları da yer alır.

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının özelliklerindendir?

I, II, III, IV

II, III, V

I, III, IV

II ve III

I, II, III, IV, V

Açıklama:

Dolaysız yatırımlar ağırlıklı olarak çok uluslu şirketler tarafından yapılır. Dolaysız yatırımlarda yurt dışında yeni yapılan veya satın alınan mevcut bir üretim tesisinin yönetimi, yabancı şirketin elinde veya denetimindedir. Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarında ise yatırımcı, uzun vadeli hedeflere göre hareket eder. Mali krizlerle portfolyo fonlarının çıkışı arasında yakın bir ilişki vardır. Bu da yukarıda belirtildiği üzere, portfolyo yatırımlarının hareketliliğinden ileri gelmektedir. Ülkede oluşan koşullar yatırımcının beklentilerini karşılamaktan uzaklaşınca, öteki kısa vadeli yatırım fonları (sıcak para) ile birlikte portfolyo fonları da vakit kaybetmeden ülkeyi terk etmeye başlamaktadır. Dolaysız yabancı sermaye yatırımları maddi ve maddi olmayan kaynaklardan oluşur. Bunun içersinde döviz, makine ve donatım, teknoloji, iş becerisi ve yönetim bilgileri ile birlikte pazarlama kanalları da yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi tahvil sahiplerinin haklarından biridir?

Ortaklık hakkı vermesi

Faiz geliri elde etmesi

Tahvilin başkasına devredilememesi

Tahvil üzerinden hiç bir vergi alınmaması

Tahvil üzerinden kar payı alması

Açıklama:

Tahviller ise bir tür ödünç fon elde etme araçlarıdır, ortaklık hakkı vermezler; tahvil sahibi ödünç verdiği fonlar karşılığı bir faiz geliri elde eder.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Bir firma açısından dışa açılma sürecinin ilk aşaması genellikle nasıl başlar?

İhracat ile başlar.

İthalat ile başlar.

Yatırım ile başlar.

Lisans anlaşması ile başlar.

Ürün satışı ile başlar.

Açıklama:

Bir firma açısından dışa açılma sürecinin ilk aşaması genellikle ihracatla başlar. Daha sonraki aşamada ise ihracat yerine doğrudan dış piyasada üretim yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Firmanın elindeki teknoloji veya üretim yönteminin yabancı bir işletmeye kiralanması ne olarak adlandırılır?

Yatırım

İhracat

İthalat

Lisans

Faktöring

Açıklama:

İhracat ile dolaysız dış yatırım arasında uzlaştırıcı formül de lisans (licencing) anlaşmalarıdır. Lisans, firmanın elindeki teknoloji veya üretim yönteminin yabancı bir işletmeye kiralanmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedeni olarak ileri sürülen belli başlı etkenlerden biri değildir?

Ham madde kaynakları

Üretim faaliyetlerinde dikey veya yatay bütünleşme

Şirket unvanının korunması

Şirketin marka veya unvanından yararlanmak istemesi

Karlılığını arttırmak istemesi

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedeni olarak ileri sürülen belli başlı etkenler:
Ham madde kaynakları
Üretim faaliyetlerinde dikey veya yatay bütünleşme
Aktarılamayan bilgilerin (non transferable knowledge) varlığı
Şirket unvanının korunması
Şirketin marka veya unvanından yararlanmak istemesi
Şirket sırlarının korunması
Ürünün yaşam dönemlerinde son aşamaya ulaşılmış olması
Oligopolcü piyasa yapısı
İthalâtçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma
Ulusal piyasadaki yasal düzenlemelerden ve kısıtlamalardan kurtulma
Firmanın müşterilerini izlemesi
Yatırımları uluslararası çeşitlendirme
Ucuz yabancı faktör kullanımı

Doğru Cevap: E

Soru 46

Tekel üstünlüğü teorisi hangi iktisatçı tarafından ortaya atılmıştır?

Stephan Hymer

Adam Smith

J.B.Say

David Ricardo

Milton Friedman

Açıklama:

Tekel üstünlüğü teoremi 1960’larda Stephan Hymer tarafından ortaya atılmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Bir kaç büyük firmanın egemen olduğu bir piyasada firmaların birisinin kâr, fiyat, satış, yatırım vs. gibi kritik konularda aldıkları bir karara, diğerleri de benzer bir kararla tepkide bulunması hangi teoriyle açıklanır?

Tekel Üstünlüğü Teorisi

Oligopolcü Tepki Teorisi

İçselleştirme Teorisi

OLI Modeli

Portföy teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 48

2013 yılında dünyada dolaysız yabancı sermaye yatırımı yapan kuruluşların yüzde kaçı gelişmiş ülke kaynaklıdır?

20,5

30,5

50,8

60,8

80,2

Açıklama:

2013 yılında dünyada dolaysız yabancı sermaye yatırımı yapan kuruluşların yüzde 60,8’i gelişmiş ülke kaynaklıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

İhracat yoluyla dış piyasaya girme
Doğrudan dış yatırım
Lisans anlaşmaları
Dolaylı dış yatırım
Leasing

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri iç piyasada faaliyet gösteren ve dış piyasalara açılmayı tasarlayan bir firmanın deneyebileceği yöntemlerdendir?

I, II, III

III ve IV

I, II, III, IV, V

II ve III

I, II, IV, V

Açıklama:

İç piyasada faaliyet gösteren ve dış piyasalara açılmayı tasarlayan bir firmanın deneyebileceği birkaç yol vardır. Bunlar:

İhracat yoluyla dış piyasaya girme
Doğrudan dış yatırım
Lisans anlaşmaları

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yararlarından biri değildir?

Ekonominin üretim kapasitesinin artması

Üretim artışı ve istihdam yaratma

Döviz girişi sağlama

İthalatı arttırma

Ölçek ekonomisi yaratma

Açıklama:

İthalatın artması dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yararlarından biri değildir. İhracatın artması dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yararlarından biridir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

"Ürünlerin yaşam dönemi hipotezi"nin savunucusu kimdir?

Stephan Hymer

James Heckman

Raymond Vernon

Kenneth Arrow

Ronald Coase

Açıklama:

Ürünlerin yaşam dönemi hipotezine (product life-cycle hypothesis) göre, yeni bir ürünün gelişmesi tamamlandıktan ve iç piyasa sınırına ulaşıldıktan sonra, bu piyasada daha fazla kâr olanakları kalmaz. Kâr artışını sürdürülebilmek için daha az girilmiş bulunan ve belki de rekabetin daha sınırlı olduğu yabancı piyasalarda üretim yapmak gerekli olabilir. Raymond Vernon tarafından savunulan bu hipotezden anlaşılacağı gibi dış yatırım, ulusal piyasada uzun süre yerleşmiş olmanın ve iyi iş yapmanın bir sonucudur. Bu görüş açısından, Amerikan firmalarının dış piyasalarda egemen olmaları da ürün devrelerinin ileri aşamalarında bulunmalarıyla ilgilidir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Yabancı sermayenin, teknoloji ve işletmecilik bilgisini beraberinde getirmesi dolaysız yabancı sermaye yatırımının ne tür yararıdır?

Üretim artışı ve istihdam yaratma

İç tekelleri kırma, rekabet ve dinamizm yaratma

Yeni teknoloji ve yönetim bilgisi getirme

Ekonominin üretim kapasitesinin artması

Ölçek ekonomisi yaratma

Açıklama:

Yabancı sermaye, teknoloji ve işletmecilik bilgisini de beraberinde getirir. Bu özelliği dolayısıyla yabancı sermaye yatırımları, ülkeler arası teknoloji transferi yollarından birisini oluşturur.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Çok uluslu şirket yabancı ülkede şube açınca bu şubenin ihracatta kendisiyle rekabete girmesine izin vermemesi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının ne tür olumsuz etkisi olarak adlandırılmaktadır?

Ekonomi üzerinde yabancı denetiminin artması

Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması

Ekonomik bütünlüğün bozulması ve işsizlik artışı

Şirket satın almaları biçiminde gelen yabancı sermaye

İhracatı kısıtlama

Açıklama:

Çok uluslu şirket yabancı ülkede şube açınca bu şubenin ihracatta kendisiyle rekabete girmesine genellikle izin vermez. Bunun için ana ülkenin kendi piyasasına veya onun denetimi altındaki üçüncü ülkelere ihracatını yasaklar. Böylece ev sahibi ülkenin ihracat olanakları yapay biçimde daraltılmış olur.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklayan teoriler arasında yer almaz?

Tekel Üstünlüğü Teorisi

Oligopolcü Tepki Teorisi

İçselleştirme Teorisi

Ekonomik Büyüme Teorisi

OLI Modeli

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının dünyada yaygınlaşması son 50-60 yıllık döneme ait bir gelişmedir. Yakın geçmişte dolaysız yabancı sermaye konusunda ortaya atılan ve test edilen birçok teori vardır. Fakat bunların her birisi yukarıda gözden geçirildiği gibi daha çok belirli bir faktör üzerinde durarak yabancı sermayeyi açıklamaya çalışmakta, o nedenle de dar bir alana yönelik kalmaktadır. Yabancı sermaye konusundaki bir teoriden en azından şu sorulara yanıt vermesi beklenir:

Ana ülkede kurulu şirketler neden başka bir ülkeye yatırım yaparlar?
Yabancı bir ülkeye dolaysız yatırım yapan şirketler nasıl oluyor da o piyasa hakkında daha fazla bilgi sahibi olan yerli şirketlerle rekabet edebilmektedirler?
Şirketler ihracat veya lisanslandırma yerine yabancı ülkeye neden yatırımı tercih ederler?

Buna göre yabancı sermaye konusunda geliştirilen çok sayıdaki teori genel bir yaklaşımdan hareket edilerek tekel üstünlüğü teorisi, oligopolcü tepki teorisi, içselleştirme teorisi ve OLI modeli olmak üzere dört başlık altında toplanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Stephan Hymer tarafından ortaya atılan dolaysız yabancı sermaye yatırımı teorisi hangisidir?

OLI Modeli

Yap-İşlet Devret Modeli

Oligopolcü Tepki Teorisi

Ürünlerin Yaşam Dönemi Hipotezi

Tekel Üstünlüğü Teorisi

Açıklama:

Tekel üstünlüğü teorisi 1960’larda Stephan Hymer tarafından ortaya atılmıştır. Bu teoriye göre, çok uluslu şirketin yerel şirketler karşısındaki üstünlüğünün nedeni, ona tekel gücü sağlayan etkenlerdir. Tekel üstünlüğü yaratan bu etkenler yabancı şirkete özgüdür, piyasadaki öteki işletmeler bunlardan yararlanamazlar. Dolayısıyla tekel üstünlüğü teoremi, yabancı sermaye yatırımlarını bu firmaların faaliyet gösterdikleri yabancı piyasalarda rekabetçi koşulların bulunmaması ile açıklar.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Doğu Asya coğrafyasında en fazla yabancı sermaye çeken ülke hangisidir?

Çin

Japonya

Güney Kore

Kuzey Kore

Rusya

Açıklama:

1980’lerden önce dünyadaki dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının en büyük payı Latin Amerika ülkelerine giderdi. 1980 başlarında ortaya çıkan dış borç krizi dolayısıyla bölgedeki üretim artışının ciddi biçimde yavaşlaması üzerine bu durum değişti. Latin Amerika ülkelerinde büyük istikrarsızlıklar yaşanırken Doğu Asya ülkeleri hızlı biçimde büyümekte ve dünya ekonomisi ile bütünleşmekte idiler. Dolayısıyla o tarihlerden sonra Doğu Asya ülkeleri dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının en çok tercih ettiği bölge durumuna gelmiştir. 1990’lardan sonra ise ekonomisi hızla gelişen Çin, yabancı sermayenin yeni gözdesi olmuştur. Bugün Çin, tüm az gelişmiş ülkeler içinde tek başına en fazla yabancı sermaye çeken ülke konumundadır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Montaj sanayi
Portfolyo yatırımı
Yap-işlet devret modeli
Zorunlu yeni yatırım
OLI Modeli

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri özel dolaysız yabancı sermaye yatırımlarındandır?

I, II, III, IV

III ve V

I, II, III, IV, V

I, III, IV

III ve IV

Açıklama:

Montaj sanayi, yap-işlet devret modeli ve zorunlu yeni yatırım özel dolaysız yabancı sermaye yatırımlarındandır.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Türkiye'de montaj tipi üretim yoğun olarak hangi sektörde başlamıştır?

Makine imalatı

Otomotiv sanayi

İnşaat sanayi

Kimya sanayii

Orman ürünleri sanayii

Açıklama:

Montaj (kurgu, takma sanayii) özel bir dolaysız yabancı sermaye yatırımı yöntemidir. Bu yöntemle dışarıdaki ana firmadan sağlanan temel nitelikteki ara malları, ev sahibi ülkede yapılan bazı basit parçalarla birleştirilerek üretimin son aşaması ana merkezin dışında gerçekleştirilir. Otomobil sanayiinden örnek verecek olursak: Yabancı firma tarafından ana merkezden veya başka bir sanayileşmiş ülkeden getirtilen motor, şanzıman ve diferansiyel gibi parçaların, ucuz yerel işçiler kullanılarak yerli kaporta üzerine takılması (monte edilmesi) bir montaj faaliyetidir. Türkiye’de de montaj tipi üretime 1960’larda özellikle otomotiv endüstrisinde başlanmıştı.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının olumsuz etkilerinden değildir?

Ekonomi üzerinde yabancı denetiminin artması

Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması

Teknolojik bağımlılık

İhracatı kısıtlama

Döviz gelirlerini artırıcı etki

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermayenin, yatırım yapılan (ev sahibi) ülke üzerinde doğurabileceği önemli bazı ekonomik ve siyasal sakıncalar vardır. Bunlar:

Ekonomi üzerinde yabancı denetiminin artması
Yerli şirketler karşısında haksız rekabet üstünlüğü ve yerel ekonomide tekel kurma
Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması
Yerli yatırımları azaltıcı etki
Döviz giderlerini artırıcı etki
Kur dalgalanmalarına neden olma ve mali kriz ortamı oluşturma
İhracatı kısıtlama
Teknolojik bağımlılık
Ekonomik bütünlüğün bozulması ve işsizlik artışı
Transfer fiyatlandırması

Doğru Cevap: E

Soru 60

Lisans bedeli olarak ana şirkete yapılan ödemelere ne ad verilir?

Konsinye

Akreditif

Royalty

Vesaik mukabili ödeme

Oligopol

Açıklama:

İhracat ile dolaysız dış yatırım arasında uzlaştırıcı formül de lisans (licencing) anlaşmalarıdır. Lisans, firmanın elindeki teknoloji veya üretim yönteminin yabancı bir işletmeye kiralanmasıdır. Yabancı şirket, lisans anlaşması sayesinde söz konusu malı kendisine verilen teknik özelliklere uygun biçimde üretir. Mallar satıldıkça da kazançların bir bölümü, lisans sözleşmesinde belirtildiği şekilde, kiralayan ana şirkete gönderilir. Lisans bedeli olarak ana şirkete yapılan ödemelere "royalty" denmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını gerçekleştirendir?

Çok uluslu şirketler

Hükümetler

Üniversiteler

Ağır sanayi sektöründe faaliyet gösteren yerel firmalar

Kamu firmaları

Açıklama:

Günümüzde dolaysız sermaye yatırımları çok uluslu şirket adı verilen dev firmalar tarafından yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarından ana merkezlerinin dışında kalan ülkelerdeki şubeleri (veya bağlı şirketler) kanalıyla tamamen sıfırdan başlayarak yeni bir fabrika veya tesis kurmak şeklinde gerçekleşendir?

Şirket evlilikleri

Şirket satın alımları

Şirket birleşmeleri

Yeşil alan yatırımları

Banka yatırımları

Açıklama:

Dolaysız sermaye yatırımları çok uluslu şirket adı verilen dev firmalar tarafından yapılır. Bu şirketler ana merkezlerinin dışında kalan ülkelerdeki şubeleri (veya bağlı şirketler) kanalıyla üretim faaliyetinde bulunurlar. Yabancı ülkelerde üretim tesisi edinmenin de iki yolu olabilir. Birincisi, sıfırdan başlayarak tamamen yeni bir fabrika veya sermaye tesisi kurmaktır (“green-field investment”: yeşil alan yatırımları). İkincisi ise yabancı ülkede halen mevcut bir tesisi devralmak biçiminde olur ve şirket birleşmeleri (merger) veya şirket satın alımları (acquisition) biçiminde gerçekleşir. Şirket birleşmeleri, şirket evliliği olarak da adlandırılır; burada iki şirket (birisi yabancı) eşit koşullarda birleşerek tek şirket hâline gelmektedir. Şirket satın alımı durumunda ise bir şirketin yabancı ülkedeki başka bir şirkete ait hisse senetlerinin tamamını veya çoğunluğunu satın alarak onu kendisine katması söz konusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi ülke sermaye stokunda artışa yol açmazken yeni teknoloji ve yönetim bilgileri getirme, çok uluslu işletmenin dış pazarlama kanallarından yararlanma gibi etkilere sahiptir?

Yeşil alan yatırımları

Şirket birleşmeleri

Banka yatırımları

Üniversite yatırımları

Büyük ölçekli işletme yatırımları

Açıklama:

Çok uluslu işletmelerin yabancı bir ülkede tamamen yeni üretim tesisi kurmaları, yatırımın yapıldığı ülkenin (ev sahibi ülke) sermaye stokunu artırıcı etki doğurur. Oysa o ülkedeki mevcut bir şirketle birleşme veya onun satın alınması (merger and acquisition: M&A investments) sermaye stokunda bir artışa neden olmaz. Bu tür yabancı sermaye yatırımları için ancak yeni teknoloji ve yönetim bilgileri getirme, çok uluslu işletmenin dış pazarlama kanallarından yararlanma gibi etkiler söz konusu olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Aşağıdakilerden hangisi yabancı sermayenin ülke ekonomisine daha fazla katkıda bulunmasını sağlamak amacıyla, onun yerli şirketlerle ortaklık biçiminde kurulmasına verilen addır?

Anonim şirket

Euroşirket

Yabancı sermayeli şirket

Holding

Yeşil alan şirketleri

Açıklama:

Ev sahibi ülke hükümetleri de yabancı sermayenin ülke ekonomisine daha fazla katkıda bulunmasını sağlamak amacıyla onun yerli şirketlerle ortaklık biçiminde kurulmasını arzu ederler. Bu şekilde bir yabancı şirketin ev sahibi ülkedeki bir yerli şirketle birlikte sahip oldukları şirketlere, ortak girişim (joint venture) veya yabancı sermayeli şirket gibi isimler verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi tasarruf sahiplerinin hisse senedi ve tahvil satın alımı biçiminde yaptıkları yatırımlardır?

Yeşil alan yatırımları

Dolaysız yabancı sermaye yatırımları

Şirket yatırımları

Eurodolar

Portfolyo yatırımları

Açıklama:

Portfolyo yatırımları tasarruf sahiplerinin hisse senedi ve tahvil satın alımı biçiminde yaptıkları yatırımlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi bir firma açısından dışa açılma sürecinin ilk aşamasıdır?

Pazar payına sahip olmak

Büyük ölçekli işletme sahibi olmak

İhracat yapmak

Talebi olan mal üretmek

Yerli mal üretmek

Açıklama:

Bir firma açısından dışa açılma sürecinin ilk aşaması genellikle ihracatla başlar. Daha sonraki aşamada ise ihracat yerine doğrudan dış piyasada üretim yapılır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi iç piyasada faaliyet gösteren ve dış piyasalara açılmayı tasarlayan bir firmanın deneyebileceği yollardan biri olan lisans anlaşmaları sonucunda lisans bedeli olarak alınır?

Royalty

Harç

Komisyon bedeli

Faiz

Bond

Açıklama:

İç piyasada faaliyet gösteren ve dış piyasalara açılmayı tasarlayan bir firmanın deneyebileceği birkaç yol vardır. Bunar: ihracat yoluyla dış piyasaya girme, doğrudan dış yatırım, lisans anlaşmalarıdır. Lisans bedeli olarak ana şirkete yapılan ödemelere “royalty” denmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi 1990’lardan sonra dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yeni gözdesi olmuştur?

Batı Afrika ülkeleri

Rusya

Doğu Asya ülkeleri

Çin

Latin Amerika ülkeleri

Açıklama:

1990’lardan sonra ise ekonomisi hızla gelişen Çin, yabancı sermayenin yeni gözdesi olmuştur. Bugün Çin, tüm az gelişmiş ülkeler içinde tek başına en fazla yabancı sermaye çeken ülke konumundadır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdaki dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının olumlu etkilerinden hangisi maliyetlerin ve fiyatların düşmesi, rekabetçiliğin ve tüketici refahının artması sonucunu doğurabilir?

Döviz girişi sağlama

İhracatı arttırma

İç tekelleri kırma

Vergi geliri sağlama

Ölçek ekonomisi yaratma

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının olumlu etkilerinden ölçek ekonomisi yaratma: Çoğunlukla yabancı sermaye, sahip olduğu teknolojik üstünlük nedeniyle piyasa hacmi geniş ülkelere girer. Bu yatırımların önemli bir özelliği ölçek ekonomisi yaratmalarıdır. Yerli girişimler kapasitelerinin sınırlı oluşu nedeniyle bu derece önemli ölçek ekonomisi yaratma olanağına sahip olmayabilirler. Ölçek ekonomisi ise maliyetlerin ve fiyatların düşmesi, rekabetçiliğin ve tüketici refahının artması sonucunu doğurabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdaki dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının olumsuz etkilerinden hangisi yabancı sermaye işletmelerinin arkasındaki dev sermaye, ileri teknoloji ve yöneticilik bilgisi sayesinde küçük ölçekli yerli şirketler karşısında kendilerine büyük bir haksız rekabet üstünlüğü sağlayabilir?

Yerel ekonomide tekel kurma

Mali kriz ortamı oluşturma

İhracatı kısıtlama

Teknolojik bağımlılık

Ekonomik bütünlüğün bozulması, işsizliğin artması

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının olumsuz etkilerinden yerli şirketler karşısında haksız rekabet üstünlüğü ve yerel ekonomide tekel kurma: Yabancı sermaye işletmelerinin arkasındaki dev sermaye, ileri teknoloji ve yöneticilik bilgisi, küçük ölçekli yerli şirketler karşısında kendilerine büyük bir haksız rekabet üstünlüğü sağlayabilir. Rekabet olanağı bulamayan yerli girişimciler endüstriyi terk etmeye zorlanır ve böylece yüksek gümrük duvarlarının arkasında faaliyet gösteren yabancı işletmeler, yerli ekonomide tam bir tekelci konumuna geçebilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi çok uluslu işletmelerin ana merkezlerine bağlı olarak değişik ülkelerde faaliyet gösteren işletmelere verilen isimlerden biridir?

Yavru şirket

Anonim şirket

Aile şirketi

Limited şirket

İthalatçı şirket

Açıklama:

GİRİŞ
Çok uluslu işletmelerin ana merkezlerine bağlı olarak değişik ülkelerde faaliyet gösteren işletmelere yabancı sermaye şirketi, bağlı şirket, şube veya yavru şirket gibi isimler verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Yıldız firması çokuluslu bir işletme olarak faaliyet göstermektedir. Yıldız firmasının aşağıdaki faaliyetlerinden hangisi ev sahibi ülkenin sermaye stokunu artırıcı etki doğurur?

Yeşil alan yatırımları

Şirket birleşmeleri

Şirket satın alınması

Yabancı sermayeli şirket

Ortak girişim

Açıklama:

YENİ TESİS YATIRIMI VE VAROLAN TESİSLERİN SATIN ALINMASI
Çok uluslu işletmelerin yabancı bir ülkede tamamen yeni üretim tesisi kurmaları, yatırımın yapıldığı ülkenin (ev sahibi ülke) sermaye stokunu artırıcı etki doğurur. Oysa o ülkedeki mevcut bir şirketle birleşme veya onun satın alınması sermaye stokunda bir artışa neden olmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yatırımların özelliklerinden biridir?

Yabancı yatırımcı, şirket hisselerinin en az yüzde 10 gibi bir payına sahiptir.

Yatırımları yapanların hedefi kısa dönemde yüksek getiri elde etmektir.

Yatırımları Kurumsal yatırımcılar yapar.

Mali krizlerle fonların çıkışı arasında yakın ilişki vardır.

İşletme yönetimi üzerinde dolaylı bir denetim hakkı vardır.

Açıklama:

DOLAYSIZ YABANCI SERMAYE VE PORTFOLYO (PORTFÖY) YATIRIMLARI
Dolaysız yatırımlarda yabancı yatırımcı, şirket hisselerinin en az yüzde 10 gibi bir payına sahiptir.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Lisans bedeli olarak ana şirkete yapılan ödemelere ………….. denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

Royalty

Portföy

Açık ödeme

Dış ödeme

Sermaye

Açıklama:

FİRMALARIN DIŞA AÇILMA KARARI
Lisans bedeli olarak ana şirkete yapılan ödemelere royalty denmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 75

McDonald’s ürün kalitesine ve ürünlerine zarar gelmemesi için ürünlerini yurt dışında kendisi üretmektedir. McDonald’s lokantalar zincirinin bu davranışında yabancı sermaye yatırımlarının nedeni olarak ileri sürülen belli başlı etkenlerden hangisi etkilidir?

Şirket unvanının korunması

Hammadde kaynakları

Aktarılamayan bilgilerin varlığı

Şirket sırlarının korunması

Oligopolcü piyasa yapısı

Açıklama:

DOLAYSIZ YABANCI SERMAYE YATIRIMLARININ NEDENLERİ
Şirket unvanının korunması (protecting reputations): Bazı firmalar, iş hayatında çok prestijli bir isim veya markaya sahiptirler. Hatta ünleri ülke sınırlarının dışına yayılmıştır. Lisans anlaşması yapılıp ürünün imal hakkı yabancı üreticilere verildiğinde ise aynı kalitenin tutturulabileceğinden emin olmayabilirler. Dolayısıyla, ürün kalitesine ve ünlerine zarar gelmemesi için malları yurt dışında da kendileri üretmeyi tercih edebilirler. Örneğin, bazı lokantalar zincirinde (McDonald’s, Whimpy’s vs. ) bu düşüncelerin özellikle etkili olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıda yabancı sermaye yatırımlarını açıklayan teorilerden hangisi 1960’larda Stephan Hymer tarafından ortaya atılmıştır?

Tekel Üstünlüğü Teorisi

Oligopolcü Tepki Teorisi

İçselleştirme Teorisi

Sahiplik Teorisi

OLI Modeli

Açıklama:

DOLAYSIZ YABANCI SERMAYE YATIRIMLARINI AÇIKLAYAN TEORİLER
Tekel üstünlüğü teorisi 1960’larda Stephan Hymer tarafından ortaya atılmıştır?

Doğru Cevap: A

Soru 77

Coca Cola’nın yatırımla girdiği bir piyasaya, Pepsi Cola’nında girmesi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklayan teorilerden hangisine örnek teşkil etmektedir?

Oligopolcü Tepki Teorisi

Tekel Üstünlüğü Teorisi

İçselleştirme Teorisi

Sahiplik Teorisi

OLI Modeli

Açıklama:

DOLAYSIZ YABANCI SERMAYE YATIRIMLARINI AÇIKLAYAN TEORİLER
Oligopolcü tepki teoremine göre, birkaç büyük firmanın egemen olduğu bir piyasada (oligopol piyasası) firmaların birisinin kâr, fiyat, satış, yatırım vs. gibi kritik konularda aldıkları bir karara, diğerleri de benzer bir kararla tepkide bulunurlar

Doğru Cevap: A

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi montaj yöntemi ile gerçekleştirilen özel bir dolaysız yabancı sermaye yatırım faaliyeti alanıdır?

Otomobil sanayii

Elektrik santralleri

Barajlar

Hava alanları

Metrolar

Açıklama:

ÖZEL BAZI DOLAYSIZ YABANCI SERMAYE YATIRIMLARI
Montaj (kurgu, takma sanayii) özel bir dolaysız yabancı sermaye yatırımı yöntemidir. Şöyle ki dışarıdaki ana firmadan sağlanan temel nitelikteki ara malları, ev sahibi ülkede yapılan bazı basit parçalarla birleştirilerek üretimin son aşaması ana merkezin dışında gerçekleştirilir. Örneğin otomobil sanayiini ele alalım: Yabancı firma tarafından ana merkezden veya başka bir sanayileşmiş ülkeden getirtilen motor, şanzıman ve diferansiyel gibi parçaların, ucuz yerel işçiler kullanılarak yerli kaporta üzerine takılması (monte edilmesi) bir montaj faaliyetidir.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Çok uluslu bir şirketin farklı ülkelerdeki iki şubesi veya bir şubesi ile ana merkezi arasında yapılan mal ve hizmet ticaretinde uygulanan fiyatlara………………… denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

Transfer fiyatlandırması

İhracat fiyatlandırması

Ticaret fiyatlandırması

Yatırım fiyatlandırması

Kur fiyatlandırması

Açıklama:

EV SAHİBİ ÜLKENİN YABANCI SERMAYEDEN KAZANÇ VE KAYIPLARI
Çok uluslu bir şirketin farklı ülkelerdeki iki şubesi veya bir şubesi ile ana merkezi arasında yapılan mal ve hizmet ticaretinde uygulanan fiyatlara transfer fiyatlandırması denir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

I. Ölçek ekonomisi yaratma
II. Döviz girişi sağlama
III. İstihdam yaratma
IV. Teknolojik bağımlılık
V. Transfer fiyatlandırması
Yukarıdakilerden hangileri dolaysız yabancı sermayenin olumsuz etkileri arasındadır?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

IV ve V

Açıklama:

EV SAHİBİ ÜLKENİN YABANCI SERMAYEDEN KAZANÇ VE KAYIPLARI
Dolaysız Yabancı Sermaye Yatırımlarının Olumsuz Etkileri Şunlardır:

Ekonomi üzerinde yabancı denetiminin artması
Yerli şirketler karşısında haksız rekabet üstünlüğü ve yerel ekonomide tekel kurma
Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması
Yerli yatırımları azaltıcı etki
Döviz giderlerini artırıcı etki
Kur dalgalanmalarına neden olma ve mali kriz ortamı oluşturma
İhracatı kısıtlama
Teknolojik bağımlılık
Ekonomik bütünlüğün bozulması ve işsizlik artışı
Şirket satın almaları biçiminde gelen yabancı sermaye
Transfer fiyatlandırması

Doğru Cevap: E

Soru 81

Amerikan yatırımlarının 1960’lı yıllarda Batı Avrupa’ya akma nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İthalatçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma

Ürünün yaşam dönemlerinde son aşamaya ulaşılması

Üretim faaliyetlerinde yatay ve dikey bütünleşme

Şirketin marka veya unvanından yararlanma

Aktarılamayan bilgilerin varlığı

Açıklama:

DOLAYSIZ YABANCI SERMAYE YATIRIMLARININ NEDENLERİ
İthalâtçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma: İhracatçı firma, dış alıcı ülkenin uygulamaya koyduğu tarife ve kotalar karşısında, o piyasayı kaybetme tehlikesi ile karşılaşır. Bu durumda, tarife ve kotaların etkisinden kurtulup o piyasayı eskisi gibi elde tutmanın en etkili yolu, söz konusu piyasada üretime başlamaktır. Amerikan yatırımlarının 1960’lı yıllarda Batı Avrupa’ya akışı bu nedenle ilgilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Bir firma açısından dışa açılma sürecinin genellikle ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

İhracat

Montaj

Lisans anlaşmaları

Doğrudan dış yatırım

Portföy yatırımı

Açıklama:

FİRMALARIN DIŞA AÇILMA KARARI
Bir firma açısından dışa açılma sürecinin ilk aşaması genellikle ihracatla başlar. Daha sonraki aşamada ise ihracat yerine doğrudan dış piyasada üretim yapılır.

Doğru Cevap: A

Soru 83

Bir firmanın üretimini, kurulu bulunduğu ülkenin sınırlarının ötesine yaymak üzere ana merkezinin bulunduğu ülke dışındaki yörelerde üretim tesisi kurması veya halen mevcut üretim tesislerini satın alması aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?

Dolaylı yabancı sermaye yatırımı

Dolaysız yabancı sermaye yatırımı

Portföy yatırımı

Mali yatırım

Finansal yatırım

Açıklama:

Giriş bölümü okunmalıdır
Bir firmanın üretimini, kurulu bulunduğu ülkenin sınırlarının ötesine yaymak üzere ana merkezinin bulunduğu ülke dışındaki yörelerde üretim tesisi kurması veya halen mevcut üretim tesislerini satın alması Dolaysız yabancı sermaye yatırımı (foreign direct investments) olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenlerinden değildir?

Ham madde kaynakları

Üretim faaliyetlerinde dikey veya yatay bütünleşme

Aktarılamayan bilgilerin varlığı

Şirket unvanının korunması

Pahalı yabancı faktör kullanımı

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenleri bölümü okunmalıdır
Pahalı yabancı faktör kullanımı dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenlerinden değildir

Doğru Cevap: E

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenlerinden değildir?

Şirket sırlarının korunması

Oligopolcü piyasa yapısı

İthalâtçı ülkenin hiçbir tarife veya kota koymaması

Firmanın müşterilerini izlemesi

Yatırımları uluslararası çeşitlendirme

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenleri bölümü okunmalıdır
İthalâtçı ülkenin hiçbir tarife veya kota koymaması dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenlerinden değildir

Doğru Cevap: C

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklayan teorilerden değildir?

Tekel üstünlüğü teorisi

Oligopolistik tepki teorisi

İçselleştirme teorisi

OLI modeli

Modern Portföy Teorisi

Açıklama:

Modern Portföy Teorisi Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklayan teoriler arasında değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisine göre çok uluslu şirketin yerel şirketler karşısındaki üstünlüğünün nedeni ona tekel gücü sağlayan etken olarak verilmiştir?

Tekel üstünlüğü teorisi

Oligopolistik tepki teorisi

İçselleştirme teorisi

OLI modeli

Modern Portföy Teorisi

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklayan teoriler
Tekel üstünlüğü teorisine göre çok uluslu şirketin yerel şirketler karşısındaki üstünlüğünün nedeni ona tekel gücü sağlayan etken olarak verilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisine göre birkaç büyük firmanın egemen olduğu bir piyasada firmaların birisinin kâr, fiyat, satış, yatırım vs. gibi kritik konularda aldıkları bir karara, diğerleri de benzer bir kararla tepkide bulunur?

Tekel üstünlüğü teorisi

Oligopolistik tepki teorisi

İçselleştirme teorisi

OLI modeli

Modern Portföy Teorisi

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklayan teoriler
Oligopolcü Tepki Teorisine göre birkaç büyük firmanın egemen olduğu bir piyasada (oligopol piyasası) firmaların birisinin kâr, fiyat, satış, yatırım vs. gibi kritik konularda aldıkları bir karara, diğerleri de benzer bir kararla tepkide bulunurlar

Doğru Cevap: B

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisine göre bir firmanın sahip olduğu özel bilgilerden tam olarak yararlanabilmesinin, o yeni bilgilerin başkalarının eline geçerek üretimde kullanılmasını önlemenin en etkin yolu lisans anlaşmaları yerine bu bilgileri şirketin kendi üretiminde kullanmasıdır?

Tekel üstünlüğü teorisi

Oligopolistik tepki teorisi

İçselleştirme teorisi

OLI modeli

Modern Portföy Teorisi

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklayan teoriler
İçselleştirme teorisine göre bir firmanın sahip olduğu özel bilgilerden tam olarak yararlanabilmesinin, o yeni bilgilerin başkalarının eline geçerek üretimde kullanılmasını önlemenin en etkin yolu lisans anlaşmaları yerine bu bilgileri şirketin kendi üretiminde kullanmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisine göre yurt dışında yatırım yapacak işletmenin bu piyasalara girmeden önce kendisine rekabet üstünlüğü sağlayacak olan yöntemler, teknikler, bilgi ve beceriler geliştirmiş olması gerekir?

Tekel üstünlüğü teorisi

Oligopolistik tepki teorisi

İçselleştirme teorisi

OLI modeli

Modern Portföy Teorisi

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını açıklayan teoriler
OLI modeline göre yurt dışında yatırım yapacak işletmenin bu piyasalara girmeden önce kendisine rekabet üstünlüğü sağlayacak olan yöntemler, teknikler, bilgi ve beceriler geliştirmiş olması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yararlarındandır?

Ekonomi üzerinde yabancı denetiminin artması

Döviz giderlerini artırıcı etki

Ekonominin üretim kapasitesinin artması

Dış ticaret kısıtlamalarının aşılması

Yerli yatırımları azaltıcı etki

Açıklama:

Ev Sahibi Ülkenin Yabancı Sermayeden Kazanç ve Kayıpları bölümü okunmalıdır
Ekonominin üretim kapasitesinin artması dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının yararlarındandır

Doğru Cevap: C

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının olumsuz etkilerindendir?

Üretim artışı ve istihdam yaratma

Döviz girişi sağlama

İhracatı artırma

Ekonomi üzerinde yabancı denetiminin artması

Devlet hazinesine vergi geliri sağlama

Açıklama:

Ev Sahibi Ülkenin Yabancı Sermayeden Kazanç ve Kayıpları bölümü okunmalıdır
Ekonomi üzerinde yabancı denetiminin artması dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının olumsuz etkilerindendir

Doğru Cevap: D

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımı kavramıyla doğrudan ilgilidir?

Yabancı sermaye şirketi

Tahvil yatırımı

Hisse senedi alımı

Banka mevduat hesabı açılması

Yabancı hazine bonosu alımı

Açıklama:

Giriş
Yabancı sermaye şirketi

Doğru Cevap: A

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi Yeşil Alan Yatırımları olarak adlandırılır?

Sıfırdan yeni fabrika kurma

Mevcut tesisi devir alma

Şirket birleşmesi

Şirket satın alma

Dolaysız yabancı sermaye yatırımı (foreign direct investments)

Dolaylı sermaye yatırımı

Sabit sermaye yatırımı

Sermaye yatırımı

Sermaye piyasası

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 104

Günümüzde dolaysız sermaye yatırımları yapan dev firmalara ne ad verilir?

Büyük Şirket

Çok uluslu şirket

Anonim Şirket

Limited Şirket

Ulusal Şirket

Açıklama:

Günümüzde dolaysız sermaye yatırımları çok uluslu şirket adı verilen dev firmalar tarafından yapılır.

Doğru Cevap: B

Soru 105

Lisans bedeli olarak ana şirkete yapılan ödemelere ne denmektedir?

Lisans

Döviz

Royalty

Spot

Vade

Açıklama:

Lisans bedeli olarak ana şirkete yapılan ödemelere “royalty” denmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 106

Üretim faaliyetlerini üretimin ilk aşamasından nihai mal aşamasına kadar aynı yönetim altında toplamak ne olarak adlandırılır?

Sabitleme

Bütünleşme

Pazarlama

Dikey bütünleşme (vertical integration)

Yatay bütünleşme

Açıklama:

Üretim faaliyetlerini üretimin ilk aşamasından nihai mal aşamasına kadar aynı yönetim altında toplamak, dikey bütünleşme (vertical integration) diye adlandırılır.

Doğru Cevap: D

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenlerinden değildir?

Ham madde kaynakları (availability of raw materials)

İthalâtçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma

Ucuz yabancı faktör kullanımı

Firmanın müşterilerini izlemesi (symbiotic relationships)

Mopolcü piyasa yapısı

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedeni olarak ileri sürülen belli başlı etkenler şunlardır;
Ham madde kaynakları (availability of raw materials)
Üretim faaliyetlerinde dikey veya yatay bütünleşme (integrating operations)
Aktarılamayan bilgilerin (non transferable knowledge) varlığı
Şirketin marka veya unvanından yararlanmak istemesi (exploiting reputations)
Şirket sırlarının korunması (protecting secrecy)
Ürünün yaşam dönemlerinde son aşamaya ulaşılmış olması (product life-cycle
hypothesis)
Oligopolcü piyasa yapısı
İthalâtçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma
Ulusal piyasadaki yasal düzenlemelerden ve kısıtlamalardan kurtulma (avoiding
regulations)
Firmanın müşterilerini izlemesi (symbiotic relationships)
Yatırımları uluslararası çeşitlendirme (international diversifi-cation)
Ucuz yabancı faktör kullanımı

Doğru Cevap: E

Soru 108

Oligopolcü tepki teoremi

Monopolcü tepki teoremi

İçselleştirme Teorisi

OLI Modeli

Tekel Üstünlüğü Teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Portfolyo yatırımı

Kamu yatırımı

Dolaysız yabancı sermaye yatırımı

Sendikasyon

Döviz yatırımı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi portfolyo yatırımlarının özellikleri arasındadır?

Yatırımcısı satın aldığı tesisin yönetiminde ve denetiminde söz sahibi olur.

Yatırımcısı ülkeye döviz ile birlikte işletme bilgisi ve iş becerisini de getirir.

Dolaysız sermaye yatırımlarına göre oldukça hareketli ve geçicidir.

Ağırlıklı olarak çok uluslu şirketler tarafından yapılır.

Uzun vadede getiri elde etme maksadıyla yapılırlar.

Açıklama:

Portföy yatırımları dolaysız sermaye yatırımlarına göre oldukça hareketli ve geçicidir.

Doğru Cevap: C

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının özellikleri arasındadır?

Yatırımcısı satın aldığı tesisin yönetiminde ve denetiminde söz sahibi olmaz.

Yatırımcısı ülkeye döviz ile birlikte işletme bilgisi ve iş becerisini de getirir.

Oldukça hareketli ve geçici yatırımlardır.

Ağırlıklı olarak finansal kuruluşlar ve kurumsal ve bireysel yatırımcılar tarafından yapılır.

Kısa vadede getiri elde etme maksadıyla yapılır.

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımcısı ülkeye döviz ile birlikte işletme bilgisi ve iş becerisini de getirir.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Aşağıdakilerden hangisi yeni bir ürünün gelişmesi tamamlandıktan ve iç piyasa sınırına ulaşıldıktan sonra, bu piyasada daha fazla kâr olanakları kalmayacağını öne sürmektedir?

Tercihlerde benzerlik teorisi

Monopolcü rekabet teorisi

Marshall-Lerner koşulu

J eğrisi etkisi

Yaşam dönemleri hipotezi

Açıklama:

Yaşam dönemleri hipotezi yeni bir ürünün gelişmesi tamamlandıktan ve iç piyasa sınırına ulaşıldıktan sonra, bu piyasada daha fazla kâr olanakları kalmayacağını öne sürmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 118

I. Ürünün yaşam dönemlerinde ilk aşamada olması
II. Oligopolcü piyasa yapısı
III. İthalâtçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma
IV. Ulusal piyasadaki yasal düzenlemelerden ve kısıtlamalardan kurtulma
V. Firmanın müşterilerini izlemesi
Yukarıdakilerden hangileri dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenleri arasında sayılabilir?

I-II-III-IV

II-III-IV-V

I-III-IV-V

I-II-IV-V

I-II-III-V

Açıklama:

Oligopolcü piyasa yapısı, ithalâtçı ülkenin koyduğu tarife ve kotalardan kaçınma, ulusal piyasadaki yasal düzenlemelerden ve kısıtlamalardan kurtulma ve firmanın müşterilerini izlemesi dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının nedenleri arasındadır. Fakat ürünün yaşam dönemlerinde ilk aşamada değil son aşamada olması durumunda dolaysız yabancı yatırımı yapılması söz konusu olur buna göre doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi birkaç büyük firmanın egemen olduğu bir piyasada firmaların birisinin kâr, fiyat, satış, yatırım gibi kritik konularda aldıkları bir karara, diğerleri de benzer bir kararla tepkide bulunacağını savunur?

Tekel üstünlüğü teorisi

Oligopolcü tepki teorisi

İçselleştirme teorisi

OLI modeli

Ürün dönemleri teorisi

Açıklama:

Oligopolcü tepki teorisi birkaç büyük firmanın egemen olduğu bir piyasada firmaların birisinin kâr, fiyat, satış, yatırım gibi kritik konularda aldıkları bir karara, diğerleri de benzer bir kararla tepkide bulunacağını savunmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi bir firmanın sahip olduğu özel bilgilerden tam olarak yararlanabilmesi için lisans anlaşmaları yerine bu bilgileri şirketin kendi üretiminde kullanması olduğunu savunur?

Tekel üstünlüğü teorisi

Oligopolcü tepki teorisi

İçselleştirme teorisi

OLI modeli

Linder modeli

Açıklama:

İçselleştirme teorisi bir firmanın sahip olduğu özel bilgilerden tam olarak
yararlanabilmesinin, o yeni bilgilerin başkalarının eline geçerek üretimde kullanılmasını önlemenin en etkin yolu, onu içselleştirmek, yani lisans anlaşmaları yerine bu bilgileri şirketin kendi üretiminde kullanması olduğunu savunur.

Doğru Cevap: C

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi yurt dışında yatırım yapacak işletmenin bu piyasalara girmeden önce kendisine rekabet üstünlüğü sağlayacak olan yöntemler, teknikler, bilgi ve beceriler geliştirmiş olması gerektiğini savunur?

Tekel üstünlüğü teorisi

Oligopolcü tepki teorisi

İçselleştirme teorisi

OLI modeli

Ürün dönemleri modeli

Açıklama:

OLI modeli yurt dışında yatırım yapacak işletmenin bu piyasalara girmeden önce kendisine rekabet üstünlüğü sağlayacak olan yöntemler, teknikler, bilgi ve beceriler geliştirmiş olması gerektiğini savunur.

Doğru Cevap: D

Teknolojik gelişme otonomdur.
Teknolojik gelişme talep yapısı tarafından uyarılır.
Yeniliklerin ortaya çıkışı piyasa gelişmelerine bir tepki niteliğindedir.
Uyarılmış teknolojik gelişme hipotezine göre yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uyarılmış teknolojik gelişme hipotezi: Günümüzde teknolojik gelişme “otonom” olmaktan çok “uyarılmış” (induced) bir süreç durumundadır. Başka bir deyişle yeniliklerin ortaya çıkışı piyasa gelişmelerine bir tepki niteliği taşır. Teknolojik gelişmeyi uyaran piyasa etkenleri arasında ise göreceli girdi ve ürün fiyatları ile talep yapısının özel bir yeri vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

2012 yılı verilerine göre Türkiye ülkelerin iş gücü verimlilikleri sıralamasında kaçıncı sırada yer almaktadır?

Açıklama:

2012 yılı verilerine göre Türkiye ülkelerin iş gücü verimlilikleri sıralamasında 42. sırada yer almaktadır. İş gücü verimliliği alanında Lüksemburg ilk sırada gelmekte, onu Norveç, Katar, İrlanda ve Fransa gibi ülkeler izlemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Yönetim sözleşmeleri
Tek satış imtiyazı
Uluslararası taşeronluk
Finansal kiralama

Yukarıdakilerden hangileri teknoloji transfer kanallarında zamanla ortaya çıkan uygulamalardandır?

I ve II

II ve IV

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Zamanla teknoloji transfer kanallarında önemli bir çeşitlenme ortaya çıkmıştır. Bu konudaki uygulamalardan bazıları şunlardır: Yönetim sözleşmeleri, tek satış imtiyazı (franchising), uluslararası taşeronluk (inter-national sub contracting), finansal kiralama (leasing) ve bağlı ticaret (counter-trade) yöntemleri vs.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Bağlı ticaret yoluyla teknoloji transferinin en açık şekli “............” anlaşmalarıdır. Bu yönteme göre, ülke kendi teknolojisini kullanarak yabancı ülkede bir sanayi tesisi (örneğin anahtar teslimi bir fabrika) kurar ve bunun bedelini ev sahibi ülkeden, o tesisin ürünlerini satın alarak tahsil eder.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Geri satınalım

Franchising

Leasing

Uluslararası taşeronluk

Yönetim sözleşmeleri

Açıklama:

Bağlı ticaret yoluyla teknoloji transferinin en açık şekli “geri satınalım” (buy-back) anlaşmalarıdır. Bu yönteme göre, ülke kendi teknolojisini kullanarak yabancı ülkede bir sanayi tesisi (örneğin anahtar teslimi bir fabrika) kurar ve bunun bedelini ev sahibi ülkeden, o tesisin ürünlerini satın alarak tahsil eder. Finansal kiralamada ise ileri teknoloji içeren yabancı sermaye mallarının taksit öder gibi bir yöntemle ülkeye girişi sağlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 7

1964 yılında ......... kurulmasından sonra, az gelişmiş ülkeler diğer kalkınma konularında olduğu gibi teknoloji transferi konusunda da görüşlerini bu örgüt aracılığıyla savunma olanağını elde ettiler.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

GATT'ın

UNCTAD'ın

UNICEF'in

UNIDO'nun

WTO'nun

Açıklama:

1964 yılında UNCTAD’ın kurulmasından sonra, az gelişmiş ülkeler diğer kalkınma konularında olduğu gibi teknoloji transferi konusunda da görüşlerini bu örgüt aracılığıyla savunma olanağını elde ettiler. Nitekim UNCTAD’ın çabaları sonucunda, az gelişmiş ülkelere teknoloji transferiyle ilgili bir “davranış kodu” (Code of Conduct) belirlemek için çalışmalara girişilmişti. Bu girişimin amaçları, teknoloji transferi konusunda ilgili tarafların ve hükümetlerin uymaları gereken genel ve eşit standartlar koymak ve az gelişmiş ülkelerin kalkınma ihtiyaçlarına öncelik vermek biçiminde özetlenebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

1960'lı yıllar düşünüldüğünde aşağıdakilerden hangisi iş gücü talep eden ülkelerden biri olabilir?

Almanya

İtalya

İspanya

Türkiye

Yunanistan

Açıklama:

1960’larda başta Almanya (Federal) olmak üzere Fransa, Hollanda, Belçika ve İngiltere gibi Batı Avrupa ülkeleri, önemli ölçüde yabancı işçi çalıştırmışlardır. Bu ülkeler, içinde bulundukları yüksek ekonomik konjonktüre karşın, büyük bir iş gücü kıtlığıyla karşı karşıya bulunuyorlardı. İthal edilen yabancı iş gücü sanayi, madencilik, inşaat ve hizmet kesimlerinde ve özellikle nitelik gerektirmeyen işlerde çalıştırılmıştır. Ancak 1973 dünya enerji buhranının yol açtığı enflasyon ve işsizlik dolayısıyla yabancı işçi talebi hemen hemen tümüyle kesilmiştir. Aynı yıllarda İtalya, İspanya, Yunanistan ve Türkiye’den Batı Avrupa ülkelerine büyük ölçüde işçi ihraç edilmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi iş gücü ihraç eden ülke için göçün olumsuz etkilerinden biridir?

İşsizlik üzerindeki etkisi

İç tasarruf üzerindeki etkisi

Ödemeler bilançosu üzerindeki etkisi

Nitelikli işgücü üzerindeki etkisi

Bilgi ve görgü üzerindeki etkisi

Açıklama:

İş gücü ihraç eden ülke için göç:

İşsizliği azaltır.
İç tasarrufu arttırır.
Ödemeler bilançosunu iyileştirir.
Bilgi ve görgü kazanımı sağlar.

Bu olumlu gelişmelerin yanında göçün nitelikli iş gücünün göçmesine sebep olması olumsuz bir gelişmedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Türkiye’nin ilk ve en fazla işçi gönderdiği ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Amerika

Yunanistan

Almanya

İngiltere

Belçika

Açıklama:

Türkiye’nin ilk ve en fazla işçi gönderdiği bölge AET ülkeleri ve özellikle Almanya’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Yabancı piyasa konusunda yeterli bilgiye sahip olunmaması dolayısıyla bu piyasalara doğrudan yatırım yapma riskinin yüksekliği.
Yabancı ülke piyasasının göreceli olarak önemsiz bir yer tutması.
Firmanın aynı anda birçok ülkede birden üretimi yürütecek bir kapasiteye sahip olması.
Halen başkalarının da bu teknolojiyi elde edememiş olması veya teknolojinin başkaları tarafından kolaylıkla taklit edilememesi

Bir teknolojik yenilik icat eden firma, bu yeniliği yukarıdaki koşullardan hangilerinin gerçekleşmesi durumunda lisans anlaşması gibi yollarla yabancı üreticilere kiralamalıdır?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 12

Yabancı piyasa konusunda yeterli bilgiye sahip olunmaması dolayısıyla bu piyasalara doğrudan yatırım yapma riskinin yüksekliği.
Yabancı ülke piyasasının göreceli olarak çok önemli bir yer tutması.
Firmanın aynı anda birçok ülkede birden üretimi yürütecek bir kapasiteye sahip olması.
Halen başkalarının da bu teknolojiyi elde etmiş veya teknolojinin başkaları tarafından kolaylıkla taklit edilebilir olması.

Yukarıdaki koşullardan hangilerinin gerçekleşmesi durumunda teknolojik bir yenilik icat eden firmanın bu yeniliği içsel olarak kullanması, yani üretimin bizzat firma tarafından ana ülkede veya uygun koşullar varsa doğrudan yurtdışında gerçekleştirilmesi buradan da diğer ülkelere ihraç edilmesi daha uygun olur?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

III ve IV

Açıklama:

Firmanın bu konuda alacağı kararları etkileyen bir dizi koşul vardır. Örneğin şu gibi durumlarda firmanın yabancılarla lisans anlaşması yapması ekonomik açıdan daha uygun olabilir:
• Yabancı piyasa konusunda yeterli bilgiye sahip olunmaması dolayısıyla bu piyasalara doğrudan yatırım yapma riskinin yüksekliği,
• Yabancı ülke piyasasının göreceli olarak önemsiz bir yer tutması
• Firmanın aynı anda birçok ülkede birden üretimi yürütecek bir kapasiteye sahip olmaması
• Halen başkalarının da bu teknolojiyi elde etmiş veya teknolojinin başkaları tarafından kolaylıkla taklit edilebilir olması
Bu koşulların tersinin geçerli olduğu durumlarda ise teknolojinin firma tarafından içsel olarak kullanılması, yani üretimin firma tarafından ana ülkede (ya da uygun koşullar varsa üretimin doğrudan yurtdışında) yapılıp, buradan dış ülkelere ihraç edilmesi firma açısından daha uygun olur.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi başlıca teknoloji transfer kanalları arasında sayılamaz?

Sermaye malları ithaliyle sağlanan teknoloji

Portföy yatırımları

Yalın biçimde teknoloji ithali

Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişimi programları

Teknik yardım programları

Açıklama:

Başlıca teknoloji transfer kanalları aşağıdaki gibidir:

Sermaye malları ithaliyle sağlanan teknoloji
Dolaysız yabancı sermaye yatırımları
Yalın biçimde teknoloji ithali
Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişimi programları
Teknik yardım programları

Doğru Cevap: B

Soru 14

Yabancı teknolojinin patentini satın almak, lisans anlaşmaları ile teknoloji kiralamak veya ücretli danışmanlık hizmetlerinden yararlanmak gibi yollarla gerçekleştirilen teknoloji transferi aşağıdaki kanalllardan hangisiyle sağlanmış olur?

Sermaye malları ithaliyle sağlanan teknoloji

Dolaysız yabancı sermaye yatırımları

Yalın biçimde teknoloji ithali

Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişimi programları

Teknik yardım programları

Açıklama:

Yalın biçimde teknoloji ithali: yabancı teknolojinin patentini satın almak, lisans anlaşmaları ile teknoloji kiralamak veya ücretli danışmanlık hizmetlerinden yararlanmak gibi yollar bunlar arasındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Çok uluslu şirketlerin sınır ötesi bir ülkeye yatırım yaparken genellikle üretim teknolojisini de birlikte getirmesiyle işleyen sermaye transferi kanalı aşağıdakilerden hangisidir?

Sermaye malları ithaliyle sağlanan teknoloji

Dolaysız yabancı sermaye yatırımları

Yalın biçimde teknoloji ithali

Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişimi programları

Teknik yardım programları

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımları: Çok uluslu şirketler, sınır ötesi bir ülkeye yatırım yaparken genellikle üretim teknolojisini de birlikte getirirler. Dolayısıyla bu tür yatırımların, ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlara yapılması ve tercihen yerli özel veya kamu işletmeleriyle ortak girişim şeklinde (joint venture) olması, ülkenin teknolojik düzeyinin yükselmesine katkı sağlayabilir. Ancak yabancı sermayedarın getirdiği teknolojiler, bazen ülkenin ekonomik koşullarıyla bağdaşmayabilir ve bu durumda ülkeyi teknolojik bakımdan dışa bağımlı kılmak gibi önemli sakıncalar doğurabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 16

Nüfustaki artışın büyümenin gerektirdiği işçi talebini karşılayamaması
İşgücüne katılma oranının yüksek olması
Ülke-içi işçi hareketliliğinin yetersiz olması

Yukarıdakilerden hangileri iş gücü kıtlığının nedenleri arasında sayılabilir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

I ve III

Açıklama:

İş gücü kıtlığı, nüfustaki artışın büyümenin gerektirdiği işçi talebini karşılayamaması, emeğin işe katılma oranının düşüklüğü, ülke-içi işçi hareketliliğinin yetersiz olması, vs. gibi nedenlere bağlıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Geleneksel teoriye göre, gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasında gerçekleşen uluslararası iş gücü akımlarının temel nedeni hangisidir?

Teknoloji yoğunluğu

Hukuksal düzenlemeler

Enflasyon farklılıkları

Döviz kuru farklılıkları

Ücret farklılıkları

Açıklama:

Geleneksel teoride, uluslararası iş gücü akımları gelişmiş ve az gelişmiş ülkeler arasındaki ücret farklılıkları ile açıklanır. Bu farklar varolduğu sürece iş gücü akımları da sürer.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi iş gücü ihracının olumsuz bir etkisidir?

İşsizliği azaltıcı etki

İç tasarrufu artırıcı etki

Dış ödemeler bilançosunu iyileştirici etkiler

Bilgi ve görgü kazanma

Beyin göçü

Açıklama:

İşçi akımlarıyla ilgili diğer bir sorun da işçi gönderen ülkelerin bu kanaldan dışarıya bir tür sermaye ihraç etmiş olmalarıdır. Ana ülke, doğuştan itibaren işçiyi besler, giydirir, eğitir ve onun üretici duruma geçmesini sağlar. İşçinin üretken çağa gelmesine kadar yapılan harcamalar bir tür sermaye yatırımı niteliğindedir. Bunlara ekonomik terimle “beşerî sermaye” (human capital) denmektedir. Yabancı ülkeye giden bir işçi, sırtındaki bu beşerî sermayeyi de birlikte götürür. Gönderen ülke için bu bir kayıptır. Ancak ne var ki ana ülke, bu insanlara iş olanağı sağlayamadığı sürece başka seçim olanağı da yoktur. Dışarıda çalışanların gönderdikleri tasarruflar bu kayıpları bir ölçüde dengeler. Bununla ilgili bir sorun da “beyin göçü”dür.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Türkiye'nin ilk ve en fazla işçi gönderdiği bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Kuzey Amerika ülkeleri

Uzak Doğu ülkeleri

Avrupa Ekonomik Topluluğu ülkeleri

Arap Yarımadası ülkeleri

Kuzey Afrika ülkeleri

Açıklama:

Türkiye’nin ilk ve en fazla işçi gönderdiği bölge AET ülkeleri ve özellikle Almanya’dır

Doğru Cevap: C

Soru 20

1973 yılına kadar yoğun yabancı işçi talepleri olan AET ülkelerinin bu tarihten sonra yabancı işçi taleplerini durdurmasına yol açan olay aşağıdakilerden hangisidir?

Kıbrıs Barış Harekatı

Dünya Enerji Buhranı

Soğuk Savaş

Arap-İsrail savaşları

Büyük Buhran

Açıklama:

AET ülkelerinin yabancı işçi talepleri 1973’e kadar sürdü. O yıllar, Dünya Enerji Buhranı nedeniyle söz konusu ülkeler şiddetli bir “enflasyon ve işsizlik” (stagflasyon) içine sürüklenince yabancı işçi talebini durdurdular. Bu konudaki tutumları giderek daha da katılaştı. Örneğin resmi olmayan yollardan işçi girişlerini önlemek için başta Almanya olmak üzere tüm AB ülkeleri T.C. uyruklulara karşı vize uygulamasına giriştiler.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Türkiye’de 2011 yılında AR-GE harcamalarının GSYH içindeki payı kaçtır?

0,10

0,25

0,45

0,60

0,86

Açıklama:

Türkiye’de 2011 yılında AR-GE harcamalarının GSYH içindeki payı yüzde 0.86 olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 22

2011 yılında toplam AR-GE harcamalarının yüzde kaçı yüksek öğretim kurumları tarafından yapılmıştır?

15,2

25,4

45,5

65,2

86,5

Belirli malların üretiminde teknolojik yenilik icat eden firmaların alacağı kararları etkileyen bir dizi koşul vardır.Aşağıdakilerden hangisi onlardan değildir?

Firmanın aynı anda birçok ülkede birden üretimi yürütecek bir kapasiteye sahip olmaması

Halen başkalarının da bu teknolojiyi elde etmiş veya teknolojinin başkaları tarafından kolaylıkla taklit edilebilir olması

Yabancı ülke piyasasının göreceli olarak önemsiz bir yer tutması

Az gelişmiş ülkelerin ihtiyaç duydukları teknolojiyi Batılı çok uluslu şirketlerden ithal etmeleri ve bu teknolojilerin emek tasarrufu sağlayan nitelikte olması

Yabancı piyasa konusunda yeterli bilgiye sahip olunmaması dolayısıyla bu piyasalara doğrudan yatırım yapma riskinin yüksekliği

Açıklama:

Belirli malların üretiminde teknolojik yenilik icat eden firmaların alacağı kararları etkileyen bir dizi koşul vardır. Örneğin şu gibi durumlarda firmanın yabancılarla lisans anlaşması yapması ekonomik açıdan daha uygun olabilir:

Yabancı piyasa konusunda yeterli bilgiye sahip olunmaması dolayısıyla bu piyasa- lara doğrudan yatırım yapma riskinin yüksekliği,
Yabancı ülke piyasasının göreceli olarak önemsiz bir yer tutması
Firmanın aynı anda birçok ülkede birden üretimi yürütecek bir kapasiteye sahip olmaması
Halen başkalarının da bu teknolojiyi elde etmiş veya teknolojinin başkaları tarafından kolaylıkla taklit edilebilir olması

Doğru Cevap: D

Soru 35

Teknoloji ya sermaye mallarına dönüşmüş olarak ya da yalın biçimde ithal edilir. Buna göre başlıca teknoloji transferi kanallarından hangisi doğru verilmemiştir?

Sermaye malları ithaliyle sağlanan teknoloji

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlar

Yalın biçimde teknoloji ithali

Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişimi programları

Küresel yardım programları

Açıklama:

Daha önce de belirtildiği gibi teknoloji ya sermaye mallarına dönüşmüş olarak (embodied) ya da yalın (disembodied) biçimde ithal edilir. Buna göre başlıca teknoloji transferi kanalları aşağıdaki gibi belirtilebilir
Sermaye malları ithaliyle sağlanan teknoloji
Dolaysız yabancı sermaye yatırımlar
Yalın biçimde teknoloji ithali
Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişimi programları
Teknik yardım programları

Doğru Cevap: E

Soru 36

Uluslararası iktisat literatüründe genel olarak iş gücü akımlarına yeterli bir ağırlık verilmemiştir. Bunun bir nedeni Klasik İktisatçıların emeği, ülkeler arasında hareketsiz kabul etmeleri olsa gerek. Diğer bir neden konunun aynı zamanda hangi bilim dallarıyla yakından ilgili bulunması olabilir?

Sosyoloji ve Demografi

Sosyoloji ve Ekonomi

Sosyoloji ve Felsefe

Ekonomi ve İktisat

İktisat ve Sermaye

Açıklama:

Uluslararası iktisat literatüründe genel olarak iş gücü akımlarına yeterli bir ağırlık verilmemiştir. Bunun bir nedeni Klasik İktisatçıların emeği, ülkeler arasında hareketsiz kabul etmeleri olsa gerek. Diğer bir neden konunun aynı zamanda Sosyoloji ve Demografi gibi öteki bilim dallarıyla yakından ilgili bulunması olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Uluslararası iş gücü akımlarının ilk ve en açık sonucu ilgili ülkelerin hangi yapıları üzerinde görülür?

Sermaye

Nüfus

İşsizlik

İş bulma

Piyasa

Açıklama:

Uluslararası iş gücü akımlarının ilk ve en açık sonucu ilgili ülkelerin nüfus yapıları üzerinde görülür.

Doğru Cevap: B

Teknoloji kaç yönden uluslararası ticarete konu olabilir?

Açıklama:

Teknoloji, iki yönden uluslararası ticarete konu olabilir. Bunlar sırasıyla:
Birincisi mal ticaretini geliştirici etkisidir. Teknoloji yeni malların bulunmasına veya mevcut olanların daha ucuz ve daha kaliteli biçimde üretilmesine olanak vererek dış ticaret akımları geliştirici sonuçlar doğurur.
İkincisi de doğrudan doğruya teknolojinin kendisi uluslararası ticarete konu olabilir. Teknoloji, dar anlamda maddi varlığı olan bir faktör değildir. Bir işin nasıl yapılacağıyla ilgili bilgi, beceri veya know how’lardan oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Dünya rekabet üstünlüğü formunu aşağıdaki hangi kurum yapmaktadır?

Dünya Bankası

Birleşmiş Milletler

Dünya Ekonomik Formu

Uluslararası Para Fonu

Uluslararası Çalışma Örgütü

Açıklama:

Teknolojik gelişme, rekabet üstünlüğünü belirleyen ana etkendir. Ülkelerin iktisadi gelişmişliği; rekabet üstünlüklerine göre sıralanarak değerlendirilir. Dünyada rekabet üstünlük sıralamasını 1971 yılında kurulan Dünya Ekonomik Formu (The World Economic Form WEF) tarafından yapılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Teknolojik değişmenin doğrudan etkisi aşağıdakilerin hangisi üzerinedir?

Dış ticareti

Vergi gelirlerini

İhracat yatırımını

İthalat yatırımını

İşgücü verimliliğini

Açıklama:

Teknolojik gelişmenin doğrudan etkisi kuşkusuz iş gücünün verimliliği üzerinedir. Gelişmiş sanayi ülkeleri; çoğunlukla iş gücü verimliliği açısından dünya ülkeleri sıralamasında ilk sıralarda yer alırlar.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Kaç çeşit teknoloji transfer kanalları vardır?

Açıklama:

Teknoloji ya sermaye mallarına dönüşmüş olarak ya da yalın biçimde ithal edilir. Buna göre başlıca 5 tane teknoloji transferi kanalı aşağıdaki gibi belirtilebilir:

Sermaye malları ithaliyle sağlanan teknoloji,
Dolaysız yabancı sermaye yatırımları,
Yalın biçimde teknoloji ithali,
Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişim programları,
Teknik yardım programlarıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Az gelişmiş ülkeler, teknoloji transferi konusunda görüşlerini aşağıdaki hangi örgüt aracılığı ile savunuyorlar?

NAFTA

GATS

EFTA

UNCTAD

UNICEF

Açıklama:

Az gelişmiş ülkeler teknoloji transferi konusunda görüşlerini “Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD)” aracılığıyla savunma olanağını elde ettiler. UNCTAD’dın “davranış kodu” belirlemek için girişimin amaçları; teknoloji transferi konusunda ilgili tarafların ve hükümetlerin uymaları gereken genel ve eşit standartlar koymak ve az gelişmiş ülkelerin kalkınma ihtiyaçlarına öncelik vermek içiminde özetlenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdaki hangi ülkeden 1960’lı yıllarda Batı Avrupa ülkelerine büyük ölçüde işçi ihraç edilmiştir?

Avusturya

Kanada

Suriye

İngiltere

Yunanistan

Açıklama:

Gerçek dünyada uluslararası iş gücü hareketleri, ihmal edilemeyecek boyutlardadır. Tarihin hemen her döneminde işçi akımları olmuştur. 1960’lı yıllarda İtalya, İspanya, Yunanistan ve Türkiye’den Batı Avrupa ülkelerine büyük ölçüde işçi ihraç edilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 47

İş gücü ihracının olumlu etkilerini kaç başlık altında toplanır?

Açıklama:

İş gücü ihracı “yoksulluğun kısır döngüsünü” kırıcı ve iktisadi kalkınmayı itici etkilerde bulunabilir. Göç olayının, gönderen ülke bakımından başlıca olumlu etkileri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

İşsizliği azaltıcı etkisi,
İç tasarrufu artırıcı etki,
Dış ödemeler bilançosunu iyileştirici etkiler,
Bilgi ve görgü kazanmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Uluslararası işgücü göç hareketleri; emek bol ülkede ve emek kıt ülkede ücretleri nasıl etkiler?

Emek bol ülkede ücretler değişmez, emek kıt ülkede ücretler artar

Emek bol ülkede ücretler artar, emek kıt ülkede ücretler değişmez

Emek bol ülkede ücretler artar, emek kıt ülkede ücretler azalır

Emek bol ülkede ücretler değişmez, emek kıt ülkede ücretler artar

Emek bol ülkede ücretler düşer, emek kıt ülkede ücretler artar

Açıklama:

Uluslararası iş gücü göçlerinin; işçi gönderen ve işçi girişi olan ülkelerdeki refah düzeyini artırıcı ve azaltıcı etkileri bulunmaktadır. Uluslararası işgücü göçleri dolayısıyla; emek bol ülkede ücretler yükselirken, emek kıt ülkede ise düşer. Uluslararası işgücü göçleri dolayısıyla; emek bol ülkede ücretleri yükselterek refah artışına neden olur. Uluslararası işgücü göçleri dolayısıyla; emeğin kıt olduğu ülkede ücretlerin düşmesi refah kaybına sebep olur.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Uluslararası emek göçleri dünya refah düzeyini nasıl etkiler?

Artar sonra azalır

Azalır sonra artar

Azaltır

Artırır

Etkilemez

Açıklama:

Uluslararası iş gücü göçlerinin işçi gönderen (ihraç eden) ve işçi girişi olan (ithal eden) ülkelerdeki refah düzeylerini etkiler. İş gücü göçlerinin dünyaya etkileri ve işçi ihraç ve ithal eden ülkeler üzerindeki etkileri; emeğin marjinal ürün eğrilerine dayalı iki ülkeli bir model yardımıyla incelenebilir. Böyle bir analiz uluslararası iş gücü hareketlerinin dünya üretimi ve refahını yükselteceğini ortaya koyar. Uluslararası emek göçleri dünyanın iktisadi refahında bir artışla sonuçlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Türkiye, Batı Avrupa ülkelerine işçi ihracına aşağıdaki hangi tarihte başlamıştır?

1957

1960

1963

1966

1969

Açıklama:

Türkiye 1963 yılında Batı Avrupa ülkelerine işçi ihracına başlamıştı. Türkiye’nin ilk ve en fazla işçi gönderdiği bölge Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)-Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve özellikle Almanya’dır.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Bilgi ve teknoloji üretmeye yönelik harcamalara ne ad verilir?

Maddi sermaye

Dokunulmaz sermaye

Fiziki sermaye

Beşeri sermaye

Üretken sermaye

Açıklama:

Bilgi ve teknoloji üretmeye yönelik harcamalar bir tür sermaye girdisi olarak kabul edilir ve buna maddi olmayan (gayrimaddi) ya da dokunulmaz (intangible) sermaye adı verilir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Teknoloji transferi ile teknoloji açığını kapatmada günümüzde verilebilecek en iyi örnek hangi ülke ekonomisidir?

Almanya

ABD

Çin

Singapur

İngiltere

Açıklama:

Teknoloji transferi ile teknoloji açığını kapatmada günümüzde verilebilecek en iyi örnek Çin'dir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Ülkelerin işgücü verimliliği sıralamasında aşağıdaki ülkelerden hangisi ilk sırada yer alır?

Norveç

İrlanda

Katar

Lüksemburg

Fransa

Açıklama:

İş gücü verimliliği alanında Lüksemburg ilk sırada gelmekte, onu Norveç, Katar, İrlanda ve Fransa gibi ülkeler izlemektedir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Henüz bir sermaye malına dönüşmüş olmayan (disembodied) teknolojinin ithal edilmesi olarak tanımlanan teknoloji transferi kanalı aşağıdakilerden hangisidir?

Dolaysız yabancı sermaye yatırımları

Sermaye malları ithaliyle sağlanan teknoloji

Teknik yardım programları

Yalın biçimde teknoloji ithali

Bilimsel konferanslar, teknik bültenler ve yabancı bilim adamı değişimi programları

Açıklama:

Henüz bir sermaye malına dönüşmüş olmayan (disembodied) teknolojinin ithal edilmesi olarak tanımlanan teknoloji transferi kanalı; yalın biçimde teknoloji ithalidir. Örneğin, yabancı teknolojinin patentini satın almak, lisans anlaşmaları ile teknoloji kiralamak veya ücretli danışmanlık hizmetlerinden yararlanmak gibi yollar bunlar arasındadır.

Doğru Cevap: D

2013 yılı gelen turist sayısı verilerine göre Türkiye kaçıncı sıradadır?

Açıklama:

Gelen turist sayısı olarak bakıldığında ise ilk sırada Fransa (97.9 milyon) yer almakta, O’nu ABD (69,8 milyon), İspanya (60,7 milyon), Çin (55,7 milyon) ve İtalya (47,7 milyon) izlemektedir. Türkiye 37,8 milyon kişi ile gelen turist sayısı açısından 6. sırada yer alır.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Dünya'da en büyük turizm harcaması payına sahip ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Çin

ABD

Türkiye

Hindistan

Japonya

Açıklama:

Dünyada en büyük turizm harcaması yapan ülke bir buçuk milyara yaklaşan nüfusu ile Çin’dir. Dünya turizm harcamaları piyasasında bu ülkenin payı yüzde 11.1 gibi oldukça yüksek bir düzeydedir. Artan geliri, dış harcamalar üzerine konulan hükûmet kısıtlamalarının azaltılması ve ulusal paranın dış değerinin düşük tutulmakta olması dolayısıyla 2000 yılından beri Çin’in dış turizm harcamaları yaklaşık on kat kadar artmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Coğrafi konum
Altyapı yetersizlikleri
Kronik enflasyon
İstikrarsızlıklar

Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'de turizmi olumsuz etkileyen faktörler arasındadır?

II ve III

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Ülkemizin coğrafi konumu, iklimi, zengin doğası ve tarihi mirasımız, turizmin geliştirilmesi için sahip olduğumuz kaynak üstünlükleridir. Bununla birlikte, alt yapı yetersizliklerinin yanında, başta kronik enflâsyon olmak üzere yaşanan ekonomik ve siyasal istikrarsızlıklar, zaman zaman karşılaşılan terör olayları da ülke turizmini olumsuz yönde etkilemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi hizmetler sektörünü bir kısır faaliyet alanı olarak nitelendirmiştir?

Adam Smith

David Ricardo

John S. Mill

Karl Marx

Alfred Marshall

Açıklama:

Klasik Ekolün kurucusu olan Smith, hizmetleri ekonomide birer kısır faaliyet alanı olarak nitelendirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Ticaret Örgütü (WTO) tarafından hizmetler sektörüyle ilgili yapılan sınıflandırma içinde yer almaz?

Ekonomik hizmetler

Tarım hizmetleri

Dağıtım hizmetleri

Çevre koruma hizmetleri

Turizm ve gezi hizmetleri

Açıklama:

Tarım hizmetleri Dünya Ticaret Örgütü (WTO) tarafından hizmetler sektörüyle ilgili yapılan sınıflandırma içinde yer almaz

Doğru Cevap: B

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Ticaret Örgütü'nün dağıtım hizmetleri ile ilgili yaptığı sınıflandırma içinde yer alır?

Yolcu taşımacılığı

Kargo hizmetleri

Komisyonculuk

Telekomünikasyon

Ödeme ve para transferleri

Açıklama:

Dağıtım hizmetleri (toptan ve perakende ticaret, komisyonculuk gibi)

Doğru Cevap: C

Soru 14

2013 yılı verilerine göre aşağıdaki ülkelerden hangisi dünya hizmet ihracat ve ithalatında ilk sırada yer almaktadır?

Çin

Almanya

ABD

Fransa

İngiltere

Açıklama:

ABD ilk sırada yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi dolaysız yabancı sermaye (DYS) yatırımlarının bütün diğer sektörlerdekilerden daha hızlı bir biçimde artmasına neden olmamıştır?

Taşıma hizmetleri

İletişim hizmetleri

Kamu hizmetleri

Rekabeti geliştirme politikaları

Tarım politikaları

Açıklama:

Tarım politikaları dolaysız yabancı sermaye (DYS) yatırımlarının bütün diğer sektörlerdekilerden daha hızlı bir biçimde artmasına neden olmamıştır

Doğru Cevap: E

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi hizmet ticaretinde etkili olan koşullardan biridir?

Teknolojik gelişmeler

Faktör donatımı

Ölçek ekonomileri

Tekelci rekabet

Beşeri sermaye

Açıklama:

Teknolojik gelişmeler hizmet ticaretinde etkili olan koşullardan biridir

Doğru Cevap: A

Soru 17

Uluslararası turizm ................... üzere, gelişmiş ve az gelişmiş ülkelerin yoğun biçimde özendirmeye çalıştıkları bir hizmet alanıdır.
Yukarıdaki boşluğu uygun biçimde dolduran seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Döviz gelirlerini artırmak

Doğal güzelliklerini göstermek

Karı artırmak

Üretim faktörlerinin verimini artırmak

İhracatı artırmak

Açıklama:

Uluslararası turizm, döviz gelirlerini artırmak üzere, gelişmiş ve az gelişmiş ülkelerin yoğun biçimde özendirmeye çalıştıkları bir hizmet alanıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Aşağıdaki ülkelerden hangisi uluslararası turizm harcamaları açısından ilk on içinde yer almaz?

Rusya

İngiltere

Kanada

Brezilya

Japonya

Açıklama:

Japonya ülkeler arasında yer almaz.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de döviz geliri sağlayan hizmet kalemleri arasında yer almaz?

Dış turizm

Yatırım gelirleri

Ekonomik faaliyetler

Navlun

Sigortacılık

Açıklama:

Ekonomik faaliyetler döviz geliri sağlayan hizmet kalemleri arasında yer almaz

Doğru Cevap: C

Soru 20

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de ticari hizmetlerin ve malların ihraç ve ithalinin en çok yapıldığı ülkedir?

Rusya Federasyonu

Türkmenistan

Libya

Irak

Kazakistan

Açıklama:

Rusya Federasyonu

Doğru Cevap: A

Soru 21

Klasik ekolün kurucusu aşağıdakilerden hangisidir?

David Ricardo

Adam Smith

Milton Friedman

J.B.Say

Keynes

Açıklama:

Klasik Ekolün kurucusu olan Smith, hizmetleri ekonomide birer kısır faaliyet alanı olarak nitelendirmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisi çevre koruma hizmetleri kategorisinde yer alır?

Hastane hizmetleri

Bankacılık

Kargo hizmetleri

Kalite kontrol

Kirli su arıtma

Açıklama:

Çevre koruma hizmetleri (kirli su arıtma, çevre temizliği hizmetleri, vs.) gibi alanları kapsar.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Sanayileşmiş ülkelerde mal ihracatının yüzde kaçı hizmetlerden oluşmaktadır?

30-50

40-60

50-70

60-80

70-90

Açıklama:

Araştırmalar, sanayileşmiş ülkelerde mal ihracatının yüzde 60-80’lik bir payının hizmetlerden oluştuğunu gösteriyor.

Doğru Cevap: D

Soru 24

2013 yılında dünya ihracat ve ithalatında ilk sırada gelen ülke aşağıdakilerden hangisidir?

ABD

İngiltere

Almanya

Fransa

Hizmetlerin ulusal hasılaya katkısı ilk iki sektörden arta kalan pay ya da kalıntı olarak düşünülür.

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 43

Hizmetler kesimi çok geniş bir ekonomik faaliyet alanıdır buna göre aşağıdakilerden hangisi hizmetler kesiminin özelliklerinden birisi değildir?

Hizmetler saklanamaz ve elle tutulamaz.

Hizmetler sadece telekominikasyon, telgraf ve teleks faaliyetleridir.

Hizmetlerle ilgili sınıflamalar Dünya ticaret örgütü tarafından yapılmıştır.

Hizmetlerde üretim ile tüketim aynı yerde ve eş zamanlı olarak gerçekleştirilir.

Hizmetlerde hizmeti sağlayan ile bundan faydalanan arasında doğrudan bir ilişki vardır.

Açıklama:

Hizmetler kesimi çok geniş bir ekonomik faaliyet alanını kapsar; o nedenle sektörün genel bir tanımını yapmak kolay değildir. Bununla birlikte, üretimi ile tüketiminin aynı yerde ve eş anlı olarak gerçekleştirilmesi, diğer bir deyişle, hizmeti sağlayan ile bundan yararlanan arasında doğrudan bir ilişki bulunması, hizmetlerin saklanamaması ve elle tutulamaz nitelikte olması bazı ortak özelliklerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Dünya ticaret örgütünün (WTO) sınıflamasına göre, hizmetler arasında değildir?

Askeri hizmetler

İletişim hizmetleri

Dağıtım hizmetleri

Ekonomik hizmetler

İnşaat ve inşaatla ilgili mühendislik işleri

Açıklama:

Hizmet sektörleri ile ilgili bir sınıflandırma Dünya Ticaret Örgütü (WTO) tarafından yapılmıştır. Bu sınıflandırmada hizmetler özetle şu gibi faaliyetleri kapsamaktadır:
Ekonomik hizmetler: Mesleki hizmetler (avukatlık, doktorluk, mühendislik, vb.), bilgisayar hizmetleri, araştırma ve geliştirme, emlâk, kiralama, pazarlama, kalite kontrolü, reklâmcılık, vs.
• İletişim hizmetleri (posta, kurye, telekomünikasyon, teleks, telgraf, film, video, vs.),
• İnşaat ve inşaatla ilgili mühendislik işleri (yapma, kurma, restorasyon gibi müteahhitlik ve danışmanlık faaliyetleri, vs.),
• Dağıtım hizmetleri (toptan ve perakende ticaret, komisyonculuk, vs.),
• Eğitim hizmetleri (ilk, orta ve yükseköğretim, üniversite sonrası eğitim, vs.),
• Çevre koruma hizmetleri (kirli su arıtma, çevre temizliği hizmetleri, vs.),
• Mali hizmetler (sigortacılık, bankacılık, finansal leasing, ödeme ve para transferleri, tahvil, hisse senedi satışı, döviz işlemleri, vs.),
• Sağlık ve sağlıkla ilgili sosyal hizmetler (hastane hizmetleri, tedavi merkezleri ve benzerleri),
• Turizm ve gezi hizmetleri (otel, lokanta hizmetleri, seyahat acenteleri ve tur operatörleri, vs.),
• Eğlence, kültür ve spor amaçlı hizmetler (dinlenme, spor, av, haber ajansları, kütüphane ve müze hizmetleri, vs.),
• Taşıma hizmetleri (deniz, hava, kara ve nehir yoluyla yük ve yolcu taşımacılığı, boru hattı hizmetleri, kargo hizmetleri, vs.).

Doğru Cevap: A

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi hizmetler sınıflandırıldığında “mali hizmetlerden” birisi değildir?

Sigortacılık

Bankacılık

Finansal leasing

Ödeme ve para transferleri

Kütüphaneler ve müze hizmetleri

Açıklama:

• Çevre koruma hizmetleri (kirli su arıtma, çevre temizliği hizmetleri, vs.),
• Mali hizmetler (sigortacılık, bankacılık, finansal leasing, ödeme ve para transferleri, tahvil, hisse senedi satışı, döviz işlemleri, vs.),
• Sağlık ve sağlıkla ilgili sosyal hizmetler (hastane hizmetleri, tedavi merkezleri ve benzerleri),

Doğru Cevap: E

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Ticaret Örgütü (WTO) tarafından yapılmış hizmet sektörleri ile ilgili sınıflandırmada "Mesleki hizmetler (avukatlık, doktorluk, mühendislik, vb.), bilgisayar hizmetleri, araştırma ve geliştirme, emlak, kiralama, pazarlama, kalite kontrolü, reklamcılık, vs. gibi faaliyetleri kapsayan hizmetlerdir?

Taşıma hizmetleri

İletişim hizmetleri

Ekonomik hizmetler

Dağıtım hizmetleri

Eğitim hizmetleri

Açıklama:

Ekonomik hizmetler: Mesleki hizmetler (avukatlık, doktorluk, mühendislik, vb.), bilgisayar hizmetleri, araştırma ve geliştirme, emlâk, kiralama, pazarlama, kalite kontrolü, reklâmcılık, vs.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Hizmetler sanayi ve tarım sektörlerinin ayrılmaz bir parçasıdır eğer hizmetler olmazsa örneğin sanayi üretimi gerçekleştirilemez bu duruma aşağıdaki örneklerden hangisini verebiliriz?

Stok yönetimi

Ders kitapları

Alıcılar ve satıcılar

Dış ticaret

Eğlence ve spor

Açıklama:

Bilgi temelli hizmetler daha çok üretime yöneliktir. Bunlar hizmet endüstrilerinde olduğu kadar, sanayi ve tarım kesimlerinde de üretimin ayrılmaz bir parçası durumundadır. Örneğin, stok yönetimi, kalite kontrolü, sekreterlik, pazarlama, muhasebe, vs. gibi hizmetler olmadan sanayi üretiminin gerçekleştirilemeyeceği açıktır. İstatistikler ABD’de, imalât sanayii istihdamının yüzde 65-75’inin hizmet faaliyetleri ile ilgili olduğunu göstermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Günümüzde hizmetler kesiminde yaşanan ve devrim niteliğinde olan iki büyük gelişme olmuştur bunlardan birincisi bilgi temelli hizmetlerde hızlı gelişmelerin olması, diğeri aşağıdakilerden hangisidir?

Hizmetlerin dikkat çekici bir yapıya dönüşmesi

Hizmetlerin fiziksel olanaksızlıkları ortadan kaldırması

Hizmetlerin artan oranda ticareti yapılabilir hale gelmesi

Hizmetlerin alıcının tersine yönde hareket eden bir yapıya sahip olması

Hizmetlerin eş zamanlı ve ayrı zamanlı biçimleriyle her ikisi bir arada yapılabilmesi

Açıklama:

Günümüzde hizmetler alanında yaşanan ve devrim diye nitelendirilebilecek gelişmelerin şu iki özelliği dikkat çekicidir: Birisi, bilgi temelli hizmetlerdeki (genellikle üretime yönelik hizmetler) hızlı genişleme, diğeri de hizmetlerin artan oranda ticaret edilebilir duruma gelmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Hizmetler geleneksel iktisatta uluslararası ticarete girmeyen faaliyetler olarak adlandırılmıştır, hizmetler fiziki mallar kadar dış ticarete konu olmazlar bunun sebebi nedir?

Hizmetlerin yaygınlığı gereği

Hizmetlerin nitelikleri gereği

Hizmetlerin çok sayıda çeşitte olması gereği

Hizmetlerde verimliliğin düşük olması gereği

Hizmetlerde yabancı emeğin olmaması gereği

Açıklama:

Hizmetler, geleneksel olarak ders kitaplarında uluslararası ticarete girmeyen faaliyetlere (nontradables) örnek gösterilmiştir (ünlü saç traşı örneği gibi). Nitelikleri gereği, hizmetlerin dış ticarete konu olma özelliğinin fiziki mallar kadar yaygın olmayacağı açıktır. Çünkü, geniş bir grup hizmet faaliyeti, üretici ile tüketici arasında eş anlı olarak dolaysız bir ilişki kurulmasını gerektirir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Bazı hizmetler son yıllardaki gelişmeler dışarıda tutulduğunda yeni değildir, bu hizmetlerdeki ticaret hep olmuştur ayrıca taşımacılık gibi pek çok hizmet dış ticaret kapsamı içinde olmuştur, burada yeni olan nedir?

Bütün ölçekli hizmetlerin yapılandırılamaması

Bilgi teknolojilerinin tarım kesiminde kullanılamaması

Veri toplama ve veri işleme hizmetlerinin iki gruba ayrılması

Mali hizmetler gibi bankaları yakından ilgilendiren konularda hizmetlerin zayıf kalması

Uluslararası hizmet ticaretinde görülen büyük artışlar ve yeni hizmet türlerinin ortaya çıkması

Açıklama:

Bununla birlikte, bir kısım hizmet türleri üzerindeki ticaret yeni değildir. Örneğin, taşımacılık, turizm, sigortacılık ve bankacılık gibi hizmetler eskiden beri dış ticaret kapsamında önemli bir yere sahiptir. Yeni olan son yirmi, otuz yıldan beri uluslararası hizmet ticaretinde görülen büyük artışlar ve yeni yeni hizmet türlerinin ortaya çıkmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Meslek hizmetleri aşağıdaki hangi hizmet sektörü sınıflamasına girer?

İletişim hizmetleri

Ekonomik hizmetler

İnşaat hizmetleri

Sağlık hizmetleri

Eğitim hizmetleri

Açıklama:

Avukatlık, doktorluk, mühendislik gibi meslek hizmetleri ekonomik hizmetler sınıflamasına girer. Ekonomik hizmetlerin kapsamını şu şekilde sıralayabiliriz; meslek hizmetleri, bilgisayar hizmetleri, araştırma ve geliştirme faaliyetleri, kalite kontrolü, reklamcılık, vs.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Toptan ve perakende ticaret aşağıdaki hangi hizmet sektörü sınıflamasına girer?

Dağıtım hizmetleri

Çevre koruma hizmetleri

Taşıma hizmetleri

Turizm ve gezi hizmetleri

GATS’ta dünya hizmetinin serbestleştirilmesine yönelik olarak üye ülkelerin uymaları gereken kaç yükümlülük vardır?

Açıklama:

Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Anlaşması'nda (GATS) dünya hizmetinin serbestleştirilmesine yönelik olarak üye ülkelerin uymaları gereken üç yükümlülük vardır. Bunlar;

En çok kayırılmış ülke kuralı,
Piyasaya giriş ve ulusal ayrımcılık yükümlülükleri,
Taahhüt listeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 57

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarıyla hizmet ticareti arasında nasıl bir ilişki vardır?

Önce artan sonra azalan yönlü

Önce azalan sonra artan yönlü

Tarafsız

Ters yönlü

Doğru yönlü

Açıklama:

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarıyla hizmet ticareti arasında doğru yönlü bir ilişki olduğu görülmektedir. Başka bir deyişle, dolaysız yabancı sermaye yatırımları arttıkça uzun mesafeli hizmetlerde (haberleşme ve bilgi hizmetleri, teknik danışmanlık, vs. gibi) ve hizmet üreticisi faktörlerin şirket içi hareketliliğinde önemli artışlar olmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi hizmet ticaretinde karşılaştırmalı üstünlüğü yaratan etkenler arasındaki farklılıklardan biridir?

Ölçek ekonomileri

Faktör donatımı

Tekelci rekabet

Teknolojik değişmeler

Mal farklılıkları

Açıklama:

Karşılaştırmalı üstünlükler mal ticaretinde olduğu kadar, hizmet ticareti için de geçerliliğini korumaktadır. Ancak mal ve hizmet ticaretinde karşılaştırmalı üstünlüğü yaratan etkenler arasında farklılıklar bulunabilir.
Mal ve hizmet ticaretinde karşılaştırmalı üstünlüğü yaratan etkenler arasında farklılıklar bulunabilir. Mal ticaretinde; faktör donatımı, ölçek ekonomileri, tekelci rekabet, beşeri sermaye, mal farklılıkları, vs. gibi koşullar etkili olur.
Hizmet ticaretinde; hizmetin ihraç edilebilirliği ve teknolojik gelişmeler daha büyük ağırlık taşır.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Dünyada toplam turizm harcamaları açısından en yüksek paya sahip ülke aşağıdakilerden hangisidir?

ABD

Çin

Almanya

Fransa

Kanada

Açıklama:

Dünyada toplam turizm harcamaları açısından en yüksek paya sahip ülke Çin’dir. İkinci paya sahip ülke ABD, üçüncü ülke ise Almanya’dır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdaki hangi tarihten itibaren Türk firmaları müteahhitlik hizmetlerini ihraç etmektedirler?

1990

1980

1970

1960

1950

Açıklama:

Türkiye, 1970’li yılların başından beri dünyaya müteahhitlik hizmetleri ihraç eden ve bu sayede başta döviz geliri olmak üzere ülke ekonomisine önemli katkılar sağlayan bir ülke konumundadır. Türkiye’nin müteahhitlik firmalarımızın yurt dışı faaliyetleri; Avrasya ülkelerine, Orta Doğu ve Afrika ülkelerinde yoğunlaşmıştır. Gerçekleştirilen işler arasında; yol, köprü, tünel, havaalanı, iş merkezi, sanayi tesisi gibi projeler yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi hizmetlerin uluslararası nitelik kazanmasındaki itici güçlerin başında gelir?

İnternetteki gelişme

Hükümetlerin dış ticarete bakış açısının gelişmesi

Üniversitelerin araştırmalarının sonuç vermesi

Ağır sanayi sektöründe faaliyet gösteren yerel firmaların gelişmeye önem vermesi

Kamu firmalarının paylarının dış ticarette azalması

Açıklama:

Hizmetlerin uluslararası nitelik kazanmasındaki itici güçlerin başında İnternet ve uluslararası bilgisayar ağlarının yaygınlaşması ve bu kanallardan uzak mesafeli hizmet ticareti yapılabilmesi gelir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi sağladığı kolaylıklar ve maliyet avantajları dolayısıyla büyük olasılıkla yaşadığımız asrın temel ticaret yöntemi olacaktır?

Şirket evlilikleri

Firma birleşmeleri

Kamu kesiminin ticaretteki payının düşmesi

Elektronik ticaret

Banka yatırımlarındaki artış

Açıklama:

Sağladığı kolaylıklar ve maliyet avantajları dolayısıyla elektronik ticaret büyük olasılıkla yaşadığımız asrın temel ticaret yöntemi olacaktır.

Doğru Cevap: D

1. TRIPs
2. Taahhüt listeleri
3. Ulusal ayırımcılık yükümlülüğü

K. Fikir ve sanat ürünleri üzerindeki mülkiyet haklarının korunması ve taklitçilik ile kopyacılığın önlenmesi amacına yönelik bir girişimdir.
L. Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarında aranan yerli girdi kullanma ve üretimin belirli oranını ihraç etme gibi zorunlulukların kaldırılması amacına yöneliktir
M. Serbestleştirme sürecinde, hâlen her üye ülkenin yurt içi hizmet kesimlerine yabancı firmaların girişini kısıtlamak amacıyla uyguladığı engelleri ne ölçüde indireceğini veya tamamen kaldıracağını gösterir.
P. GATS anlaşmasını imzalayan bir ülke, başka üye ülkeye ait bir hizmet firmasına uyguladığı ticaret serbestisini, kayıtsız biçimde tüm öteki üye ülkelerin firmalarına da sağlamak zorundadır.
R. Üye ülkenin, bir başka üye ülke firmasına, anlaşmaya taraf olmayan ülkelerin firmalarına tanıdığından daha kötü koşullar uygulamayacağı taahhüdünü ifade eder.

Aşağıdakilerden hangisinde dünya hizmet ticaretinin serbestleştirilmesine yönelik girişimlerin doğru eşleştirmesi doğru olarak verilmektedir.

1-K, 2-M, 3-R

1-L, 2-P, 3-R

1-L, 2-K, 3-M

1-P, 2-M, 3-L

1-K, 2-R, 3-P

Açıklama:

ULUSLARARASI HİZMETLER TİCARETİ GENEL ANLAŞMASI: GATS
TRIPs, fikir ve sanat ürünleri üzerindeki mülkiyet haklarının korunması ve taklitçilik ile kopyacılığın önlenmesi amacına yönelik bir girişimdir.
TRIMs ise dolaysız yabancı sermaye yatırımlarında aranan yerli girdi kullanma ve üretimin belirli oranını ihraç etme gibi zorunlulukların kaldırılması amacına yöneliktir
Taahhüt listeleri: Bu listeler, serbestleştirme sürecinde, hâlen her üye ülkenin yurt içi hizmet kesimlerine yabancı firmaların girişini kısıtlamak amacıyla uyguladığı engelleri ne ölçüde indireceğini veya tamamen kaldıracağını gösterir.
En çok kayırılan ülke kuralı GATS anlaşmasını imzalayan bir ülke, başka üye ülkeye ait bir hizmet firmasına uyguladığı ticaret serbestisini, kayıtsız biçimde tüm öteki üye ülkelerin firmalarına da sağlamak zorundadır.
Ulusal ayırımcılık yükümlülüğü, üye ülkenin, bir başka üye ülke firmasına, anlaşmaya taraf olmayan ülkelerin firmalarına tanıdığından daha kötü koşullar uygulamayacağı taahhüdünü ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 77

……………………., tarafların kendilerinin belirleyerek serbestleştirme plânlarında yer verdikleri koşulların tüm yabancı hizmet firmalarına aynı şekilde uygulanmasını öngörür.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?

Ticaretle ilgili yatırım önlemleri

Piyasaya giriş yükümlülüğü

Kayırılan ülke kuralı

Ölçek etkinliği kuralı

Fikri mülkiyet hakları

Açıklama:

ULUSLARARASI HİZMETLER TİCARETİ GENEL ANLAŞMASI: GATS
Piyasaya girişle ilgili yükümlülük, tarafların kendilerinin belirleyerek serbestleştirme plânlarında yer verdikleri koşulların tüm yabancı hizmet firmalarına aynı şekilde uygulanmasını öngörür.

Doğru Cevap: B

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi hizmetler ticaretinde daha büyük ağırlık taşıyan koşullardan biridir?

Faktör donatımı

Ölçek ekonomileri

Beşerî sermaye

Tekelci rekabet

Teknolojik gelişme

Açıklama:

ULUSLARARASI HİZMETLER VE GELENEKSEL DIŞ TİCARET TEORİSİ
Mal ticaretinde faktör donatımı, ölçek ekonomileri, tekelci rekabet, beşerî sermaye, mal farklılıkları, vs. gibi koşullar etkili olurken hizmetler ticaretinde hizmetin ihraç edilebilirliği ve teknolojik gelişmeler daha büyük ağırlık taşır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

I. Dış turizm
II. Sigortacılık
III. İletişim
IV. Ulaşım
V. Haberleşme
Yukarıdakilerden hangileri Türkiye’de döviz geliri sağlayan hizmet kalemleri arasında ilk sıralarda yer almaktadır?

I ve II

I ve III

II ve III

IV ve V

Yalnız V

Açıklama:

TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI HİZMET TİCARETİ
Türkiye’de döviz geliri sağlayan hizmet kalemleri arasında dış turizm, yatırım gelirleri, navlun ve sigortacılık ilk sıralarda yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi ile Türkiye’nin müteahhitlik alanında dışa açılması başlamıştır?

1929 Dünya Ekonomik Krizi

1973 Dünya Enerji Krizi

1987 Kara Pazartesi Krizi

1997 Asya Mali Krizi

2001 Türkiye Ekonomik Krizi

Açıklama:

TÜRKİYE’NİN ULUSLARARASI HİZMET TİCARETİ
Türkiye’nin müteahhitlik alanında dışa açılması 1973 Dünya Enerji Krizi ile başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Ticaret Örgütü tarafından hizmetler sektörü ile ilgili yapılan sınıflandırma içerisinde yer almaz?

Sağlık ve sağlıkla ilgili sosyal hizmetler

Turizm ve gezi hizmetleri

Eğlence, kültür ve spor amaçlı hizmetler

Taşıma hizmetleri

Arsa rantı

Açıklama:

HİZMETLERİN KAPSAMI bölümü okunmalıdır
Arsa rantı Dünya Ticaret Örgütü tarafından hizmetler sektörü ile ilgili yapılan sınıflandırma içerisinde yer almaz

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Ticaret Örgütü tarafından hizmetler sektörü ile ilgili yapılan sınıflandırma içerisinde yer almaz?

İnşaat ve inşaatla ilgili mühendislik işleri

Dağıtım hizmetleri

Sanayi üretimi

Çevre koruma hizmetleri

Mali hizmetler

Açıklama:

HİZMETLERİN KAPSAMI bölümü okunmalıdır
Sanayi üretimi Dünya Ticaret Örgütü tarafından hizmetler sektörü ile ilgili yapılan sınıflandırma içerisinde yer almaz

Doğru Cevap: C

Soru 83

Araştırmalar, sanayileşmiş ülkelerde mal ihracatının yüzde ne kadarlık bir payının hizmetlerden oluştuğunu göstermektedir?

0-20

20-40

40-60

60-80

80-100

Açıklama:

DÜNYA HİZMETLER TİCARETİNİN KAPSAMI VE ARTIŞ HIZLARI bölümü okunmalıdır
Araştırmalar, sanayileşmiş ülkelerde mal ihracatının yüzde 60-80’lik bir payının hizmetlerden oluştuğunu gösteriyor.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Dünyada en büyük ticari hizmet ihracatçısı hangi ülkedir?

ABD

İngiltere

Almanya

Çin

Hindistan

Açıklama:

DÜNYA HİZMETLER TİCARETİNİN KAPSAMI VE ARTIŞ HIZLARI bölümü okunmalıdır
Dünyada en büyük ticari hizmet ihracatçısı ABD’dir

Doğru Cevap: A

Soru 85

Üretim faktörlerinin ülkeler arasında hareketsiz olduğu biçimindeki varsayım dolayısıyla, aşağıdakilerden hangisinin dış ticaret modelini hizmet ticaretine uygulamak güçleşmektedir?

Heckscher-Ohlin

Smith

Ricardo

Mill

Solow

Açıklama:

ULUSLARARASI HİZMETLER VE GELENEKSEL DIŞ TİCARET TEORİSİ bölümü okunmalıdır
Üretim faktörlerinin ülkeler arasında hareketsiz olduğu biçimindeki varsayım dolayısıyla, Heckscher-Ohlin modelini hizmet ticaretine uygulamak güçleşmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 86

Hizmetler ticaretinde aşağıdakilerden hangisi daha büyük ağırlık taşır?

Hizmetin ihraç edilebilirliliği

Faktör donatımı

Ölçek ekonomileri

Tekelci rekabet

Beşeri sermaye

Açıklama:

ULUSLARARASI HİZMETLER VE GELENEKSEL DIŞ TİCARET TEORİSİ bölümü okunmalıdır
Mal ticaretinde faktör donatımı, ölçek ekonomileri, tekelci rekabet, beşeri sermaye, mal farklılıkları, vs. gibi koşullar etkili olurken, hizmetler ticaretinde hizmetin ihraç edilebilirliliği ve teknolojik gelişmeler daha büyük ağırlık taşır.

Doğru Cevap: A

Dünyanın en büyük müteahhitlik firmalarının ülkelere göre dağılışı sıralamasında ilk sırada aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Çin

Türkiye

ABD

İtalya

Japonya

Açıklama:

Yurt Dışı Müteahhitlik Hizmetleri bölümü okunmalıdır
Dünyanın en büyük müteahhitlik firmalarının ülkelere göre dağılışı sıralamasında ilk sırada Çin yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Uluslararası İktisat Teorisi - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler