Uluslararası İktisat Politikası - İktisat

Ünite 1

Soru 1

Üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla hangi ekonomik etkinsizilik durumu ortaya çıkar?

Üretim sapma maliyeti

Tüketim sapma maliyeti

Otarşi

içsel ekonomi

Negatif dışsallık

Açıklama:

Ekonomik etkinsizlik iki nedenle ortaya çıkmaktadır. İlk neden, üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla ortaya çıkan üretim sapma maliyetidir. İkinci neden ise tüketicilerin ilgili malları dünya fiyatından daha yüksek iç fiyattan satın almak durumunda kalmalarından kaynaklanan tüketim sapma maliyetidir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan biri olan üretim hacminin genişlemesi nedeniyle ortalama üretim maliyetlerinin düşmesinden kaynaklanan duruma ne ad verilmektedir?

Dış açıklık

Ölçek ekonomileri

Optimum tarife düzeyi

Pozitif dışsallık

Piyasa başarısızlığı

Açıklama:

Serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan biri, ölçek ekonomileridir. Korumacı dış ticaret politikasının benimsendiği bir ekonomide rekabet azalır ve firmaların elde ettiği kâr artar. Kâr artışı, koruma nedeniyle daralan iç piyasalarda üretim yapmayı cazip hâle getirir ve korunan endüstrilerde üretim yapan firma sayısını arttırır. Böylece firmaların daralan üretim hacimleri nedeniyle ölçek ekonomilerinden yararlanma olanakları ortadan kalkar. Diğer bir ifadeyle her bir firmanın üretim ölçeği etkinsiz olur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Dünya Ticaret Örgütü hangi sorunla karşı karşıya kalan bir ülkenin geçici olarak dış ticaretini kısıtlamasına olanak tanımaktadır?

Döviz kuru aşırı yükseldiğinde

İşsizlik arttığında

Ödemeler bilançosu açığı olduğunda

Hiper enflasyon durumunda

Faiz oranları yükseldiğinde

Açıklama:

Hükûmetlerin korumacı dış ticaret politikası uygulamalarının nedenlerinden biri, korumacı araçların ülkenin dış ticaret dengesini iyileştirmesidir. Korumacı araçlara başvurulduğunda ithalat azalır ve böylece dış ticaret dengesi iyileşir. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), ödemeler bilançosu açığı sorunu ile karşı karşıya kalan bir ülkenin, geçici olarak dış ticaretini kısıtlamasına olanak tanımaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 4

İthalat tarifesi veya benzeri bir korumacı dış ticaret politikası aracılığıyla dış ticaret haddinin iyileşmesi hangi varsayım altında geçerli olmaktadır?

Ceteris Paribus

Sabit döviz kuru

Ölçek ekonomileri

Büyük ülke

Mutlak üstünlük

Açıklama:

İthalat tarifesi veya benzeri bir korumacı dış ticaret politikası aracılığıyla dış ticaret haddinin iyileşmesi, büyük ülke varsayımı altında altında geçerlidir. Diğer bir ifadeyle sadece büyük ülke, ithalat tarifesi veya benzeri bir araçla dış ticaret haddini değiştirebilir ve bu yolla ülke refahını etkileyebilir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Dış ticaret haddi etkisinin ticaret hacmi etkisinden fazla gerçekleşmesini sağlayan ve böylece tarife uygulayan ülkenin refahını arttıran kavrama ne ad verilmektedir?

Dışsallık

Damping

Ölçek ekonomisi

Dış ticaret dengesi

Optimum tarife oranı

Açıklama:

Optimum Tarife Oranı: Dış ticaret haddi etkisinin ticaret hacmi etkisinden fazla gerçekleşmesini sağlayan ve böylece tarife uygulayan ülkenin refahını arttıran tarife oranıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi piyasa başarısızlığının nedenlerinden birisi değildir?

Tam rekabet

Dışsallıklar

Kamu malları

Eksik bilgi

Gelir dağılımındaki adaletsizlikler

Açıklama:

Ekonomik etkinliğin sağlanamadığı durumlara, piyasa mekanizmasının başarısızlığı anlamında piyasa başarısızlıkları denilmektedir. Piyasa başarısızlıklarının temel nedenleri, dışsallıklar, kamu malları, eksik bilgi, aksak rekabet ve gelir dağılımında adaletsizliktir. Piyasa başarısızlıklarının telafisi için devlet (hükûmet) müdahalesine ihtiyaç duyulmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Damping ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.Firmanın ürettiği malı ihraç ettiği pazarda, iç pazarda sattığı fiyattan daha düşük fiyata satmasıdır.
II.Damping bir fiyat farklılaştırmasıdır.
III.Üretim sürecinde sübvanse edilmiş olan mala, sübvansiyon değerinde ithalat tarifesi uygulamasıdır.

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

Firmanın ürettiği malı ihraç ettiği pazarda, iç pazarda sattığı fiyattan daha düşük fiyata satmasıdır. Damping bir fiyat
farklılaştırmasıdır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 8

20 yüzyılda özellikle Latin Amerika ülkeleri tarafından benimsenen,mevcut durumda ithalata dayalı bir endüstrinin uzun dönemde
karşılaştırmalı üstünlük elde edeceği varsayılan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak Üstünlükler Teorisi

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi

Gelirler Politikası

Bebek Endüstri Tezi

Telafi Edici Vergi

Açıklama:

Bebek endüstri tezi, 18 yüzyılın sonlarına doğru A. Hamilton ve F. List tarafından geliştirilmiş, 20 yüzyılda özellikle Latin Amerika ülkeleri tarafından benimsenmiştir. Tez, mevcut durumda ithalata dayalı bir endüstrinin uzun dönemde
karşılaştırmalı üstünlük elde edeceği varsayımına dayanmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Gelişmiş ülkelerde hizmetler sektöründeki nispi büyüme ve imalat sanayindeki işgücü oranının düşmesi hangi duruma neden olmuştur?

Aksak rekabet

İthalat kotaları

İhracat Sübvansiyonları

Sanayisizleşme

Dışsallıklar

Açıklama:

Gelişmiş ülkelerde uluslararası işlemlerin artan önemi ile birlikte ekonomik yapı da değişime uğramış ve hizmetler sektörü ekonominin belkemiğini oluşturmaya başlamıştır. Hizmetler sektöründeki nispi büyüme ve imalat sanayindeki işgücü
oranının düşmesi, sanayileşmenin yerini sanayisizleşmenin almaya başladığı görülmüştür. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

Türkiyenin Rusyaya ihraç ettiği tarım ürünlerini ithalatçı ülkenin ilgili ürünün içinde tarım ilacı olduğu gerekçesiyle geri göndermesi uluslararası ticarette hangi kavramla ilişkilidir?

Dış kaynak kullanımı

Ürün standartları

Üretimi paylaşma

Sübvansiyon

Bebek endüstri

Açıklama:

Hükûmetler toplum sağlığını gerekçe göstererek ithal edecekleri mallar için ürün standartları geliştirebilirler. Ürün standartlarının tarife dışı kısıtlama olarak uygulanmasına çok sayıda örnek verilebilir. Örneğin geçmişte ABD, yerli üreticileri korumak amacıyla
Arjantin’de yetişmiş sığır etinde toplum sağlığını tehdit eden gizli bir virüs bulunduğunu iddia ederek Arjantin’den gerçekleştirdiği sığır eti ithalatını kısıtlamıştır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Bir ekonomide iç ekonomik denge nasıl sağlanır?

Ekonominin tam istihdam düzeyine ulaştırılması ve kabul edilebilir bir işsizlik oranına sahip olunması ile

Ekonominin tam istihdam düzeyine ulaştırılması ve kabul edilebilir bir enflasyon düzeyine sahip olunması ile

Kamu borç stokunun GSYİH'nin %3'ünü aşmaması ve ekonominin eksik istihdam düzeyinden tam istihdam düzeyine çıkarılması ile

Bütçe açığının GSYİH'nin %5'ini aşmaması ve kabul edilebilir bir enflasyon düzeyine sahip olunması ile

Tasarruf oranının GSYİH'nin %3'üne yükseltilmesi ve enflasyon oranının sıfırlanması ile

Açıklama:

Bir ülkede uluslararası iktisat politikası ile ulusal iktisat politikası (genel iktisat politikası) karşılıklı etkileşim içindedir. Bilindiği gibi genel iktisat politikası, iç ekonomik denge ile dış ekonomik dengeyi aynı anda sağlamayı hedeflemektedir. İç ekonomik denge, ekonominin tam istihdam düzeyine ulaştırılması ve enflasyonun kabul edilebilir bir düzeyde tutulması ile sağlanmaktadır. Dış ekonomik dengeye ise ödemeler bilançosu dengesinin sağlanması, diğer bir ifade ile ülkeye giren döviz tutarı ile ülkeden çıkan döviz tutarının eşitlenmesi ile ulaşılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olmadığı malları üretmesi sonucunda ortaya çıkan ekonomik etkinsizlik nedenlerinden biridir?

Üretim sapma maliyeti

Niteliksiz üretim maliyeti

Yüksek maliyetli üretim

Dengesiz üretim maliyeti

Rekabetçi olmayan üretim maliyeti

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası araçlarının kullanılmadığı, serbest dış ticaret koşullarının geçerli olduğu bir ekonomide, ülke karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu malları üretmekte, tüketiciler bu malları dünya fiyatlarından satın almakta ve böylece ekonomik etkinliğe ulaşılmaktadır. Aksi durumda ülke karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olmadığı malları üreterek ekonomik etkinsizlik yaratmaktadır. Ekonomik etkinsizlik iki nedenle ortaya çıkmaktadır. İlk neden, üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla ortaya çıkan üretim sapma maliyetidir. İkinci neden ise tüketicilerin ilgili malları dünya fiyatından daha yüksek iç fiyattan satın almak durumunda kalmalarından kaynaklanan tüketim sapma maliyetidir.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Aşağıdaki kavramlardan hangisi uluslararası ticaretin olmadığı durumu tanımlamaktadır?

Oligopol

Monopol

Otarşi

Oligarşi

Eksik rekabet

Açıklama:

Otarşi, uluslararası ticaretin olmadığı, kendi kendine yeten bir ekonomiyi tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi korumacı dış ticaret politikası tezlerinden biri değildir?

Dış ticaret dengesinin iyileştirilmesi

Dış ticaret hadlerinin iyileştirilmesi

Dışsallıklar

İşsizliğin azaltılması

Dinamik kazançlarda artış

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezleri şunlardır: (1) Dış ticaret dengesinin iyileştirilmesi, (2) Dış ticaret hadlerinin iyileştirilmesi, (3) Dışsallıklar, (4) İşsizliğin azaltılması, (5) Korunan endüstride istihdamın arttırılması, (6) Hazineye gelir sağlanması, (7) Ulusal güvenlik/savunma tezi, (8) Dampinge karşı korunma, (9) Dış sübvansiyona karşı korunma, (10) Bebek endüstri tezi, (11) Stratejik ticaret politikası.

Doğru Cevap: E

Soru 15

İki ülke ve iki mal varsayımı altında, büyük ülkenin dış ticaret haddini değiştirebilmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

İhraç ettiği malda rekabetçi olması

İthal ettiği malda monopol gücüne sahip olması

İhraç ettiği malda monopson gücüne sahip olması

İhraç ettiği malda monopol gücüne sahip olması

Jeo-politik öneme sahip olması

Açıklama:

İki ülke ve iki mal varsayımı altında, büyük ülkenin dış ticaret haddini değiştirebilmesinin iki temel nedeni vardır. İlk neden, büyük ülkenin üretiminde uzmanlaştığı ve ihraç ettiği malın tek üreticisi olması veya ilgili malın dünya üretiminin çok büyük bir kısmını karşılıyor olmasıdır. Bu durum sözkonusu büyük ülkenin ilgili malda monopol gücüne sahip olduğunu gösterir. İkinci neden ise sözkonusu büyük ülkenin ithal ettiği malın tek tüketicisi olmasından veya ilgili ithal malın dünya talebinin çok büyük bir kısmını yaratıyor olmasından kaynaklanmaktadır. Bu durum sözkonusu büyük ülkenin ilgili ithal malda monopson gücüne sahip olduğunu gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Dış ticaret dengesi bir ülkenin ödemeler dengesinin hangi hesabı içinde yer alır?

Dış Ticaret Hesabı

Günlük İşlemler Hesabı

Döviz Hareketleri Hesabı

Finans Hesabı

Cari İşlemler Hesabı

Açıklama:

Dış ticaret dengesi, bir ülkenin mal ithalatı ile ihracatı arasındaki farktır. Dış ticaret dengesi, ödemeler dengesinin (bilançosunun) Cari İşlemler Hesabı içinde yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdaki dış ticaret politikası araçlarından hangisinde ithalatçı ek bir kazanç elde etmektedir?

İthalat tarifesi

İthalat kotası

İthalat yasağı

Kambiyo denetimi

İthalat konvertibilitesi

Açıklama:

İthalat kotası ile ithalat tarifesi arasındaki fark, dış ticaretin kısıtlanmasından doğan geliri kimin elde edeceği noktasında ortaya çıkmaktadır. İthalat tarifesinde bu gelir kamu harcamalarının finansmanında kullanılmak üzere hazineye giderken ithalat kotasında ithalat lisansına sahip olan ithalatçının kasasına girmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Bir firmanın ürettiği bir ihraç malını dış pazarda, iç pazarda sattığı fiyattan daha düşük fiyata satmasına ne ad verilir?

Fiyat kırmak

Optimum fiyat

Damping

Düşük fiyat

Sübvansiyon

Açıklama:

Bir firmanın ürettiği bir ihraç malını dış pazarda, iç pazarda sattığı fiyattan daha düşük fiyata satmasına damping adı verilir. Damping bir fiyat farklılaştırmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

İthalatçı ülkenin ihracatçı ülkeyi ihracat miktarını sınırlamak için ikna etmesi sonucunda uygulanan tarife dışı kısıtlamaya ne ad verilir?

Gönüllü ihracat kısıtlaması

Nitelikli ihracat sınırlaması

Rızai ihracat anlaşması

Tercihli ticaret anlaşması

Uzlaşmalı ticaret uygulaması

Açıklama:

Gönüllü ihracat kısıtlamaları (VERs), ithalatçı ülkenin ihracatçı ülkeyi ihracat miktarını sınırlamak için ikna etmesi sonucunda uygulanan tarife dışı kısıtlamadır. Gönüllü ihracat kısıtlaması anlaşmalarıyla ihracatçılardan, monopol gücüne sahip firmalar gibi satışlarını azaltmaları ve fiyatları yükseltmeleri beklenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Geçmişte gönüllü ihracat kısıtlamaları ağırlıklı olarak hangi endüstriye/endüstrilere uygulanmıştır?

Elektronik

Elektronik ve kimyasallar

Tarım ve ilksel ürünler

Çelik ve otomobil

Yarı iletkenler

Açıklama:

Gönüllü ihracat kısıtlamaları genellikle gelişmiş ülkelerin tercih ettiği bir tarife dışı kısıtlamadır. 1960'lardan itibaren başta ABD olmak üzere çoğu gelişmiş ülke, özellikle çelik ve otomobil endüstrilerine gönüllü ihracat kısıtlaması uygulamıştır. İhracatlarını gönüllü olarak kısıtlamaları istenmiş olan ülkelerin başında ise Japonya ve Kore gelmektedir. Günümüzde gönüllü ihracat kısıtlaması uygulamaları, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kuralları ile düzenlenmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Hükûmetlerin ticaret ve üretim faktörleri akışlarının hacmine, yönüne ve kapsamına yönelik müdahalelerini içeren politika hangisidir?

Uluslararası iktisat politikası

İç ekonomik denge politikası

Dış ekonomik denge politikası

Uluslararası ticaret politikası

Stratejik ticaret politikası

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası, hükûmetlerin ticaret ve üretim faktörleri akışlarının hacmine, yönüne ve kapsamına yönelik müdahalelerini içermektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Uluslararası ticaretin olmadığı, kendi kendine yeten bir ekonomiye ne denir?

Ölçek ekonomisi

Otarşi

Büyük ülke

Küçük ülke

Monopol

Açıklama:

Otarşi, uluslararası ticaretin olmadığı, kendi kendine yeten bir ekonomiyi tanımlamaktadır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla ortaya çıkan durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Tüketim sapma maliyeti

Üretim sapma maliyeti

Marjinal ürün maliyeti

Ekonomik etkinlik artışı

Dış ticaret denge oranı

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası araçlarının kullanılmadığı, serbest dış ticaret koşullarının geçerli olduğu bir ekonomide ülke karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu malları üretmekte tüketiciler bu malları dünya fiyatlarından satın almakta ve böylece ekonomik etkinliğe ulaşılmaktadır.
Aksi durumda ülke karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olmadığı malları üreterek ekonomik etkinsizlik yaratmaktadır.
Ekonomik etkinsizlik iki nedenle ortaya çıkmaktadır.
İlk neden, üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla ortaya çıkan üretim sapma maliyetidir.
İkinci neden ise tüketicilerin ilgili malları dünya fiyatından daha yüksek iç fiyattan satın almak durumunda kalmalarından kaynaklanan tüketim sapma maliyetidir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Firmanın kendisinden kaynaklanan maliyet tasarruflar aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?

Dinamik kazançlar

Üretim tasarruf maliyeti

Dışsal ölçek ekonomiler

İçsel ölçek ekonomiler

Negatif ölçek ekonomileri

Açıklama:

Ölçek ekonomileri: Üretim hacminin genişlemesi nedeniyle ortalama üretim maliyetlerinin düşmesinden kaynaklanan ölçek ekonomileri, içsel ölçek ekonomileri ve dışsal ölçek ekonomileri olarak ikiye ayrılmaktadır.
İçsel ölçek ekonomileri, firmanın kendisinden kaynaklanan maliyet tasarruflarıdır.
Dışsal ölçek ekonomileri ise firmanın mensubu olduğu endüstriden kaynaklanan maliyet tasarruflarıdır.
Endüstride üretim ölçeğinin artması firmalara maliyet tasarrufu sağlıyorsa, firmaların dışsal ölçek ekonomilerinden yararlandığı kabul edilmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Üretimde dışsallık durumunda, ilave birim mal üretiminin topluma yüklediği maliyet, ilave birim mal üretiminin üreticiye yüklediği maliyete eşit değildir. İlave birim mal üretiminin topluma yüklediği maliyet olan aradaki farka ne ad verilir?

Marjinal sosyal maliyet

Marjinel özel maliyet

Marjinal içsel maliyet

Marjinal genel maliyet

Marjinal dışsal maliyet

Açıklama:

Üretimde dışsallık durumunda, ilave birim mal üretiminin topluma yüklediği maliyet (marjinal sosyal maliyet-MSC), ilave birim mal üretiminin üreticiye yüklediği maliyete (marjinal özel maliyet-MPC) eşit değildir. Aradaki fark, ilave birim mal üretiminin topluma yüklediği maliyet (marjinal dışsal maliyet-MEC) tir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 26

İthal edilen mallar üzerinden tahsil edilecek vergileri belirleyen listelere ne ad verilir?

İthalat kotaları

İhracat sübvansiyonları

İthalat tarifeleri

Gönüllü ithalat kısıtlamaları

Anti-damping vergi uygulamaları

Açıklama:

İthalat tarifeleri, ithal edilen mallar üzerinden tahsil edilecek vergileri belirleyen listelerdir. İthalat tarifeleri literatürde ithal edilen mal üzerinden alınan vergiler olarak da tanımlanmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla hangi maliyet ortaya çıkar?

Marjinal sosyal maliyet

Marjinal özel maliyet

Tüketim sapma maliyeti

Üretim sapma maliyeti

Marjinal dışsal maliyet

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 28

Yukarıdaki şekil de X malı ithalatına kota uygulayan bir küçük ülkede ithalatçının kazancı kısmi denge analizi yardımıyla incelenmiştir. Burada ithalatçının kazanç alanı aşağıdakilerden hangisidir.

ABC

BDFC

DEF

CFG

AEFC

Açıklama:

Sorudaki şekilde X malı ithalatına kota uygulayan bir küçük ülkede ithalatçının kazancı kısmi denge analizi yardımıyla incelenmiştir. Şekil de görüldüğü gibi ithalat kotası uygulaması X malı fiyatını P_w’den P_w+q ya yükseltmiştir.
Fiyat artışı, ithalat tarifesi uygulamasında olduğu gibi ithalat kotası uygulamasında da üretim sapma maliyeti ve tüketim sapma maliyeti nedeniyle ekonomik etkinsizlik yaratmıştır.
İthalat kotası ile ithalat tarifesi arasındaki fark, dış ticaretin kısıtlanmasından doğan, BDFC dikdörtgeni ile temsil edilen gelirin kimin kasasına gireceği noktasında ortaya çıkmaktadır. İthalat tarifesinde bu gelir kamu harcamalarının finansmanında kullanılmak üzere hazineye giderken ithalat kotasında ithalat lisansına sahip olan ithalatçının kasasına girmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Adam Smith’den günümüze, serbest dış ticaret politikasının çeşitli
nedenlerle en iyi politika olduğu tezi savunulmaktadır.
Gerçek hayatta serbest dış ticaret politikası sadece nerede uygulanmaktadır?

Hong Kong

Yeni Zelanda

Singapur

Tayland

Güney Kore

Açıklama:

Adam Smith’den günümüze, serbest dış ticaret politikasının yukarıda kısaca belirtilen nedenlerle en iyi politika olduğu tezi savunulsa bile gerçek hayatta serbest dış ticaret politikası sadece Hong Kong’ta uygulanmaktadır. Yasal olarak Çin’in bir parçası olan Hong Kong’da Çin’den bağımsız bir ekonomi politikası yürütülmektedir. Hong Kong korumacı dış ticaret politikası araçlarından hiçbirinin kullanılmadığı, serbest dış ticaret politikasının tam anlamıyla benimsendiği tek örnektir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Bir ülkenin mal ihracatı ile ithalatı arasındaki farka ne ad verilir?

Ödemeler dengesi

Dış ticaret dengesi

Dışsallık

Dinamik kazanç

Optimum tarife oranı

Açıklama:

Dış ticaret dengesi, ülkenin mal ihracatı ile ithalatı arasındaki farktır. Dış ticaret dengesi ödemeler dengesinin (bilançosunun) Cari İşlemler Hesabı içinde yer alır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

İhracat yapan firmaya hükümet tarafından yapılan doğrudan ödeme veya verilen desteğe ne ad verilir?

İthalat tarifesi

Dışsallık

İhracat sübvansiyonu

İthalat kotası

Gönüllüh ihracat kısıtlaması

Açıklama:

İhracat sübvansiyonu, ihracat yapan firmaya hükûmet tarafından yapılan doğrudan ödeme veya verilen destektir. İthalat tarifesinde olduğu gibi ihracat sübvansiyonu da spesifik (birim başına belirli bir tutar) veya ad-valorem (ihraç tutarının belirli bir oranı) sübvansiyon olabilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aşağıda damping ile ilgili verilenlerden hangisi yanlıştır?

Uluslararası ticarette en sık görülen fiyat farklılaştırmasdır.

Dampingin ortaya çıkması etkin rekabet piyasasının varlığına bağlıdır

Dampingin ortaya çıkması piyasaların bölümlenmiş olmasına bağlıdır

Bir uluslararası ticaret politikası aracıdır

İhracat sübvansiyonu, dampingin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Açıklama:

Damping: İki koşulun varlığına bağlıdır: Bu koşullardan ilki, aksak rekabet piyasasının varlığıdır. Bilindiği gibi, aksak rekabet piyasasında firmalar fiyat kabullenici değil, fiyat belirleyicidir. İkinci koşul ise piyasaların bölümlenmiş olmasıdır. Bölümlenmiş piyasalarda yerli tüketiciler ihraç mallarına kolayca erişemezler. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Üretim sürecinde sübvanse edilmiş olan mala, sübvansiyon değerinde ithalat tarifesi uygulanmasına ne ad verilir?

Anti-damping vergisi

Gönüllü ihracat kısıtlaması

Gümrük vergisi

Telafi edici vergi

İthalat kotası

Açıklama:

İthal mal ülkesinde sübvansiyonla üretilmişse, bu mal ithal edildiğinde yerli üretim üzerinde haksız rekabet yaratmaktadır. Dolayısıyla malı ithal eden ülke, ilgili mala üzerindeki sübvansiyon değerinde bir ithalat tarifesi uygulamakta; uygulanan ithalat tarifesi, telafi edici vergi olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Dış ticaret haddi etkisinin ticaret hacmi etkisinden fazla gerçekleşmesini sağlayan ve böylece tarife uygulayan ülkenin refahını arttıran tarife oranı aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?

Monopolcü güç

Büyük ülke avantajı

İthalatçı ülke kazancı

Dış ticaret dengesi

Optimum tarife oranı

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 35

Yukarıdaki şekilde serbest ticaret koşullarında S₁ miktarında X malı üreten, D₁ miktarında X malı tüketen bir ülke görülmektedir. Yukarıdaki şekil ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

X malının yurt içi üretiminde olumlu dışsallık mevcuttur.

İthalat tarifesi uygulaması piyasa başarısızlığını telafi etmiştir.

D₁ tüketim miktarında dışsallık mevcuttur.

D₁ miktarında, marjinal sosyal fayda marjinal özel faydaya eşittir.

Üretimde olumlu dışsallığın varlığı, X malının üretiminin arttırılması gereğine işaret etmektedir.

Açıklama:

Sorudaki şekilde serbest ticaret koşullarında S₁ miktarında X malı üreten, D₁ miktarında X malı tüketen bir ülkede, MSC < MPC olarak gerçekleşmiştir.
Bu durumda X malının yurt içi üretiminde olumlu dışsallık mevcuttur.
D₁ tüketim miktarında ise dışsallık mevcut değildir (Dx= MSU = MPU).
Diğer bir ifadeyle D₁ miktarında, marjinal sosyal fayda marjinal özel faydaya eşittir.
Üretimde olumlu dışsallığın varlığı, X malının üretiminin arttırılması gereğine işaret etmektedir. X malının üretiminin arttırılması için ithalat tarifesine başvurulmuş, tarife X malının fiyatını p_w’dan p_w+t’ye yükseltmiştir.
Böylece X malı üretimi S₂’ye artmış ve bu düzeyde MSC = MPC eşitliği sağlanmıştır.
Görüldüğü gibi, ithalat tarifesi uygulaması piyasa başarısızlığını telafi etmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Üretim sürecinde sübvanse edilmiş olan mala, sübvansiyon değerinde ithalat tarifesi uygulaması aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?

Sübvansiyon vergisi

İthalat kotası

Tarife kısıtlaması

Telafi edici vergi

Anti-damping vergisi

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticaret politikası araçlarından olan tarife dışı kısıtlamalara örnek olarak verilemez?

İthal edilen mal üzerinden alınan vergiler

Emek standartları

Telafi edici vergi uygulamaları

İhracat sübvansiyonları

Kamu alımlarına ilişkin düzenlemeler

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikası araçları ithalat tarifeleri ve tarife dışı kısıtlamalar olarak ikiye ayrılır.
İthalat tarifeleri, ithal edilen mallar üzerinden tahsil edilecek vergileri belirleyen listelerdir. İthalat tarifeleri literatürde ithal edilen mal üzerinden alınan vergiler olarak da tanımlanmaktadır.
Tarife Dışı Kısıtlamalar ise, ithalat kotaları, ihracat sübvansiyonları, gönüllü ihracat kısıtlamaları, kamu alımlarına ilişkin düzenlemeler, yerli katkı zorunluluğu, ürün standartları, anti-damping ve telafi edici vergi uygulamaları ile emek standartlarıdır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

İhracat yapan firmaya hükûmet tarafından yapılan doğrudan ödeme veya verilen destek aşağıdakilerden hangisi ile isimlendirilir?

İhracat sübvansiyonu

İhracat vergileri

Anti - damping vergisi

Telafi edici vergi

İhracat kotası

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 39

I. ABD
II. Rusya
III. Çin
IV. Kore
V. Japonya
Günümüzde ihracatlarını gönüllü olarak kısıtlamaları istenmiş ülkelerin başında yukarıda sayılanlardan hangileri vardır?

I, III

I, V

II, III

III, IV

IV, V

Açıklama:

Gönüllü ihracat kısıtlamaları, genellikle gelişmiş ülkelerin tercih ettiği bir tarife dışı kısıtlamadır. 1960’lardan itibaren başta ABD olmak üzere çoğu gelişmiş ülke, özellikle çelik ve otomobil endüstrilerine gönüllü ihracat kısıtlaması uygulamıştır. İhracatlarını gönüllü olarak kısıtlamaları istenmiş ülkelerin başında ise Japonya ve Kore gelmektedir. Günümüzde gönüllü ihracat kısıtlaması uygulamaları, DTÖ kurallarıyla düzenlenmiştir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Damping iki koşulun varlığına bağlıdır: Bu koşullardan ilki, piyasaların bölümlenmiş olmasıdır. Diğer koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Emeğin standardizasyonu

Dış kaynak kullanımının minimum olması

Aksak rekabet piyasasının varlığı

Damping uygulayan ülkenin küçük ülke olması

Damping uygulayan ülkenin büyük ülke olması

Açıklama:

Damping iki koşulun varlığına bağlıdır:
Bu koşullardan ilki, aksak rekabet piyasasının varlığıdır. Bilindiği gibi, aksak rekabet piyasasında firmalar fiyat kabullenici değil, fiyat belirleyicidir.
İkinci koşul ise piyasaların bölümlenmiş olmasıdır. Bölümlenmiş piyasalarda yerli tüketiciler ihraç mallarına kolayca erişemezler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi, iç ekonomik denge ve dış ekonomik dengeyi aynı anda sağlamayı amaçlamaktadır?

Uluslararası İktisat Politikası

Ulusal İktisat Politikası

Finansal İktisat Politikası

Makro Ekonomi

Mikro Ekonomi

Açıklama:

Bir ülkede uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası (ulusal iktisat politikası) karşılıklı etkileşim içindedir. Bilindiği gibi genel iktisat politikası, iç ekonomik denge ve dış ekonomik dengeyi aynı anda sağlamayı amaçlamaktadır. îç ekonomik denge, ekonominin tam istihdam düzeyine ulaştırılması ve enflasyonun kabul edilebilir bir düzeyde tutulması ile sağlanmaktadır. Dış ekonomik dengeye ise ödemeler bilançosu dengesinin sağlanması, diğer bir ifadeyle ülkeye giren döviz tutarı ile ülkeden çıkan döviz tutarının eşitlenmesi ile ulaşılmaktadır. îç ekonomik denge ile dış ekonomik dengenin aynı anda sağlanması ile genel ekonomik dengeye ulaşılmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi, hükümetlerin ticaret ve üretim faktörleri akışlarının hacmine, yönüne ve kapsamına yönelik müdahalelerini içermektedir.

Uluslararası İktisat Politikası

Ulusal İktisat Politikası

Finansal İktisat Politikası

Uluslararası Ticaret Politikası

Ulusal Ticaret Politikası

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası: Hükümetlerin ticaret ve üretim faktörleri akışlarının hacmine, yönüne ve kapsamına yönelik müdahalelerini içermektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi, harcama kaydırıcı politika araçlarından birisi değildir?

ithalat tarifeleri

döviz kontrolleri

ithalat kotaları

devalüasyon

enflasyon

Açıklama:

Hükümetler dış ekonomik dengeyi sağlamak üzere harcama kaydırıcı politikalara başvurabilmektedir. Harcama kaydırıcı politikalar, toplam talebin yerli ve ithal mallar arasında kaydırılmasını sağlayan ithalat tarifeleri, ithalat kotaları, döviz kontrolleri, devalüasyon, revalüasyon, ithalat veya ihracat sübvansiyonları ya da vergileri şeklinde doğrudan dış açıklar üzerinde etkili olan politika araçlarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi, uluslararası ticaretin olmadığı, kendi kendine yeten bir ekonomiyi tanımlamaktadır?

Ölçek Ekonomileri

Tekelci

Otarşi

Monopol

Ulusal Ekonomi

Açıklama:

Otarşi: Uluslararası ticaretin olmadığı, kendi kendine yeten bir ekonomiyi tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Aşağıdakilerden hangisi, üretim hacminin genişlemesi nedeniyle ortalama üretim maliyetlerinin düşmesinden kaynaklanır?

Otarşi

Ölçek Ekonomileri

Uluslararası İktisat Politikası

Ulusal İktisat Politikası

Finansal İktisat Politikası

Açıklama:

Ölçek ekonomileri: Üretim hacminin genişlemesi nedeniyle ortalama üretim maliyetlerinin düşmesinden kaynaklanan ölçek ekonomileri, içsel ölçek ekonomileri ve dışsal ölçek ekonomileri olarak ikiye ayrılmaktadır. İçsel ölçek ekonomileri, firmanın kendisinden kaynaklanan maliyet tasarruflarıdır. Dışsal ölçek ekonomileri ise firmanın mensubu olduğu endüstriden kaynaklanan maliyet tasarruflarıdır. Endüstride üretim ölçeğinin artması firmalara maliyet tasarrufu sağlıyorsa, firmaların dışsal ölçek ekonomilerinden yararlandığı kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıdakilerden hangisi, bir ülkenin mal ihracatı ile ithalatı arasındaki farktır?

Otarşi

Monopol

Dış Ticaret Dengesi

Ölçek Ekonomisi

Uluslararası İktisat Politikası

Açıklama:

Dış ticaret dengesi: Ülkenin mal ihracatı ile ithalatı arasındaki farktır. Dış ticaret dengesi ödemeler dengesinin (bilançosunun) Cari İşlemler Hesabı içinde yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi, belirli bir tüketim sürecinde marjinal sosyal faydanın marjinal özel faydadan farklı olması durumudur?

Dışşallık

Marjinal Fayda

Optimum Tarife Oranı

Dış Ticaret Dengesi

Monopol

Açıklama:

Dışsallık, belirli bir üretim sürecinde marjinal sosyal maliyetin marjinal özel maliyetten; belirli bir tüketim sürecinde marjinal sosyal faydanın marjinal özel faydadan farklı olması durumudur. Dışsallıklar üretim sürecinde olduğu gibi tüketim sürecinde de ortaya çıkabilir. Üretimde dışsallık durumunda, ilave birim mal üretiminin topluma yüklediği maliyet (marjinal sosyal maliyet-MSC), ilave birim mal üretiminin üreticiye yüklediği maliyete (marjinal özel maliyet-MPC) eşit değildir. Aradaki fark, ilave birim mal üretiminin topluma yüklediği maliyet (marjinal dışsal maliyet-MEC) tir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi, üretim sürecinde sübvanse edilmiş olan mala, sübvansiyon değerinde ithalat tarifesi uygulamasıdır.

Dışsallık

Telafi Edici Vergi

Sübvansiyon

Damping

Develüasyon

Açıklama:

Telafi edici vergi: Üretim sürecinde sübvanse edilmiş olan mala, sübvansiyon değerinde ithalat tarifesi uygulamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi bir tarife dışı kısıtlama değildir?

İthalat kotaları

Ürün standartları

İhracat sübvansiyonları

Spesifik vergi

Yerli katkı zorunluluğu

Açıklama:

Tarife Dışı Kısıtlamalar
Günümüzde en çok uygulanan tarife dışı kısıtlamalar, ithalat kotaları, ihracat sübvansiyonları, gönüllü ihracat kısıtlamaları, kamu alımlarına ilişkin düzenlemeler, yerli katkı zorunluluğu, ürün standartları, anti-damping ve telafi edici vergi uygulamaları ile emek standartlarıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan biridir?

Üretici refahındaki artış

Hazineye gelir sağlanması

Ödemeler bilançosu açığının kapatılması

Dış ticaret dengesinin iyileşmesi

İleri teknoloji kullanımı

Açıklama:

Dinamik Kazançlarda Artış
Serbest dış ticaret politikası fayda-maliyet analizine dayanan ve statik kazanç olarak nitelendirilebilecek olan ekonomik etkinlik kazancının yanı sıra, uzun dönemde ortaya çıkabilen ve bu nedenle dinamik kazançlar olarak nitelendirilen başka kazançlar da yaratmaktadır. Ek kazanımlar olarak da adlandırılan dinamik kazançlar, fayda-maliyet analizinde yer almayan ve ölçülmesi zor kazançlardır. Ancak buna rağmen son yıllarda dinamik kazançların ekonomiye katkısının, ekonomik etkinlik kazanımından daha fazla olduğu görüşü genel kabul görmektedir.
Serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan biri, ölçek ekonomileridir. Korumacı dış ticaret politikasının benimsendiği bir ekonomide rekabet azalır ve firmaların elde ettiği kâr artar. Kâr artışı, koruma nedeniyle daralan iç piyasalarda üretim yapmayı cazip hâle getirir ve korunan endüstrilerde üretim yapan firma sayısını arttırır. Böylece firmaların daralan üretim hacimleri nedeniyle ölçek ekonomilerinden yararlanma olanakları ortadan kalkar. Diğer bir ifadeyle her bir firmanın üretim ölçeği etkinsiz olur.
Serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan bir diğeri, artan rekabettir. Serbest dış ticaret koşullarında üretim yapan üreticiler ve girişimciler, ithal mallarla rekabet edebilmek için yeni arayışlar içine girmektedir. Bu arayışlar ileri teknolojiyi ve yenilikleri beraberinde getirmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

I-Revalüasyon
II-Dolaylı Vergiler
III-İthalat tarifesi
IV-İthalat sübvansiyonları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri harcama kaydırıcı politika araçlarından birisidir?

I-II

II-III

II-IV

I-II-III

I-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen “Uluslararası İktisat Politikası-Genel İktisat Politikası İlişkisi” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Harcama kaydırıcı politikalar, toplam talebin yerli ve ithal mallar arasında kaydırılmasını sağlayan ithalat tarifeleri, ithalat kotaları, döviz kontrolleri, devalüasyon, revalüasyon, ithalat veya ihracat sübvansiyonları ya da vergileri şeklinde doğrudan dış açıklar üzerinde etkili olan politika araçlarıdır. Harcama kaydırıcı politikalar içinde yer alan ithalat tarifeleri, ithalat kotaları, ithalat veya ihracat sübvansiyonları veya vergileri uluslararası ticaret politikası araçlarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla ortaya çıkan bir ekonomik etkinsizliktir?

Tüketim sapma maliyeti

Üretim sapma maliyeti

İthalat maliyeti

İhracat maliyeti

Ölçek ekonomileri

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Serbest Dış Ticaret Politikası Tezleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ekonomik etkinsizlik iki nedenle ortaya çıkmaktadır. İlk neden, üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla ortaya çıkan üretim sapma maliyetidir. İkinci neden ise tüketicilerin ilgili malları dünya fiyatından daha yüksek iç fiyattan satın almak durumunda kalmalarından kaynaklanan tüketim sapma maliyetidir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi üretimde olumlu dışsallıkların varlığında piyasa başarısızlığını telafi etmek amacıyla uygulanabilecek korumacı dış ticaret politikası araçlarından birisidir?

İthalat tarifesi

İthalat kotası

İhracat sübvansiyonları

Damping

Devalüasyon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Piyasa Başarısızlıklarına Müdahale: Dışsallıklar" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Piyasa başarısızlıklarının temel nedenleri, dışsallıklar, kamu malları, eksik bilgi, aksak rekabet ve gelir dağılımında adaletsizliktir. Piyasa başarısızlıklarının telafisi için devlet (hükûmet) müdahalesine ihtiyaç duyulur. İthalat tarifesi uygulaması piyasa başarısızlığını telafi etmekte uygulanan korumacı dış ticaret politikası
araçlarından birisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Üretim sürecinde sübvanse edilmiş olan mala, sübvansiyon değerinde ithalat tarifesi uygulamalarından birisidir?

Damping

İthalat kotaları

Optimum tarife oranı

Telafi edici vergi

Devalüasyon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Dış Sübvansiyona Karşı Korunma" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İthal mal ülkesinde sübvansiyonla üretilmişse, bu mal ithal edildiğinde yerli üretim üzerinde haksız rekabet yaratmaktadır. Dolayısıyla malı ithal eden ülke, ilgili mala üzerindeki sübvansiyon değerinde bir ithalat tarifesi uygulamakta; uygulanan ithalat tarifesi, telafi edici vergi olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 55

I-Dış Ticaret Dengesinin İyileştirilmesi
II-Dinamik Kazançlarda Artış
III-Dampinge Karşı Korunma
IV-Dışsallıklar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri hükûmetleri korumacı dış ticaret politikası uygulamaya iten nedenlerden birisidir?

I-II

II-III

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Korumacı Dış Ticaret Politikası Tezleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Korumacı dış ticaret tezleri temel olarak, dış ticaret dengesinin ve dış ticaret hadlerinin iyileştirilmesi, piyasa başarısızlıklarına müdahale, işsizliğin azaltılması, korunan endüstride istihdamın arttırılması, hazineye gelir sağlanması, ulusal
güvenlik/savunma tezi, dampinge ve dış sübvansiyona karşı korunma, bebek endüstri tezi ve stratejik ticaret politikası tezleridir.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir zaman diliminde ithal edilebilecek mal miktarına uygulanan fiziki kısıtlamayı tanımlar?

İhracat sübvansiyonu

Dış kaynak kullanımı

İthalat kotası

İthalat tarifesi

Anti-Damping

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Tarife Dışı Kısıtlamalar" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İthalat kotası, belirli bir zaman diliminde ithal edilebilecek mal miktarına uygulanan fiziki kısıtlamadır. İthalat kotası, serbest ticaret koşullarında ithal edilebilecek mal miktarını kısıtlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 57

I-Ölçek ekonomileri
II- Rekabet artışı
III-Üretimde olumlu dışsallıklar
IV-Dış ticaret hadlerinin iyileştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan birisidir?

I-II

II-III

III-IV

I-II-III

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Dinamik Kazançlarda Artış" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan biri, ölçek
ekonomileridir. Serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan bir diğeri, artan rekabettir. Serbest dış ticaret koşullarında üretim yapan üreticiler ve girişimciler, ithal mallarla rekabet edebilmek için yeni arayışlar içine girmektedir. Bu arayışlar ileri teknolojiyi ve yenilikleri beraberinde getirmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdaki durumlardan hangisi üretimde olumlu dışsallık ortaya çıkmasına neden olur?

Marjinal sosyal maliyetin marjinal özel maliyetten büyük olması

Marjinal sosyal maliyetin marjinal özel maliyetten küçük olması

Marjinal sosyal maliyetin marjinal özel maliyete eşit olması

Marjinal hasılanın marjinal özel maliyete eşit olması

Marjinal hasılanın marjinal özel maliyetten küçük olması

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Piyasa Başarısızlıklarına Müdahale: Dışsallıklar" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dışsallık, belirli bir üretim sürecinde marjinal sosyal maliyetin marjinal özel
maliyetten; belirli bir tüketim sürecinde marjinal sosyal faydanın marjinal özel
faydadan farklı olması durumudur. Dışsallıklar üretim sürecinde olduğu gibi tüketim sürecinde de ortaya çıkabilir. Üretimde dışsallık durumunda, ilave birim
mal üretiminin topluma yüklediği maliyet (marjinal sosyal maliyet-MSC), ilave
birim mal üretiminin üreticiye yüklediği maliyete (marjinal özel maliyet-MPC)
eşit değildir. Aradaki fark, ilave birim mal üretiminin topluma yüklediği maliyet
(marjinal dışsal maliyet-MEC) tir. Üretimde olumlu dışsallık durumunda marjinal sosyal maliyetin (MSC) marjinal özel maliyetten (MPC) küçüktür.

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi firmanın ürettiği malı ihraç ettiği pazarda, iç pazarda sattığı fiyattan daha düşük fiyata satmasını tanımlar?

İthalat kotası

İhracat sübvansiyonu

Damping

Dış kaynak kullanımı (outsourcing)

Optimum tarife oranı

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Dampinge Karşı Korunma" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Damping, firmanın ürettiği malı ihraç ettiği pazarda, iç pazarda sattığı fiyattan daha düşük fiyata satmasıdır. Damping bir fiyat farklılaştırmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

I-Piyasa başarısızlıklarına müdahale
II-Dünya ticaret hacminin daraltılması
III-Dampinge karşı korunma
IV-Bebek endüstri tezi
Yukarıdakilerden hangisi ya da korumacı dış ticaret politikası tezlerinden birisidir?

I-II

II-III

II-IV

I-II-III

I-III-IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 61

Harcama kaydırıcı politikalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

faizler

döviz kontrolleri

devalüasyon

ithalat tarifeleri

ithalat veya ihracat sübvansiyonları

Açıklama:

ULUSLARARASI İKTİSAT POLİTİKASI - GENEL
İKTİSAT POLİTİKASI İLİŞKİSİ
Harcama kaydırıcı politikalar, toplam talebin yerli ve ithal mallar arasında kaydırılmasını sağlayan ithalat tarifeleri, ithalat kotaları, döviz kontrolleri, devalüasyon, revalüasyon, ithalat veya ihracat sübvansiyonları ya da vergileri
şeklinde doğrudan dış açıklar üzerinde etkili olan politika araçlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Serbest dış ticaret politikası tezleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Bebek Endüstri Tezi

Ölçek ekonomilerinden yararlanma olanakları

Piyasa başarısızlıklarının telafisi

Dış ticaret dengesinin iyileştirilmesi

Stratejik Ticaret Politikası

Açıklama:

ULUSLARARASI TİCARET POLİTİKASI TERCİHLERİ / Dinamik Kazançlarda Artış
Serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan biri, ölçek
ekonomileridir.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Serbest ticaret koşullarında X malının yurt içi üretiminde olumlu dışsallık mevcut iken, dışsallığın ortadan kaldırılması için aşağıdakilerden hangi dış ticaret politikası uygulanır?

İhracat sübvansiyonu

İthalat tarifesi uygulaması

Miktar kısıtlamalarının kaldırılması

Gümrük vergilerinde indirim

İthalatçıya teşvik

Açıklama:

Piyasa Başarısızlıklarına Müdahale: Dışsallıklar
Üretimde olumlu dışsallığın varlığı, X malının üretiminin arttırılması gereğine işaret etmektedir. X malının üretiminin arttırılması için ithalat tarifesine başvurulur.

Doğru Cevap: B

Soru 64

İthal mal fiyatının yerli mal fiyatından daha düşük olması rekabeti bozmakta ve yerli üreticiler için bir tehdit oluşturmaktadır. Bu durumda haksız rekabeti ortadan kaldırmak üzere uygulanan ithalat tarifesine ne ad verilir?

Anti-damping vergisi

Telafi edici vergi

Optimum tarife

Gönüllü ihracat kısıtlamaları (VERs)

Üretim maliyetinden sapma

Açıklama:

Dampinge Karşı Korunma
İthal mal fiyatının yerli mal fiyatından daha düşük olması nedeniyle rekabeti bozmakta ve yerli üreticiler için bir tehdit oluşturmaktadır. Bu durumda haksız rekabeti ortadan kaldırmak üzere ithalat tarifesi uygulamasına gidilmekte; uygulanan ithalat tarifesi ise anti-damping vergisi olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 65

18 yüzyılın sonlarına doğru A. Hamilton ve F. List tarafından geliştirilmiş olan "ithalata dayalı bir endüstrinin, uzun dönemde korumacı bir dış ticaret politikasıyla karşılaştırmalı üstünlük elde edeceği" varsayımına dayalı görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Stratejik Ticaret Politikası

Bebek Endüstri Tezi

Ulusal Savunma Tezi

Büyük Ülke Varsayımı

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teoremi

Açıklama:

Bebek Endüstri Tezi
18 yüzyılın sonlarına doğru A. Hamilton ve F. List tarafından geliştirilmiş, 20 yüzyılda özellikle Latin Amerika ülkeleri tarafından benimsenmiştir. Tez, mevcut durumda ithalata dayalı bir endüstrinin uzun dönemde karşılaştırmalı üstünlük elde edeceği varsayımına dayanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi Stratejik Ticaret Politikası'nın ortaya çıkmasında etkili olan nedenlerden biri değildir?

Gelişmekte olan ülkelerde artan dış açıklar

Gelişmiş ülkelerdeki sanayisizleşme

Gelişmiş ülkelerde hizmetler sektöründeki nispi büyüme

Gelişmiş ülkelerde imalat sanayindeki işgücü oranının düşmesi

Gelişmiş ülkelerin imalat sanayi ürünlerinin ihracatçısı konumundan ithalatçısı konumuna gelmeleri

Açıklama:

A şıkkı gelişmekte olan ülkeler içindir,oysa stratejik ticaret politikasının ise gelişmiş ülkeler için geçerlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Tarife dışı kısıtlamalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

gönüllü ihracat kısıtlamaları

anti-damping ve telafi edici vergi uygulamaları

ithal edilen mal üzerinden alınan vergiler

yerli katkı zorunluluğu

ürün ve emek standartları

Açıklama:

ULUSLARARASI TİCARET POLİTİKASI ARAÇLARI /Tarife Dışı Kısıtlamalar
İthalat tarifeleri, ithal edilen mallar üzerinden tahsil edilecek vergileri belirleyen
listelerdir. İthalat tarifeleri literatürde ithal edilen mal üzerinden alınan vergiler
olarak da tanımlanmaktadır.Kısaca tarife dışı değil bizzat tarifenin kendisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 68

1960’lardan itibaren başta ABD olmak üzere çoğu gelişmiş ülke, özellikle hangi endüstrilerine gönüllü ihracat kısıtlaması uygulamıştır?

Tekstil

Çelik ve Otomobil

Petrol ve Kimya

Tarım ürünleri

Elektrik ve Enerji

Açıklama:

Gönüllü İhracat Kısıtlamaları
Gönüllü ihracat kısıtlamaları, genellikle gelişmiş ülkelerin tercih ettiği bir tarife dışı kısıtlamadır. 1960’lardan itibaren başta ABD olmak üzere çoğu gelişmiş
ülke, özellikle çelik ve otomobil endüstrilerine gönüllü ihracat kısıtlaması uygulamıştır

Doğru Cevap: B

Soru 69

Fransa’nın 1970’lerde Concorde ve Airbus uçaklarının geliştirilmesi için verdiği destekler aşağıdaki hangi dış ticaret politikasına örnektir?

Bebek endüstri tezi

Stratejik dış ticaret politikası

Gönüllü ihracat kısıtlamaları

İthal ikamesine dayalı strateji

Üretimi paylaşma

Açıklama:

Stratejik ticaret politikası uygulamasına, Fransa’nın 1970’lerde Concorde ve Airbus uçaklarının geliştirilmesi için verdiği destekler de örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: B

Soru 70

Bir malı ithal eden ülke, ilgili mala üzerindeki sübvansiyon değerinde bir ithalat tarifesi uyguladığında, bu tarifeye ne ad verilir?

Anti-damping vergisi

Üretimin paylaşımı

Tüketim maliyetinden sapma

Telafi edici vergi

Gümrük vergisi

Açıklama:

Dış Sübvansiyona Karşı Korunma
Bir malı ithal eden ülke, ilgili mala üzerindeki sübvansiyon değerinde bir ithalat tarifesi uygulamakta; uygulanan ithalat tarifesi, telafi edici vergi olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 71

İthalat tarifesi veya benzeri bir korumacı dış ticaret politikası aracılığıyla dış ticaret haddinin iyileşmesi, büyük ülke varsayımı altında, aşağıdaki hangi koşula bağlıdır?

Px/Pm oranının artmasına

Px/Pm oranının azalmasına

Px/Pm oranının sabit kalmasına

Px/Pm= Pm/Px olmasına

Px/Pm< Pm/Px olmasına

Açıklama:

Dış Ticaret Hadlerinin İyileştirilmesi
Korumacı dış ticaret politikası olarak ithalat tarifesi kullanıldığını varsaydığımızda, ilgili tarife ithal malın ihraç malı cinsinden nispi fiyatını düşürerek Px/Pm oranının artmasına neden olacak ve ülkenin dış ticaret haddini iyileştirecektir. Ancak burada unutulmaması gereken bir nokta vardır: Bu analiz sadece büyük ülke varsayımı altında geçerlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla ortaya çıkan maliyet aşağıdakilerden hangisidir?

Tüketim sapma maliyeti

Üretim sapma maliyeti

Ticaret sapma maliyeti

Ticaret artırıcı maliyet

Uluslararası ticaret maliyeti

Açıklama:

Üretim sapma maliyeti: Üretim faktörlerinin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malların üretiminden karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malların üretimine aktarılmasıyla ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Hükûmetlerin uluslararası ticaretin hacmine, yönüne ve kapsamına yönelik müdahalelerini içeren politikalar aşağıdakilerden hangisidir?

uluslararası ticaret politikası

uluslararası iktisat politikası

uluslararası ekonomi politikası

uluslararası gümrük politikası

uluslararası ödemeler bilançosu politikası

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikası: Hükûmetlerin uluslararası ticaretin hacmine, yönüne ve kapsamına yönelik müdahalelerini içeren politikadır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Uluslararası ticaretin olmadığı, kendi kendine yeten bir ekonomiyi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle tanımlanmaktadır?

Dışsallık

Monarşi

Otarşi

İçsellik

Öz yeterlilik

Açıklama:

Otarşi: Uluslararası ticaretin olmadığı, kendi kendine yeten bir ekonomiyi tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Bir ülkenin mal ihracatı ile ithalatı arasındaki fark aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim sapma maliyeti

Tüketim sapma maliyeti

Denge sapma maliyeti

Dış ticaret dengesi

Dışsallık

Açıklama:

Dış ticaret dengesi: Ülkenin mal ihracatı ile ithalatı arasındaki farktır. Dış ticaret dengesi ödemeler dengesinin (bilançosunun) Cari İşlemler Hesabı içinde yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 76

Aşağıdaki uluslararası kuruluşlardan hangisi ödemeler bilançosu açığı sorunu ile karşı karşıya kalan bir ülkenin, geçici olarak dış ticaretini kısıtlamasına olanak tanımaktadır?

IMF

IBRD

DTÖ

ILO

Açıklama:

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), ödemeler bilançosu açığı sorunu ile karşı karşıya kalan bir ülkenin, geçici olarak dış ticaretini kısıtlamasına olanak tanımaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Uluslararası ticaretin serbestleşmesini amaçlayan ve bu amaç doğrultusunda düzenlemeler yapan uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir ?

IMF

IBRD

GATT

DTÖ

Açıklama:

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ): Uluslararası ticaretin serbestleşmesini amaçlayan ve bu amaç doğrultusunda düzenlemeler yapan uluslararası kuruluştur.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Dış ticaret haddi etkisinin ticaret hacmi etkisinden fazla gerçekleşmesini sağlayan ve böylece tarife uygulayan ülkenin refahını arttıran tarife oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Otonom tarife

Tek kolonlu tarife

Sözleşmeli tarife

Üç kolonlu tarife

Optimum tarife

Açıklama:

Optimum Tarife Oranı:
Dış ticaret haddi etkisinin ticaret hacmi etkisinden fazla gerçekleşmesini sağlayan ve böylece tarife uygulayan ülkenin refahını arttıran tarife oranıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Üretimde olumlu dışsallık durumunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmektedir?

MSC < MPC

MSC > MPC

MSC =MPC

MSC - MPC =0

MSC > 1

Açıklama:

Üretimde dışsallık durumunda, ilave birim mal üretiminin topluma yüklediği maliyet (marjinal sosyal maliyet-MSC), ilave birim mal üretiminin üreticiye yüklediği maliyete (marjinal özel maliyet-MPC) eşit değildir. Aradaki fark, ilave birim mal üretiminin topluma yüklediği maliyet (marjinal dışsal maliyet-MEC) tir. Üretimde olumlu dışsallık durumunda; MSC < MPC olur.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi korumacı dış ticaret politikası tezlerinden biri değildir?

Dış ticaret hadlerinin iyileştirilmesi

Piyasa başarısızlıklarına müdahale

Hazineye gelir sağlanması

Dampinglere karşı koruma

İthalat ve ihracatın kısıtlanması

Açıklama:

İthalat ve ihracatın kısıtlanması korumacı dış ticaret politikası tezlerinden bir değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 81

Malın ihraç fiyatı ile iç fiyatı arasındaki farka karşılık aşağıdakilerden hangisi olarak tanımlanır?

Fiyat farklılaşması vergisi

Anti-damping vergisi

Rekabet piyasası vergisi

Tüketim sapma maliyeti

Üretim sapma maliyeti

Açıklama:

Anti-damping vergisi:
Malın ihraç fiyatı ile iç fiyatı arasındaki farka karşılık gelmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

1995-2011 döneminde en çok telafi edici vergi uygulayan ülke aşağıdakilerden hangisidir?

Çin

Türkiye

Hindistan

Fransa

İtalya

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi serbest dış ticaret politikasının yarattığı dinamik kazançlardan biridir?

Ölçme kazançları

Bütçe dengesi

Kamu maliyesi

Ölçek ekonomileri

Dışsallıklar

Açıklama:

Serbest dış ticaret politikasını savunan tezleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi “dış ticaret dengesi” kavramını tanımlar?

Ülkenin toplam ihracat büyüklüğü

Ülkenin mal ihracatı ile ithalatı arasındaki fark

Ülkenin toplam ithalat büyüklüğü

Ülkenin Turizm gelirleri ve giderleri arasındaki fark

Hiçbiri

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,
Ülkenin mal ihracatı ile ithalatı arasındaki fark

Doğru Cevap: B

Soru 85

Tüketicilerin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malları dünya fiyatından daha yüksek iç fiyattan satın almak durumunda kalmalarından kaynaklanan maliyete ne denir?

Üretim sapma maliyeti

Tüketim sapma maliyeti

Faktör Maliyeti

Girdi Maliyeti

Çıktı Maliyeti

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikası araçlarını değerlendirebilecek ve ekonomik etkilerini analiz edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi bebek endüstri tezini geliştiren iktisatçılar arasında yer alır?

A. Smith

D. Ricardo

F. List

R. Barro

T. Sargent

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi piyasa başarısızlığının temel nedenleri arasında yer almaz?

Aksak Rekabet

Dışsallıklar

Kamu Malları

Eksik Bilgi

Yüksek ücret

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 88

Malın ihraç fiyatı ile iç fiyatı arasındaki farka karşılık gelen vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Anti-damping vergisi

Katma değer vergisi

Gelir vergisi

Kurumlar vergisi

Telafi edici vergi

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 89

Malı ithal eden ülke, ilgili mala üzerindeki sübvansiyon değerinde uygulanan ithalat tarifesi ne olarak adlandırılmaktadır?

Anti-damping vergisi

Katma değer vergisi

Gelir vergisi

Kurumlar vergisi

Telafi edici vergi

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 90

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesini amaçlayan ve bu amaç doğrultusunda düzenlemeler yapan uluslar arası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

DTÖ

IMF

IBRD

FAO

ILO

Açıklama:

Serbest dış ticaret politikasını savunan tezleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 91

Gönüllü ihracat kısıtlamaları genellikle hangi ülke gruplarının tercih ettiği bir tarife dışı kısıtlamadır?

En Az Gelir Düzeyine Sahip Ülkeler

Orta Gelir Düzeyine Sahip Ülkeler

Az Gelir Düzeyine Sahip Ülkeler

Gelişmiş Ülkeler

Gelişmekte Olan Ülkeler

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 92

İç ekonomik denge ve dış ekonomik dengeyi aynı anda sağlayarak genel ekonomik dengeyi sağlamayı amaçlayan bir hükümetin yerli üreticiyi korumak amacıyla uyguladığı ithalat tarifesi ile ilgili hangisi söylenebilir?

Malın yurt içi üretimini azaltır

İstihdamı azaltır

Tüketiciler malı yüksek fiyata satın alır

Tüketiciler malı düşük fiyata satın alır

Ödemeler bilançosu açığı artar

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticaret politikası araçları içinde yer almaz?

İthalat tarifeleri

İthalat kotaları

İthalat veya ihracat sübvansiyonları

İthalat veya ihracat vergileri

Döviz kontrollleri

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 94

Hükumetler belli nedenlerden ötürü serbest dış ticaret politikasını tercih etmektedir. Bundan yola çıkarak serbest dış ticaret politikası ile ilgili hangi sonuca varılamaz?

Rant arayışını artırır

Ülke refahını artırır

Dinamik kazançlar yaratır

Ekonomik etkinliği artırır

İşbölümü ve uzlaşmaya dayalıdır

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 95

Bir ülkede herhangi bir mala tarife uygulanmadığı varsayıldığında hangi sonuca ulaşılabilir?

Ülkede serbest dış ticaret politikası uygulanmamış olur.

Ülkede üretim sapma maliyeti oluşur

Ülkede tüketim sapma maliyeti oluşur

Ülkenin refahı artar

Tüketiciler daha az mal talep eder

Açıklama:

Serbest dış ticaret politikasını savunan tezleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 96

Ülkelerin korumacı dış ticaret politikası araçlarına başvurarak misilleme yapmasına hangisi sebep olur?

İthalatın artması

Ödemeler bilançosu sorunu

Ülkelerin refahının artması

Diğer ülkelerin ticaret hadlerinin düzelmesi

Diğer ülkelerin ticaret hadlerinin bozulması

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 97

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin bir malı üretmede monopolcü güce sahip olduğunu gösterir?

Bir malın tek üreticisi olması

Malın dünya fiyatının azalması

Malın ithalatının kısıtlanması

Malın dünya talebinin azalması

Ülkenin refahının artması

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikası araçlarını değerlendirebilecek ve ekonomik etkilerini analiz edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıda dinamik kazançlarla ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Ek kazanımlar olarak da adlandırılır

Fayda -maliyet analizine dayanırlar

Ölçek ekonomileri dinamik kazançlardan biridir

Artan rekabet dinamik kazançlardan diğeridir

Ölçülmesi zordur

Açıklama:

Serbest dış ticaret politikasını savunan tezleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 99

Piyasa başarısızlıklarının temel nedenleri arasında hangisi sayılamaz?

Dışsallıklar

Kamu malları

Eksik bilgi

Aksak rekabet

Anti damping

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 100

Korumacı dış ticaret politikası işsizliğin azaltılmasında ne şekilde rol oynayabilir?

Tüketicilerin ithal mallarını tercih etmeleriyle

Yerli mal talebinin azalmasıyla

Firmaların üretim hacimlerinin genişlemesiyle

Anti-damping vergisi uygulamasıyla

Telafi edici vergi uygulamasıyla

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 101

Uluslararası ticarette en sık görülen fiyat farklılaşmasına ne ad verilir?

Damping

Anti-damping

Aksak rekabet

Görünmez el mekanizması

Dış sübvansiyon

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikası araçlarını değerlendirebilecek ve ekonomik etkilerini analiz edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 102

Korumacı dış ticaret politikalarının uygulanması sonucunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

Faiz oranının yükselmesi

İthalatın artması

Dış Ticaret Açığının Artması

İthalatın azalması

Enflasyonun yükselmesi

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 103

Bir ülkede izlenen genel ekonomi politikası ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Genel ekonomi politikasının önceliği iç dengeyi sağlamaktır.

Genel ekonomi politikasının önceliği dış dengeyi sağlamaktır.

Genel ekonomi politikası dış ticaret dengesi ile ilgilenmez.

Genel ekonomi politikası iç dengeyi ve dış dengeyi aynı anda sağlamayı amaçlamaktadır.

Genel ekonomi politikası sermaye hareketleri ile ilgilenmez.

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 104

Belirli bir zaman diliminde ithal edilebilecek mal miktarına uygulanan fiziki kısıtlamaya ne ad verilir?

İhracat kotası

İthalat kotası

İthalat tarifesi

İthalat vergisi

İthalat sübvansiyonu

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 105

İhracat yapan firmaya hükûmet tarafından yapılan doğrudan ödemelere veya verilen desteklere ne ad verilir?

İhracat kotası

İthalat kotası

İhracat sübvansiyonu

İthalat vergisi

İthalat sübvansiyonu

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 106

Aşağıdakilerden hangisi korumacı dış ticaret politikasının sonuçları arasında yer almaz?

İşsizliğin azaltılması

İstihdamın artırılması

Hazineye gelir sağlaması

Dış sübvansiyona karşı koruma

Ölçek ekonomilerini etkinleştirmesi

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticaret politikasının araçları arasında yer almaz?

İthalat Kotaları

Borçlanma

İhracat Sübvansiyonları

Anti-Damping

Telafi Edici Vergi Uygulamaları

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi “harcama kaydırıcı politikalar” içinde uluslararası ticaret politikası araçlarından biri değildir?

İthalat tarifeleri

İthalat kotalar

İthalat sübvansiyonları

İthalat vergileri

Döviz kurları

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 109

Korumacı dış ticaret politikası araçlarından ithalat tarifesi uygulamasının amacı aşağıdakilerden hangisidir?

İthalatçıyı korumak

İhracatçıyı korumak

Yerli üreticileri korumak

Rekabeti canlandırmak

Yabancı üreticiyi korumak

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 110

Bebek endüstri tezi 20. yüzyılda aşağıdaki ülke gruplarından hangisi tarafından benimsenmiştir?

Kuzey Afrika

Doğu Asya

Latin Amerika

Güney Amerika

Güney Asya

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 111

Uluslararası ticaretin olmadığı, kendi kendine yeten bir ekonomiye ne ad verilir?

Monopol

Otarşi

Oligarşi

Oligopol

Düopol

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 112

Korumacı dış ticaret politikası araçlarından hiçbirinin kullanılmadığı, serbest dış ticaret politikasının tam anlamıyla benimsendiği yer aşağıdakilerden hangisidir?

Rusya

New York

Macau

Hong Kong

Kore

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 113

Uluslararası ticaretin serbestleşmesini amaçlayan ve bu amaç doğrultusunda düzenlemeler yapan uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası Ödemeler Bankası

Bölgesel Kalkınma Bankaları

Dünya Bankası Grubu

Uluslararası Para Fonu

Dünya Ticaret Örgütü

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 114

Aşağıdaki koşullardan hangisinin var olması durumunda ithalat tarifesi uygulaması piyasa başarısızlığını telafi edebilir?

Yurtiçi üretimde olumlu dışsallığın

Yurtiçi üretimde olumsuz dışsallığın

İthal malın üretiminde olumlu dışsallığın

İthal malın üretiminde olumsuz dışsallığın

Yurtiçi üretimde olumlu kapasitenin

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 115

Dış ticaret yapan ülkeler ne zaman misillemeye başvururlar?

Dış ticaret hadleri bozulduğunda

Dış ticaret hadleri iyileştiğinde

Dış ticaret hacimleri daraldığında

Kamu harcamaları arttığında

Yabancı sermaye girişi azaldığında

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 116

Hükümetler dış ekonomik dengeyi sağlamak üzere aşağıdaki politikalardan hangisine başvurabilir?

Harcama değiştirici politikalara

Harcama kaydırıcı politikalara

Tasarruf politikalarına

Harcama politikalarına

Yatırımları teşvik politikalarına

Açıklama:

Uluslararası iktisat politikası ile genel iktisat politikası arasındaki ilişkiyi ortaya koyabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 117

Aşağıdaki uluslararası ticaret politikası araçlarından hangisi ihracatçılara monopol gücü sunar?

Gönüllü ihracat kısıtlaması anlaşması

İhracat sübvansiyonu

İhracat tarifesi

İhracatta vergi iadesi

İthalat kotası

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 118

Uluslararası ticaret teorisine göre ülke refahının artışı için en iyi politika aşağıdakilerden hangisidir?

İthalat tarifeleri aracılığıyla korumacılık politikası

İthalat kotaları aracılığıyla korumacılık politikası

Serbest dış ticaret politikası

İhracatı teşvik politikası

İthalatı teşvik politikası

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 119

Aşağıdaki dış ticaret politikası araçlarından hangisi ithalat lisansı ile birlikte uygulanır?

İthalat tarifesi

İthalat sübvansiyonu

İthalat gümrüğü

İthalat kotası

İthalat teşviki

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 120

Bir ülkede refah artışı sağlayan tarife oranına ne ad verilir?

Refah tarifesi

İthalat tarifesi

Optimum tarife

Maksimum tarife

Etkin tarife

Açıklama:

Ülkelerin farklı uluslararası ticaret politikası tercihlerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 121

Serbest dış ticaret koşullarının geçerli olduğu bir ekonomide, ekonomik etkinlik artışı nasıl sağlanır?

Karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunan malın üretiminde uzmanlaşılarak

Karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malın üretimini artırarak

Karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malın üretiminde uzmanlaşılarak

Mutlak üstünlüğe sahip olunan malın üretiminde uzmanlaşılarak

Kaynakları karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olunmayan malın üretimine aktararak

Açıklama:

Serbest dış ticaret politikasını savunan tezleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 122

Korumacı dış ticaret politikasının benimsendiği bir ekonomi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Rekabet azalır.

Koruma nedeniyle iç piyasalar daralır.

Firmaların elde ettiği kâr artar.

Korunan endüstride üretim yapmak cazip hale gelir.

Korunan endüstride üretim yapan firma sayısı azalır.

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi üretimde olumlu dışsallığın varlığına işaret eder?

Marjinal sosyal maliyetin marjinal özel maliyete eşit olması

Marjinal sosyal maliyetin marjinal özel maliyetten küçük olması

Marjinal sosyal maliyetin marjinal özel maliyetten büyük olması

Marjinal özel maliyetin marjinal verimliliğe eşit olması

Marjinal özel faydanın marjinal verimlilikten büyük olması

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 124

Dünya Ticaret Örgütü aşağıdaki durumlardan hangisinde ülkelerin dış ticaretlerini geçici olarak kısıtlamalarına olanak tanımaktadır?

Dış ticaret fazlası durumunda

Ödemeler bilançosu açığı durumunda

Ödemeler bilançosu fazlası durumunda

Bütçe açığı durumunda

Yabancı sermaye çıkışı durumunda

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikası araçlarını değerlendirebilecek ve ekonomik etkilerini analiz edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi ihracat sübvansiyonunun sonuçlarındandır?

İthalat tarifesinde spesifik (birim başına belirli bir tutar) veya advalorem (ihraç tutarının belirli bir oranı) sübvansiyona neden olabilir.

İhracat sübvansiyonu sübvansiyon verilen ülkede yaşayanlara ek vergi yükü getirir

Belirli bir zaman diliminde ithal edilebilecek mal miktarına uygulanan fiziki kısıtlamalara neden olabilir.

İhracat sübvansiyonu, anti-dampingin ortaya çıkmasına neden olabilir.

İhracat yapan firmalara hükümet tarafından doğrudan ödeme veya destek verilmesine neden olabilir.

Açıklama:

Korumacı dış ticaret politikası tezlerini tartışabileceksiniz,
• İhracat sübvansiyonunun sübvansiyon verilen ülkede yaşayanlara ek vergi yükü getirir • İhracat sübvansiyonu, dampingin ortaya çıkmasına neden olabilir. İhracat sübvansiyonu yurt içi fiyatı yükseltirken, arz artışı nispi dünya fiyatlarını düşürür. Ortaya çıkan fiyat farklılaşması nedeniyle ihraç piyasasında damping oluşabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Dış ticaret analizlerinde kullanılan "büyük ülke" kavramı ne anlama gelir?

Yüzölçümü büyük olan ülkedir.

Diğer ekonomilerle ticari etkileşimi en az olan ülkedir.

Dünya ticaret hacminde büyük paya sahip olan ülkedir.

En az Petrol ithal eden ülkedir.

En az Altın ithal eden ülkedir.

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikası araçlarını değerlendirebilecek ve ekonomik etkilerini analiz edebileceksiniz.
Büyük ülke pekçok ürünün toplamında en çok paya sahip bir ekonomi için geçerli olabildiği gibi tek bir üründe yüksek paya sahip ülke için de geçerlidir. Örnek: Bor madeni üretiminde büyük ülke Türkiye. Cevap C şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Ünite 2

Soru 1

Gümrük tarifeleri dar anlamda hangi politikanın en çok kullanılan araçlarından birisidir?

Dış ticaret politikası

Dış ekonomi politikası

Para politikası

Maliye politikası

Döviz kuru politikası

Açıklama:

Gümrük tarifeleri, geniş anlamda dış ekonomi politikasının, dar anlamda ise dış ticaret politikasının en çok kullanılan araçlarındandır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Bir ülke gümrük vergilerini yasa ile koyuyorsa hangi tür tarife sistemini kullanıyordur?

Sözleşmeli tarifeTe

Otonom tarife

Tek kolonlu tarife

Çift kolonlu tarife

Üç kolonlu tarife

Açıklama:

Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır. Uygulamada
başlıca üç tür tarife sistemi vardır. Bunlar, tek kolonlu (single-column) çift kolonlu (double-column) ve üç kolonlu (triple-column) tarife sistemleridir. Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa böyle tarifelere otonom tarife denir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Tek kolonlu tarife sistemleriyle ilgili olarak verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.Otonom nitelik taşır ve ayırımcı (discriminatory) özelliği yoktur.
II.WTO üyesi devletlerin tarife cetvelleri tek kolonludur.
III.Bu tip tarife sistemleri, sadece gelir veya koruma amacı güden ülkeler için yararlıdır.

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I,II ve III

Açıklama:

Tek kolonlu tarife sistemleri otonom nitelik taşır ve ayırımcı (discriminatory) özelliği yoktur. Bu sistemde, her mala ülke orijinine bakılmaksızın bir tek vergi uygulanır ve yasal düzenleme yapılmadan karşılıklı görüşmelerle değiştirilemez. Bu tip tarife sistemleri, sadece gelir veya koruma amacı güden ülkeler için yararlıdır. WTO üyesi devletlerin tarife cetvelleri iki kolonludur ve genel ve sözleşmeli form şeklindedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Gümrük vergileriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Gümrük vergilerinin birincil amacı devlet hazinesine gelir sağlamaktır.

Gümrük vergilerinin bir diğer amacı yerli sanayi dış rekabete karşı korumaktır

Gümrük vergileri yalnızca ithalattan alınır.

Gümrük vergilerinden etkili gelir sağlayabilmek için bu vergilerin geniş tüketim alanı olan mallara uygulanmalıdır.

Gümrük vergileri advalorem ve spesifik olmak üzere ikiye ayrılır.

Açıklama:

Günümüzde gümrük vergileri ithalattan alınır. Bununla beraber belli bir malın ihracını kısıtlamak ve gelir sağlamak amacıyla ihracattan da gümrük vergisi alma yoluna gidilmektedir. Dış ticarete konulan gümrük vergilerinin başlıca iki amacı vardır. Bunlar, devlet hazinesine gelir sağlamak ve yerli sanayi dış rekabete karşı korumaktır. Gümrük vergileri, devletin kolay gelir sağlama yollarından biri olduğu için dış ticaret politikasının en eski aracıdır. Kolay tahsil edilir, kısa sürede istenilen gelir elde edilir. Özellikle gelişme yolunda olan ülkelerde devlet hazinesinin önemli gelir kaynağını oluşturur. Gümrük vergilerinden etkili gelir sağlayabilmek için bu vergilerin geniş tüketim alanı olan mallara uygulanması ve ticareti kısmayacak şekilde gümrük gelirlerini
maksimize eden seviyede olması gerekir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

İthal edilen bir ürünün değeri üzerinden yüzde olarak alınan vergilere ne ad verilmektedir?

Dolaylı vergi

Özel tüketim vergisi

Karma vergi

Spesifik vergi

Advalorem vergi

Açıklama:

Advalorem vergiler ithal edilen malın değeri üzerinden yüzde olarak alınır. Spesifik vergiler ise ithâl edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Spesifik vergilerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Spesifik vergiler ithâl edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilir

Fiyatların hızla yükseldiği bir ortamda spesifik vergi tarifesi yürürlükte ise devletin vergi gelirinde artış olmaz.

Spesifik vergiler, bir malın düşük kalitelerini yüksek kalitelilerine oranla daha fazla vergilendirdiği için sakıncalıdır

Uluslararası müzakerelerde tarife oranlarının karşılaştırılması, gümrüklerin spesifik olarak uygulamaları hâlinde daha kolay olabilmektedir

Advalorem vergiler, yüksek fiyatlı imalat sanayi ürünlerine, spesifik vergilere oranla daha etkili uygulanabilir

Açıklama:

Spesifik vergiler ise ithâl edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilir. Advalorem vergiler, yüksek fiyatlı imalat sanayi ürünlerine, spesifik vergilere oranla daha etkili uygulanabilir. Fiyatların hızla yükseldiği bir ortamda spesifik vergi tarifesi yürürlükte ise devletin vergi gelirinde artış olmaz. Spesifik vergiler, bir malın düşük kalitelerini yüksek kalitelilerine oranla daha fazla vergilendirdiği için sakıncalıdır. uluslararası müzakerelerde tarife oranlarının karşılaştırılması, gümrüklerin advalorem olarak uygulamaları hâlinde daha kolay olabilmektedir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Bir ülke ithal ettiği ürüne yönelik gümrük vergisini % 25 arttırdığında bireylerin tüketiminin azaldığı gözlenmiştir. Bu etkiye ne ad verilmektedir?

Tüketim etkisi

Üretim etkisi

Gelir etkisi

Yeniden dağıtım etkisi

İkame etkisi

Açıklama:

Gümrük vergileri fiyatları yükselterek tüketimin kısılmasına yol açar. Tüketimde meydana gelen azalma, ithal malının talep esnekliğinin büyüklüğüne bağlıdır. Esneklik birden büyük ise vergi sebebiyle artan fiyatlar tüketimi daha fazla kısar;
tüketici eskisine oranla daha az mal tüketeceği için refahında bir azalma meydana gelir. Buna tüketim etkisi (consumption effect) denir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Ticaret hacmindeki daralmanın olumsuz etkilerine karşılık, ticaret hadlerindeki iyileşmeden doğan net refah artışlarını maksimum
yapan gümrük tarifesine ne ad verilmektedir?

Çift kolonlu tarife

Optimum tarife

Otonom tarife

Üç kolonlu tarife

Sözleşmeli tarife

Açıklama:

Optimum (en uygun) tarife, ticaret hacmindeki daralmanın olumsuz etkilerine karşılık, ticaret hadlerindeki iyileşmeden doğan net refah artışlarını maksimum yapan gümrük tarifesidir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

İthalatçının ithal edeceği mal bedelinin belli oranını yetkili bankalara yatırması şeklinde olan diğer tarife dışı kısıtlamalar kapsamında olan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu Alımları

Yerli Parça Kullanım Zorunluluğu

İthalat Vergileri ve Fonlar

Sübvansiyonlar

İthal Teminatları

Açıklama:

İthal Teminatları: İthal teminatı, ithalatçının ithal edeceği mal bedelinin belli oranını yetkili bankalara yatırmasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 10

Tarife dışı kısıtlamalar içinde en önemli olanı aşağıdakilerden hangisidir?

Gümrük tarifesi

Dolaylı vergiler

Kotalar

Fiyat denetimleri

Emek standartları

Açıklama:

Miktar kısıtlamaları diğer bir deyişle kotalar, tarife dışı kısıtlamalar içinde en önemli olanıdır. Kota, gümrük tarifesinden farklı olarak, ithalat miktar veya değeri üzerinde mutlak bir sınırlama getirir. Kota bir çeşit tarifedir. Aralarındaki tek fark, kotanın maliyetleri dikkate almaksızın otomatik bir koruma sağlamasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıda verilenlerden hangisi serbest dış ticaretin faydaları arasında yer alır?

Serbest dış ticaret, ülke ekonomisinde yeni kurulan ve gelişen sanayilerin korumasız bırakılmasına yol açabilir.

Serbest dış ticaret, ulusal sanayinin gelişememesine yol açabilir

Serbest dış ticaret ile geniş pazar imkânlarından yararlanmak mümkün olur.

Serbest dış ticaret, dış ticaretin açık vermesine sebep olabilir.

Serbest dış ticaret, bağımlılığı arttırabilir.

Açıklama:

Küresel dünya ekonomisinde serbest dış ticaret ilgili tüm taraflara kazanç sağlar. Ülkeler arasında serbest dış ticaret söz konusu ise uluslararası uzmanlaşmanın tüm avantajlarından yararlanmak mümkündür. İş bölümü sonucunda ekonomik kaynaklar daha verimli ve etkin bir şekilde kullanılır, geniş pazar imkânlarından yararlanmak mümkün olur. Büyük ölçekte üretim yapmanın sonucunda birim başına üretim maliyetleri azalır. Buna karşılık serbest ticaretin ülke ekonomileri üzerinde olumsuz etkileri olacağını savunanlar da vardır. Onlara göre serbest dış ticaret ülke ekonomisinde yeni kurulan ve gelişen sanayilerin korumasız bırakılmasına ve bunun sonucunda ulusal sanayinin gelişememesine yol açabilir, dış ticaretin açık vermesine sebep olur ve dışa bağımlılığı arttırabilir. Cevabımız C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Tek kolonlu tarife ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Tek kolonlu tarife sistemleri otonom nitelik taşır.

Tek kolonlu tarife sistemlerinin ayırımcı özelliği yoktur.

Bu sistemde, her mala ülke orijinine bakılmaksızın bir tek vergi uygulanır.

Bu sistemde, uygulanan vergi yasal düzenleme yapılmadan karşılıklı görüşmelerle değiştirilebilir.

Bu tip tarife sistemleri, sadece gelir veya koruma amacı güden ülkeler için yararlıdır.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 13

Üç kolonlu tarife sistemleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?

Sistem çift kolonlu tarife sistemine daha yüksek oranlı bir verginin eklenmesiyle oluşur.

Üç kolonlu tarife sistemi, tercihli sistem olarak da anılır

Üç kolonlu tarife sistemleri, sistemin üyeleri arasında ticaretin engellenebilmesi için oluşturulmuştur.

Üç kolonlu tarife sistemlerinde iki farklı vergi oranı vardır.

Üç kolonlu tarife sistemlerinde tek ve otonom bir oran vardır.

Açıklama:

Üç kolonlu tarife sistemlerinde üç ayrı vergi oranı vardır. Sistem çift kolonlu tarife sistemine daha düşük oranlı bir verginin eklenmesiyle oluşur. Bu, tercihli sistem (preferential system) olarak da anılır ve sistemin birçok üyesi arasındaki ticareti teşvik etmek için düzenlenir. Cevabımız B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Malın alıcı ülkenin limanına ulaştığı andaki fiyatı, aşağıda verilenlerden hangisi ile isimlendirilir?

Advalorem fiyat

Spesifik fiyat

Denge fiyat

FOB fiyat

CIF fiyatı

Açıklama:

CIF (Cost, Insurance, Freight) fiyat, malın alıcı ülkenin limanına ulaştığı andaki fiyatıdır. Mal bedeli, sigorta ve navlunu kapsar. CIF fiyat uygulamasında malın taşıma ve sigorta giderlerini satıcı (ihracatçı) ülke üstlenmektedir. Bu fiyatta, taşıma sırasında malların kayıp ve hasar riskine karşı deniz sigortası sağlama yükümlülüğü de vardır. CIF terimi, malların ihraç işlemlerinin satıcı tarafından yapılmasını öngörür.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Malın, satıcının limanında gemiye yüklendiği andaki fiyatı aşağıdakilerden hangisidir?

FOB fiyat

CIF fiyat

İhracat fiyatı

Denge fiyat

Advalorem fiyat

Açıklama:

FOB (Free on board) fiyat, malın satıcının limanında gemiye yüklendiği andaki fiyattır. FOB fiyat uygulamasında malın taşıma ve sigorta giderlerini alıcı (ithalatçı) ülke üstlenmektedir. Cevabımız A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 16

Aşağıda verilenlerden hangisi, gümrük tarifelerinin kısmi denge analizindeki ekonomik etkileri arasında yer almaz?

Geri bildirim etkisi

Üretim etkisi

Tüketim etkisi

Gelir etkisi

Yeniden dağıtım etkisi

Açıklama:

Bir ülkede tarifenin yaratmış olduğu ekonomik etkiler, bir bütün olarak ekonominin tümü için incelenebileceği gibi sadece bir tek mal veya belli bir piyasa için de analiz edilebilir. Gümrük tarifelerinin kısmi denge analizindeki ekonomik etkileri; üretim etkisi, tüketim etkisi, gelir etkisi ve yeniden dağıtım etkisidir. Cevabımız A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 17

Gümrük vergilerinin, esnekliği birden büyük bir ithal malın fiyatını yükselterek tüketici refahında meydana getirmiş olduğu azalma, aşağıda verilmiş olan gümrük tarifelerinin hangi etkisi ile ifade edilebilir?

Üretim etkisi

Gelir etkisi

Yeniden dağıtım etkisi

Koruma etkisi

Tüketim etkisi

Açıklama:

Gümrük vergileri fiyatları yükselterek tüketimin kısılmasına yol açar. Tüketimde meydana gelen azalma, ithal malının talep esnekliğinin büyüklüğüne bağlıdır. Esneklik birden büyük ise vergi sebebiyle artan fiyatlar tüketimi daha fazla kısar; tüketici eskisine oranla daha az mal tüketeceği için refahında bir azalma meydana gelir. Buna tüketim etkisi denir. Cevabımız E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Gümrük vergilerinin, devlete sağladığı gelir, aşağıda verilmiş olan gümrük tarifelerinin hangi etkisi ile ifade edilebilir?

Üretim etkisi

Gelir etkisi

Koruma etkisi

Tüketim etkisi

Yeniden dağıtım etkisi

Açıklama:

Gümrük tarifeleri devlete önemli gelir sağlar. Gelir, gümrük tarifesi ile ithal edilen ürün miktarının çarpımıyla bulunur ve buna gümrük tarifesinin gelir etkisini denir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Optimum tarifenin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Ticaret hadlerinde meydana gelen olumsuz etkilere karşılık, ticaret hacmindeki artışı maksimum yapan gümrük tarifesidir.

Dış ticaret hacminde meydana gelen daralmaya kıyasla devlet gelirlerini en çok arttıran gümrük tarifesidir.

Milli sektörleri koruyabilen gümrük tarifesidir.

Ticaret hacmindeki daralmanın olumsuz etkilerine karşılık, ticaret hadlerindeki iyileşmeden doğan net refah artışlarını maksimum yapan gümrük tarifesidir.

İthalatı ve ihracatı aynı anda arttırabilen gümrük tarifesidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 20

Aşağıda verilenlerden hangisi, dış ticarette tarife dışı kısıtlamalar arasında yer almaz?

Miktar kısıtlamaları

Dolaylı vergiler

Gümrük vergileri

İthal teminatları

Tarife kotaları

Açıklama:

Tarife dışı kısıtlamalar, gümrük tarifelerinden ayrı olarak dış ticarete müdahale için kullanılan araçların tümünü kapsar. Büyük çoğunluğu ithalat kısıtlamalarına yönelik olmakla beraber, ihracatın ve diğer döviz kazandırıcı işlemlerin teşvik edilmesi amacıyla da kullanılmaktadır. Sorumuz şıklarında yer alan; miktar kısıtlamaları, dolaylı vergiler, ithal teminatları ve tarife kotaları, tarife dışı kısıtlamalar arasında yer almaktadır. Cevabımız C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 21

Gümrük vergilerinin yasa ile konulduğu tarifelere ne ad verilmektedir?

Otonom tarife

Sözleşmeli tarife

Optimum tarife

Spefisik tarife

Karma tarife

Açıklama:

Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa böyle tarifelere otonom tarife denir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 22

İthal teminatları
Görünmeyen engeller
Kamu alımları

Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri dış ticarete uygulanan tarife dışı kısıtlamalardandır?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dış ticarete uygulanan tarife dışı kısıtlamalar:

Dolaylı vergiler
İthal teminatları
Tarife kotaları ve mevsimlik gümrük vergileri
İthalat vergileri ve fonlar
Görünmeyen engeller
Sübvansiyonlar
Emek standartları
Teknik engeller ve ürün standartları
Yerli parça kullanım zorunluluğu
Kamu alımları
Fiyat denetimleri
Gözetleme ve izleme önlemleri

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Tarife dışı kısıtlamalardan en önemlisi aşağıdakilerden hangisidir?

Dolaylı vergiler

Miktar kısıtlamaları

Fiyat denetimleri

Sübvansiyonlar

Tarife kotaları

Açıklama:

Miktar kısıtlamaları diğer bir deyişle kotalar, tarife dışı kısıtlamalar içinde en
önemli olanıdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa böyle tarifelere ne denir?

üç kolonlu

çift kolonlu

tek kolonlu

sözleşmeli

otonom

Açıklama:

Uygulamada başlıca üç tür tarife sistemi vardır. Bunlar, tek kolonlu (single-column) çift kolonlu (double-column) ve üç kolonlu (triple-column) tarife sistemleridir. Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa böyle tarifelere otonom tarife denir. Eğer vergiler uluslararası anlaşmalar ve karşılıklı görüşmeler sonucunda belirleniyorsa bu tip tariflere sözleşmeli tarife (conventional tariff) adı verilir. Gümrük vergileri uluslararası anlaşmalarla belirlenince, bunların artık tek taraflı kararlarla değiştirilmesi mümkün değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 25

Hang tip vergiler ithal edilen malın değeri üzerinden yüzde olarak alınır?

advalorem

spesifik

otonom

sabit

karma

Açıklama:

Gümrük vergileri advalorem ve spesifik olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrıca bunla- rın birleşiminden oluşan karma (compound) vergiler de vardır. Advalorem ver- giler ithal edilen malın değeri üzerinden yüzde olarak alınır. Spesifik vergiler ise ithâl edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilir. İthal bir otomobilin CIF (Cost, Insurance, Freight) fiyatı üzerinden %50 oranında vergi alınırsa bu advalorem, vergi ithal edilen her bir otomobil başına 5 bin TL olarak tahsil edilirse, bu spesifik gümrük vergisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Hangi vergiler bir malın düşük kalitelerini yüksek kalitelilerine oranla daha fazla vergilendirdiği için sakıncalıdır?

telafi edici

spesifik

karma

advalorem

sözleşmeli

Açıklama:

Spesifik vergiler, bir malın düşük kalitelerini yüksek kalitelilerine oranla daha fazla vergilendirdiği için sakıncalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Eğer ekonomide atıl kaynak yoksa ithal ikamesini gerçekleştirmek için gerekli olan kaynaklar, marjinal verimi daha yüksek olan diğer sektörlerden çekilir. Bunun sonucunda verimi daha düşük olan sektörde üretim yapılır ve ekonomide reel bir kayıp söz konusu olur. Buna ne denir?

tam çalışma varsayımı

tüketici artığı

üretici artığı

koruma etkisi

tüketim etkisi

Açıklama:

Eğer ekonomide atıl kaynak yoksa (tam çalışma varsayımı) ithal ikamesini gerçekleştirmek için gerekli olan kaynaklar, marjinal verimi daha yüksek olan diğer sektörlerden (ihracat sektörü) çekilir. Bunun sonucunda verimi daha düşük olan sektörde üretim yapılır ve ekonomide reel bir kayıp söz konusu olur. Buna gümrük tarifelerinin koruma etkisi (protection effect) ya da üretim etkisi denir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Vergi sebebiyle artan fiyatlar tüketimi daha fazla kısar; tüketici eskisine oranla daha az mal tüketeceği için refahında bir azalma meydana gelir. Buna ne denir?

üretici artığı

yeniden dağıtım etkisi

tüketim etkisi

gelir etkisi

üretim etkisi

Açıklama:

Gümrük vergileri fiyatları yükselterek tüketimin kısılmasına yol açar. Tüketim- de meydana gelen azalma, ithal malının talep esnekliğinin büyüklüğüne bağlıdır. Esneklik birden büyük ise vergi sebebiyle artan fiyatlar tüketimi daha fazla kısar; tüketici eskisine oranla daha az mal tüketeceği için refahında bir azalma meydana gelir. Buna tüketim etkisi (consumption effect) denir

Doğru Cevap: C

Soru 29

Ticaret hacmindeki daralmanın olumsuz etkilerine karşılık, ticaret hadlerindeki iyileşmeden doğan net refah artışlarını maksimum yapan gümrük tarifesi aşağıdakilerden hangisidir?

sözleşmeli tarife

en uygun tarife

otonom tarife

karma tarife

yasaklayıcı tarife

Açıklama:

Optimum (en uygun) tarife, ticaret hacmindeki daralmanın olumsuz etkilerine karşılık, ticaret hadlerindeki iyileşmeden doğan net refah artışlarını maksimum yapan gümrük tarifesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Dünya fiyatlarının üstünde üretim yapan yerli üreticileri ithal mallarının rekabetinden sakınmak için ithal mallarının iç fiyatlarını bir tarife ile yükseltmeye ne ad verilir ?

koruma

teşvik

yeniden dağıtım

tüketim etkisi

ikinci en iyi politika

Açıklama:

Koruma: Dünya fiyatlarının üstünde üretim yapan yerli üreticileri ithal mallarının rekabetinden sakınmak için ithal mallarının iç fiyatlarını bir tarife ile yükseltmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi Bastable ile ilgili olarak yanlıştır?

Gümrük korunmasından yararlanan sanayi dalının kısa sürede üretim maliyetlerinde önemli tasarruflar sağlaması gerekmektedir.

Korumacılık sanayi dalının bir süre sonra avantajlı duruma geleceğini savunmuştur.

Genç sanayiler argümanını serbest dış ticaretin bir istisnası olarak görmüştür.

Gelişme yolunda olan ülkelerde, gümrük tarifelerinin koruyuculuğunda kurulan bir sanayi dalının Mill-Bastable Testi’den başarı ile geçmesi zorunludur.

Mill Testi’ne göre bu ülkelerde gümrük tarifesinin korunmasında kurulan sanayi dalı, teknik bilgi ve deneyim bakımından hızlı bir gelişim içinde bulunmalıdır.

Açıklama:

Gelişme yolunda olan ülkelerde, gümrük tarifelerinin koruyuculuğunda kurulan bir sanayi dalının Mill-Bastable Testi’den başarı ile geçmesi zorunludur.Mill Testi’ne göre bu ülkelerde gümrük tarifesinin korunmasında kurulan sanayi dalı, teknik bilgi ve deneyim bakımından hızlı bir gelişim içinde bulunmalı ve gelişmiş ülkeler ile aralarında bulunan tarihsel engeli en kısa sürede kapatmalıdır. J. S. Mill koruyucu gümrükleri, serbest dış ticaretin bir istisnası olarak görmüştür. Mill’e göre koruma, gümrük tarifeleri ile teşvik edilen sanayinin bir süre sonra onsuz yapabileceğine dair haklı bir sebebin bulunduğunun varsayılabileceği; diğer bir deyişle bu sanayinin gelecekte koruma olmadan kârlı olacağının beklenebildiği durumlarla sınırlı olmalıdır.
Bastable Testi’nde, gümrük korunmasından yararlanan sanayi dalının kısa sürede üretim maliyetlerinde önemli tasarruflar sağlaması ve öğrenme süresinin yüksek maliyetini azaltması gerekmektedir. Bastable, korumacılık sanayi dalının bir süre sonra avantajlı duruma geleceğini ve sağlanan avantaj ile daha sonra uğranılan kayıpların karşılanabileceğini savunmuştur. Bastable, genç sanayiler argümanını serbest dış ticaretin bir istisnası olarak görmemiştir. Çünkü genç sanayilerin korunması için alınan önlemlerin yol açtığı zararlar, sağladıkları yararlardan fazla olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 32

Aynı döviz kuru ile nominal gümrük tarifesi sebebiyle bir malın katma değerinde, tarifelerin olmadığı duruma göre ortaya çıkan yüzde artış oranına ne ad verilir?

Etkin koruma

nominal koruma

düşük tarife

yüksek tarife

optimum tarife

Açıklama:

Etkin koruma oranı, aynı döviz kuru ile nominal gümrük tarifesi sebebiyle bir malın katma değerinde, tarifelerin olmadığı duruma göre ortaya çıkan yüzde artıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdakilerden hangileri miktar kısıtlamaları ve kotalar ile ilgili olarak doğrudur?
I Miktar kısıtlamaları tarife dışı kısıtlamalar içinde en önemli olanıdır.
II Miktar kısıtlamalarına aynı zamanda kota da denir.
III Miktar kısıtlamları ile kotalar aynı şey değildir.
IV Kota ithalat miktar veya değeri üzerinde mutlak bir sınırlama getirir.
V Kota bir çeşit tarifedir.
VI Kotalar ile tarifeler arasındaki fark, kotanın maliyetleri dikkate alarak bir koruma sağlamasıdır.

I ve II

I, II ve III

III, IV, V

I, II, IV, V

II, IV, V, VI

Açıklama:

Miktar kısıtlamaları diğer bir deyişle kotalar, tarife dışı kısıtlamalar içinde en önemli olanıdır. Kota, gümrük tarifesinden farklı olarak, ithalat miktar veya de- ğeri üzerinde mutlak bir sınırlama getirir. Kota bir çeşit tarifedir. Aralarındaki tek fark, kotanın maliyetleri dikkate almaksızın otomatik bir koruma sağlamasıdır. Gümrük tarifeleri, ithal malının fiyatlarını arttırarak bu malların ithalatını dolaylı yoldan etkilerken, ülkeye girecek mal miktarını doğrudan sınırlandırır.
Kota uygulamasının sebebi, ülkenin dış ticaretinde meydana gelen açığı gidermek amacıyla ithalata ayırdedici bir kontrol sistemi getirmektir. Kotalar, çeşitli şekillerde uygulanır.

Doğru Cevap: D

Soru 34

İthalatçının ithal edeceği mal bedelinin belli oranını yetkili bankalara yatırmasına ne ad verilmektedir?

Tarife kotası

İthalat vergisi

Ürün standardı

Sübvansiyon

İthalat teminatı

Açıklama:

İthal teminatı, ithalatçının ithal edeceği mal bedelinin belli oranını yetkili bankalara yatırmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Değişken vergiler, asgari fiyat ve gönüllü ihracat fiyatı gibi uygulamalar aşağıdakilerden hangisine örnektir?

Fiyat denetimleri

İzleme önlemleri

Kamu alımları

Tarife kotaları

İthalat fonları

Açıklama:

Fiyat denetimi kısıtlamaları, değişken vergiler, asgari fiyat ve gönüllü ihracat fiyatı gibi uygulamalardır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 36

İthal edilen bir malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilen vergi aşağıdakilerden hangisidir?

Advarolem vergi

Spesifik vergi

Teminat vergisi

Karma vergi

Telafi edici vergi

Açıklama:

Spesifik vergiler ithâl edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilir. Doğru cevap B’dir.

Doğru Cevap: B

Soru 37

Ayırımcı özelliği yoktur.

WTO üyesi devletlerin tarife cetvelleri çift kolonludur.

Çift kolonlu tarife sistemlerinde her mal için iki vergi vardır.

Yukarıda çift kolonlu tarife sistemine ilişkin verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ayırımcı özelliğe sahip olmama tek kolonlu tarife sistemlerine aittir. Diğer verilen özellikler çift kolonlu tarife sistemine ilişkindir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

İthal hacmini doğrudan etkileyen bütün iradi ve teknik düzenlemeler nasıl adlandırılmaktadır?

Sübvansiyon

Emek standardı

Görünmeyen engel

Teknik engel

Ürün standardı

Açıklama:

İthal hacmini doğrudan etkileyen bütün iradi ve teknik düzenlemeler görünmeyen engellere görünmeyen engel adı verilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Dış ticaret politikasının en çok kullanılan araçlarındandır.
Dış ticaret yapan iki veya daha fazla ülke arasında mal ve hizmetlerin ülkeye girişlerinde alınan vergi ve harçlardır.
Uygulamada başlıca üç farklı tarife sistemi vardır ve bunlar tek kolonlu, çift kolonlu ve üç kolonlu tarife sistemleridir.

Yukarıda gümrük tarifeleri ile ilgili olarak verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dış ticaret yapan iki veya daha fazla ülke arasında mal ve hizmetlerin ülkeye girişlerinde alınan vergi ve harçlar gümrük vergisini ifade etmektedir. Gümrük tarifesine ilişkin verilen diğer bilgiler doğrudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Ülkeler firmalarının rekabet şansını arttırmak amacıyla üretici ve ihracatçılara aşağıdakilerden hangisini uygular?

Sübvansiyon

Fiyat denetimi

Gözetleme

Ürün standardı

Tarife kotası

Açıklama:

Ülkeler firmalarının rekabet şansını arttırmak amacıyla üretici ve ihracatçılara sübvansiyonda bulunurlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 41

A ülkesi ve B ülkesi aralarındaki X malı ticaretine uygulanacak tarifeyi karşılıklı görüşmeler yoluyla belirlemişlerdir. Bu durumda X malı ticaretine hangi tür tarife uygulanacaktır?

Ad-valorem tarife

Otonom tarife

Sözleşmeli tarife

Spesifik tarife

Tek kolonlu tarife

Açıklama:

Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa böyle tarifelere otonom tarife denir. Eğer vergiler uluslararası anlaşmalar ve karşılıklı görüşmeler yoluyla belirleniyorsa bu tip tarifelere sözleşmeli tarifeler adı verilir.
Sorumuzda A ülkesi ve B ülkesi X malı ticaretine uygulanacak tarifeyi karşılıklı görüşmeler yoluyla belirlediği için sorunun cevabı sözleşmeli tarifedir.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Aşağıdaki tarife sistemlerinden hangisinde her mala ülke orijinine bakılmaksızın bir tek vergi uygulanır?

Tek kolonlu tarife

Çift kolonlu tarife

Üç kolonlu tarife

Yeknesak tarife

Optimum tarife

Açıklama:

Tek kolonlu tarife sistemleri otonom nitelik taşır ve ayrımcı özelliği yoktur. Bu sistemde, her mala ülke orijinine bakılmaksızın bir tek vergi uygulanır ve yasal düzenleme yapılmadan karşılıklı görüşmelerle değiştirilemez.

Doğru Cevap: A

Soru 43

A ülkesi X malı ithalatına birim fiyat üzerinden %10 oranında gümrük vergisi uygulamaktadır. A ülkesinin X malı ithalatına uyguladığı gümrük vergisi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Spesifik

Karma

Optimum

Advalorem

Tek kolonlu

Açıklama:

Gümrük vergileri advalorem ve spesifik olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrıca bunların bileşiminden oluşan karma vergiler de vardır. Advalorem vergiler ithal edilen malın değeri üzerinden yüzde olarak alınır. Spesifik vergiler ise ithal edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilir. İthal bir otomobilin CIF fiyatı üzerinden %50 oranında vergi alınırsa bu vergi advalorem, ithal edilen her bir otomobil başına 5 bin TL olarak tahsil edilirse, bu vergi spesifik gümrük vergisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Tam çalışma varsayımı altında, ithalat tarifesi uygulaması verimi daha düşük olan sektördeki üretimi artırır ve ekonomide reel bir kayıp oluşur. Bu durumda, ithalat tarifesinin hangi ekonomik etkisi ortaya çıkar?

Reel etki

Verimsizlik etkisi

Negatif etki

Spesifik etki

Üretim etkisi

Açıklama:

Ekonomide atıl kaynak yoksa (tam çalışma varsayımı) ithal ikamesini gerçekleştirmek için gerekli olan kaynaklar, marjinal verimi daha yüksek olan diğer sektörlerden (ihracat sektörü) çekilir. Bunun sonucunda verimi daha düşük olan sektörde üretim yapılır ve ekonomide reel bir kayıp sözkonusu olur. Buna gümrük tarifelerinin koruma etkisi ya da üretim etkisi denir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

İthalat tarifesi uygulamasında tüketici artığındaki kaybı kısmen telafi eden ekonomik etki aşağıdakilerden hangisidir?

Üretim etkisi

Tüketim etkisi

Yeniden dağıtım etkisi

Verim etkisi

Gelir etkisi

Açıklama:

Gümrük tarifeleri devlete önemli gelir sağlar. Gelir gümrük tarifesi ile ithal edilen ürün miktarının çarpımı ile bulunur. Gelir ülke içinde kullanılacağı için toplum refahını olumlu yönde etkiler ve tüketici artığındaki kaybı kısmen telafi eder.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Ticaret hacmini sıfıra düşürebilen tarifeye ne ad verilir?

Asgari tarife

Minimum tarife

Yasaklayıcı tarife

Sıfırlayıcı tarife

Optimum tarife

Açıklama:

Gümrük tarifesi büyük ülke refahı açısından iki farklı etki yaratır. Bunlar, ticaret hadlerindeki iyileşme (olumlu etki) ve ticaret hacmindeki daralmadır (olumsuz etki). En uygun tarife aşıldıktan sonra her birim gümrük tarifesi artışı refah kaybına yol açar. Tarife aşırı artarsa bu noktada ticaret hacmi sıfıra düşebilir (yasaklayıcı tarife).

Doğru Cevap: C

Soru 47

Malların nispi dünya fiyatları ile yurtiçi fiyatları arasında yurtiçi fiyatlar alehine olan farklılık aşağıdaki koruma araçlarından hangisi ile ortadan kaldırılır?

Gümrük tarifeleri

İthalat kotaları

İhracat kotaları

Sabit kur uygulaması

Çoklu kur uygulaması

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile koruma, malların nispi dünya fiyatları ile yurtiçi fiyatları arasında yurtiçi fiyatlar alehine olan farklılığı gümrük tarifesi ile ortadan kaldırmakta ve ekonomi politikasının gereklerine göre bu fiyatlar arasında yurtiçi fiyatlar lehine bir farklılık yaratmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aynı döviz kuru ile nominal gümrük tarifesi sebebiyle bir malın katma değerinde tarifelerin olmadığı duruma göre ortaya çıkan yüzde artışa ne ad verilir?

Nominal koruma oranı

Etkin koruma oranı

Marjinal koruma oranı

Optimum koruma oranı

Bastable koruma oranı

Açıklama:

Etkin koruma oranı, aynı döviz kuru ile nominal gümrük tarifesi sebebiyle bir malın katma değerinde tarifelerin olmadığı duruma göre ortaya çıkan yüzde artıştır. Oran sadece tamamlanmış mal üzerindeki tarife oranını değil, o malın üretiminde kullanılan ara malların üretimlerindeki tarife oranlarına da bağlıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Dünyada ilk kota uygulaması hangi yıl, hangi ülke tarafından, hangi malın ithalatı için uygulanmıştır?

1930, Fransa, buğday

1933, Avustralya, yulaf

1938, İtalya, turunçgiller

1941, Yunanistan, zeytin

1950, Türkiye, fındık

Açıklama:

Kotalar dünyada ilk defa 1929-1930'lu yıllarda uygulanmıştır. Tarifelerin daha eski tarihlere kadar gitmesinin sebebi, hümümetlerin tarifeler ile daha kolay gelir elde etmek istemeleridir. Oysa kotalar doğrudan gelir sağlayıcı bir fonksiyona sahip değildir. 1930 yılında dünyada ilk defa kota uygulayan ülke olan Fransa, arzı esnek olmayan buğday fiyatını kota ile yükselterek buğday üreticisini korumak istemiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi diğer tarife dışı kısıtlama uygulamalarından biri değildir?

Dolaylı vergiler

İthal teminatları

Sübvansiyonlar

İthalat kotaları

Emek standartları

Açıklama:

Günümüzde dış ticarete uygulanan diğer tarife dışı kısıtlamalrı oniki başlık altında incelemek mümkündür: Dolaylı vergiler, ithal teminatları, tarife kotaları ve mevsimlik gümrük vergileri, ithalat vergileri ve fonlar, görünmeyen engeller, sübvansiyonlar, emek standartları, teknik engeller ve ürün standartları, yerli parça kullanım zorunluluğu, kamu alımları, fiyat denetimleri, gözetleme ve izleme yöntemleri.

Doğru Cevap: D

Soru 51

Aşağıdaki tarifelerden hangisi dış ticarete konu olan mal ve hizmetlere uygulanan vergilerin uluslararası anlaşmalar ve karşılıklı görüşmeler sonucunda belirlenmesiyle elde edilir?

Sözleşmeli tarife

Optimum tarife

Otonom tarife

Advalorem tarife

Spesifik tarife

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "GÜMRÜK TARİFELERİ" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Gümrük tarifesi ise dış ticarete konu olan mal ve hizmetlere uygulanan vergileri belirleyen listelerdir. Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa böyle tarifelere otonom tarife denir. Eğer vergiler uluslararası anlaşmalar ve karşılıklı görüşmeler sonucunda belirleniyorsa bu tip tariflere sözleşmeli tarife (conventional tariff) adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 52

I-Devlet hazinesine gelir sağlamak,
II-Yerli sanayiyi dış rekabete karşı korumak,
III-Fiyat seviyesini olumlu etkilemek,
IV-Dış ticaret dengesini etkilemek,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dış ticarete konulan gümrük vergilerinin amaçlarından birisidir?

I-III

II-III

I-II-IV

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "GÜMRÜK TARİFELERİ" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dış ticarete konulan gümrük vergilerinin başlıca iki amacı vardır. Bunlar, devlet hazinesine gelir sağlamak ve yerli sanayi dış rekabete karşı korumaktır. Gümrük vergilerinin iki temel görevinin dışında bir diğer görevi daha vardır. O da ödemeler dengesi etkisidir. Vergilerde meydana gelen bir değişiklik ülkenin
dış ticaret ve ödemeler dengesini etkiler. Ödemeler dengesinde meydana gelen
değişiklikler ise ülkede fiyatlar genel seviyesi, üretim, gelir ve istihdam üzerinde
olumlu ya da olumsuz etkiler yaratır.

Doğru Cevap: C

Soru 53

I-Toplanabilecek gelirin tahmin edilmesini kolaylaştırması,
II-Uluslararası müzakerelerde tarife oranlarının karşılaştırılmasının daha kolay olması,
III-Bir malın düşük kalitelerini yüksek kalitelilerine oranla daha fazla vergilendirebilmenin mümkün olması,
IV-İthâl edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilebilmesi,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ülkelerin advalorem vergiyi tercih etme nedenlerinden birisidir?

I-II

I-III

II-III

I-II-III

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "GÜMRÜK VERGİLERİ" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ülkeler, üç sebeple advalorem vergiyi tercih etmektedirler. İlk olarak, değer esasına göre belirlenen advalorem vergi, adet ya da ağırlık esasına dayalı olarak belirlenen spesifik vergiye göre toplanabilecek gelirin tahmin edilmesini kolaylaştırır. İkinci olarak advalorem vergi, etkisi bakımından ucuz ürünlerde daha düşük, pahalı ürünlerde daha yüksek olması sebebiyle spesifik vergiye göre adalete daha uygundur. Üçüncü olarak ise, uluslararası müzakerelerde tarife oranlarının karşılaştırılması, gümrüklerin advalorem olarak uygulamaları hâlinde daha kolay olabilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 54

I-Kamu alımları
II-Dolaysız vergiler
III-Sübvansiyonlar
IV-İthal teminatları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dış ticarete uygulanan diğer tarife dışı kısıtlamalarından birisidir?

I-II

II-III

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Diğer Tarife Dışı Kısıtlamalar" başlıklı konuyu yeniden gözden geçiriniz.
Günümüzde dış ticarete uygulanan diğer tarife dışı kısıtlamalarını dolaylı vergiler, ithal teminatları,tarife kotaları ve mevsimlik gümrük vergileri, ithalat vergileri ve fonlar, görünmeyen engeller, sübvansiyonlar, emek standartları, teknik engeller ve ürün standartları, yerli parça kullanım zorunluluğu, kamu alımları, fiyat denetimleri ile gözetleme ve izleme önlemleri şeklinde on iki başlık altında incelenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) kaynaklı mallara uyguladığı tarife sistemlerinden birisidir?

Tek kolonlu tarife

İki kolonlu tarife

Üç kolonlu tarife

Optimum tarife

Advalorem tarife

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "GÜMRÜK TARİFELERİ" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Gümrük tarifesi ise dış ticarete konu olan mal ve hizmetlere uygulanan vergileri belirleyen listelerdir. Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır. Uygulamada başlıca üç tür tarife sistemi vardır. Bunlar, tek kolonlu (single-column) çift kolonlu (double-column) ve üç kolonlu (triple-column) tarife sistemleridir. Üç kolonlu tarife sistemlerinde üç ayrı vergi oranı vardır. Sistem çift kolonlu tarife sistemine daha düşük oranlı bir verginin eklenmesiyle oluşur. Bu, tercihli sistem (preferential system) olarak da anılır ve sistemin birçok üyesi arasındaki ticareti teşvik etmek için düzenlenir. İngiliz Uluslar Topluluğu (Commonwealth) bu sistemi uygular. Ayrıca, WTO üyesi olan Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) kaynaklı mallara uyguladığı tarifeler de bu gruba girer.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi dış ticarete uygulanan ithalatçının ithal edeceği mal bedelinin belli oranını yetkili bankalara yatırması şeklinde uygulanan bir tarife dışı kısıtlamadır?

Sübvansiyonlar

Görünmeyen engeller

Dolaylı vergiler

İthalat vergileri

İthal teminatları

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Diğer Tarife Dışı Kısıtlamalar" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dış ticarete uygulanan diğer tarife dışı kısıtlamalardan birisi ithal teminatlarıdır. İthal teminatı, ithalatçının ithal edeceği mal bedelinin belli oranını yetkili bankalara yatırmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi dünya fiyatlarının üstünde üretim yapan yerli üreticileri ithal mallarının rekabetinden sakınmak için ithal mallarının iç fiyatlarını bir tarife ile yükseltmesini ifade eder?

Kota

Koruma

Optimum tarife

Gümrük vergisi

Sözleşmeli tarife

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "KORUYUCU GÜMRÜK TARİFELERİNE EKONOMİK
ARGÜMAN: GENÇ SANAYİLER VE ETKİN TARİFE ORANI" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ekonomi literatüründe oldukça değişik şekillerde kullanılan koruma terimine açıklık getirmekte yarar vardır. İktisatçılar, koruma terimini birbirinden çok ayrı anlamlarda kullanmaktadır. Gümrük tarifesinin gerçekleştirdiği korumayı, günümüzde ithal sınırlaması, döviz kontrolleri ve çoklu döviz kuru ile de sağlamak mümkündür. Gümrük tarifeleri ile koruma, malların nispi dünya fiyatları ile onların yurt içi fiyatları arasında ikinciler aleyhine olan farklılığı, gümrük tarifesi ile ortadan kaldırmak ve ekonomi politikanın gereklerine göre bu fiyatlar arasında ikinciler lehine bir farklılık yaratmaktadır. Diğer bir ifadeyle, Dünya fiyatlarının üstünde üretim yapan yerli üreticileri ithal mallarının rekabetinden sakınmak için ithal mallarının iç fiyatlarını bir tarife ile yükseltmektir.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi ticaret hacmindeki daralmanın olumsuz etkilerine karşılık, ticaret hadlerindeki iyileşmeden doğan net refah artışlarını maksimum yapan gümrük tarifesidir?

Tarife kotaları

Optimum tarife

Spesifik tarife

Otonom tarife

Advalorem tarife

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "OPTİMUM TARİFE" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Optimum tarife, büyük ülkede toplumsal refahı maksimize eden tarife düzeyidir. Diğer bir ifade ile, ticaret hacmindeki daralmanın olumsuz etkilerine karşılık, ticaret hadlerindeki iyileşmeden doğan net refah artışlarını maksimum yapan gümrük tarifesidir. Bu tanımda yer alan büyük Ülke ise, dünya ticaret hacminde büyük bir paya sahip olan ülkedir. Bu nedenle, ticarete konu olan malların dünya fiyatlarını etkileme gücüne sahiptir.

Doğru Cevap: B

Soru 59

I-Malın alıcı ülkenin limanına ulaştığı andaki fiyatıdır,
II-Malın taşıma ve sigorta giderlerini satıcı (ihracatçı) ülke üstlenir,
III-Malın taşıma ve sigorta giderlerini alıcı (ithalatçı) ülke üstlenir,
IV-Malların ihraç işlemlerinin satıcı tarafından yapılmasını öngörülür,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri CIF (Cost, Insurance, Freight) fiyatın özelliklerinden birisidir?

I-III

II-III

III-IV

I-II-IV

I-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "GÜMRÜK VERGİLERİ" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
CIF (Cost, Insurance, Freight) fiyat: Malın alıcı ülkenin limanına ulaştığı andaki fiyatıdır. Mal bedeli, sigorta ve navlunu kapsar. CIF fiyat uygulamasında malın taşıma ve sigorta giderlerini satıcı (ihracatçı) ülke üstlenmektedir. Bu fiyatta, taşıma sırasında malların kayıp ve hasar riskine karşı deniz sigortası sağlama yükümlülüğü de vardır. CIF terimi, malların ihraç işlemlerinin satıcı tarafından yapılmasını öngörür.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Aşağıdaki vergilerden hangisi tamamlanmış malları üreten sanayi dalına koruma sağlar?

Advalorem vergi

Spesifik vergi

Dolaylı vergiler

İhracat vergileri

İthalat vergileri

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "GÜMRÜK VERGİLERİ" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Advalorem vergi, tamamlanmış malları üreten sanayi dalına koruma sağlar. Advalorem vergiler, yüksek fiyatlı imalat sanayi ürünlerine, spesifik vergilere oranla daha etkili uygulanabilir. Çünkü tek bir advalorem oran yurt içi sanayine özellikle artan fiyatlar karşısında uygun bir koruma sağlayabilir. Fiyatların hızla yükseldiği bir ortamda spesifik vergi tarifesi yürürlükte ise devletin vergi gelirinde artış olmaz. Alınan vergiler miktarlara bağlı kaldığından, fiyat hareketlerini izlemekte çok başarısızdır. Fiyat artışları sebebiyle ithalat azalmış ise devletin gümrük vergi gelirinde düşme de gözlenebilir. Advalorem vergilerde vergi matrahını oluşturan değerin belirlenmesi çok önemlidir.

Doğru Cevap: A

Soru 61

Gümrük vergileri yasalar ile konuyorsa, bu tip tarifelere ne ad verilir?

tek kolonlu

çift kolonlu

üç kolonlu

otonom tarife

sözleşmeli tarife

Açıklama:

GÜMRÜK TARİFELERİ
Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa böyle tarifelere otonom tarife denir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi WTO üyesi devletlerin tarife cetvelleri ile ilgili bir özellik değildir?

İki kolonludur ve genel ve sözleşmeli form şeklindedir.

Çift kolonludur; Tarifelerden yüksek olanı otonom karakterdedir ve üye olmayanlara uygulanır.

Çift kolonludur; Üye ülkelere karşı uygulanan ödünlü tarifelerdir.

Tercihli sistem (preferential system) olarak da anılır ve sistemin birçok üyesi arasındaki ticareti teşvik etmek için düzenlenir.

İki kolonludur; Düşük tarifeden yararlanmak isteyen ülkeler, kendi tarifelerinde de indirim sağlamalıdırlar.

Açıklama:

GÜMRÜK TARİFELERİ
Tercihli sistem (preferential system) olarak da anılır ve sistemin birçok üyesi arasındaki ticareti teşvik etmek için düzenlenir. İngiliz Uluslar Topluluğu (Commonwealth) bu sistemi uygular.

Doğru Cevap: D

Soru 63

WTO üyesi olan Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) kaynaklı mallara uyguladığı tarifeler aşağıdakilerden hangi grupta yer alır?

Genel ve sözleşmeli form

Tercihli sistem (preferential system)

Kısmen otonom ve kısmen de sözleşmeli tarife sistemi

Çift kolonlu tarife sistem

Tek kolonlu (single-column) sistem

Açıklama:

GÜMRÜK TARİFELERİ
Üç kolonlu tarife sistemlerinde üç ayrı vergi oranı vardır. Sistem çift kolonlu
tarife sistemine daha düşük oranlı bir verginin eklenmesiyle oluşur. Bu, tercihli
sistem (preferential system) olarak da anılır ve sistemin birçok üyesi arasındaki
ticareti teşvik etmek için düzenlenir. WTO üyesi olan Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) kaynaklı mallara uyguladığı tarifeler de bu gruba girer.

Doğru Cevap: B

Soru 64

İthal bir otomobilin CIF (Cost, Insurance, Freight) fiyatı üzerinden %50 oranında vergi alınırsa, bu hangi tip gümrük vergisidir?

Advalorem

Spesifik

Karma

Telafi edici

Anti-damping

Açıklama:

GÜMRÜK VERGİLERİ
İthal bir otomobilin CIF (Cost, Insurance, Freight) fiyatı üzerinden %50 oranında vergi alınırsa bu advalorem, vergi ithal edilen her bir otomobil başına 5 bin TL olarak tahsil edilirse, bu spesifik gümrük vergisidir

Doğru Cevap: A

Soru 65

Bir malın düşük kalitelerini yüksek kalitelilerine oranla daha fazla vergilendirdiği için ithalatı, ucuz kaliteli mallardan pahalı kaliteli mallara kaydıran gümrük vergileri aşağıdakilerden hangisidir?

Advalorem

Spesifik

Karma

Telafi edici

Anti-damping

Açıklama:

GÜMRÜK VERGİLERİ
Spesifik vergiler, bir malın düşük kalitelerini yüksek kalitelilerine oranla daha
fazla vergilendirdiği için sakıncalıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Gümrük tarifesi ile ithal edilen ürün miktarının çarpımı, aşağıda verilen gümrük vergisi etkilerden hangisini ölçer?

Koruma etkisi

Üretim etkisi

Tüketim etkisi

Gelir etkisi

Yeniden Dağıtım Etkisi

Açıklama:

GÜMRÜK TARİFELERİNİN KISMİ DENGE ANALİZİNDE EKONOMİK ETKİLERİ
Gümrük tarifeleri devlete önemli gelir sağlar. Gelir, gümrük tarifesi ile ithal edilen
ürün miktarının çarpımıyla bulunur.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Advalorem vergiler, aşağıdaki endüstrilerden hangisine tam koruma sağlar?

Hammadde endüstrileri

Yarı mamul endüstrileri

Tamamlanmış malları üreten sanayi dalları

Ara malları üreten sanayi dalları

Hammaddesi vergilendirilmiş mamul mal endüstrileri

Açıklama:

GÜMRÜK VERGİLERİ
Karma gümrük vergileri daha çok hammaddesi vergilendirilmiş mamul
mallara uygulanır. Spesifik vergi burada telafi edici vergi (compensatory duty)
niteliğindedir. Hammadde endüstrilerine vergi ile getirilen korumayı dengeler.
Advalorem vergi ise tamamlanmış malları üreten sanayi dalına koruma sağlar

Doğru Cevap: C

Soru 68

Ülkelerin advalorem vergiyi tercih etmelerinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Toplanabilecek gelirin tahmin edilmesini kolaylaştırır.

Etkisi bakımından ucuz ürünlerde daha düşük, pahalı ürünlerde daha yüksek olması sebebiyle adalete daha uygundur.

Uluslararası müzakerelerde tarife oranlarının karşılaştırılması, daha kolay olabilmektedir.

Malın fiziki birimi gibi objektif kriterlere dayanması, anlaşmazlıkları önler.

Tamamlanmış malları üreten sanayi dalına koruma sağlar.

Açıklama:

GÜMRÜK VERGİLERİ
Spesifik vergilerin sakıncalarına karşılık uygulanmasının kolay olması, malın fiziki birimi gibi objektif kriterlere dayanması ve anlaşmazlıklara fazla yol açmaması sebebiyle belli tür ithalatlarda tercih edilmektedir. Bu özellik advalorem vergilere ait değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

"Belli sektörlerin korunması, üretken kaynakların yeterince etkili dağılımına engel olur ve toplum refahında azalmalara yol açabilir." görüşüne sahip R.E.Baldwin aşağıdakilerden hangisini önermektedir?

genç (yavru-bebek) sanayilerin korunması

en ucuz maliyetleri gerçekleştirecek tekniğin seçilmesi

döviz kontrolleri ve çoklu döviz kuru uygulanması

kota ve miktar kısıtlamalarının aşamalı olarak kaldırılması

ikinci en iyi politika aracının seçilmesi ve üretim aşamasında bir seferlik dolaysız teşvik (sübvansiyon) verilmesi

Açıklama:

KORUYUCU GÜMRÜK TARİFELERİNE EKONOMİK ARGÜMAN: GENÇ SANAYİLER VE ETKİN TARİFE ORANI
Baldwin’e göre belli sektörlerin korunması, üretken kaynakların yeterince etkili
dağılımına engel olur ve toplum refahında azalmalara yol açabilir. Bu sebeple
belirli bir zaman diliminde giderek hafifleyen gümrük koruması yerine, ikinci en
iyi politika (the second best policy) aracının seçilmesi ve üretim aşamasında bir
seferlik dolaysız teşvik (sübvansiyon) verilmesi daha doğrudur.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Genç sanayilerin korunması için alınan önlemlerin yol açtığı zararların, sağladıkları yararlardan fazla olduğunu savunan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

D. Ricardo

Charles Bastable

R. E. Baldwin

R. Nurkse

F. List

Açıklama:

KORUYUCU GÜMRÜK TARİFELERİNE EKONOMİK ARGÜMAN: GENÇ SANAYİLER VE ETKİN TARİFE ORANI
Bastable Testi’nde, gümrük korunmasından yararlanan sanayi dalının kısa sürede üretim maliyetlerinde önemli tasarruflar sağlaması ve öğrenme süresinin yüksek maliyetini azaltması gerekmektedir.Bastable, genç sanayiler argümanını serbest dış ticaretin bir istisnası olarak görmemiştir. Çünkü genç sanayilerin korunması için alınan önlemlerin yol açtığı zararlar, sağladıkları yararlardan fazla olmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 71

1980’li yıllarda Japonya’nın otomobil ihracatına ABD'nin uygulamış olduğu tarife dışı kısıtlamalara aşağıdakilerden hangisi örnek verilebilir?

Miktar Kısıtlamaları

Kotalar

Gönüllü ihracat kısıtlamaları

Çok Elyaflılar Sözleşmesi

Teknik Engeller ve Ürün Standartları

Açıklama:

Miktar Kısıtlamaları
ABD, 1930’lu yıllarda İtalya’dan ithal etmiş olduğu konfeksiyon ürünlerine
kota uygulamasına gitmişti.

Doğru Cevap: C

Soru 72

II. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası ticareti serbestleştirmek amacıyla imzalanmış olan anlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

GATT

GATS

DTÖ

TRIPS

TRIMS

Açıklama:

GATT/WTO: GATT (General Agreement on Tariffs and Trade), II. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası ticareti serbestleştirmek amacıyla imzalanmış olan Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması’dır. GATT, 1995 yılında Dünya Ticaret Örgütü (World Trade Organization-WTO)’nün kurulmasıyla birliktE Örgüt bünyesindeki temel anlaşmalardan biri olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 73

Gümrük vergilerinin yasa ile konulduğu tarife çeşidi hangisidir?

tek kolonlu tarife

çift kolonlu tarife

üç kolonlu tarife

otonom tarife

sözleşmeli tarife

Açıklama:

Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa böyle tarifelere otonom tarife denir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Gümrük vergileri ile ilgili hangisi doğru değildir?

Gümrük vergileri advalorem ve spesifik olmak üzere ikiye ayrılır.

Advalorem vergiler ithal edilen malın değeri üzerinden yüzde olarak alınır.

Spesifik vergiler ithâl edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilir.

Advalorem vergilerde vergi matrahını oluşturan değerin belirlenmesi çok önemlidir.

Spesifik vergiler, yüksek fiyatlı imalat sanayi ürünlerine, advalorem vergilere oranla daha etkili uygulanabilir.

Açıklama:

Advalorem vergiler, yüksek fiyatlı imalat sanayi ürünlerine, spesifik vergilere oranla daha etkili uygulanabilir. Çünkü tek bir advalorem oran yurt içi sanayine özellikle artan fiyatlar karşısında uygun bir koruma sağlayabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

........... daha çok hammaddesi vergilendirilmiş mamul mallara uygulanır.
Cümlesindeki boşluk yerine aşağıdakilerden hangisi uygundur?

Advalorem vergileri

Spesifik vergileri

Karma gümrük vergileri

Telafi edici vergileri

Sigortalı vergileri

Açıklama:

Karma gümrük vergileri daha çok hammaddesi vergilendirilmiş mamul mallara uygulanır.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Advalorem vergi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Advalorem vergi, toplanabilecek gelirin tahmin edilmesini kolaylaştırır.

Advalorem verginin etkisi, pahalı ürünlerde ucuz ürünlere göre daha düşüktür.

Advalorem verginin etkisi, pahalı ürünlerde ucuz ürünlere göre daha yüksek olması nedeniyle spesifik vergiye göre daha adildir.

Advalorem vergi, uluslararası müzakerelerde tarife oranlarının karşılaştırılmasını kolaylaştırır.

Gümrük idaresinin vergilendirilebilir değeri 1000 dolar olarak belirlemesi durumunda %10 oranında advalorem vergi 100 dolar tutarında bir vergiye denktir.

Açıklama:

Ülkeler, üç sebeple advalorem vergiyi tercih etmektedirler. Öncelikle, değer esasına göre belirlenen advalorem vergi, adet ya da ağırlık esasına dayalı olarak belirlenen spesifik vergiye göre toplanabilecek gelirin tahmin edilmesini kolaylaştırır. İkinci olarak advalorem vergi, etkisi bakımından ucuz ürünlerde daha düşük, pahalı ürünlerde daha yüksek olması sebebiyle spesifik vergiye göre adalete daha uygundur.
Üçüncü olarak uluslararası müzakerelerde tarife oranlarının karşılaştırılması, gümrüklerin advalorem olarak uygulamaları hâlinde daha kolay olabilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 77

gümrük tarifelerinin koruma etkisi

gümrük tarifelerinde dışsallık

gümrük tarifelerinin tüketim etkisi

gümrük tarifelerinin sektörel etkisi

gümrük tarifelerinin kısıt etkisi

Açıklama:

Gümrük tarifelerinin koruyuculuğunda yurt içi üretimi arttırmak veya ithal ikamesine gitmek kıt kaynakların israfına yol açar. Çünkü her bir birim üretim artışı daha yüksek reel maliyetlerle gerçekleşir. Her ek birimin üretiminde kullanılan kaynakların verimliliği, bir önceki üretim seviyesinden daha düşüktür. Eğer ekonomide atıl kaynak yoksa (tam çalışma varsayımı) ithal ikamesini gerçekleştirmek için gerekli olan kaynaklar, marjinal verimi daha yüksek olan diğer sektörlerden (ihracat sektörü) çekilir. Bunun sonucunda verimi daha düşük olan sektörde üre- tim yapılır ve ekonomide reel bir kayıp söz konusu olur. Buna gümrük tarifelerinin koruma etkisi (protection effect) ya da üretim etkisi denir.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Gümrük tarifelerine yönelik aşağıdaki hangi etkiden söz edilemez?

Tüketim

dinamik

üretim

yeniden dağıtım

gelir

Açıklama:

Gümrük tarife etkileri, üretim, tüketim, gelir ve yeniden dağıtım şeklinde görülür.

Doğru Cevap: B

Soru 79

Büyük ülkede toplumsal refahı maksimize eden tarife düzeyi hangisidir?

Tek kolonlu tarife

Çift kolonlu tarife

Üç kolonlu tarife

Optimum tarife

Spesifik tarife

Açıklama:

Optimum tarife: Büyük ülkede toplumsal refahı maksimize eden tarife düzeyidir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Gelişme yolunda olan ülkelerde, gümrük tarifelerinin koruyuculuğunda kurulan bir sanayi dalının hangi testten başarı ile geçmesi zorunludur?

Mill-Bastable Testi

Stuart- Mill Testi

Etkin Koruma Testi

Tarife Testi

Global Test

Açıklama:

Gelişme yolunda olan ülkelerde, gümrük tarifelerinin koruyuculuğunda kurulan bir sanayi dalının Mill-Bastable Testi’den başarı ile geçmesi zorunludur. Mill Testi’ne göre bu ülkelerde gümrük tarifesinin korunmasında kurulan sanayi dalı, teknik bilgi ve deneyim bakımından hızlı bir gelişim içinde bulunmalı ve gelişmiş ülkeler ile aralarında bulunan tarihsel engeli en kısa sürede kapatmalıdır. J. S. Mill koruyucu gümrükleri, serbest dış ticaretin bir istisnası olarak görmüştür. Mill’e göre koruma, gümrük tarifeleri ile teşvik edilen sanayinin bir süre sonra onsuz yapabileceğine dair haklı bir sebebin bulunduğunun varsayılabileceği; diğer bir deyişle bu sanayinin gelecekte koruma olmadan kârlı olacağının beklenebildiği durumlarla sınırlı olmalıdır.
Bastable Testi’nde, gümrük korunmasından yararlanan sanayi dalının kısa sürede üretim maliyetlerinde önemli tasarruflar sağlaması ve öğrenme süresinin yüksek maliyetini azaltması gerekmektedir. Bastable, korumacılık sanayi dalının bir süre sonra avantajlı duruma geleceğini ve sağlanan avantaj ile daha sonra uğranılan kayıpların karşılanabileceğini savunmuştur. Bastable, genç sanayiler argümanını serbest dış ticaretin bir istisnası olarak görmemiştir. Çünkü genç sanayilerin korunması için alınan önlemlerin yol açtığı zararlar, sağladıkları yararlardan fazla olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi tarife dışı kısıtlamar arasında yer almamaktadır?

Dolaylı Vergiler

İthal Teminatları

Emek Standartları

Yabancı Parça Kullanım Zorunluluğu

Kamu Alımları

Açıklama:

Yerli Parça Kullanım Zorunluluğu: Sanayi ürünlerinde yerli parça kullanım zorunluluğu dış ticarette önemli bir görünmez engeldir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Türkiye, Avrupa Birliği kaynaklı mallara aşağıdaki tarifelerden hangisini uygulamaktadır?

Çift Kolonlu

Üç Kolonlu

Tek Kolonlu

Sözleşmeli

Otonom

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
Gümrük vergileri, gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanır. Uygulamada başlıca üç tür tarife sistemi vardır. Bunlar, tek kolonlu, çift kolonlu ve üç kolonlu tarife sistemleridir. Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa bu tarifelere otonom tarife denir. Eğer vergiler uluslararası anlaşmalar ve karşılıklı görüşmeler sonucunda belirleniyorsa bu tip tarifelere sözleşmeli tarife adı verilir. Tek kolonlu tarife sistemlerinde her mala ülke orijinine bakılmaksızın bir tek vergi uygulanır ve yasal düzenleme yapılmadan karşılıklı görüşmelerle değiştirilemez. Bu tip tarife sistemleri, sadece gelir veya koruma amacı güden ülkeler için yararlıdır. Çift kolonlu tarife sistemlerinde her mal için iki vergi vardır. Eğer her iki vergi de yasa ile konmuş ise burada maksimum-minimum formlu bir otonom tarife sistemi söz konusudur. Üç kolonlu tarife sistemlerinde üç ayrı vergi oranı vardır. Sistem çift kolonlu tarife sistemine daha düşük oranlı bir verginin eklenmesiyle oluşur. Bu, tercihli sistem (preferential system) olarak da anılır ve sistemin birçok üyesi arasındaki ticareti teşvik etmek için düzenlenir. Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) kaynaklı mallara uyguladığı tarifeler bu gruba girer.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi gümrük tarifelerinin etkilerinden biri olarak sayılamaz?

Üretim etkisi

Tüketim etkisi

Gelir etkisi

Karaborsa etkisi

Yeniden dağıtım etkisi

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 84

Günümüzde dış ticarete uygulanan diğer tarife dışı kısıtlamalar kaç başlık altında incelenir?

Açıklama:

Tarife dışı kısıtlamaları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Gelişme yolunda olan ülkelerde, gümrük tarifelerinin koruyuculuğunda kurulan sanayi dalının aşağıdaki testlerden hangisini geçmesi gerekir?

Bastable Testi

Mill-Bastable Testi

Mill Testi

Baldwin Testi

Mill-Baldwin Testi

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 86

WTO, aşağıdakilerden hangisinin kısaltmasıdır?

Dünya Ticaret Örgütü

Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması

Gümrük Birliği

Gümrük Ticareti

Gümrük Güvenliği

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi dış ticarete uygulanan diğer tarife dışı kısıtlamalar arasında sayılamaz?

Dolaylı Vergiler

Yabancı Parça Kullanım Zorunluluğu

İthalat Vergileri ve Fonlar

Emek Standartları

Kamu Alımları

Açıklama:

Tarife dışı kısıtlamaları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 88

İkinci Dünya Savaşı sonrasında uluslararası ticareti serbestleştirmek amacıyla imzalanmış olan tarifeler ve ticaret genel antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?

EAC

CEMAC

ECOWAS

EAEC

GATT

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 89

Dış ticarette, firmaların rekabet şansını artırmak amacıyla üretici ve ihracatçılara yönelik uygulanan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Görünmeyen Engeller

İthalat Vergileri ve Fonlar

Sübvansiyonlar

Emek Standartları

Kamu Alımları

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 90

Gümrük vergileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gümrük tarifeleri bir, iki, üç veya dört kolonlu olabilir.

Gümrük vergisi sadece ithalattan alınmaktadır.

Tek kolonlu tarife otonomdur ve ayrımcı nitelik taşır.

Uluslararası anlaşmalarla gümrük tarifeleri belirlenemez.

WTO üyesi devletlerin tarife cetvelleri iki kolonludur.

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
WTO üyesi devletlerin tarife cetvelleri iki kolonludur.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Gümrük vergilerinin gelir dağılımı üzerindeki etkisine ne ad verilir?

Koruma etkisi

Tüketim etkisi

İkame etkisi

Yeniden dağılım etkisi

Çıktı etkisi

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi CIF fiyat uygulaması kapsamında değerlendirilemez?

Malın alıcı ülkenin limanına ulaştığı andaki fiyatıdır.

Mal bedeli, sigorta ve navlunu kapsar.

Malın taşıma ve sigorta giderlerini satıcı (ihracatçı) ülke üstlenmektedir.

Malların ihraç işlemlerinin satıcı tarafından yapılmasını öngörür.

Malın satıcının limanında gemiye yüklendiği andaki fiyattır.

Açıklama:

Tarifelerin kısmi denge analizinde ekonomik etkilerini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 93

FOB (Free on board) fiyat ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Malın satıcının limanında gemiye yüklendiği andaki fiyatıdır.

Malın alıcının limanına indirildiği andaki fiyatıdır.

Malın alıcının limanına geldiği ancak limana indirilmeden önceki fiyatıdır.

Malın satıcının limanında gemiye yüklenmeden önceki fiyatıdır.

Malın gümrük fiyatıdır.

Açıklama:

Tarifelerin kısmi denge analizinde ekonomik etkilerini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 94

Büyük ülkede toplumsal refahI maksimize eden tarife düzeyi aşağıdakilerden hangisidir?

Optimum tarife

Net tarife

Gelir tarifesi

Üretim tarifesi

Satış tarifesi

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 95

Aşağıdaki ülke türlerinden hangisi, ticarete konu olan malların dünya fiyatlarını etkileme gücüne sahiptir?

Orta Ülke

Büyük Ülke

Küçük Ülke

Çok Küçük Ülke

Standart Ülke

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 96

Gelişmiş sanayi ülkelerinde, en düşük nominal tarifeler aşağıdaki ürünlerden hangisine uygulanır?

Otomobil

Beyaz Eşya

Makine ve Teçhizat

Mobilya

Hammadde

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 97

Yasa ile konulan gümrük tarifelerine ne ad verilir?

Otonom tarife

Sözleşmeli tarife

Yasal tarife

Sözleşmesiz tarife

Taraşı tarife

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi yasa ile belirlenen bir gümrük tarifesidir?

Otonom tarife

Anlaşmalı tarife

Sözleşmeli tarife

Tek- kolonlu tarife

Çift- kolonlu tarife

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 99

Vergiler, uluslararası anlaşmalar ve karşılıklı görüşmeler sonucunda belirleniyorsa bu tip tarifelere ne ad verilir?

Otonom tarife

Sözleşmeli tarife

Yasal tarife

Sözleşmesiz tarife

Taraşı tarife

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 100

Büyük ülkede, toplumsal refahı maksimize eden tarife düzeyi ne olarak adlandırılır?

Otonom tarife

Sözleşmeli tarife

Yasal tarife

Sözleşmesiz tarife

Optimum tarife

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 101

Genç sanayilerin gümrüklerle korunmasının kaynak dağılımında etkinsizliğe yol açacağını ileri süren iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Richard Edward Baldwin

Paul Krugman

Friedrich List

David Ricardo

J.B. Say

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 102

İthal hacmini doğrudan etkileyen bütün iradi ve teknik düzenlemeler aşağıdaki tarife dışı kısıtlamalardan hangisi kapsamına girer?

Sübvansiyonlar

Görünmeyen Engeller

Kamu Alımları

Fiyat Denetimleri

İthal Teminatları

Açıklama:

Tarife dışı kısıtlamaları açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 103

İthal bir otomobilin CIF fiyatı üzerinden yüzde 50 oranında vergi alınması hangi vergi türüne örnektir?

Spesifik

Nominal

Advalorem

Reel

Spesifik-nominal

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 104

İthal edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda alınan vergiye ne ad verilir?

Spesifik

Karma

Otonom

Advalorem

Sözleşmeli

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 105

Birkaç istisna dışında, ülkelerinin büyük çoğunluğu hangi gümrük vergisi tipini benimsemektedir?

Spesifik

Advalorem

Genel

Karma

Anlaşmalı

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 106

İthal edilen malın değeri üzerinden yüzde olarak alınan vergiye ne ad verilir?

Spesifik

Karma

Otonom

Advalorem

Sözleşmeli

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 107

Aşağıdakilerden hangisi bir gümrük tarife sistemi çeşididir?

Tek kolonlu

Anlaşmalı

Gümrüksüz

Cezalı

Standart

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi gümrük tarifelerinin kısmi denge etkilerinden biri değildir?

Üretim etkisi

Tüketim etkisi

Gelir etkisi

Yeniden dağıtım etkisi

Yatırım etkisi

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 109

Aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?

Gümrük tarifesi üç temel kavrama dayanır

Uygulamada üç tür tarife sistemi vardır

Otonom tarife uluslararası anlaşmalarla belirlenir

Gümrük vergilerinin yasa ile korunmasına GATT denir.

Sözleşmeli tarife otonom nitelik taşır

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
Seçeneklerde verilen bilgilere göre doğru yanıt B seçeneğidir. Gümrük tarifelerinde uygulamada üç tür tarife vardır. Bunlar tek kolonlu, çift kolonlu ve üç kolonlu tarife sistemleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 110

Bir ülkede modası geçmiş bir teknikle üretim yapılıyor olması hangi sonucu doğurmaz?

Bu sanayi dalının sürekli korunması gerekir

Sanayi dalının maliyetleri düşürmesi daha kolay olur

Sanayinin gelişmesi için gereken önlemler alınmayabilir

Elde edilen ürünler diğer ülkelerin ürünleriyle rekabet edemez

Ekonomide kaynak kaybına yol açabilir

Açıklama:

Tarifelerin kısmi denge analizinde ekonomik etkilerini açıklayabileceksiniz,
Doğru yanıt B seçeneğidir. Bir ülkede modası geçmiş bir teknikle üretim yapılması sonucunda sanayi dalının zaman içinde maliyetleri düşürmesi söz konusu olabilir. Oysa ki seçenekte bunun mümkün olamayacağı söylenmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 111

Başlıca gümrük tarife sistemleri nelerdir? i. tek kolonlu ii. çift kolonlu iii. üç kolonlu iv. otonom v. sözleşmeli

i, ii, v

ii, iv, v

i, ii, iii

ii, iii, v

i, iii, v

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
Uygulamada başlıca üç tür tarife sistemi vardır. Bunlar, tek kolonlu (single-column) çift kolonlu (double-column) ve üç kolonlu (triple-column) tarife sistemleridir. Gümrük vergileri yasa ile konuyorsa böyle tarifelere otonom tarife denir. Eğer vergiler uluslararası anlaşmalar ve karşılıklı görüşmeler sonucunda belirleniyorsa bu tip tarişere sözleşmeli tarife (conventional tariff) adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 112

CIF (Cost, Insurance, Freight) fiyat nedir?

Malın alıcı ülkenin limanına ulaştığı andaki fiyatıdır.

Malın satıcının limanında gemiye yüklendiği andaki fiyattır.

Hammaddesi vergilendirilmiş mamul mallara uygulanan fiyattır.

Uluslararası anlaşmalarla korunan vergi miktarıdır.

İthalatçı ülkenin ödediği sigorta bedelidir.

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
Malın alıcı ülkenin limanına ulaştığı andaki fiyatıdır. Mal bedeli, sigorta ve navlunu kapsar. CIF fiyat uygulamasında malın taşıma ve sigorta giderlerini satıcı (ihracatçı) ülke üstlenmektedir. Bu fiyatta, taşıma sırasında malların kayıp ve hasar riskine karşı deniz sigortası sağlama yükümlülüğü de vardır. CIF terimi, malların ihraç işlemlerinin satıcı tarafından yapılmasını öngörür

Doğru Cevap: A

Soru 113

Ülkelerin advalorem vergileri tercih etme nedenleri nelerdir?
I. Değer esasına göre belirlenen advalorem vergi, adet ya da ağırlık esasına dayalı olarak belirlenen spesifik vergiye göre toplanabilecek gelirin tahmin edilmesini kolaylaştırır.
II. Advalorem vergi, etkisi bakımından ucuz ürünlerde daha düşük, pahalı ürünlerde daha yüksek olması sebebiyle spesifik vergiye göre adalete daha uygundur.
III. Uluslararası müzakerelerde tarife oranlarının karşılaştırılması, gümrüklerin advalorem olarak uygulamaları hâlinde daha kolay olabilmektedir. iv. Hammadde endüstrilerine vergi ile getirilen korumayı dengeler.

i,ii

ii,iii

i,iii, iv

ii,iii, iv

i,ii,iii

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
I. değer esasına göre belirlenen advalorem vergi, adet ya da ağırlık esasına dayalı olarak belirlenen spesifik vergiye göre toplanabilecek gelirin tahmin edilmesini kolaylaştırır. II. advalorem vergi, etkisi bakımından ucuz ürünlerde daha düşük, pahalı ürünlerde daha yüksek olması sebebiyle spesifik vergiye göre adalete daha uygundur III. uluslararası müzakerelerde tarife oranlarının karşılaştırılması, gümrüklerin advalorem olarak uygulamaları hâlinde daha kolay olabilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 114

Gümrük tarifelerinin kısmi denge analizinde ekonomik etkileri nelerdir?i. Üretim etkisiii. Tüketim etkisiiii. Gelir etkisiiv. Koruma etkisiv. Ödemeler dengesi etkisivi. Yeniden dağıtım etkisi

i, iii, v

ii, iv, vi

i, ii, v, vi

i , ii, iv, v, vi

i, ii, iii , iv, vi

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
• Üretim etkisi • Tüketim etkisi • Gelir etkisi • Yeniden dağıtım etkisi Koruma etkisi

Doğru Cevap: E

Soru 115

Üretici artığı nedir?

Uzun dönemde etkin olmayan üretim alanlarında kullanılan kaynakların daha verimsiz sektörlere kaymasıdır.

Üreticinin giderek azalan getiriler toplamıdır.

Tarifelerin kaldırılması rekabeti arttırdığında artan verimdir.

Verimi daha düşük olan sektörde üretim yapılmasıyla ekonomide gerçekleşen reel kayıptır.

Gümrük tarifelerin kaldırılması veya vergi oranlarınınindirilmesi durumunda bu korumadan yararlananların zarar görmesidir.

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
Üreticinin giderek azalan getiriler toplamıdır. Her ek birimde maliyetler artacağı için maliyet ile satış fiyatı arasındaki fark giderek daralır.

Doğru Cevap: B

Soru 116

Gümrük vergileri tüketimde ne gibi sonuçlara neden olur?

Ekonomide net kayba yol açmaktadır.

Toplum refahını olumlu yönde etkiler.

Tüketimde azalma meydana gelir.

Tüketici artığındaki kaybı kısmen telafi eder.

Üreticinin getiriler toplamının giderek artmesına neden olur.

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
Gümrük vergisi sebebiyle tüketimde meydana gelen azalma aynen koruma etkisinde oldu- ğu gibi reel bir kayıptır. Gelişme yolunda olan ülkelerde yeni kurulan sektörlerin belli sü- relerle gümrük tarifesi ile korunma sürecinde tüketiciler daha yüksek fiyatlarla mal satın almak zorunda kalabilir ve refah kaybına uğrayabilirler. Fakat uzun dönemde, korunan sektörde üretim maliyetleri ve fiyatlar düşerse, tüketicilerin katlanmış oldukları refah kaybı giderilmiş olur.

Doğru Cevap: C

Soru 117

Optimum tarife nedir?

Ticaret hacmindeki daralmanın olumsuz etkilerine karşılık, ticaret hadlerindeki iyileşmeden doğan net refah artışlarını maksimum yapan gümrük tarifesidir.

Dünya fiyatlarının üstünde üretim yapan yerli üreticileri ithal mallarının rekabetinden sakınmak için ithal mallarının iç fiyatlarını yükselten tarifedir.

Dünya ticaret hacminde büyük bir paya sahip olduğundan ticarete konu olan malların dünya fiyatlarını etkileme gücüne sahip olan tarifedir.

Gümrük tarifesinin gerçekleştirdiği korumayı, günümüzde ithal sınırlaması, döviz kontrolleri ve çoklu döviz kuru ile sağlayan tarifedir.

Gelişmiş sanayi ülkelerinde sanayi ürünlerine uygulanan en yüksek tarifedir.

Açıklama:

Optimum tarife, koruyucu gümrük tarifelerine ekonomik argüman ve etkin tarife oranı kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Optimum (en uygun) tarife, ticaret hacmindeki daralmanın olumsuz etkilerine kar- şılık, ticaret hadlerindeki iyileşmeden doğan net refah artışlarını maksimum yapan gümrük tarifesidir

Doğru Cevap: A

Soru 118

Aşağıdakilerden hangileri dış ticarette uygulanan 'diğer tarife dışı kısıtlamalar' arasında sayılabilir? i. Teknik Engeller ve Ürün Standartları ii. Kamu Alımları iii. Ayrım Yapan İthal Kotalar iv. Sübvansiyonlar v. Advalorem Vergiler

i, ii

i, ii, iii

ii, iii, v

i, ii, iv

iii, iv, v

Açıklama:

Gümrük tarifeleri ile gümrük vergilerini tanımlayabileceksiniz,
dış ticarete uygulanan diğer tarife dışı kısıtlamaları on iki başlık altında incelemek mümkündür: • Dolaylı Vergiler: Gümrük tarifeleri gibi ithal mallarının fiyatlarının arttırılarak ithalat hacmini daraltan bütün diğer kısıtlamalar tarife benzeri önlemler olarak kabul edilir. Bu önlemler arasında dolaylı vergiler en önemlisidir. Bu vergiler, bir mal veya hizmetin üretim veya satış aşamalarında o mal üzerine konulan vergilerdir. • İthal Teminatları: İthal teminatı, ithalatçının ithal edeceği mal bedelinin belli oranını yetkili bankalara yatırmasıdır. • Tarife Kotaları ve Mevsimlik Gümrük Vergileri: Tarife kotaları, ilan edilen gümrük vergisinin (fiili vergi) ancak belli bir miktar ithalat için geçerli olması, bunun aşılması durumunda yasal vergi oranına kadar tedricen yükseltilmesidir. • İthalat Vergileri ve Fonlar: Gümrük vergisine eşdeğer ithalat vergileri de bir tarife dışı kısıtlamadır. Türkiye’de 1993 yılına kadar belediye hissesi, damga resmi, destekleme ve fiyat istikrar fonu, kaynak kullanımı destekleme fonu, maden fonu, konut fonu, ulaştırma altyapıları resmi gibi çok sayıda gümrük vergisine eşdeğer vergi uygulanmıştır. • Görünmeyen Engeller: İthal hacmini doğrudan etkileyen bütün iradi ve teknik düzenlemeler görünmeyen engellerdir. • Sübvansiyonlar: Ülkeler firmalarının rekabet şansını arttırmak amacıyla üretici ve ihracatçılara sübvansiyonda bulunurlar. • Emek Standartları: Küreselleşen dünyada emek faktörüne ilişkin farklı standartlar, ticaret üzerinde önemli engeller yaratmaktadır. • Teknik Engeller ve Ürün Standartları: Teknik engeller, dış ticarete sağlık ve güvenlik amacıyla getirilen tüm ürün standartlarını kapsamaktadır. • Yerli Parça Kullanım Zorunluluğu: Sanayi ürünlerinde yerli parça kullanım zorunluluğu dış ticarette önemli bir görünmez engeldir. • Kamu Alımları: Günümüzde hükûmet alımları (goverment procurement) dış ticarete getirilen önemli bir görünmeyen engeldir. • Fiyat Denetimleri: Bu tür kısıtlamalar, değişken vergiler, asgari fiyat ve gö- nüllü ihracat fiyatı gibi uygulamalardır. • Gözetleme ve İzleme Önlemleri: Fiyat ve miktar araştırmaları, ürünlerin mevzuata uygun olarak üretilip üretilmediğinin belirlenmesi ile anti-damping ve telafi edici vergiler (countervailing duties) olarak ele alınabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 119

Gümrük vergileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Spesifik vergiler ithal edilen malın değeri üzerinden yüzde olarak alınır.

Gümrük vergileri advalorem, spesifik ve karma vergiler olarak sınıflandırılır.

Advalorem vergiler, yüksek fiyatlı imalat sanayi ürünlerine, spesifik vergilere oranla daha etkili uygulanabilir.

Karma gümrük vergileri daha çok hammaddesi vergilendirilmiş mamul mallara uygulanır.

Spesifik vergiler, bir malın düşük kalitelerini yüksek kalitelilerine oranla daha fazla vergilendirdiği için sakıncalıdır

Açıklama:

Gümrük vergileri advalorem ve spesifik olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrıca bunların birleşiminden oluşan karma (compound) vergiler de vardır. Advalorem vergiler ithal edilen malın değeri üzerinden yüzde olarak alınır. Spesifik vergiler ise ithâl edilen malın fiziki birimleri başına sabit miktarlarda tahsil edilir

Doğru Cevap: A

Soru 120

I. Advalorem vergi
II. Spesifik vergi
III. Ortalama vergi
IV. Asgari vergi
V. Karma vergi
Yukarıda yer alan vergi türlerinden hangileri gümrük vergisi türleri arasında yer alır?

I, II, III

I, II, IV

I, II, V

II, III, IV

III, IV, V

Açıklama:

Gümrük vergileri advalorem ve spesifik olmak üzere ikiye ayrılır. Ayrıca bunların birleşiminden oluşan karma (compound) vergiler de vardır.

Doğru Cevap: C

Ünite 3

Soru 1

GATT 1947’nin temel önceliği aşağıdakilerden hangisidir?

Tarife ve tarife dışı engelleri kaldırarak uluslararası ticaretin serbestleştirmek

Uluslararası parasal iş birliğini güçlendirmek

uluslararası ticaretin genişlemesini ve dengeli büyümesini teşvik etmek

Ödemeler bilançosu açığı olan ülkelere yardım etmek

Gelir eşitsizliğini azaltmaya çalışmak

Açıklama:

GATT 1947 toplam yirmi üç ülkenin taraf olduğu çok taraflı bir uluslararası anlaşmadır. GATT 1947’nin amacı, üye ülkelerin yaşam standartlarını yükseltmek, istikrarlı büyüme ile kaynakların tam kullanımını sağlamak, üretimin ve uluslararası ticaretin geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Bu doğrultuda GATT 1947’nin temel önceliği, tarife ve tarife dışı engelleri kaldırarak uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi olmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 2

İç piyasada yerli ve ithal mallar arasında ayırımcılık yapılmaması esasına ne ad verilmektedir?

En çok kayırılan ülke

Ulusal muamele

Serbest ticaret bölgesi

Emek standartları

Büyük ülke

Açıklama:

GATT 1947’nin XXIV. maddesi uyarınca gümrük birlikleri ve serbest ticaret bölgeleri en çok kayırılan ülke ilkesinin en önemli istisnasını oluşturmaktadır. Ayrıca az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için geliştirilen özel rejimler en çok kayırılan ülke ilkesinin istisnaları arasında yer almaktadır. İlgili istisnalar, DTÖ tarafından da tanınmıştır. Ulusal muamele ilkesi ise iç piyasada yerli ve ithal mallar arasında ayırımcılık yapılmaması esasına dayanır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Aşağıdaki ülkelerden hangisi Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur)'na taraf ülkelerden birisi değildir?

Arjantin

Brezilya

Uruguay

Paraguay

Şili

Açıklama:

Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur), Arjantin, Brezilya, Uruguay ve Paraguay tarafından 1991 yılında oluşturulmuştur. 2006 yılında Venezüella da Mercosur’e katılmıştır. Mercosur ülkeleri 1995 yılında gümrük birliğini tamamlamış ve ortak pazar yaratmayı hedefleyen bir ekonomik entegrasyona dönüşmüştür. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 4

GATT 1947’ye taraf olan ülkelerin yükseltmemeyi taahhüt ettikleri tarife oranlarına ne ad verilmektedir?

Bağlı tarife oranı

Optimum tarife oranı

Karşılıklı tarife oranı

Özel ve lehte muamele uygulamaları

Standart tarife oranı

Açıklama:

Ülkelerin tarife oranların yükseltmemeleri esasına dayanmaktadır. GATT 1947’ye taraf olan ülkelerin yükseltmemeyi taahhüt ettikleri tarife oranları bağlı tarife oranı olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 5

Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin serbest piyasa ekonomisine geçiş süreçlerini kolaylaştırmak ve desteklemek
amacıyla geliştirilen düzenlemelere ne ad verilmektedir?

Gönüllü ihracat kısıtlaması

Bağlı tarife oranı

Özel ve lehte muamele uygulamaları

Serbest ticaret bölgesi:

Menşe kuralları

Açıklama:

Özel ve lehte muamele uygulamaları: Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin serbest piyasa ekonomisine geçiş süreçlerini
kolaylaştırmak ve desteklemek amacıyla geliştirilen düzenlemelerdir. İlgili düzenlemelerle ülkelerin dış ticaret politikalarını GATT 1947 ve günümüzde DTÖ kuralları ile uyumlu hâle getirmeleri kolaylaştırılmaktadır. Özel ve lehte muamele uygulamaları çerçevesinde az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelere DTÖ kurallarını benimsemeleri için daha uzun geçiş süreleri tanınmakta veya kuralların kapsamı geçici olarak daraltılmaktadır. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 6

Bakanlar Deklarasyonu uyarınca, bir Çalışma Programı da kabul edilerek DTÖ’nün uluslararası ticaret açısından önemi
vurgulanan anlaşma hangisidir?

Cancun Bakanlar Konferansı

Seattle Bakanlar Konferansı

Singapur Bakanlar Konferansı

Bali Bakanlar Konferansı

Doha Kalkınma Gündemi

Açıklama:

Bali Bakanlar Konferansı’nda Bakanlar Deklarasyonu uyarınca, bir Çalışma Programı da kabul edilerek DTÖ’nün uluslararası ticaret açısından önemi vurgulanmıştır. Bali Bakanlar Konferansı’nda alınan kararların Doha Kalkınma Gündemi’nin tamamlanması açısından önemli bir alt yapı oluşturacağı belirtilmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 7

Ekonomik entegrasyonun ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Gümrük birliği

Ortak pazar

Ekonomik birlik

Serbest ticaret bölgesi

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Açıklama:

Tercihli ticaret düzenlemeleri: Taraf olan ülkeler arasındaki ticarete diğer ülkelere uygulanan tarifeden daha düşük ithalat tarifesi uygulanması söz konusudur. Ülkeler arasındaki bağımlılığın en düşük olduğu ekonomik entegrasyon aşamasıdır. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Malların yanı sıra hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı ekonomik entegrasyon aşaması hangisidir?

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Ortak pazar

Serbest ticaret bölgesi

Gümrük birliği

Ekonomik birlik

Açıklama:

Ortak pazar: Malların yanı sıra hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı ekonomik entegrasyon aşamasıdır. Ortak pazarın iyi işleyebilmesi için üye ülkelerin ekonomi politikalarını uyumlaştırmaları hatta
bazı politikalarda ortak düzenlemelere gitmeleri gerekmektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Gümrük birliklerinin kaynak tahsisinde etkinliği azaltıp ve dünya refahını olumsuz yönde etkilemesine ne ad verilmektedir?

Ticaret yolunun değişmesi

Menşe kuralları

Ticaret saptırma etkisi

Ticaret yaratma etkisi

Tüketim sapma maliyeti

Açıklama:

Gümrük birliklerinin ticaret yaratma etkisi, kaynak tahsisinde etkinliği artırır ve dünya refahını olumlu yönde etkiler. Gümrük birliklerinin ticaret saptırma etkisi ise kaynak tahsisinde etkinliği azaltır ve dünya refahını olumsuz yönde etkiler. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 10

İkinci en iyi teorisinin en bilinen uygulama alanlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?

Sübvansiyonlar

Kotalar

Serbest ticaret

Gümrük birlikleri

Tam rekabet

Açıklama:

Gümrük birlikleri, ikinci en iyi teorisinin en bilinen uygulama alanlarından biridir. Gümrük birliklerinde gümrük birliğine üye ülkeler arasındaki ticarette uygulanan engeller kaldırılırken gümrük birliğine üye olmayan ülkelere karşı ortak gümrük tarifesi uygulaması söz konusudur. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 11

GATT'ın uluslararası ticaret kurallarını belirlerken esas aldığı ilkelerden biri değildir?

Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi

Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması

Uluslararası ticarette adil rekabet ortadan kaydırılması

Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi

Açıklama:

GATT 1947 uluslararası ticaret kurallarını belirlerken beş temel ilkeyi esas almıştır.
Bu ilkeler, günümüzde DTÖ’nün de temel ilkeleri olarak benimsenmiştir:
• Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması
• Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi
• Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması
• Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi
• Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi ve ekonomik reformu
teşvik etmesi

Doğru Cevap: D

Soru 12

Dünya Ticaret Örgütü hangi yıl kurulmuştur?

1947

1975

1985

1995

2005

Açıklama:

DTÖ, 1986 yılında Uruguay’ın Punta del Este şehrinde başlayan, Uruguay Ticaret
Turu olarak adlandırılan ve 1994 yılında Fas’ın Marakeş şehrinde sona eren müzakereler sonucunda, 1 Ocak 1995 tarihinde yürürlüğe giren DTÖ Anlaşması (Marakeş Anlaşması) ile kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 13

DTÖ’nün kuruluşundan sonraki ilk Bakanlar Konferansı nerede yapılmıştır?

Singapur

Cenevre

Ankara

Doha

Hong Kong

Açıklama:

DTÖ’ye üye ülkeler arasındaki uzlaşmazlıklar, Aralık 1996’da toplanan DTÖ’nün kuruluşundan sonraki ilk Bakanlar Konferansı olan Singapur Bakanlar Konferansı’nda belirginleşmeye başlamıştır. Singapur Bakanlar Konferansı’nda gelişmiş ülkeler yatırımlar, rekabet, kamu alımlarında şeffaflık ve ticaretin kolaylaştırılması gibi yeni konuların DTÖ’nün gündemine alınmasını talep etmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

DTÖ’nün hangi Bakanlar Konferansı sadece az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ile gelişmiş ülkeler arasındaki değil, gelişmiş ülkelerin kendi aralarındaki uzlaşmazlıkların da su yüzüne çıktığı ilk konferanstır?

Singapur Bakanlar Konferansı

Seattle Bakanlar Konferansı

Cancun Bakanlar Konferansı

Bali Bakanlar Konferansı

Nairobi Bakanlar Konferansı

Açıklama:

Aralık 1999’da gerçekleştirilen Seattle Bakanlar Konferansı ise birçok yönüyle tarihe geçen bir Konferans olmuştur. Seattle Bakanlar Konferansı sadece az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ile gelişmiş ülkeler arasındaki değil, gelişmiş ülkelerin kendi aralarındaki uzlaşmazlıkların da su yüzüne çıktığı ilk Konferans’tır. Özellikle ABD ve Avrupa Birliği arasında tarım sübvansiyonları konusunda yaşanan anlaşmazlık, en önemli uzlaşmazlık nedenlerinden birini oluşturmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 15

DTÖ’nün hangi bakanlar konferansında G-20 adı altında bir koalisyon oluşturmuştur?

Singapur Bakanlar Konferansı

Seattle Bakanlar Konferansı

Cancun Bakanlar Konferansı

Bali Bakanlar Konferansı

Nairobi Bakanlar Konferansı

Açıklama:

Cancun Bakanlar Konferansı bir başka ilke de sahne olmuştur. Gelişmekte olan ülkeler ilk kez Cancun Bakanlar Konferansı’nda, Brezilya’nın girişimleriyle G-20 adı altında bir koalisyon oluşturmuş ve ekonomik çıkarları için ortak hareket ederek gelişmiş ülkelere karşı ortak bir tutum geliştirmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik entegrasyon aşamalarından biri değildir?

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Serbest ticaret bölgesi

Gümrük birliği

Ekonomik birlik

Siyasi birlik

Açıklama:

Ekonomik Entegrasyon Aşamaları,

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Serbest ticaret bölgesi

Gümrük birliği

Ortak pazar

Ekonomik birlik

Doğru Cevap: E

Soru 17

Gümrük birliklerinin ekonomik etkileri sistematik bir şekilde ilk kez hangi iktisatçı tarafından incelenmiştir?

A. Smith

L. Walras

J. Viner

A. Marshall

J. B. Clark

Açıklama:

Gümrük birliklerinin ekonomik etkileri sistematik bir şekilde ilk kez Jacop Viner tarafından incelenmiştir. Jacop Viner 1950 yılında yayımlanan Gümrük Birliği Meselesi (The Customs Union Issue) adlı kitabında gümrük birliklerinin statik etkilerini analiz etmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

Avrupa Birliği (AB), temelleri hangi yılında atılmıştır?

1944

1948

1952

1960

1965

Açıklama:

Avrupa Birliği (AB), temelleri 1952 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) ile atılan, günümüzün en başarılı ekonomik entegrasyon örneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Aşağıdaki ülkelerden hangi Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) kurucu üretenlerinden biri değildir?

Almanya

İngiltere

Fransa

İtalya

Belçika

Açıklama:

Avrupa Birliği (AB), temelleri 1952 yılında Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT) ile atılan, günümüzün en başarılı ekonomik entegrasyon örneğidir. Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg’un bir araya gelerek oluşturduğu AKÇT, üye ülkeler arasında kömür ve çelik endüstrilerinde ortak pazar yaratmayı hedeflemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 20

AB’de hangi tarihinde ortak para birimi olan euro tedavüle girmiştir?

1 Ocak 2000

1 Ocak 2001

1 Ocak 2002

1 Ocak 2003

1 Ocak 2004

Açıklama:

AB’de EPB, 1 Ocak 2002 tarihinde oluşturulmuş; bu tarihte AB’nin ortak para birimi olan euro tedavüle girmiştir. Euro, AB’ye üye ülkelerin tümü tarafından değil, 2014 yılı itibariyle yirmi sekiz üye ülkenin on sekizi tarafından kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 21

GATT 1947 toplamda kaç ülkenin taraf olduğu uluslararası bir anlaşmadır?

Açıklama:

GATT 1947 toplam yirmi üç ülkenin taraf olduğu çok taraflı bir uluslararası anlaşmadır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

I. Yaşam standartlarını yükseltmek
II. Cari açığı sıfırlamak
III. Kaynakların tam kullanımını sağlamak
IV. Enflasyonu düşürmek
V. Uluslararası ticaretin gelişimine katkı sağlamak
Yukarıdakilerden hangileri GATT 1947'nin üye ülkelere yönelik amaçlarındandır?

I,II,III

I,II,V

I,III,V

I,IV,V

I,II,III,V

Açıklama:

GATT 1947’nin amacı, üye ülkelerin yaşam standartlarını yükseltmek, istikrarlı büyüme ile kaynakların tam kullanımını sağlamak, üretimin ve uluslararası ticaretin geliştirilmesine katkı sağlamaktır. II ve V. ifadeler bu amaçlar arasında yer almadığından doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1947 Anlaşmasına taraf olduktan sonra anlaşmadan çekilen ülkelerden biridir?

Brezilya

Şili

Hindistan

Kanada

Çin

Açıklama:

Anlaşma’ya taraf olan ülkeler, o dönemdeki adlarıyla, Avustralya, Belçika, Brezilya, Burma, Kanada, Seylan, Şili, Çin, Küba, Çekoslavakya, Fransa, Hindistan, Lübnan, Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Pakistan, Güney Rodezya, Suriye, Güney Afrika, Birleşik Krallık ve ABD’dir. Sonradan Çin, Suriye ve Lübnan Anlaşma’dan çekilmiştir. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 24

GATT 1947 sürecinde gerçekleştirilen ticaret turlarında tarife dışı engellerin ilk defa müzakere gündemine alındığı tur aşağıdakilerden hangisidir?

Annecy Turu

Tokyo Turu

Kennedy Turu

Dillon Turu

Torbay Turu

Açıklama:

GATT 1947 sürecinde gerçekleştirilen ticaret turlarında tarife dışı engellerin ilk defa müzakere gündemine alındığı tur Tokyo ticaret turudur. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 25

DTÖ ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

1995 tarihinde yürürlüğe giren DTÖ Anlaşması (Marakeş Anlaşması) ile kurulmuştur

Kurulmasıyla birlikte GATT’ın yerini almıştır

Günümüzde DTÖ üye toplam yüz elli üç ülkenin otuzbiri az gelişmiş ülke statüsündedir.

Uluslararası mal ticaretine ilişkin kurallar DTÖ’nün en güçlü yönünü oluşturmaktadır

Uluslararası mal ticaretinin yanı sıra başka alanları da düzenleme yetkisine sahip bir uluslararası kuruluştur

Açıklama:

A,C,D ve E seçenekleri doğru iken B seçeneğindeki ifade yanlıştır. Çünkü, DTÖ’nün kurulmasıyla birlikte GATT 1947’ye yeni maddeler eklenmiş ve GATT 1994 uluslararası mal ticaretini düzenleyen temel anlaşma hâlini almıştır. Kısacası DTÖ, GATT’ın yerini almamış aksine GATT’ın kapsamını genişletmiştir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 26

DTÖ üye ülkeleri arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların temel sebebi nedir?

DTÖ’ye üye ülkelerin aynı coğrafyada bulunmuyor olması

DTÖ’ye üye ülkelerin demografik yapılarının farklı olması

DTÖ’ye üye ülkelerin aynı ekonomik gelişmişlik düzeyine sahip olmaması

DTÖ’ye üye ülkelerin farklı mal ve hizmet ürünlerinde uzmanlaşmış olması

DTÖ’ye üye ülkelerin farklı kur politikası uyguluyor olması

Açıklama:

DTÖ’nun kurulmasıyla birlikte uluslararası düzenleme yapılacak alanların artması üye ülkeler arasındaki uzlaşmazlıkları da beraberinde getirmiştir. Esasen üye ülkeler arasında var olan fakat GATT 1947 sürecinde çok fazla su yüzüne çıkmamış olan uzlaşmazlıklar, DTÖ’nün kapsadığı konuların artması ile birlikte şiddetlenmiş ve çözümsüzlükler ortaya çıkmaya başlamıştır. Uzlaşmazlıkların özünde üye ülkeler arasındaki asimetri yatmaktadır. DTÖ’ye üye ülkeler aynı ekonomik gelişmişlik düzeyine sahip değildir. Dolayısıyla uluslararası ticaret sisteminden beklentileri ve sağladıkları veya sağlamayı umdukları yararlar da aynı değildir. Bu durum üye ülkeler ve üye ülkelerin öncelikleri arasında bir asimetri yaratmaktadır. Dolayısıyla, DTÖ üye ülkeleri arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların temel sebebi DTÖ’ye üye ülkelerin aynı ekonomik gelişmişlik düzeyine sahip olmamasıdır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Singapur konuları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Rekabet

Tasarruflar

Kamu alımlarında şeffaflık

Yatırımlar

Ticaretin kolaylaştırılması

Açıklama:

Singapur konuları: Gelişmiş ülkelerin DTÖ kapsamında uluslararası düzenlemeler geliştirilmesini talep ettiği yeni konulardır. Bu konular yatırımlar, rekabet, kamu alımlarında şeffaflık ve ticaretin kolaylaştırılması konularıdır. B şıkkındaki ifade bu konular içerisinde yer almaz. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Ekonomik entegrasyonun ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomik birlik

Ortak pazar

Gümrük birliği

Serbest ticaret bölgesi

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonun ilk aşaması tercihli ticaret düzenlemeleridir. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 29

Dünya refahının arttırılması için birinci en iyi politika aşağıdakilerden hangisidir?

Gümrük birlikleri

Ölçek ekonomileri

Tam rekabet ve serbest ticaret

Ortak pazar

Ekonomik entegrasyon

Açıklama:

Tam rekabet ve serbest ticaret dünya refahının arttırılması için en iyi politikadır. Diğer bir ifadeyle tam rekabet ve serbest ticaret, dünya refahının arttırılması için birinci en iyi politikadır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Arjantin, Brezilya, Uruguay ve Paraguay tarafından 1991 yılında oluşturulan ekonomik entegrasyon aşağıdakilerden hangisidir?

NAFTA

EFTA

AEA

ECOTA

MERCOSUR

Açıklama:

Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur), Arjantin, Brezilya, Uruguay ve Paraguay tarafından 1991 yılında oluşturulmuştur. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

IMF (Uluslararası Para Fonu)
Dünya Bankası
ITO(Uluslararası Ticaret Örgütü)

Yukarıdaki kuruluşlardan hangisi veya hangileri 2. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası ticarete ilişkin küresel düzenlemeleri hayata geçirmek amacıyla kurulmuştur?

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

1944'te gerçekleşen konferansta uluslararası ticarete ilişkin küresel düzenlemeleri hayata geçirecek bir kuruluş olarak ITO (Uluslararası Ticaret Örgütü-International Trade Organization)’nun kurulmasına karar verilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Uruguay Ticaret Turu öncesinde sanayi ürünlerine uygulanan bağlı tarife oranı kaçtır?

Yüzde 43

Yüzde 45

Yüzde 53

Yüzde 81

Yüzde 83

Açıklama:

Uruguay Ticaret Turu öncesinde sanayi ürünlerine uygulanan ithalat tarifelerinin Yüzde 43’ü bağlı tarife oranı idi. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Aşağıdaki ülkelerden hangisi GATT 1947’ye başta taraf olmasına rağmen sonradan anlaşmadan çekilmiştir?

Suriye

Fransa

Avustralya

Küba

Belçika

Açıklama:

1947 GATT'a taraf olan ülkeler, o dönemdeki adlarıyla, Avustralya, Belçika, Brezilya, Burma, Kanada, Seylan, Şili, Çin, Küba, Çekoslavakya, Fransa, Hindistan, Lübnan, Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Pakistan, Güney Rodezya, Suriye, Güney Afrika, Birleşik Krallık ve ABD’dir. Sonradan Çin, Suriye ve Lübnan Anlaşma’dan çekilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması
Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi
Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması

Yukarıda verilen maddelerden hangisi veya hangileri GATT 1947’nin temel ilkelerindendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

GATT 1947’nin temel ilkeleri şunlardır:

Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması
Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi
Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması
Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi
Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi ve ekonomik reformu teşvik etmesi

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi Dünya Bankasının bünyesinde yer alan kurumlardan değildir?

Uluslararası İmar Ve Kalkınma Bankası

Uluslararası Kalkınma Birliği

Uluslararası Finans Kurumu

Uluslararası Adil Rekabet Kurumu

Çok Taraflı Yatırım Garanti Ajansı

Açıklama:

Dünya bankası:

Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası
Uluslararası Kalkınma Birliği
Uluslararası Finans Kurumu
Çok taraflı Yatırım Garanti Ajansı
Uluslararası Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Mekanizması’ndan oluşan bir gruptur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1947’ye taraf olan ülkelerden değildir?

Almanya

Küba

Fransa

Avustralya

Belçika

Açıklama:

GATT 1947'ye taraf olan ülkeler, o dönemdeki adlarıyla

Avustralya
Belçika
Brezilya
Burma
Kanada
Seylan
Şili
Çin
Küba
Çekoslavakya
Fransa
Hindistan
Lübnan
Lüksemburg
Hollanda
Yeni Zelanda
Norveç
Pakistan
Güney Rodezya
Suriye
Güney Afrika
Birleşik Krallık
ABD’dir. Sonradan Çin, Suriye ve Lübnan Anlaşma’dan çekilmiştir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği hakkında doğru bir bilgi değildir?

İlk olarak Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu olarak kurulmuştur.

Günümüzün en başarılı ekonomik entegrasyon örneğidir.

Avrupa Birliği temelleri 1951 yılında atılmıştır.

Almanya, Fransa, İtalya, Hollanda, Belçika ve Lüksemburg bir araya gelerek oluşturmuşlardır.

Üye ülkeler arasında kömür ve çelik endüstrilerinde ortak pazar yaratması hedeflenmiştir.

Açıklama:

Avrupa Birliği'nin (AB) temelleri 1952 yılında atılmıştır. O nedenle doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Hollanda
Norveç
Pakistan

Yukarıdaki ülkelerden hangisi veya hangileri GATT 1947’ye taraf olan ülkelerdendir?

Yalnız I

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

GATT 1947’ye taraf olan ülkeler, o dönemdeki adlarıyla, Avustralya, Belçika, Brezilya, Burma, Kanada, Seylan, Şili, Çin, Küba, Çekoslavakya, Fransa, Hindistan, Lübnan, Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Pakistan, Güney Rodezya, Suriye, Güney Afrika, Birleşik Krallık ve ABD’dir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Torbay Turu
Cenevre Turu
Tokyo Turu

Yukarıdaki turlardan hangisi veya hangileri GATT 1947 sürecinde gerçekleştirilen ticaret turlarındandır?

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

GATT 1947 sürecinde gerçekleştirilen ticaret turları şunlardır:

Cenevre Turu: 1947
Annecy Turu: 1949
Torbay Turu: 1951
Cenevre Turu: 1956
Dillon Turu: 1960-1961
Kennedy Turu: 1964-1967
Tokyo Turu: 1973- 1979
Uruguay Turu: 1986-1994

Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 40

ABD
Kanada
Uruguay

Yukarıdaki ülkelerden hangisi veya hangileri 1994 yılında NAFTA’yı (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi) oluşturan ülkelerdendir?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi (NAFTA), 1994 yılında ABD, Kanada ve Meksika tarafından oluşturulmuştur. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1947'nin temel önceliğidir?

Ülkelerin ödemeler bilançosu açıklarına geçici destek sağlamak

Paraların tam konvertiliteye geçiş süreçlerini desteklemek

Sermaye hareketlerinin önündeki engelleri ortadan kaldırmak

Tarife ve tarife dışı engelleri kaldırarak uluslararası ticareti serbestleştirmek

II. Dünya Savaşı sonrası dünya ekonomisinin yeniden imarına destek olmak

Açıklama:

GATT 1947 toplam yirmi üç ülkenin taraf olduğu bir çok taraflı bir uluslararası anlaşmadır. GATT 1947'nin amacı, üye ülkelerin yaşam standartlarını yükseltmek, istikrarlı büyüme ile kaynakların tam kullanımını sağlamak, üretimin ve uluslararası ticaretin geliştirilmesine katkı sağlamaktır. Bu doğrultuda GATT 1947'nin temel önceliği, tarife ve tarife dışı engelleri kaldırarak uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1947'nin temel ilkelerinden biri değildir?

Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi

Uluslararası tarım ürünleri ticaretinin desteklenmesi

Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması

Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi

Açıklama:

GATT 1947 uluslararası ticaret kurallarını belirlerken beş temel ilkeyi esas almıştır. Bu ilkeler günümüzde DTÖ'nün de temel ilkeleri olarak benimsenmiştir: (1) Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması, (2) Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi, (3) Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması, (4) Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi, (5) Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi ve ekonomik reformu teşvik etmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Dünya piyasasında fiyat kabullenici olan ülkeye ne ad verilir?

Pasif ülke

Verimsiz ülke

Nötr ülke

Otarşik ülke

Küçük ülke

Açıklama:

Küçük ülke, tıpkı tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firma gibi dünya piyasasında fiyat kabullenici durumda olan ülkedir. Diğer bir ifadeyle küçük ülke, dünya piyasasında malın dünya fiyatını etkileme gücüne sahip olmayan ülkedir. Bunun nedeni, küçük ülkenin ilgili malın ticaretinde dünya ticaret hacmini etkileyemeyecek kadar küçük bir paya sahip olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 44

İthalat kotası uygulayan bir küçük ülkede, diğer tüm koşullar sabitken ithal mala olan talep arttığında aşağıdaki ekonomik etkilerden hangisi ortaya çıkar?

Yurtiçi üretim azalır.

Ek iç fiyat artışı yaşanır.

Yurtiçi tüketim artar.

Devletin vergi geliri artar.

Üretici rantı azalır.

Açıklama:

İthalat kotası uygulayan bir küçük ülkede, diğer tüm koşullar sabitken ithal mala olan talep arttığında yurtiçi üretim artar, toplam yurtiçi tüketim kota miktarı belli olduğu için değişmez. Devlet kotadan tarifeden elde ettiği vergi gelirini elde edemez. Üretici rantı artar. İlgili malın yurtiçi fiyatında ek bir artış ortaya çıkar.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Aşağıdaki uygulamalardan hangisi uluslararası ticarette şeffaflığı arttırmakta ve böylece uluslararası yatırımları ve istihdamı teşvik etmektedir?

Düşük tarife uygulaması

İthalat kotasının sadece tarım ürünleri ticaretinde uygulanması

Tarife oranlarının bağlı tarife oranlarına dönüşmesi

İthalat tarifelerinin sanayi üürnleri ticaretinde sıfırlanması

İhracat sübvansiyonu uygulamasının sonlandırılması

Açıklama:

Tarife oranlarının bağlı tarife oranlarına dönüşmesi, uluslararası ticarette şeffaflığı arttırmakta ve böylece uluslararası yatırımları ve istihdamı teşvik etmektedir. Bağlı tarife oranlarının değiştirilmesi ancak taraf ülkelerin tümünün onayı ile mümkün olabilmektedir. Bu koşul ülkelerin tarife oranlarını keyfi olarak değiştirme şanslarını ortadan kaldırmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 46

Gelişmiş ülkeler yatırımlar, kamu alımlarında şeffaflık, rekabet ve ticaretin kolaylaştırılması gibi yeni konuların DTÖ gündemine alınmasını hangi Bakanlar Konferansı'nda talep etmişlerdir?

Singapur

Cenevre

Cancun

Uruguay

Doha

Açıklama:

Singapur Bakanlar Konferansı'nda gelişmiş ülkeler yatırımlar, kamu alımlarında şeffaflık, rekabet ve ticaretin kolaylaştırılması gibi yeni konuların DTÖ gündemine alınmasını talep etmişlerdir. Bu talep, mevcut ticaret düzenlemelerine bile uyum sağlamakta zorlanan az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin tepkisine neden olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdaki ekonomik entegrasyon türlerinden hangisinde ilgili entegrasyonun iyi işleyebilmesi için üye ülkelerin ekonomi politikalarını uyumlaştırmaları, hatta bazı politikalarda ortak düzenlemelere gitmeleri gerekir?

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Serbest ticaret bölgesi

Gümrük birliği

Ortak pazar

Ticari entegrasyon

Açıklama:

Ortak pazar malların yanısıra hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı ekonomik entegrasyon aşamasıdır. Ortak pazarın iyi işleyebilmesi için üye ülkelerin ekonomi politikalarını uyumlaştırmaları, hatta bazı politikalarda ortak düzenlemelere gitmeleri gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Gümrük birliklerinin statik etkileri ilk kez hangi yıl, hangi iktisatçı tarafından analiz edilmiştir?

1946, Meade

1950, Viner

1956, Mill

1968, Marshall

1971, Krugman

Açıklama:

Gümrük birliklerinin ekonomik etkileri sistematik bir şekilde ilk kez Jacop Viner tarafından incelenmiştir. Viner 1950 yılında yayımlanan Gümrük Birliği Meselesi adlı kitabında gümrük birliklerinin statik etkilerini analiz etmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi dünya refahının arttırılması için birinci en iyi politikadır?

Monopolcü rekabet ve serbest ticaret

Tam rekabet ve kısmi korumacılık

Tam rekabet ve esnek döviz kuru sistemi

Tam rekabet ve konjonktürel korumacılık

Tam rekabet ve serbest ticaret

Açıklama:

Tam rekabet ve serbest ticaret dünya refahının arttırılması için en iyi politikadır. Diğer bir ifade ile tam rekabet ve serbest ticaret, dünya refahının arttırılması için birinci en iyi politikadır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Avrupa Birliği'nin ortak para birimi olan euro hangi tarihte tedavüle girmiştir?

1 Ocak 1999

1 Ocak 2000

31 Aralık 2000

1 Ocak 2002

31 Aralık 2002

Açıklama:

Avrupa Birliği'nde Ekonomik ve Parasal Birlik, 1 Ocak 2002 tarihinde oluşturulmuş; bu tarihte Avrupa Birliği'nin ortak para birimi olan euro tedavüle girmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 51

I-Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması
II-Uluslararası ticaret hacminin ekonomik entegrasyonlar aracılığıyla arttırılması
III- Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi ve ekonomik reformu teşvik etmesi
IV-Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri GATT 1947’nin ve Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)’nün temel ilkelerinden birisidir?

I-II

II-III

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "GATT 1947’nin Temel İlkeleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
GATT 1947 uluslararası ticaret kurallarını belirlerken beş temel ilkeyi esas almıştır. Bu ilkeler, günümüzde Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) tarafından da temel ilkeler olarak kabul edilmiştir. Bu ilkeler aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
• Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması
• Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi
• Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması
• Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi
• Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi ve ekonomik reformu teşvik etmesi

Doğru Cevap: D

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1947 uluslararası anlaşmasına taraf olan ülkelerden birisidir?

Türkiye

Almanya

Fransa

İtalya

İspanya

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "GATT 1947 Süreci" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
GATT 1947 toplam yirmi üç ülkenin taraf olduğu çok taraflı bir uluslararası anlaşmadır. GATT 1947 anlaşmasına taraf olan ülkeler, o dönemdeki adlarıyla, Avustralya, Belçika, Brezilya, Burma, Kanada, Seylan, Şili, Çin, Küba, Çekoslavakya, Fransa, Hindistan, Lübnan, Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Pakistan, Güney Rodezya, Suriye, Güney Afrika, Birleşik Krallık ve ABD’dir. Sonradan Çin, Suriye ve Lübnan Anlaşma’dan çekilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Aşağıdakilerden hangisi ülkeler arasındaki bağımlılığın en düşük olduğu ekonomik entegrasyon aşamalarından birisidir?

Gümrük birliği

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Ortak pazar

Ekonomik birlik

Serbest ticaret bölgesi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "EKONOMİK ENTEGRASYON TEORİSİ " konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Tercihli ticaret düzenlemeleri ile taraf olan ülkeler arasındaki ticarete diğer ülkelere uygulanan tarifeden daha düşük ithalat tarifesi uygulanması söz konusudur. Tercihli ticaret düzenlemeleri, ülkeler arasındaki bağımlılığın en düşük olduğu ekonomik entegrasyon aşamasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından ilk defa gümrük birliklerinin dinamik etkileri analiz edilmiştir?

John Stuart Mill

Raul Prebisch

David Ricardo

Jacop Viner

Bela Balassa

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 55

I-Teknolojik ilerleme ve kaynak verimliliğindeki artış
II-Ölçek ekonomileri
III-Rekabetin azalması
IV-Yatırımları özendirmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bela Balassa tarafından belirlenen gümrük birliklerinin dinamik etkilerinden birisidir?

I-III

II-III

III-IV

I-II-III

I-II-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Gümrük Birliklerinin Dinamik Etkileri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Gümrük birlikleri statik etkilerinin yanı sıra uzun dönemde başka önemli etkiler
yaratmaktadır. Dinamik etkiler olarak bilinen bu etkiler, ilk kez Bela Balassa tarafından incelenmiştir. Balassa, Ekonomik Entegrasyon Teorisi (The Theory of Economic Integration) adlı kitabında gümrük birliklerinin dinamik etkilerini; artan rekabet, ölçek ekonomileri, yatırımları özendirme, teknolojik ilerleme ve
kaynak verimliliğindeki artış olarak belirlemiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

I- İthalat düşük maliyetli gümrük birliği ülkesinden gerçekleştiğinde ortaya çıkması,
II-Net refah etkisinin negatif ya da olumsuz olması
III-Kaynak tahsisinde etkinliğe işaret etmesi,
IV-Gümrük birliklerinin statik etkilerinden birisi olması,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gümrük birliklerinin ticaret yaratma etkilerinden birisidir?

I-II

II-III

I-III-IV

I-II-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen “Gümrük Birliklerinin Statik Etkileri” konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Gümrük birliklerinin statik etkilerini oluşturan ticaret yaratma ve ticaret saptırma kaynak tahsisinde etkinlik ile ilgilidir ve bu yolla refahı olumlu veya olumsuz yönde etkilemektedir. Gümrük birliklerinin ticaret yaratma etkisi, kaynak tahsisinde etkinliği artırır ve dünya refahını olumlu yönde etkiler.

Doğru Cevap: C

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi gümrük birliklerinin ticaretin en düşük maliyetli üretim yapan ve gümrük birliği üyesi olmayan ülkeden, daha yüksek maliyetli üretim yapan ve gümrük birliği üyesi olan ülkeye kaymasını ifade eder?

Ticaret saptırma

Ticaret yaratma

Üretim sapma maliyeti

Serbest ticaret

Tarifikasyon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Gümrük Birliklerinin Statik Etkileri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Gümrük birliklerinin ticaret saptırma etkisi, bir malı yüksek maliyetle üreten bir
ülkenin gümrük birliği öncesinde aynı malı en düşük maliyetle üreten ülkeden satın alırken, gümrük birliği sonrasında aynı malı daha yüksek maliyetle üreten gümrük birliği ülkesinden satın almaya başlamasıyla ortaya çıkmaktadır. Diğer bir ifadeyle, ticaretin en düşük maliyetli üretim yapan ve gümrük birliği üyesi olmayan ülkeden, daha yüksek maliyetli üretim yapan ve gümrük birliği üyesi olan ülkeye kayması, gümrük birliklerinin ticaret saptırma etkisi olarak adlandırılmaktadır. Bu durumda ticaret, en verimli-gümrük birliği dışı ülkeden daha az verimli-gümrük birliği ülkesine kaymaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi firmanın kendisinden kaynaklanan ve Üretim hacminin genişlemesi nedeniyle ortalama üretim maliyetlerinin düşmesi sonucu ortaya çıkan maliyet tasarruflarını ifade eder?

Dışsal ölçek ekonomileri

İçsel ölçek ekonomileri

Azalan marjinal verimlilik

Artan marjinal verimlilik

Teknolojik ilerleme

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Gümrük Birliklerinin Dinamik Etkileri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Üretim hacminin genişlemesi nedeniyle ortalama üretim maliyetlerinin düşmesinden kaynaklanan ölçek ekonomileri, içsel ölçek ekonomileri ve dışsal ölçek ekonomileri olarak ikiye ayrılmaktadır. İçsel ölçek ekonomileri, firmanın kendisinden kaynaklanan maliyet tasarruflarıdır. Dışsal ölçek ekonomileri ise firmanın mensubu olduğu endüstriden kaynaklanan maliyet tasarruflarıdır. Endüstride üretim ölçeğinin artması firmalara maliyet tasarrufu sağlıyorsa firmaların dışsal ölçek ekonomilerinden yararlandığı kabul edilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 59

Aşağıdaki ülke gruplarından hangisi 1991 yılından oluşturulan Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur) üyelerinden birisidir?

Arjantin-Brezilya-Uruguay

Arjantin-Brezilya-Meksika

Brezilya-Meksika-Paraguay

Kanada-Meksika-Paraguay

ABD-Kanada-Meksika

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Güney Amerika Ortak Pazarı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur), Arjantin, Brezilya, Uruguay ve Paraguay tarafından 1991 yılında oluşturulmuştur. 2006 yılında Venezüella da Mercosur’e katılmıştır. Mercosur ülkeleri 1995 yılında gümrük birliğini tamamlamış ve ortak pazar yaratmayı hedefleyen bir ekonomik entegrasyona dönüşmüştür.

Doğru Cevap: A

Soru 60

I-Tarım ve tekstil gibi az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu alanların kapsam dışı bırakılması,
II-Sanayi ürünleri ticaretinde gümrük tarifelerinin kademeli olarak indirilmesi,
III-Uluslararası ticaret uyuşmazlıklarını çözme mekanizmasının işleyişinde zorluklar olması,
IV-Uluslararası bir kuruluş olmayıp adeta bir uluslararası kulüp niteliğine sahip olması,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri GATT 1947’nin zayıf yönlerinden birisidir?

I-II

II-III

II-IV

I-II-III

I-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "GATT 1947’nin Güçlü ve Zayıf Yönleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
GATT 1947’nin bir uluslararası kuruluş olmayıp çoktaraflı bir uluslararası anlaşma olması, uluslararası ticaretin düzenlenmesinde bazı önemli zayıf yönler ortaya çıkarmıştır. GATT 1947’nin ilk zayıf yönü, tarım ve tekstil gibi az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olduğu alanların GATT 1947’nin kapsamının dışında tutulmuş olmasıdır. GATT 1947’nin ikinci zayıf yönü, GATT 1947’nin uluslararası bir kuruluş olmayıp adeta bir uluslararası kulüp niteliğine sahip olmasından kaynaklanmıştır. GATT 1947’nin diğer zayıf yönü ise, uluslararası ticaret uyuşmazlıklarını çözme mekanizmasının işleyişindeki zorluklardır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1947'nin amaçlarından biri değildir?

Üye ülkelerin yaşam standartlarını yükseltmek

İstikrarlı büyüme ile kaynakların tam kullanımını sağlamak

Üretimin geliştirilmesine katkı sağlamak

Uluslararası parasal işbirliğinin güçlenmesini sağlamak

Uluslararası ticaretin geliştirilmesine katkı sağlamak

Açıklama:

GATT 1947'nin amacı üye ülkelerin yaşam standartlarını yükseltmek, istikrarlı büyüme ile kaynakların tam kullanımını sağlamak, üretimin ve uluslararası ticaretin geliştirilmesine katkı sağlamaktadır.Uluslararası parasal işbirliğinin güçlenmesini amaçlayan kuruluş IMF'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 62

GATT 1947'nin ve DTÖ’nün hangi temel ilkesi en çok kayrılan ülke ilkesi ve ulusal muamele ilkesiyle ilişkilendirilebilir?

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi

Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması

Uluslarası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması

Uluslararası ticarette ekonomik reformu teşvik etmesi

Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi

Açıklama:

Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması ilkesi en çok kayırılan
ülke (MFN-Most Favored Nation) ilkesi ile ulusal muamele ilkesi olarak adlandırılan
iki alt ilkeden oluşmaktadır. En çok kayırılan ülke ilkesine göre ülkeler herhangi bir ülkeye tanıdıkları ticari ayrıcalıkları diğer tüm ülkelere tanımak zorundadır. Diğer bir ifade ile ülkeler, uluslararası ticarette ülkeler arasında ayırımcı ticari uygulamalarda bulunamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1947 anlaşmasından daha sonra çekilen ülkelerdir?

Avustralya-Brezilya-Çin

Belçika-Lübnan-Suriye

Brezilya-Norveç-Suriye

Çin-Lübnan-Suriye

ABD-Fransa-Kanada

Açıklama:

GATT 1947 anlaşmasına taraf ülkeler Avustralya, Belçika, Brezilya, Burma, Kanada, Seylan, Şili, Çin, Küba, Çekoslavakya, Fransa, Hindistan, Lübnan,Lüksemburg, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Pakistan, Güney Rodezya, Suriye, Güney Afrika, Birleşik Krallık ve ABD’dir. Sonradan Çin, Suriye ve Lübnan Anlaşma’dan çekilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

İç piyasada yerli ve ithal mallar arasında ayrımcılık yapılmaması GATT 1947'nin hangi uluslararası ticaret kuralı esasına dayanır?

En çok kayırılan ülke ilkesi

Ulusal muamele ilkesi

Gümrük Birlikleri

Serbest Ticaret Bölgeleri

Tarifikasyon

Açıklama:

Ulusal muamele ilkesi ise iç piyasada yerli ve ithal mallar arasında ayırımcılık yapılmaması esasına dayanır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

a-Anti-Damping
b-Damping
c-İhracat Sübvansiyonu
d-Telafi Edici Düzenlemeler
Yukarıdaki ifadelerden hangileri uluslararası ticarette adil rekabet kuralların benimsenmesi için yapılan anlaşmalardır?

a ve b

b,c ve d

a ve d

a,b,c ve d

a,c ve d

Açıklama:

Uluslararası ticarette adil rekabeti bozanlar ihracat sübvansiyonu,damping, anti-sübvansiyon gibi uygulamalardır.Adı geçen uygulamalar, uluslararası ticarette haksız rekabet yaratarak oluşturulmaya çalışılan serbest ticaret kurallarını ihlâl etmektedir. Günümüzde DTÖ, Anti-Damping Anlaşması ve Sübvansiyonlar ve Telafi Edici Düzenlemeler Anlaşması ile uluslararası ticarette adil rekabetin sağlanması için çaba göstermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 66

1996 yılında gerçekleşen gelişmiş ülkelerin yatırımlar, rekabet, kamu alımlarında şeffaflık ve ticaretin kolaylaştırılması gibi yeni konuları DTÖ’nün gündemine alınmasını talep ettiği ve az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin tepkisini çektiği konferans aşağıdakilerden hangisidir?

Seattle Balkanlar Konferansı

Uruguay Ticaret Turu

Cancun Konferansı

Nairobi Bakanlar Konferansı

Singapur Bakanlar Konferansı

Açıklama:

1996 yılında Singapur'da gerçekleşen Singapur Bakanlar Konferansı gelişmiş ülkelerin yatırımlar, rekabet, kamu alımlarında şeffaflık ve ticaretin kolaylaştırılması gibi yeni konuların DTÖ’nün gündemine alınması hakkında talepte bulunur. Bu talepler az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin tepkisine neden olur.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi Seattle Bakanlar Konferansı'nda yaşanan en önemli uzlaşmaşlık nedenlerinden biridir?

ABD ve Avrupa birliği arasında yaşanan ithalat kotaları anlaşmazlığı

Az gelişmiş ülkelerin ticaret düzenlemelerine uyum sağlayamaması

ABD ve Avrupa Birliği arasında tarım sübvansiyonları konusunda yaşanan anlaşmazlık

Hizmet ticaretinin serbestleştirilmesi konusunda yaşanan anlaşmazlık

Yüksek tarifelerin düşünülmesi konusunda yaşanan anlaşmazlık

Açıklama:

Seattle Bakanlar Konferansı sadece az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ile gelişmiş ülkeler arasındaki değil, gelişmiş ülkelerin kendi aralarındaki uzlaşmazlıkların da su yüzüne çıktığı ilk Konferans’tır. Özellikle ABD ve Avrupa Birliği arasında tarım sübvansiyonları konusunda yaşanan anlaşmazlık, en önemli uzlaşmazlık nedenlerinden birini oluşturmuştur. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin taleplerinin gelişmiş ülkeler tarafından dikkate alınmadığı eleştirisi, bir diğer uzlaşmazlık nedeni olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik entegrasyon aşamalarından biri değildir?

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Parasal birlik

Ortak pazar

Ekonomik birlik

Gümrük birliği

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon aşamaları;

Tercihli ticaret düzenlemeleri
Serbest ticaret bölgesi
Gümrük birliği
Ortak pazar
Ekonomik birlik

Doğru Cevap: B

Soru 69

Gümrük Birliği'nin ticaret saptırma etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Ticaret en verimli-gümrük birliği dışı ülkeye kayar.

Ticaret az verimli-gümrük birliği ülkeye kayar.

Ticaret saptırma etkisi, aynı malı daha yüksek maliyetle üreten gümrük birliği ülkesinden satın alınmasıyla ortaya çıkar.

Dünya refahını olumsuz yönde etkiler.

Kaynak tahsisinde etkinliği azaltıcı yönde etki eder.

Açıklama:

Gümrük birliklerinin ticaret saptırma etkisi kaynak tahsisinde etkinliği azaltır ve dünya refahını olumsuz yönde etkiler.Gümrük birliklerinin ticaret saptırma etkisi, bir malı yüksek maliyetle üreten bir ülkenin gümrük birliği öncesinde aynı malı en düşük maliyetle üreten ülkeden satın alırken, gümrük birliği sonrasında aynı malı daha yüksek maliyetle üreten gümrük birliği ülkesinden satın almaya başlamasıyla ortaya çıkmaktadır. Diğer bir ifadeyle, ticaretin en düşük maliyetli üretim yapan ve gümrük birliği üyesi olmayan ülkeden, daha yüksek maliyetli üretim yapan ve gümrük birliği üyesi olan ülkeye kayması, gümrük birliklerinin ticaret saptırma etkisi olarak adlandırılmaktadır. Bu durumda ticaret, en verimli-gümrük birliği dışı ülkeden daha az verimli-gümrük birliği ülkesine kaymaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Mercosur entegrasyonu hangi ülkelerden oluşur ?

Almanya-Belçika-Fransa-Hollanda-İtalya-Lüksemburg

Birleşik Krallık-Danimarka-İrlanda

İspanya-Portekiz-Yunanistan

ABD-Kanada-Meksika

Arjantin-Brezilya-Paraguay-Uruguay-Venezuela

Açıklama:

Güney Amerika Ortak Pazarı (Mercosur), Arjantin, Brezilya, Uruguay ve Paraguay tarafından 1991 yılında oluşturulmuştur. 2006 yılında Venezuela da Mercosur’e katılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 71

GATT uluslararası ticaret kurallarını belirlerken kaç temel ilkeyi esas almıştır?

Üç

Beş

Yedi

Sekiz

Dokuz

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi 1944 yılında kırk dört ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen Bretton Woods Konferansı olarak anılan konferansın temel düşüncesidir?

Ülkelerin İthalat büyüklüklerinin arttırılması

Ortak para biriminin belirlenmesi

Ülkelerin İhracat büyüklüklerinin arttırılması

Savaş zararlarının tazmin edilmesi

Uluslararası ekonominin serbest piyasa ekonomisi kurallarına göre yeniden yapılandırılması

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 73

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) hangi tarihte kurulmuştur?

1 Ocak 1955

1 Ocak 1995

1 Ocak 2001

1 Temmuz 1949

1 Haziran 1939

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,
DTÖ, 1986 yılında Uruguay’ın Punta del Este şehrinde başlayan, Uruguay Ticaret Turu olarak adlandırılan ve 1994 yılında Fas’ın Marakeş şehrinde sona eren müzakereler sonucunda, 1 Ocak 1995 tarihinde yürürlüğe giren DTÖ Anlaşması (Marakeş Anlaşması) ile kurulmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 74

Avrupa Topluluğu ortak pazar hedefine hangi tarihte ulaşabilmiştir?

1 Ocak 1958

1 Ocak 1954

1 Ocak 1973

1 Ocak 1993

1 Ocak 2000

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 75

2012 yılı itibariyle Euro AB üyesi ülkelerden kaç tanesi tarafından kullanılmaktadır?

Açıklama:

Farklı coğrafyalardan ekonomik entegrasyon örnekleri verebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 76

GATT 1947 kaç ülkenin taraf olduğu çok taraflı bir uluslararası anlaşmadır?

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 77

IMF ve Dünya Bankası faaliyetlerine hangi yıl başlamıştır?

1945

1946

1947

1948

1949

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 78

Dünya Ticaret Örgütü’nü kuran anlaşma hangi yıldan itibaren yürürlüğe girmiştir?

1947

1972

1983

1995

2010

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi GATT konferansları ve ticaret turlarından biri değildir?

1955 Bandung

1947 Cenevre

1949 Annecy

1955-1956 Cenevre

1974-1979 Tokyo

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 80

Günümüzde DTÖ üyesi ülkelerden kaç tanesi az gelişmiş ülkedir?

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi sürecindeki temel sorunları belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 81

Gümrük birliklerinin ekonomik etkileri ilk olarak hangi iktisatçı tarafından incelenmiştir?

A. Marshall

J.M.Keynes

J.S. Mill

J. Viner

D.Ricardo

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon teorisini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 82

Gümrük birliklerinin dinamik etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?

Azalan rekabet

Ölçek ekonomileri

Yatırımları özendirme

Teknolojik ilerleme

Kaynak verimliğinde artış

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 83

Uluslararası ticaretin olmadığı, dışa kapalı, kendi kendine yeten bir ekonomi aşağıdakilerden hangisidir?

Büyük ekonomi

Otarşi

Karlı ekonomi

Kapalı ekonomi

Kompleks ekonomi

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon teorisini açıklayabileceksiniz,
Otarşi

Doğru Cevap: B

Soru 84

GATT 1947’ye taraf olan ülkelerin yükseltmemeyi taahhüt ettikleri tarife oranı aşağıdakilerden hangisidir?

Basit tarife oranı

Bağlı tarife oranı

Net tarife oranı

Garanti tarife oranı

Bileşik tarife oranı

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi sürecindeki temel sorunları belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 85

G-20 hangi ülke önderliğinde kurulmuştur?

Brezilya

Kanada

ABD

İngiltere

Fransa

Açıklama:

Farklı coğrafyalardan ekonomik entegrasyon örnekleri verebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Günümüzde pek çok ülke ithalat tarifelerinin tümünü bağlı tarife oranına dönüştürmüştür. Aşağıdaki ülkelerden hangisi bu ülkeler arasında yer almaz?

Brezilya

Şili

Meksika

Arjantin

İran

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1947’de anlaşmaya taraf olan ülkelerden biri değildir?

Burma

Kanada

Küba

Fransa

Türkiye

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 88

ABD, Kanada ve Meksika tarafından oluşturulan serbest ticaret bölgesinin kısa adı nedir?

EFTA

NAFTA

MERCOSUR

ASEAN

Açıklama:

Farklı coğrafyalardan ekonomik entegrasyon örnekleri verebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 89

En ileri ekonomik entegrasyon aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Ekonomik Birlik

Ortak Pazar

Gümrük Birliği

Serbest Ticaret Bölgesi

Tercihli Ticaret Düzenlemeleri

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 90

Ticarete konu olan malın değerinin belirli bir yüzdesi olarak hesaplanan tarifeye ne ad verilir?

Gümrük tarifesi

Net tarife

Ticari tarife

İthalat tarifesi

Ad-valorem tarife

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon teorisini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 91

Aşağıdakilerden hangisi Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerin hukuki altyapısını oluşturan çok taraflı anlaşmanın adıdır?

GATT

WIPO

EPC

WTO

PCT

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 92

Aşağıdakilerden hangisi 1944 yılında kırk dört ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen Bretton Woods Konferansı olarak anılan konferansta kurulmasına karar verilen kuruluşlardan biridir?

ILO

IMF

OECD

OPEC

İKÖ

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 93

Dinamik etkiler ilk olarak hangi ekonomist tarafından incelenmiştir?

Jacop Viner

David Ricardo

Meade

Bela Balassa

Robert Mundell

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon teorisini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 94

Tıpkı tam rekabet piyasasında faaliyet gösteren bir firma gibi dünya piyasasında fiyat kabullenici durumda olan ülkeye ne ad verilir?

Kabullenici ülke

Etkisiz ülke

Ara ülke

Küçük ülke

Beyaz ülke

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 95

Ticaret yolunun değişmesi sorununu önlemek için aşağıdaki önlemlerden hangisine başvurulmaktadır?

Mamul kuralları uygulaması

İthalat tarifeleri

İthalat kotaları

Tarifikasyon

Menşe kuralları uygulaması

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 96

Cancun Bakanlar Konferansının başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından alınan ve müzakere konularına temel oluşturacak çerçeve kararın adı aşağıdakilerden hangisidir?

Ocak 1999 Paketi

Temmuz 2000 Paket

Ocak 2002 Paketi

Temmuz 2004 Paketi

Ocak 2009 Paketi

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 97

Ticarete konu olan malın değerinin belirli bir yüzdesi olarak hesaplanan tarife hangisidir?

Oransal işlem tarifesi

Genel ortalama tarife

Gerçek tarife

Ad-valorem tarife

Net tarife

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticaretin olmadığı, dışa kapalı, kendi kendine yeten bir ekonomiyi tanımlamaktadır?

Otarşi

Monarşi

Oligarşi

Monopol

Karşılıksız ticaret

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon teorisini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 99

Bir ekonomide üretimde ve tüketimde eş anlı denge hangi durumda sağlanır?

Pareto optimumunda

Fiyatlar ücretlere eşit olduğunda

Marjinal ikame oranı sabit olduğunda

Marjinal verimlilikler marjinal maliyete eşit olduğunda

Marjinal dönüşüm oranı marjinal maliyete eşit olduğunda

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 100

Ekonomik entegrasyonun aşamalarından malların yanı sıra hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı ekonomik entegrasyona ne ad verilir?

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Serbest ticaret bölgesi

Gümrük birliği

Ortak pazar

Ekonomik birlik

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon teorisini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 101

GATT 1947’nin temel ilkelerinin arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?

Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması

Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi

Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayla desteklenmesi

Uluslararası ticaretin korumacılığı artırması

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi GATT'ın uluslararası ticaret kurallarını belirlerken esas aldığı ilkeler arasında sayılamaz?

Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi

Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması

Uluslararası ticarette rekabet kurallarının gelişmiş ülkelerin lehine düzenlenmesi

Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi ve ekonomik reformu teşvik etmesi

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi Gelişmiş ülkelerin DTÖ kapsamında uluslararası düzenlemelergeliştirilmesini talep ettiği yeni konular ortaya konduğu Singapur konuları arasında yer almaz?

Yatırımlar

Rekabet

Ticaretin kolaylaştırılması

Kamu alımlarında kolaylık

Döviz kurları istikrarı

Açıklama:

Farklı coğrafyalardan ekonomik entegrasyon örnekleri verebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 104

Breetton Woods Konferansı hangi yıl gerçekleşmiştir?

1939

1944

1946

1995

2001

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 105

GATT 1947’ye taraf olan ülkelerin yükseltmemeyi taahhüt ettikleri tarife oranları aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımlı tarife oranları

Bağlı tarife oranları

Otonom tarife oranları

Sözleşmeli tarife oranları

Taahhütlü tarife oranları

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi sürecindeki temel sorunları belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 106

Bretton Woods Konferansı’nda aşağıdaki konulardan hangisinde uzlaşma sağlanamamıştır?

IMF başkanının kim olacağı konusunda

GATT’ın temel ilkeleri konusunda

Uluslararası Ticaret Örgütü oluşturulması konusunda

Gümrük tarifelerinde indirim konusunda

Dünya Bankası’na katılacak ülkeler konusunda

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi sürecindeki temel sorunları belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 107

GATT 1994 için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Dünya Ticaret Örgütü’nün yeni adıdır.

Hizmet ticaretine ilişkin hükümler içeren yeni anlaşmadır.

Fikri mülkiyet haklarına ilişkin hükümler içeren yeni anlaşmadır.

Bretton Woods Konferansı sonrasında imzalanan anlaşmadır.

Mal ticaretinde çoktaraflı anlaşmalardan biridir.

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 108

Aşağıdakilerden hangisi gümrük birliklerinin dinamik etkilerinden biri değildir?

Artan rekabet

Ölçek ekonomileri

Tasarrufları özendirme

Teknolojik ilerleme

Kaynak verimliliğindeki artış

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 109

Ekonomik entegrasyon sürecinin ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Serbest ticaret anlaşmaları

Serbest bölgeler

Tercihli ticaret anlaşmaları

Gümrük birlikleri

Ekonomik birlikler

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon teorisini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 110

1944 yılında Bretton Woods Konferansı olarak anılan konferansa toplam kaç ülke katılmıştır?

Kırkbir

Kırkiki

Kırküç

Kırkdört

Kırkbeş

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi 1947 yılında GATT'ın uluslararası ticaret kurallarını belirlerken esas aldığı temel ilkelerdendir?

Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması

Uluslararası ticaretin sınırlandırılması

Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı engellemesi

Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarını ortadan kaldırması

Ekonomik reformu engellemesi

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 112

Aşağıdakilerden hangisi DTÖ Anlaşması’nın Ek’lerinden biri değildir?

Mal Ticaretinde Çok Taraflı Anlaşmalar

Hizmetler Ticareti Genel Anlaşması

Ticaretle İlgili Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması

Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması

Hizmet Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 113

Aşağıda belirtilmiş olan konulardan hangisi Bali Bakanlar Konferansı Kararını etkileyen bir konu değildir ?

Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşması

İthalatta rekabet

Tarım başlığı altında genel hizmetler

Tarım ürünlerinde tarife kota yönetimi

Tercihli menşe kuralları

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 114

Ekonomik entegrasyon oluşturmak üzere biraraya gelen ülkelerin, diğer ülkelere ayrımcılık uygulayarak, kendi aralarındaki ticarete uyguladıkları ticaret engellerini kaldırmalarının yarattığı etkileri inceleyen teoriye ne ad verilir?

Menşe kuralları teorisi

Ortak pazar teorisi

Gümrük birliği teorisi

Ekonomik birlik teorisi

Ekonomik entegrasyon teorisi

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon teorisini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 115

Ekonomik Entegrasyon Aşamaları değerlendirildiğinde aşağıdaki hangi değerlendirmeye ulaşılabilir ?

Serbest ticaret bölgesi, üye ülkeler arasında ticarete uygulanan tüm engellerin kaldırıldığı ancak üye ülkelerin serbest ticaret bölgesi dışındaki ülkelere karşı kendi ticari düzenlemelerini uygulamayı sürdürdükleri ekonomik entegrasyon aşamasıdır.

Ekonomik birlik, en arka planda kalan ekonomik entegrasyon aşamasıdır.

Gümrük birliği, tüm ülkeler arasında ticareteuygulanan tüm engellerin kaldırıldığı tüm ülkelere karşıortak ticari düzenlemeler geliştirdikleri ve uyguladıkları ekonomik entegrasyon aşamasıdır.

Tercihli ticaret düzenlemeleri ,ülkeler arasındaki bağımlılığın en yüksek olduğu ekonomik entegrasyon aşamasıdır.

Ortak pazar, sadece malların serbestdolaşımının sağlandığı ekonomik entegrasyon aşamasıdır.

Açıklama:

Ekonomik entegrasyon teorisini açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 116

Gümrük birliklerinin ekonomik etkileri sistematikbir şekilde ilk kez kim tarafından analiz edilmiştir?

Adam Smith

David Ricardo

Jacob Viner

John Stuart Mill

Raul Prebisch

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 117

Gümrük birliklerinin "ticaret saptırma etkisi" neye yol açar ?

Kaynak tahsisinde etkinliği azaltır ve dünya refahını olumsuzyönde etkiler.

Kaynak tahsisinde etkinliği arttırır ve dünya refahını olumsuzyönde etkiler.

Kaynak tahsisinde etkinliği azaltır ve dünya refahını olumluyönde etkiler.

Kaynak tahsisinde etkinliği arttırır ve dünya refahını olumluyönde etkiler.

Kaynak tahsisinde etkinliği söz konusu değildir.

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 118

Gümrük birlikleri kısa dönem-statik etkilerin yanısıra uzun dönem-dinamik etkilere de sahiptir. Aşağıdakilerden hangi etki doğrudur ?

Dinamik etkiler artan rekabet, ölçek ekonomileri, yatırımları özendirme,

Dinamik etkiler artan rekabet, ölçek ekonomileri, yatırımları sınırlandırma.

Dinamik etkilerde azalan rekabet

Dinamik etkileri, statik etkilerine göre yaklaşık altı kat daha azdır

Statik etkilerde artan rekabet, ölçek ekonomileri, yatırımları özendirme

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1994’ün XXIV. maddesine göre ülkeler arasında oluşturulan gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin istisna kapsamında yer alması için sağlaması gereken üç koşuldan biridir ?

Üye ülkelerin gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin dışında kalan ülkelere karşı uygulanacak koruyucu önlemleri ortadan kaldırması

Söz konusu ekonomik entegrasyonun bir süreye bağlı kalmadan ve rastgele hayata geçirilmesi

Oluşturulan gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin üye ülkeler arasında ticareti sınırlandırması gereği

Oluşturulan gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin üye ülkeler arasında ticareti artırması gereği

Oluşturulan gümrük birliğinde, oluşturulan kısıtlı ticaret bölgesinde üye ülkeler arasında ticareti durdurma gereği

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi Doha Kalkınma Gündemi kapsamında yer alan konulardan biri değildir?

Tarım ürünleri ticaretine uygulanan sübvansiyonların kaldırılması

Tarım ürünleri ticaretine uygulanan yüksek tarifelerin düşürülmesi

Tarım dışı ürünlerde pazara girişin kolaylaştırılması

Hizmet ticaretinin serbestleştirilmesi

Kişilerin serbest dolaşımının gerçekleştirilmesi

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi sürecindeki temel sorunları belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi GATT 1947’nin temel ilkelerinden biri değildir?

Tarım ürünleri ticaretinin ihracat sübvansiyonları ile desteklenmesi

Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması

Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi

Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 122

X ülkesine, Y ülkesine uyguladığı ticari tavizleri diğer tüm ülkelere de uygulama zorunluluğu getiren GATT ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Ulusal muamele ilkesi

Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması ilkesi

Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi ilkesi

En çok kayırılan ülke ilkesi

En çok taviz verilen ülke ilkesi

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 123

Aşağıdakilerden hangisi IMF'nin amaçlarından birisi değildir?

Uluslararası parasal işbirliğini güçlendirmek

Yüksek istihdamı ve reel gelir artışını desteklemek

Uluslararası ödemeler sistemi oluşturulmasına yardımcı olmak

Ülkelerin rekabetçi döviz değer kayıplarına başvurmalarını sağlamak

Uluslararası ticaretin genişlemesini ve dengeli büyümesini teşvik etmek

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,
IMF nin amaçları arasında döviz kuru istikrarını sağlayarak ülkelerin rekabetçi döviz değer kayıplarına başvurmalarını engellemek yer alır. Oysa ki D seçeneğinde döviz değer kayıplarına başvurmalarını sağlamak denmiştir. Bu yüzden yanlış olan D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 124

GATT 1947'nin temel ilkeleri aynı zamanda aşağıdakilerden hangisi tarafından da benimsenmiştir?

IMF

DTÖ

MFN

Gümrük Birliği

Serbest Ticaret Bölgesi

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,
GATT 1947 uluslararası ticaret kurallarını belirlerken beş temel ilkeyi esas almıştır. Bu ilkeler, günümüzde DTÖ nün de temel ilkeleri olarak benimsenmiştir. Dolayısıyla doğru yanıt B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması ilkesi ile ilgili olarak doğru bir bilgidir?

En çok kayrılan ülke ve ulusal muamele ilkesi olmak üzere iki alt ilkeden oluşur.

Uluslararası ticarette ülkeler arasında hiçbir şekilde ayrımcı ticari uygulamalar yapılamaz

Gümrük birlikleri ve serbest ticaret bölgeleri en çok kayrılan ülke ilkesinin istisnalarındandır.

Ulusal muamele ilkesi iç piyasadaki yerli malları kapsar.

Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler için de herhangi bir istisna uygulanmamaktadır.

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi sürecindeki temel sorunları belirleyebileceksiniz,
GATT 1947 'nin 14.maddesi uyarınca gümrük birlikleri ve serbest ticaret bölgeleri en çok kayrılan ülke ilkesinin en önemli istisnaları arasında yer alır. Cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 126

Bağlı tarife oranına ilişkin ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ülkelerin tarife oranlarını yükseltmeleri esasına dayanır

GATT 1947 'ye taraf olan ülkelerin yükseltmemeyi taahhüt ettikleri tarife oranları bağlı tarife oranı olarak adlandırılır.

Tarife oranlarının bağlı tarife oranına dönüşmesi uluslararası yatırımları teşvik etmektedir.

Bağlı tarife oranlarının değiştirilmesi ancak taraf ülkelerin tamamının onayıyla mümkündür.

Uluslararası ticarette uygulanan tarife oranlarının tümü bağlı tarife oranlarıdır.

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi sürecindeki temel sorunları belirleyebileceksiniz,
Uluslararası ticarette uygulanan tarife oranlarının tümü bağlı tarife oranları değildir.Diğer seçeneklerde verilen bilgiler doğrudur. Yanlış olan bilgi sorulduğundan yanıt E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi DTÖ'nün kurulmasına yol açan nedenlerden değildir?

Küreselleşmesinin hız kazanması

GATT 1947 'nin zayıf yönlerinin belirginleşmesi

Uluslararası düzenlemelerin hizmet ticaretini de kapsaması gerektiği düşüncesi

Uluslararası düzenlemelerin mal ticareti ile sınırlı kalması

Uluslararası düzenlemelerin uluslararası yatırımları da kapsaması gerektiği düşüncesi

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,
1980 li yıllardan itibaren küreselleşmenin hız kazanmasıyla GATT 'nin zayıf yönleri ortaya çıkmış ve sonuçta DTÖ kurulmuştur. D seçeneği dışındaki seçeneklerde verilen bilgiler DTÖ nün kurulmasına yol açan aşamaları içermektedir. Yanıt D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi Aralık 1999 da gerçekleşen Seattle Bakanlar Konferansı ile ilgili olarak doğru verilen bir bilgidir?

Gelişmiş ülkeler arasında gerçekleştirilmiştir.

Gelişmiş ülkeler arasındaki anlaşmazlıklar ilk kez ortaya çıkmıştır.

Küreselleşme karşıtı gösteriler bu konferansın tarihi nitelik kazanmasına yol açmıştır.

DTÖ 'nün kuruluşundan sonraki ilk bakanlar konferansıdır.

Bu konferansla ABD ve Avrupa Birliği arasında uzlaşma sağlanmıştır.

Açıklama:

Ekonomik entegrasyonların uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemelerle uyumunu saptayabileceksiniz,
Seattle Bakanlar Konferansı ile ilgili olarak verilen doğru bilgi C seçeneğindedir. Küreselleşme karşıtı gösteriler bu konferansa tarihi bir nitelik kazandırmada önemli bir paya sahiptir.

Doğru Cevap: C

Soru 129

Serbest ticaret bölgeleri, üye ülkelerin serbest ticaret bölgesi dışındaki ülkelere karşı kendi ticari düzenlemelerini uygulamayı sürdürmeleri nedeniyle hangi sorunu yaratmaktadır?

Ticaret yolunun değişmesi

Ortak pazar

Menşe kuralları

Ekonomik birlik

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi sürecindeki temel sorunları belirleyebileceksiniz,
Serbest ticaret bölgeleri, üye ülkelerin serbest ticaret bölgesi dışındaki ülkelere karşı kendi ticari düzenlemelerini uygulamayı sürdürmeleri nedeniyle ticaret yolunun değişmesi (trade deflection) sorunu yaratmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi gümrük birliklerinin dinamik etkileri arasında yer almaz?

Ölçek ekonomileri

Pareto Optimumu

Yatırımları özendirme

Artan rekabet

Kaynak verimliliğindeki artış

Açıklama:

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesine ilişkin düzenlemeleri açıklayabileceksiniz,
Pareto Optimumu tam rekabet piyasası koşullarında ekonominin genel dengesini ifade etmektedir. Gümrük birliklerinin dinamik etkileri arasında yer almaz. Bu yüzden doğru yanıt B seçeneğidir

Doğru Cevap: B

Soru 131

II. Dünya Savaşı sonrasında uluslararası ekonominin serbest piyasa ekonomisi kurallarına göre yeniden yapılandırılması düşüncesiyle gerçekleştirilen Bretton Woods Konferansı ile yaratılmış kuruluşlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Uluslararası Para Fonu (IMF)

Dünya Bankası (WB)

Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması (GATT)

Uluslararası Ticaret Örgütü (ITO)

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ)

Açıklama:

ULUSLARARASI TİCARETİN SERBESTLEŞTİRİLMESİ
DTÖ’nün kurulmasıyla birlikte DTÖ Kurucu Anlaşması’nın 1 (A) No’lu Ek’inde yer alan Mal Ticaretinde Çoktaraflı Anlaşmalar’dan biri hâlini alan GATT, GATT 1994 olarak anılmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 132

DTÖ'nün temel ilkeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması

Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi

Uluslararası ticaretin tarafsızlaştırılması

Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması

Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi

Açıklama:

GATT 1947’nin Temel İlkeleri
GATT 1947 uluslararası ticaret kurallarını belirlerken beş temel ilkeyi esas almıştır. Bu ilkeler, günümüzde DTÖ’nün de temel ilkeleri olarak benimsenmiştir:
• Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması
• Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi
• Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması
• Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi
• Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi ve ekonomik reformu teşvik etmesi

Doğru Cevap: C

Soru 133

GATT kapsamında tarım ürünleri, tekstil ve konfeksiyon ithalatına uygulanan ithalat kotalarının kademeli olarak ithalat tarifesine dönüştürülmesi işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Otarşi

Tarifikasyon

Bağlı tarife

gönüllü ihracat kısıtlaması

Temmuz 2004 Paketi

Açıklama:

GATT 1947’nin Temel İlkeleri
Esasen GATT 1947 ve günümüzde GATT 1994, uluslararası ticarette uygulanan korumacı engellerden tarifeleri, tarife dışı engellere tercih etmektedir.Uruguay Ticaret Turu’nda tarım ürünleri, tekstil ve konfeksiyon ithalatına uygulanan ithalat kotalarının kademeli olarak ithalat tarifesine dönüştürülmesine karar
verilmiştir. Bu dönüşüm tarifikasyon olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 134

Dünya Ticaret Örgütü'nü meydana getiren antlaşmalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Mal Ticaretinde Çok Taraflı Anlaşmalar

Hizmetler Ticareti Genel Anlaşması (GATS)

Ticaretle İlgili Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS)

Gönüllü İhracat Antlaşmaları

Çoklu Ticaret Anlaşmaları

Açıklama:

Dünya Ticaret Örgütü Süreci
DTÖ Anlaşması toplam dört Ek’ten oluşan, kapsamlı bir anlaşmadır. EK 1 A’da GATT 1994’ü de kapsayan Mal Ticaretinde Çok Taraflı Anlaşmalar, EK 1 B’de Hizmetler Ticareti Genel Anlaşması (GATS) ve Ekleri, EK 1 C’de Ticaretle İlgili Fikri Mülkiyet Hakları Anlaşması (TRIPS) yer almaktadır. EK 2’de Anlaşmazlıkların Çözümlenmesinde Kural ve Yöntemleri Tespit Eden Mutabakat Metni (DSU), EK 3’de Ticaret Politikalarını Gözden Geçirme Mekanizması ve EK 4’te ise Çoklu Ticaret Anlaşmaları mevcuttur.

Doğru Cevap: D

Soru 135

ABD ve Avrupa Birliği arasında tarım sübvansiyonları konusunda yaşanan anlaşmazlık, aşağıdakilerden hangi DTÖ konferansında ilk kez ortaya çıkmıştır?

1996-Singapur Bakanlar Konferansı

1999-Seattle Bakanlar Konferansı

2001-Katar-Doha Kalkınma Gündemi

2003- Meksika-Cancun Bakanlar Konferansı

2013- Endonezya-Bali Bakanlar Konferansı

Açıklama:

Dünya Ticaret Örgütü Süreci
Seattle Bakanlar Konferansı sadece az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler ile gelişmiş ülkeler arasındaki değil, gelişmiş ülkelerin kendi aralarındaki uzlaşmazlıkların da su yüzüne çıktığı ilk Konferans’tır. Özellikle ABD ve Avrupa Birliği arasında tarım sübvansiyonları konusunda yaşanan anlaşmazlık, en önemli uzlaşmazlık nedenlerinden birini oluşturmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 136

GOÜ'lerin Brezilya’nın girişimleriyle G-20 adı altında bir koalisyon oluşturarak, ekonomik çıkarları için ilk kez ortak hareket ederek gelişmiş ülkelere karşı ortak bir tutum geliştirdikleri DTÖ toplantısı aşağıdakilerden hangisidir?

1994 - Fas-Marakeş müzakereleri

1996 - Singapur Bakanlar Konferansı

1999 - Seattle Bakanlar Konferansı

2003 - Meksika-Cancun Bakanlar Konferansı

2006 -Doha Kalkınma Gündemi müzakereleri

Açıklama:

Dünya Ticaret Örgütü Süreci
Gelişmekte olan ülkeler ilk kez Cancun Bakanlar Konferansı’nda, Brezilya’nın
girişimleriyle G-20 adı altında bir koalisyon oluşturmuş ve ekonomik çıkarları
için ortak hareket ederek gelişmiş ülkelere karşı ortak bir tutum geliştirmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 137

Ekonomik entegrasyonun ilk aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Serbest ticaret bölgesi

Gümrük birliği

Ortak pazar

Ekonomik birlik

Açıklama:

EKONOMİK ENTEGRASYON TEORİSİ
Ekonomik entegrasyonun ilk aşaması tercihli ticaret düzenlemeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 138

Malların yanı sıra hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı ekonomik entegrasyon aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Serbest ticaret bölgesi

Gümrük birliği

Ortak pazar

Ekonomik birlik

Açıklama:

Ekonomik Entegrasyon Aşamaları
Ortak pazar: Malların yanı sıra hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest
dolaşımının sağlandığı ekonomik entegrasyon aşamasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 139

GATT 1994’ün XXIV. maddesine göre, ülkeler arasında oluşturulan gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin istisna kapsamında yer alması için yerine getirmesi gereken koşullar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Oluşturulan gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin üye ülkeler arasında ticareti artırması

Üye ülkelerin gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin dışında kalan ülkelere karşı yeni koruyucu önlemler geliştirmemesi

Üye ülkelerin gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin dışında kalan ülkelere karşı daha sıkı koruyucu önlemler geliştirmemesi

Sözkonusu ekonomik entegrasyonun makul bir süre içinde ve bir plan çerçevesinde hayata geçirilmesi

Sözkonusu ekonomik entegrasyonun gelişmiş ülkeler ve azgelişmiş ülkelerle ortak bir çerçevede hayata geçirilmesi

Açıklama:

Ekonomik Entegrasyonların Refah Etkileri: Gümrük Birlikleri
GATT 1994’ün XXIV. maddesine göre ülkeler arasında oluşturulan gümrük
birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin istisna kapsamında yer alması için üç koşulu sağlaması gerekmektedir. Bunlardan ilki, oluşturulan gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin üye ülkeler arasında ticareti artırması gereğidir. İkinci koşul, üye ülkelerin gümrük birliğinin veya serbest ticaret bölgesinin dışında kalan ülkelere karşı yeni ve daha sıkı koruyucu önlemler geliştirmemesi; üçüncü koşul ise; söz konusu ekonomik entegrasyonun makul bir süre içinde ve bir plan çerçevesinde hayata geçirilmesidir.

Doğru Cevap: E

Soru 140

Gümrük Birliklerinin üretim etkisinin yanı sıra tüketim etkisi üzerinde de duran; ayrıca önceki statik analiz varsayımlarını da yumuşatan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Jacob Viner

James Meade

Heckscher Ohlin

Vilfredo Pareto

Bela Balassa

Açıklama:

Gümrük Birliklerinin Statik Etkileri
Viner analizinde sadece üretim etkisi üzerinde durmuş tüketim etkisini
analizine dahil etmemiştir. Viner’in varsayımları, tüketimde sabit katsayılar,
üretimde de sabit maliyetler varsayımlarıdır. Viner sonrası dönemde Meade,
üretim etkisinin yanı sıra tüketim etkisi üzerinde de durmuş; etmiş; ayrıca
Viner’in varsayımlarını yumuşatmıştır

Doğru Cevap: B

Soru 141

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi ekonomik entegrasyon aşamalarından hangisine örnek verilebilir?

Tercihli ticaret düzenlemeleri

Serbest ticaret bölgesi

Gümrük Birliği

Ortak pazar

Ekonomik Birlik

Açıklama:

Kuzey Amerika Serbest Ticaret Bölgesi (NAFTA), ekonomik entegrasyon aşamalarından serbest ticaret bölgesine verilebilecek bir örnektir.

Doğru Cevap: B

Soru 142

Gümrük birliklerinin dinamik etkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

artan kârlılık

ölçek ekonomileri

yatırımları özendirme

teknolojik ilerleme

kaynak verimliliğindeki artış

Açıklama:

Balassa, Ekonomik Entegrasyon Teorisi (The Theory of Economic Integration) adlı kitabında gümrük birliklerinin dinamik etkilerini; artan rekabet, ölçek ekonomileri, yatırımları özendirme, teknolojik ilerleme ve kaynak verimliliğindeki artış olarak belirlemiştir

Doğru Cevap: A

Soru 143

Aşağıdakilerden hangisi DTÖ’nün temel ilkelerinden biri değildir?

Uluslararası ticarette ayrımcılığın desteklenmesi

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi

Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması

Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi

Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi

Açıklama:

GATT 1947’nin Temel İlkeleri
DTÖ’nün temel ilkeleri,
• Uluslararası ticarette ayrımcılığın ortadan kaldırılması
• Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi
• Uluslararası ticaretin şeffaflaştırılması
• Uluslararası ticarette adil rekabet kurallarının benimsenmesi
• Uluslararası ticaretin ekonomik kalkınmayı desteklemesi ve ekonomik reformu teşvik etmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 144

Gümrük birlikleri ve serbest ticaret bölgeleri GATT’ın hangi ilkesinin istisnalarıdır?

En çok kayrılan ülke kuralı

Ulusal muamele ilkesi

Uluslararası muamele ilkesi

Uluslararası ticaretin serbestleştirilmesi ilkesi

Ulusal ticaretin ekonomik reformu teşvik etmesi ilkesi

Açıklama:

GATT 1947’nin Temel İlkeleri
GATT 1947’nin XXIV. maddesi uyarınca gümrük birlikleri ve serbest ticaret bölgeleri en çok kayırılan ülke ilkesinin en önemli istisnasını oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 145

Uluslararası ticaretin olmadığı, dışa kapalı, kendi kendine yeten bir ekonomi aşağıdaki hangi kavram ile tanımlanmaktadır?

Sinerji

Otarşi

Otonom

Hiyerarşi

İçsel ekonomi

Açıklama:

GATT 1947’nin Temel İlkeleri
Otarşi: Uluslararası ticaretin olmadığı, dışa kapalı, kendi kendine yeten bir ekonomiyi tanımlamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 146

Dünya Ticaret Örgütü hangi yılda kurulmuştur?

1 Ocak 1992

1 Ocak 1993

1 Ocak 1994

1 Ocak 1995

1 Ocak 1996

Açıklama:

Dünya Ticaret Örgütü Süreci
DTÖ, 1986 yılında Uruguay’ın Punta del Este şehrinde başlayan, Uruguay Ticaret Turu olarak adlandırılan ve 1994 yılında Fas’ın Marakeş şehrinde sona eren müzakereler sonucunda, 1 Ocak 1995 tarihinde yürürlüğe giren DTÖ Anlaşması (Marakeş Anlaşması) ile kurulmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 147

Doha Kalkınma Gündemi çerçevesinde Eylül 2003’de, Meksika-Cancun’da toplanan Bakanlar Konferansı başarısızlıkla sonuçlanma nedeni aşağıdakilerden hangisine verdikleri öncelik nedeniyle olmuştur?

Doha konuları

Göçmen sorunları

Singapur konuları

Tayland konuları

Tarım konuları

Açıklama:

Dünya Ticaret Örgütü Süreci
Doha Kalkınma Gündemi çerçevesinde Eylül 2003’de, Meksika-Cancun’da toplanan Bakanlar Konferansı başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Başarısızlığın nedeni, gelişmiş ülkelerin tarım ürünleri ticaretinin serbestleştirilmesine yönelik müzakereleri geciktirmeye çalışarak Singapur konularına öncelik vermesi olmuştur.

Doğru Cevap: C

Soru 148

Doha Kalkınma Gündemi müzakerelerindeki tıkanmanın ardından Aralık 2013’de Endonezya’nın Bali kentinde, Bali Bakanlar Konferansı olarak adlandırılan DTÖ Bakanlar Konferansı gerçekleştirilmiştir. Bali Bakanlar Konferansı sonucunda, aşağıda belirtilmiş olan konulardan hangisi Bakanlar Konferansı Kararı olarak kabul edilmemiştir?

Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşması

Tarım başlığı altında genel hizmetler

Pamuk

Gıda güvenliği amaçlı kamu stokları programları

İthalatta rekabet ve tarım ürünlerinde tarife kota yönetimi

Açıklama:

Dünya Ticaret Örgütü Süreci
Doha Kalkınma Gündemi müzakerelerindeki tıkanmanın ardından Aralık 2013’de Endonezya’nın Bali kentinde, Bali Bakanlar Konferansı olarak adlandırılan DTÖ Bakanlar Konferansı gerçekleştirilmiştir. Bali Bakanlar Konferansı sonucunda, aşağıda belirtilmiş olan konularda toplam on adet Bakanlar Konferansı Kararı kabul edilmiştir:

Ticaretin Kolaylaştırılması Anlaşması
Tarım başlığı altında genel hizmetler, gıda güvenliği amaçlı kamu stokları programları, ihracatta rekabet ve tarım ürünlerinde tarife kota yönetimi
Pamuk
Kalkınma ve Azgelişmiş Ülkeler başlığı altında, azgelişmiş ülkeler için tercihli menşe kuralları, azgelişmiş ülkeler kaynaklı hizmet ve hizmet tedarik- çilerine tercihli muameleye ilişkin istisnanın uygulanması, azgelişmiş ül- keler için vergisiz ve kotasız pazara giriş ve DTÖ içerisindeki özel ve lehte muamele hükümlerine yönelik izleme mekanizması.

Doğru Cevap: E

Soru 149

Ticaret yolunun değişmesini önlemek için serbest ticaret bölgesine üye ülkeler arasındaki ticarette uygulanan kurallar aşağıdakilerden hangisidir?

menşe kuralları

eşitlik kuralları

ulusal işlem kuralları

en çok kayrılan ülke kuralı

ticari kurallar

Açıklama:

Ekonomik Entegrasyon Aşamaları
Ticaret yolunun değişmesini önlemek için serbest ticaret bölgesine üye ülkeler arasındaki ticarette menşe kuralları (rules of origin) uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 150

Malların yanı sıra hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı ekonomik entegrasyon aşaması aşağıdakilerden hangisidir?

Serbest ticaret bölgeleri

Gümrük birlikleri

Ortak pazarlar

Ekonomik ve parasal birlikler

Ekonomik birlikler

Açıklama:

Ekonomik Entegrasyon Aşamaları
Ortak pazar: Malların yanı sıra hizmetlerin, işgücünün ve sermayenin serbest dolaşımının sağlandığı ekonomik entegrasyon aşamasıdır. Ortak pazarın iyi işleyebilmesi için üye ülkelerin ekonomi politikalarını uyumlaştırmaları hatta bazı politikalarda ortak düzenlemelere gitmeleri gerekmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 151

Gümrük birliklerinde bir malı yüksek maliyetle üreten bir gümrük birliği üyesi ülkenin aynı malı daha düşük maliyetle üreten diğer gümrük birliği üyesi ülkeden satın aldığında ortaya çıkan etki aşağıdakilerden hangisidir?

gümrük etkisi

ticaret daraltma etkisi

ticaret azaltma etkisi

ticari etki

ticaret yaratma etkisi

Açıklama:

Gümrük birliklerinin ticaret yaratma etkisi, bir malı yüksek maliyetle üreten bir gümrük birliği üyesi ülkenin aynı malı daha düşük maliyetle üreten diğer gümrük birliği üyesi ülkeden satın aldığında ortaya çıkmaktadır. Ticaret yaratma etkisi karşılaştırmalı üstünlüğe dayalı uzmanlaşmanın bir sonucu olup kaynak tahsisin- de etkinliğe işaret etmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 152

Gümrük birliklerinin ekonomik etkileri sistematik bir şekilde ilk kez kim tarafından analiz edilmiştir?

Adam Smith

Bela Balassa

David Ricardo

Jacob Viner

John Stuart Mill

Açıklama:

Gümrük Birliklerinin Dinamik Etkileri
Gümrük birlikleri statik etkilerinin yanı sıra uzun dönemde başka önemli etkiler yaratmaktadır. Dinamik etkiler olarak bilinen bu etkiler, ilk kez Bela Balassa tarafından incelenmiştir.

Doğru Cevap: B

Ünite 4

Soru 1

Azgelişmiş ülkelerdeki yeni endüstrilerin dış ticarette rekabet gücünün olamayacağını, yerli endüstrilerin gelişebilmeleri için üretimin dış rekabete getirilecek sınırlamalarla korunması gerektiğini savunan görüş hangisidir?

Singer-Prebisch tezi

Bebek endüstri tezi

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi

Mutlak üstünlükler teorisi

Heckscher-Ohlin teorisi

Açıklama:

F. List’in azgelişmiş ülkelerdeki genç endüstrilerin dış ticarette rekabet gücünün olamayacağını, yerli endüstrilerin gelişebilmeleri için üretimin dış rekabete getirilecek sınırlamalarla korunması gerektiğini savunan görüşü Genç / Bebek Endüstriler tezidir.

Doğru Cevap: B

Soru 2

Hangi iktisatçı gelişmemiş ülkeler üzerinde dış ticaretin başlıca etkisinin, niteliksiz işgücü kullanılan ilkel maddeler üretimini ve dolayısıyla ihracatını uyarmak olduğunu savunmuştur?

F. List

J. Viner

G. Myrdal

J. M. Keynes

W. Leontief

Açıklama:

Myrdal’a ait olan, gelişmemiş ülkeler üzerinde dış ticaretin başlıca etkisinin, niteliksiz işgücü kullanılan ilkel maddeler üretimini ve dolayısıyla ihracatını uyarmak olduğunu savunan görüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Toplam ihracat içinde sanayi malları payını ve ihracatı arttıracak politikaların uygulanmasına ne ad verilir?

İthal ikameci sanayileşme stratejisi

Bebek endüstriler tezi

İhracata dayalı sanayileşme stratejisi

Singer-Prebisch tezi

Monopolcü rekabet modeli

Açıklama:

Toplam ihracat içinde sanayi malları payını ve ihracatı arttıracak politikaların uygulanmasına ihracat ikamesi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Aşağıdaki teorilerden hangisi yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkelerin bu malların ilk ihracatçısı olduğunu ancak zamanla teknoloji taklit yoluyla ya da malın serbest bir mal durumuna gelerek öteki ülkelerin eline geçtikten sonra, o ülkeler emeğin ucuzluğu veya doğal kaynak üstünlükleri nedeniyle söz konusu malı ilk icat edenden daha ucuza üreteceğini öne sürmektedir?

Teknoloji açığı teorisi

Genç endüstri tezi

Faktör donatımı teorisi

Stolper-Samuelson teorisi

Tercihlerde benzerlik teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 5

Toplam arz içinde ithalatın payının azaltılması ve azaltılan ithalatın yerini yerli üretimin almasını savunan görüş hangisidir?

İthal ikameci sanayileşme

İhracata dönük sanayileşme

Singer-Prebisch tezi

Genç endüstriler tezi

Faktör donatımı teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 6

İthalatı belirli bir miktar veya değer olarak sınırlandıran uygulamalara ne ad verilir?

Gümrük tarifesi

Kota

Sübvansiyon

Damping

Kambiyo rejimi

Açıklama:

Kotalar, diğer adıyla ithalat yasakları, ithalatı belirli bir miktar veya değer olarak sınırlandıran uygulamalardır. Yasal yollardan izin verilen miktarın üzerinde ithalat yapılamaz. Kuşkusuz kotalar ne ölçüde daraltılırsa, piyasaya yapılan müdahale ve dolayısıyla yerli ekonomiye sağlanan koruma da o derece arttırılmış olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 7

Döviz tahsisi ile ithalat rejimini doğrudan etkileyebilmekte kullanılan araç aşağıdakilerden hangisidir?

Gümrük tarifesi

Kota

Sübvansiyon

Damping

Kambiyo kontrol rejimi

Açıklama:

Kambiyo kontrol rejimlerinde otoriteler, döviz tahsisi ile ithalat rejimini doğrudan etkileyebilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 8

İthalatçıya düşük faizli kredi sağlama, ucuz enerji ve hammadde temini, yatırım indirimi, vergi muafiyeti gibi uygulamalara ne ad verilir?

Gümrük tarifesi

Kota

Sübvansiyon

Damping

Kambiyo kontrol rejimi

Açıklama:

Sübvansiyonlar: İthal ikamesiyle sanayileşme stratejisi uygulayan bir ekonomide sübvansiyon uygulamaları arasında ithalatçıya sağlanan düşük faizli kredi, ucuz enerji ve hammadde temini, yatırım indirimi, vergi muafiyeti gibi uygulamalar yer almaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Dış ticarette hem koruyucu hem de gelir sağlayıcı etkileri olan uygulama hangisidir?

Gümrük vergileri

Kota

Sübvansiyon

Damping

Kambiyo kontrol rejimi

Açıklama:

Dış ticarette devlet müdahaleciliğinin en eski ve yaygın şekli olan gümrük vergilerinin hem koruyucu hem de gelir sağlayıcı etkileri vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin uygulamada karşılaşılan sorunları araında değildir?

Kaynak dağılımının bozulmasına yol açabilir.

Ödemeler dengesinde bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirebilir.

İthal teknolojiye bağımlılığı artırabilir.

İthal ikamesi yurt içi tasarrufun artmasına yol açabilir

Yurt içi tekelleşmeyi arttırır.

Açıklama:

İthal ikamesi yurt içi tasarrufun artmasına değil, azalmasına yol açabilir. Tüketim mallarını ithal yoluyla sağlamak durumunda olan bir ekonomi döviz kıtlıkları nedeniyle bu konuda kısıtlı hareket eder, dolayısıyla bu durum yurt içi tasarrufu arttırıcı etki yapar. Ancak ilk aşamadan sonra, iç tüketimin özendirilmesiyle ekonomi bir tüketim ekonomisi görünümünü alır ve tasarrufların azalmasına yol açar.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi hem ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin hem de ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin araçlarındandır?

Sübvansiyonlar

Gümrük vergisi

Döviz kuru politikaları

İthalatta liberasyon

Kotalar

Açıklama:

Döviz kuru politikaları hem ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin hem de ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin araçlarındandır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 12

......................'ne göre yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkeler, bu malların ilk ihracatçısı olurlar. Ancak zamanla teknoloji taklit yoluyla ya da serbest bir mal durumuna gelerek öteki ülkelerin eline geçtikten sonra, o ülkeler emeğin ucuzluğu veya doğal kaynak üstünlükleri nedeniyle söz konusu malı ilk icat edenden daha ucuza üretirler.
Yukarıdaki metinde boş bırakılan yere hangi ifade gelmelidir?

Teknoloji Açığı Teorisi

Singer-Prebisch Tezi

Klasik Dış Ticaret Teorisi

Genç/Bebek Endüstriler Tezi

Dengeli Kalkınma Teorisi

Açıklama:

Posner tarafından ortaya atılan (1961) Teknoloji Açığı Teorisi’ne göre de yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkeler, bu malların ilk ihracatçısı olurlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Dış ticaret hadlerinin gelişmekte olan ülkelerin aleyhine olduğunu savunan görüş hangisidir?

Genç Endüstri Tezi

Dengeli Kalkınma Teorisi

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi

Singer-Prebisch Tezi

Teknoloji Açığı Teorisi

Açıklama:

Dış ticaret hadlerinin gelişmekte olan ülkelerin aleyhine olduğu görüşüne, ilk savunucuları olan Alman iktisatçısı Hans Singer ve Latin Amerikalı iktisatçı Raul Prebisch’in benzer tarihlerdeki çalışmalarının ortak sonucu olması nedeniyle Singer-Prebisch tezi denmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 14

1970'li ve 1980'li yıllarda Dünya Bankası'nın raporlarına göre, açık ekonomiye ve serbest modele dayalı ülkeler, içe dönük ithal ikamesine dayalı modeli uygulayan ve devletin ekonomide ağırlıklı rol aldığı ülkelere göre daha başarılı olmuşlardır.
Bu ikilemde, neoliberal politikaların uygulandığı Asya Kaplanları olarak adlandırılan ülkeler bunun en başarılı örnekleridir.
Aşağıdaki ülkelerden hangisi Asya Kaplanları'ndan biri değildir?

Güney Kore

Japonya

Tayvan

Hong Kong

Singapur

Açıklama:

Asya kaplanları olarak tanımlanan Güney Kore, Tayvan, Hong Kong, Singapur Neoliberal politikaların uygulandığı Asya modelleri arasında en başarılı örneklerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 15

Azgelişmiş ekonomilerde ihracat yoluyla belirli ölçülerde de olsa, dış pazar sağlanarak sınırlı iç piyasanın (talebin) sınırlılık derecesi azaltılabilir. Yetersiz talep yapısı, azgelişmiş ülkelerde bir yandan üreticilerin girişim isteklerini ve yatırım harcamalarını kısıtlarken diğer yandan da verimliliğin düşük kalmasına yol açmaktadır.
Yukarıda bahsedilen ve dış ticaretin kalkınma açısından yarattığı olumlu etki aşağıdakilerden hangisidir?

Sermaye birikimine katkı

Ara ve yatırım mallarının temini

Tekellerin önlenmesi

Piyasa genişletici etki

Ölçek ekonomilerinin yaratılması

Açıklama:

Piyasa genişletici etki: Azgelişmiş ekonomilerde ihracat yoluyla belirli ölçülerde de olsa, dış pazar sağlanarak sınırlı iç piyasanın (talebin) sınırlılık derecesi azaltılabilir. Yetersiz talep yapısı, azgelişmiş ülkelerde bir yandan üreticilerin girişim isteklerini ve yatırım harcamalarını kısıtlarken diğer yandan da verimliliğin düşük kalmasına yol açmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Tarım ürünleri ve geleneksel olmayan hammaddelerin işlenmiş ve yarı işlenmiş olarak ihraç edilebilmesi ve/veya işlenmiş ve yarı işlenmiş sınai mal ihracatının geleneksel hammadde ihracatı yerine geçmesi gibi uygulamaları içinde barındıran strateji aşağıdakilerden hangisidir?

İthal ikameci sanayileşme stratejisi

İhracata dayalı sanayileşme stratejisi

Dışa dönük kalkınma stratejisi

İçe dönük kalkınma stratejisi

Bütünleştirilmiş strateji

Açıklama:

Toplam ihracat içinde sanayi malları payını ve ihracatı arttıracak politikaların uygulanmasına ihracat ikamesi denir. Tarım ürünleri ve geleneksel olmayan hammaddelerin işlenmiş ve yarı işlenmiş olarak ihraç edilebilmesi ve/veya işlenmiş ve yarı işlenmiş sınai mal ihracatının geleneksel hammadde ihracatı yerine geçmesi (ikame edilmesi) gibi uygulamaları da içinde barındıran bu terim, literatürde ihracatın öncülük ettiği büyüme (export-led growth) stratejisi veya ihracata dayalı sanayileşme stratejisi yerine kullanılabilmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 17

Türkiye'de ne zaman geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir?

1963

1977

1980

1982

1993

Açıklama:

Türkiye’de 24 Ocak 1980 Programı ile geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 18

İthal ikamesine dayalı kalkınma stratejisi, doğal ve uyarılmış olarak iki çeşitte,
ayrıca kolay ve zor şeklinde iki aşamada incelenebilir. Kolay aşamasında dayanıksız
tüketim malları ikame olarak üretilirken, zor olan ikinci aşamada sermayeyoğun
nitelikteki dayanıklı tüketim mallarının yanı sıra ara ve yatırım malları
üretimi de gerçekleştirilmektedir.
İthal ikamesine dayalı kalkınma stratejisinin ilk aşamasında aşağıdakilerden hangisi hedeflenmektedir?

Ekonominin yapısını değişitrmek

Sektörler arası yatay bütünleştirmeyi sağlamak

Karşılaştırmalı üstünlüğe dayalı ihracatı geliştirmek

Ekonominin ithalat gücünü geliştirmek

İç piyasayı genişletmek

Açıklama:

İthal ikamesine dayalı kalkınma stratejisinin ilk aşamasında nihai (tamamlanmış) tüketim mallarının üretimi, ikinci aşamada ise ara ve yatırım mallarının üretimi hedeflenir. Birinci aşamada hedef, iç piyasanın genişletilmesidir. İkinci aşama ise uzun dönem içerisinde ekonominin yapısını değiştirmeyi, sektörlerarası yatay ve dikey bütünleşmeyi sağlamayı ve sonunda karşılaştırmalı üstünlüğe dayalı ihracatı
geliştirmeyi amaçlamaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesine dayalı sanayileşmenin sonuçlarından değildir?

İthal ikamesi yurt içi tasarrufun azalmasına yol açabilir

İthal ikamesi yurt içi tekelleşmeyi arttırır

Sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde bir rahatlatma yaratır

İthal ikamesi ilk kez Büyük Bunalım sonrasında azgelişmiş ülkelerde ortaya çıkmıştır

İthal ikamesi politikaları kaynak dağılımının bozulmasına yol açabilir

Açıklama:

İthal ikamesi, beklenenin tersine, sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde
bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Yurt dışından ithal edilmek durumunda olan malların yurt içinde üretilmesini sağlayarak dışarıya bağımlılıktan kurtulmak suretiyle sanayileşmeyi öngören politikadır; mamul mal ithalatını azaltmak için ulusal sanayinin büyümesini teşvik etmeyi amaçlayan bir stratejidir.
Yukarıda tanımlanan kalkınma stratejisi hangisidir?

İthal ikamesine dayalı kalkınma

İhracata dayalı kalkınma

Dengeli kalkınma

İçe dönük kalkınma

Dışa dönük kalkınma

Açıklama:

İçe dönük sanayileşme, yurt dışından ithal edilmek durumunda olan malların yurt içinde üretilmesini sağlayarak dışarıya bağımlılıktan kurtulmak suretiyle sanayileşmeyi öngören politikadır; mamul mal ithalatını azaltmak için ulusal sanayinin büyümesini teşvik etmeyi amaçlayan bir stratejidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi, dış ticaretin kalkınma açısından yarattığı olumlu etkilerden birisi değildir?

Teknik bilgi aktarımı

Tekellerin önlenmesi

Piyasa genişletici etki

Hazineye gelir sağlanması

Ara ve yatırım mallarının temini

Açıklama:

Dış Ticaretin Kalkınma Açısından Yarattığı Olumlu Etkiler
Net ihracat bilindiği gibi ülke millî hasılasına bir katkıdır. Gerek sermaye akışı gerekse mal ve hizmet satışından elde edilen döviz gelirleri milli gelire dolayısıyla üretim kapasitesine bir katkı sağlarken, borçlanma ya da doğrudan yabancı sermaye yatırımları ülkenin üretebildiğinden daha fazla tüketebilme olanağı yaratır. Kalkınmanın finansmanında kullanılacak sermaye için dış ticaretten sağlanan döviz oldukça önemlidir. Döviz kazandırıcı yanı temel etken olmakla birlikte, bunun yanında ekonominin sanayileşmesi bakımından etkiler de vardır. Bu etkileri kısaca aşağıdaki şekillerde özetleyebiliriz:
a. Ara ve yatırım mallarının temini
b. Piyasa genişletici etki
c. Ölçek ekonomilerinin ve dışsallıkların yaratılması
d. Teknik bilgi aktarımı
e. Sermaye birikimine katkı
f. Tekellerin önlenmesi
g. Kalitenin arttırılması ve kalitedeki farklılıkların giderilmesi
h. İşsizliğin azaltılması

Doğru Cevap: D

Soru 22

"Teknoloji Açığı Teorisi" aşağıdaki iktisatçılardan hangisi tarafından ortaya atılmıştır?

Fayol

Taylor

Keynes

Smith

Posner

Açıklama:

Teknolojik değişmelerin kabulü durumda da yukarıdakine benzer bir sonuç ortaya çıkabilir. Posner tarafından ortaya atılan (1961) Teknoloji Açığı Teorisi’ne göre de yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkeler, bu malların ilk ihracatçısı olurlar. Ancak zamanla teknoloji taklit yoluyla ya da serbest bir mal durumuna gelerek öteki ülkelerin eline geçtikten sonra, o ülkeler emeğin ucuzluğu veya doğal kaynak üstünlükleri nedeniyle söz konusu malı ilk icat edenden daha ucuza üretirler. Böylece sözkonusu mal azgelişmiş ülkeler tarafından ihraç edilmeye başlanır. Malı ilk ihraç edenler bu ülkelerle rekabet edemedikleri için onu şimdi dışarıdan ithal ederler. Dokumacılık ürünleri bunun en tipik örneğidir. Örneğin, azgelişmiş ülkelerin tekstil üretimine başlamalarından sonra geçmişte dünyanın en büyük tekstil üreticisi olan İngiltere’nin üretimi azalmış ve hatta bu ürünlerin dışarıdan ithal edilmesi gerekmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

"Genç Endüstri Tezi" aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?

Smith

Posner

Taylor

Fayol

List

Açıklama:

Tek başına faktör yoğunluğu, üretim kararlarına yol göstermeyecektir. Faktör yoğunluğu yanında, faktör fiyatlarının dinamik seyrini dikkatle izlemek gerekecektir. Ayrıca, azgelişmiş ülkelerin hemen hepsinde var olan tarım sektöründeki gizli işsizlik, bu sektörde ücretlerin düşük olmasının esas nedenidir. Dolayısıyla eğer sanayi ürünleri ithalatı, gümrükle korunursa tarımdan sanayiye işgücü kayacak ve sanayide ücretler düşerken tarımda yükselecektir. F. List’e ait Genç Endüstri Tezi olarak bilinen bu görüş, faktör yoğunluğuna bakılmaksızın sanayileşmeyi öngörmektedir. Dolayısıyla azgelişmiş ülkelerin sanayiyi geliştirmekten ve söz konusu dinamik etkilerden vazgeçmemeleri önerilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi, ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin araçlarından birisi değildir?

Döviz Kuru Politikası

İhracat Kredisi

Teknolojik Gelişme

İhracatta Vergi İadesi

İhracat Sigortası

Açıklama:

İhracata Dayalı Sanayileşme Stratejisi’nin Araçları
İhracata dayalı sanayileşmede temel amaç olan döviz darboğazını atlatabilmek amacıyla ihracatı geliştirici politikalar uygulanırken kullanılan araçlar, genellikle ihracatı özendirme önlemleri adı altında açıklanmaktadır. Bu türden önlemlerin maliyeti düşürücü veya geliri artırıcı etkileri vardır. Söz konusu özendirme önlemlerini üç ana başlık altında ele alabiliriz:

Döviz Kuru Politikası

İhracatta Vergi İadesi

İhracatı Özendiren Diğer Uygulamalar: İhracatın özendirilmesinde kullanılan diğer uygulamaları
- ihracat kredisi
- ihracat sigortası
- ulaşım kolaylıkları
- alt yapının tamamlanması
- ithalatta liberasyon

Doğru Cevap: C

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi, ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin araçlarından birisi değildir?

Sübvansiyonlar

Döviz Kuru Politikası

Gümrük Vergileri

Ulaşım kolaylıkları

Kotalar

Açıklama:

İthal İkamesine Dayalı Sanayileşme Stratejisi’nin Araçları
Sanayileşmede ithal ikamesi süreci bir yandan koruma politikasını gerektirirken diğer yandan da içeride yaygın sanayileşme sonucunu doğurur. Bu durumda ithal ikamesi, koruma ve yaygın sanayileşme politikalarının birlikte yürütülmesi gerekir. Geliştirilmesi istenen veya gelişmekte olan sanayi dallarının korunmasında genel araçlar aşağıdadır:

Gümrük Vergileri

Kotalar

Döviz Kuru Politikası

Sübvansiyonlar

Doğru Cevap: D

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin yapısal özelliklerinden biri değildir?

Tekelci eğilimler

Gelişim sürecinde ikili yapılar

Tam Kapasite

Faktör fiyatlarının fırsat maliyetlerini yansıtmaması

İşsizlik

Açıklama:

Azgelişmiş ülkelerin yapısal olarak nitelendirilen özelliklerinden işsizlik, atıl kapasitelerin varlığı, tekelci eğilimler, faktörlerin hareketliliğin sınırlılığı, gelişim sürecinde ortaya çıkan ikili yapılar (ekonomik, teknolojik ve sosyal düalizm), faktör fiyatlarının fırsat maliyetlerini yansıtmaması vs. unsurlar, Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi’nde iddia edilen tam rekabet koşullarının oluşumunu engeller. Azgelişmiş ülkelerde tam rekabetçi fiyatların oluşamamasının yanı sıra diğer bir eleştiri ise, dış ticaret yoluyla faktör fiyatlarının eşitleneceği teziyle ilgilidir. Başka bir deyişle bu teze göre, dış ticaret yoluyla sadece ürünlerin fiyatları değil, faktör fiyatları da eşitlenir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Washington sonrası uzlaşması (post-Washington consensus) olarak adlandırılan dönem ne zaman başlamıştır?

1997 Sonrası

1998 Sonrası

1999 Sonrası

1996 Sonrası

1995 Sonrası

Açıklama:

1997 Asya krizi sonrası Washington sonrası uzlaşması (post-Washington consensus) olarak adlandırılabilecek bir dönem başlamıştır. Bu dönem, devletin önemli olduğu, serbest piyasanın başarılı olması için devletin özellikle eğitim ve teknoloji alanlarında altyapı yatırımlarında bulunması gerektiği, önemli olanın sadece devletin payını azaltması değil, devletin yeniden yapılandırılması olduğu bir dönemdir. Böylece serbest piyasayı canlandıracak ve güçlendirecek bir senteze gitme gereği ortaya çıkmış; giderek devlet ile piyasa birbirinin karşıtı değil, birbirini tamamlayan iki olgu olarak görülmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi, ihracatın özendiren diğer uygulamalardan birisi değildir?

İhracat sigortası

İhracat kredisi

Döviz kuru politikası

Ulaşım kolaylıkları

İthalatta liberasyon

Açıklama:

İhracatı Özendiren Diğer Uygulamalar: İhracatın özendirilmesinde kullanılan diğer uygulamaları ihracat kredisi, ihracat sigortası, ulaşım kolaylıkları ve alt yapının tamamlanması ve son olarak ithalatta liberasyon şeklinde özetleyebiliriz.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdaki ülkelerden hangisi, 1950’li yıllarda emek-yoğun olan bir ülke iken zaman içinde karşılaştırmalı üstünlüğünü değiştirerek, günümüzde sermaye-yoğun bir ülke konumuna gelmiştir?

ABD

Japonya

Çin

Türkiye

İngiltere

Açıklama:

Japonya 1950’li yıllarda emek-yoğun olan bir ülke iken zaman içinde karşılaştırmalı üstünlüğünü değiştirerek, günümüzde sermaye-yoğun bir ülke konumuna gelmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Türkiye’de hangi tarihte, geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir?

22 Nisan 1980

24 Ocak 1980

24 Ocak 1981

22 Nisan 1981

29 Ekim 1982

Açıklama:

1963’ten bu yana kalkınma planlarıyla yönetilen Türkiye ekonomisinde ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin gerçekte ilk aşaması, bu dönemin başında tamamlanmıştır. Ancak ikinci aşama olan ara ve yatırım malları üretimine geçilememiştir. İthal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisi her ne kadar planlarla uygulanmaya çalışılmış olsa da sonuçlarına bakıldığında rastgele şekliyle uygulandığı görülmektedir. Yarattığı olumsuz sonuçlara karşın bu strateji, Türkiye ekonomisinde sanayileşmenin temelini oluşturmuştur. Türkiye’de 24 Ocak 1980 Programı ile geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir. Sınai mamül ihracatına dayalı ihracat, bu programın odak noktasını oluşturmuştur. En son hedef, ekonominin serbest piyasa ve iş bölümü koşullarında dışa açılması ve dünya ekonomisi ile bütünleşmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

Toplam ihracat içinde sanayi malları payını ve ihracatı arttıracak politikaların uygulanmasına ne ad verilir?

İhracat ikamesi

İthal ikamesi

Bebek Endüstriler Tezi

İthalata dayalı sanayileşme stratejisi

Singer-Prebisch tezi

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 32

Bir malı ithal etmek yerine ilgili malın ikamesini yurt içinde üretmek ne ad verilir?

İhraç ikamesi

İthal ikamesi

İhracat teşviki

İthalat teşviki

Vergi iadesi

Açıklama:

Bir malı ithal etmek yerine ilgili malın ikamesini yurt içinde üretmek ise ithal ikamesi olarak adlandırılır. İthal ikamesini gerçekleştirilebilmek, o malın ithalatını zorlaştırmak başka bir deyişle korumacı dış ticaret politikası uygulamaya bağlı olacaktır. Bu nedenle ithal ikamesine yönelik iç sanayileşme politikası ile korumacı dış ticaret politikaları yan yana uygulanır.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdaki ülkülerden hangisi 1960-1980 yılları arasında başarılı büyüme yakalayan ülkülerden biri değildir?

Güney Kore

Tayvan

Meksika

Singapur

Hong Kong

Açıklama:

Dünya Bankasının raporlarına göre, açık ekonomiye ve serbest modele dayalı ülkeler, içe dönük ithal ikamesine dayalı modeli uygulayan ve devletin ekonomide ağırlıklı rol aldığı ülkelere göre daha başarılı olmuşlardır. Bu ikilemde, Asya kaplanları olarak tanımlanan Güney Kore, Tayvan, Hong Kong, Singapur Neoliberal politikaların uygulandığı Asya modelleri arasında en başarılı örneklerdir. İthal ikameci modeli uygulayan ülkeler ise zamansal olarak farklılık gösterseler de hızlı bir büyüme sürecinin ardından özellikle ikinci aşama olan yatırım malları sanayinin oluşumunda darboğaz ya da tıkanma ile karşılaşmışlardır. Örneğin, Latin Amerika’da ithal ikamesine dayalı politikalar uygulayan Brezilya’da 1964-1967, Meksika’da 1982 ve Türkiye’de 1978-1980 yılları kriz yıllarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi dış ticaretin kalkınma açısından yarattığı olumlu etkilerden biri değildir?

İşsizliğin azaltılması

Piyasa genişletici etki

Ölçek ekonomilerinin ve dışsallıkların yaratılması

Teknik bilgi aktarımı

Tekellerin artması

Açıklama:

Döviz kazandırıcı yanı temel etken olmakla birlikte, bunun yanında ekonominin sanayileşmesi bakımından etkiler de vardır. Bu etkileri kısaca aşağıdaki şekillerde özetleyebiliriz:

Ara ve yatırım mallarının temini

Piyasa genişletici etki

Ölçek ekonomilerinin ve dışsallıkların yaratılması

Teknik bilgi aktarımı

Sermaye birikimine katkı

Tekellerin önlenmesi

Kalitenin arttırılması ve kalitedeki farklılıkların giderilmesi

İşsizliğin azaltılması

Doğru Cevap: E

Soru 35

Aşağıdakilerden hangisi azgelişmiş ülkelerin yapısal özelliklerinden biri değildir?

İşsizlik

Atıl kapasitelerin varlığı

Tekelci eğilimler

Faktörlerin hareketliliğin tam olması

İkili yapılar

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi dış ticaret hadlerinin gelişmekte olan ülkelerin aleyhine olduğu savunmaktadır?

Kruger

Bhagwati

Balassa

H. Singer

Hecksher

Açıklama:

Hans Singer ve Latin Amerikalı iktisatçı Raul Prebisch’in benzer tarihlerdeki çalışmalarının ortak sonucu olması nedeniyle SingerPrebisch tezi denmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi ihracata dayalı sanayileşme stratejisi’nin araçlarından biri değildir?

Döviz Kuru Politikası

İhracatta Vergi İadesi

İthalat Kredisi

İhracat Sigortası

Ulaşım Kolaylıkları

Açıklama:

İhracata Dayalı Sanayileşme Stratejisi’nin Araçları;

Döviz Kuru Politikası

İhracatta Vergi İadesi

İhracatı Özendiren Diğer Uygulamalar: İhracatın özendirilmesinde kullanılan diğer uygulamaları ihracat kredisi, ihracat sigortası, ulaşım kolaylıkları ve alt yapının tamamlanması ve son olarak ithalatta liberasyon şeklinde özetleyebiliriz.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi geliştirilmesi istenen veya gelişmekte olan sanayi dallarının korunmasında genel araçlardan biri değildir?

Gümrük Vergileri

Kotalar

Döviz Kuru Politikası

Sübvansiyonlar

İhracat Kredisi

Açıklama:

Geliştirilmesi istenen veya gelişmekte olan sanayi dallarının korunmasında genel araçlar aşağıdadır:

Gümrük Vergileri

Döviz Kuru Politikası

Sübvansiyonlar

Kotalar

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisi’nin eleştirilen yönlerinden biri değildir?

İthal ikamesi politikaları kaynak dağılımının bozulmasına yol açabilir.

İthal ikamesi, beklenenin tersine, sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirebilir.

İthal ikamesi yurt içi tasarrufun artmasına yol açabilir.

İthal ikamesi yurt içi tekelleşmeyi arttırır.

İthal teknolojiye bağımlılık, teknoloji üretiminde bir atılıma izin vermez.

Açıklama:

İthal İkamesine Dayalı Sanayileşme Stratejisi’nin Eleştirisi ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar;

İthal ikamesi politikaları kaynak dağılımının bozulmasına yol açabilir.

İthal ikamesi, beklenenin tersine, sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirebilir.

İthal teknolojiye bağımlılık, teknoloji üretiminde bir atılıma izin vermezken genellikle makine yapan makinecinin üretimi de gündeme gelmez.

İthal ikamesi yurt içi tasarrufun azalmasına yol açabilir.

Devlet bir yandan daha önce ithal edilen bir malın yurt içinde üretimine başlanmasıyla gümrük vergisi gelirlerini, diğer yandan da yeni kurulan sanayi üretim sürecinin ilk dönemlerinde teşvik için kurumlar vergisini ve diğer vergileri almayarak, toplamda yurtiçi vergi gelirlerini kaybedecektir.

İthal ikamesi yurt içi tekelleşmeyi arttırır.

Dış ticarette ithalat kısıtlamaları, aşırı koruma ve aşırı değerlendirilmiş kurların uzun süre devam ettirilmesi hâlinde ülkenin dışa açılması zorlaşacak; bu durum ekonomide etkinliğin ve verimliliğin düşmesine, maliyetlerin ve fiyatların yüksek kalmasına, dış piyasalarla rekabetin yapılamamasına ve buna bağlı olarak da ihracata yönelmenin engellenmesine yol açacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Türkiye hangi yıl geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir?

1963

1973

1980

1985

1989

Açıklama:

Türkiye’de 24 Ocak 1980 Programı ile geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir. Sınai mamül ihracatına dayalı ihracat, bu programın odak noktasını oluşturmuştur. En son hedef, ekonominin serbest piyasa ve işbölümü koşullarında dışa açılması ve dünya ekonomisi ile bütünleşmesidir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Azgelişmiş ülkelerde, bu ülkelerin ekonomik gelişme sorunları hangi ekonomik politikalarla iç içedir?

Dış ticaret ve dış ekonomik ilişkiler,

Kalkınmayı sağlayacak yapısal dönüşümler ortaya çıkmaz,

Ekonominin yapısı dış ticareti etkilemez,

Dış ticaret politikası sanayileşme stratejisini etkilemez,

Kalkınma sorunu, dış ekonomik ilişkileri etkilemez,

Açıklama:

Azgelişmiş ülkelerde dış ticaret ve dış ekonomik ilişkilerde uygulanacak politikalar, bu ülkelerin ekonomik gelişme sorunları ile iç içe geçmiş durumdadır. Diğer bir deyişle, içeride kalkınma (sanayileşme) sorununun, çözümü dış ticaret ve dış ekonomik ilişkilerde uygulanacak politika ile karşılıklı etki yaratmaktadır. Azgelişmiş bir ekonomide ekonominin yapısı dış ticaret politikasını tayin ettiği gibi, uygulanan dış ticaret politikası da sanayileşme stratejisini etkilemektedir. Sonuç olarak, azgelişmiş ülkeler açısından sanayileşmenin, kalkınmanın temeli, dış ticaretin de gelişmenin motoru olduğu yaklaşımı genel kabul görmektedir ve kalkınma stratejileri aynı zamanda sanayileşme stratejileri olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, uluslararası ticaret sadece ekonomideki var olan koşullarla değil, aynı zamanda gelecekte amaç edinilen yapı ile de ilgilidir. Bu bakımdan uluslararası ticaretin yapısı ve uygulanan politikalar ekonominin kalkınmasını yakından ilgilendirmektedir. Bu açıdan sanayileşme ile dış ticaret politikaları arasındaki bağ bakımından ihracata yönelme ve ithal ikamesi alternatiflerini karşılaştırmak gerekmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Geliştirilecek sanayilerin iç piyasadan çok, dış piyasaya üretimde bulunmasını amaçlayan sanayileşme stratejisi olabilir mi?

Dışa dönük strateji,

İthal ekonomisi,

Küresel dönüşüm,

Korumacılığı savunma,

Bebek endüstrisi tezi,

Açıklama:

İthal ikamesi ve İhracata dayalı sanayileşme stratejisi ulusal ekonomik güce dayalı bir büyümeyi konu alır. Buna karşın Dışa dönük strateji, dünya piyasaları ile bütünleşmeyi temel almaktadır. İhracata dayalı sanayileşme stratejisinde geliştirilecek sanayilerin iç piyasadan çok, dış piyasa için üretimde bulunması amaçlanmaktadır. Bu strateji, ithalatın yapısından çok ihracatın yapısını değiştirecek yöndedir. Dolayısıyla azgelişmiş ekonominin ihracatı içinde sınai ürünler payının artması doğaldır. Buna karşın Dışa dönük strateji, yalnızca sanayi malları ihracatını özendirmek anlamına gelmemektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Ekonominin sanayileşmesinde '' Piyasa genişletici etki'' neyin olumlu etkisidir?

İthalatın,

Ödemeler dengesinin,

Dış ticaretin,

Üretim dengesinin,

Pazarlamanın,

Açıklama:

Net ihracat bilindiği gibi ülke millî hasılasına bir katkıdır. Gerek sermaye akışı gerekse mal ve hizmet satışından elde edilen döviz gelirleri milli gelire dolayısıyla üretim kapasitesine bir katkı sağlarken, borçlanma ya da doğrudan yabancı sermaye yatırımları ülkenin üretebildiğinden daha fazla tüketebilme olanağı yaratır. Kalkınmanın finansmanında kullanılacak sermaye için dış ticaretten sağlanan döviz oldukça önemlidir. Döviz kazandırıcı yanı temel etken olmakla birlikte, bunun yanında ekonominin sanayileşmesi bakımından etkiler de vardır. Bu etkiler;
*Ara ve yatırım mallarının temini
* Piyasa genişletici etki; Azgelişmiş ekonomilerde ihracat yoluyla belirli ölçülerde de olsa, dış pazar sağlanarak sınırlı iç piyasanın (talebin) sınırlılık derecesi azaltılabilir. Yetersiz talep yapısı, azgelişmiş ülkelerde bir yandan üreticilerin girişim isteklerini ve yatırım harcamalarını kısıtlarken diğer yandan da verimliliğin düşük kalmasına yol açmaktadır.
* Ölçek ekonomilerinin ve dışsallıkların yaratılması Teknik bilgi aktarımı

Doğru Cevap: C

Soru 44

Azgelişmiş ülkelerde tarım sektöründe emek yoğunluğunun fazla olması ''Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi'' nasıl eleştirilmektedir?

Kısa dönemde kalkınmayı sağlar,

Uzun dönemde kalkınmayı sağlar,

Tarımsal hammadde ithal eder,

Mevcut dengesizliklere süreklilik kazandırmaya yol açar,

Sanayi ürünlerini gelişmiş ülkelere ihraç eder,

Açıklama:

Azgelişmiş ülkelerde tarım sektöründe emek yoğunluğu çok fazladır. Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi geleneksel biçimiyle incelendiğinde, var olan faktör donanımı ve teknolojik yapılarından ötürü, azgelişmiş ülkelerin gıda, maden ve tarımsal hammadde üretiminde uzmanlaşmaları ve bu malları ihraç ederek çoğu sanayi ürünlerini gelişmiş ülkelerden ithal etmeleri gerekir. Ancak böyle bir model kısa dönemde refah artışı sağlasa da uzun dönemde azgelişmiş ülkelerin kalkınmasını engelleyebilir. Başka bir deyişle, bu yaklaşım mevcut dengesizliklere süreklilik kazandırılması demektir. Tarıma göre, sanayi kesiminin sahip olduğu ileri ve geri bağlılıklar nedeniyle daha büyük dinamik etkiler (ölçek
ekonomisi ve dışsallıklar) sağladığı bilinmektedir. Sanayinin yol açtığı bu dinamik etkiler arasında örneğin, beşeri sermaye ve teknolojik yeniliklerdeki artış, sermaye alt yapısının gelişimi, ihracatta yüksek fiyat ve istikrarlı gelir sayılabilir. Oysa ölçek ekonomileri ve dışsallıklar klasik ve neoklasik dış ticaret teorisinde yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Gelir arttıkça, gıda maddelerine yapılan harcamaların oranı azalır, sanayi mallarına yapılan harcamaların payının artması (Engel Kanunu) az gelişmiş ülkeleri etkiler mi?

Tarım ürünlerine dünyanın talebi artmaktadır,

Sanayi ürünlerine dünyanın talebi azalmaktadır,

Gıda maddeleri ihraç eden ülkelerin dış ticaret hadleri lehine gelişme gösterir,

Dünya tarımsal ürün ithalatında büyük artışlar olmuştur,

Gelişme yolunda olan ülkelerin ihracat potansiyellerini sınırlamıştır,

Açıklama:

Azgelişmiş ülkelerin ihracatında gıda maddelerinin önemli bir yer tuttuğu açıktır. Engel Kanunu’na göre; gelir arttıkça, gıda maddelerine yapılan harcamaların oranı azalır; buna karşılık sanayi mallarına yapılan harcamaların payı artar. Başka bir deyişle, zamanla tarım ürünlerine olan dünya talebi azalırken sanayi
ürünlerine talebin artıyor olması nedeniyle ya da azgelişmiş ülkelerdeki gelir artışı sonucunda ithalat talebi, ihraç malları talebinden daha hızlı yükseldiği için dış ticaret hadleri, gıda maddeleri ihraç eden ülkeler aleyhine bir gelişme göstermektedir. Söz konusu gelişmeye benzer bir diğer durum, azgelişmiş ülkelerin ihraç etmiş oldukları tarımsal maddeler ile hammaddelerin yerine, teknolojik gelişmelere bağlı olarak yapay (suni) maddeler ile atıkların yeniden kullanılması, dünya hammadde talebinde devamlı bir azalışa yol açmaktadır. Hammadde talebindeki bu azalış ise bunların fiyatlarının düşmesi sonucunu doğurmuştur. Ayrıca, sanayileşmiş ülkelerde yeni korumacılık şeklinde tarım kesimini koruyucu önlemler sonucunda dünya tarımsal ürün ithalatında büyük azalmalar olmuştur. Bu durum, gelişme yolunda olan ülkelerin ihracat potansiyellerini büyük ölçüde sınırlamıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Singer-Prebisch'e göre gelişmiş ülkelerdeki verimlilik artışında meydana gelen artışların fiyatlara yansımamasını sağlayan kuruluşlar var mıdır?

İşçi sendikaları,

Tekelci olmayan kuruluşlar,

Sivil toplum örgütleri,

İşveren sendikaları,

Meslek örgütleri,

Açıklama:

Gelişmiş ülkelerdeki güçlü işçi sendikaları ve diğer tekelci kuruluşların, teknolojinin yarattığı verimlilikte meydana gelen artışları fiyatlara yansıtmayıp yüksek ücret ve kâr şeklinde kendilerinde alıkoydukları savunulmaktadır. Buna karşılık ilkel ürün üreten ülkelerin verimlilik artışlarından sağlamış oldukları kazançlar fiyatların düşmesi nedeniyle çok düşük kalmıştır. Çünkü söz konusu ülkelerde güçlü sendikalar ve tekel kuruluşların ya hiç bulunmayışı veya güçsüz olmaları nedeniyle verimlilik artışları ihraç mallarının fiyatlarının düşmesine sebep olmuştur. Böylece, verimlilik artışları ülkede tutulamayıp azgelişmiş ülkelerden gelişmiş ülkelere devamlı bir gelir akımı doğurmaktadır. Bu durum azgelişmiş ülkelerin satın alma güçlerini azaltarak kalkınma çabalarını büyük ölçüde kısıtlamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Ekonomi için ihracat sektörü nasıl tanımlanabilir?

Karşılaştırmalı üstünlük sağlamaz,

Öncü sektördür,

Yurt içi mallara talebi arttırmaz,

Yeniliği ve verimliliği engeller,

Korumacı duvarları arttırır,

Açıklama:

Özellikle azgelişmiş veya gelişmekte olan ülkeler için ekonomide, tüm sektörlerin eş anlı ve aynı oranda büyümesi olasılığı yoktur. Öncü sektörler, ekonomide ileri ve geri bağlantıları ile diğer sektör veya sektörlerin gelişmesini özendirebilirler. İhracat sektörü de, gerek bu bağlantıları gerekse iktisadi gelişme için gerekli döviz kazandırıcı özelliği nedeniyle ekonomide öncü sektör olabilir. İhracat ile elde edilen döviz kullanılarak gerekli ithal ara ve yatırım mallarının sağlanması ve yatırımların arttırılması olanağı doğmaktadır. Böylece kalkınma hızı artacak, millî gelir ve istihdam düzeyini daha hızlı bir şekilde arttırmak olanağı doğacaktır.
İhracat yoluyla dövizin artması, yukarıdaki sonuçlarından farklı olarak ayrıca dövizin fırsat maliyetini ucuzlatmakta, zaman içerisinde ekonomideki korumacı duvarlar azaltılabilmektedir. Diğer bir dolaylı etki, ihracatın uyardığı talep, yurt içi mallara yönelik talebi de arttıracağı için, yurt içi sektörler ile ihracatçı sektörler arasındaki kaynak rekabeti, yurt içi sektörlerde yenilik ve verimlilikleri uyaracaktır. Araştırma-geliştirme (AR-GE) faaliyetlerinin artması bir yandan üretim olanaklarını arttırırken diğer yandan da üretimde verimliliği arttıracaktır. Bu teknolojik gelişmeler aynı zamanda üretim maliyetlerinin azalmasına neden olacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşırı değerlenmiş döviz kurunun ithalata etkisi var mıdır?

Sınai mal ihracına olumlu etki eder,

İhracat, ithalata göre kârlıdır,

Aşırı değerlenmiş kur, ithalatı değerlendirir,

İhracata yönelik yatırımlar artar,

Az değerlenmiş kur ihracatın lehinedir,

Açıklama:

Döviz Kuru Politikası: Daha önce değinildiği gibi aşırı değerlenmiş döviz kurunun sınai mal ihracatına olan etkisi olumsuzdur. Aşırı değerlenmiş kur sürdükçe ithalat, ihracata kıyasla daha kârlı olacaktır. Bu durumda iç piyasa için üretim daha çekici hale gelecektir ve dolayısıyla ihracata yönelik yatırımlar azalacaktır. Enflasyonist bir ortamda bu etki daha da hızlıdır. Diğer yandan, aşırı değerlenmiş kur, ithalatı özendirerek ticaret açığına ve ithalat kontrolüne neden olacaktır. Az değerlenmiş döviz kuru politikası ihracatçının lehine olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 49

İthal ikamesine dayalı sanayi stratejisine yöneltile eleştiriler, ihracat için uygulanan önlemlere de yöneltilir mi?

Özendirmenin yarattığı avantajlarla etkin üretim yapacaktır,

Özendirmenin yarattığı avantajlarla maliyetler düşecektir,

Elde edilen gelirle tüketim artacaktır,

Gelir, tasarrufa nedeniyle yatırıma dönüşmezse, ihracat artışı büyümeyi engeller,

Ekonominin büyümesi için yüksek bir ihracat hızı gerekmez,

Açıklama:

İthal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisine yönelik en önemli eleştiri, ithal ikamesi ile birlikte getirilen korumanın ekonomide kaynakların yanlış dağılımına neden olacağı idi. Aynı eleştiri, ihracat için uygulanan özendirmeler konusunda da yapılabilir. Örneğin, dünya fiyatlarının üzerindeki fiyatlarla üretim yapan firmalar, gerçekleştirilen ihracat özendirmelerinin yarattığı avantajlarla etkin olmayan bu üretime devam edecekler ve maliyetleri düşürmek için çaba harcamayacaklardır. Özendirmelerin daha önce kurulmuş sanayilere yönelik olduğu ve başlangıçta bu sanayilerin yanlış kaynak dağılımları sonucu kurulduğu düşünüldüğünde, ekonomideki bu çarpıklık, var olan ihracatı özendirme sistemiyle desteklenmiş olacaktır. Yine ihracat artışının olumlu etkiler sağlayabilmesi için, bazı koşulların varlığı gereklidir. Öncelikle ekonomide yüksek bir ihracat hızı artışı olmalıdır. Bu artış hızında görülen gelişmenin, istihdam ve reel gelir üzerinde dolaysız ve olumlu etkisi olması gerekir. İhracat sonucu elde edilen gelirin tüketilen kısmından çok tasarruf edilmesi gerekir. Eğer ihracat artışı sonucunda gelir, tasarruf dolayısıyla yatırım alanlarına kaydırılamıyorsa ihracat artışının büyümeye etkisi olumsuz olabilecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

Washington sonrası uzlaşması olarak adlandırılan dönemin özellikleri var mıdır?

Devlet eğitim alanında alt yapı yatırımında bulunamaz,

Devlet teknoloji alanında alt yapı yatırımında bulunamaz,

Devletin teknoloji alanında yatırımları azaltılmalıdır,

Devletin yeniden yapılandırılmasına gerek yoktur,

Devlet ve piyasa birbirinin karşıtı değil, tamamlayıcısıdır,

Açıklama:

Gerek ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin gerekse ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin sanayileşme için tek başına yeterli olmadığını görülmektedir. 1997 Asya krizi sonrası Washington sonrası uzlaşması (post-Washington consensus) olarak adlandırılabilecek bir dönem başlamıştır. Bu dönem, devletin önemli olduğu, serbest piyasanın başarılı olması için devletin özellikle eğitim ve teknoloji alanlarında altyapı yatırımlarında bulunması gerektiği, önemli olanın sadece devletin payını azaltması değil, devletin yeniden yapılandırılması olduğu bir dönemdir. Böylece serbest piyasayı canlandıracak ve güçlendirecek bir senteze gitme gereği ortaya çıkmış; giderek devlet ile piyasa birbirinin karşıtı değil, birbirini tamamlayan iki olgu olarak görülmeye başlanmıştır. Dışa açık bir ekonominin gerekli olduğu piyasa ile devletin bir başarı sentezi ortaya çıkarabileceği görüşünde, Asya modelleri önemli rol oynamışlardır. Eski tarz sanayi politikası, yani belli sektörleri güçlendirme
geri plana itilmiştir. Bir yandan devletin eğitim, teknoloji ve AR-GE yatırımlarının ne denli önemli olduğu vurgulanmaktayken diğer yandan geçmişteki selektif sanayi politikasının geri plana atıldığını görüyoruz. 1960-1970’li yılların piyasa aksaklıklarını planlama ile çözmeye çalışan devlet anlayışı, yerini 1980’li yıllarda piyasa mekanizmasından çözüm arayan ve piyasayı terk eden bir devlet anlayışına bırakmıştır. Bunun da yetersizlikleri görülünce 1990’li yıllarda yeni bir senteze gidilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Aşağıdaki iktisatçılardan hangileri dış ticaretin kalkınmayı olumsuz yönde etkileyebileceğini savunmaktadır?

Marshall, Edgeworth

Haberler, Cairncross

Heckscher, Ohlin

Singer, Prebisch

Taussing, Viner

Açıklama:

Dış ticaretin kalkınmayı olumsuz yönde etkileyebileceğini savunan görüşlerden en ön planda olanı Singer-Prebisch tezidir. Diğer şıklardaki iktisatçılar serbest dış ticaretin faydaları üzerinde odaklanır. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 52

F. List’in yerli endüstrilerin gelişebilmeleri için üretimin dış rekabete getirilecek sınırlamalarla korunması gerektiğini savunan tezi aşağıdakilerden hangisidir?

İhracat ikamesi

İthal ikamesi

Bebek endüstriler

Karşılaştırmalı üstünlükler

Mutlak üstünlükler

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 53

Dışa dönük kalkınma stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Ulusal ekonomik güce dayalı bir büyümeyi konu alır

Temelde sanayi malları ihracatını özendirmek anlamına gelmektedir

Temel amaç, küresel düzeyde diğer ülke ekonomileriyle birleşmek ve/veya onlarla uyumlu hâle gelmektir

Geliştirilecek sanayilerin iç piyasadan çok, dış piyasa için üretimde bulunması amaçlanmaktadır

Bu strateji, ithalatın yapısından çok ihracatın yapısını değiştirecek yöndedir.

Açıklama:

A,B,D ve E şıkları İthal ikamesi ve İhracata dayalı sanayileşme stratejisi ile ilgili ifadelerken, C şıkkındaki ifade Dışa dönük kalkınma stratejisine ait doğru bir ifadedir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 54

Yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkelerin, bu malların ilk ihracatçısı iken daha sonra dışarıdan ithal eder hale gelmelerini ifade eden teori aşağıdakilerden hangisidir?

Genç Endüstri

Teknoloji Açığı

Singer - Prebisch

Hecksher-Ohlin

Mutlak üstünlükler

Açıklama:

Posner tarafından ortaya atılan (1961) Teknoloji Açığı Teorisi’ne göre de yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkeler, bu malların ilk ihracatçısı olurlar. Ancak zamanla teknoloji taklit yoluyla ya da serbest bir mal durumuna gelerek öteki ülkelerin eline geçtikten sonra, o ülkeler emeğin ucuzluğu veya doğal kaynak üstünlükleri nedeniyle söz konusu malı ilk icat edenden daha ucuza üretirler. Böylece sözkonusu mal azgelişmiş ülkeler tarafından ihraç edilmeye başlanır. Malı ilk ihraç edenler bu ülkelerle rekabet edemedikleri için onu şimdi dışarıdan ithal ederler. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Azgelişmiş ülkelerin ihraç etmiş oldukları tarımsal ürünlere olan dış talep esnekliği kaçtır?

-1

Açıklama:

Azgelişmiş ülkelerin ihraç etmiş oldukları tarımsal ürünlere olan dış talep esnekliğinin birden büyüktür. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Belli yetkinliklere yapılan yüksek yatırımlar ile farklı sektörlerde başarıyı yakalayabilme becerisine ne ad verilir?

Ölçek ekonomisi

Kapsam ekonomisi

Refah ekonomisi

Üretim ekonomisi

Tüketim ekonomisi

Açıklama:

Belli yetkinliklere yapılan yüksek yatırımlar ile farklı sektörlerde başarıyı yakalayabilme becerisine kapsam ekonomisi adı verilir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

I. Kolay aşamasında dayanıksız tüketim malları ikame olarak üretilir
II. İlk aşamada ara ve yatırım mallarının üretimi hedeflenir
III. Birinci aşamada hedef, iç piyasanın genişletilmesidir
IV. İlk aşama ileri düzeyde bir teknoloji gerektirir
V. İlk aşama tamamlanınca tüketimdeki düşüşe paralel olarak üretim artışı da yavaşlayabilir
İthal ikamesine dayalı kalkınma ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,III,IV

I,III,V

I,II,III,IV

I,II,III,V

Açıklama:

I,III ve V. ifadeler doğru iken II ve IV. ifadeler yanlıştır. Çünkü, ilk aşamada nihai (tamamlanmış) tüketim mallarının üretimi, ikinci aşamada ise ara ve yatırım mallarının üretimi hedeflenir. Ayrıca, İlk aşamada, tüketim mallarının üretilmesi için gerekli olan emek ve girdiler bol miktardadır ve bu aşama ileri düzeyde bir teknoloji gerektirmez. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisi araçlarından biri değildir?

Sübvansiyonlar

Döviz Kuru

Gümrük Vergileri

Kotalar

Politika faiz oranı

Açıklama:

A,B,C ve D şıklarındaki ifadeler ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisi araçlarından iken, E şıkkındaki ifade değildir. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Türkiye'de ne zaman geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir?

1971

1974

1980

1986

1996

Açıklama:

Türkiye’de 24 Ocak 1980 Programı ile geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Dünyada bütünleştirilmiş sanayileşme stratejisi hangi yıllardan itibaren uygulanmaya başlanmıştır?

70'li yıllar

80'li yıllar

90'lı yıllar

2000'li yıllar

60'lı yıllar

Açıklama:

1960-1970’li yılların piyasa aksaklıklarını planlama ile çözmeye çalışan devlet anlayışı, yerini 1980’li yıllarda piyasa mekanizmasından çözüm arayan ve piyasayı terk eden bir devlet anlayışına bırakmıştır. Bunun da yetersizlikleri görülünce 1990’li yıllarda yeni bir senteze gidilerek bütünleştirilmiş sanayileşme stratejisi uygulanmmaya başlanmıştır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Klasik Dış Ticaret Teorisi'nin temelinde yatan karşılaştırmalı üstünlükler ilkesine dayalı görüşlerin odaklandığı temel nokta aşağıdakilerden hangisidir?

Korumacı dış ticaret politikasının yararları

Serbest dış ticaretin faydaları

Dış ticarette korumacılığın maliyeti

Dış ticarette faktör donatımlarının etkisi

Dış ticarette dış ticaret hadlerinin fonksiyonu

Açıklama:

Klasik Dış Ticaret Teorisi'nin temelinde yatan karşılaştırmalı üstünlükler veya diğer adıyla karşılaştırmalı maliyetler ilkesine dayalı görüşler, serbest dış ticaretin faydaları üzerine odaklanır. 1950-1960'lı yıllarda Marshall, Edgeworth, Taussing, Heckscher, Ohlin, Viner, Haberler ve Cairncross gibi Neoklasik iktisatçılar sözkonuus bu temel ilke çerçevesinde dış ticaretin statik ve dinamik etkilerinden dolayı kalkınma ve sanayileşmeye olumlu katkılar yaptığını savunmuşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Toplam ihracat içinde sanayi malları payını ve ihracatı arttıracak politikaların uygulanmasına ne ad verilir?

İhracat teşviki

Dışa dönük sanayileşme

İhracat ikamesi

Bebek endüstrinin desteklenmesi

Kontrollü dış ticaret

Açıklama:

Toplam ihracat içinde sanayi malları payını ve ihracatı arttıracak politikaların uygulanmasına ihracat ikamesi adı verilir. Tarım ürünleri ve geleneksel olmayan hammaddelerin işlenmiş ve yarı işlenmiş olarak ihraç edilebilmesi ve/veya işlenmiş ve yarı işlenmiş sınai mal ihracatının geleneksel hammadde ihracatı yerine geçmesi (ikame edilmesi) gibi uygulamaları da içinde barındıran bu terim, literatürde ihracatın öncülük ettiği büyüme stratejisi veya ihracata dayalı sanayileşme stratejisi yerine kullanılabilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi dışa dönük stratejinin kapsamında yer alan ifadelerden biri değildir?

Kapasite kullanımı

Yenilik

Karşılaştırmalı üstünlükler

Sanayi malları ihracatını özendirmek

Enflasyonla mücadele

Açıklama:

Dışa dönük strateji yalnızca sanayi malları ihracatını özendirmek anlamına gelmemektedir. Bu strateji, büyüme ve sermaye birikimi süresince piyasa ilişkilerinin yarattığı olumlu dinamik etkileri (kapasite kullanımı, teknolojik yenilik, karşılaştırmalı üstünlükler gibi) öne çıkan ve dolayısıyla gerek ülke gerekse ticaret ve ödemeler bilançosunda liberalleşmeyi öngören bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1960'lı yılların başından itibaren dışa dönük sanayileşmeyi hedefleyen, 1973 ve 1979-1980 şoklarından sonra da sürdürebilen ülkelerden biridir?

Güney Kore

Çin

Hindistan

Kazakistan

Şili

Açıklama:

1960'lı yılların başından itibaren dışa dönük sanayileşmeyi hedefleyen, 1973 ve 1979-1980 şoklarından sonra da sürdürebilen ülkeler sadece Güney Kore, Singapur, Tayvan gibi Uzak Doğu ülkeleridir.

Doğru Cevap: A

Soru 65

Dış ticaretin kalkınma açısından yarattığı temel olumlu etki aşağıdakilerden hangisidir?

Döviz kazandırıcı etkisi

Sermaye birikimine yaptığı katkı

İstihdama yaptığı katkı

Piyasa genişletici etkisi

Enflasyonla mücadeleye etkisi

Açıklama:

Kalkınmanın finansmanında kullanılacak sermaye için dış ticaretten sağlanan döviz oldukça önemlidir. Döviz kazandırıcı yanı temel etken olmakla birlikte bunun yanında ekonominin sanayileşmesi bakımından etkiler de vardır.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerde tam rekabet koşullarının ortaya çıkmasını engelleyen unsurlardan biri değildir?

İşsizlik

Atıl kapasitelerin varlığı

Ödemeler bilançosu açıkları

Tekelci eğilimler

Faktör hareketliliğinin sınırlılığı

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerin yapısal olarak nitelendirilen özelliklerinden işsizlik, atıl kapasitelerin varlığı, tekelci eğilimler, faktör hareketliliğinin sınırlılığı, gelişim sürecinde ortaya çıkan ikili yapılar, Karşılaştırmalı Üstünlükler Teoerisi'nde iddia edilen tam rekabet koşullarının oluşumunu engeller.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Dış ticaret hadlerinin gelişmekte olan ülkelerin alehine olduğu görüşünü savunan ilk iktisatçı veya iktisatçılar aşağıdakilerden hangisidir?

Ricardo

Ricardo ve Mill

Heckscher ve Ohlin

Krugman

Singer ve Prebisch

Açıklama:

Dış ticaret hadlerinin gelişmekte olan ülkelerin alehine olduğu görüşüne, ilk savunucuları olan Alman iktisatçı Hans Singer ve Latin Amerikalı iktisatçı Raul Prebisch'in benzer tarihlerdeki çalışmalarının ortak sonucu olması nedeniyle Singer-Prebisch Tezi denmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin araçlarından biri değildir?

Döviz kuru politikası

İhracatta vergi iadesi

İhracat kredisi

Sermaye hareketlerinin serbestleştirilmesi

Ulaşım kolaylıkları

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme stratejisinin araçları şunlardır: Döviz kuru politikası, ihracatta vergi iadesi, ihracat kredisi, ihracat sigortası, ulaşım kolaylıkları, alt yapının tamamlanması ve ithalatta liberasyon olarak adlandırılabilecek ihracatı özendiren diğer uygulamalardır.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Zaman içinde gelişmekte olan ülkelerin üretim yapısında meydana gelen değişimlerle birlikte karşılaştırmalı üstünlüklerinin değişmesi nasıl adlandırılmaktadır?

Faktör Akışkanlığı Teorisi

Teknoloji Açığı Teorisi

Faktör Yoğunluğunun Tersine Dönmesi

Nitelikli Faktör Teorisi

Genç Endüstri Tezi

Açıklama:

Zaman içinde gelişmekte olan ülkelerin üretim yapısında meydana gelen değişimlerle birlikte karşılaştırmalı üstünlüklerinin değişmesine yol açabilir. Literatürde bu olay, Karşılaştırmalı Üstünlüklerin ya da Faktör Yoğunluğunun Tersine Dönmesi olarak adlandırılır. Örneğin Japonya 1950'li yıllarda emek-yoğun bir ülke iken zaman içinde karşılaştırmalı üstünlüğünü değiştirerek günümüzde sermaye yoğun bir ülke haline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Dış ticarette ithalat kısıtlamaları, aşırı koruma ve aşırı değerlendirilmiş kur uygulamalarının uzun süre devam ettirilmesi halinde aşağıdaki durumların hangisi ile karşılaşılmaz?

Ekonomide etkinliğin ve verimliliğin azalması

Dış piyasalarda rekabetin yapılması/artması

Maliyetlerin ve fiyatların yüksek kalması

Dışa açılmanın zorlaşması

İhracata yönelmenin engellenmesi

Açıklama:

Dış ticarette ithalat kısıtlamaları, aşırı korumacılık ve aşırı değerlendirilmiş kurların uzun süre devam ettirilmesi halinde ülkenin dışa açılması zorlaşacak; bu durum ekonomide etkinliğin ve verimliliğin düşmesine, maliyetlerin ve fiyatların yüksek kalmasına, dış piyasalarda rekabetin yapılamamasına ve buna bağlı olarak da ihracata yönelmenin engellenmesine yol açacaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 71

İthal ikameci sanayileşme stratejileri olarak adlandırılan, sınırlı ölçüde dışa açık sanayileşme politikaları kimin tezine dayanmaktadır?

A. Smith

F. List

Edgeworth

Viner

Singer-Prebisch

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 72

Dışa dönük strateji hangisini amaçlamaz?

sanayi malları ihracatını özendirmek

büyüme ve sermaye birikimi süresince piyasa ilişkilerinin yarattığı olumlu dinamik etkileri öne çıkarmak

gerek ülke gerekse ticaret ve ödemeler bilançosunda liberalleşmeyi öngörmek

dünya ekonomileri ile birleşmek ve/veya onlarla uyumlu hâle gelmek gibi daha kapsamlıdır

ithal ikamesini arttırmak

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel aşamalarını belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 73

Dünya bankasının da raporlarla destekledği Kruger, Bhagwati, Balassa gibi iktisatçıların yaptıkları çalışmalarla ilgili hangisinden bahsedilemez?

dış ticaretinde liberalleşmeye ağırlık veren ülkeler ihracatı artırmada başarılı olurlar.

dış ticaret rejiminde ithalat kısıtlamaları ve kambiyo kontrolleri ağır basan ülkeler aynı başarıyı gösteremez.

Asya kaplanları olarak tanımlanan Güney Kore, Tayvan, Hong Kong, Singapur neo-liberal politikaların uygulandığı Asya modelleri arasında en başarılı örneklerdir.

Latin Amerika gibi İthal ikameci modeli uygulayan ülkeler ise Brezilya’da 1964- 1967, Meksika’da 1982 yılları kriz yıllarıdır.

Diğer bir ithal ikameci modeli benimseyen Türkiye’de ise 1978-1980 arası refah artışı olan yıllardır.

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Dış Ticaretin Kalkınma Açısından Yarattığı Olumlu Etkilerinde hangisinden bahsedilemez?

Ara ve yatırım mallarının temini

Piyasa genişletici etki

Teknik bilgi aktarımı

Sermaye birikimine katkı

Kalifiye iş gücü temini

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 75

İhracata Dayalı Sanayileşme Stratejisinin Araçları adı altında genellikle ihracatı özendirme önlemi olarak hangisinden bahsedilmez?

Döviz Kuru Politikası: Az değerlenmiş döviz kuru politikası ihracatçının lehine olacaktır.

İhracatta Vergi İadesi: vergilerin kısmen veya tamamen ihracatçıya ödenmesi yoluyla, malın maliyeti azaltılmaktadır.

ihracat kredisi, ihracat sigortası, ulaşım kolaylıkları ve alt yapının tamamlanması

ithalatta liberasyon

sendikalaşmaya gidilmesi

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel aşamalarını belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi İthal İkamesine Dayalı Sanayileşme Stratejisinde geliştirilmesi istenen veya gelişmekte olan sanayi dallarının korunmasında genel araçlardan birisi değildir?

Gümrük Vergileri

Kotalar

Döviz Kuru Politikaları

Sübvansiyonlar

İthalatta liberasyon

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel aşamalarını belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi İthal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin eleştirisi ve uygulamada karşılaşılan sorunlardan biri değildir?

İthal ikamesi politikaları kaynak dağılımının bozulmasına yol açabilir.

İthal ikamesi, beklenenin tersine, sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirebilir.

İthal teknolojiye bağımlılık, teknoloji üretiminde bir atılıma izin vermezken genellikle makine yapan makinecinin üretimi de gündeme gelmez

İthal ikamesi yurt içi tasarrufun artmasına yol açabilir.

Devlet gümrük vergisi gelirlerini kaybeder.

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Türkiye’de ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerinin bilinçli ve planlı şekilde uygulandığı zaman aralığı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

1915-1960

1958-1988

1963-1980

1929-1965

1932-1990

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Teknoloji açığı teorisi hangi iktisatçı tarafından ortaya atılmıştır?

A. Marshall

Posner

J.S. Mill

Viner

D.Ricardo

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 80

Yalnız hangi tür mallara yönelik ithal ikamesi kısa zamanda azgelişmiş bir ekonomiyi önemli dar boğazlara götürebilir?

Ara malları

Yatırım malları

Kıt mallar

Tüketim malları

Sermaye malları

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 81

Dış ticaretin ekonominin sanayileşmesi bakımından yarattığı etkiler arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?

Ara mallarının temini

Yatırım mallarının temini

Piyasa genişletici etki

Teknik bilgi aktarımı

Dışsallıkların ortadan kaldırılması

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel aşamalarını belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 82

Aşağıdakilerden hangisi dış ticaretin azgelişmiş ülkelerin sanayileşmesi açısından yarattığı özel etkilerden birisi değildir?

Ara ve yatırım malı temini

Piyasa genişletici etki

Ölçek ekonomilerinin yaratılması

Teknoloji aktarımı

Tekellerin önlenmesi

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi Dış Ticaretin Kalkınma Açısından Yarattığı Olumlu Etkiler arasında sayılamaz?

Ara ve yatırım mallarının temini

Piyasa daraltıcı etki

Ölçek ekonomilerinin ve dışsallıkların yaratılması:

Teknik bilgi aktarımı

Sermaye birikimine katkı

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 84

Aşağıdakilerden hangisi, ihracata dayalı stratejide ihracatı özendirmede kullanılan araçlardan birisi değildir?

Az değerlenmiş kur

İhracat kotası

Vergi iadesi

İhracat sigortası

Ulaşım olanaklarının sağlanması

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Türkiye’nin ihracata dayalı sanayileşmeye yönelişinin nedenlerinden birisi değildir?

Dış ödemeler krizi

Yüksek oranlı enflasyon

Ekonomik büyümenin hızlanması

Ödemeler dengesi açısından alınan sonucun olumsuz olması

Ülkede giderek gelişen sanayi kesiminin dışa açılma isteği

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Ölçek ekonomisi avantajını elde etmenin temelinde ne vardır?

Emek gücü

Sermaye gücü

Nüfuz gücü

İhracat gücü

İthalat gücü

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 87

Kapsam ekonomisi avantajını elde etmenin temelinde ne vardır?

Emek gücü

Sermaye gücü

Nüfuz gücü

Yönetim becerisi

İhracat gücü

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 88

Japonyanın 1950 li yıllarda emek yoğun bir ülke iken zaman içinde sermaye yoğun bir ülke haline gelmesi aşağıdakilerden hangisini örnekler?

Faktör yoğunluğunun sabit kalması

Faktörler arası geçişkenliğin yokluğu

Faktör yoğunluğunun tersine dönmesi

Faktörler arası ikamenin sert olması

Faktör yoğunluğunun sıfır olması

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 89

İthal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin araçları arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?

Gümrük vergileri

Kotalar

Döviz kuru politikası

Serbest ticaret politikası

Sübvansiyonlar

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 90

Engel kanununa gore aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Gelir arttıkça gıda harcamalarının payı artar

Gelir arttıkça sanayi harcamalarının payı azalır

Gelir arttıkça tarım ürünlerine talebin payı artar

Gelir arttıkça sanayi ürünlerine talebin payı azalır

Gelir arttıkça gıda maddelerine yapılan harcamaların oranı azalır

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 91

Asya Kaplanları arasında aşağıdaki ülkelerden hangisi yoktur?

Hindistan

Güney Kore

Tayvan

Singapur

Hong Kong

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 92

Dış ticaret haddinin hesaplanması aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

ihracat fiyat endeksi * ithalat fiyat endeksi

(ihracat verimlilik endeksi / ithalat verimlilik endeksi) * 100

ihracat fiyat endeksi / ithalat fiyat endeksi

ithalat fiyat endeksi - ihracat fiyat endeksi

(ihracat fiyat endeksi * ithalat fiyat endeksi) / 100

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 93

Aşağıdakilerden hangisi azgelişmiş ülkelerin yapısal olarak nitelendirilen özelliklerinden sayılamaz?

İşsizlik

Tekelci eğilimler

Atıl kapasitelerin olmaması

Faktörlerin hareketliliğin sınırlılığı

Gelişim sürecinde ortaya çıkan ikili yapılar

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi azgelişmiş ülkelerin yapısal özellikleri açısından karşılaştırmalı üstünlükler teorisinin eleştiri nedenlerinden birisi değildir?

İşsizlik

Tekelci eğilimler

Faktör fiyatlarının fırsat maliyetlerini yansıtmaması

Faktörlerin hareketliliğin çok olması

Atıl kapasitelerin varlığı

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi azgelişmiş ülkelerin yapısal özellikleri açısından karşılaştırmalı üstünlükler teorisinin eleştiri nedenlerinden birisi değildir?

İşsizlik

Tekelci eğilimler

Faktör fiyatlarının fırsat maliyetlerini yansıtmaması

Faktörlerin hareketliliğin çok olması

Atıl kapasitelerin varlığı

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 96

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisine dayanan serbest ticaret görüşlünü benimseyen iktisatçılara göre dış ticarette iş bölümü nasıl olmalıdır?

Ülkeler daha ucuza üretebildiği mallar üzerinde uzmanlaşıp diğer ülkelerin daha ucuza üretebildiği malları ithal etmeye yönelmelidirler.

Ülkeler üretmekte zorlandıkları malları üretmek için daha çok çaba sarf etmelidirler.

Ülkeler sadece ucuza üretebildikleri malları üretmelidirler.

Ülkeler sadece çok maliyetle üretebildikleri malları üretmelidirler.

Ülkeler maliyete bakmaksızın her ürünü üretmeye çalışmalıdırlar.

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 97

Genç Endüstri Tezinin savunduğu fikir hangisidir?

Az gelişmiş ülkeler dış ticarette rekabet edemeyecekleri için dış ticarete sınırlama getirerek yerli endüstrilerini korumalıdırlar.

Az gelişmiş ülkeler, ülkelerine dış ticareti davet ederek yerli endüstrilerini ikinci plana atmalıdırlar.

Az gelişmiş ülkeler dış ticareti tamamen kaldırarak yerli üretimi zorunlu kılmalıdırlar.

Gelişmiş ülkeler sadece yerli üretim yapmalıdırlar.

Gelişmiş ülkeler imkânları dolayısıyla sadece dış ticaret yapmalıdırlar.

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel aşamalarını belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 98

I. Ülkeler arasındaki verimlilik farkları II. Faktör yoğunluğu farkları III. Ticarete konu olan malların yokluğu IV. Ülkelerin aynı verimlilikte üretim yapmaları Yukarıdaki etkenlerden hangileri uluslararası ticareti gerektiren etkenlerdir?

I ve II

II ve IV

I, II ve III

III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 99

I. Teknoloji transferleri II. Siyasi ya da ekonomik birliğe üyelikIII. Uluslararası anlaşmalarIV. İhtisaslaşmaYukarıdakilerden hangileri sanayileşme politikası olarak ihracat önderliğine alternatif yöntemlerdir?

II, III ve IV

I ve III

II ve IV

III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel aşamalarını belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 100

Aşağıdakilerden hangisi 1960’lı yılların başından itibaren dışa dönük sanayileşmeyi hedefleyen, 1973, 1979-1980 şoklarından sonra da sürdürebilen ülkelerden biridir?

Meksika

Türkiye

Amerika

Güney Kore

Rusya

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel araçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: D

Soru 101

Aşağıdakilerden hangisi azgelişmiş ülkelerin sadece gıda, maden ve tarımsal hammadde üretiminde uzmanlaşmalarının negatif etkilerinden biridir?

Tarım ürünlerinde bolluk oluşması

Tarım, maden ve gıdadan elde edilen gelirle sanayi malları ithal edilebilmesi

Kısa dönemli bir ilerleme sonrasında uzun vadede kalkınmanın engellenmesi

Hızlı bir refah artışı yakalanması

Tarım, gıda ve maden sektörlerinde yaşanan teknolojik gelişmeler

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel araçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi dış ticaretin ekonominin sanayileşmesine etkilerinden biri değildir?

Dış ticaret ülke dışından ucuz mal teminine olanak sağlar.

Sınırlı iç piyasayı daha özgür kılarak üreticilerin girişim isteklerini ve yatırım harcamalarını artırır.

Piyasayı genişleterek rekabeti artırır ve teknolojik ilerlemelere sebep olur.

Girişim ve yönetim bilgilerinin ülkeler arasında değiş tokuş edilerek gelişimini sağlar.

Dünyadaki istihdamın azalmasına sebep olur.

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel araçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 103

I. Sermaye alt yapısının gelişimi II. İhracatta düşük fiyat III. Değişken gelir IV. Beşeri sermaye ve teknolojik yeniliklerdeki artış Yukarıdakilerden hangileri sanayinin tarım üzerinde sahip olduğu avantajlara örnek olarak verilebilir?

I ve IV

II ve IV

II ve III

I ve III

III ve IV

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 104

Gelişmekte olan ülkelerin yoğun kullandıkları faktör fiyatının diğer faktör fiyatlarına oranla çok yükselmesi gibi etkiler sonucunda üretim yapısında meydana gelen değişimlerin karşılaştırmalı üstünlüğü değiştirmesi, literatürde ne olarak adlandırılır?

Faktör yoğunluğunun yükselmesi

Faktör yoğunluğunun azalması

Faktör yoğunluğunun sabitlenmesi

Faktör yoğunluğunun sıfırlanması

Faktör yoğunluğunun tersine dönmesi

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 105

I. Piyasa genişletici etki, II. Teknik bilgi aktarımı, III. Ara ve yatırım mallarının temini. Yukarıdakilerden hangileri dış ticaretin kalkınma açısından yarattığı olumlu etkilerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,

Doğru Cevap: E

Soru 106

Sanayileşmiş ülkeler içinde yer alan A ülkesi, kurşun geçirmez kumaş üretmeyi başarmış ve bu kumaşı ihraç etmeye başlamıştır. Bu kumaş türü daha sonra serbest bir mal durumuna gelmiş ve az gelişmiş B ülkesi tarafından da üretilmeye başlamıştır. Hatta A ülkesi bile, daha önceleri kendi ürettiği bu kumaşı B ülkesinden ihraç eder hale gelmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Teknoloji Açığı Teorisi

Genç Endüstri Tezi

Singer - Prebisch Tezi

Engel Kanunu

Faktör Yoğunluğunun Tersine Dönmesi

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 107

I. Maliyeti düşürücü etkiII. Geliri arttırıcı etkiIII. Gideri arttırıcı etkiYukarıdakilerden hangileri ihracatı özendirme önlemlerinin etkilerindendir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 108

I. KotalarII. Aşırı değerlenmiş döviz kuru politikasıIII. Yatırım indirimleri Yukarıdakilerden hangileri Türkiye' de ithal ikamesine dayalı sanayileşmeyi korumak ve özendirmek için alınan önlemlerdendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I, II ve III

II ve III

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 109

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesinin uygulanmasında karşılaşılan sorunlardan değildir?

Sanayileşme sürecinde ödemeler dengesini olumsuz etkilemesi.

Yurt içi tasarrufun azalmasına neden olması.

Yurt içi tekelleşmeyi arttırması.

Devletin yurt içi vergi gelirlerinde kayba neden olması.

İthalatçıya düşük faizli kredi verilmesi.

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 110

I. TürkiyeII. PortekizIII. YunanistanYukarıdaki ülkelerden hangileri Bütünleştirilmiş Sanayileşme Stratejisini uygulamaktadır?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 111

Gelir arttıkça gıda maddelerine yapılan harcamaların oranı azalırken sanayi mallarına yapılan harcamaların payı artar.Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Singer - Prebisch Tezi

Engel Kanunu

Faktör Yoğunluğunun Tersine Dönmesi

Genç Endüstri Tezi

Teknoloji Açığı Teorisi

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: B

Soru 112

I. Yüksek bir ihracat hızı artışı II. İhracat artış hızının reel gelir üzerinde olumlu etki yaratması III. İhracat sonucu elde edilen gelirin tüketilen kısmından çok tasarruf edilmesi.
Yukarıdakilerden hangileri ihracat artışının olumlu etkiler sağlayabilmesi için var olması gerekli koşullardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel aşamalarını belirleyebileceksiniz,
İhracat artışının olumlu etkiler sağlayabilmesi için bazı koşulların varlığı gerekir. Öncelikle ekonomide yüksek bir ihracat artış hızı olmalıdır. Bu artış hızında görülen gelişmenin, istihdam ve reel gelir üzerinde dolaysız ve olumlu etkisi olması gerekir. İhracat sonucu elde edilen gelirin tüketilen kısmından çok tasarruf edilmesi gerekir.

Doğru Cevap: E

Soru 113

A markası jeneratör pazarında önemli bir yere sahiptir. Bu alandaki uzmanlığını geliştiren A markası, ısıtma ve soğutma sistemleri üretimi sektöründe de önemli bir oyuncu haline gelmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Kapsam Ekonomisi

Ölçek Ekonomisi

İçe Dönük Kalkınma

İthal İkamesine Dayalı Kalkınma

İçe Dönük Sanayileşme

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel aşamalarını belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 114

I. Yatırım İndirimiII. Vergi MuafiyetiIII. KotalarYukarıdakilerden hangileri ithal ikamesiyle sanayileşme stratejisi uygulayan bir ekonomide sübvansiyon uygulamaları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 115

Ekonomik kalkınma, millî gelirdeki reel artışlarla tanımlanan ekonomik büyümeninyanı sıra ülkenin hangi alanlarında toplumundaha yüksek düzeyde yaşamsal koşullara ulaşabilmesini ifade etmez ?

Kurumsal

Sosyal

Kültürel

Teknolojik

Askeri

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,
Askeri

Doğru Cevap: E

Soru 116

1950-60’lı yıllarda, aşağıdaki iktisatçılardan hangisi dış ticaretin, statik ve dinamik etkilerindendolayı kalkınma ve sanayileşmeye olumlu etkiler yaptığını savunmamıştır ?

A.Smith

Marshall

Edgeworth

Taussing

Heckscher

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,
A.Smith

Doğru Cevap: A

Soru 117

Aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğru olarak değerlendirilemez ?

İthal ikamesi ve ihracata dayalı sanayileşme stratejisi ulusal ekonomik güce dayalı bir büyümeyi konu alır.

İhracata dayalı sanayileşme stratejisinde geliştirilecek sanayilerin dış piyasadan çok, iç piyasa için üretimde bulunması amaçlanmaktadır.

Dışa dönük strateji, dünya piyasaları ile bütünleşmeyi temel almaktadır.

Azgelişmiş ekonominin ihracatı içinde sınai ürünler payının artması doğaldır.

Dışa dönük strateji, yalnızca sanayi malları ihracatını özendirmek anlamına gelmemektedir.

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarına dayanak oluşturan temel teorileri tartışabileceksiniz,
İhracata dayalı sanayileşme stratejisinde geliştirilecek sanayilerin dış piyasadan çok, iç piyasa için üretimde bulunması amaçlanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 118

Aşağıdakilerden hangisi dış ticaretin kalkınma açısından yarattığı özel olumlu etkilerdendir ?

Ara ve yatırım mallarının temini

Sermaye birikimine katkı

Tekellerin önlenmesi

Kalitenin arttırılması ve kalitedeki farklılıkların giderilmesi

İşsizliğin azaltılması

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel amaçlarını açıklayabileceksiniz,
Ara ve yatırım mallarının temini

Doğru Cevap: A

Soru 119

Aşağıdakilerden hangisi karşılaştırmalı üstünlüklerteorisinin az gelişmiş ülkeler açısından eleştirildiği eksiklerindenbiri sayılamaz?

Teknoloji veridir.

Verimlilik artışları göz ardı edilmiştir.

Dışsallık ve ölçek ekonomilerine yer verilmemiştir.

Alternatif maliyetler dikkate alınmamıştır.

Faktör fiyatlarının eşitleneceği varsayılmıştır.

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel aşamalarını belirleyebileceksiniz,
Faktör fiyatlarının eşitleneceği varsayılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Aşağıdaki ülkelerden hangisi bütünleştirilmiş strateji uygulamaktadir ?

Türkiye

İtalya

Almanya

Fransa

Çin

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşme ve ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerini değerlendirerek, bütünleştirilmiş stratejinin önemini tartışabileceksiniz.
Türkiye

Doğru Cevap: A

Soru 121

Türkiye’de ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerininbilinçli ve planlı şekilde uygulandığı yıllararalığı aşağıdakilerden hangisidir?

1929-1945

1957-1978

1929-1980

1963-1980

1914-1960

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel araçlarını açıklayabileceksiniz,
1963-1980

Doğru Cevap: D

Soru 122

Yurt dışından ithal edilmek durumunda olan malların yurtiçinde üretilmesini sağlayarak dışarıya bağımlılıktan kurtulmak suretiyle sanayileş-meyi öngören politikaya ne ad verilir ?

İç piyasa hacmi kalkınması

Teknolojik kalkınma

İthal ikamesine dayalı kalkınma

Dışa dönük kalkınma

İçe dönük kalkınma

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel araçlarını açıklayabileceksiniz,
İçe dönük kalkınma

Doğru Cevap: E

Soru 123

Dış ticarette ithalat kısıtlamaları, aşırı koruma ve aşırı değerlendirilmiş kurlarınuzun süre devam ettirilmesi halinde bu durum aşağıdakilerden hangisine yol açmaz ?

ülkenin dışa açılımının zorlaşmasına

ekonomide etkinliğin ve verimliliğin düşmesine

maliyetlerin ve fiyatların düşük kalmasına

dış piyasalarla rekabetin yapılamamasına

ihracata yönelmenin engellenmesine

Açıklama:

Uluslararası ticaret politikalarının temel stratejiler çerçevesinde ekonomik kalkınmadaki temel araçlarını açıklayabileceksiniz,
maliyetlerin ve fiyatların düşük kalmasına

Doğru Cevap: C

Soru 124

I-Türkiye
II-Portekiz
III-İspanya
IV-Yunanistan
Yukarıdaki ülkelerden hangisi ya da hangileri bütünleştirilmiş strateji uygulamıştır?

I-II

II-III

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "İhracata Dayalı Sanayileşme ve İthal İkamesine Dayalı Sanayileşme Stratejileri’nin Değerlendirilmesi: Bütünleştirilmiş Strateji" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1960-1970’li yılların piyasa aksaklıklarını planlama ile çözmeye çalışan devlet anlayışı, yerini 1980’li yıllarda piyasa mekanizmasından çözüm arayan ve piyasayı terk eden bir devlet anlayışına bırakmıştır. Bunun da yetersizlikleri görülünce 1990’li yıllarda yeni bir senteze gidilmiştir. Bütünleştirilmiş sanayileşme stratejisi olarak bilinen bu yaklaşım, kalkınma çabasındaki ekonomileri dışa açık, rekabetçi bir ekonomik yapıya kavuşturmak için bir alternatif olmayı amaçlamaktadır. Türkiye, İspanya, Yunanistan ve eski Yugoslavya Bütünleştirilmiş Sanayileşme Stratejisi modelini uygulayan ülkeler arasında yer alır.

Doğru Cevap: D

Soru 125

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkelerin, bu malların ilk ihracatçısı olacağı şeklinde ifade edilen "Teknoloji Açığı Teorisi" ni ileri sürmüştür?

Georg Friedrich List

Hans Wolfgang Singer

Michael Vivian Posner

Raúl Prebisch

Paul Krugman

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Azgelişmiş Ülkelerin Özellikleri Açısından Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi’nin Eleştirisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
1961 yılında Michael Vivian Posnertarafından ortaya atılan (1961) "Teknoloji Açığı Teorisi’ne göre de yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkeler, bu malların ilk ihracatçısı olurlar. Ancak zamanla teknoloji taklit yoluyla ya da serbest bir mal durumuna gelerek öteki ülkelerin eline geçtikten sonra, o ülkeler emeğin ucuzluğu veya doğal kaynak üstünlükleri nedeniyle söz konusu malı ilk icat edenden daha ucuza üretirler. Böylece sözkonusu mal azgelişmiş ülkeler tarafından ihraç edilmeye başlanır. Malı ilk ihraç edenler bu ülkelerle rekabet edemedikleri için onu şimdi dışarıdan ithal ederler. Dokumacılık ürünleri bunun en tipik örneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 126

I-Yurtiçi monopolleşmeyi arttırması,
II-Yurtiçi tasarrufların artmasına neden olması,
III-Kaynak dağlımını bozucu etkiye sahip olması,
IV-Sanayileşme sürecinde ödemeler dengesini bozması,
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisine yönelik eleştirilerden birisidir?

I-II

II-III

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "İthal İkamesine Dayalı Sanayileşme Stratejisi’nin Eleştirisi ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İthal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisine yönelik eleştiriler aşağıdaki şekilde özetlenebilir. Bu eleştirilerden ilki, ithal ikamesi politikalarının kaynak dağılımının bozulmasına yol açmasıdır. İkincisi, ithal ikamesinin, beklenenin tersine, sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirmesidir. Üçüncüsü, ithal teknolojiye bağımlılık, teknoloji üretiminde bir atılıma izin vermezken genellikle makine yapan makinecinin üretiminin de gündeme gelmemesine neden olur. Dördüncüsü, ithal ikamesi yurt içi tasarrufun azalmasına yol açmasıdır. Beşincisi, ithal ikamesinin yurt içi tekelleşmeyi arttırmasıdır. Altıncısı ise, dış ticarette ithalat kısıtlamaları, aşırı koruma ve aşırı değerlendirilmiş kurların uzun süre devam ettirilmesi durumunda ülkenin dışa açılması zorlaşmasına neden olmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi A ülkesinin bir malın ikamesini ülke içinde üretme stratejini ifade eder?

İhracat ikamesi

İthalat ikamesi

İthalat kotası

İthalat tarifesi

Sübvansiyon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "ULUSLARARASI TİCARET VE EKONOMİK KALKINMA" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İthal ikamesi, bir malı ithal etmek yerine ilgili malın ikamesini yurt içinde üretmek şeklinde tanımlanır. İthal ikamesini gerçekleştirebilmek, o malın ithalatını zorlaştırmak başka bir deyişle korumacı dış ticaret politikası uygulamaya bağlı olacaktır. Bu nedenle ithal ikamesine yönelik iç sanayileşme politikası ile korumacı dış ticaret politikaları yan yana uygulanır.

Doğru Cevap: B

Soru 128

I-Sermaye birikimine katkı,
II-Kalitenin arttırılması ve kalitedeki farklılıkların giderilmesi,
III-Ölçek ekonomilerinin ve dışsallıkların yaratılması,
IV-İşsizliğin azaltılması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dış ticaretin azgelişmiş ülkelerin sanayileşmesi açısından yarattığı genel etkilerden birisidir?

I-III

II-III

I-II-III

I-II-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Dış Ticaretin Kalkınma Açısından Yarattığı Olumlu Etkiler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dış ticaretin sanayileşme açısından özel etkileri dışında genel anlamda yarattığı diğer destekleyici etkileri sermaye birikimine katkı, tekellerin önlenmesi, kalitenin arttırılması ve kalitedeki farklılıkların giderilmesi ve işsizliğin azaltılması şeklinde özetlenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 129

Aşağıdaki teoremlerden hangisi yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkelerin, bu malların ilk ihracatçısı olacağını ileri sürer?

Faktör oranları teorisi

Bütünleştirilmiş sanayileşme stratejisi

Singer-Prebisch tezi

Genç endüstri tezi

Teknoloji açığı teorisi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Azgelişmiş Ülkelerin Özellikleri Açısından Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi’nin Eleştirisi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Yeni bir mal veya üretim süreci bulan sanayileşmiş ülkelerin, bu malların ilk ihracatçısı olacağı yaklaşımı Michael Vivian Posner (1961) tarafından ileri sürülen "Teknoloji Açığı Teorisi" ile açıklanmaya çalışılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 130

Aşağıdakilerden hangisi dış ticaretin azgelişmiş ülkelerin sanayileşmesi açısından yarattığı özel etkilerden birisidir?

Sermaye birikimine katkı

Tekellerin önlenmesi

Ölçek ekonomilerinin ve dışsallıkların yaratılması

Kalitenin arttırılması ve kalitedeki farklılıkların giderilmesi

İşsizliğin azaltılması

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Dış Ticaretin Kalkınma Açısından Yarattığı Olumlu Etkiler" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dış ticaretin azgelişmiş ülkelerin sanayileşmesi açısından yarattığı özel etkiler, ara ve yatırım mallarının temini, piyasa genişletici etki, ölçek ekonomilerinin ve dışsallıkların yaratılması ve teknik bilgi aktarımı şeklinde özetlenebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi dış ticaret hadlerinin gelişmekte olan ülkelerin aleyhine olduğunu ileri sürmektedir?

Singer-Prebisch tezi

Bebek endüstriler tezi

Bütünleştirilmiş sanayileşme stratejisi

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi

Teknoloji açığı teorisi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Dış Ticaret Hadlerinin Gelişmekte Olan Ülkelerin Aleyhine Olduğu Görüşü (Singer-Prebisch Tezi)" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Karşılaştırmalı üstünlükler teorisine ve onun doğal bir sonucu olarak ortaya çıkan serbest dış ticaret teorisine, azgelişmiş ülkeler açısından yöneltilen eleştirilerden biri de dış ticaret hadleri ile ilgilidir. Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi’ne göre, daha öncede açıklandığı gibi azgelişmiş ülkeler emek zengini oldukları ve tarımsal ürünler emek-yoğun üretildikleri için, bu ülkelerin tarımsal ürünlerin üretiminde uzmanlaşıp ürünleri ihraç etmeleri gerekir. Oysa teorik ve uygulamalı araştırmaların pek çoğu, azgelişmiş ülkelerin ihraç ettikleri tarımsal ürünlerin fiyatlarının sanayi ürünleri fiyatlarına oranla azaldığını; yaygın ifadesiyle, dış ticaret hadlerinin azgelişmiş ülkelerin aleyhine değiştiğini ortaya koymaktadır. Singer-Prebisch tezinde, dış ticaret hadlerinin ilkel (tarımsal) ürün ihracatçısı azgelişmiş ülkeler aleyhine dönmesine neden olarak arz, talep etkileri ve ekonomilerin yapısal esnekliği ile ilgili bir dizi faktör üzerinde durulmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 132

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesiyle sanayileşme stratejisi uygulayan bir ekonomide ithalatçıya sağlanan düşük faizli kredi, ucuz enerji ve hammadde temini, yatırım indirimi, vergi muafiyeti gibi uygulamalardan birisidir?

Tarife

Kota

Sübvansiyon

Gümrük vergileri

Damping

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "İthal İkamesine Dayalı Sanayileşme Stratejisi’nin Araçları" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Sübvansiyonlar, ithal ikamesiyle sanayileşme stratejisi uygulayan bir ekonomide ithalatçıya sağlanan düşük faizli kredi, ucuz enerji ve hammadde temini, yatırım indirimi, vergi muafiyeti gibi uygulamaları kapsamaktadır. Bu uygulamalar, devletin özel sektörü yönlendirici şekilde destekleyerek, kaynak dağılımını belirli sektörlere kaydırma amacı taşımaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 133

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi yerli endüstrilerin gelişebilmeleri için üretimin dış rekabete getirilecek sınırlamalarla korunması gerektiğini savunan Bebek endüstri tezini ileri sürmüştür?

Alfred Marshall

David Hume

David Ricardo

Raúl Prebisch

Georg Friedrich List

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "ULUSLARARASI TİCARET VE EKONOMİK KALKINMA" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Georg Friedrich List, azgelişmiş ülkelerdeki genç endüstrilerin dış ticarette rekabet gücünün olamayacağını, yerli endüstrilerin gelişebilmeleri için üretimin dış rekabete getirilecek sınırlamalarla korunması gerektiğini savunan Genç / Bebek Endüstriler Tezi bu görüşlerin en eskisidir.

Doğru Cevap: E

Soru 134

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi dış ticaretin kalkınmayı olumsuz yönde etkileyebileceğini savunmuştur?

Marshall

Edgeworth

Heckscher ve Ohlin

Singer ve Prebisch

Haberler

Açıklama:

ULUSLARARASI TİCARET VE EKONOMİK KALKINMA
Dış ticaretin azgelişmiş ülkelerin gelişiminde olumsuzluklara yol açacağını savunan görüşler, genel anlamda dış ticarette korumacılığı savunan görüşler olarak tanımlanabilir. İthal ikameci sanayileşme stratejileri olarak adlandırılan bu politikaların temelleri ise Singer-Prebisch tezine dayanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 135

Azgelişmiş ülkelerde dış ticaret politikasının geleneksel fonksiyonları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

İhracatın özendirilmesi

İlkel tarım ürünlerini dış piyasalardaki istikrarsızlıklardan korumak için ekonomik yapının çeşitlendirilmesi

Döviz kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması

Lüks tüketim malları ithalatının kısıtlanması

İthalatta ağırlığın tüketim mallarına verilmesi

Açıklama:

SERBEST ULUSLARARASI TİCARET POLİTİKALARI VE EKONOMİK KALKINMA
Azgelişmiş ekonomilerde iç sanayileşme stratejisi ile dış ticaret politikası bir bütünün ayrılmaz parçalarıdır. Örneğin, ihracatın özendirilmesi yanında ilkel tarım ürünlerini dış piyasalardaki istikrarsızlıklardan korumak için ekonomik yapının çeşitlendirilmesi ya da döviz kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması (lüks tüketim malları ithalatının kısıtlanması ve ithalatta ağırlığın yatırım ve ara mallarına verilmesi), az gelişmiş ülkelerde dış ticaret politikasının geleneksel fonksiyonları arasında yer almıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 136

"Bu strateji, büyüme ve sermaye birikimi süresince piyasa ilişkilerinin yarattığı olumlu dinamik etkileri (kapasite kullanımı, teknolojik yenilik, karşılaştırmalı üstünlükler gibi) öne çıkaran ve dolayısıyla gerek ülke gerekse ticaret ve ödemeler bilançosunda liberalleşmeyi öngören bir yaklaşımdır." bu tanım aşağıdakilerden hangisine aittir?

Dışa dönük strateji

İçe dönük strateji

İhracata dayalı strateji

İthal ikamesine dayalı strateji

Bütünleştirilmiş strateji

Açıklama:

Dışa dönük strateji, yalnızca sanayi malları ihracatını özendirmek anlamına gelmemektedir. Bu strateji, büyüme ve sermaye birikimi süresince piyasa ilişkilerinin yarattığı olumlu dinamik etkileri (kapasite kullanımı, teknolojik yenilik, karşılaştırmalı üstünlükler gibi) öne çıkaran ve dolayısıyla gerek ülke gerekse ticaret ve ödemeler bilançosunda liberalleşmeyi öngören bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 137

İthal ikamesine dayalı politikalar uygulayan ülkeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?

Güney Kore

Tayvan

Meksika

HongKong

Singapur

Açıklama:

Dışa Dönük Kalkınma
Asya kaplanları olarak tanımlanan Güney Kore, Tayvan, Hong Kong, Singapur Neoliberal politikaların uygulandığı Asya modelleri arasında en başarılı örneklerdir. İthal ikameci modeli uygulayan ülkeler ise zamansal olarak farklılık gösterseler de hızlı bir büyüme sürecinin ardından özellikle ikinci aşama olan yatırım malları sanayinin oluşumunda darboğaz ya da tıkanma ile karşılaşmışlardır. Örneğin, Latin Amerika’da ithal ikamesine dayalı politikalar uygulayan Brezilya’da 1964-1967, Meksika’da 1982 ve Türkiye’de 1978-1980 yılları kriz yıllarıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 138

Döviz kazandırıcı yanı temel etken olmakla birlikte, dış ticaretin ekonominin sanayileşmesi bakımından yarattığı özel etkiler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Ara ve yatırım mallarının temini

Piyasa genişletici etki

Ölçek ekonomilerinin ve dışsallıkların yaratılması

Teknik bilgi aktarımı

Tekellerin önlenmesi

Açıklama:

Dış Ticaretin Kalkınma Açısından Yarattığı Olumlu Etkiler
Cevap E'dir.Dış ticaretin yukarıda sayılmış olduğumuz sanayileşme açısından özel etkileri dışında genel anlamda yarattığı diğer destekleyici etkileri arasında Tekellerin önlenmesi yer alır. Serbest uluslararası ticaret tekelci yapılara karşı önemli bir engel oluşturur. Böylece sağlıklı rekabetin sürdürülebilmesini iyi bir şekilde garantiler. Tüketiciler daha geniş bir ürün setine kavuşma olanağı
elde ederler

Doğru Cevap: E

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi, azgelişmiş ülkeler için Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi'nin geçerli olamayacağının dayanaklarından biri değildir?

Azgelişmiş ülkeler ihraç kaynağı tarımda ihtisaslaşırlarsa, sanayi kesiminin sahip olduğu ileri ve geri bağlılıklar nedeniyle daha büyük dinamik etkilerden vazgeçmiş olurlar.

Azgelişmiş ülkelerde, tam rekabetçi fiyatların oluşamamasını engelleyen faktörler mevcuttur.

Faktör fiyatları, faktör yoğunluğu tersine dönmesi sonucu eşitlenmeyebilir.

Azgelişmiş ülkelerin ihraç ettikleri tarımsal ürünlerin fiyatları sanayi ürünleri fiyatlarına oranla azalmaktadır.

Fiyat endeksleri, sanayi mallarının kalitesinde meydana gelen değişmeleri de yansıtmayacaktır.

Açıklama:

Azgelişmiş Ülkelerin Özellikleri Açısından Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi’nin Eleştirisi
Dış ticaret hadlerinin uzun dönemde, gelişmekte olan ülkelerin lehine gelişeceğini savunan görüşe göre, fiyat endeksleri sanayi mallarının kalitesinde meydana gelen değişmeleri de yansıtmayacak ve bu da tarımsal ürün ihracatçısı ülkeler lehine gelişecektir.

Doğru Cevap: E

Soru 140

İlkel ürün fiyatlarının sanayi ürünleri fiyatlarına göre gerilemesinin sebepleri ve
Singer-Prebisch tezinin dayanakları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Engel Kanunu’na gereği; gelir arttıkça, gıda maddelerine yapılan harcamaların oranı azalır; buna karşılık sanayi mallarına yapılan harcamaların payı artar.

Tarımsal ürünlere olan dış talep esnekliği birden küçüktür.

Tarım ürünleri, arzının doğal koşullara bağlı olması nedeniyle gerekli esneklikten yoksundur.

Verimlilikte meydana gelen artışları fiyatlara yansıtmayıp, yüksek ücret ve kâr şeklinde alıkoyan, güçlü işçi sendikaları ve diğer tekelci kuruluşlar, azgelişmiş ülkelerde yoktur ya da yetersizdirler.

Teknolojik gelişmelere bağlı olarak yapay (suni) maddeler üretilebilmesi artık mümkündür.

Açıklama:

Dış Ticaret Hadlerinin Gelişmekte Olan Ülkelerin Aleyhine Olduğu
Görüşü (Singer-Prebisch Tezi)
Özet olarak belirtmek gerekirse azgelişmiş ülkelerin ihraç etmiş oldukları tarımsal ürünlere olan dış talep esnekliğinin birden büyük olması ve bu ülkelerin ekonomilerinin yapısal esneklikten yoksun bulunması, dış ticaret hadlerinin adı
geçen ülkeler aleyhine gelişmesine sebep olmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 141

İhracata dayalı sanayileşme stratejisi’nin araçları arasında hangisi yer almaz?

Az değerlenmiş döviz kuru politikası

İhracatta Vergi İadesi

İhracat kredisi

Sübvansiyonlar

Ulaşım kolaylıkları ve alt yapının tamamlanması

Açıklama:

İhracata Dayalı Sanayileşme Stratejisi’nin Araçları
Sübvansiyonlar: İthal ikamesiyle sanayileşme stratejisi uygulayan bir ekonomide uygulanır; uygulamalar arasında ithalatçıya sağlanan düşük faizli kredi, ucuz enerji ve hammadde temini, yatırım indirimi, vergi muafiyeti gibi uygulamalar yer almaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 142

İthal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisini uygulamada karşılaşılan sorunlar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Kaynak dağılımının bozulmasına yol açabilir.

Sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirebilir.

İthal teknolojiye bağımlılık, teknoloji üretiminde bir atılıma izin vermez.

Yurt içi tekelleşmeyi arttırır.

Özendirmeler, kaynak dağılımındaki çarpıklığı destekleyebilir.

Açıklama:

İthal İkamesine Dayalı Sanayileşme Stratejisi’nin Eleştirisi ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar
Özendirmelerin daha önce kurulmuş sanayilere yönelik olduğu ve başlangıçta bu
sanayilerin yanlış kaynak dağılımları sonucu kurulduğu düşünüldüğünde, ekonomideki bu çarpıklık, var olan ihracatı özendirme sistemiyle desteklenmiş olacaktır." Bu eleştiri ihracata dayalı stratejiye yöneliktir.

Doğru Cevap: E

Soru 143

Türkiye’de, ithal ikamesine dayalı sanayileşmeyi korumak ve özendirmek için uygulanan çeşitli önlemler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

gümrük önlemleri

kotalar

yatırım indirimleri

az değerlenmiş döviz kuru politikası

negatif faiz oranları uygulamaları

Açıklama:

İçe Dönük Sanayileşme ve İthal İkamesine Dayalı Sanayileşme
D şıkkı hatalıdır, az değil aşırı değerli kur politikası uygulanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 144

Türkiye’de hangi tarihte geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir?

1923 yılı I. İzmir iktisat kongresi ile

1963 yılı DPT kuruluşu ile

24 Ocak 1980 Programı ile

1994 5 Nisan kararları ile

2001 Finans krizi ile

Açıklama:

İthal İkamesine Dayalı Sanayileşme Stratejisi’nin Eleştirisi ve
Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar
Türkiye’de 24 Ocak 1980 Programı ile geleneksel ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinden vazgeçilerek, ihracata dayalı sanayileşme stratejisine geçilmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 145

Aşağıdakilerden hangisi dış ticaretin kalkınmayı olumsuz yönde etkileyebileceğini savunan görüşlerden biridir?

Singer-Prebisch tezi

İhracata dayalı sanayileşme stratejisi

İthal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisi

Mutlak üstünlükler

Karşılaştırmalı üstünlükler

Açıklama:

Dış ticaretin kalkınmayı olumsuz yönde etkileyebileceğini savunan görüşlerden en ön planda olanı Singer-Prebisch tezidir.

Doğru Cevap: A

Soru 146

Aşağıdakilerden hangisi "Dış ticaretinde liberalleşmeye ağırlık veren ülkeler ihracatı artırmada başarılı olurken dış ticaret rejiminde ithalat kısıtlamaları ve kambiyo kontrolleri ağır basan ülkeler aynı başarıyı gösterememektedir." görüşünü savunmamaktadır?

Kruger

Bhagwati

Balassa

Posner

Smith

Açıklama:

1970’li ve 1980’li yıllarda Kruger, Bhagwati, Balassa ve diğer önde gelen iktisatçıların yaptıkları çalışmalar göstermiştir ki; Dış ticaretinde liberalleşmeye ağırlık veren ülkeler ihracatı artırmada başarılı olurken dış ticaret rejiminde ithalat kısıtlamaları ve kambiyo kontrolleri ağır basan ülkeler aynı başarıyı gösterememektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 147

Aşağıdakilerden hangisi dış ticaretin kalkınma açısından yarattığı olumlu etkilerden biridir?

Ara ve yatırım mallarının bağımlılığı

Piyasa daraltıcı etki

Ölçek ekonomilerinin ve içselliklerin yaratılması

Tekellerin oluşması

İşsizliğin azaltılması

Açıklama:

İşsizliğin azaltılması: Mal talebinde yarattığı artışlarla, yerel kaynaklara fayda sağlar. Böylece gelişen dünyada eksik istihdamı azaltır.

Doğru Cevap: E

Soru 148

Aşağıdakilerden hangisi azgelişmiş ülkelerde Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi’nde iddia edilen tam rekabet koşullarının oluşumunun önündeki engellerden biri değildir?

Üçlü yapılar

işsizlik

atıl kapasitelerin varlığı

tekelci eğilimler

faktörlerin hareketliliğin sınırlılığı

Açıklama:

Azgelişmiş ülkelerin yapısal olarak nitelendirilen özelliklerinden işsizlik, atıl kapasitelerin varlığı, tekelci eğilimler, faktörlerin hareketliliğin sınırlılığı, gelişim sürecinde ortaya çıkan ikili yapılar (ekonomik, teknolojik ve sosyal düalizm), faktör fiyatlarının fırsat maliyetlerini yansıtmaması vs. unsurlar, Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi’nde iddia edilen tam rekabet koşullarının oluşumunu engel- ler.

Doğru Cevap: A

Soru 149

"Japonya 1950’li yıllarda emek-yoğun olan bir ülke iken zaman içinde karşılaştırmalı üstünlüğünü değiştirerek, günümüzde sermaye-yoğun bir ülke konumuna gelmiştir." Bu durumu aşağıdakilerden hangisi açıklamaktadır?

Mutlak üstünlükler teorisi

KArşılaştırmalı üstünlükler teorisi

Faktör yoğunluğunun tersine dönmesi

Teknoloji açığı teorisi

Ürün dönemleri teorisi

Açıklama:

Birçok iktisatçı, faktör fiyatlarının dış ticaret yoluyla eşitlenmediğini, aksine uluslararası faktör fiyatlarının gittikçe artan bir tarzda birbirlerinden farklı hâle geldiğini ileri sürmüştür. Örneğin, faktörler arasında ikame olanağı farklı ise faktör fiyatları oranının (ücret/kâr) seyrine göre, önce sermaye yoğun üretime başlanılıp daha sonra nispeten daha düşük sermaye kullanımına geçilebilir. Bu değişikliğin nedeni her sektörde, zamanla yoğun olarak kullanılan faktör fiyatının, diğer faktör fiyatına oranla çok yükselmesidir. Sonuçta, zaman içinde gelişmekte olan ülkelerin yukarıdaki etkilerle üretim yapısında meydana gelen değişimler karşılaştırmalı üstünlüğünün de değişmesine yol açabilir. Literatürde bu olay, karşılaştırmalı üstünlüklerin ya da faktör yoğunluğunun tersine dönmesi şeklinde adlandırılmaktadır. Örneğin, Japonya 1950’li yıllarda emek-yoğun olan bir ülke iken zaman içinde karşılaştırmalı üstünlüğünü değiştirerek, günümüzde sermaye-yoğun bir ülke konumuna gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 150

Gelir arttıkça, gıda maddelerine yapılan harcamaların oranı azalır; buna karşılık sanayi mallarına yapılan harcamaların payı artar görüşünü savunan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Smith

Ricardo

Mill

List

Engel

Açıklama:

Azgelişmiş ülkelerin ihracatında gıda maddelerinin önemli yer bir tuttuğu açıktır. Engel Kanunu’na göre; gelir arttıkça, gıda maddelerine yapılan harcamaların oranı azalır; buna karşılık sanayi mallarına yapılan harcamaların payı artar. Başka bir deyişle, zamanla tarım ürünlerine olan dünya talebi azalırken sanayi ürünlerine talebin artıyor olması nedeniyle ya da az gelişmiş ülkelerdeki gelir artışı sonucunda ithalat talebi, ihraç malları talebinden daha hızlı yükseldiği için dış ticaret hadleri, gıda maddeleri ihraç eden ülkeler aleyhine bir gelişme göstermektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 151

I. Döviz kuru politikası
II. İhracatta vergi iadesi
III. İhracat sigortası
İhracata dayalı sanayileşme stratejisi araçları aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

I. ve II.

II. ve III.

I. ve III.

Yalnız I.

I., II. ve III.

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşmede temel amaç olan döviz darboğazını atlatabilmek amacıyla ihracatı geliştirici politikalar uygulanırken kullanılan araçlar, genellikle ihracatı özendirme önlemleri adı altında açıklanmaktadır. Bu türden önlemlerin maliyeti düşürücü veya geliri artırıcı etkileri vardır. Söz konusu özendirme önlemlerini üç ana başlık altında ele alabiliriz:
Döviz Kuru Politikası;
İhracatta Vergi İadesi
İhracatı Özendiren Diğer Uygulamalar:

Doğru Cevap: E

Soru 152

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin eleştirilerinden biri değildir?

İthal ikamesi politikaları kaynak dağılımının bozulmasına yol açabilir.

İthal ikamesi, beklenenin tersine, sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirebilir.

İthal teknolojiye bağımlılık, teknoloji üretiminde bir atılıma izin vermezken genellikle makine yapan makinecinin üretimi de gündeme gelmez.

İthal ikamesi yurt içi tekelleşmeyi engeller.

İthal ikamesi yurt içi tasarrufun azalmasına yol açabilir.

Açıklama:

İthal ikamesi yurt içi tekelleşmeyi arttırır. İç piyasa hacminin darlığı ve ihracat olanaklarının da gerek azgelişmiş ülkelerin koruyucu politikaları gerekse yabancı sermayenin geldiği alanlarda anlaşmalara konan ihraç yasakları nedeniyle kısıtlı olması sonucunda, kurulu ve yeni kurulan firmaların tekel hâline gelmesine yol açabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 153

Aşağıdakilerden hangisi ihracata dayalı stratejide ihracatı özendirmede kullanılan araçlardan biri değildir?

ihracat kotası

döviz kuru

vergi iadesi

ihracat kredisi

ulaşım kolaylıkları

Açıklama:

ihracat kotası ihracatı özendirmede kullanılan araçlardan biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 154

Türkiye'de hangi yılda ihracata dayalı sanayileşme stratejisi planı uygulamaya konulmuştur?

1950

1960

1970

1980

1990

Açıklama:

1953-1980 döneminde ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisini uygulayarak dış açığı kapatıp, döviz tasarrufu sağlamayı hedefleyen Türkiye ekonomisi, it- hal ikameci sanayileşmede özellikle birinci aşama olan tüketim malları üretiminde aşırı ölçülere varmıştır; ihracat sanayinin geliştirilmesi ise ihmal edilmiştir. Ödemeler dengesi açısından alınan sonuç, istenenin tersine, olumsuz olmuştur. Bu durum ekonominin büyümesinde duraklamalara ve yüksek oranlı enflasyona neden olmuştur. Sonuçta çok ciddi bir döviz dar- boğazı, dış ödemeler krizi ve enflasyonla karşı karşıya kalınmıştır. 1980 yılına gelindiğinde iki seçenekle karşılaşılmıştır. Birinci seçenek, ara ve özellikle yatırım mallarının yerli üretimini gerçekleştirmek; ikinci seçenek ise bu tür gerçekleşmeyi en azından bir süre bir yana bırakmak. 1980 sonrası dönemde ikinci yaklaşım yönünde yol alınmıştır. 24 Ocak 1980 kararları, Türkiye için bir dönüm noktası olmuştur. Bu uygulama temelde iç piyasada istikrarı ve dış ödemelerde dengeyi amaçlıyordu. Bu amaçlara ulaşmak için ise hükûmetin seçtiği yol, iç piyasayı olabildiğince serbest bırakmak, fiyat kontrollerini kaldırmak, dış ticareti liberalleştirmek ve özellikle büyük oranlı devalüasyonlar yapmak olmuştur.

Doğru Cevap: D

Ünite 5

Soru 1

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif Piyasaları
Bankalararası Döviz Piyasası
Serbest Döviz Piyasası

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye'de döviz işlemlerinin gerçekleştirildiği piyasalardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Döviz işlemlerini yürüten resmî kurumlar Merkez Bankası ve Hazinedir. Merkez Bankası bu piyasanın en düzenli resmî katılımcısıdır. Merkez Bankasının döviz işlemleri yapmasının temel amacı ulusal paranın değerini korumak ve döviz rezervlerini belirli bir düzeyde tutmaktır. Ancak Merkez Bankaları ülkeye yabancı sermayeyi çekmek amacıyla döviz kurunu değiştirmek istedikleri zaman da döviz piyasasına alıcı veya satıcı olarak girmektedir. Türkiye’de döviz işlemleri temel olarak üç farklı piyasada gerçekleştirilmektedir:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif Piyasaları
Bankalararası Döviz Piyasası
Serbest Döviz Piyasası

Doğru Cevap: E

Soru 2

Satın alma gücünü transfer etme
Kredi kolaylığı sağlama
Döviz kuru riskinden koruma
Yüksek kar sağlama

Yukarıdakilerden hangileri döviz piyasasının işlevleri arasında yer alır?

I ve II

II ve IV

I, II ve III

I, II, ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Satın alma gücünü transfer etme: Bilindiği gibi genel kabul gören bir para biriminin olmadığı bir ekonomide mal ve hizmet ticareti trampa gibi zor bir yol ile gerçekleştirilir. Benzer durum döviz piyasasının olmadığı bir dünya için de geçerlidir. Döviz piyasasının ve döviz kurunun olmadığı bir dünyada uluslararası işlemlerin trampa yolu ile gerçekleştirilmesi çok daha büyük zorluklar taşımaktadır. Gerek mal ve hizmet ticareti gerekse kısa veya uzun vadeli yabancı sermaye yatırımları için gerekli olan yabancı para, döviz piyasasından temin edilir. Döviz piyasası uluslararası işlemler için diğer ülkelerin para birimlerine ihtiyaç duyan bireylere ve firmalara gerekli fonları sağlar. Böylece döviz piyasasında işlem yapan tüm ekonomik kesimler birbirlerine satın alma gücünü transfer etmiş olur. Bu durum uluslararası işbölümü ve uzmanlaşmayı da teşvik eder.
Kredi kolaylığı sağlama: Uluslararası ticaret işlemlerinde malın ihracatçı tarafından sevk edilmesinden sonra ithalatçıya ulaşması zaman alabilmektedir. Bu süre içinde mal bedelinin ödenip ödenmemesi durumu ticaretin finansman riskini oluşturur. Ancak bu risk tarafların bankaları aracılığıyla akreditif işlemleri yapmaları ile giderilmektedir. Akreditifli ticarette ihracatçı malı sevk ettiğine ilişkin belgeleri bankaya ibraz ettikten sonra mal bedelini tahsil etmektedir. İthalatçı ise malı teslim almak için gerekli belgeleri bankasından alırken gerekli ödemeyi yapmaktadır. Böylece ticaretin finansmanı riski döviz piyasasının temel aktörlerinden olan bankaların kısa süreli döviz kredisi vermesi ile ortadan kalkmış olur.
Döviz kuru riskinden koruma: Döviz kurunun sık sık ve önemli ölçüde değişmesi dövizle işlem yapan ekonomik kesimleri olumsuz etkiler. Henüz dış ticaret işlemleri kesinleşmeden döviz kurunun yükselmesi veya düşmesi, dış ticaretçinin zarar etmesine yol açabilir. Ancak döviz piyasasında döviz kuru riskinden kaçınmayı mümkün kılan finansal teknikler gelişmişse ve bu teknikler ekonomik kesimler tarafından kullanılmakta ise kur riski ve belirsizliği ortadan kalkar. Böylece döviz piyasasında kur riskinden kaçınma (hedging) olanağı sağlanmış olur.
Değer Saklama: Döviz piyasasının bir diğer işlevi de yüksek enflasyonlu ülkelerde ulusal paraların sürekli değer yitirmesi karşısında tasarrufların döviz cinsinden tutulması ve böylece tasarrufların değerinin korunmasıdır. Yüksek enflasyonlu ülkelerin ulusal paraları hem değişim aracı olma hem de değer saklama işlevini tam olarak yerine getiremez. Bu nedenle ülke yerleşikleri varlıklarını döviz olarak tutmayı tercih ederek karşılaşabilecekleri finansal riskleri giderirler.

Satın alma gücünü transfer etme: Bilindiği gibi genel kabul gören bir para biriminin olmadığı bir ekonomide mal ve hizmet ticareti trampa gibi zor bir yol ile gerçekleştirilir. Benzer durum döviz piyasasının olmadığı bir dünya için de geçerlidir. Döviz piyasasının ve döviz kurunun olmadığı bir dünyada uluslararası işlemlerin trampa yolu ile gerçekleştirilmesi çok daha büyük zorluklar taşımaktadır. Gerek mal ve hizmet ticareti gerekse kısa veya uzun vadeli yabancı sermaye yatırımları için gerekli olan yabancı para, döviz piyasasından temin edilir. Döviz piyasası uluslararası işlemler için diğer ülkelerin para birimlerine ihtiyaç duyan bireylere ve firmalara gerekli fonları sağlar. Böylece döviz piyasasında işlem yapan tüm ekonomik kesimler birbirlerine satın alma gücünü transfer etmiş olur. Bu durum uluslararası işbölümü ve uzmanlaşmayı da teşvik eder.
Kredi kolaylığı sağlama: Uluslararası ticaret işlemlerinde malın ihracatçı tarafından sevk edilmesinden sonra ithalatçıya ulaşması zaman alabilmektedir. Bu süre içinde mal bedelinin ödenip ödenmemesi durumu ticaretin finansman riskini oluşturur. Ancak bu risk tarafların bankaları aracılığıyla akreditif işlemleri yapmaları ile giderilmektedir. Akreditifli ticarette ihracatçı malı sevk ettiğine ilişkin belgeleri bankaya ibraz ettikten sonra mal bedelini tahsil etmektedir. İthalatçı ise malı teslim almak için gerekli belgeleri bankasından alırken gerekli ödemeyi yapmaktadır. Böylece ticaretin finansmanı riski döviz piyasasının temel aktörlerinden olan bankaların kısa süreli döviz kredisi vermesi ile ortadan kalkmış olur.
Döviz kuru riskinden koruma: Döviz kurunun sık sık ve önemli ölçüde değişmesi dövizle işlem yapan ekonomik kesimleri olumsuz etkiler. Henüz dış ticaret işlemleri kesinleşmeden döviz kurunun yükselmesi veya düşmesi, dış ticaretçinin zarar etmesine yol açabilir. Ancak döviz piyasasında döviz kuru riskinden kaçınmayı mümkün kılan finansal teknikler gelişmişse ve bu teknikler ekonomik kesimler tarafından kullanılmakta ise kur riski ve belirsizliği ortadan kalkar. Böylece döviz piyasasında kur riskinden kaçınma (hedging) olanağı sağlanmış olur.
Değer Saklama: Döviz piyasasının bir diğer işlevi de yüksek enflasyonlu ülkelerde ulusal paraların sürekli değer yitirmesi karşısında tasarrufların döviz cinsinden tutulması ve böylece tasarrufların değerinin korunmasıdır. Yüksek enflasyonlu ülkelerin ulusal paraları hem değişim aracı olma hem de değer saklama işlevini tam olarak yerine getiremez. Bu nedenle ülke yerleşikleri varlıklarını döviz olarak tutmayı tercih ederek karşılaşabilecekleri finansal riskleri giderirler.

Doğru Cevap: C

Soru 3

Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekir
Döviz piyasaları örgütlü piyasalardır
Döviz piyasaları evrensel piyasalardır
Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır

Yukarıdakilerden hangileri döviz piyasalarının özellikleri arasında yer alır?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II ve III

I, II, III ve IV

Açıklama:

Döviz alım satım işlemlerinin yürütüldüğü döviz piyasası bazı temel özellikler taşımaktadır. Aşağıda bu özelliklere yer verilmektedir:

Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekmez: Döviz piyasasında döviz arz ve talepleri her türlü iletişim aracı vasıtasıyla işlem görür. Bu piyasada döviz arz edenler ve döviz talep edenler birbirleriyle değil bankalar, banka dışı finans kurumları veya gerçek kişiler ile işlem yaparlar. Bu nedenle döviz piyasasında bireysel katılımcılar için karşı taraf; banka, banka dışı finans kurumu veya gerçek kişiler olmaktadır.
Döviz piyasaları örgütsüz piyasalardır: Döviz piyasaları belli bir borsa biçiminde örgütlenmemiştir. Bir borsa binası, işlemlerin yapıldığı seans saatleri, borsa kuralları gibi düzenlemeler spot döviz piyasası için söz konusu değildir. Bu tür örgütsüz piyasalara tezgâh üstü piyasa (over-the-counter: OTC) adı verilir. Tezgâh üstü piyasaların temel özelliği merkezî bir örgütlü yapının olmaması ve piyasanın dağınık olması nedeniyle işlemlerin şeffaf olmaması, fiyat farklılıklarının olabilmesidir.
Döviz piyasaları evrensel piyasalardır: Döviz piyasası her ne kadar dağınık bir piyasa olsa da dünyanın her yerindeki piyasalar gelişmiş bir iletişim ağı sayesinde birbirleri ile bütünleşmiş yapıdadırlar. Tüm döviz piyasalarında broker (komisyoncu) ve dealerlar (tacir) İnternet ağı ile birbirleriyle bağlantı hâlindedirler. Bu nedenle herhangi bir piyasada yaşanan gelişmeler hemen tüm döviz piyasalarında etkisini gösterir ve döviz kurlarını aynı yönde etkiler. Dağınık, tezgâh üstü piyasalarda fiyat farklılığı olsa da fiyat değişmeleri aynı yönde olmakta, tüm piyasalarda kurlar uyum içinde olmaktadır.
Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır: Ülkeler arasındaki saat farklılıkları nedeniyle döviz piyasaları haftanın beş iş günü 24 saat boyunca hiç kapanmaz. Türkiye saati ile pazar gece yarısı Yeni Zelanda döviz piyasası açılır, sonra sırasıyla Avustralya, Tokyo, Hong Kong, Singapur, Dubai, Orta Doğu ve Avrupa piyasaları açılır. En son olarak da Türkiye saati ile 15.30’da ABD piyasaları açılmış olur. Hafta sonunda ise Cuma günü Türkiye saati ile gece yarısı ABD piyasalarının kapanması ile beş iş günü tamamlanmış olur. Böylece hafta boyunca günün her saatinde en azından birkaç piyasada döviz işlemleri yapılabilmektedir. Ayrıca döviz kurları günün her saati değişebilmektedir. Çünkü piyasalar kapalı olsalar da açık olan piyasalarda meydana gelen her türlü gelişmelerden etkilenebilmektedir. Bu nedenle piyasalar ertesi gün açılış fiyatlarından farklı fiyatlar ile açılabilmektedir.
Döviz piyasaları tam rekabet piyasasına yakın piyasalardır: Döviz piyasaları reel ekonomide yer alan tam rekabet piyasasının bazı özelliklerini taşımaktadır. Döviz piyasasında tam rekabet piyasasında olduğu gibi çok sayıda alıcı ve satıcı bulunmakta ve her bir katılımcı piyasa hacminin çok küçük bir kısmına sahip olmaktadır. Katılımcıların döviz piyasasına giriş ve çıkışları serbest olup döviz işlemi yapmalarına yönelik herhangi bir engel bulunmamaktadır. Dövizin homojen bir varlık olması nedeniyle reklam yolu ile farklı yönünün vurgulanması da mümkün değildir. Ayrıca hükûmet müdahalelerinin olmadığı ya da minimum düzeyde olduğu kabul edilirse döviz piyasasında fiyat (döviz kuru) arz ve talep koşulları ile belirlenmektedir. Bütün bu özellikleri ile döviz piyasası tam rekabet piyasasına yaklaşmaktadır. Tam rekabet piyasasının bir diğer özelliği ise tam bilgi sahibi olma durumudur. Döviz piyasasında katılımcılar arasında önemli ölçüde bilgi asimetrisi vardır, her katılımcı piyasa hakkında aynı enformasyon ağına sahip değildir. Ancak her türlü iletişim aracı vasıtasıyla piyasanın oldukça şeffaf olduğu da dikkate alınırsa döviz piyasası tam rekabet piyasasına oldukça yakın bir piyasa olur.

Döviz alım satım işlemlerinin yürütüldüğü döviz piyasası bazı temel özellikler taşımaktadır. Aşağıda bu özelliklere yer verilmektedir:

Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekmez: Döviz piyasasında döviz arz ve talepleri her türlü iletişim aracı vasıtasıyla işlem görür. Bu piyasada döviz arz edenler ve döviz talep edenler birbirleriyle değil bankalar, banka dışı finans kurumları veya gerçek kişiler ile işlem yaparlar. Bu nedenle döviz piyasasında bireysel katılımcılar için karşı taraf; banka, banka dışı finans kurumu veya gerçek kişiler olmaktadır.
Döviz piyasaları örgütsüz piyasalardır: Döviz piyasaları belli bir borsa biçiminde örgütlenmemiştir. Bir borsa binası, işlemlerin yapıldığı seans saatleri, borsa kuralları gibi düzenlemeler spot döviz piyasası için söz konusu değildir. Bu tür örgütsüz piyasalara tezgâh üstü piyasa (over-the-counter: OTC) adı verilir. Tezgâh üstü piyasaların temel özelliği merkezî bir örgütlü yapının olmaması ve piyasanın dağınık olması nedeniyle işlemlerin şeffaf olmaması, fiyat farklılıklarının olabilmesidir.
Döviz piyasaları evrensel piyasalardır: Döviz piyasası her ne kadar dağınık bir piyasa olsa da dünyanın her yerindeki piyasalar gelişmiş bir iletişim ağı sayesinde birbirleri ile bütünleşmiş yapıdadırlar. Tüm döviz piyasalarında broker (komisyoncu) ve dealerlar (tacir) İnternet ağı ile birbirleriyle bağlantı hâlindedirler. Bu nedenle herhangi bir piyasada yaşanan gelişmeler hemen tüm döviz piyasalarında etkisini gösterir ve döviz kurlarını aynı yönde etkiler. Dağınık, tezgâh üstü piyasalarda fiyat farklılığı olsa da fiyat değişmeleri aynı yönde olmakta, tüm piyasalarda kurlar uyum içinde olmaktadır.
Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır: Ülkeler arasındaki saat farklılıkları nedeniyle döviz piyasaları haftanın beş iş günü 24 saat boyunca hiç kapanmaz. Türkiye saati ile pazar gece yarısı Yeni Zelanda döviz piyasası açılır, sonra sırasıyla Avustralya, Tokyo, Hong Kong, Singapur, Dubai, Orta Doğu ve Avrupa piyasaları açılır. En son olarak da Türkiye saati ile 15.30’da ABD piyasaları açılmış olur. Hafta sonunda ise Cuma günü Türkiye saati ile gece yarısı ABD piyasalarının kapanması ile beş iş günü tamamlanmış olur. Böylece hafta boyunca günün her saatinde en azından birkaç piyasada döviz işlemleri yapılabilmektedir. Ayrıca döviz kurları günün her saati değişebilmektedir. Çünkü piyasalar kapalı olsalar da açık olan piyasalarda meydana gelen her türlü gelişmelerden etkilenebilmektedir. Bu nedenle piyasalar ertesi gün açılış fiyatlarından farklı fiyatlar ile açılabilmektedir.
Döviz piyasaları tam rekabet piyasasına yakın piyasalardır: Döviz piyasaları reel ekonomide yer alan tam rekabet piyasasının bazı özelliklerini taşımaktadır. Döviz piyasasında tam rekabet piyasasında olduğu gibi çok sayıda alıcı ve satıcı bulunmakta ve her bir katılımcı piyasa hacminin çok küçük bir kısmına sahip olmaktadır. Katılımcıların döviz piyasasına giriş ve çıkışları serbest olup döviz işlemi yapmalarına yönelik herhangi bir engel bulunmamaktadır. Dövizin homojen bir varlık olması nedeniyle reklam yolu ile farklı yönünün vurgulanması da mümkün değildir. Ayrıca hükûmet müdahalelerinin olmadığı ya da minimum düzeyde olduğu kabul edilirse döviz piyasasında fiyat (döviz kuru) arz ve talep koşulları ile belirlenmektedir. Bütün bu özellikleri ile döviz piyasası tam rekabet piyasasına yaklaşmaktadır. Tam rekabet piyasasının bir diğer özelliği ise tam bilgi sahibi olma durumudur. Döviz piyasasında katılımcılar arasında önemli ölçüde bilgi asimetrisi vardır, her katılımcı piyasa hakkında aynı enformasyon ağına sahip değildir. Ancak her türlü iletişim aracı vasıtasıyla piyasanın oldukça şeffaf olduğu da dikkate alınırsa döviz piyasası tam rekabet piyasasına oldukça yakın bir piyasa olur.

Doğru Cevap: B

Soru 4

Döviz kurunun, bir birim ulusal paranın yabancı para cinsinden fiyatı olarak tanımlanmasına ne ad verilir?

Dolaylı kotasyon

Dolaysız kotasyon

Kur marjı

Reel kur

Düz kur

Açıklama:

Bir finans kurumunun mali bir varlık için alış veya satış fiyatı belirlemesine kotasyon adı verilir. Döviz piyasasında dolaysız ve dolaylı olmak üzere iki kur kotasyon yöntemi vardır. Dolaysız (direkt) kotasyon yönteminde döviz kuru bir birim yabancı paranın ulusal para cinsinden fiyatı olarak tanımlanır. Buna Avrupa tipi kotasyon adı da verilir. Örneğin bu tanıma göre 1 dolar 4.80 TL’dir. Bu durumda döviz kuru arttığı zaman ulusal para, yabancı para cinsinden değer kaybetmiş (veya yabancı para ulusal para karşısında değer kazanmış) olur.
Dolaylı (indirekt) kotasyon yönteminde ise döviz kuru, bir birim ulusal paranın yabancı para cinsinden fiyatı olarak tanımlanır. Buna Amerikan tipi kotasyon denir. Bu tanıma göre ise örneğin 1 TL 0,20 dolardır.

Doğru Cevap: A

Soru 5

2018 yılı sonunda 1 dolar 5 TL iken 2019 yılı sonunda 1 dolar 6 TL olmuştur. Aynı dönemde Türkiye'de enflasyon oranı %10, ABD'de %2 olarak gerçekleşmiştir. Buna göre 2019 yılı sonunda reel kur kaçtır?

4,08

4,49

5,56

5,88

Açıklama:

Reel kur = Nominal kur * ( Pf / Pd )
2019 yılı için reel döviz kuru = 6*(102/110)=5,56

Doğru Cevap: C

Soru 6

Bir malın ABD'deki fiyatı 50 dolar ve Türkiye'de 1 dolar 6 TL ise mutlak satın alma gücü paritesine göre aynı malın Türkiye'deki fiyatı ne olmalıdır?

100

250

300

450

500

Açıklama:

Mutlak satın alma gücü paritesi yaklaşımı Tek Fiyat Kanunu’na dayanmaktadır. Tek Fiyat Kanunu’na göre, tam rekabet piyasası koşullarının işlediği, taşıma maliyetlerinin ve devlet müdahalesinin bulunmadığı bir piyasa yapısı içinde her ekonomik varlığın tek bir fiyatı vardır. Farklı fiyatların varlığı durumunda taşıma giderleri de olmadığı için düşük fiyatlı olan piyasadan ürünler satın alınır ve yüksek fiyatlı piyasada satılır. Buna göre, A malının ABD’deki fiyatı 50 dolar ve Türkiye’de 1$ = 6TL ise bu malın Türkiye’deki fiyatı:
P = 50 * 6 = 300 TL olur.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Nominal döviz kuru yükselirse
Dış fiyatlar düşerse
İç fiyatlar düşerse

Yukarıdaki durumlardan hangisi veya hangilerinde reel döviz kurunun yükselmesi beklenir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Reel kur aşağıdaki durumlarda yükselir:

Nominal döviz kuru yükselirse,
Dış fiyatlar artarsa,
İç fiyatlar düşerse,
Dış fiyatlar iç fiyatlardan daha yüksek bir oranda artarsa

Doğru Cevap: D

Soru 8

Elektronik ortamda yapılan spot döviz işlemlerine ne ad verilir?

Spot

Forex

Hedging

Türev

Futures

Açıklama:

Günümüzde elektronik ortamda yapılan spot döviz işlemlerine Forex veya FX piyasası (Foreign Exchange) denilmektedir. Bu piyasa dünyanın en büyük, en hızlı ve en likit piyasası niteliğindedir. Kurumsal yatırımcıların, ticari bankaların, hedge fonların ve bireysel yatırımcıların işlem yaptığı bu piyasada günlük ortalama işlem hacmi 4 trilyon dolar seviyesini aşmıştır. Bu nedenle Forex piyasa ABD’deki tüm finansal borsa ve piyasaların toplamından daha büyük işlem hacmine sahiptir. Bu piyasa, belli bir örgütsel yapı ya da merkezî bir borsa şeklinde olmayıp işlemlerin on-line yapıldığı tezgâh üstü piyasa niteliğindedir.

Doğru Cevap: B

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi sabit döviz kuru rejimlerinden biridir?

Para kurulu

Yönetimli dalgalanma

Kaygan aralık

Sürünen parite

Serbest dalgalanma

Açıklama:

Kaygan aralık ve sürünen parite ara döviz kuru rejimleri, yönetimli ve serbest dalgalanma dalgalı döviz kuru rejimleri, para kurulu ise sabit döviz kuru rejimidir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Bu rejimde Merkez Bankası belirli bir merkezî parite tespit eder ve bu pariteyi çeşitli göstergeler doğrultusunda ayarlar. Bu sistem enflasyonun yüksek olduğu ülkelerde aralık sisteminin uygulanış biçimi olup ulusal paranın aşırı değerlenmesini önler.
Yukarıdaki sözü geçen döviz kuru rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

Dolarizasyon

Para kurulu

Kaygan aralık

Hedef bölge

Yönetimli dalgalanma

Açıklama:

Kaygan aralık rejiminde Merkez Bankası belirli bir merkezî parite tespit eder ve bu pariteyi çeşitli göstergeler doğrultusunda ayarlar. Bu sistem enflasyonun yüksek olduğu ülkelerde aralık sisteminin uygulanış biçimi olup ulusal paranın aşırı değerlenmesini önler. Böylece döviz kurundaki büyük değişmelerin ve spekülasyonun getireceği zararlardan kaçınılabilir. Sistemin olumsuz yönü, paritenin ayarlanma dönemlerinin ve oranlarının belirsiz olmasıdır. Bu durum ekonomik riskleri arttırmakta ve faiz oranlarında dalgalanmaya yol açmaktadır. İsrail 1988-1991 döneminde bu sisteme benzer bir sistem uygulamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının temel işlevlerinden biri değildir?

Satın alma gücünü transfer etme

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden koruma

Değer Saklama

Kredi faizinden faydalanma

Açıklama:

Döviz Piyasasının Temel İşlevleri:

Satın alma gücünü transfer etme
Kredi kolaylığı sağlama
Döviz kuru riskinden korunma ve
Değer saklama faaliyetleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 12

"Döviz piyasasının bir diğer işlevi de yüksek enflasyonlu ülkelerde ulusal paraların sürekli değer yitirmesi karşısında tasarrufların döviz cinsinden tutulmasıdır."
Yukarıdaki tanım döviz piyasasının temel işlevlerinden hangisiyle ilgilidir?

Değer saklama

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden korunma

Satın alma gücünü transfer etme

Kredi faiz maliyetlerini azaltma

Açıklama:

Değer Saklama: Döviz piyasasının bir diğer işlevi de yüksek enflasyonlu ülkelerde ulusal paraların sürekli değer yitirmesi karşısında tasarrufların döviz cinsinden tutulması ve böylece tasarrufların değerinin korunmasıdır. Yüksek enflasyonlu ülkelerin ulusal paraları hem değişim aracı olma hem de değer saklama işlevini tam olarak yerine getiremez. Bu nedenle ülke yerleşikleri varlıklarını döviz olarak tutmayı tercih ederek karşılaşabilecekleri finansal riskleri giderirler.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Nakit biçiminde olan yabancı paralara verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?

Efektif

Döviz

Arbitraj

Spekülasyon

Swap

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden hangisi Döviz piyasasının özelliklerinden birisi değildir?

Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekmez

Döviz piyasaları örgütsüz piyasalardır

Döviz piyasaları evrensel piyasalardır

Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır

Döviz piyasaları tam rekabet piyasalardır

Açıklama:

Döviz alım satım işlemlerinin yürütüldüğü döviz piyasası bazı temel özellikler
taşımaktadır. Aşağıda bu özelliklere yer verilmektedir:
Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekmez.
Döviz piyasaları örgütsüz piyasalardır.
Döviz piyasaları evrensel piyasalardır.
Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır.
Döviz piyasaları tam rekabet piyasasına yakın piyasalardır.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi kur marjını etkileyen unsurlardan biri değildir?

İşlem hacmi

Beklentiler

İşlem zamanı

Dövizin efektif olup olmaması

Finans merkezlerine yakınlık

Açıklama:

Kur Marjını Etkileyen Unsurlar: İşlem hacmi, beklentiler, finans merkezlerine yakınlık, dövizin efektif olup olmaması kur marjını etkiler.

Doğru Cevap: C

Soru 16

I. Nominal döviz kuru yükselirse
II. Dış Fiyatlar artarsa
III. İç fiyatlar düşerse
IV. Dış fiyatlar iç fiyatlardan daha fazla artarsa
Yukarıdakilerden hangisi reel kuru yükseltir?

I ve II

I ve IV

II ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Nominal döviz kuru yükselirse,
dış fiyatlar artarsa,
iç fiyatlar düşerse veya
dış fiyatlar iç fiyatlardan daha yüksek bir oranda artarsa reel kur yükselir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Satın alma gücü paritesi ilk olarak kim tarafından açıklanmıştır?

Irving Fisher

Gustav Cassel

Milton Friedman

David Ricardo

Robert Malthus

Açıklama:

Satın alma gücü paritesi teorisi, ülkelerin ticaret konusu olan mal fiyatları ile döviz kurları arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır. İlk kez 1918 yılında Gustav Cassel tarafından açıklanan bu teori mutlak ve nispi olarak iki açıdan incelenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Big Mac endeksiyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

The Economist tarafından oluşturulmuştur.

Satın alma gücü paritesine dayandırılır.

İlk kez 1980 yılında oluşturulmuştur.

Big Mac maliyetinin dünyanın her yerinde aynı olduğu varsayılır.

Big Mac fiyatları ile cari döviz kuru karşılaştırılıp ülke parasının ne kadar değerli olduğuna bakılır.

Açıklama:

Big Mac endeksi, ilk kez 1986 yılında İngiliz ekonomi dergisi The Economist tarafından oluşturulmuş ve daha sonra sürekli tekrarlanmıştır. Satın alma gücü paritesine dayandırılarak oluşturulan bu endeks, ABD dolarının dünyanın her ülkesinde aynı değerde mal ve hizmet satın alacağı düşüncesini kabul etmektedir. Big Mac maliyetinin dünyanın her yerinde aynı olduğu varsayımıyla her ülkedeki Big Mac fiyatları ile cari döviz kuru karşılaştırılmakta ve buna göre ülke parasının aşırı ya da eksik değerli olduğu yargısına ulaşılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

........., bir varlığın aynı anda oluşan fiyat farklılığından yararlanma işlemidir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelir?

Döviz kuru

Faiz

Ipod endeksi

Arbitraj

Spekülasyon

Açıklama:

Arbitraj, bir varlığın aynı anda oluşan fiyat farklılığından yararlanma işlemidir.

Doğru Cevap: D

Soru 20

I. Forward işlemler
II. Opsiyon işlemleri
III. Futures işlemler
IV. Swap sözleşmeleri
Yukarıdakilerden hangisi türev piyasası işlemleridir?

I, II ve III

I, II ve IV

II, III ve IV

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Türev işlemler piyasası kapsamında temel olarak forward işlemler,
futures işlemler, opsiyon işlemleri ve swap sözleşmeler yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif Piyasaları
Bankalararası Döviz Piyasası
Serbest Döviz Piyasası

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye'deki döviz işlemlerinin gerçekleştirildiği piyasalardandır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Türkiye’de döviz işlemleri temel olarak üç farklı piyasada gerçekleştirilmektedir:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif Piyasaları
Bankalararası Döviz Piyasası
Serbest Döviz Piyasası

Doğru Cevap: E

Soru 22

Satın alma gücü transfer etme
Kredi kolaylığı sağlama
Döviz kuru riskinden koruma
Değer Saklama

Yukarıdakilerden hangileri döviz piyasasının temel işlevleri arasında yer alır?

I ve II

III ve IV

II, III ve IV

I ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Satın alma gücünü transfer etme: Bilindiği gibi genel kabul gören bir para biriminin olmadığı bir ekonomide mal ve hizmet ticareti trampa gibi zor bir yol ile gerçekleştirilir. Benzer durum döviz piyasasının olmadığı bir dünya için de geçerlidir. Döviz piyasasının ve döviz kurunun olmadığı bir dünyada uluslararası işlemlerin trampa yolu ile gerçekleştirilmesi çok daha büyük zorluklar taşımaktadır. Gerek mal ve hizmet ticareti gerekse kısa veya uzun vadeli yabancı sermaye yatırımları için gerekli olan yabancı para, döviz piyasasından temin edilir. Döviz piyasası uluslararası işlemler için diğer ülkelerin para birimlerine ihtiyaç duyan bireylere ve firmalara gerekli fonları sağlar. Böylece döviz piyasasında işlem yapan tüm ekonomik kesimler birbirlerine satın alma gücünü transfer etmiş olur. Bu durum uluslararası işbölümü ve uzmanlaşmayı da teşvik eder.
Kredi kolaylığı sağlama: Uluslararası ticaret işlemlerinde malın ihracatçı tarafından sevk edilmesinden sonra ithalatçıya ulaşması zaman alabilmektedir. Bu süre içinde mal bedelinin ödenip ödenmemesi durumu ticaretin finansman riskini oluşturur. Ancak bu risk tarafların bankaları aracılığıyla akreditif işlemleri yapmaları ile giderilmektedir. Akreditifli ticarette ihracatçı malı sevk ettiğine ilişkin belgeleri bankaya ibraz ettikten sonra mal bedelini tahsil etmektedir. İthalatçı ise malı teslim almak için gerekli belgeleri bankasından alırken gerekli ödemeyi yapmaktadır. Böylece ticaretin finansmanı riski döviz piyasasının temel aktörlerinden olan bankaların kısa süreli döviz kredisi vermesi ile ortadan kalkmış olur.
Döviz kuru riskinden koruma: Döviz kurunun sık sık ve önemli ölçüde değişmesi dövizle işlem yapan ekonomik kesimleri olumsuz etkiler. Henüz dış ticaret işlemleri kesinleşmeden döviz kurunun yükselmesi veya düşmesi,
dış ticaretçinin zarar etmesine yol açabilir. Ancak döviz piyasasında döviz kuru riskinden kaçınmayı mümkün kılan finansal teknikler gelişmişse ve bu teknikler ekonomik kesimler tarafından kullanılmakta ise kur riski ve belirsizliği ortadan kalkar. Böylece döviz piyasasında kur riskinden kaçınma (hedging) olanağı sağlanmış olur.
Değer Saklama: Döviz piyasasının bir diğer işlevi de yüksek enflasyonlu ülkelerde ulusal paraların sürekli değer yitirmesi karşısında tasarrufların döviz cinsinden tutulması ve böylece tasarrufların değerinin korunmasıdır. Yüksek enflasyonlu ülkelerin ulusal paraları hem değişim aracı olma hem de değer saklama işlevini tam olarak yerine getiremez. Bu nedenle ülke yerleşikleri varlıklarını döviz olarak tutmayı tercih ederek karşılaşabilecekleri finansal riskleri giderirler.

Satın alma gücünü transfer etme: Bilindiği gibi genel kabul gören bir para biriminin olmadığı bir ekonomide mal ve hizmet ticareti trampa gibi zor bir yol ile gerçekleştirilir. Benzer durum döviz piyasasının olmadığı bir dünya için de geçerlidir. Döviz piyasasının ve döviz kurunun olmadığı bir dünyada uluslararası işlemlerin trampa yolu ile gerçekleştirilmesi çok daha büyük zorluklar taşımaktadır. Gerek mal ve hizmet ticareti gerekse kısa veya uzun vadeli yabancı sermaye yatırımları için gerekli olan yabancı para, döviz piyasasından temin edilir. Döviz piyasası uluslararası işlemler için diğer ülkelerin para birimlerine ihtiyaç duyan bireylere ve firmalara gerekli fonları sağlar. Böylece döviz piyasasında işlem yapan tüm ekonomik kesimler birbirlerine satın alma gücünü transfer etmiş olur. Bu durum uluslararası işbölümü ve uzmanlaşmayı da teşvik eder.
Kredi kolaylığı sağlama: Uluslararası ticaret işlemlerinde malın ihracatçı tarafından sevk edilmesinden sonra ithalatçıya ulaşması zaman alabilmektedir. Bu süre içinde mal bedelinin ödenip ödenmemesi durumu ticaretin finansman riskini oluşturur. Ancak bu risk tarafların bankaları aracılığıyla akreditif işlemleri yapmaları ile giderilmektedir. Akreditifli ticarette ihracatçı malı sevk ettiğine ilişkin belgeleri bankaya ibraz ettikten sonra mal bedelini tahsil etmektedir. İthalatçı ise malı teslim almak için gerekli belgeleri bankasından alırken gerekli ödemeyi yapmaktadır. Böylece ticaretin finansmanı riski döviz piyasasının temel aktörlerinden olan bankaların kısa süreli döviz kredisi vermesi ile ortadan kalkmış olur.
Döviz kuru riskinden koruma: Döviz kurunun sık sık ve önemli ölçüde değişmesi dövizle işlem yapan ekonomik kesimleri olumsuz etkiler. Henüz dış ticaret işlemleri kesinleşmeden döviz kurunun yükselmesi veya düşmesi,
dış ticaretçinin zarar etmesine yol açabilir. Ancak döviz piyasasında döviz kuru riskinden kaçınmayı mümkün kılan finansal teknikler gelişmişse ve bu teknikler ekonomik kesimler tarafından kullanılmakta ise kur riski ve belirsizliği ortadan kalkar. Böylece döviz piyasasında kur riskinden kaçınma (hedging) olanağı sağlanmış olur.
Değer Saklama: Döviz piyasasının bir diğer işlevi de yüksek enflasyonlu ülkelerde ulusal paraların sürekli değer yitirmesi karşısında tasarrufların döviz cinsinden tutulması ve böylece tasarrufların değerinin korunmasıdır. Yüksek enflasyonlu ülkelerin ulusal paraları hem değişim aracı olma hem de değer saklama işlevini tam olarak yerine getiremez. Bu nedenle ülke yerleşikleri varlıklarını döviz olarak tutmayı tercih ederek karşılaşabilecekleri finansal riskleri giderirler.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının özellikleri arasındadır?

Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekir

Döviz piyasaları örgütlü piyasalardır

Döviz piyasaları ulusal piyasalardır

Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır

Döviz piyasaları monopol piyasasına yakın piyasalardır

Açıklama:

Döviz alım satım işlemlerinin yürütüldüğü döviz piyasası bazı temel özellikler taşımaktadır. Aşağıda bu özelliklere yer verilmektedir:

Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekmez.
Döviz piyasaları örgütsüz piyasalardır.
Döviz piyasaları evrensel piyasalardır.
Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır.
Döviz piyasaları tam rekabet piyasasına yakın piyasalardır.

Doğru Cevap: D

Soru 24

Belirli bir dönemde satış kuru 1$=6TL, alış kuru 1$=5,85TL ise kur marjı kaçtır?

%2,5

%3,5

Açıklama:

Döviz kurları, döviz işleminin yönüne göre alış ve satış kurları olarak ayrılır. Bankaların ve diğer aracı kurumların döviz alış işlemlerinde uyguladıkları kura döviz alış kuru denirken satış işlemlerinde uygulanan kura da döviz satış kuru denmektedir. Alış ve satış kuru arasındaki farka da kur marjı (spread) adı verilir. Kur marjı yıllık yüzde olarak:
Kur marjı=[(Satış kuru-Alış kuru)/Satış kuru]*100
şeklinde hesaplanır.
Kur marjı=[(6-5,85)/6]*100
Kur marjı=(0,15/6)*100
Kur marjı=0,025*100=%2,5

Doğru Cevap: B

Soru 25

Döviz piyasasında işlem hacmi yeterince derin değilse
Piyasada beklentiler olumlu ise
Döviz işlemleri nakit (efektif döviz) şeklinde ise
İşlemler finans merkezlerinden uzakta gerçekleşmekte ise

Yukarıdaki durumların hangilerinde kur marjı yüksek olur?

I ve III

II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bu marj döviz işleminin yapıldığı yere, zamana ve piyasa koşullarına göre değişir. Buna göre:
• döviz piyasasında işlem hacmi yeterince derin değilse
• piyasada beklentiler olumsuz yönde ise
• döviz işlemleri nakit (efektif döviz) şeklinde ise
• işlemler finans merkezlerinden uzakta gerçekleşmekte ise
kur marjı yüksek olmaktadır. Ayrıca mali kurumların döviz açıklarına veya fazlalarına göre de alım satım işlemleri için verdikleri döviz kurları farklılıklar gösterebilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 26

1$=6TL iken Amerika'da enflasyon oranı %2, Türkiye'de ise %10 ise reel kur kaçtır?

3,88

4,22

4,88

5,56

6,12

Açıklama:

Reel kur=Nominal kur*(Amerika'daki fiyat düzeyi/Türkiye'deki fiyat düzeyi)
Reel kur=6*(102/110)
Reel kur=6*0,927
Reel kur=5,56

Doğru Cevap: D

Soru 27

Nominal döviz kuru düşerse
Dış fiyatlar düşerse
İç fiyatlar düşerse

Yukarıdaki durumların hangisinde ya da hangilerinde reel kur yükselir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Nominal döviz kuru yükselirse,
Dış fiyatlar artarsa,
İç fiyatlar düşerse veya
Dış fiyatlar iç fiyatlardan daha yüksek bir oranda artarsa reel kur yükselir.

Diğer bir deyişle bir malın ulusal para ile dış fiyatı, iç fiyatına göre artmış olur; bu nedenle ihracat artar, ithalat azalır.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Aşağıdakilerden hangisi ilk kez 1986 yılında İngiliz ekonomi dergisi The Economist tarafından oluşturulmuştur?

Ipod endeksi

Big Mac endeksi

Mutlak satınalma gücü paritesi

Nispi satın alma gücü paritesi

Dolaylı kotasyon

Açıklama:

Big Mac endeksi, ilk kez 1986 yılında İngiliz ekonomi dergisi The Economist tarafından oluşturulmuş ve daha sonra sürekli tekrarlanmıştır. Satın alma gücü paritesine dayandırılarak oluşturulan bu endeks, ABD dolarının dünyanın her ülkesinde aynı değerde mal ve hizmet satın alacağı düşüncesini kabul etmektedir. Bu yaklaşımda mal sepeti içinde dünyanın birçok ülkesinde satılan McDonald’ın Big Mac’i tek ürün olarak alınmaktadır. Big Mac maliyetinin dünyanın her yerinde aynı olduğu varsayımıyla her ülkedeki Big Mac fiyatları ile cari döviz kuru karşılaştırılmakta ve buna göre ülke parasının aşırı ya da eksik değerli olduğu yargısına ulaşılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Kelime anlamı olarak iki paranın takası olan döviz işlemleri aşağıdakilerden hangisidir?

Swap

Dolarizasyon

Futures sözleşmeler

Arbitraj

Spekülasyon

Açıklama:

Swap kelime anlamı olarak iki paranın takası demektir. Swap işlemleri 1980’lerden bu yana uluslararası para ve döviz piyasalarında çok önemli bir yer tutmaktadır. Swap işlemleri çok çeşitli olarak uygulanmakla birlikte temel olarak ikiye ayrılır.
• Döviz swapları
• Faiz swapları

Doğru Cevap: A

Soru 30

1960’lı ve 1970’li yıllarda Şili, Kolombiya ve Brezilya’da günümüzde Nikaragua, Botsvana ve Özbekistan tarafından uygulanan döviz kuru sistemi hangisidir?

Dolarizasyon

Para kurulu

Hedef bölge

Sürünen parite

Serbest dalgalanma

Açıklama:

Yönlendirilmiş Sabit Parite (Sürünen Parite - Crawling Peg) rejiminde döviz kurları belirli dönemler itibariyle önceden ilan edilen sabit oranlarda veya belirlenen ekonomik göstergelerin sonucuna göre ayarlanır. Döviz
kuru belirlenirken enflasyon farkı, ödemeler dengesi, büyüme hızı gibi temel makro değişkenler gösterge olarak kabul edilir. Bu nedenle bu döviz kuru rejimine göstergeye göre kur ayarlaması adı da verilir. Ayarlamaların sıklığı ve boyutuna göre rejim, sabit kur sistemine ya da dalgalı kur sistemine yaklaşır.
Bu sistem 1960’lı ve 1970’li yıllarda Şili, Kolombiya ve Brezilya’da uygulanmıştır. Günümüzde Nikaragua, Botsvana ve Özbekistan tarafından uygulanmaktadır

Doğru Cevap: D

Soru 31

Efektif dahil olmak üzere yabancı parayla ödemeyi sağlayan her türlü hesap, belge ve vasıtalara ne ad verilir?

Kambiyo

Kotasyon

Dolarizasyon

Döviz

Piyasa

Açıklama:

Döviz piyasasında işlem gören yabancı paralar nakit biçiminde veya nakte dönüştürülebilen varlıklar biçiminde olabilmektedir. Nakit biçiminde olan yabancı paralara efektif adı verilir. Buna karşılık yabancı para cinsinden düzenlenmiş banka havaleleri, ödeme emirleri, poliçeler ve seyahat çekleri şeklinde nakte dönüştürülebilen araçlar döviz olarak ifade edilmektedir. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’da döviz (kambiyo); "efektif dahil yabancı parayla ödemeyi sağlayan her nev’i hesap, belge ve vasıtalar" olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Hangisi döviz piyasasının işlevlerinden birisi değildir?

Satın alma gücünü transfer etme

Değer Saklama

Döviz piyasasını tam rekabet piyasasına yaklaştırma

Döviz kuru riskinden koruma

Kredi kolaylığı sağlama

Açıklama:

Döviz piyasasının temel işlevi genel olarak uluslararası ticaret ve sermaye akımlarının gerçekleştirilmesidir. Bu işlemler gerçekleştirilirken döviz piyasası dört temel işlevi yerine getirir:

Satın alma gücünü transfer etme
Kredi kolaylığı sağlama
Döviz kuru riskinden koruma
Değer Saklama

Doğru Cevap: C

Soru 33

ABD doları baz alınarak ortak dolar paydası üzerinden hesaplanan kura ne ad verilir?

Çapraz Kur

Düz Kur

Nominal kur

Reel kur

Dolaylı kur

Açıklama:

ABD doları baz alınarak ortak dolar paydası üzerinden hesaplanan kurlara çapraz kur adı verilir. Genellikle uluslararası piyasalarda döviz kurları ABD doları cinsinden kote edildiği için tüm para birimlerinin dolara karşı değeri bilinmektedir. Yurt içi piyasalarda ulusal para içermeyen gösterimler çapraz kur olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Hangisi reel kurun yükselmesine neden olan durumlardan biridir?

Döviz piyasasında işlem hacminin yeterince derin olmaması

İç fiyatların düşmesi

Döviz işlemlerinin nakit (efektif döviz) şeklinde olması

İşlemlerin finans merkezlerinden uzakta gerçekleşmesi

Piyasada beklentilerin olumlu yönde olması

Açıklama:

Nominal döviz kuru yükselirse, dış fiyatlar artarsa, iç fiyatlar düşerse veya dış fiyatlar iç fiyatlardan daha yüksek bir oranda artarsa, reel kur yükselir. Diğer bir deyişle bir malın ulusal para ile dış fiyatı, iç fiyatına göre artmış olur; bu nedenle ihracat artar, ithalat azalır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Döviz kurunun iki ülke arasındaki enflasyon farkı kadar değişmesi gerektiğini açıklayan yaklaşım hangisidir?

Arbitraj

Mutlak satın alma gücü paritesi

Big Mac endeksi

Ipod endeksi

Nispi satın alma gücü paritesi

Açıklama:

Nispi satın alma gücü paritesi döviz kurunun iki ülke enflasyon farkı kadar değişmesi gerektiğini açıklayan bir yaklaşımdır. Nispi satın alma gücü paritesine göre döviz kurları iki ülke enflasyon oranları farkı kadar değişmelidir. Diğer bir deyişle enflasyon oranı nispi olarak yüksek olan ülkenin parası, enflasyon farkı ölçüsünde değer kaybetmelidir.

Doğru Cevap: E

Soru 36

Arbitraj, bir varlığın aynı anda oluşan fiyat farklılığından yararlanma işlemidir.
Yer arbitrajı ve dolaylı ve dolaysız kur farkından doğan arbitraj olmak üzere iki tür arbitraj vardır.
Arbitraj işlemleri sonucunda farklı piyasalardaki kur farklılığı ve arbitraj kârlılığı kalmaz.
Arbitrajda amaç belli bir dönemde satın alınan dövizin gelecekte daha yüksek fiyattan satılmasını beklemektir.
Arbitraj spekülasyonun aksine riskli bir işlem olmaktadır.

Arbitraja dair verilen yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I, II, III, IV

III, IV, V

I ve II

I, II, III

I, III, V

Açıklama:

Arbitraj, bir varlığın aynı anda oluşan fiyat farklılığından yararlanma işlemidir.
Yer arbitrajı ve dolaylı ve dolaysız kur farkından doğan arbitraj olmak üzere iki tür arbitraj vardır.
Arbitraj işlemleri sonucunda farklı piyasalardaki kur farklılığı ve arbitraj kârlılığı kalmaz.
Arbitrajda düşük fiyattan alınan dövizin aynı anda yüksek fiyattan satılması ile risksiz kâr elde etme amacı vardır. Belli bir dönemde satın alınan dövizin gelecekte daha yüksek fiyattan satılmasını beklemek ise spekülasyonun amacıdır.
Beklentilerin gerçekleşmeme olasılığı nedeniyle spekülasyon, arbitrajın aksine, riskli bir işlem olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Dövizin fiziki tesliminin belli bir tarihte yapılmasının sözleşme ile belirlendiği piyasalar aşağıdakilerden hangisidir?

Spot döviz piyasası

Vadeli döviz piyasası

Reel döviz piyasası

Nominal döviz piyasası

Çapraz döviz piyasası

Açıklama:

Vadeli döviz piyasası, dövizin fiziki tesliminin belli bir tarihte yapılmasının sözleşme ile belirlendiği piyasalardır. Alım satıma konu olan dövizin cinsi, miktarı, fiyatı ve teslim tarihi işlemin yapıldığı tarihte bir sözleşme ile belirlenir, vade sonunda ise fiziki teslim gerçekleştirilir. Vadeli işlemlerde öngörülen vade süresi genellikle bir yıldan kısadır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Bir firmanın en uygun koşulda bulduğu kredinin faizini, diğer bir firmanın başka bir para birimi cinsinden ödeyeceği kredi faizi ile değiştirmesi hangi kavram ile ifade edilir?

Döviz swapı

Spekülasyon

Futures işlem

Döviz opsiyonu

Arbitraj

Açıklama:

Döviz swapı, bir firmanın en uygun koşulda bulduğu kredinin faizini, diğer bir firmanın başka bir para birimi cinsinden ödeyeceği kredi faizi ile değiştirmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Dolarizasyon rejimi hangi döviz kuru sistemine aittir?

Dalgalı döviz kuru sistemi

Ara döviz kuru sistemi

Yönlendirilmiş döviz kuru

Geleneksel sabit kur sistemi

Katı sabit kur sistemi

Açıklama:

Dolarizasyon katı sabit kur sistemi olup Merkez Bankasının para politikası yürütme işlevlerini yitirdiği ve para basma kazancı elde edemediği bir disiplin programıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Hangisi ara döviz kuru sistemi rejimlerinden birisi değildir?

Hedef bölge veya aralık içinde dalgalanma

Kaygan aralık

Sepet paraya endeksli

Yönlendirilmiş sabit aralık

Sürünen parite

Açıklama:

Ara döviz kuru sistemleri, sabit kur sistemi ile dalgalı kur sistemi arasında kalmış rejimleri içermektedir. Bunlar; kaygan aralık, hedef bölge veya aralık içinde dalgalanma, yönlendirilmiş sabit aralık, yönlendirilmiş sabit parite (sürünen parite)'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 41

Bir ulusal paranın yabancı bir para ile değiştirildiği veya yabancı paraların birbirleriyle değiştirildiği piyasa ne olarak adlandırılır?

Altın piyasası

Mal piyasası

Para piyasası

Hizmet piyasası

Döviz piyasası

Açıklama:

Bir ulusal paranın yabancı bir para ile değiştirildiği veya yabancı paraların birbirleriyle değiştirildiği piyasa döviz piyasası olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Döviz piyasasının resmi işlemcileri aşağıdakilerden hangisidir?

Merkez Bankası ve Hazine

Ticari Bankalar

Firmalar

Devlet kurumları

Bireyler

Açıklama:

Döviz Piyasasının Resmi İşlemcileri: Bu piyasanın resmi kurumları merkez bankası ve hazinedir. Merkez
bankasının döviz işlemleri yapmasının temel nedeni, ülke parasının değerini korumak ve döviz rezervlerini belirli bir düzeyde tutmaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının temel işlevlerinden biri değildir?

Satın alma gücünü transfer etme

Satın alma gücünü koruma

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden koruma

Değer Saklama

Açıklama:

Döviz Piyasasının Temel İşlevleri: Döviz piyasasının işlevleri; satın alma gücünü transfer etme, kredi kolaylığı sağlama, döviz kuru riskinden korunma ve değer saklama faaliyetleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Bir ülke parasının diğer ülke parası cinsinden fiyatına ne ad verilir?

Efektif kur

Nominal döviz kuru

Döviz kuru

Sabit kur

Esnek kur

Açıklama:

Bir ülke parasının diğer ülke parası cinsinden fiyatına döviz kuru denir.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Dolaysız (direkt) kotasyon yönteminde döviz kuru bir birim yabancı paranın ulusal para cinsinden fiyatı olarak tanımlanır. Bu yöntemin adı nedir?

Döviz Kuru

Amerikan tipi kotasyon

Döviz Alış ve Satış Kurları

Avrupa tipi kotasyon

Kur marjı

Açıklama:

Dolaysız (direkt) kotasyon yönteminde döviz kuru bir birim yabancı paranın ulusal para cinsinden fiyatı olarak tanımlanır. Buna Avrupa tipi kotasyon adı da verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Bir bankanın satış kuru 8 ve alış kuru 6 ise kur marjı ne kadardır?

0,25

0,50

Açıklama:

Kur marjı=Satış kuru-Alış kuru/Satış kuru*100'dür.
8-6/8*100=0,25'dir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi kur marjını etkileyen faktörlerden biri değildir?

İşlem hacmi

Beklentiler

Finans merkezlerine yakınlık

Fiyatlar genel seviyesi

Dövizin efektif olup olmaması

Açıklama:

Kur marjını etkileyen faktörler işlem hacmi, beklentiler, finans merkezlerine yakınlık, dövizin efektif olup olmamasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Satın alma gücü paritesi teorisi ilk kez kaç yılında açıklanmıştır?

1888

1918

1925

1939

1945

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 49

Bir Big Mac fiyatı Türkiye'de 10 TL, ABD'de 4 dolar ise mutlak satın alma paritesine göre döviz kurunun alması gereken değer ne kadardır?

2,5

Açıklama:

E = Ptr / Pus
E=10TL/4 dolar= 2,5

Doğru Cevap: C

Soru 50

Bir firmanın en uygun koşulda bulduğu kredinin faizini, diğer bir firmanın başka bir para birimi cinsinden ödeyeceği kredi faizi ile değiştirmesine ne ad verilir?

Döviz Opsiyonu

Futures İşlemler

Faiz swapları

Sabit kur sistemi

Döviz swapı

Açıklama:

Bir firmanın en uygun koşulda bulduğu kredinin faizini, diğer bir firmanın başka bir para birimi cinsinden ödeyeceği kredi faizi ile değiştirmesine Döviz Swapı adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Sermaye Piyasası Kurulu
Hazine
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu

Döviz işlemlerini yürüten resmi kurumlar yukarıda verilenlerden hangileridir?

I ve II

I ve III

II ve III

II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

Döviz işlemlerini yürüten resmî kurumlar Merkez Bankası ve Hazinedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

2018 yılı sonunda 1$=5.30₺ iken 2019 yılı sonunda 1$=5.95₺ olmuştur. Aynı dönemde enflasyon oranı Türkiye'de %12, ABD'de %2.5 olarak gerçekleştiğine göre 2019 yılı sonunda reel kur kaç olur?

5.30

5.40

5.45

5.95

6.30

Açıklama:

Bu soruda baz yıl 2018 olduğundan fiyat endeksi bu sene için 100 kabul edilmektedir. ABD'de TÜFE %2.5 olunca 2019 yılı endeksi 102.5 olmaktadır. Türkiye'de TÜFE %12 olduğu için 2019 yılı endeksi 112 olmaktadır. Buna göre;
2018 yılı döviz kuru = 5.30 x (100/100) = 5.30 iken
2019 yılı döviz kuru = 5.95 x (102.5/112) = 5.45 olur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Fiyat değişmesi tahminine dayalı olarak alım ya da satım işlemi yapmak ve tahminin gerçekleşmemesi olasılığı ile risk üstlenme ve böylece kazanç sağlama amacıyla gerçekleştirilen faaliyete ne ad verilir?

Spekülasyon

Arbitraj

Riskten Korunma (Hedging)

Manipülasyon

Swap

Açıklama:

Spekülasyon, beklentiler dikkate alınarak ve risk üstlenilerek kazanç sağlama faaliyeti olup tahmine dayalı döviz işlemidir. Spekülatör öncelikle döviz kurunun gelecekteki değerini tahmin eder, sonra bu beklentiye göre döviz alım ya da satım
kararı alarak kur riski üstlenir. Fiyatında artış beklediği dövizi satın alır, düşüş beklediği dövizi ise satar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

New York piyasasında 1$ = 0.77 İngiliz poundu ve aynı anda Viyana piyasasında 1$ = 0.93 € ise İstanbul piyasasında bir İngiliz poundunun euro cinsinden fiyatı ne kadardır?

0,79

0,83

0,90

0,96

1,21

Açıklama:

1$ = 0,77 İngiliz poundu ve 1$ = 0,93€ ise;
1€ = 0,77/0,93 = 0,83 İngiliz pounduna,
1 İngiliz poundu = 0,93/0,77 = 1,21€'ya eşittir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Bir borsanın belirlediği vade, döviz cinsi, döviz miktarı gibi standartlara uygun olarak hazırlanmış kontratların alınıp satılması işlemlerine ne ad verilir?

Forward işlemler

Opsiyon işlemleri

Swap işlemleri

Arbitraj işlemleri

Futures işlemleri

Açıklama:

Futures sözleşmeler; belli bir dövizin, belli bir kur üzerinden, belli bir tarihte alınması veya satılması sözleşmeleridir. Görüldüğü gibi bu tanım yukarıda ele alınan forward sözleşme tanımı ile aynıdır. Bu iki vadeli döviz işlemi arasındaki temel fark forward sözleşmelerin banka ile futures sözleşmelerin borsa ile yapılmasıdır. Bu nedenle futures işlemler literatürde borsa vadeli işlem sözleşmesi olarak ifade edilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi bir ara döviz kuru sistemi değildir?

Hedef bölge veya aralık içinde dalgalanma

Kaygan aralık

Yönlendirilmiş sabit aralık

Parasal birlik

Yönlendirilmiş sabit parite

Açıklama:

Parasal birlik bir katı sabit kur sistemidir. Diğer seçenekler ara döviz kuru sistemleridir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Peşin döviz işlemlerinde geçerli olan cari kura ................ denir. Peşin işlemlerin büyük bir kısmı genellikle bankalar tarafından yapılır. Günümüzde elektronik ortamda yapılan bu tür döviz işlemlerine Forex veya FX piyasası (Foreign Exchange) denilmektedir.
Yukarıdaki metinde yer alan boşluğa hangi ifade gelmelidir?

spot kur

nispi kur

nominal kur

reel kur

sabit kur

Açıklama:

Peşin döviz işlemlerinde geçerli olan cari kura spot kur denir. Peşin işlemlerin büyük bir kısmı genellikle bankalar tarafından yapılır. Günümüzde elektronik ortamda yapılan spot döviz işlemlerine Forex veya FX piyasası (Foreign Exchange) denilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi bir sabit döviz kuru rejimi değildir?

Dolarizasyon

Para kurulu

Tek paraya endeksli

Yönetimli dalgalanma

Sepet paraya endeksli

Açıklama:

Yönetimli dalgalanma bir dalgalı döviz kuru rejimidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 59

Bir varlığın aynı anda oluşan fiyat farklılığından yararlanma işlemine ne ad verilir?

Spekülasyon

Manipülasyon

Hedging

Arbitraj

Forward

Açıklama:

Arbitraj, bir varlığın aynı anda oluşan fiyat farklılığından yararlanma işlemidir. Arbitraj tek fiyat yasasının bir sonucu olarak geliştirilmiş bir işlemdir. Tek fiyat yasasına göre devlet müdahalesinin olmadığı ve tam rekabet şartlarının geçerli olduğu bir ekonomide her ekonomik varlığın tek bir fiyatı vardır.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Sabit kur sisteminde ulusal paranın değerinin parasal otoritenin kararı ile resmen düşürülmesine ne ad verilir?

Dolarizasyon

Revalüasyon

Devalüasyon

Spekülasyon

Manipülasyon

Açıklama:

Sabit kur sisteminde ulusal paranın değerinin parasal otoritenin kararı ile resmen düşürülmesine devalüasyon adı verilir. Paranın değerinin yükseltilmesine de revalüasyon denir. Bu kavramlar sadece sabit kur sisteminde geçerli olan kavramlar olup dalgalı kur sisteminde kur ayarlaması olarak ifade edilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Bir ulusal paranın yabancı bir para ile değiştirildiği veya yabancı paraların birbirleriyle değiştirildiği piyasaya ne ad verilir?

Döviz piyasası

Para piyasası

Ticaret piyasası

Ekonomi piyasası

Dış ilişkiler piyasası

Açıklama:

Ulusal işlemleri uluslararası işlemlerden ayıran temel özelliklerden birisi farklı ulusal paraların kullanılmasıdır. Bir uluslararası işlemde iki farklı işlem vardır: İlk işlem, yabancı paranın satın alınması, diğeri de bu yabancı paranın uluslararası işlem için kullanılmasıdır. Yabancı ülkelerin paralarına genel olarak döviz adı verilir. Döviz piyasası ise bir ulusal paranın yabancı bir para ile değiştirildiği veya yabancı paraların birbirleriyle değiştirildiği her türlü ortamdır. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Döviz işlemlerini yürüten resmî kurumlar aşağıdakilerden hangisinde tam ve doğru olarak verilmiştir?

Merkez Bankası

Merkez Bankası ve Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu

Merkez Bankası ve Hazine

Hazine ve Maliye

Hazine ve Defterdarlıklar

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi Döviz Piyasasının Temel İşlevleri arasında yer almaz?

Satın alma gücünü transfer etme

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden koruma

Değer saklama

Ülkeler arası ilişkileri düzenleme

Açıklama:

Döviz piyasasının temel işlevi genel olarak uluslararası ticaret ve sermaye akımlarının gerçekleştirilmesidir. Bu işlemler gerçekleştirilirken döviz piyasası dört temel işlevi yerine getirir:
• Satın alma gücünü transfer etme: Bilindiği gibi genel kabul gören bir para biriminin olmadığı bir ekonomide mal ve hizmet ticareti trampa gibi zor bir yol ile gerçekleştirilir. Benzer durum döviz piyasasının olmadığı bir dünya için de geçerlidir. Döviz piyasasının ve döviz kurunun olmadığı bir dünyada uluslararası işlemlerin trampa yolu ile gerçekleştirilmesi çok daha büyük zorluklar taşımaktadır. Gerek mal ve hizmet ticareti gerekse kısa veya uzun vadeli yabancı sermaye yatırımları için gerekli olan yabancı para, döviz piyasasından temin edilir. Döviz piyasası uluslararası işlemler için diğer ülkelerin para birimlerine ihtiyaç duyan bireylere ve firmalara gerekli fonları sağlar. Böylece döviz piyasasında işlem yapan tüm ekonomik kesimler birbirlerine satın alma gücünü transfer etmiş olur. Bu durum uluslararası işbölümü ve uzmanlaşmayı da teşvik eder.
• Kredi kolaylığı sağlama: Uluslararası ticaret işlemlerinde malın ihracatçı tarafından sevk edilmesinden sonra ithalatçıya ulaşması zaman alabilmektedir. Bu süre içinde mal bedelinin ödenip ödenmemesi durumu ticaretin finansman riskini oluşturur. Ancak bu risk tarafların bankaları aracılığıyla akreditif işlemleri yapmaları ile giderilmektedir. Akreditifli ticarette ihracatçı malı sevk ettiğine ilişkin belgeleri bankaya ibraz ettikten sonra mal bedelini tahsil etmektedir. İthalatçı ise malı teslim almak için gerekli belgeleri bankasından alırken gerekli ödemeyi yapmaktadır. Böylece ticaretin finansmanı riski döviz piyasasının temel aktörlerinden olan bankaların kısa süreli döviz kredisi vermesi ile ortadan kalkmış olur.
• Döviz kuru riskinden koruma: Döviz kurunun sık sık ve önemli ölçüde değişmesi dövizle işlem yapan ekonomik kesimleri olumsuz etkiler. Henüz dış ticaret işlemleri kesinleşmeden döviz kurunun yükselmesi veya düşmesi, dış ticaretçinin zarar etmesine yol açabilir. Ancak döviz piyasasında döviz kuru riskinden kaçınmayı mümkün kılan finansal teknikler gelişmişse ve bu teknikler ekonomik kesimler tarafından kullanılmakta ise kur riski ve belirsizliği ortadan kalkar. Böylece döviz piyasasında kur riskinden kaçınma (hedging) olanağı sağlanmış olur.
• Değer Saklama: Döviz piyasasının bir diğer işlevi de yüksek enflasyonlu ülkelerde ulusal paraların sürekli değer yitirmesi karşısında tasarrufların döviz cinsinden tutulması ve böylece tasarrufların değerinin korunmasıdır. Yüksek enflasyonlu ülkelerin ulusal paraları hem değişim aracı olma hem de değer saklama işlevini tam olarak yerine getiremez. Bu nedenle ülke yerleşikleri varlıklarını döviz olarak tutmayı tercih ederek karşılaşabilecekleri finansal riskleri giderirler.
Cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Bir ülke parasının diğer ülke parası cinsinden fiyatına ne ad verilir?

Satınalma değeri

Paranın değeri

Döviz piyasası

Döviz kuru

Döviz

Açıklama:

Her bağımsız ülkenin bir ulusal parasının olduğu dünya ekonomisinde bu ulusal paraların birbiri cinsinden fiyatı vardır. Bir ülke parasının diğer ülke parası cinsinden fiyatına döviz kuru denir. Döviz kuru, döviz işlemlerinde geçerli olan döviz fiyatının özel adıdır. Dünyada n kadar ulusal para olduğu kabul edilirse döviz kuru sayısı; n(n-1)/ 2 adet olur. Cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Finans kurumlarının döviz kuru belirlemelerine ne ad verilir?

Rotasyon

Değerleme

Kotasyon

Enflasyon

Devalüasyon

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi kur marjını değiştiren koşullardan biridir?

Döviz işleminin yapıldığı yer

Dövizin cinsi

Dövizin miktarı

Dövizin sahibi

Dövizin kullanım amacı

Açıklama:

Döviz kurları, döviz işleminin yönüne göre alış ve satış kurları olarak ayrılır. Bankaların ve diğer aracı kurumların döviz alış işlemlerinde uyguladıkları kura döviz alış kuru denirken satış işlemlerinde uygulanan kura da döviz satış kuru denmektedir. Alış ve satış kuru arasındaki farka da kur marjı (spread) adı verilir. Bu marj döviz işleminin yapıldığı yere, zamana ve piyasa koşullarına göre değişir. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 67

Satın alma gücü paritesi teorisi ilk kez kim tarafından açıklanmıştır?

Milton Friedman

Adam Smith

Karl Marx

Gustav Cassel

Alan Greenspan

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 68

Döviz kurlarının, belli bir dönemde ne kadar değişmesi gerektiğini açıklayan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Para arzı

Nispi satın alma gücü paritesi

Para politikası

Mutlak satın alma gücü paritesi

Denge faiz haddi

Açıklama:

Nispi satın alma gücü paritesi, mutlak yaklaşımdan farklı olarak döviz kurlarının alması gereken değeri açıklamaz. Bu teori döviz kurlarının, belli bir dönemde ne kadar değişmesi gerektiğini açıklar. Nispi satın alma gücü paritesine göre döviz kurları iki ülke enflasyon oranları farkı kadar değişmelidir. Diğer bir deyişle enflasyon oranı nispi olarak yüksek olan ülkenin parası, enflasyon farkı ölçüsünde değer kaybetmelidir. Cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Big Mac endeksi, ilk kez 1986 yılında hangi ekonomi dergisi tarafından oluşturulmuştur?

Entrepreneur Magazine

Bloomberg Business Week

Fast Company

Forbes

The Economist

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 70

Belli bir dövizin, belli bir kur üzerinden, belli bir tarihte alınması veya satılması hakkı veren sözleşmelere ne ad verilir?

Döviz opsiyonu

Futures işlemler

Forward sözleşmeler

Swap işlemleri

Faiz swapları

Açıklama:

Döviz opsiyonu belli bir dövizin, belli bir kur üzerinden, belli bir tarihte alınması veya satılması hakkı veren sözleşmelerdir. Bu tanımda görüldüğü gibi forward ve futures sözleşmelerden farklı olarak hak ifadesi yer almaktadır. Çünkü opsiyon işlemleri yatırımcıya işlemi uygulamaktan vazgeçme hakkı tanır. Yatırımcı piyasa koşulları ile sözleşme koşullarını karşılaştırır ve sözleşmeyi uygulayıp uygulamama kararı verir. Opsiyon sözleşmeleri hem banka hem de borsa ile yapılabilen sözleşmelerdir. Banka ile yapılan sözleşmelerde müşteri talebine uygun olarak koşullar belirlenirken borsa işlemlerinde borsanın belirlediği standartlıklara uyma zorunluluğu vardır. Cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 71

Ulusal bir para biriminin yabancı bir ülke parası ile değiştirildiği veya yabancı para birimlerinin birbiriyle değiştirildiği piyasaya ne denir?

Bireysel Piyasalar

Efektif

Döviz Piyasası

Cari Açık İşlem Piyasaları

Of-Shore ( Kıyı) İşlem Piyasaları

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,

Doğru Cevap: C

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının temel işlevlerinden değildir?

Satın alma gücünü transfer etme

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden korunma

Para birimleri arasında rekabetin artmasını sağlamak

Tasarruf değeri saklama

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Para birimleri arasında rekabetin artmasını sağlamak

Doğru Cevap: D

Soru 73

Örgütsüz döviz piyasalarına ne ad verilir?

Bankalar arası kambiyo piyasası

Kıtalar arası of-Shore (kıyı) piyasası

Bağımlı uluslararası piyasa

Tezgah altı piyasa

Tezgah üstü Piyasa

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Tezgah üstü Piyasa

Doğru Cevap: E

Soru 74

Tüm dünya düşünüldüğünde döviz piyasası çalışma saatleri nasıldır?

Sadece cuma günleri tüm gün

Hafta sonları tam gün

Haftanın 5 iş günü 09.00- 17.00 saatleri arası

Haftanın 5 iş günü 24 saat

Haftada 7 gün 24 saat

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Haftanın 5 iş günü 24 saat

Doğru Cevap: D

Soru 75

Dünyada 10 adet ulusal para çeşidi olduğunu kabul edersek kaç adet döviz kuru sayısı olur?

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Formül: n(n-1)/2 10 (10-1)/2= 45

Doğru Cevap: D

Soru 76

Alış ve satış kuru arasındaki farka ne ad verilir?

Kur Marjı

Kotasyon

Amerikan Tipi Kotasyon

Dolaylı Kotasyon

Dolaysız Kotasyon

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Kur Marjı

Doğru Cevap: A

Soru 77

Türkiye ve İngiltereyi ele alırsak Ülkemizde Türk lirasının İngiliz Pounduna göre Reel Kuru her iki ülkenin 'Tüketici Fiyatları Endeksi(Tüfe) kullanılarak nasıl hesaplanır?

Reel Kur Nominal Kura eşittir ( Tüfe etkisizdir)

Nominal Kur X (İngiltere Tüfe- Türkiye Tüfe)

Nominal Kur X (İngiltere Tüfe + Türkiye Tüfe)

Nominal Kur X ( Türkiye Tüfe/ İngiltere Tüfe)

Nominal Kur X ( İngiltere Tüfe/ Türkiye Tüfe)

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Nominal Kur X ( İngiltere Tüfe/ Türkiye Tüfe)

Doğru Cevap: E

Soru 78

Türkiye'de 12 lira olan 'Big Mac' hamburger ürünü Amerika'da 3 dolardan satılıyor ise 'Big Mac' Endeksine göre 1 Türk Lirasının kaç Amerikan Doları olması beklenir?

1/3 Amerikan Doları

1/4 Amerikan Doları

1 Amerikan Doları

3 Amerikan Doları

4 Amerikan Doları

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Formül: E= P(TR)/P(US) E= 12/3= 4 1 TL= 1/4 US

Doğru Cevap: B

Soru 79

Arbitraj nedir?

Fiyat değişmesi tahminine dayalı alım veya satım yapmaktır

Bir varlığın aynı anda oluşan fiyat farklılığından yararlanma işlemidir

Döviz işlemlerinde geçerli olan cari kurdur

Vadeli döviz piyasasının bir diğer adıdır

Stopaj vergi türünün genel adıdır

Açıklama:

Arbitraj ve spekülasyon işlemlerini ve farklarını açıklayabileceksiniz,
Bir varlığın aynı anda oluşan fiyat farklılığından yararlanma işlemidir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi Türev İşlemler Piyasası kapsamında yer almaz?

Spekülatif İşlemler

Forward İşlemler

Futures İşlemler

Opsiyon İşlemler

Swap Sözleşmeler

Açıklama:

Peşin ve vadeli döviz piyasalarını belirleyebileceksiniz,
Spekülatif İşlemler

Doğru Cevap: A

Soru 81

Döviz Piyasasının İşlevleri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz ?

Satın alma gücünü transfer eder

Kredi kolaylığı sağlar

Döviz kuru riskinden korur

değer Saklar

İstihdam yaratır

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
İstihdam yaratır

Doğru Cevap: E

Soru 82

Döviz Piyasası Alım Satım işlemleri yürütürken hangi özelliğinden bahsedilemez ?

Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekmez

Döviz piyasaları örgütlü piyasalardır

Döviz piyasaları evrensel piyasalardır

Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır

Döviz piyasaları tam rekabet piyasasına yakın piyasalardır

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz piyasaları örgütlü piyasalardır.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Türkiye’de Serbest döviz piyasası toplam döviz piyasası işlem hacminin yüzde kaçını oluşturmaktadır ?

%10

%20

%40

%70

%90

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
%10'unu oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Bankalar döviz piyasasının merkezini oluştururken aşağıdaki işlemlerden hangisini yürütmezler ?

döviz transferleri

döviz mevduat ve kredileri

dış ticarette akreditif açma

döviz pozisyonlarını denkleştirmek amacıyla gerek kendi aralarında gerekse merkez bankası ile de döviz işlemleri yaparlar

günlük döviz gösterge kurlarını belirler

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
günlük döviz gösterge kurlarını belirler

Doğru Cevap: E

Soru 85

Türkiye’de döviz işlemleri temel olarak üç farklı piyasada gerçekleştirilmektedir. Bunlar aşağıdakilerden hangileridir?I. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif PiyasalarıII. Bankalar arası Döviz PiyasasıIII. Serbest Döviz PiyasasıIV. Reuters

I, II ve III

II, III ve IV

III, IV ve V

II, IV, ve V

I, II ve IV

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif Piyasaları, Bankalar arası Döviz Piyasası, Serbest Döviz Piyasası.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Bankalar arası Döviz Piyasası hangi bilgi dağıtım kanalı altında örgütlenmiştir?

Reuters

Anadolu Ajansı

IMKB

Forex

Resmi gazete

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Reuters

Doğru Cevap: A

Soru 87

Bir spot döviz piyasası olup haftanın beş günü 24 saat online alım satım işlemlerinin yapıldığı dünyanın en büyük tezgâh üstü piyasası hangisidir ?

Forex (Foreign Exchange)

New York Borsası

Fort Knox

Dünya Ticaret borsası

IMF

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Forex (Foreign Exchange)

Doğru Cevap: A

Soru 88

Big Mac endeksinin yerini alabileceği ileri sürülen endeks hangisidir?

The Commsec Ipod

Apple Mac

Whopper

IBM

İMKB 100

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
The Commsec Ipod

Doğru Cevap: A

Soru 89

Gustav Cassel tarafından açıklanan teori hangisinden bahsetmez ?

Satın Alma Gücü Paritesi

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi

Nispi Satın Alma Gücü Paritesi

Çapraz kur

Ülkelerin ticaret konusu olan mal fiyatları ile döviz kurları arasındaki ilişkiyi açıklar

Açıklama:

Satın alma gücü paritesi teorisine göre döviz kurlarındaki değişmeyi yorumlayabileceksiniz,
Çapraz kur

Doğru Cevap: D

Soru 90

Vadeli Döviz Piyasası aşağıdaki işlemlerden hangisini yapmaz?

forward sözleşmeler

futures sözleşmeler

opsiyon işlemleri

swap işlemleri

dolarizasyon

Açıklama:

Peşin ve vadeli döviz piyasalarını belirleyebileceksiniz,
dolarizasyon

Doğru Cevap: E

Soru 91

Genellikle efektif işlemlerin yapıldığı serbest döviz piyasası, toplam döviz piyasası işlem hacminin yüzde kaçı oranında bir hacme sahiptir?

10%

20%

30%

40%

50%

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Serbest döviz piyasası toplam döviz piyasası işlem hacminin %10'u kadar hacmi olan ve genellikle efektif işlemlerin yapıldığı bir piyasadır.

Doğru Cevap: A

Soru 92

New York piyasasında 1$ = 0.63 İngiliz poundu ve Viyana piyasasında 1$ = 0.76 € olursa, İstanbul piyasasında bir İngiliz poundunun Euro cinsinden fiyatı kaç olur?

1.20 İngiliz poundu

0,60 İngiliz poundu

0.83 İngiliz poundu

0.42 İngiliz poundu

1.39 İngiliz poundu

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Formül: (Sterlin/Dolar) / (Euro/Dolar) = Sterlin/Euro

Doğru Cevap: C

Soru 93

Dünyada 100 adet ulusal para olduğu varsayımı altında döviz kuru sayısı ne olur?

100

500

3560

4950

50000

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Formül: n(n-1)/2 100(100-1)/2= 4950

Doğru Cevap: D

Soru 94

Aşağıdakilerden hangisi bir döviz piyasası niteliği taşımaz?

TCMB gözetimindeki efektif piyasalar

Bankalararası döviz piyasası

Hazine

TCMB gözetimindeki döviz piyasaları

Serbest döviz piyasası

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Hazine bir piyasa olmayıp, devletin parası veya malı anlamında kullanılan bir terimdir.

Doğru Cevap: C

Soru 95

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının işlevlerinden biri değildir?

Satın alma gücünü transfer etme

Döviz kuru riskinden koruma

Kredi kolaylığı sağlama

Cari açığı kapatma

Değer saklama

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Cari açığı kapatma döviz piyasasının değil devletin ilgili organlarının işlev ve görevlerindendir.

Doğru Cevap: D

Soru 96

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının özelliklerinden biri değildir?

Örgütsüz piyasalar olmaları

Sürekli değer kazanan piyasalardır

Evrensel Piyasalar olmaları

Tam rekabet piyasalarına yakın piyasalardır

Hiç kapanmayan piyasalardır

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz piyasaları hem değer kazanımı hem de değer kaybına uğrayabilmektedirler.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Fiyat değişikliği tahminlerinde bulunarak risk üstlenerek kazanç sağlama faaliyetine ne ad verilir?

Arbitraj

Dolaylı kotasyon

Dolaysız kotasyon

Spekülasyon

Kambiyo

Açıklama:

Arbitraj ve spekülasyon işlemlerini ve farklarını açıklayabileceksiniz,
Doğru şık kitabın 109. sayfasında açık ve net olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 98

Aşağıdakilerden hangisi sabit döviz kuru sistemi rejimlerinden biri değildir?

Yönlendirilmiş sabit aralık

Dolarizasyon

Para kurulu

Parasal birlik

Tek paraya endeksli rejim

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Yönlendirilmiş sabit aralık bir ara döviz kuru sistemidir.

Doğru Cevap: A

Soru 99

Aşağıdakilerden hangisi parasal birliğin amaçlarından biri değildir?

Döviz kuru dalgalanmalarını ortadan kaldırmak

Fiyatları şeffaflaşmasıyla rekabet ve verimliliği artırmak

Dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını çekip büyümeyi hızlandırmak

Ulusal paraların dönüştürülme maliyetlerini ortadan kaldırmak

Döviz kuru istikrarsızlığını tamamen ortadan kaldırmak

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Döviz kuru istikrarsızlığını tamamen ortadan kaldırmak dolarizasyon terimiyle ilişkilendirilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 100

Geleceğe yönelik döviz kurlarının göstergelere göre önceden belirlendiği ve kamuoyuna ilan edildiği rejime ne ad verilir?

Hedef Bölge

Kaygan aralık

Yönlendirilmiş sabit aralık

Yönlendirilmiş sabit parite

Geleneksel sabit kur sistemi

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Doğru şıkkın tanımı kitabın 118. sayfasında açık ve net olarak yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 101

Aşağıdaki sistemlerin hangisinde döviz rezervlerine ihtiyaç azalır, ulusal para gerçek değerinde olur ve iç denge sorunlarına odaklanma daha kolaylaşır?

Sabit kur sistemi

Dalgalı kur sistemi

Serbest dalgalanma

Temiz dalgalanma

Kirli dalgalanma

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Dalgalı kur sisteminin özellikleri soru kökünde özetlenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Big Mac endeksi neden bu adla anılmaktadır?

Tüm dünyada fiyatı sürekli arttığı için

Tüm dünyada fiyatı hep sabit kaldığı için

Tüm dünyada kalitesi ve miktarı standart olduğu için

Gelişmekte olan ülkelerde daha fazla rağbet gördüğü için

Gelişmiş ülkelerle gelişmemiş ülkelerin farkını en iyi şekilde yansıttığı için

Açıklama:

Satın alma gücü paritesi teorisine göre döviz kurlarındaki değişmeyi yorumlayabileceksiniz,
Bir saptama yapmak adına tüm dünyada miktar, kalite ve sunumunun standard olması nedeniyle endeks bir hamburger adı olan Big Mac adıyla anılmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Bir ülkenin para kuruluna geçmesinin temel nedeni nedir?

Enflasyonu düşürmek

Döviz rezervini artırmak

Senyoraj gelirini artırmak

Kirli dalgalanmayı desteklemek

Dolarizasyonu desteklemek

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Para kuruluna geçen ülkelerin merkez bankaları sadece döviz rezervi karşılığı para basabildikleri için enflasyon düşer.

Doğru Cevap: A

Soru 104

Bir dövizin alış kuru 40 TL, satış kuru 40,03 Tl ise kur marjı (spread) nedir?

40 TL

40,03 TL

0,07 TL

3 TL

12 TL

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Kur marjı=Satış kuru-Alış kuru/Satış kuru x 100 40,03-40/40,03 x 100 = 0,07

Doğru Cevap: C

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının özelliklerinden birisi değildir?

Alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekmez

Örgütsüz piyasalardır

Evrensel piyasalardır

Monopole yakın piyasalardır

Hiç kapanmayan piyasalardır

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz piyasaları tam rekabet piyasalarına yakın piyasalardır.

Doğru Cevap: D

Soru 106

Döviz kuru bir birim ulusal paranın yabancı para cinsinden fiyatı olarak tanımlanırsa buna ne ad verilir?

Banka tipi kotasyon

Amerikan tipi kotasyon

Firma tipi kotasyon

Avrupa tipi kotasyon

Türk tipi kotasyon

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Dolaylı kotasyon yönteminde döviz kuru, bir birim ulusal paranın yabancı para cinsinden fiyatı olarak tanımlanır. Buna "Amerikan tipi kotasyon" denir.

Doğru Cevap: B

Soru 107

Bir ülke parasının diğer ülke parası cinsinden fiyatına ne denir?

Döviz kuru

Kambiyo

Kotasyon

Kur marjı

Hiçbiri

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Bir ülke parasının diğer ülke parası cinsinden fiyatına "döviz kuru" denir.

Doğru Cevap: A

Soru 108

Döviz alış kuru ile döviz satış kuru arasındaki farka ne ad verilir?

Döviz kuru

Kotasyon

Kur marjı

Çapraz kur

Reel kur

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Döviz alış kuru ile döviz satış kuru arasındaki farka "kur marjı" (spread) denir.

Doğru Cevap: C

Soru 109

Bir finans kurumunun mali bir varlık için alış veya satış fiyatı belirlemesine ne ad verilir?

Döviz kuru

Kambiyo

Kotasyon

Kur marjı

Hiçbiri

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Bir finans kurumunun mali bir varlık için alış veya satış fiyatı belirlemesine "kotasyon" adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 110

Herhangibir döviz piyasasında meydana gelen gelişmelerin hemen tüm döviz piyasalarında etkisini göstermesi ve döviz kurlarını aynı yönde etkilemesi, döviz piyasaların hangi özelliğiyle ilgilidir?

Döviz piyasalarının hiç kapanmayan piyasalar olması

Döviz piyasalarının tam rekabete yakın piyasalar olması

Döviz piyaslarında alıcı ve satıcının karşı karşıya gelmesinin gerekli olmaması

Döviz piyasalarının örgütsüz piyasları olması

Döviz piyaslarının evrensel piyasalar olması

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz piyasası her ne kadar dağınık bir piyasa olsa da dünyanın her yerindeki piyasalar gelişmiş bir iletişim ağı ile birbiriyle bütünleşmiştir. Tüm döviz piyasalarında broker ve tacirler intenet ile birbirine bağlıdır. Bu nedenle herhangi bir piyasada yaşanan gelişmneler hemen tüm döviz piyasalarında etkisini gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 111

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının özelliklerinden biri değildir?

Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekmez

Döviz piyasaları örgütsüz piyasalardır

Döviz piyasaları evrensel piyasalardır

Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır

Döviz piyasaları tekel piyasasına yakın piyasalardır

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasasının Özellikleri

Doğru Cevap: E

Soru 112

Kur marjının yüksek olmasına yol açan nedenler arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?

Döviz piyasasında işlem hacminin yeterince derin olmaması

Döviz piyasasındaki beklentilerin olumsuz olması

Döviz işlemlerinin nakit şeklinde gerçekleşmesi

Döviz işlemlerinin finans merkzlerine yakın gerçekleşmesi

Döviz işlemlerinin efektifle yapılması

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Döviz Alış ve Satış Kurları

Doğru Cevap: D

Soru 113

Nakit biçiminde olan yabancı paralara ne ad verilir?

Efektif

Bozuk para

Döviz

Kaydi para

Banknot

Açıklama:

Peşin ve vadeli döviz piyasalarını belirleyebileceksiniz,
DÖVİZ PİYASASI

Doğru Cevap: A

Soru 114

Bir ulusal paranın yabancı bir para ile değiştirildiği veya yabancı paraların birbirleriyle değiştirildiği piyasaya ne ad verilir?

Ekonomik piyasa

Döviz piyasası

Finansal piyasa

Tam rekabet piyasası

Yabancı piyasa

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasası ve Döviz Kuru Sistemleri

Doğru Cevap: B

Soru 115

Aşağıdakilerden hangisi dalgalı kur sisteminin olumsuz yönlerinden birisi değildir?

Enflasyonu düşürmesi

Ekonomik kesimler üzerinde kur riski etkisi yapması

Spekülatif hareketlere yol açması

İstikrarı bozması

Kısa dönemde ihraç malı ve ithal malı esneklikleri düşük olduğundan, dış ticareti olumsuz etkilemesi

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Dalgalı Döviz Kuru Sisteminin Olumsuz Yönleri

Doğru Cevap: A

Soru 116

Aşağıdakilerden hangisi kur marjının yüksek olmasının nedenleri arasında sayılamaz?

Firmanın ithal girdilerinin yüksek olması

İşlemlerin finans merkezlerinden uzakta gerçekleşmesi

Döviz işlemleri nakit (efektif döviz) şeklinde olması

Piyasada beklentiler olumsuz yönde olması

Döviz piyasasında işlem hacmi yeterince derin olmaması

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Döviz Alış ve Satış Kurları

Doğru Cevap: A

Soru 117

Bir firmanın en uygun koşulda bulduğu kredinin faizini, diğer bir firmanın başka bir para birimi cinsinden ödeyeceği kredi faizi ile değiştirmesine ne ad verilir?

Futures işlemler

Türev piyasalar

Forward sözleşmeler

Döviz opsiyonu

Döviz swapı

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Swap İşlemleri

Doğru Cevap: E

Soru 118

TC Merkez Bankası döviz ve efektif piyasalarında her gün saat 15:30’da neyi ilan etmektedir?

Gösterge kurlarını

İzlediği politikaları

Dünya borsalarından haberleri

Sabit kurları

Alım satıma konu olmayan ülke paralarının değerlerini

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasasının Katılımcıları

Doğru Cevap: A

Soru 119

Döviz piyasasının kaç temel işlevi bulunmaktadır?

İki

Üç

Dört

Beş

Altı

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasasının İşlevleri

Doğru Cevap: C

Soru 120

Aşağıdakilerden hangisi kur marjının yüksek olmasının nedenlerinden birisi değildir?

İklim koşullarının kötü olması

Piyasada beklentilerin olumsuz yönde olması

Döviz işlemlerinin nakit (efektif döviz) şeklinde olması

İşlemlerin finans merkezlerinden uzakta gerçekleşmesi

Döviz piyasasında işlem hacminin yeterince derin olmaması

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Döviz Alış ve Satış Kurları

Doğru Cevap: A

Soru 121

Aşağıdakilerden hangisi kur marjını etkileyen unsurlardan birisi değildir?

İşlem hacmi

İklim koşulları

Beklentiler

Finans merkezlerine yakınlık

Dövizin efektif olup olmaması

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Döviz Alış ve Satış Kurları

Doğru Cevap: B

Soru 122

Bir ülke parasının diğer ülke parası cinsinden fiyatına ne ad verilir?

Kotasyon

Döviz piyasası

Kur marjı

Çapraz kur

Döviz kuru

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasası ve Döviz Kuru Sistemleri

Doğru Cevap: E

Soru 123

Döviz piyasasının kurun sık sık değişmesinden doğan sorunlardan kaçınma olanağı sağlaması fonksiyonuna ne ad verilir?

Kredi kolaylığı sağlama

Değer saklama

Döviz kuru risklerinden korunma

Satın alma gücünü transfer etme

Bölünebilirlik

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Döviz Piyasasının İşlevleri

Doğru Cevap: C

Soru 124

Bir ulusal paranın yabancı bir parayla değiştirildiği veya yabancı paraların birbirleriyle değiştrildiği her türlü ortama ne ad verilir?

Mal piyasası

Döviz piyasası

Hizmet piyasası

Faktör piyasası

Elektronik piyasa

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasası ve Döviz Kuru Sistemleri

Doğru Cevap: B

Soru 125

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının temel işlevleri arasında sayılamaz?

Mal ve hizmetler piyasasını düzenleme

Satın alma gücünü transfer etme

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden koruma

Değer Saklama

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasasının İşlevleri

Doğru Cevap: A

Soru 126

Satın alma gücü paritesi teorisi ilk kez kimin tarafında açıklanmıştır?

Marks

Cassel

Henkel

Smith

Schumpeter

Açıklama:

Satın alma gücü paritesi teorisine göre döviz kurlarındaki değişmeyi yorumlayabileceksiniz,
Satın alma gücü paritesi teorisi, ülkelerin ticaret konusu olan mal fiyatları ile döviz kurları arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır. İlk kez 1918 yılında Gustav Cassel tarafından açıklanan bu teori mutlak ve nispi olarak iki açıdan incelenmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 127

Aşağıdaki durumlar hangisinde reel kur yükselmez?

Nominal döviz kuru yükselirse

Dış fiyatlar artarsa

İç fiyatlar düşerse

Dış fiyatlar iç fiyatlardan daha yüksek bir oranda artarsa

İhracat azaldığında

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Nominal ve Reel Döviz Kuru

Doğru Cevap: E

Soru 128

Günümüzde elektronik ortamda yapılan spot döviz piyasası işlemlerine ne ad verilir?

Opsiyon işlemleri

Futures işlemler

Swap işlemleri

Forex işlemler

Çapraz kur işlemleri

Açıklama:

Vadeli döviz piyasası kapsamında forward, futures, opsiyon ve swap işlemlerini açıklayabileceksiniz,
Günümüzde elektronik ortamda yapılan spot döviz işlemlerine Forex veya FX piyasası (Foreign Exchange) denilmektedir. Bu piyasa dünyanın en büyük, en hızlı ve en likit piyasası niteliğindedir.

Doğru Cevap: D

Soru 129

Ülkelerin enflasyon oranları dikkate alınarak hesaplanan kura ne denmektedir?

Otonom kur

Kur marjı

Reel kur

Nominal kur

Kur endeksi

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
ülkelerin enflasyon oranları dikkate alınarak hesaplanan kura reel kur denmektedir. Diğer bir deyişle reel kur, piyasada açıklanan nominal kurun (döviz fiyatlarının) iki ülke enflasyon oranına göre düzeltilmesiyle elde edilen bir endekstir.

Doğru Cevap: C

Soru 130

Para talep fonksiyonu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Para talebi reel gelirle negatif, faiz oranı ile ise pozitif ilişkilidir.

Para piyasasında denge reel para arzı ile reel para talebinin eşit olduğu noktada gerçekleşir.

Para talep fonksiyonu negatif eğimlidir.

Faiz oranlarıyla talep edilen reel parasal balanslar arasında ters yönlü ilişki vardır.

Fiyatlar genel düzeyinin merkez bankası tarafından belirlendiği varsayımı altında reel para arzı fonksiyonu yatay eksenine diktir.

Açıklama:

Arbitraj ve spekülasyon işlemlerini ve farklarını açıklayabileceksiniz,

Doğru Cevap: A

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının temel işlevlerinden birisi değildir?

Satın alma gücünü transfer etme

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden korunma

Alıcı ve satıcıları karşı karşıya getirme

Değer saklama

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasas›n›n ‹fllevleri

Doğru Cevap: D

Soru 132

Aşağıdaki kur sistemlerinden hangisi sadece kısa dönemli düzensiz dalgalanmaların ortadan kaldırılması amacıyla döviz kurlarına müdahale edilmesi durumudur?

Temiz dalgalanma

Kirli dalgalanma

Sürünen pariteler

Geleneksel sabit kur

Parasal birlik

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Temiz dalgalanma (clean float): Sadece kısa dönemli düzensiz dalgalanmaların ortadan kaldırılması amacıyla döviz kurlar›na müdahale edilmesidir. Böylece piyasada oluşan aşırı değişkenlik giderilmiş olur.

Doğru Cevap: A

Soru 133

İki farklı para biriminin değerinde oluşan dolaylı ve dolaysız kur farkına ne ad verilir?

Yer arbitrajı

İki uçlu arbitraj

Spekülasyon

Swap

Forex işlem

Açıklama:

Arbitraj ve spekülasyon işlemlerini ve farklarını açıklayabileceksiniz,
Döviz Piyasası İşlemleri: Arbitraj ve Spekülasyon

Doğru Cevap: B

Soru 134

Nakit biçiminde olan yabancı paralara ne ad verilir?

Döviz

Döviz kuru

Nakit döviz

Efektif

Forward

Açıklama:

Ülke parasının aşırı değerli ve eksik değerli olmasının sonuçlarını açıklayabileceksiniz,
DÖVİZ PİYASASI

Doğru Cevap: D

Soru 135

Merkez bankasının merkezi bir parite belirlediği ve çeşitli göstergelere göre belli bir aralık içinde ayarlama yaptığı rejim aşağıdakilerden hangisidir?

Hedef bölge

Dolarizasyon

Yönlendirilmiş sabit aralık

Sürünen parite

Kaygan aralık

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Bu rejimde Merkez Bankası belirli bir merkezî parite tespit eder ve bu pariteyi çeşitli göstergeler doğrultusunda ayarlar. Bu sistem enflasyonun yüksek olduğu ülkelerde aralık sisteminin uygulanış biçimi olup ulusal paranın aşırı değerlenmesini önler. Böylece döviz kurundaki büyük değişmelerin ve spekülasyonun getireceği zararlardan kaçınılabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 136

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının işlevlerinden biri değildir?

Satınalma gücünü transfer etme

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden koruma

Değer saklama

Kamu harcamalarını kısıtlama

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasasının İşlevleri

Doğru Cevap: E

Soru 137

Sabit kur sisteminde ulusal paranın değerinin parasal otoritenin kararı ile resmen yükseltilmesine ne ad verilir?

Kur ayarlaması

Kur revizyonu

Devalüasyon

Revalüasyon

Otorite kuru

Açıklama:

Döviz kuru sistemlerini tanımlayabileceksiniz.
Sabit kur sisteminde ulusal paranın değerinin parasal otoritenin kararı ile resmen düşürülmesine devalüasyon adı verilir. Paranın değerinin yükseltilmesine de revalüasyon denir. Bu kavramlar sadece sabit kur sisteminde geçerli olan kavramlar olup dalgalı kur sisteminde kur ayarlaması olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 138

Döviz piyasasının en düzenli resmi katılımcısı aşağıdakilerden hangisidir?

Bankalar

Merkez bankası

Hazine

Gelir idaresi

Ekonomi bakanlığı

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz işlemlerini yürüten resmî kurumlar Merkez Bankası ve Hazinedir. Merkez Bankası bu piyasanın en düzenli resmî katılımcısıdır. Merkez Bankasının döviz işlemleri yapmasının temel amacı ulusal paranın değerini korumak ve döviz rezervlerini belirli bir düzeyde tutmaktır.

Doğru Cevap: B

Soru 139

Döviz kurlarının belli bir dönemde ne kadar değişmesi gerektiğini açıklayan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Nispi satın alma gücü paritesi

Mutlak satın alma gücü paritesi

Dönemsel satın alma gücü paritesi

Değişim paritesi

Periyodik parite

Açıklama:

Satın alma gücü paritesi teorisine göre döviz kurlarındaki değişmeyi yorumlayabileceksiniz,
Nispi satın alma gücü paritesi, mutlak yaklaşımdan farklı olarak döviz kurlarının alması gereken değeri açıklamaz. Bu teori döviz kurlarının, belli bir dönemde ne kadar değişmesi gerektiğini açıklar.

Doğru Cevap: A

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi türev işlemler piyasası kapsamında yer almaz?

Forward işlemler

Nispi işlemler

Futures işlemler

Opsiyon işlemleri

Swap işlemleri

Açıklama:

Vadeli döviz piyasası kapsamında forward, futures, opsiyon ve swap işlemlerini açıklayabileceksiniz,
1970’li yıllardan sonra dalgalı kur sistemi uygulamasının yaygınlaşması ile kur riskinden kaçınma ihtiyacı artmış, bu ihtiyaçtan türeyen türev işlemler geliştirilmiştir. Türev işlemler piyasası kapsamında temel olarak forward işlemler, futures işlemler, opsiyon işlemleri ve swap sözleşmeler yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 141

ABD doları baz alınarak ortak dolar paydası üzerinden hesaplanan kurlara ne adı verilir?

Döviz kuru

Nominal kur

Çapraz kur

Efektif kur

Reel kur

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
ABD doları baz alınarak ortak dolar paydası üzerinden hesaplanan kurlara çapraz kur ad› verilir. Genellikle uluslararası piyasalarda döviz kurları ABD doları cinsinden kote edildiği için tüm para birimlerinin dolara karşı değeri bilinmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 142

Aşağıdakilerden hangisi bir katı sabit kur sistemi rejimidir?

Para kurulu

Para bant

Kaygan aralık

Sürünen parite

Katı parite

Açıklama:

Alış kuru - satış kuru, düz kur - çapraz kur, nominal kur - reel kur kavramlarını tanımlayabileceksiniz,
Katı sabit kur sisteminin bir diğer şekli de para kuruludur. Belirli yasal düzenlemeler gerektiren bu rejimde ülke parası, seçilen bir yabancı paraya ya da para sepetine sabit kurdan bağlanır. Para kurulunun sabit kur sisteminden farkı kendine özgü baz› kuralları olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 143

Döviz piyasasında belli bir anda oluşan fiyat farklılığı hangi işleme yol açar?

Devalüasyon

Revalüasyon

Arbitraj

Spekülasyon

Merkez bankası müdahalesi

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz Piyasası İşlemleri: Arbitraj ve Spekülasyon

Doğru Cevap: C

Soru 144

Aşağıdakilerden hangisi efektif araç olarak adlandırılabilir?

Nakit para

Banka havalesi

Ödeme emri

Poliçe

Seyahat çeki

Açıklama:

Döviz piyasasını tanımlayabilecek, piyasanın katılımcılarını ve işlevlerini açıklayabilecek ve özelliklerini belirleyebileceksiniz,
Döviz piyasasında işlem gören yabancı paralar nakit biçiminde veya nakte dönüştürülebilen varlıklar biçiminde olabilmektedir. Nakit biçiminde olan yabancı paralara efektif adı verilir. Buna karşılık yabancı para cinsinden düzenlenmiş banka havaleleri, ödeme emirleri, poliçeler ve seyahat çekleri şeklinde nakte dönüştürülebilen araçlar döviz olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 145

Nakit biçiminde olan yabancı paralara ne ad verilir?

Döviz

Kambiyo

Efektif

Nakit döviz

Cash

Açıklama:

Döviz piyasasında işlem gören yabancı paralar nakit biçiminde veya nakte dönüştürülebilen varlıklar biçiminde olabilmektedir. Nakit biçiminde olan yabancı paralara efektif adı verilmektedir. Buna karşılık, yabancı para cinsinden düzenlenmiş banka havaleleri, ödeme emirleri, poliçeler ve seyahat çekleri şeklinde nakte dönüştürülebilen araçlar döviz olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 146

Aşağıdaki oluşumlardan hangisi ülkemizde döviz piyasasının örgütsüz piyasa yapısının yanısıra örgütlü bir piyasa yapısına da işaret eder?

TCMB bünyesindeki Döviz ve Efektif İşlemler Müdürlüğü

TCMB bünyesindeki Resmi Rezervler Müdürlüğü

Bankalararası Takas Merkezi

Bankalararası Swap Müdürlüğü

Interbank Döviz Merkezi

Açıklama:

Döviz piyasası işlemlerin belli bir mekanda değil, her türlü iletişim aracı vasıtasıyla her ortamda yapıldığı bir piyasa olması nedeniyle örgütsüz (tezgah-üstü) piyasa niteliğindedir. Ancak ülkemizde TCMB bünyesinde Döviz ve Efektif İşlemler Müdürlüğü'nün olması, örgütlü piyasa yapısını ifade eder. Bu nedenle ülkemizde, bazı ülkelerde de olduğu gibi, örgütlü ve örgütsüz döviz piyasası bir arada yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 147

Aşağıdakilerden hangisi kur marjının yüksek olmasının nedenlerinden biri değildir?

Döviz piyasasında işlem hacminin yeterince derin olmaması

Piyasada beklentilerin olumsuz yönde olması

Piyasada beklentilerin olgunlaşmamış olması

Döviz işlemlerinin nakit şeklinde olması

İşlemlerin finans merkezlerinden uzakta gerçekleşmesi

Açıklama:

Döviz alış ve satış kuru arasındaki farka, kur marjı adı verilir. Bu marj, döviz işleminin yapıldığı yere, zamana ve piyasa koşullarına göre değişir. Buna göre; döviz piyasasında işlem hacmi yeterince derin değilse, piyasada beklentiler olumsuz yönde ise, döviz işlemleri nakit şeklinde ise, işlemler finans merkezlerinden uzakta gerçekleşiyor ise kur marjı yüksek olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 148

Aşağıdakilerden hangisi reel kurun yükselme nedenlerinden biridir?

Nominal döviz kurunun azalması

Dış fiyatların düşmesi

İç fiyatların yükselmesi

Dış fiyatların iç fiyatlardan daha yüksek bir oranda artması

Nominal kurun para sepetine endekslenmesi

Açıklama:

Nominal döviz kuru yükselirse, dış fiyatlar artarsa, iç fiyatlar düşerse veya dış fiyatlar iç fiyatlardan daha yüksek bir oranda artarsa reel kur yükselir. Diğer bir ifadeyle bir malın ulusal para ile dış fiyatı, iç fiyatına göre artmış olur; bu nedenle ihracat artar, ithalat azalır.

Doğru Cevap: D

Soru 149

Bir mal sepetinin fiyatının tüm ülkelerde aynı olması gerektiğini kabul eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi

Nispi Satın Alma Gücü Paritesi

Mal Sepeti Paritesi

Tek Fiyat Yasası

Big Mac Endeksi

Açıklama:

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi, ülke parasının geçerli döviz kuru cinsinden diğer ülkelerle aynı alım gücüne sahip olduğunu vurgular. Bir mal sepetinin fiyatının tüm ülkelerde aynı olması gerektiğini kabul eder. Böylece döviz kurunun ne olması gerektiğini açıklar.

Doğru Cevap: A

Soru 150

Arbitraj işleminin temel fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?

Reel kurun yükselmesinin önüne geçmek

Piyasada oluşan nominal kura istikrar sağlamak

Reel kur ile nominal kur arasındaki farkı en aza indirmek

Kur marjını minimize etmek

Farklı döviz piyasaları arasındaki fiyat farklılığını gidermek

Açıklama:

Arbitraj işleminin temel fonksiyonu, piyasalararası fiyat farklılığını gidermesidir. Döviz talebinin arttığı piyasada döviz kuru yükselir, döviz arzının arttığı piyasada döviz kuru düşer. Böylece kur farkı ortadan kalkar ve arbitraj yapma imkanı kalmaz. Arbitraj çok kısa dönemde oluşan bir kazanç olanağıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 151

Aşağıdakilerden hangisi türev işlemler piyasası kapsamında yer alan işlemlerden/sözleşmelerden biri değildir?

Forward işlemler

Reel işlemler

Futures işlemler

Opsiyon işlemleri

Swap sözleşmeler

Açıklama:

Vadeli döviz piyasası işlemleri genellikle kur riskinden kaçınmak amacıyla yapılan işlemlerdir. Finans literatüründe kur riskinden kaçınmaya hedging adı verilir. 1970'li yıllardan sonra dalgalı kur sisteminin yaygınlaşmasıyla kur riskinden kaçınma ihtiyacı artmış, bu ihtiyaçtan türeyen türev işlemler geliştirilmiştir. Türev işlemler piyasası kapsamında temel olarak forward işlemler, futures işlemler, opsiyon işlemleri ve swap sözleşmeler yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 152

Bir firmanın en uygun koşulda bulduğu kredinin faizini, diğer bir firmanın başka bir para birimi cinsinden ödeyeceği kredi faizi ile değiştirmesine ne ad verlir?

Döviz takası

Döviz swapı

Hedging

Döviz opsiyonu

Forward işlem

Açıklama:

Döviz swapı, bir firmanın en uygun koşulda bulduğu kredinin faizini, diğer bir firmanın başka bir para birimi cinsinden ödeyeceği kredi faizi ile değiştirmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 153

Aşağıdakilerden hangisi katı sabit kur rejimlerinden biridir?

Dolarizasyon

Kaygan Aralık

Yönlendirilmiş Sabit Aralık

Tek Paraya Endeksli

Sürünen Parite

Açıklama:

Sabit döviz kuru sistemi, katı sabit kur ve geleneksel sabit kur olmak üzere ikiye ayrılır. Katı sabit kur rejimleri, dolarizasyon, para kurulu ve parasal birliktir. Geleneksel sabit kur rejimleri ise tek paraya endeksli ve sepet paraya endeksli rejimlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 154

Dalgalı kur sisteminde döviz kuru yükseldiği zaman ihracatın artabilmesi ve ithalatın azalabilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisinin sağlanması gerekir?

Heckscher-Ohlin koşulu

Mundell-Fleming koşulu

Marshall-Lerner koşulu

Mill-Viner koşulu

Smithsonian koşulu

Açıklama:

Dalgalı kur sisteminde döviz kuru yükseldiği zaman ihracatın artabilmesi ve ithalatın azalabilmesi için ihraç malı ve ithal malı esneklikleri yüksek olmalıdır: İhraç malı dış talep esnekliği ile ithal malı yurtiçi talep esnekliğinin toplamı bire eşit veya birden büyük olmalıdır. Marshall-Lerner koşulu olarak bilinen bu denge durumu her zaman işlemeyebilir. Esneklik değerlerinin kısa dönemde düşük olduğu ancak uzun dönemde yeni fiyatlara uyum sağlanarak esneklik değerlerinin artacağı ileri sürülür. Bu nedenle kısa dönemde dalgalı kurlar küçük hacimde değiştiğinde dış ticareti olumlu yönde etkilemeyi başaramaz.

Doğru Cevap: C

Soru 155

I-Ülkenin senyoraj (para basma kazancı) gelirlerinden yoksun kalması
II-Ülke ekonomisinin krizlere karşı duyarlılığını arttırması
III-Döviz kuru istikrarsızlığını tamamen gidermesi
IV-Merkez Bankasının likiditenin son kaynağı olma işlevine son vermesi
Yukarıdakilerden hangisi dolarizasyon uygulamasının olumsuz yönlerinden birisidir?

I-III

II-III

III-IV

I-II-III

I-II-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Sabit Döviz Kuru Sistemi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dolarizasyon, bir ülkenin parasal bağımsızlığını terkederek başka bir ülke parasını resmî para birimi olarak kullanmasıdır. Dolarizasyon uygulamasının olumsuz yönleri ülkenin senyoraj (para basma kazancı) gelirlerinden yoksun kalması, Merkez Bankasının likiditenin son kaynağı olma işlevine son vermesi nedeniyle para politikası araçlarını kullanamaması, ülke ekonomisinin krizlere karşı duyarlılığını arttırması şeklinde ifade edilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 156

I-Satınalma gücü transfer etme
II-Yatırımları teşvik etme
III-Kredi kolaylığı sağlama
IV-Döviz kuru riskinden koruma
Yukarıdaki faaliyetlerden hangisi ya da hangileri döviz piyasasının işlevlerinden birisidir?

I-II

II-III

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Döviz Piyasasının İşlevleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Döviz piyasasının temel işlevi genel olarak uluslararası ticaret ve sermaye akımlarının gerçekleştirilmesidir. Bu işlemler gerçekleştirilirken döviz piyasası satın alma gücünü transfer etme, kredi kolaylığı sağlama, döviz kuru riskinden koruma ve değer saklama temel işlevleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 157

Aşağıdaki kavramlardan hangisi fiyat değişmesi tahminine dayalı olarak alım ya da satım işlemi yapmak ve tahminin gerçekleşmemesi olasılığı ile risk üstlenilmesini ifade eder?

Kur marjı

Arbitraj

Spekülasyon

Kotasyon

Dolarizasyon

Açıklama:

Yanıtını yanlış ise lütfen "Spekülasyon" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Spekülasyon, beklentiler dikkate alınarak ve risk üstlenilerek kazanç sağlama faaliyeti olup tahmine dayalı döviz işlemidir. Spekülatör öncelikle döviz kurunun
gelecekteki değerini tahmin eder, sonra bu beklentiye göre döviz alım ya da satım kararı alarak kur riski üstlenir. Fiyatında artış beklediği dövizi satın alır, düşüş beklediği dövizi ise satar. Spekülasyon ile arbitraj işlemleri arasında üstlenilen risk açısından fark vardır. Arbitrajda düşük fiyattan alınan dövizin aynı anda yüksek fiyattan satılması ile risksiz kâr elde etme amacı vardır. Spekülasyonda ise amaç, belli bir dönemde satın alınan dövizin gelecekte daha yüksek fiyattan satılmasını beklemektir. Beklentilerin gerçekleşmeme olasılığı nedeniyle spekülasyon, arbitrajın aksine, riskli bir işlem olmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 158

Aşağıdakilerden hangisi piyasada açıklanan döviz fiyatlarının iki ülke enflasyon oranına göre düzeltilmesiyle oluşturulan bir endeksi ifade eder?

Çapraz kur

Kur marjı

Reel döviz kuru

Satın alma gücü paritesi

Kotasyon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Döviz Kuru" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Reel döviz kuru, ülkelerin enflasyon oranları dikkate alınarak hesaplanır. Diğer bir ifadeyle reel döviz kuru, piyasada açıklanan nominal kurun (döviz fiyatlarının) iki ülke enflasyon oranına göre düzeltilmesiyle elde edilen bir endekstir. Reel döviz kuru, ülkenin dış rekabet gücü açısından önem taşımaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 159

Aşağıdaki ülke gruplarından hangisi 1960’lı ve 1970’li yıllarda sürünen parite rejimini uygulamıştır?

Şili-Kolombiya-Arjantin

Şili-Kolombiya-Brezilya

Meksika-Kolombiya-Brezilya

Endonezya-Kolombiya-Peru

Şili-Kore-Brezilya

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Yönlendirilmiş Sabit Parite (Sürünen Parite - Crawling Peg)" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Yönlendirilmiş sabit parite (Sürünen Parite - Crawling Peg) 1960’lı ve 1970’li yıllarda Şili, Kolombiya ve Brezilya’da uygulanmıştır. Günümüzde Nikaragua, Botsvana ve Özbekistan tarafından uygulanmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 160

Aşağıdakilerden hangisi bir uluslararası yatırımcının dış piyasalarda en uygun faiz oranı ile borçlandığı parayı başka bir para birimi ile değiştirmesi işlemini ifade eder?

Döviz swapı

Faiz swapı

Döviz çapası

Arbitraj

Spekülasyon

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Swap İşlemleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Swap kelime anlamı olarak iki paranın takası demektir. Swap işlemleri 1980’lerden bu yana uluslararası para ve döviz piyasalarında çok önemli bir yer tutmaktadır. Swap işlemleri çok çeşitli olarak uygulanmakla birlikte temel olarak döviz swapları ve faiz swapları şeklinde sınıflandırılır. Döviz swapı, bir firmanın en uygun koşulda bulduğu kredinin faizini, diğer bir firmanın başka bir para birimi cinsinden ödeyeceği kredi faizi ile değiştirmesidir. Döviz swapları, bir uluslararası yatırımcının dış piyasalarda en uygun faiz oranı ile borçlandığı parayı başka bir para birimi ile değiştirmesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 161

I-Yüksek oranlı ve ani devalüasyonlardan koruması
II- Ekonomiyi dış şoklara karşı koruması
III-Otoritelerin sadece dış denge sorunu üzerinde yoğunlaşmalarını sağlaması
IV-Paranın gerçek değerini yansıtması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri dalgalı kur sisteminin olumlu yönlerinden birisidir?

I-III

II-III

I-II-III

I-II-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Dalgalı Döviz Kuru Sisteminin Olumlu Yönleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dalgalı kur sisteminin olumlu yönlerini aşağıdaki şekilde özetlenebilir.
• Ekonomiyi yüksek oranlı kur değişmelerinden ve ani devalüasyonlardan korur.
• Dalgalı kur sistemi ekonomiyi dış şoklardan korur.
• Dalgalı kur sisteminde merkezi bir kuru sabit tutma yükümlülüğü olmadığı için rezerv varlıklara ihtiyaçlar azalır.
• Dalgalı kur sisteminde döviz kurlarına müdahale olmadığı için ulusal paranın aşırı ya da eksik değerlenmesi söz konusu değildir. Döviz kurlarındaki otomatik değişmeler sonucunda ulusal para gerçek değerini yansıtır.
• Ödemeler dengesi dengesizliği karşısında oluşan dış açık veya fazlalar nedeniyle döviz kuru kendiliğinden değişir ve dış denge otomatik olarak sağlanır.
• Dış denge kendiliğinden değişebilen döviz kurları sayesinde sağlandığı için politikacılar iç denge sorununa odaklanabilir.
• Dalgalı kur sisteminde ulusal para gerçek değerini korumakta, bu nedenle ülke sadece karşılaştırmalı üstünlüğü olduğu ürünlerde rekabet gücü kazanabilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 162

Aşağıdaki ülkelerden hangisi halihazırda geleneksel sabit kur sistemini uygulamaktadır?

Brezilya

Venezuela

Türkiye

Arjantin

Güney Kore

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Geleneksel Sabit Kur Sistemi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Geleneksel sabit kur sistemi, ayarlanabilir sabit kur sistemi olarak da bilinir. Bu sistemde döviz kuru her ne kadar sabit olsa da para otoritesi bunu belirli bir oranda değiştirebilmektedir. Bu sistemde döviz kuru tek bir ülke parasına veya birden fazla ülke parasından oluşan bir sepete endekslenir, döviz kurları belirlenen merkezî bir kur etrafında oldukça dar sınırlar arasında dalgalanır. Döviz alışı ve satışı Merkez Bankasının ilan ettiği döviz kuru üzerinden yapılır. Günümüzde Venezuela, Ürdün, Katar, Suudi Arabistan, Türkmenistan,
Birleşik Arap Emirlikleri dâhil olmak üzere 15 ülke parasını dolara sabitlemiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 163

Aşağıdakilerden hangisi sürünen parite rejiminin ortaya çıkardığı temel sorunlardan birisidir?

Döviz kuru artışına nazaran enflasyon oranının daha yüksek olması nedeniyle
ülke parası aşırı değer kaybeder.

Belirlenen döviz kurunu korumak amacıyla Merkez Bankasının düşük miktarda rezerv tutması gerekir.

Kur riskinin ihmal edilmesi nedeniyle ekonomik kesimlerin döviz cinsinden borçlanmaları artar.

Döviz kurlarındaki artışlar nedeniyle ülkede maliyet enflasyonu yaratır.

Kurların geleceğe ilişkin belirsizlikler içermesi nedeniyle iş ve ticaret hayatında riskleri arttırır.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Yönlendirilmiş Sabit Parite (Sürünen Parite - Crawling Peg)" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Sürünen parite rejiminin temel sorunları aşağıdaki şekilde özetlenebilir:
• Kur riskinin ihmal edilmesi nedeniyle ekonomik kesimlerin döviz cinsinden borçlanmaları artar.
• Döviz kuru artışına nazaran enflasyon oranının daha yüksek olması nedeniyle ülke parası aşırı değerlenir ve dış ticarette rekabet gücü azalır.
• Artan dış açıkların finansmanı amacıyla kısa vadeli yabancı sermaye girişinin teşvik edilmesi durumunda çapanın sağlamlığı ve değişip değişmeyeceği sorunları oluşur.
• Belirlenen döviz kurunu korumak amacıyla Merkez Bankasının yüksek miktarda rezerv tutması gerekir.
• Belirlenen çapanın sürdürülemeyeceği anlaşıldığında ulusal paraya spekülatif ataklar başlar.
• Döviz piyasasındaki sorunlar bankacılık kesimi sorunları ile birlikte giderek
ağırlaşır

Doğru Cevap: C

Soru 164

Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankası'nin merkezi bir parite belirlediği ve çeşitli göstergelere göre belli bir aralık içinde ayarlama yaptığı bit kur rejimidir?

Geleneksel sabit kur sistemi

Hedef bölge

Yönlendirilmiş sabit parite

Yönlendirilmiş sabit aralık

Kaygan aralık

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Ara Döviz Kuru Sistemleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Kaygan aralık rejiminde Merkez Bankası belirli bir merkezî parite tespit eder ve bu pariteyi çeşitli göstergeler doğrultusunda ayarlar. Bu sistem enflasyonun yüksek olduğu ülkelerde aralık sisteminin uygulanış biçimi olup ulusal paranın aşırı değerlenmesini önler. Böylece döviz kurundaki büyük değişmelerin ve spekülasyonun getireceği zararlardan kaçınılabilir. Sistemin olumsuz yönü, paritenin ayarlanma dönemlerinin ve oranlarının belirsiz olmasıdır. Bu durum ekonomik riskleri arttırmakta ve faiz oranlarında dalgalanmaya yol açmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 165

Aşağıdakilerden hangisi döviz (kambiyo) olarak kabul edilen efektifi tanımlamaktadır?

Nakit biçiminde olan yabancı paralar

Yabancı para cinsinden ödeme emirleri

Yabancı para cinsinden düzenlenmiş seyahat çekleri

Yabancı para cinsinden düzenlenmiş poliçeler

Yabancı para cinsinden düzenlenmiş banka havaleleri

Açıklama:

DÖVİZ PİYASASI
Nakit biçiminde olan yabancı paralara efektif adı verilir. Buna karşılık yabancı para cinsinden düzenlenmiş banka havaleleri, ödeme emirleri, poliçeler ve seyahat çekleri şeklinde nakte dönüştürülebilen araçlar döviz olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 166

Türkiye’de döviz işlemlerinin gerçekleştiği piyasalardan hangisinde her gün saat 15.30’da gösterge kurlar ilan edilmektedir?

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif Piyasaları

Bankalararası Döviz Piyasası

Serbest Döviz Piyasası

Tezgâh üstü piyasa (over-the-counter: OTC)

Forex veya FX piyasası (Foreign Exchange)

Açıklama:

Döviz Piyasasının Katılımcıları
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif Piyasaları: Organize döviz piyasası olan bu piyasada, TCMB’nin her gün saat 15.30’da ilan ettiği gösterge kurlar belirlenmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 167

Aşağıdakilerden hangisi bir ulusal paranın yabancı bir para ile değiştirildiği piyasadır?

Forex piyasası

Döviz piyasası

Mali piyasa

Sermaye Piyasası

Katılım piyasası

Açıklama:

Yabancı ülkelerin paralarına genel olarak döviz adı ve- rilir. Döviz piyasası ise bir ulusal paranın yabancı bir para ile değiştirildiği veya yabancı paraların birbirleriyle değiştirildiği her türlü ortamdır.

Doğru Cevap: B

Soru 168

I. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif Piyasalar
II. Bankalararası Döviz Piyasası
III. Serbest Döviz Piyasası
Türkiye’de döviz işlemleri gerçekleştirilebildiği piyasalar aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Türkiye’de döviz işlemleri temel olarak üç farklı piyasada gerçekleştirilmektedir:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Gözetimindeki Döviz ve Efektif Piyasaları
Bankalararası Döviz Piyasası
Serbest Döviz Piyasası

Doğru Cevap: E

Soru 169

Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesini sağlayan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Katılım Bankaları

IMF

TCMB

FED

Forex

Açıklama:

TCMB’nin görevi, Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesini sağlamaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 170

Aşağıdakilerden hangisi döviz piyasasının işlevleri arasında yer almamaktadır?

Satınalma gücü transfer etme

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden koruma

Değer saklama

Döviz swapı

Açıklama:

piyasanın işlevleri; satın alma gücünü transfer etme, kredi kolaylığı sağlama, döviz kuru riskinden koruma ve değer saklama işlevleridir.

Doğru Cevap: E

Soru 171

Aşağıdaki ifadelerden hangisi döviz piyasasının özelliklerinden biri değildir?

Döviz piyasaları tam rekabet piyasasına yakın piyasalardır

Döviz piyasaları hiç kapanmayan piyasalardır

Döviz piyasaları evrensel piyasalardır

Döviz piyasaları örgütlü piyasalardır

Döviz piyasasında alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesi gerekmez

Açıklama:

Döviz piyasası, alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmesinin gerekmediği, örgütsüz, evrensel, hiç kapanmayan bir piyasa olup bu özellikleri nedeniyle tam rekabet piyasası yapısındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 172

Fiyat değişmesi tahminine dayalı olarak alım ya da satım işlemi yapmak ve tahminin gerçekleşmemesi olasılığı ile risk üstlenmek aşağıdakilerden hangisidir?

Spekülasyon

Yer arbitrajı

Dolaylı kur farkı arbitrajı

dolaysız kur farkı arbitrajı

Döviz opsiyonu

Açıklama:

Spekülasyon: Spekülasyon, fiyat değişmesi tahminine dayalı olarak alım ya da satım işlemi yapmak ve tahminin gerçekleşmemesi olasılığı ile risk üstlenmektir.

Doğru Cevap: A

Soru 173

Döviz kurunun ekonomik istikrarı sağlamak amacıyla bir sabitleyici olarak kabul edildiği rejim aşağıdakilerden hangisidir?

Kur sabitleme

Dalgalı kur sistemi

döviz çapası

döviz arbitrajı

yönetimli dalgalanma

Açıklama:

Döviz kurunun ekonomik istikrarı sağlamak amacıyla bir sabitleyici olarak kabul edildiği bu rejime döviz çapası (anchor) adı da verilmektedir. Türkiye’de 1999-2001 Şubat dönemine kadar sürünen pariteler rejimi kabul edilmiş ancak Şubat 2001 krizi nedeniyle rejim terk edilerek dalgalı kur sistemine geçilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 174

Aşağıdakilerden hangisi sürünen parite rejiminin temel sorunları arasında yer almamaktadır?

Kur riskinin ihmal edilmesi nedeniyle ekonomik kesimlerin döviz cinsinden borçlanmaları artar.

Döviz kuru artışına nazaran enflasyon oranının daha yüksek olması nedeniyle ülke parası aşırı değerlenir ve dış ticarette rekabet gücü azalır.

Belirlenen döviz kurunu korumak amacıyla Merkez Bankasının yüksek miktarda rezerv tutması gerekir.

Belirlenen çapanın sürdürülemeyeceği anlaşıldığında ulusal paraya spekülatif ataklar başlar.

Döviz piyasasındaki sorunlar bankacılık kesimi sorunları ile birlikte çözümlenir.

Açıklama:

Döviz piyasasındaki sorunlar bankacılık kesimi sorunları ile birlikte giderek ağırlaşır.

Doğru Cevap: E

Soru 175

ex, ihraç malı dış talep esnekliğini; em, ithal malı yurt içi talep esnekliğini göstermektedir. Aşağıdakilerden hangisi Marshal Lerner koşulunu temsil etmektedir?

ex + em ≥ 1

ex + em < 1

ex - em ≥ 1

ex ≥ em

ex < em

Açıklama:

Dalgalı kur sisteminde döviz kuru arttığı zaman ihracatın artabilmesi ve ithalatın kısılabilmesi için ihraç malı ve ithal malı esneklikleri yüksek olmalıdır:
ex + em ≥ 1
ex, ihraç malı dış talep esnekliğini; em, ithal malı yurt içi talep esnekliğini göstermektedir.
Marshall Lerner koşulu olarak bilinen bu denge durumu her zaman işlemeyebilir

Doğru Cevap: A

Soru 176

Peşin ve vadeli döviz piyasalarına yönelik hangisi doğru değildir?

Döviz piyasası işlemleri peşin (spot) ve vadeli işlemler olarak ayrılır.

Spot döviz piyasası Forex piyasa olarak ifade edilir.

Vadeli döviz piyasası, dövizin fiziki tesliminin belli bir tarihte yapılmasının sözleşme ile belirlendiği piyasalardır.

Alım satıma konu olan dövizin cinsi, miktarı, fiyatı ve teslim tarihi işlemin yapıldığı tarihte bir sözleşme ile belirlenir.

Vadeli işlemlerde öngörülen vade süresi genellikle bir yıldan uzundur

Açıklama:

Döviz piyasası işlemleri peşin (spot) ve vadeli işlemler olarak ayrılır. Spot döviz piyasası Forex piyasa olarak ifade edilir. Forex piyasası dünyanın en büyük ve en hızlı ve en likit piyasası niteliğindedir. Haftada 5 gün 24 saat açık olan bu piyasada işlemciler, işlem yapmaya yetkili bir aracı kurumda ABD doları cinsinden hesap açtırdıktan sonra istedikleri para birimi cinsinden işlemlerini yürütürler.
Vadeli döviz piyasası, dövizin fiziki tesliminin belli bir tarihte yapılmasının sözleşme ile belirlendiği piyasalardır. Alım satıma konu olan dövizin cinsi, miktarı, fiyatı ve teslim tarihi işlemin yapıldığı tarihte bir sözleşme ile belirlenir, vade sonunda ise fiziki teslim gerçekleştirilir. Vadeli işlemlerde öngörülen vade süresi genellikle bir yıldan kısadır.

Doğru Cevap: E

Soru 177

Hedging döviz piyasasının hangi işlevini yerine getirmektedir?

Satın alma gücünü transfer etme

Kredi kolaylığı sağlama

Döviz kuru riskinden koruma

Değer Saklama

Ticaretin finansmanında riskin azaltılması

Açıklama:

Döviz Piyasasının İşlevleri
Döviz piyasasında döviz kuru riskinden kaçınmayı mümkün kılan finansal teknikler gelişmişse ve bu teknikler ekonomik kesimler tarafından kullanılmakta ise kur riski ve belirsizliği ortadan kalkar. Böylece döviz piyasasında kur riskinden kaçınma (hedging) olanağı sağlanmış olur

Doğru Cevap: C

Soru 178

Döviz piyasasının özellikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Tezgah üstü piyasalardır

Hiç kapanmayan piyasalardır

Evrensel piyasalardır

Monopolist piyaslardır

Alıcı ve satıcıların karşı karşıya gelmediği piyasalardır

Açıklama:

Döviz Piyasasının Özellikleri
Döviz piyasaları tam rekabet piyasasına yakın piyasalardır

Doğru Cevap: D

Soru 179

Dünya Bankası verilerine göre günümüzde kullanılan geçerli 180 tane farklı para birimi mevcuttur.Bu durumda döviz kuru sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

180/2

(180+181)/2

(180 x 179)/2

(180 x 2)/181

(180/2) x (181/2)

Açıklama:

DÖVİZ KURU
Dünyada n kadar ulusal para olduğu kabul edilirse
döviz kuru sayısı;
n(n-1)/ 2

Doğru Cevap: C

Soru 180

1$ = ₺ 4.80 durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

döviz kuru arttığı zaman ulusal para, yabancı para cinsinden değer kaybetmiş olur.

döviz kuru arttığı zaman yabancı para ulusal para karşısında değer kazanmış olur.

Dolaysız (direkt) kotasyondur.

Avrupa tipi kotasyondur.

1/4.80$/₺ olarak da gösterilebilir.

Açıklama:

Dolaysız ve Dolaylı Kotasyon
₺1 = 1/4.80$ = 0.20$ ( 1/4.80$/₺) ifadesi dolaylı kotasyondur

Doğru Cevap: E

Soru 181

Kur marjı aşağıdaki durumlardan hangisinde yüksek olmaz?

döviz piyasasında işlem hacmi yeterince derin değilse

satış ve alış kuru arasındaki fark küçük ise

döviz işlemleri nakit (efektif döviz) şeklinde ise

işlemler finans merkezlerinden uzakta gerçekleşmekte ise

piyasada beklentiler olumsuz yönde ise

Açıklama:

Döviz Alış ve Satış Kurları
Bu marj döviz işleminin yapıldığı yere, zamana ve piyasa koşullarına göre değişir. Buna göre;
• döviz piyasasında işlem hacmi yeterince derin değilse
• piyasada beklentiler olumsuz yönde ise
• döviz işlemleri nakit (efektif döviz) şeklinde ise
• işlemler finans merkezlerinden uzakta gerçekleşmekte ise
kur marjı yüksek olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 182

Piyasada açıklanan nominal kurun (döviz fiyatlarının) iki ülke enflasyon oranına göre düzeltilmesiyle elde edilen endeks değeri aşağıdakilerden hangisidir?

Düz kur

Çapraz kur

Reel kur

Satın Alma Gücü Paritesi

Ipod Endeksi

Açıklama:

Nominal ve Reel Döviz Kuru
reel kur, piyasada açıklanan nominal kurun (döviz fiyatlarının) iki ülke enflasyon oranına göre düzeltilmesiyle elde edilen bir endekstir. Buna göre reel kur aşağıdaki gibi hesaplanır;
Reel kur = Nominal kur. ( Pf / Pd )

Doğru Cevap: C

Soru 183

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi Teorisi'nin işleyememesinin nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

taşıma giderlerinin varlığı

ticarete konu olmayan malların varlığı

ülkelerin fiyat endekslerinin aynı mal ve hizmetlerden oluşması

ülkeler arasında malların kalite farklılığının olması

devletin fiyat eşitliğini bozacak şekilde müdahaleleri (vergilendirme, gümrük tarifesi veya kota getirmesi)

Açıklama:

Mutlak Satın Alma Gücü Paritesi
ülkelerin fiyat endekslerinin farklı mal ve hizmetlerden oluşması bir engeldir.(aynı olması değil!)

Doğru Cevap: C

Soru 184

Finans literatüründe döviz kurunun yükselmesini bekleyen iyimser spekülatörlere ne ad verilir?

Boğalar (bulls)

Ayılar (bears)

FX piyasası

Spot piyasalar

Para kurulu

Açıklama:

Spekülasyon
Finans literatüründe döviz kurunun yükselmesini bekleyen iyimser spekülatörlere boğalar (bulls), döviz kurunun düşmesini bekleyen kötümser spekülatörlere ayılar (bears) adı verilir

Doğru Cevap: A

Soru 185

İhracatı arttırıp ithalatı kısmak amacıyla Merkez Bankası müdahalesiyle döviz kurlarının piyasa kurunun üzerinde belirlenmesi aşağıdakilerden hangisidir?

Serbest Dalgalanma

Temiz dalgalanma (clean float)

Kirli dalgalanma (dirty float)

Kaygan Aralık (lisding band)

Sürünen Parite (crawling peg)

Açıklama:

Yönetimli Dalgalanma (Managed Float)
Kirli dalgalanma (dirty float): Ülkenin ekonomik açıdan dış rekabet gücünü korumak amacıyla döviz kurlarına müdahale edilmesidir. İhracatı arttırıp ithalatı kısmak amacıyla döviz kurlarının piyasa kurunun üzerinde belirlenmesi kirli dalgalanmadır.

Doğru Cevap: C

Ünite 6

Soru 1

Ödemeler dengesi kayıtlarında yer alan üç temel ilkeden hangisi doğru verilmiştir?

Çift işlemler

Çift ilke

Çift değer ilkesi

Çift ödeme ilkesi

Çift kayıt ilkesi

Açıklama:

1. Çift kayıt ilkesi
2. İşlemlerin kayıt tarihi (mülkiyet değişimi tarihinde kayıt )
3. İşlemlerin kayıt değeri (piyasa değeri ile kayıt)

Doğru Cevap: E

Soru 2

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplardan hangisi yanlıştır?

Finans Ticare

Mal Ticareti

Hizmet Ticareti

Gelirler

Cari Transferler

Açıklama:

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar şunlardır:
a. Mal Ticareti
b. Hizmet Ticareti
c. Gelirler
d. Cari Transferler

Doğru Cevap: A

Soru 3

Turizm Gelir ve Giderleri hangi ticaret hesabı alanının içinde yer alır?

Resmi Ticareti

Tanıtım Ticareti

Sermaye Ticareti

Hizmet Ticareti

Mal Ticareti

Açıklama:

Hizmet Ticareti
Diğer ülkeler ile yapılan hizmet ticareti ile ilgili gelir ve giderler bu hesapta kayde- dilir. Bu hesabın içinde aşağıdaki kalemler yer almaktadır:
Turizm Gelir ve Giderleri: Bu hesaba ilişkin veriler ülkemizde TÜİK tarafından üçer aylık dönemler itibariyle sınır kapılarında yürütülen anket sonuçlarından elde edilmektedir. Böylece dış ülke yerleşiklerinin ülkemizde yaptıkları harcama- lar ile ülke yerleşiklerinin yurt dışında yaptıkları harcamalar tespit edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Sermaye ve Finans Hesabı’nın alt kalemlerinden hangisi menkul değerlere yapılan yatırımlardandır?

Sermaye hesabı

Portföy yatırımları

Doğrudan Yatırımlar

Finans Hesabı

Finansal Türevler

Açıklama:

Portföy yatırımları menkul değerlere yapılan yatırımlar olup özel ya da kamu bono ve tahvillerini, hisse senedini ve diğer finansal araçları kapsar.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Ödemeler dengesinde çift kayıt ilkesinin geçerli olması nedeniyle her zaman alacakların değeri borçların değerine eşit olmak zorundadır. Bu nedenle tüm ödemeler dengesi her zaman.......toplamı verir.Cümledeki boşluğu hangi şık ile doldurabiliriz?

Belli

Bir

Sıfır

Eşit

Artı

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 6

Aşağıdakilerden hangisi Ödemeler dengesi açıklarının nedenlerindendir?

Net hata

Dış açık

Resmî Rezervler Hesabı Açığı

Cari Hesap Dengesi

Döviz spekülasyonu

Açıklama:

Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri:
Genişletici politikalar,hızlı büyüme süreci,döviz kuru politikaları,döviz spekülasyonu, verimlilik azalışı, ekonomik dalgalanmalar ve arz şokları ekonomide ödemeler dengesi açıklarına yol açan başlıca nedenlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 7

İkiz Açıklar Kavramı hangi iki açığı betimlemektedir?

Özel yatırım ve bütçe açığı

Bütçe ve cari açık

Yabancı Tasarruflar ve Negatif Cari Hesap Dengesi

Ekonomide dalgalanma ve dış borç

Rezerv ve iç açık

Açıklama:

İkiz Açıklar: Bütçe açığı veren bir ekonomide özel kesim tasarrufları da yetersiz ise
cari açık oluşur. Bu nedenle bütçe açığına ve cari açığa ikiz açıklar denir.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Devalüasyonun etkileri nelerdir?

Sermaye ve finans karmaşası

Para arzı ve talebi

Enflasyon ve para değeri değişiklikleri

Fiyat ve hacim

Sabit ve sabit olmayan kur

Açıklama:

Devalüasyonun etkileri:
Devalüasyonun fiyat etkisi ve hacim etkisi olarak iki etkisi vardır. Bu etkilerden biri olumlu iken diğeri olumsuzdur.

Doğru Cevap: D

Soru 9

Devalüasyonun kısa dönemde başarısız, uzun dönemde başarılı olacağını ileri süren hipoteze ne ad verilir?

J hipotezi eğrisi

Marshall- Lerner eğrisi

Dış ticaret eğrisi

Devalüasyon eğrisi

Reeskont oranı eğrisi

Açıklama:

J Eğrisi hipotezi
Esnekliklerin kısa dönemde düşük olduğu görüşüne göre, devalüasyon sonrası dış ticaret açığı önce bir süre artar, zaman içinde iyileşir. Böylece oluşan eğriye J Eğrisi, bu hipoteze ise J-Eğrisi Hipotezi adı verilir.

Doğru Cevap: A

Soru 10

Cari İşlemler Hesabı üzerinde etkili olan ve harcama kaydırıcı politikalar olarak bilinen araçlardan hangisi doğru verilmiştir?

ithalat izinleri

döviz kontrolleri

gümrüksüz tarifeler

döviz tasarrufu

ihracatçılara dolaysız sübvansiyonlar verilmesi

Açıklama:

Cari İşlemler Hesabı üzerinde etkili olan ve harcama kaydırıcı politikalar olarak bilinen gümrük tarifeleri, kotalar, ithalat yasakları ve döviz kontrolleri gibi araçlar kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Ödemeler dengesi tablolarından hangisinde mal ve hizmet ticareti, gelir ve giderler dengesi, cari transferler, vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri, varlık ve yükümlülükler, kredi kullanımları ve geri ödemeleri yer alır?

Özet tablo

Detay tablo

Analitik tablo

Hesap özeti tablosu

Ödemeler bilançosu

Açıklama:

Detay tablo: Ödemeler dengesinin en kapsamlı sunumunu içeren tablodur. Bu tabloda mal ve hizmet ticareti, gelir ve giderler dengesi, cari transferler, vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri, varlık ve yükümlülükler, kredi kullanımları ve geri ödemeleri yer alır.Doğru cevap B‘dir.

Doğru Cevap: B

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi Cari İşlemler Hesabında yer alan alt hesaplardan birisidir?

Gelirler

Sermaye Hesabı

Finans Hesabı

Diğer Yatırımlar

Rezerv Varlıklar

Açıklama:

Cari İşlemler Hesabında yer alan alt hesaplar şunlardır:
Mal Ticareti
Hizmet Ticareti
Gelirler
Cari Transferler
Doğru cevap A‘dır.

Doğru Cevap: A

Soru 13

Özel ve kamu kuruluşlarına ait kısa ve uzun vadeli uluslararası sermaye akımları hangi hesaba kayıt yapılır?

Sermaye Hesabı

Diğer Yatırımlar

Finans Hesabı

Resmi Rezerv Hesabı

Cari Transferler

Açıklama:

Finans hesapları, Sermaye ve Finans Hesabının en önemli kalemidir. Bu hesap, özel ve kamu kuruluşlarına ait kısa ve uzun vadeli uluslararası sermaye akımlarını kapsar. Diğer bir deyişle ülkeye gelen ve ülkeden çıkan tüm sermaye anapara ödemeleri bu hesapta izlenir. Bu nedenle finans hesapları, bir ülkenin dış mali varlıkları ve yükümlülüklerindeki değişmeleri gösterir. Doğru cevap C‘dir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Cari İşlemler Hesabı 10 birim açık veren bir ekonomide Sermaye ve Finans Hesabı 8 birim fazla vermektedir. Bu ekonomide resmî rezervler 1 birim azaldığına göre ne kadar kayıt dışı sermaye girişi olmuştur?

Açıklama:

Bu ekonomide cari açığın büyük bir kısmının Sermaye ve Finans Hesabı fazlası ile giderildiği ancak 2 birimlik bir otonom kalemler açığı kaldığı görülmektedir. Resmî rezervler 1 birim azaldığına göre bu ekonomide 1 birim kayıt dışı sermaye girişi olmuştur. Bu da NHN Hesabında görülür.
Ödemeler Dengesi = Cari İşlemler Hs.+ Düzenli Sermaye ve Finans Hs. + NHN + Resmî Rezervler Hs. = 0
Ödemeler Dengesi = (-10) + (+8) + (+1) + (+1) =0
Doğru cevap E‘dir.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi dış ödeme dengesizlikleri nedenlerinden birisi değildir?

Genişletici para politikaları

Hızlı büyüme

Üretimde verim artışı

Döviz spekülasyonu

Ekonomik dalgalanmalar

Açıklama:

Dış Ödeme Dengesizlikleri Nedenleri:
Genişletici Politikaları, Hızlı Büyüme, Döviz Kuru Politikası, Döviz Spekülasyonu, Üretimde Düşük Verimlilik, Ekonomik Dalgalanmalar, Arz Şokları
Doğru cevap C‘dir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıdaki durumlardan hangisinde ikiz açık ortaya çıkar?

Bütçe açığının artması cari açığın kapanması

Vergi artışlarının ithalatı arttırması

İhracat azalışlarının cari açığa neden olması

Bütçe açığının cari işlemler açığına yol açması

Bütçe fazlasının cari işlemler açığına yol açması

Açıklama:

Hükûmetin gelirinden fazla harcama yapması (bütçe açığı) ve/veya özel sektörün tasarruflarından fazla yatırım yapması, ödemeler dengesinde Cari İşlemler Hesabı açığına yol açmaktadır. Böylece gerek bütçe açıkları gerekse tasarruf yetersizliği cari açığı beslemektedir. Bu nedenle bütçe açığı ile Cari İşlemler Hesabı açığına ikiz açıklar adı verilmektedir. Bütçe açığı veren bir ekonomide özel kesim tasarrufları da yetersiz ise cari açık oluşur. Bu nedenle bütçe açığına ve cari açığa ikiz açıklar denir.
Doğru cevap D‘dir.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi tasarruf-yatırım özdeşliğini tanımlar?

Ülkedeki özel tasarrufların ulusal yatırımlara eşit olması

Ülkede toplam tasarrufların ulusal yatırımlara eşit olması

Ülkede kamu tasarruflarının kamu yatırımlarına eşit olması

Ülkede kamu tasarruflarının özel yatırımlara eşit olması

Ülkede özel tasarrufların özel yatırımlara eşit olması

Açıklama:

Bir ülkede yapılan toplam tasarrufların toplam yatırımlara eşit olmasına tasarruf-yatırım özdeşliği adı verilir.
Doğru cevap B‘dir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi genişletici politikalar uygulamasının sonuçlarından biridir?

İthalat azalır

Toplam harcamalar azalır

Toplam harcamalar artar

Faizler artar

Toplam talep azalır

Açıklama:

Genişletici Politikalar: Bir ekonomide toplam talebi arttırıcı yönde genişletici para ve maliye politikalarının izlenmesi ile toplam harcamalar artar. Genişletici politikalar sayesinde geliri artan tüketiciler gerek yerli gerekse ithal mallarına taleplerini arttırırlar. Genç nüfusun yoğun olduğu ülkelerde tüketicilerin gösteriş amaçlı olarak ithal malı kullanma eğilimlerinin yüksek olması nedeniyle ithalat harcamaları yüksektir. Dış ödeme dengesizliğine yol açan en önemli kalemlerden biri ithalattır. İhracatın ithalatı karşılayamaması durumunda oluşan dış ticaret açığı, genellikle birçok ülkenin yapısal sorunları arasında yer almaktadır.
Doğru cevap C‘dir.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Keynes’e göre dış açık nedeniyle milli gelirin azalması sonucunda aşağıdaki durumlardan hangisi ortaya çıkar?

İhracat artar

İthalat artar

İhracat azalır

Enflasyon artar

İç talep artar

Açıklama:

Keynes’e göre dış açık nedeniyle yurt içi talebin ve üretimin daralması iki etki oluşturur: Millî gelir azalır, fiyatlar genel düzeyi düşer.
Keynesyen modelinde millî gelir dalgalanması çarpan mekanizması ile işlemektedir. Keynes’in kabul ettiği çarpan ya da çoğaltan kavramı modelin temel değişkenlerinden biridir. Keynes’e göre harcamalar ile millî gelir arasında çarpan mekanizması ile kurulan bir ilişki vardır. Eğer yurt içi üretim ve yatırım artarsa (azalırsa), millî gelir de çarpan katsayısı kadar artar (azalır).
Millî gelirin azalması öncelikle millî gelirin azalması, halkın satın alma gücünü düşürür, tüm mallara olan talep daralır. Millî gelir azalınca ithalat azalır. Keynes’e göre ithalat, halkın ithal mallarına olan eğilimi (marjinal ithal eğilimi) kadar azalır. Modelde ithalat doğrudan millî gelire bağlı olan bir kavramdır. Kısaca millî gelirin azalması ile ülkenin ithalat hacmi azalacaktır. Öte yandan iç talep daraldığı için bir yandan da ihracat imkânı artacaktır. Çünkü ülkenin yurt içi üretim hacmi azalsa da iç piyasada talep yetersiz olduğu için sınırlı olan üretim hacmi dış piyasalara yönelerek ihracata yol açacaktır.
Ayrıca Keynes’e göre yurt içi talebin ve üretimin daralması ve millî gelirin azalması ile bir yandan fiyatlar genel düzeyi de düşer. Diğer bir deyişle azalan yurt içi talep enflasyon oranını düşürür.
Doğru cevap A‘dır.

Doğru Cevap: A

Soru 20

Dış ödemeler dengesizliğini gidermek amacıyla uygulanan para politikası sonucu faizlerin artması aşağıdakilerden hangi etkiyi yaratır?

Milli gelir artar

Yatırımlar artar

İthalat artar

Ülkeye sermaye girişi artar

Ülkeden sermaye çıkışı olur

Açıklama:

Dış ödeme dengesizliğini gidermek amacıyla para politikası uygulanırken faiz oranı da değişmekte ve bu değişme dış denge üzerinde önemli bir etki yapmaktadır. Parasal otoritenin faiz oranını değiştirmesi ile yatırımlar, millî gelir, ithalat ve sermaye hareketleri değişir. Faiz oranının arttırılması ile yatırımlar, millî gelir ve ithalat azalırken ülkeye sermaye girişi artar.
Faiz oranı değişmesi bir yandan ithalatı değiştirerek dış ticaret dengesi ve cari denge üzerinde etkili olmakta, bir yandan da sermaye hareketlerini değiştirerek Sermaye ve Finans Hesabı üzerinde etkili olmaktadır.
Daraltıcı para politikası uygulanırsa ekonomide likidite sıkışıklığı oluşması nedeniyle faiz oranı artar. Bu nedenle yatırımlar ve millî gelir azalır. Böylece toplam harcamalar daralır. Millî gelirin azalması nedeniyle ithalat hacmi de azalır. Bu durum dış ticaret açığını giderici etki yapar. Ayrıca ülkeye sermaye giriş çıkışına yönelik yasal bir engel söz konusu değilse artan faiz oranı nedeniyle ülkeye sermaye girişi olur.
Doğru cevap D‘dir.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi ülke yerleşiklerinin diğer ülke yerleşikleri ile yaptıkları tüm ekonomik işlemleri gösterir?

Ekonomik işlemler

Ödemeler dengesi

Dış ticaret dengesi

Cari Açık

İkiz Açıklar

Açıklama:

Ödemeler dengesi: Ülke yerleşiklerinin diğer ülke yerleşikleri ile yaptıkları tüm ekonomik işlemleri gösterir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Aşağıdakilerden hangisinde ödemeler dengesinde her hesap bir karşı hesap ile kapatılır. Böylece muhasebedeki bilanço denkliği sağlanır?

Çift Kayıt İlkesi

Ödemeler Dengesi Tabloları

Ekonomik işlemler

Özet tablo

Detay tablo

Açıklama:

Çift Kayıt İlkesi: Ödemeler dengesinde her hesap bir karşı hesap ile kapatılır. Böylece muhasebedeki bilanço denkliği sağlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar dışındadır?

Mal Ticareti

Hizmet Ticareti

Gelirler

Cari Transferler

Sermaye ve Finans Hesapları

Açıklama:

Ödemeler dengesi; biri Cari İşlemler Hesabı, diğeri Sermaye ve Finans Hesabı olmak üzere iki temel hesaptan oluşur. Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar şunlardır: a. Mal Ticareti b. Hizmet Ticareti c. Gelirler d. Cari Transferler

Doğru Cevap: E

Soru 24

Cari İşlemler Hesabı içinde yer alan mal ticareti kalemlerinin negatif sonucunu aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Sermaye Hesabı

Finans Hesabı

Rezerv Varlıkla

Dış ticaret açığı

Diğer Yatırımlar

Açıklama:

Dış ticaret açığı: Cari İşlemler Hesabı içinde yer alan mal ticareti kalemlerinin negatif sonucunu ifade eder. Kısaca ithalatın ihracatı aşmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi çift kayıt ilkesine uymayan tek hesap olup bağışları, yardımları ve işçi dövizlerini kapsar?

Karşılıksız Transfer

Sermaye ve Finans Hesabı

Doğrudan Yatırımlar

Resmî Rezerv Hesabı

Ödemeler dengesi

Açıklama:

Karşılıksız Transfer: Çift kayıt ilkesine uymayan tek hesap olup bağışları, yardımları ve işçi dövizlerini kapsar.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi ödemeler dengesi açıklarının nedenleri dışında kalır?

Genişletici politikalar

Hızlı büyüme süreci

Ulusal Tasarruflar

Döviz kuru politikaları

Verimlilik azalışı

Açıklama:

Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri: Genişletici politikalar, hızlı büyüme süreci, döviz kuru politikaları, döviz spekülasyonu, verimlilik azalışı, ekonomik dalgalanmalar ve arz şokları ekonomide ödemeler dengesi açıklarına yol açan başlıca nedenlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 27

Bütçe açığı veren bir ekonomide özel kesim tasarrufları da yetersiz ise cari açık oluşur. Bu nedenle bütçe açığına ve cari açığa ne ad verilir?

Bütçe açığı

Özel tasarruf farkı

Cari hesap

İkiz açıklar

Dalgalı kur sistemi

Açıklama:

İkiz Açıklar: Bütçe açığı veren bir ekonomide özel kesim tasarrufları da yetersiz ise cari açık oluşur. Bu nedenle bütçe açığına ve cari açığa ikiz açıklar denir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

Sabit kur sisteminde döviz kurunun yükseltilmesi ile ulusal paranın değer kaybetmesine ne ad verilir?

Enflayon

Devalüasyon

Revalüasyon

Kur ayarı

Fiyat etkisi

Açıklama:

Devalüasyon: Sabit kur sisteminde döviz kurunun yükseltilmesi ile ulusal paranın değer kaybetmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 29

Aşağıdakilerden hangisinde Merkez Bankaları açık piyasa işlemleri, zorunlu karşılık oranları ve reeskont oranları ile para arzını değiştirirler ve böylece harcamaları arttırıp azaltabilirler?

Harcama değiştirici para politikası araçları

Harcamaları değiştirici maliye politikası araçları

Toplam harcama yaklaşım

Marshall-Lerner koşulu

Devalüasyonun dış ticarete etkisi

Açıklama:

Harcama değiştirici para politikası araçları: Merkez Bankaları açık piyasa işlemleri, zorunlu karşılık oranları ve reeskont oranları ile para arzını değiştirirler ve böylece harcamaları arttırıp azaltabilirler.

Doğru Cevap: A

Soru 30

Aşağıdaki hangi yaklaşıma göre yurt içi üretimin toplam harcamaları karşılayamaması durumunda dış açık oluşur?

J Eğrisi Hipotezi

Marshall-Lerner koşulu

Parasalcı görüş

Keynesyen modeli

Toplam harcama yaklaşım

Açıklama:

Toplam harcama yaklaşım: Bu yaklaşıma göre yurt içi üretimin toplam harcamaları karşılayamaması durumunda dış açık oluşur

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi ödemeler dengesinin temel hesaplarından biridir?

Cari İşlemler Hesabı

Cari Açık Hesabı

Portföy Yatırımları Hesabı

Doğrudan Sermaye Hesabı

Transferler Hesabı

Açıklama:

Ödemeler dengesinde yer alan temel hesapları ve bu hesapların alt kalemlerini belirleyebileceksiniz,
"Ödemeler Dengesinin Temel Hesapları" başlıklı konuyu inceleyiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 32

"Gelirler Hesabı" ödemeler dengesinde hangi hesabın alt hesabıdır?

Sermaye Hesabı

Finans Hesabı

Sermaye ve Finans Hesabı

Cari İşlemler Hesabı

Resmi Rezervler Hesabı

Açıklama:

Ödemeler dengesinde yer alan temel hesapları ve bu hesapların alt kalemlerini belirleyebileceksiniz,
"Ödemeler Dengesinin Temel Hesapları" başlıklı konuyu inceleyiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 33

Bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkan verecek tüm gerekli kalemleri içeren ödemeler dengesi tablosu aşağıdakilerden hangisidir?

Detay tablo

Ekonomik tablo

Mikro tablo

Özet tablo

Analitik tablo

Açıklama:

Ödemeler dengesi kapsadığı hesapların ayrıntı durumuna göre üç farklı tablo şeklinde hazırlanır:
Özet tablo: Sadece başlıca kalemleri içeren, sınırlı ölçüde bilgi veren bir tablodur.
Analitik tablo: Bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkan verecek tüm gerekli kalemleri içeren tablodur.
Detay tablo: Ödemeler dengesinin en kapsamlı sunumunu içeren tablodur.

Doğru Cevap: E

Soru 34

Ödemeler dengesinde muhasebedeki bilanço denkliği hangi ilke ile sağlanır?

Aktif-pasif uyumu ilkesi

Çift kayıt ilkesi

Nominal hesap ilkesi

Bilanço ilkesi

Hesap denkliği ilkesi

Açıklama:

Ödemeler dengesinde her hesap bir karşı hesap ile kapatılır. Böylece muhasebedeki bilanço denkliği sağlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 35

Bir ekonomideki yerleşikler arasında gerek kamu gerek özel sektör tarafından gerçekleştirilen karşılıksız yardım ve bağışlar, ödemeler dengesinin hangi alt hesabına kaydedilir?

Gelirler Hesabı

Yardımlar Hesabı

Cari Transferler Hesabı

Diğer Ödemeler Hesabı

Sermaye Hesabı

Açıklama:

Cari İşlemler Hesabı'nın son alt hesabı olan Cari Transferler Hesabı ise karşılıksız transferler veya tek yanlı transferler adını da alabilmektedir. Çünkü bu hesap yerleşikler arasında gerek kamu gerek özel sektör tarafından gerçekleştirilen karşılıksız yardım ve bağışları içermektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 36

Lisans ve transfer sözleşmeleri ödemeler dengesinin hangi alt hesabı içinde yer alır?

Sermaye Hesabı

Cari Transferler Hesabı

Finans Hesabı

Net Hata ve Noksan Hesabı

Hizmetler Hesabı

Açıklama:

Sermaye Hesabı, Sermaye ve Finans Hesabı'nın önemsiz bir kalemi olup ülkemizdeki düzenlemelere göre şu alt kalemleri kapsamaktadır:
Göçmen Transferleri: Yurt dışından ülkemize göç eden kişilerin ülkemize aktardıklara varlıklara ilişkin tutarları içermektedir.
Üretilmeyen ve Finansal Olmayan Varlıklar: Telif, ticari marka, kira, lisnas ve transfer sözleşmeleri gibi maddi olmayan varlıklar ile kara parçası gibi maddi varlıkları kapsamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Cari İşlemler Hesabı ile Sermaye ve Finans Hesabı'nın birbirine denk olması durumuna ne ad verilir?

Dış ticaret dengesi

Resmi rezerv dengesi

Ödemeler dengesi

Cari denge

Bütçe dengesi

Açıklama:

Ödemeler dengesi, Cari İşlemler Hesabı ile Sermaye ve Finans Hesabı'nın birbirine denk olması ve böylece iki hesabın sıfır bakiye vermesi durumudur.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi ödemeler dengesi açıklarının nedenlerinden biri değildir?

Hızlı büyüme süreci

Döviz spekülasyonu

Döviz kuru politikaları

Arz şokları

Daraltıcı politikalar

Açıklama:

Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri; genişletici politikalar, hızlı büyüme süreci, döviz kuru politikaları, döviz spekülasyonu, verimlilik azalışı, ekonomik dalgalanmalar ve arz şoklarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

A ülkesinde hem bütçe açığı hem de cari açık mevcuttur. A ülkesindeki bu durum nasıl adlandırılır?

Ekonomik kriz

İktisadi sarmal

İkiz açıklar

Orta gelir tuzağı

Resesyon

Açıklama:

Bütçe açığı veren bir ekonomide özel kesim tasarrufları da yetersiz ise cari açık oluşur. Bu nedenle bütçe açığına ve cari açığa ikiz açıklar adı verilir.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi Keynesyen dış denkleşme mekanizmasının varsayımlarından biri değildir?

Sabit kur sistemi geçerlidir.

Sermaye hareketleri tamdır.

Fiyatlar genel düzeyi sabittir.

Faiz oranı sabittir.

Ücretler sabittir.

Açıklama:

Dışa kapalı ekonomi için geliştirilmiş Keynesyen milli gelir teorisinin açık ekonomi için de geçerli kabul edilmesi ile birlikte Keynesyen dış denkleşme mekanizması belirlenmiş olmaktadır. Bu yaklaşımın varsayımları şunlardır: Sabit kur sistemi geçerlidir. Fiyatlar genel düzeyi, faiz oranı ve ücretler sabittir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi, devalüasyonun ihracat üzerindeki olumlu etkisini ifade eder?

Hacim etkisi

Fiyat etkisi

Kümülatif etki

Marjinal etki

Bütçe etkisi

Açıklama:

Devalüasyonun ihracat üzerinde iki etkisi vardır: (1) Fiyat etkisi: İhraç mallarının döviz cinsinden nispi olarak ucuzlaması (olumsuz etki), (2) Hacim etkisi: Devalüasyon sonrasında ihracat hacminde artış beklenmesi (olumlu etki).

Doğru Cevap: A

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi Cari İşlemler Hesabı üzerinde etkili olan harcama kaydırıcı politika araçlarından biri değildir?

Gümrük tarifeleri

Kotalar

İthalat yasakları

Döviz kontrolleri

Dolaylı vergiler

Açıklama:

Hükümetler ödemeler dengesi açıklarını gidermek amacıyla harcamaları ithal mallardan yurtiçi mallara kaydırmayı tercih edebilmektedirler. Bu durumda ödemeler dengesinin Cari İşlemler Hesabı üzerinde etkili olan ve harcama kaydırıcı politikalar olarak bilinen gümrük tarifeleri, kotalar, ithalat yasakları ve döviz kontrolleri gibi araçlar kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 43

Aşağıdaki hesaplardan hangisi ödemeler dengesinin Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplardan birisidir?

Sermaye hesabı

Finans hesabı

Cari transferler

Rezerv varlıklar

Diğer yatırımlar

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Ödemeler Dengesinin Temel Hesapları" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ödemeler dengesi; biri Cari İşlemler Hesabı, diğeri Sermaye ve Finans Hesabı
olmak üzere iki temel hesaptan oluşur. Mal ticareti, hizmet ticareti, gelirler ve cari transferler Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplardır.

Doğru Cevap: C

Soru 44

I-Gümrük tarifeleri
II-Kotalar
III-Açık piyasa işlemleri
IV-Döviz kontrolleri
Yukarıdaki politikalardan hangisi ya da hangileri harcama kaydırıcı politikalardan birisidir?

I-III

II-III

III-IV

I-II-III

I-II-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Harcama Kaydırıcı Politikalar ve Dış Denge" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ödemeler dengesinin Cari İşlemler Hesabı üzerinde etkili olan ve harcama kaydırıcı politikalar olarak bilinen gümrük tarifeleri, kotalar, ithalat yasakları ve döviz kontrolleri gibi araçlar kullanılmaktadır. Gümrük tarifeleri, ithal mallarının fiyatını yükselterek yurt içi talebin ithal mallarından yerli mallara kaydırılmasını sağlamaktadır. Kotalar ve ithalat yasakları dış ticareti miktar olarak düzenlemekte ve engellemektedir. Döviz kontrolleri ise, kullanılabilecek döviz hacmi sınırlandırmak amacıyla kullanılır.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi ödemeler dengesinin fiyat-altın para mekanizması ile otomatik olarak sağlanacağını ileri sürmüştür?

Alfred Marshall

Robert Mundell

John Maynard Keynes

David Hume

Milton Friedman

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Klasik Dış Denkleşme Mekanizması: Fiyat- Altın Para Akımı Mekanizması" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Klasik iktisatçılar, ödemeler dengesinin fiyat-altın para mekanizması ile otomatik olarak sağlanacağını ileri sürmüşlerdir. Bu görüş ilk kez 1752 yılında İngiliz iktisatçı David Hume (1711-1776) tarafından ortaya atılmış ve 1930’lara kadar uluslararası denge mekanizmasını açıklayan temel bir görüş olarak kabul edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

I-Her ülke parasının değeri altın cinsinden tanımlanır
II-Dış açık durumunda ülkeden altın girişi sağlanır
III-Altın ithal ve ihracı serbest bırakılır
IV-Ulusal paralar otomatik olarak sabit kurlardan birbirine bağlanır
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Klasik dış denkleşme mekanizmasının unsurlarından birisidir?

I-II

II-III

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Klasik Dış Denkleşme Mekanizması: Fiyat- Altın Para Akımı Mekanizması" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Klasik dış denkleşme mekanizması (Fiyat-altın para mekanizması), altın para sisteminin ve klasik ekonominin temel argümanları üzerine inşa edilmiş bir görüştür. Dünyada yirminci yüzyılın başlarına kadar uygulanan altın standardına göre altın, bir uluslararası ödeme aracı işlevi görmüştür. Bu sistemde;
• her ülke parasının değeri altın cinsinden tanımlanmakta,
• altın ithal ve ihracı serbest bırakılmakta,
• ulusal paralar otomatik olarak sabit kurlardan birbirine bağlanmakta,
• ulusal paraların yüzde yüz altın karşılığı bulunmakta,
• ulusal paralar istendiğinde altına dönüştürülebilmekte,
• dış açık durumunda ülkeden altın çıkışı, dış fazla durumunda ülkeye altın
girişi olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi ödemeler dengesi açıklarının nedenlerinden birisi değildir?

Talep şokları

Arz şokları

Genişletici para ve maliye politikaları

Döviz kuru politikaları

Döviz spekülasyonu

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Dış Ödeme Dengesizlikleri Nedenleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Genişletici politikalar, hızlı büyüme süreci, döviz kuru politikaları, döviz spekülasyonu, verimlilik azalışı, ekonomik dalgalanmalar ve arz şokları ekonomide ödemeler dengesi açıklarına yol açan başlıca nedenlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi sabit kur sisteminde döviz kurunun düşürülmesi ile ulusal paranın değer kazanmasını ifade eder?

Devalüasyon

Revalüasyon

Marshall-Lerner koşulu

J Eğrisi Hipotezi

Kur ayarlaması

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Sabit Kur Sistemi ve Devalüasyon/Revalüasyon" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Sabit döviz kuru sisteminde döviz kurunun hükümetin onayı ile yükseltilmesi ve böylece ulusal paranın değer kaybetmesine devalüasyon adı verilir. Diğer bir deyişle devalüasyon, enflasyon nedeniyle fiilen değer kaybeden ulusal paranın bu değer kaybının hükümet tarafından resmen onaylanmasıdır. Bu durumun tersi de revalüasyon adını alır. Revalüasyon, sabit kur sisteminde döviz kurunun düşürülmesi ile ulusal paranın değer kazanmasıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankasının likidite hacmini düzenlemek amacıyla piyasada kamu menkul kıymetlerini alıp satması şeklinde uygulanan harcama değiştirici bir para politikası aracıdır?

Açık piyasa işlemleri

Zorunlu karşılık oranı

Reeskont oranı

Döviz kontrolleri

Gelirler politikası

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Harcama Değiştirici Politikalar ve Faiz Oranı Değişmesi ile Dış Denge" konusunu yeninden gözden geçiriniz.
Para politikası, ekonomide finansal sistemin en önemli kurumu olan Merkez Bankası tarafından yürütülür. Merkez Bankası, fiyat istikrarını sağlamak amacıyla toplam likidite hacmini, toplam harcamaları, kredi hacmini ve ithalat hacmini düzenleyebilmektedir. Para politikası araçları her ülkeye göre farklılık gösterse de genel olarak üç temel araç kullanılmaktadır: Açık piyasa işlemleri, zorunlu karşılık oranları ve reeskont oranı. Açık piyasa işlemleri, Merkez Bankasının likidite hacmini düzenlemek amacıyla piyasada kamu menkul kıymetlerini alıp satmasıdır. Merkez Bankası piyasada likidite sıkışıklığı olduğu zaman devlet tahvili veya hazine bonosu gibi devlet iç borçlanma senetlerini piyasadan satın alarak piyasaya likidite arz eder. Açık piyasa işlemleri en sık kullanılan para politikası aracıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 50

I-Kamu harcamaları
II-Transfer harcamaları
III-Reeskont oranı
IV- Açık piyasa işlemleri
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri harcamaları değiştirici maliye politikası araçlarından birisidir?

I-II

II-III

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Harcama Değiştirici Politikalar ve Faiz Oranı Değişmesi ile Dış Denge" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Harcamaları değiştirmek amacıyla uygulanan bir diğer politika, maliye politikasıdır. Bu politikanın araçları; hükümet harcamaları, vergiler ve transfer harcamalarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdaki hesaplardan hangisi ödemeler dengesinde yer alan finans hesabının alt kalemlerinden birisidir?

Üretilmeyen ve finansal olmayan varlıklar

Karşılıksız transferler

Portföy yatırımları

Finansal hizmetler

Parasal altın rezervleri

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Finans Hesabı" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Finans hesapları, Sermaye ve Finans Hesabı’nın en önemli kalemidir. Bu hesap, özel ve kamu kuruluşlarına ait kısa ve uzun vadeli uluslararası sermaye akımlarını kapsar. Diğer bir deyişle ülkeye gelen ve ülkeden çıkan tüm sermaye ana para ödemeleri bu hesapta izlenir. Bu nedenle finans hesapları, bir ülkenin dış mali varlıkları ve yükümlülüklerindeki değişmeleri gösterir. Finans hesabının alt kalemleri doğrudan yatırımlar, portföy yatırımlar ve finansal türevleri kapsar.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi harcamalardaki değişmenin milli geliri ne kadar etkileyeceğini gösteren bir katsayıyı ifade eder?

Devalüasyon

Marshall-Lerner koşulu

İkiz açık

Rezerv oranı

Çarpan

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Keynesyen Millî Gelir Değişmesi ve Dış Denkleşme Mekanizması" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Keynesyen modelde milli gelir dalgalanması çarpan mekanizması ile işlemektedir. Keynesyen analizde çarpan, harcamalardaki değişmenin milli geliri ne kadar etkileyeceğini gösteren bir katsayıdır. Keynes’in kabul ettiği çarpan ya da çoğaltan kavramı modelin temel değişkenlerinden biridir. Keynes’e göre harcamalar ile milli gelir arasında çarpan mekanizması ile kurulan bir ilişki vardır. Eğer yurt içi üretim ve yatırım artarsa (azalırsa), millî gelir de çarpan katsayısı kadar artar (azalır).

Doğru Cevap: E

Soru 53

Bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkân verecek tüm gerekli kalemleri içeren ödemeler dengesi hangi tablo şekliyle hazırlanmıştır?

Özet tablo

Analitik tablo

Detay tablo

Klasik tablo

Genel tablo

Açıklama:

Ödemeler Dengesi Tabloları ve Kayıt İlkeleri
Analitik tablo: Bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkân verecek tüm
gerekli kalemleri içeren tablodur.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Ödemeler bilançosunun detay tablo şeklinde hazırlanması halinde aşağıdakilerden hangi kalemler yer alır?
I) gelir ve giderler dengesi
II) cari transferler
III) vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri
IV) varlık ve yükümlülükler
V) kredi kullanımları ve geri ödemeleri

I ve II

I, II,III

I,II,III,IV

I,II,III,IV, V

II,III,IV,V

Açıklama:

Ödemeler Dengesi Tabloları ve Kayıt İlkeleri
Detay tablo: Ödemeler dengesinin en kapsamlı sunumunu içeren tablodur. Bu
tabloda mal ve hizmet ticareti, gelir ve giderler dengesi, cari transferler, vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri, varlık ve yükümlülükler, kredi kullanımları ve geri ödemeleri yer alır

Doğru Cevap: D

Soru 55

Bir Türk firması 100 bin euro tutarındaki bir ürünü ithal etmiş ve bedelini peşin olarak ödemiştir. Bu durumda, çift kayıt ilkesine göre ödemeler bilançosu kaydı aşağıdakilerden hangisidir?

Cari İşlemler Hesabı’nda mal hesabı borçlu; Sermaye ve Finans Hesapları alacaklı olur.

Cari İşlemler Hesabı’nda mal hesabı alacaklı; Sermaye ve Finans Hesapları borçlu olur.

İhracat kalemi alacaklı; Sermaye ve Finans Hesabı’nda varlıklar kalemi borçllandırılır.

Cari İşlemler Hesabı’nda ihracat hesabı alacaklı; ithalat hesabı borçlu kaydedilir.

Cari işlemler Hesabı'nda mal hesabı da Sermaye ve Finans Hesabı'nda varlıklar hesabı da borçlandırılır.

Açıklama:

Çift Kayıt İlkesi
Bu durumda ülkeye mal girişi olduğu için Cari İşlemler Hesabı’nda mal hesabı
borçlu olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Merkez Bankası tarafından resmî uluslararası rezerv varlıkların satın alınması ve satılması ile ilgili işlemler hangi hesapta takip edilir?

Hizmet Ticareti

Gelirler hesabı

Sermaye ve Finans hesabı

Düzenli Sermaye Hesabı

Açıklama:

Ödemeler Dengesinin Temel Hesapları
Sermaye ve Finans Hesabı işlemleri özel bir önem arz etmektedir. Çünkü bir
ülkenin Merkez Bankası tarafından resmî uluslararası rezerv varlıkların satın
alınması ve satılması ile ilgili işlemler de bu hesapta yer almaktadır. Düzenli Sermaye Hesabı, Merkez Bankasının uluslararası rezervlerinin dışında kalan sermaye işlemlerini
kapsamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 57

Aşağıda yer alan Sermaye ve Finans Hesabı varlıklarından hangisi reel varlıklardan biridir?

Mevduatlar

Borçlanmalar

Antikalar

Devlet tahvilleri

Özel kesim tahvillerini ve hisse senetleri

Açıklama:

Ödemeler Dengesinin Temel Hesapları
Finansal varlıklar; mevduatları, borçlanmaları, özel kesim ve devlet tahvillerini ve hisse senetlerini kapsar. Reel varlıklar ise fabrikalar, gayrimenkuller, antikalar gibi kalemlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Aşağıda dış ticaret işlemleri ile ilgili verilen açıklamalardan hangisi doğrudur?

Eğer ithalat tutarı ihracat tutarını aşarsa dış ticaret dengesi negatif olur ve dış ticaret açığı oluşur.

Eğer ihracat tutarı ithalat tutarını aşarsa dış ticaret dengesi negatif olur ve dış ticaret açığı oluşur.

Eğer ithalat tutarı ihracat tutarını aşarsa dış ticaret dengesi pozitif olur ve dış ticaret fazlası oluşur.

Eğer ihracat tutarı ithalat tutarını aşarsa dış ticaret dengesi pozitif olur ve dış ticaret açığı oluşur.

Eğer ihracat tutarı ithalat tutarını aşarsa dış ticaret dengesi negatif olur ve dış ticaret fazlası oluşur.

Açıklama:

Cari İşlemler Hesabı
Mal ithalat ve ihracatının göstermiş olduğu dengeye ise dış ticaret dengesi adı verilir. Eğer ithalat tutarı ihracat tutarını aşarsa bu denge negatif olur ve dış ticaret açığı oluşur.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdaki hizmetlerden hangisi Cari işlemler Hesabı'nın "Hizmetler" kaleminde değil de "Gelirler" kaleminde yer alır?

Ülkede faaliyet gösteren yabancı şirketlerin ülkelerine götürdükleri kâr transferleri, yaptıkları ücret ödemeleri

Yurt içinde yerleşik bankaların finansal hizmetler karşılığında yurt dışında yerleşik kişilerden aldığı komisyon ve benzeri gelir ve giderler

Mal ticaretinden kaynaklanan komisyon ve benzeri gelir ve giderler

Telif hakkı ve lisans ödemeleri

Posta, kurye, haber ajansı ve telekomünikasyon hizmetleri

Açıklama:

Gelirler
Ülkede faaliyet gösteren yabancı şirketlerin ülkelerine götürdükleri kâr transferleri, yaptıkları ücret ödemeleri, yabancıların satın aldıkları tahvillere ilişkin faiz ödemeleri ve hisse senedi sahiplerine yapılan kâr payı ödemeleri eksi (-) işaretle bu hesaba kaydedilir

Doğru Cevap: A

Soru 60

Ödemeler bilançosunun "görünür ticaret" kalemi aşağıdakilerden hangisidir?

Mal ticareti

Sermaye ticareti

Hizmet ticareti

Rezerv hesabı

Cari transferler

Açıklama:

Cari Transferler
Ödemeler dengesinin Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan Mal Ticareti kalemi
görünür ticaret adını alırken diğer kalemler görünmeyen kalemler dengesi olarak adlandırılır:

Doğru Cevap: A

Soru 61

Yurt dışından ülkemize göç eden kişilerin ülkemize aktardıkları varlıklara ilişkin tutarları, Sermaye ve Finans Hesabı’nın hangi alt hesabında yer almaktadır?

Sermaye hesabı

Finans hesabı

Diğer Yatırımlar

Doğrudan Yatırımlar

Finansal Türevler

Açıklama:

"Göçmen Transferleri" adıyla Sermaye hesabında işlenir.

Doğru Cevap: A

Soru 62

IMF ile ilgili aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?

Özel Çekme Hakları (SDR) IMF tarafından yaratılan hayali bir uluslararası rezerv paradır.

IMF, her beş yılda bir SDR yaratarak üye ülkelere ödedikleri kotaları (üyelik aidatları) ölçüsünde rezerv tahsisinde bulunur.

Özel çekme hakları (SDR) Resmi Rezerv Hesabı'nın "Rezerv varlıklar" kaleminde gösterilir.

Her üye ülkenin IMF’den borçlanabileceği tutarları gösteren ve her biri %50’şer paya sahip olan iki kredi dilimi bulunmaktadır.

IMF’den satın alınan tutarlar, Merkez Bankası döviz rezervlerini arttırır ancak ülkenin IMF nezdindeki rezerv pozisyonunu azaltır.

Açıklama:

Resmî Rezerv Hesabı
Her üye ülkenin IMF’den borçlanabileceği tutarları gösteren ve her biri %25’şer paya sahip olan dört kredi dilimi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Ülke yerleşiklerinin diğer ülke yerleşikleri ile yaptıkları tüm ekonomik işlemleri gösteren rapor aşağıdakilerden hangisidir?

Ödemeler dengesi

Ulusal muhasebe raporu

Ulusal işlem kaydı

Ekonomik işlemler

Analitik rapor

Açıklama:

Ödemeler dengesi, bir ekonomide yerleşik kişilerin diğer ekonomilerde bulunan yerleşik kişiler ile belirli bir dönem içinde yapmış oldukları ekonomik işlemlerin kayıtlarını gösteren bir rapordur.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Mal ve hizmet ticareti, gelir ve giderler dengesi, cari transferler, vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri, varlık ve yükümlülükler, kredi kullanımları ve geri ödemeleri içeren tablo aşağıdakilerden hangisidir?

Özet tablo

Analitik tablo

Detay tablo

Ekonomik tablo

Kaydi tablo

Açıklama:

Detay tablo: Ödemeler dengesinin en kapsamlı sunumunu içeren tablodur. Bu tabloda mal ve hizmet ticareti, gelir ve giderler dengesi, cari transferler, vadelerine ve sektörlere göre sermaye hareketleri, varlık ve yükümlülükler, kredi kullanımları ve geri ödemeleri yer alır.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Çift kayıt ilkesi
mülkiyet değişimi tarihinde kayıt
piyasa değeri ile kayıt

Ödemeler dengesi ilkeleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ödemeler dengesi, mal ve hizmet alışverişi ile sermaye hareketlerini gösteren bir bilanço olduğu için ödemeler bilançosu adını da almaktadır. Bilançoda ekonomik işlemler sistemli bir muhasebe düzenine göre kaydedilir. Bu nedenle ödemeler dengesi kayıtlarında üç temel ilke yer almaktadır:

Çift kayıt ilkesi
İşlemlerin kayıt tarihi (mülkiyet değişimi tarihinde kayıt )
İşlemlerin kayıt değeri (piyasa değeri ile kayıt)

Doğru Cevap: E

Soru 66

Çift kayıt ilkesine yönelik aşağıdakilerden hangisi doğru değildir?

Ödemeler dengesi her işlemin artı ve eksi olarak iki ayrı şekilde kaydedildiği bir muhasebe sistemidir.

Ödemeler dengesinde yer alan her uluslararası işlem borç ya da alacak olarak kaydedilir.

Borç kalemi yabancılara yapılacak olan ödemeleri gösterirken, alacak kalemi yabancılardan alınan ödemeleri temsil eder.

Çift kayıt ilkesine göre her hesap bir karşı hesap ile kapatılır.

Ülke yerleşiklerinin ve hükûmetlerin diğer ülkelere ödeme yapmasını gerektiren işlemler o ülkenin ödemeler dengesinde eksik veren kalemlerdir.

Açıklama:

Ülke yerleşiklerinin ve hükûmetlerin diğer ülkelere ödeme yapmasını gerektiren işlemler o ülkenin ödemeler dengesinde açık veren kalemlerdir. Bu nedenle bu kalemler ödemeler dengesine borç olarak kaydedilir. Ülkeye ödeme yapılmasını gerektiren işlemler ise alacak olarak kaydedilir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi sermaye ve finans hesabı içinde yer alan alt kalemlerden biridir?

Rezerv varlıklar

Mal Ticareti

Hizmet Ticareti

Gelirler

Cari Transferler

Açıklama:

Sermaye ve Finans Hesabı içinde yer alan alt hesaplar şunlardır:
a. Sermaye Hesabı
b. Finans Hesabı
c. Diğer Yatırımlar
d. Rezerv Varlıklar

Doğru Cevap: A

Soru 68

Telif, ticari marka, kira, lisans ve transfer sözleşmeleri gibi maddi olmayan varlıklar ile kara parçası gibi maddi varlıkları kapsayan kalem aşağıdakilerden hangisidir?

Göçmen Transferleri

Üretilmeyen ve Finansal Olmayan Varlıklar

Doğrudan Yatırımlar

Portföy Yatırımları

Finansal Türevler

Açıklama:

Üretilmeyen ve Finansal Olmayan Varlıklar: Telif, ticari marka, kira, lisans ve transfer sözleşmeleri gibi maddi olmayan varlıklar ile kara parçası gibi maddi varlıkları kapsamaktadır. Türkiye’deki spor kulüplerinden alınan ve bonservis bedelleri için yurt dışından elde edilen gelir ve gider tutarları bu hesapta izlenmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi dış ödemeler dengesizlikleri nedenlerinden biri değildir?

Genişletici politikalar

hızlı büyüme süreci

döviz kuru politikaları

döviz spekülasyonu

verimlilik

Açıklama:

Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri: Genişletici politikalar,
hızlı büyüme süreci,döviz kuru politikaları,döviz spekülasyonu, verimlilik azalışı, ekonomik dalgalanmalar ve arz şokları ekonomide ödemeler dengesi açıklarına yol açan başlıca nedenlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Tasarruf-yatırım özdeşliği için "Özel Tasarruflar + Kamu Tasarrufları" aşağıdakilerden hangisine denk olmalıdır?

Yabancı Tasarruflar

Ulusal Tasarruflar + Yabancı Tasarruflar

Özel Yatırımlar + Kamu Yatırımları

Net Dış Dünya Ödemeler

Negatif Cari Hesap Dengesi (Cari Açık)

Açıklama:

Bir ülkede yapılan toplam tasarrufların toplam yatırımlara eşit olmasına tasarruf-yatırım özdeşliği adı verilir. Buna göre;
Özel Tasarruflar + Kamu Tasarrufları = Özel Yatırımlar + Kamu Yatırımları

Doğru Cevap: C

Soru 71

Devletin yer aldığı dışa açık bir ekonomide millî gelir dengesinde aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Açıklama:

Öte yandan devletin yer aldığı dışa açık bir ekonomide millî gelir dengesi aşağıdaki gibi yazılır:
Y = C+I+G+(X-M)
veya millî geliri arttıran (ilaveler) ve azaltan unsurlar (sızıntılar) bir arada ya- zılabilir,
I+G+X = S+T+M
Bu eşitlikte;
I=Yatırım, G=Hükûmet Harcaması, X=İhracat, S=Tasarruf, T=Vergi, M=İthalat’ı göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Parasalcı görüşü Keynesyen politikalara eleştirel bir bakış açısı olarak geliştiren iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

David Hume

David Ricardo

Milton Friedman

John Stuart Mill

Eli Hecksher

Açıklama:

Parasalcı görüş, 1960’lı yılların sonlarına doğru Milton Friedman tarafından Keynesyen politikalara bir eleştirel bakış olarak geliştirilmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Çift kayıt ilkesi
İşlemlerin kayıt tarihi
İşlemlerin kayıt değeri

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri ödemeler dengesi kayıtlarının temel ilkelerindendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ödemeler dengesi, mal ve hizmet alışverişi ile sermaye hareketlerini gösteren bir bilanço olduğu için ödemeler bilançosu adını da almaktadır. Bilançoda ekonomik işlemler sistemli bir muhasebe düzenine göre kaydedilir. Bu nedenle ödemeler dengesi kayıtlarında üç temel ilke yer almaktadır:

Çift kayıt ilkesi
İşlemlerin kayıt tarihi (mülkiyet değişimi tarihinde kayıt )
İşlemlerin kayıt değeri (piyasa değeri ile kayıt)

Doğru Cevap: E

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi cari işlemler hesabının alt hesaplarından biridir?

Sermaye hesabı

Finans hesabı

Gelirler

Diğer yatırımlar

Rezerv varlıklar

Açıklama:

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar şunlardır:

Mal Ticareti
Hizmet Ticareti
Gelirler
Cari Transferler

Doğru Cevap: C

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi sermaye ve finans hesabı içerisinde yer alan alt hesaplardan biridir?

Diğer yatırımlar

Hizmet ticareti

Mal ticareti

Gelirler

Cari transferler

Açıklama:

Finans Hesabı içinde yer alan alt hesaplar şunlardır:

Sermaye Hesabı
Finans Hesabı
Diğer Yatırımlar
Rezerv Varlıklar

Doğru Cevap: A

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi gelirler hesabına kaydedilir?

İnşaat hizmetleri

Turizm gelir ve giderleri

Sigorta hizmetleri

Ücret ödemeleri

Cari transferler

Açıklama:

Gelirler hesabında farklı ülke yerleşikleri arasında yapılan ücret ödemeleri ile doğrudan yatırımlardan, portföy yatırımlarından ve diğer yatırımlardan kaynaklanan kâr ve faiz gibi gelir ödemeleri yer almaktadır. İnşaat hizmetleri, turizm gelir ve giderleri ve sigorta hizmetleri hizmet ticareti hesabında incelenirken, cari transferler hesabı ise cari işlemler bilançosunun alt kalemlerinden bir diğerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 77

Yurt dışından ülkemize göç edenlerin ülkemize aktardıkları varlıklar hangi hesapta incelenir?

Rezerv varlıklar

Gelirler

Sermaye hesabı

Finans hesabı

Mal ticareti hesabı

Açıklama:

Sermaye Hesabı ülkemizdeki düzenlemelere göre şu alt kalemleri kapsamaktadır:

Göçmen Transferleri: Yurt dışından ülkemize göç eden kişilerin ülkemize aktardıkları varlıklara ilişkin tutarları içermektedir.
Üretilmeyen ve Finansal Olmayan Varlıklar: Telif, ticari marka, kira, lisans ve transfer sözleşmeleri gibi maddi olmayan varlıklar ile kara parçası gibi maddi varlıkları kapsamaktadır. Türkiye’deki spor kulüplerinden alınan ve bonservis bedelleri için yurt dışından elde edilen gelir ve gider tutarları bu hesapta izlenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi ödemeler dengesinin dengeleyici hesap kalemidir?

Cari transferler

Mal ticareti hesabı

Gelirler

Sermaye ve finans hesabı

Net hata ve noksan

Açıklama:

Ödemeler dengesi basit bir muhasebe kuralı olan çift kayıt sistemine dayanmaktadır. Bu nedenle ödemeler dengesinde yer alan her işlem ilgili kaleme kaydedilirken karşı kaydı da bir başka hesapta yer almaktadır. Bu durumda her işlem eşit değerde alacak ve borç kayıtları ile kaydedilmiş olmaktadır. Bunun sonucunda da Cari İşlemler Hesabı ile Sermaye ve Finans Hesabı’nın mutlak değer olarak birbirine eşit olması gerekmektedir. Ancak uygulamada bazı nedenlerle bu denge çoğu kez sağlanamamaktadır. Özellikle verilerin farklı kaynaklardan elde edilmesi nedeniyle değerlendirilmeleri, ölçülmeleri ve kayıt zamanı farklılıkları oluşabilmektedir. Ödemeler dengesi hesaplaması yapılırken, bazı kalemlerde ulaşılması güç ve doğruluğu kesin olmayan veriler kullanılmaktadır. Bu nedenle her zaman cari açık ya da cari fazla değeri ile onlara karşılık gelen sermaye giriş ve çıkış tutarları birbirine eşit olmamaktadır. Bu nedenle ödemeler dengesinde Net Hata ve Noksan (NHN) Hesabı veya İstatistiki Farklar Hesabı adı verilen dengeleyici bir hesaba yer verilmektedir. Bu kalem, oluşan farkların yansıtıldığı dengeleyici bir hesap niteliğindedir. Diğer bir ifade ile NHN Hesabı, ödemeler dengesinde muhasebe anlamında oluşan dengesizliği gidermek amacıyla açılan ve böylece yapılan kayıt hatalarını telafi eden hesaptır.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Daraltıcı politikalar
Hızlı büyüme süreci
Verimlilik artışı

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri ödemeler dengesi açıklarının nedenleri arasında yer alır?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ödemeler dengesi açıklarının nedenleri: Genişletici politikalar, hızlı büyüme süreci, döviz kuru politikaları, döviz spekülasyonu, verimlilik azalışı, ekonomik dalgalanmalar ve arz şokları ekonomide ödemeler dengesi açıklarına yol açan başlıca nedenlerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi dalgalı kur sisteminde döviz kuru artışının yaratacağı etkilerden biridir?

Ülkenin dış piyasada rekabet gücü artar

İhraç malları pahalılanır

ithal mallar ucuzlar

İhracat azalır

İthalat artar

Açıklama:

Dalgalı kur sisteminde döviz kuru artışının bir sonucu olarak ülkenin dış piyasalarda rekabet gücü artar. İhraç
malları döviz cinsinden ucuzlar, ithal malları ise ulusal para cinsinden pahalanır. Bu nedenle ihracat artar, ithalat azalır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

İthal ve ihraç mallarının talep esneklikleri kısa dönemde 1'den büyüktür.
Devalüasyon kısa dönemde başarısızdır.
Devalüasyon uzun dönemde başarılıdır.

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri J Eğrisi Hipotezi tarafından ileriye sürülmüştür?

Yalnız I

Yalnız III

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Yapılan çalışmalara göre ithal ve ihraç malı talep esnekliklerinin kısa dönemde 1’den küçük olduğu görülmüştür. Bu durumda, devalüasyon sonrasında ihraç malı dış talebi hemen artamaz. Aynı şekilde ithal malı yurt içi talebi de hemen kısılamaz. Ülke devalüasyondan sonra aynı miktarda fakat daha düşük fiyatla ihracat yapar. İthalat da devalüasyon sonrasında aynı miktarda fakat daha yüksek fiyattan yapılır. Sonuç olarak ülkenin dış ticaret dengesi olumsuz etkilenir, dış ticaret açığı artar. Ekonomik kesimlerin devalüasyon sonrası oluşan yeni fiyatlara uyum sağlamaları zaman alır. Ancak uzun dönemde esneklikler 1’den büyük olur; ihracat artışı ve ithalat azalışı ile dış ticaret dengesi sağlanır. Bu nedenle yapılan bir devalüasyon nedeniyle dış ticaret dengesi önce bozulur, bir süre sonra iyileşir. Dış ticaret dengesi bu süreçte J eğrisi şeklini almaktadır. Bu nedenle devalüasyonun kısa dönemde başarısız, uzun dönemde başarılı olacağını ileri süren hipoteze J Eğrisi Hipotezi adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Gümrük tarifeleri
Kotalar
İthalat yasakları
Döviz kontrolleri

Yukarıda verilenlerden hangileri cari işlemler hesabı üzerinde etkili olan harcama kaydırıcı politikalardandır?

I, II

II, IV

I, II, IV

II, III, IV

I, II, III, IV

Açıklama:

Hükumetler ödemeler dengesi açıklarını gidermek amacıyla harcamaları ithal mallarından yurt içi mallara kaydırmayı tercih edebilmektedir. Bu durumda ödemeler dengesinin Cari İşlemler Hesabı üzerinde etkili olan ve harcama kaydırıcı politikalar olarak bilinen gümrük tarifeleri, kotalar, ithalat yasakları ve döviz kontrolleri gibi araçlar kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi cari işlemler hesabının alt kaleminde yer alan hesaplardan biri değildir?

Gelirler

Cari transferler

Rezerv varlıklar

Mal ticareti

Hizmet ticareti

Açıklama:

Cari İşlemler Hesabı’nda yer alan alt hesaplar şunlardır:
Mal Ticareti
Hizmet Ticareti
Gelirler
Cari Transferler
C şıkkında yer alan "rezerv varlıklar" ise sermaye ve finans hesabının içinde yer alan bir alt hesaptır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 84

I. Ödemeler dengesinde tüm ekonomik işlemler, taraflar arasında mülkiyet değişiminin gerçekleştiği anda kaydedilir
II. Ödemeler dengesi her işlemin artı ve eksi olarak iki ayrı şekilde kaydedildiği bir muhasebe sistemidir
III. Ödemeler dengesi dört temel hesaptan oluşur
IV. Tüm ekonomik varlıklar piyasa değerleri ile ödemeler dengesine kaydedilir
V. Ödemeler dengesi tablolarından özet tablo; bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkân verecek tüm gerekli kalemleri içeren tablodur
Ödemeler dengesi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,II,IV

I,III,IV

II,III,V

I,II,III,V

Açıklama:

I,II ve IV. ifadeler doğru iken, III ve V. ifadeler yanlıştır. Çünkü, ödemeler dengesi; biri Cari İşlemler Hesabı, diğeri Sermaye ve Finans Hesabı olmak üzere iki temel hesaptan oluşur. Ayrıca, bir ekonomideki gelişmeleri analiz etmeye imkân verecek tüm gerekli kalemleri içeren tablo analitik tablodur. Özet tablo ise sadece başlıca kalemleri içeren, sınırlı ölçüde bilgi veren bir tablodur. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Taşımacılık hesabı, aşağıdaki hesaplardan hangisinin içerisinde yer alır?

Mal ticareti

Hizmet ticareti

Gelirler

Göçmen Transferleri

Cari transferler

Açıklama:

Taşımacılık hesabı Hizmet Ticareti Hesabı’nda yer alır. Bu hesabın içinde mal ticareti ile ilgili taşımacılık verilerini içeren navlun kalemi ve uluslararası yolcu ve bagaj taşımacılık işlemlerini içeren diğer taşımacılık kalemi yer almaktadır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 86

IMF’nin oluşturduğu, belli bir sembolü olmayan sepet niteliğindeki hayali para aşağıdakilerden hangisidir?

LIBOR

IFS

SDR

EPU

ECM

Açıklama:

IMF’nin oluşturduğu, belli bir sembolü olmayan sepet niteliğindeki hayali para SDR'dir. (Özel Çekme Hakları-SDR=Special Drawing Rights). IMF, her beş yılda bir SDR yaratarak üye ülkelere ödedikleri kotaları (üyelik aidatları) ölçüsünde rezerv tahsisinde bulunur. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Cari işlemler hesabı 50 birim açık veren bir ekonomide sermaye ve finans hesabı dengesi 66 birim fazla vermiştir. Bu ekonomide resmi rezervler 9 birim artmış ise net hata noksan hesabında nasıl bir değişim olmuştur?

5 birim artmıştır

7 birim azalmıştır

6 birim artmıştır

7 birim artmıştır

9 birim azalmıştır

Açıklama:

Bu ekonomide Cari İşlemler Hesabı açığı tamamen Sermaye ve Finans Hesabı fazlası ile giderilmekte ve resmî rezervlerin de 16 birim artması gerekmektedir. Ancak resmî rezervler 9 birim arttığına göre kayıt hatalarından kaynaklanan 7 birimlik bir sermaye çıkışı söz konusudur. Aşağıda hesaplama şekli gösterilmiştir:
Ödemeler Dengesi = Cari İşlemler Hs. + Düzenli Sermaye ve Finans Hs.+ NHN+ Resmî Rezervler Hs.= 0
Ödemeler Dengesi = (-50) + (+66) + (-7) + (-9) = 0
Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi "sızıntılar" içerisinde yer alan bir kalemdir?

Kamu harcamaları

İhracat

Yatırımlar

Vergiler

Sübvansiyonlar

Açıklama:

Yatırımlar, hükûmet harcamaları ve ihracat arttığı zaman millî gelir de artar. Bu nedenle bu kalemlere ilaveler adı verilir. Öte yandan tasarruflar, vergiler ve ithalat artınca millî gelir azalacaktır. Bu nedenle bu üç kaleme de sızıntılar denmektedir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 89

I. Döviz kurunun artması, ülkenin dış piyasalardaki rekabet gücünü düşürür
II. Dalgalı kur sisteminde hükûmet müdahalesine gerek kalmadan dış denge kendiliğinden sağlanır
III. Döviz kurunun düşmesiyle ihraç malları döviz cinsinden ucuzlar
IV. Kurdaki artış ithalatı düşürür
Döviz kurunun etkileri ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II

I,III

I,II,III

II,III

II,IV

Açıklama:

II ve IV. ifadeler doğru iken I ve III. ifadeler yanlıştır. Çünkü, Döviz kurunun artması, ülkedeki mallar yabancılar için daha ucuz hale geleceği için, ülkenin dış piyasalardaki rekabet gücünü düşürmez, artırır. Ayrıca, döviz kurunun düşmesiyle ihraç malları döviz cinsinden pahalılaşmış olur. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Ödemeler dengesinin fiyat-altın para mekanizması ile otomatik olarak sağlanacağını ileri süren ilk iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Adam Smith

Thomas Malthus

David Hume

David Ricardo

Alfred Marshall

Açıklama:

Ödemeler dengesinin fiyat-altın para mekanizması ile otomatik olarak sağlanacağını ileri süren ilk iktisatçı David Hume'dur. Bu görüş ilk kez 1752 yılında ortaya atılmış ve 1930’lara kadar uluslararası denge mekanizmasını açıklayan temel bir görüş olarak kabul edilmiştir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 91

Klasiklerce "ekonomide para arzı artarsa fiyatlar genel düzeyi de aynı oranda artar" şeklinde tanımlanan kuram aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak üstünlükler kuramı

Miktar kuramı

Likidite tercihi kuramı

Rasyonel bekleyişler kuramı

Adaptif bekleyişler kuramı

Açıklama:

Klasik miktar kuramına göre ekonomide para arzı artarsa fiyatlar genel düzeyi de aynı oranda artar. Dolayısıyla, doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Devalüasyon ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Devalüasyonun fiyat etkisi ve hacim etkisi olarak iki etkisi vardır

İhraç ve ithal malları talep esneklikleri toplamı sıfıra eşit veya sıfırdan küçük olması durumunda devalüasyon başarılı olur

Devalüasyonun kısa dönemde başarısız, uzun dönemde başarılı olacağını ileri süren hipoteze J Eğrisi Hipotezi adı verilir

Devalüasyonun beklenen etkileri; ihraç mallarına olan dış talebi arttırması ve ithal mallarına olan yurt içi talebi düşürmesidir

Devalüasyonun ihracat üzerindeki net etkisi, fiyat ve hacim etkilerinden hangisinin daha büyük olduğuna bağlıdır

Açıklama:

A,C,D ve E seçeneklerindeki ifadeler doğru iken, B seçeneğindeki ifade yanlıştır. Çünkü, İhraç ve ithal malları talep esneklikleri toplamı bire eşit veya birden büyük olması durumunda devalüasyon başarılı olur ve bu koşula Marshall-Lerner koşulu adı verilir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 93

Ekonomide dış ödemeler dengesi açığı varsa merkez bankası aşağıdakilerden hangisini uygular?

Açık piyasa işlemleri ile menkul kıymet satımı yapar

Zorunlu karşılık oranlarını düşürür

Reeskont oranlarını düşürür

İthalatta artış sağlar

Açık piyasa işlemleri ile borçlanma senetleri alır

Açıklama:

B,D ve E seçenekleri ekonomide dış ödemeler dengesi fazlası olduğunda Merkez Bankası'nın uygulayacağı genişletici para politikası uygulamalarıdır ve bu politikalarla C şıkkında belirtilen ithalatta artış sağlanarak dış fazlanın giderilmesi amaçlanır. Ancak A şıkkında yer alan açık piyasa işlemleri ile menkul kıymet satımı uygulaması dış ödemeler dengesi açığı olması durumunda uyguladığı daraltıcı para politikalarındandır. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Ünite 7

Soru 1

Aşağıdakilerden hangisi harcama kaydırıcı politikalardan biri değildir?

Gümrük tarifeleri

Kotalar

Döviz kontrolleri

Devalüasyon

Transfer ödemleri

Açıklama:

Harcama kaydırıcı politikalar; toplam talebin yerli ve ithal mallar arasında kaydırılmasını sağlayan gümrük tarifeleri, kotalar, döviz kontrolleri, devalüasyon, revalüasyon, ithalat veya ihracat sübvansiyonları ya da vergileri şeklinde doğrudan dış açıklar üzerinde etkili olan politika araçlarıdır. Harcama değiştirici politikalar ise toplam talebi arttıran veya azaltan para ve maliye politikalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 2

Faiz oranı (i), yatırım düzeyi (I) ve üretim düzeyi (Y) arasındaki ilişki hangi seçenekte doğru olarak gösterilmiştir?

i↑ I↑ Y↑

i↓ I↑ Y↑

i↓ I↓ Y↑

i↑ I↑ Y↑

i↓ I↑ Y↓

Açıklama:

IS eğrisi, faiz oranı (i) ile üretim düzeyi (Y) arasındaki ters orantıyı gösteren noktaların geometrik yeridir. Faiz oranının düştüğü bir ekonomide canlanma görülür ve yatırımlar artar. Yatırım artışı bir ekonominin itici gücü olarak üretimi ve millî geliri arttırır.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Millî gelir (Y), para talebi (M_d) ve faiz (i) arasındaki ilişki ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

Y↑ M_d↑ i↑

Y↓ M_d↑ i↑

Y↑ M_d↓ i↑

Y↑ M_d↑ i↓

Y↑ M_d↓ i↓

Açıklama:

Üretimin ve millî gelirin (Y) arttığı bir ekonomide bireyler günlük işlemlerini yerine getirmek amacıyla yanlarında daha fazla para bulundururlar, para taleplerini arttırırlar. Diğer bir deyişle işlem güdüsü ile para talebi artar.

Doğru Cevap: A

Soru 4

Faiz oranı ile milli gelir arasındaki ilişkiyi gösteren, pozitif eğimli, yatay veya negatif eğimli olabilen dış denge doğrusu aşağıdakilerden hangisidir?

AE eğrisi

IS eğrisi

LM eğrisi

BP eğrisi

AB eğrisi

Açıklama:

BP eğrisi: Faiz oranı ile milli gelir arasındaki ilişkiyi gösteren, pozitif eğimli, yatay veya negatif eğimli olabilen dış denge doğrusudur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Aşağıdakilerden hangisi BP eğrisinin eğimi etkileyen unsurlardan birdir?

Marjinal tüketim eğilimi

Ortalama tüketim eğilimi

Marjinal ithal eğilimi

Otonom tüketim

Verim eğrisi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 6

Tam sermaye hareketliliği durumunda sabit kur sisteminde para politikasını etkinliği ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?

Tamamen etkisizdir

Kısmen etkindir

Tamamen etkindir

Kısmen etkisizdir

Etkisi belirsizdir

Açıklama:

Sabit döviz kuru sistemi ve para politikası: Tam sermaye hareketliliği durumunda sabit
kur sisteminde para politikası tamamen etkisizdir.

Doğru Cevap: A

Soru 7

Esnek döviz kuru sistemi, tam sermaye hareketliliği ve maliye politikası etkinliği ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Tamamen etkisizdir

Tamamen etkilidir

Kısmen etkisizdir

Kısmen etkilidir

Etkisi belirsizdir

Açıklama:

Esnek döviz kuru sistemi ve maliye politikası: Tam sermaye hareketliliği durumunda esnek kur sisteminde maliye politikası tamamen etkisizdir.

Doğru Cevap: A

Soru 8

Mundell’in Tahsisler Kuralı ekonominin sorunlarını çözmek için hangi politikaları önerir?

İç denge sorunları için faiz politikasının, dış denge sorunları için para politikasının izlenmesini

İç denge sorunları için para politikasının, dış denge sorunları için para politikasının izlenmesini

İç denge sorunları için maliye politikasının, dış denge sorunları için para politikasının izlenmesini

İç denge sorunları için maliye politikasının, dış denge sorunları için maliye politikasının izlenmesini

İç denge sorunları için para politikasının, dış denge sorunları için maliye politikasının izlenmesini

Açıklama:

Mundell’in Tahsisler Kuralı: İç denge sorunları için maliye politikasının, dış denge sorunları için para politikasının izlenmesinin uygun olduğunu savunan görüşü ifade etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 9

İmkânsız üçlü (impossible trinity) hipotezi hangi yılında geliştirilmiş bir görüştür?

1990

1999

2000

2005

2010

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 10

Tam sermaye hareketsizliği durumunda ve esnek kur sisteminde para politikasının etkinliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Hiç etkili değildir

Tamamen etkilidir

Etkisi belirsizdir

Kısmen etkilidir

Etkisi fazladır

Açıklama:

Tam sermaye hareketsizliği, esnek döviz kuru sistemi ve para politikası: Tam sermaye
hareketsizliği durumunda ve esnek kur sisteminde para politikası kısmen etkilidir

Doğru Cevap: D

Soru 11

Toplam talebin yerli ve ithal mallar arasında kaydırılmasını sağlayan gümrük tarifeleri, kotalar, döviz kontrolleri, devalüasyon, revalüasyon, ithalat veya ihracat sübvansiyonları ya da vergileri şeklinde doğrudan dış açıklar üzerinde etkili olan politika araçları aşağıdakilerden hangisidir?

Harcama kaydırıcı politikalar

Harcamalar değiştirici politikalar

Genel dengeyi oluşturan politikalar

Merkez bankası tarafından yürütülen para politikası

Maliye politikası

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 12

Merkez bankasının devlet iç borçlanma senetlerini satın alması, zorunlu karşılık oranlarını ve
reeskont oranlarını düşürmesi ne tür politikalardır?

Genel dengeyi oluşturan politikalar

Harcama değiştirici politikalar

Daraltıcı maliye politikası

Daraltıcı para politikası

Genişletici para politikası

Açıklama:

Merkez bankasının devlet iç borçlanma senetlerini satın alması, zorunlu karşılık oranlarını ve
reeskont oranlarını düşürmesi genişletici para politikası olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Bir ekonomide iç dengenin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Mali varlık piyasasında dengesizliğin bulunmaması durumudur.

Toplam mal ve hizmet talebinin, toplam mal ve hizmet arzına eşit olması durumudur.

Mal ve para piyasasının birlikte dengede olmasıdır.

Toplam para talebinin toplam para arzına eşit olması durumudur.

Toplam harcamaların yurt içi üretim ile karşılanabilmesi durumudur.

Açıklama:

Bir ekonomide iç denge, tam istihdam durumunda ekonomik istikrarın sağlanmasıdır. Bu durum mal ve para piyasasının dengede olmasını, bu piyasalarda arz
ve talep dengesizliklerinin bulunmamasını gerektirmektedir.
Mal piyasası dengesi, toplam harcamaların yurt içi üretim ile karşılanabilmesi,
toplam talebin toplam arza eşit olması durumudur. Para piyasası dengesi ise para
arz ve talebinin dengede olması, böylece mali varlık piyasasında (para, tahvil, hisse senedi piyasası gibi) dengesizliğin bulunmaması anlamındadır.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Makro iktisadi analizde mal piyasası dengesi IS eğrisi (yatırım-tasarruf eğrisi) yardımı ile incelenir. IS eğrisi bazı nedenlerle bu eğri üzerinde yer değiştirir. Ekonomide toplam harcamaları etkileyen otonom harcamaların artması ile IS eğrisi nasıl bir yön değiştirir?

Yukarı çıkar

Aşağı iner

0 noktasına gelir

Sağa kayar.

Sola kayar.

Açıklama:

Ekonomide toplam harcamaları etkileyen otonom harcamaların artması ile IS eğrisi
sağa, azalması ile sola kaymaktadır. Otonom harcamalar millî gelirden bağımsız
olarak yapılan tüketim, yatırım, kamu harcamaları ve ihracattan oluşur. Bu kalemlerde meydan gelen bir artış IS eğrisini sağa, azalış ise sola kaydırmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Makroekonomik analizde, para piyasasında para arz ve talebi dengesini gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?

Açıklama:

Makroekonomik analizde para piyasası dengesi, para arz ve talebi dengesini ifade
eden LM eğrisi ile incelenir. LM eğrisindeki L sembolü likidite tercihi kavramını ifade
etmektedir. Likidite tercihi, para talebi anlamında olup Keynesyen makro analizde
kullanılan bir kavramdır. M sembolü ise merkez bankası tarafından belirlenen para
arzı miktarını ifade etmektedir. Böylece LM eğrisi para arzı ve talebi eğrisi olmaktadır

Doğru Cevap: B

Soru 16

LM eğrisi de bazı nedenlerle sağa veya sola kaymakta ve bu durumda ekonomide mevcut para piyasası dengesi değişmektedir. Aşağıdakilerden hangisi LM eğrisinin sağa veya sola kaydığı durumlardan birisi değildir?

Fiyatlar genel düzeyi sabitken para arzı değişmesi ile

Para arzı artınca yada azalınca

Fiyatlar genel düzeyi ve para arzı sabitken para talebi sabit kaldığında

Para arzı sabitken fiyatlar genel düzeyi değişmesi ile

Fiyatlar genel düzeyi düşünce yada artınca

Açıklama:

LM eğrisi de bazı nedenlerle sağa veya sola kaymakta ve bu durumda ekonomide mevcut para piyasası dengesi değişmektedir. LM eğrisi şu nedenlerle sağa
veya sola kaymaktadır:
1. Fiyatlar genel düzeyi sabitken para arzı değişmesi ile LM eğrisi kayar. Para
arzı artınca LM eğrisi sağa, para arzı azalınca LM eğrisi sola kayar.
2. Para arzı sabitken fiyatlar genel düzeyi değişmesi ile de LM eğrisi kayar.
Fiyatlar genel düzeyi düşünce reel para arzı (M/P) artar, LM eğrisi sağa kayar. Fiyatlar genel düzeyi artınca reel para arzı (M/P) azalır, LM eğrisi sola
kayar.
3. Fiyatlar genel düzeyi ve para arzı sabitken para talebi değiştiği zaman da
para arz ve talebi dengesi değişir. Para talebi azalınca para arzı artar, LM
eğrisi sağa kayar.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Ödemeler dengesinde Cari İşlemler Hesabı ile resmî rezervler dışı Sermaye ve Finans Hesabı dengesizlikleri birbirini dengeleme durumuna ne ad verilir?

Farklı sermaye hareketliliği durumu

Tam sermaye hareketsizliği durumu

Dışa kapalı bir ekonomide iç denge

Kapalı ekonomide genel denge

Dış dengenin sağlanması

Açıklama:

Ödemeler dengesinde Cari İşlemler Hesabı ile resmî rezervler dışı Sermaye ve Finans Hesabı dengesizlikleri birbirini dengelediği zaman dış denge sağlanmaktadır. Bu durum dış denge eğrisi adını alan ve BP eğrisi (ödemeler dengesi =balance of payments) olarak ifade edilen bir eğri yardımıyla incelenir. BP eğrisi döviz kuru veri iken bir ülkede faiz oranı ile reel üretim (hasıla) düzeyi arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 18

Sabit döviz kuru sistemi ve dış açık olan bir ekonomide merkez bankasının piyasaya
döviz satışı ile ulusal para arzını kısarken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile piyasaya ulusal para enjekte etmesi; böylece bir politikanın etkisini başka bir politika ile dengelemesine ne ad verilir?

açık ekonomide para politikası

sterilizasyon politikası

sabit döviz kuru sistemi

esnek döviz kuru sistemi

açık piyasa işlemleri

Açıklama:

Merkez bankasının piyasaya döviz sürerken eş anlı olarak DİBS satın alması sayesinde ulusal para arzının değişmemesine sterilizasyon politikası adı verilmektedir. Sterilizasyon politikası:
Sabit döviz kuru sistemi ve dış açık olan bir ekonomide merkez bankasının piyasaya
döviz satışı ile ulusal para arzını kısarken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile piyasaya ulusal para enjekte etmesi; böylece bir politikanın etkisini başka bir politika ile dengelemesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Mundell-Fleming Modeli aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?

Makroekonomik analizde para piyasası dengesi, para arz ve talebi dengesini ifade eden LM eğrisini bulan yaklaşımdır.

Sabit döviz kuru sistemi ve dış açık olan bir ekonomide merkez bankasının piyasaya döviz satışı ile ulusal para arzını kısarken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile piyasaya ulusal para enjekte
etmesi yoluyla bir politikanın etkisini başka bir politika ile dengelenebileceğini savunan yaklaşımdır.

Açık piyasa işlemleri ile alım yaparsa para arzının azalmasının önlenemeyeceğini ileri süren yaklaşımdır.

Tam sermaye hareketliliği koşullarında para ve maliye politikalarının etkilerini sabit ve esnek kur sistemlerinde inceleyen bir yaklaşımdır.

Bir ekonomide iç denge sorunları için maliye politikası, dış denge sorunları için para politikası izlenmesinin daha etkin sonuçlar vereceği ileri süren yaklaşımdır.

Açıklama:

Açık ekonomi dengesinin belirlenmesinde izlenecek para veya maliye politikasının etkilerini tam sermaye hareketliliği altında IS-LM modeli ile ilk kez 1960’larda inceleyen iktisatçılar, Robert Mundell ve Marcus Fleming’dir. Bu nedenle bu analize Mundell-Fleming Modeli denmektedir. Daha sonraki çalışmalar bu incelemeyi daha da genişletmiş, farklı sermaye hareketliliği üzerinde incelemeler yapılmıştır. Mundell-Fleming Modeli: Tam sermaye hareketliliği koşullarında para ve maliye politikalarının etkilerini sabit ve esnek kur sistemlerinde inceleyen bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: D

Soru 20

Sermaye hareketlerini serbestleştiren gelişen piyasa ekonomilerinin ya tam sabit ya da tam esnek döviz kuru politikalarını seçmeleri, ara kur sistemlerinden vazgeçmeleri gerektiğini savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İmkansız üçlü hipotezi

Mundell-Fleming Modeli

İki kutup hipotezi

Mundell’in Tahsisler Kuralı

Köşe noktaları kuralı

Açıklama:

İki Kutup Hipotezi: Bu hipotez, imkânsız üçlü hipotezine dayanılarak S. Fischer tarafından 2001 yılında ileri sürülmüştür. Buna göre, sermaye hareketlerini serbestleştiren gelişen
piyasa ekonomilerinin ya tam sabit ya da tam esnek döviz kuru politikalarını seçmeleri, ara kur sistemlerinden vazgeçmeleri gerekmektedir. Çünkü tam sermaye
hareketliliği ve ara kur sistemi izleyen bir ekonomi her zaman spekülatif döviz
hareketlerine karşı açıktır. Bu nedenle uzun dönemde uluslararası sermaye hareketleri arttıkça ara kur sistemlerinin uygulanabilirliği azalmaktadır

Doğru Cevap: C

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi harcama değiştirici politikalardan biridir?

döviz kontrolleri

ihracat sübvansiyonları

revalüasyon

kamu harcamaları

gümrük tarifeleri

Açıklama:

A,B,C ve E seçeneklerindeki ifadeler harcama kaydırıcı politikalar iken, D şıkkındaki ifade maliye politikasını ifade eden harcamalar değiştirici politikalardandır. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 22

IS eğrisi üzerindeki her noktada aşağıdakilerden hangileri birbirine eşit olmaktadır?

Fiyat-gelir

Emek arzı-emek talebi

Tasarruflar-yatırımlar

Para arzı-para talebi

Döviz arzı-döviz talebi

Açıklama:

IS eğrisi üzerindeki her noktada tasarruflar (S) yatırımlara (I) eşit olmaktadır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 23

I. Para arzı azalınca LM eğrisi sola kayar
II. Otonom harcamaların artması ile IS eğrisi sağa kayar
III. Para talebi azalınca LM eğrisi sola kayar
IV. Tasarruflar arttığında IS eğrisi sağa kayar
V. İthalat düştüğünde IS eğrisi sağa kayar
IS ve LM eğrilerindeki kaymalarla ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,II,IV

I,II,V

I,II,IV,V

I,III,IV,V

Açıklama:

I,II ve V. ifadeler doğru iken III ve IV. ifadeler yanlıştır. Çünkü, ara talebi azalınca LM eğrisi sola değil sağa kayar. Ayrıca, tasarruflar arttığında IS eğrisi sağa değil sola kayar. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

BP eğrisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

BP eğrisi döviz kuru veri iken bir ülkede faiz oranı ile reel üretim düzeyi arasındaki ilişkiyi açıklamaktadır

Ülkede yasal düzenlemeler sermaye hareketlerine kısmen izin vermekte ise BP eğrisi pozitif eğimli olmaktadır

BP eğrisi üzerindeki her noktada dış denge sağlanmıştır

BP eğrisinin altında kalan her nokta dış fazla durumunu gösterir

Sermaye hareketlerinin tamamen serbest olduğu durumda BP eğrisi yatay eksene paralel olmaktadır

Açıklama:

A,B,C ve E seçeneklerindeki ifadeler doğru iken D seçeneğindeki ifade yanlıştır. Çünkü, BP eğrisinin altında kalan her nokta dış açık durumunu gösterirken üzerinde yer alan her nokta dış fazla durumunu gösterir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

I. Genişletici para politikası her zaman dış açığa yol açar
II. Ülkede ithalat eğilimi çok yüksek ise genişletici maliye politikası dış açık oluşturur
III. Sermaye hareketlerinin faize duyarlılığı yüksekse daraltıcı maliye politikası dış fazla oluşturur
IV. Daraltıcı para politikasıyla ödemeler dengesinin hem cari dengesi hem de sermaye dengesi iyileşir
Açık ekonomide uygulanan para ve maliye politikalarının sonuçları ile ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II

I,IV

I,II,III

I,II,IV

II,III,IV

Açıklama:

I,II ve IV. ifadeler doğru iken III. ifade yanlıştır. Çünkü, sermaye hareketlerinin faize duyarlılığı yüksekse daraltıcı maliye politikası faiz oranlarını düşürür, düşen faiz ülkeden sermaye çıkışına sebep olur ve dış fazla değil dış açık oluşur. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Sabit döviz kuru sistemi ve dış açık olan bir ekonomide merkez bankasının piyasaya döviz satışı ile ulusal para arzını kısarken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile piyasaya ulusal para enjekte etmesi; böylece bir politikanın etkisini başka bir politika ile dengelemesi işlemine ne ad verilir?

Deregülasyon

Sterilizasyon

Stabilizasyon

Stagflasyon

Slumpflasyon

Açıklama:

Sabit döviz kuru sistemi ve dış açık olan bir ekonomide merkez bankasının piyasaya döviz satışı ile ulusal para arzını kısarken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile piyasaya ulusal para enjekte etmesi; böylece bir politikanın etkisini başka bir politika ile dengelemesi işlemine sterilizasyon adı verilir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Para ve maliye politikalarının etkinlikleriyle ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Tam sermaye hareketliliği durumunda sabit kur sisteminde para politikası tamamen etkilidir

Tam sermaye hareketliliği durumunda sabit kur sisteminde maliye politikası tam etkilidir

Sınırlı sermaye hareketliliği durumunda BP eğrisi yatık iken sabit kur sisteminde maliye politikası kısmen etkilidir

Tam sermaye hareketliliği durumunda esnek kur sisteminde maliye politikası tamamen etkisizdir

Tam sermaye hareketliliği durumunda esnek kur sisteminde para politikası tam etkilidir

Açıklama:

B,C,D ve E şıklarındaki ifadeler doğru iken A şıkkındaki ifade yanlıştır. Çünkü tam sermaye
hareketliliği durumunda sabit kur sisteminde para politikası tamamen etkisizdir. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 28

I. Yatık BP durumunda esnek kur sisteminde maliye politikası kısmen etkilidir
II. BP eğrisi eğimi artıp dikeyleştikçe esnek kur sisteminde maliye politikasının etkinliği artar
III. Yatık BP eğrisi söz konusu olduğunda esnek kur sisteminde para politikası tamamen etkisiz olmaktadır
IV. BP eğrisi eğimi artıp dikeyleştikçe esnek kur sisteminde izlenen para politikasının etkinliği artar
Esnek döviz kuru sisteminde sınırlı sermaye hareketliliği durumunda izlenen politikalar ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II

I,III

I,II,IV

II,III

II,III,IV

Açıklama:

I,II ve IV. ifadeler doğru iken III. ifade yanlıştır. Çünkü, Yatık BP eğrisi söz konusu olduğunda esnek kur sisteminde para politikası kısmen etkili olmaktadır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 29

I. Tam sermaye hareketsizliği durumunda ve esnek kur sisteminde para politikası kısmen etkilidir
II. Tam sermaye hareketsizliği durumunda ve esnek kur sisteminde maliye politikası ekonomi üzerinde önemli ölçüde etkilidir
III. Tam sermaye hareketsizliği geçerli iken sabit kur sisteminde para politikası tamamen etkisizdir
IV. Tam sermaye hareketsizliği durumunda sabit kur sisteminde maliye politikası ekonomi üzerinde tamamen etkilidir
Tam sermaye hareketsizliği durumunda para ve maliye politikalarının etkinlikleriyle ilgili yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II

I,III

I,II,III

II,III

II,III,IV

Açıklama:

I,II ve III. ifadeler doğru iken IV. ifade yanlıştır. Çünkü Tam sermaye hareketsizliği durumunda sabit kur sisteminde maliye politikası ekonomi üzerinde tamamen etkisizdir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Aşağıdakilerden hangisi iç denge sorunları için maliye politikasının, dış denge sorunları için para politikasının izlenmesinin uygun olduğunu savunan görüşü ifade eder?

İki Kutup Hipotezi

İmkânsız Üçlü Hipotezi

Mundell’in Tahsisler Kuralı

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi

Marshall-Lerner Koşulu

Açıklama:

Bir ekonomide iç denge sorunları için maliye politikası, dış denge sorunları için para politikası izlenmesinin daha etkin sonuçlar vereceği ileri sürülmektedir. Bu yaklaşım, Robert Mundell tarafından ileri sürüldüğü için Mundell’in Tahsisler Kuralı adını alır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Ekonomiyi tam istihdama ulaştırmak
Enflasyonu kabul edilebilir bir düzeyde tutmak
Ödemeler dengesini sağlamak

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iktisat politikasının amaçları arasında yer alır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Ekonomiyi tam istihdama ulaştırmak,
Enflasyonu kabul edilebilir bir düzeyde tutmak.

Dış ekonomik denge olarak ifade edilen amaç ise genel olarak ödemeler dengesini sağlamaktır. Dış denge, cari işlemler dengesi ile resmî rezervler dışı sermaye ve finans hesabının açık ya da fazla vermemesi, diğer bir deyişle ülkeye gelen döviz tutarı ile ülkeden çıkan döviz tutarının dengede olması durumudur.

Doğru Cevap: E

Soru 32

Gümrük tarifeleri
Kotalar
Döviz kontrolleri
Devalüasyon ve revalüasyon

Yukarıdakilerden hangileri harcama kaydırıcı politikalar arasında sayılabilir?

I ve II

II ve IV

I, II ve III

II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 33

IS eğrisi hangi ilişkiyi gösterir?

Faiz oranı ile reel üretim arasındaki ilişki

İşsizlik ile enflasyon arasındaki ilişki

Reel üretim ile işsizlik arasındaki ilişki

Reel üretim ile enflasyon arasındaki ilişki

Reel üretim ile para miktarı arasındaki ilişki

Açıklama:

Makro iktisadi analizde mal piyasası dengesi IS eğrisi (yatırım-tasarruf eğrisi) yardımı ile incelenir. IS eğrisi, faiz oranı (i) ile üretim düzeyi (Y) arasındaki ters orantıyı gösteren noktaların geometrik yeridir. Bu eğri üzerindeki her noktada tasarruflar (S) yatırımlara (I) eşit olmaktadır. Tasarruf-yatırım eşitliği ekonomide mal piyasasının dengede olduğunu gösterir. Faiz oranının düştüğü bir ekonomide canlanma görülür ve yatırımlar artar. Yatırım artışı bir ekonominin itici gücü olarak üretimi ve millî geliri arttırır. Böylece IS eğrisi üzerinde daha düşük faiz ve daha yüksek hasıla düzeyini gösteren yeni bir denge noktasına geçilmektedir

Doğru Cevap: A

Soru 34

Otonom harcamaların artması
Vergilerin artması
Yatırım teşviklerinin artması
Belirsizliklerin ortadan kalkması

Yukarıdakilerden hangileri IS'yi sağa kaydıran nedenler arasında sayılabilir?

I ve III

I, II ve III

I, III ve IV

III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

IS eğrisi bazınedenlerle sağa veya sola kaymakta ve bu durumda iç denge değişmektedir. IS eğrisinin konumunu değiştiren nedenler aşağıda yer almaktadır:

Ekonomide toplam harcamaları etkileyen otonom harcamaların artması ile IS eğrisi sağa, azalması ile sola kaymaktadır. Otonom harcamalar millî gelirden bağımsız olarak yapılan tüketim, yatırım, kamu harcamaları ve ihracattan oluşur. Bu kalemlerde meydan gelen bir artış IS eğrisini sağa, azalış ise sola kaydırmaktadır.
Ekonomide millî geliri azaltıcı rol oynayan ve millî gelirden bir sızıntı niteliğinde olan kalemler de IS eğrisinin konumunu etkiler. Bu kalemler gelirden bağımsız yapılan tasarruf, vergi ve ithalattır. Bu kalemler arttığı zaman millî gelir azalır ve IS eğrisi sola kayar. Aksine tasarruf, vergi ve ithalat kalemlerinde meydana gelen bir azalma ile millî gelir artar ve IS eğrisi sağa kayar.
Yatırımları arttıracak her türlü teşvikler ve olumlu idari düzenlemeler ile IS eğrisi sağa kayar.
Yatırımcıları döviz kuru ve faiz riskinden koruyan finansal türev araçların gelişmesi ile ekonomide kur ve faiz belirsizlikleri ortadan kalkar ve yatırımlar artar. Bu durumda IS eğrisi sağa kayar.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Para arzı artarsa
Fiyatlar genel düzeyi artarsa
Para talebi artarsa

Yukarıdaki durumların hangisi ya da hangilerinde LM eğrisi sağa kayar?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

LM eğrisi de bazı nedenlerle sağa veya sola kaymakta ve bu durumda ekonomide mevcut para piyasası dengesi değişmektedir. LM eğrisi şu nedenlerle sağa veya sola kaymaktadır:

Fiyatlar genel düzeyi sabitken para arzı değişmesi ile LM eğrisi kayar. Para arzı artınca LM eğrisi sağa, para arzı azalınca LM eğrisi sola kayar.
Para arzı sabitken fiyatlar genel düzeyi değişmesi ile de LM eğrisi kayar. Fiyatlar genel düzeyi düşünce reel para arzı (M/P) artar, LM eğrisi sağa kayar. Fiyatlar genel düzeyi artınca reel para arzı (M/P) azalır, LM eğrisi sola kayar.
Fiyatlar genel düzeyi ve para arzı sabitken para talebi değiştiği zaman da para arz ve talebi dengesi değişir. Para talebi azalınca para arzı artar, LM eğrisi sağa kayar.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Sınırlı sermaye hareketliliği durumunda BP eğrisinin eğimi nasıldır?

Yatay eksene paralel

Dikey eksene paralel

Pozitif eğimli

Negatif eğimli

Hiperbolik

Açıklama:

BP eğrisi tam sermaye hareketliliği durumunda yatay eksene paralel, sınırlı sermaye hareketliliği durumunda pozitif eğimli, tam sermaye hareketsizliği durumunda ise dikey eksene paralel olur.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Sabit döviz kuru sisteminde ve tam sermaye hareketliliği altında para ve maliye politikalarının etkinliği sırasıyla nasıldır?

Etkisiz - Tam etkili

Etkisiz - Etkisiz

Tam etkili - Tam etkili

Tam etkili - Etkisiz

Tam etkili - Etkili

Açıklama:

Para arzı ↑ Y ↑ i ↓ Dış açık ↑ Döviz Talebi ↑ Döviz satışı ↑ Ulusal para arzı ↓ Y↓
Sistematiği işleyeceğinden sabit döviz kuru sisteminde para politikasının hiçbir etki gösteremeyeceği, reel üretimi etkileyemeyeceği anlaşılmaktadır.
Kamu harcaması ↑ Y↑ i↑ Dış fazla ↑ Döviz satın alımı ↑ Ulusal para arzı ↑ Y↑
Sistematiği işleyeceğinden genişletici maliye politikası ve sabit kur sistemi birlikte geçerli olduğu zaman faiz oranı önceki düzeyde tutularak azami millî gelir artışı sağlamak mümkün olmaktadır. Bu nedenle sabit kur sisteminde maliye politikası tam etkilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Tam sermaye hareketsizliği ve sabit döviz kuru rejimi altında para politikası etkisizdir
Tam sermaye hareketsizliği ve sabit döviz kuru rejimi altında maliye politikası etkisizdir
Tam sermaye hareketsizliği ve esnek döviz kuru rejimi altında para politikası etkisizdir
Tam sermaye hareketsizliği ve esnek döviz kuru rejimi altında maliye politikası etkisizdir

Yukarıdakilerden hangileri doğrudur?

I ve II

III ve IV

I ve III

II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Tam sermaye hareketsizliği ve sabit döviz kuru rejimi altında para ve maliye politikaları etkisiz iken, yine tam sermaye hareketsizliği ancak esnek kur rejimi altında ise para ve maliye politikalarının her ikisi etkilidir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Mundell’in Tahsisler Kuralı'na göre enflasyon ve dış açık durumunda maliye ve para politikası uygulamaları sırasıyla nasıl olmalıdır?

Daraltıcı - daraltıcı

Daraltıcı - genişletici

Genişletici - genişletici

Genişletici - daraltıcı

Politika uygulanmaz

Açıklama:

Genel olarak bir ekonomide iç denge sorunları için maliye politikası, dış denge sorunları için para politikası izlenmesinin daha etkin sonuçlar vereceği ileri sürülmektedir. Bu yaklaşım, Robert Mundell tarafından ileri sürüldüğü için Mundell’in Tahsisler Kuralı adını alır. Böylece dış denge sorunu ile merkez bankası ilgilenirken iç denge sorunu ile hükûmetler kendi görev alanları çerçevesinde ilgilenirler. Buna göre aşağıda ekonomik sorunlar ve çözüm önerileri yer almaktadır:

Enflasyon ve dış açık durumunda maliye politikası daraltıcı, para politikası daraltıcı olmalıdır.
Enflasyon ve dış fazla durumunda maliye politikası daraltıcı, para politikası genişletici olmalıdır.
İşsizlik ve dış açık durumunda maliye politikası genişletici, para politikası daraltıcı olmalıdır.
İşsizlik ve dış fazla durumunda maliye politikası genişletici, para politikası genişletici olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 40

İmkansız üçlü hipotezine göre bağımsız para politikası uygulayan bir ekonomide hangisi imkansızdır?

Tam sermaye hareketliliği

Esnek kur sistemi

Sabit kur sistemi

Para kurulu

Sermaye kontrolü

Açıklama:

Tam sermaye hareketliliği, esnek kur sistemi ve bağımsız para politikası,
Sabit kur sistemi, sermaye kontrolü ve bağımsız para politikası,
Tam sermaye hareketliliği, para kurulu ve sabit kur sistemi.

Bu görüşe göre, döviz kuru istikrarının ve enflasyon hedeflemesinin bir arada yürütülebilmesi için sermaye hareketlerine kontrol getirilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 41

Tam istihdamda fiyat istikrarını sağlamak neyin amacı olabilir?

İç ekonomik denge,

Dış ekonomik denge,

Ödemeler dengesini sağlamak,

Cari işlemler dengesi,

Gelen ve çıkan döviz dengesi,

Açıklama:

İktisat politikalarının temel amacı iç ve dış ekonomik dengenin bir arada sağlanabilmesidir. 1929 büyük dünya buhranından itibaren ülkelerin iç denge ile ilgili temel ekonomik amaçları, genellikle tam istihdamda fiyat istikrarını sağlamak olmuştur. İç ekonomik denge olarak adlandırılan bu amacın iki boyutu bulunmaktadır:
• Ekonomiyi tam istihdama ulaştırmak,
• Enflasyonu kabul edilebilir bir düzeyde tutmak.
Dış ekonomik denge olarak ifade edilen amaç ise genel olarak ödemeler dengesini sağlamaktır. Dış denge, cari işlemler dengesi ile resmî rezervler dışı sermaye ve finans hesabının açık ya da fazla vermemesi, diğer bir deyişle ülkeye gelen döviz tutarı ile ülkeden çıkan döviz tutarının dengede olması durumudur.
Diğer seçenekler dış dengenin amaçlarıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Bir ekonomide mal ve para piyasasının birlikte dengede olması neyi göstermektedir?

Ekonomik istikrarın sağlanmadığını,

İç dengeyi gösterir,

Arz dengesizliğini gösterir,

Talep dengesizliğini gösterir,

Mali varlık dengesizliğini gösterir,

Açıklama:

İç denge: Mal ve para piyasasının birlikte dengede olmasıdır. Bir ekonomide iç denge, tam istihdam durumunda ekonomik istikrarın sağlanmasıdır. Bu durum mal ve para piyasasının dengede olmasını, bu piyasalarda arz ve talep dengesizliklerinin bulunmamasını gerektirmektedir.
Mal piyasası dengesi, toplam harcamaların yurt içi üretim ile karşılanabilmesi, toplam talebin toplam arza eşit olması durumudur. Para piyasası dengesi ise para arz ve talebinin dengede olması, böylece mali varlık piyasasında (para, tahvil, hisse senedi piyasası gibi) dengesizliğin bulunmaması anlamındadır.

Doğru Cevap: B

Soru 43

BP eğrisinin eğimi değişken midir?

Marjinal ithal eğiminden etkilenmez,

Sermaye hareketlerinin faize duyarlılığından etkilenmez,

İthalat eğiminin yüksekliğinden etkilenir,

Değişken değildir,

Gelir artışından etkilenmez,

Açıklama:

BP eğrisinin eğimi dış dengeyi etkileyen unsurların önemine göre değişmektedir. Bilindiği gibi dış ticaret ve sermaye hareketleri dış dengeyi etkileyen iki temel kalemdir. Bu nedenle BP eğrisi eğimi;
• marjinal ithal eğilimine (dış ticaret ve ithalat açısından) ve
• ülkelerarası sermaye hareketlerinin faiz oranına duyarlılığına (sermaye hareketleri açısından)
bağlı olmaktadır. Marjinal ithal eğilimi gelirde oluşan bir birimlik artışın ithalat üzerinde oluşturduğu artıştır. İthalat eğilimi yüksek olan bir ülkeye ait dış denge doğrusu eğimi fazladır, BP eğrisi dikeye yakındır. Bu ülkede gelir arttıkça ithalat daha hızlı artacağı için faizin dış dengeyi sağlama rolü önemini kaybetmektedir. BP eğrisi dikeyleştikçe önceden BP eğrisi üzerinde bulunan ve dış dengeyi
ifade eden noktalar artık BP eğrisi altında kaldığı için dış açık durumunu gösterir. Öte yandan sermaye hareketlerinin faize duyarlılığı da BP eğrisi eğimini etkilemektedir. Bu duyarlılık arttıkça BP eğrisi yatıklaşmakta, yurt içi ve dünya faiz oranı eşitlenmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Açık ekonomide para politikası genişletici yönde kullanılırsa her zaman neye yol açar?

Milli gelir azalır,

Yatırımlar azalır,

İthalat azalır,

Dış açığa yol açar,

Cari işlemler açık vermez,

Açıklama:

Para politikası araçları genişletici yönde kullanıldığı zaman öncelikle kısa dönemde faiz oranını düşürür. Düşük faiz oranı ekonomide iki yönlü etki yapar. Bir yandan yatırımları teşvik ederek millî geliri arttırır; bu da ithalat artışına yol açar. Diğer yandan ülkeden sermaye çıkışına yol açar. Bu nedenle ödemeler dengesinin artan ithalat nedeniyle dış ticareti ve daha genel olarak Cari İşlemler Hesabı açık verir. Öte yandan ülkeden çıkan sermaye nedeniyle de Sermaye Hesabı açık verir. Buna göre, genişletici para politikası her zaman dış açığa yol açar.
Öte yandan maliye politikası araçları genişletici yönde kullanıldığı zaman ilk olarak ülkede millî gelir artışı ve onun teşvik ettiği ithalat artışı görülür. Ayrıca millî gelir artışı nedeniyle ülkede ekonomik kesimler para taleplerini arttırırlar. Bu para talebi günlük işlemlerin yürütülmesi için ekonomik kesimlerin yanlarında daha fazla para bulundurmalarıdır. Para talebi artışı ile faiz oranı yükselir ve
ülkeye sermaye girişi olur. Görüldüğü gibi genişletici maliye politikası etkisiyle dış denge üzerinde iki ters yönlü etki meydana gelmektedir. Etkilerden biri millî gelir ve ithalat artışı ile Cari İşlemler Hesabı açığı, diğeri faiz artışı ve sermaye girişi ile Sermaye Hesabı fazlası oluşmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Açık ekonomide para politikasının daraltıcı yönde kullanılmasının sonucu ne olabilir?

Dış fazla meydana gelmez,

Faiz oranı yükselmez,

Yatırımlar artar,

Milli gelir artar,

Ödemeler dengesinde cari denge iyileşir,

Açıklama:

Para politikasının daraltıcı yönde kullanılması ile de ters yönlü olarak dış fazla meydana gelecektir. Sıkı para politikası araçları ile faiz oranı yükselir, yatırımlar azalır, milli gelir ve ithalat azalır. Yüksek faiz nedeniyle ülkeye sermaye girişi olur ve ödemeler dengesinin hem cari dengesi hemde sermaye dengesi iyileşir.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Merkez bankası piyasaya döviz sürerken nasıl bir yol izlerse para arzının azalmasını önleyebilir?

Açık piyasa işlemleri ile alım yapmak,

Pasif politika uygulayarak,

Devlet tahvili almayarak,

Devlet iç borçlanma senedi almayarak,

Para arzını artırmayarak,

Açıklama:

Sabit döviz kuru sisteminde merkez bankasının dış dengenin sağlanması uğruna iç dengenin bozulmasına izin vermesi pasif politika olmaktadır. Ancak merkez bankasının elinde bu kötüleşmeyi önleyecek araçları bulunmaktadır. Eğer merkez bankası iç ekonomide millî gelirin, üretimin ve istihdamın azalmasını istemiyorsa ulusal para arzının azalmasına izin vermeyecek şekilde aktif politika izleyebilir ve bu amaçla açık piyasa işlemlerini kullanabilir. Merkez bankası piyasaya döviz sürerken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile alım yaparsa para arzının azalmasını önlemiş olur. Açık piyasa işlemleri ile alım yapılması, devlet tahvili, hazine bonosu şeklindeki devlet iç borçlanma senetlerinin (DİBS) merkez bankası tarafından piyasadan satın alınması ve böylece para arzının arttırılmasıdır. Merkez bankasının piyasaya döviz sürerken eş anlı olarak DİBS satın alması sayesinde ulusal para arzının değişmemesine sterilizasyon politikası adı verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Merkez bankasının döviz kuruna müdahale etmediği bir sistem olabilir mi?

Sabit döviz kuru sistemi,

Esnek döviz kuru sistemi,

Para politikası araçlarının genişletici yönde kullanılması,

Para politikası araçlarının daraltıcı yönde kullanılması,

Dışa açık ekonomi,

Açıklama:

Ekonomide esnek döviz kuru sisteminin uygulanması durumunda etkilenecek değişkenler ve piyasalar değişmektedir. Öncelikle bir ekonomide izlenen genişletici para ya da maliye politikası nedeniyle dış ödemeler dengesi açığının oluştuğunu varsayalım. Dış açık, döviz talebinin döviz arzını aşması durumu olup esnek kur sisteminde döviz kurunun yükselmesine neden olmaktadır. Esnek kur sisteminde merkez bankasının döviz kuruna müdahalesi söz konusu değildir. Döviz kuru yükselince ulusal paranın değeri düşer, dış ticarette ülkenin rekabet gücü artar. İhraç malları döviz cinsinden ucuzladığı için ihracat artar, ithal malları pahalandığı için ithalat azalır. Böylece başlangıçta oluşan dış açık kendiliğinden, merkez bankası müdahalesi olmadan giderilir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Açık ekonomide, esnek döviz kuru sisteminde maliye politikası dış dengeyi etkilemekte midir?

Faiz oranı artmaz,

Sermaye hareketleri faize bağlı değildir,

Dış dengeye etkisi kesin değildir,

Döviz arzı döviz talebini dengeler,

İhracat artar,

Açıklama:

Maliye politikasının dış dengeye etkisi kesin değildir; ters yönlü iki etkiden daha güçlü olan lehine sonuç oluşmaktadır. Tam sermaye hareketliliğinin geçerli olduğu durumda sermaye hareketlerinin faize duyarlılığı sonsuzdur. Bu nedenle faiz oranı artınca sermaye girişi ile sağlanan döviz artışı, ithalat ile oluşan döviz çıkışından daha fazla olur. Böylece sonuç dış fazla yönünde gerçekleşir.
Esnek kur sisteminde döviz girişinin etkisi ile döviz arzı artar ve döviz arzı döviz talebini aşar. Döviz arzı fazlası nedeniyle döviz kuru düştüğü için ulusal para değer kazanır. Aşırı değerli ulusal para ülkenin dış rekabet gücünü olumsuz etkiler. Çünkü ulusal para değerlenince ihracat döviz cinsinden pahalanır, ihracat azalır. İthalat ulusal para cinsinden ucuzlar ve ithalat artar.

Doğru Cevap: C

Soru 49

J. Frankel'e göre bir ekonomide bir arada yürütülemeyecek üçlü var mıdır?

Tam sermeye hareketliliği, bağımsız para politikası, esnek döviz kuru,

Sabit kur sistemi, sermaye kontrolü ve bağımsız para politikası,

Tam sermaye hareketliliği, para kurulu ve sabit kur sistemi,

Tam sermaye hareketliliği, bağımsız para politikası ve sabit döviz kuru,

Hiç bir ekonomide böyle bir üçlü bulunamaz,

Açıklama:

İmkânsız üçlü (impossible trinity) hipotezi ilk kez 1999 yılında J. Frankel tarafından geliştirilmiş bir görüştür. Bu hipoteze göre bir ekonomide;
• tam sermaye hareketliliği
• bağımsız para politikası
• sabit döviz kuru politikası
birarada yürütülemez. Buna göre bir ekonomide aynı anda hem finansal serbestinin sağlanması, hem bağımsız para politikası izlenmesi hem de döviz kuru sabitlemesi hedeflenemez. Sermaye hareketinin tamamen serbest olduğu bir ortamda merkez bankası enflasyon hedeflemesi ve döviz kuru hedeflemesini aynı anda başaramaz. Hükûmetler aynı anda bu üç hedeften sadece ikisini
gerçekleştirebilir. Bir arada uygulanabilecek alternatif politikalar şu şekilde belirlenmektedir:
• Tam sermaye hareketliliği, esnek kur sistemi ve bağımsız para politikası,
• Sabit kur sistemi, sermaye kontrolü ve bağımsız para politikası,
• Tam sermaye hareketliliği, para kurulu ve sabit kur sistemi.
Bu görüşe göre, döviz kuru istikrarının ve enflasyon hedeflemesinin bir arada yürütülebilmesi için sermaye hareketlerine kontrol getirilmelidir.

Doğru Cevap: D

Soru 50

2001 yılında S. Fischer tarafından geliştirilen ''iki kutup hipotezi''nin, dayanağı hangi görüştür?

Telafi edici etki hipotezi,

Lowry hipotezi,

Merkantilizm,

Fizyokrasi,

İmkansız üçlü hipotezi,

Açıklama:

Bu hipotez, imkânsız üçlü hipotezine dayanılarak S. Fischer tarafından 2001 yılında ileri sürülmüştür. Buna göre, sermaye hareketlerini serbestleştiren gelişen piyasa ekonomilerinin ya tam sabit ya da tam esnek döviz kuru politikalarını seçmeleri, ara kur sistemlerinden vazgeçmeleri gerekmektedir. Çünkü tam sermaye hareketliliği ve ara kur sistemi izleyen bir ekonomi her zaman spekülatif döviz hareketlerine karşı açıktır. Bu nedenle uzun dönemde uluslararası sermaye hareketleri arttıkça ara kur sistemlerinin uygulanabilirliği azalmaktadır. Birçok gelişmekte olan ülke 1999-2000 döneminde IMF’nin talebi üzerine ara kur sistemlerini izlemeyi tercih etmiştir. Bu durum ekonomik kesimlerin döviz cinsinden borçlanmasına, döviz cinsinden yükümlülüklerin artmasına ve bu nedenle ülkeye kısa vadeli yabancı sermaye girişinin artmasına yol açmıştır. Ancak artan borçlanma ve duran yabancı yatırımlar nedeniyle döviz kuru istikrarsız duruma düşünce, ülkeler döviz kuru sistemlerini değiştirmek zorunda kalmışlar ya tam sabit kur sistemine ya da tam esnek kur sistemine geçmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Toplam talebin yerli ve ithal mallar arasında kaydırılmasını sağlayan politikalara ne denir?

Genel denge politikaları

Harcama kaydırıcı politikalar

Harcama değiştirici politikalar

Açık ekonomide maliye politikası

Sabit döviz kuru sistemi ve para politikası

Açıklama:

Harcama kaydırıcı politikalar: Toplam talebin yerli ve ithal mallar arasında kaydırılmasını sağlayan politikalardır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Mal ve para piyasasının birlikte dengede olmasına ne denir?

Mal piyasası dengesi

Dış denge

Para piyasası dengesi

Genel denge

İç denge

Açıklama:

İç denge: Mal ve para piyasasının birlikte dengede olmasıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Mal piyasası dengesini gösteren yatırım tasarruf eğrisine ne denir?

LM eğrisi

BP eğrisi

Talep eğrisi

IS eğrisi

Laffer eğrisi

Açıklama:

IS eğrisi: IS eğrisi mal piyasası dengesini gösteren yatırım tasarruf eğrisidir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Tam sermaye hareketliliği koşullarında para ve maliye politikalarının etkilerini sabit ve esnek kur sistemlerinde inceleyen yaklaşımın adı nedir?

Merkantilizm

Mundell-Fleming Modeli

Tiebout Modeli

Keynesyen Model

Rosher Kuramı

Açıklama:

Mundell-Fleming Modeli:
Tam sermaye hareketliliği koşullarında para ve maliye politikalarının etkilerini sabit ve esnek kur sistemlerinde inceleyen bir yaklaşımdır. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi iç denge sorunları için maliye politikasının, dış denge sorunları için para politikasının izlenmesinin uygun olduğunu savunan görüşü ifade etmektedir?

Malthusçuluk

Mundell’in Tahsisler Kuralı

Etkin Piyasalar Hipotezi

Tiebout Modeli

Toplam Talep Eğrisi

Açıklama:

Mundell’in Tahsisler Kuralı: İç denge sorunları için maliye politikasının, dış denge sorunları için para politikasının izlenmesinin uygun olduğunu savunan görüşü ifade etmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 56

Bir ekonomide tam sermaye hareketliliğinin, sabit kur sistemi ve bağımsız para politikasıyla birlikte izlenmesinin başarılı sonuç vermeyeceğini savunan hipotezin adı nedir?

Fisher Hipotezi

İmkânsız Üçlü Hipotezi

Genişletici Mali Daralma Hipotezi

Kuznets Eğrisi Hipotezi

Etkin Piyasalar Hipotezi

Açıklama:

İmkânsız Üçlü Hipotezi:
İmkânsız Üçlü Hipotezi’ne göre, bir ekonomide tam sermaye hareketliliği, sabit kur sistemi ve bağımsız para politikasının birlikte izlenmesi başarılı sonuç vermez. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 57

I. Tam sermaye hareketliliği
II. Bağımsız para politikası
III. Esnek döviz kuru sistemi
IV. Sabit döviz kuru politikası
Yukarıdakilerden hangisi J. Frankel tarafından geliştirilmiş imkânsız üçlü hipotezine göre bir arada yürütüldüğünde sonuç vermez?

Yalnız I

I ve II

III ve IV

I, II ve IV

Yalnız IV

Açıklama:

İmkânsız Üçlü Hipotezi: İmkânsız Üçlü Hipotezi’ne göre, bir ekonomide tam sermaye hareketliliği, sabit kur sistemi ve bağımsız para politikasının birlikte izlenmesi başarılı sonuç vermez. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Toplam para talebinin toplam para arzına eşit olması durumuna ne denir?

Mal piyasası dengesi

İç denge

Para piyasası dengesi

Genel denge

Dış denge

Açıklama:

Para piyasası dengesi:
Toplam para talebinin toplam para arzına eşit olması durumudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 59

Ekonomide iç ve dış ekonomik dengenin birlikte sağlanması durumuna ne denir?

Genel denge

İç denge

Para piyasası dengesi

Mal piyasası dengesi

Dış denge

Açıklama:

Genel denge: Ekonomide iç ve dış ekonomik dengenin birlikte sağlanması durumudur. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 60

Toplam mal ve hizmet talebinin, toplam mal ve hizmet arzına eşit olması durumuna ne ad verilir?

İç denge

Para piyasası dengesi

Mal piyasası dengesi

Dış denge

Genel denge

Açıklama:

Mal piyasası dengesi:
Toplam mal ve hizmet talebinin, toplam mal ve hizmet arzına eşit olması durumudur. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Aşağıdakilerden hangisi genişletici para politikası uygulamalarından biridir?

Merkez bankasının devlet iç borçlanma senetlerini satın alması

Zorunlu karşılık oranlarını yükseltmesi

Reeskont oranlarını yükseltmesi

Transfer harcamalarının arttırılması

Vergilerin düşürülmesi

Açıklama:

Merkez bankası tarafından yürütülen para politikası genel olarak açık piyasa işlemleri, zorunlu karşılık oranları ve reeskont oranı araçlarını içerir. Merkez bankasının devlet iç borçlanma senetlerini satın alması, zorunlu karşılık oranlarını ve reeskont oranlarını düşürmesi genişletici para politikası olmaktadır. Hazine tarafından yürütülen maliye politikası araçları da genel olarak hükümet harcamaları, transfer harcamaları ve vergileri kapsar. Hükümet harcamalarının ve transfer harcamalarının arttırılması ve vergilerin düşürülmesi genişletici maliye politikası olmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 62

Aşağıdaki ekonomik etkenlerden hangisi IS eğrisinin sağa kaymasına neden olur?

Otonom harcamaların azalması

İthalatın azalması

Yatırımların azalmasına neden olan idari düzenlemeler

Finansal türev araçların kullanımının azalması

Vergilerin artması

Açıklama:

Ekonomide toplam harcamaları etkileyen otonom harcamaların artması ile IS eğrisi sağa, azalması ile sola kaymaktadır. Otonom harcamaları milli gelirden bağımsız olarak yapılan tüketim, yatırım, kamu harcamaları ve ihracattan oluşur. Bu kalemlerde meydana gelen bir artış IS eğrisini sağa, azalış ise sola kaydırmaktadır.
Ekonomide milli geliri azaltıcı rol oynayan ve milli gelirden bir sızıntı niteliğinde olan kalemler de IS eğrisinin konumunu etkiler. Bu kalemler, gelirden bağımsız yapılan tasarruf, vergi ve ithalattır. Bu kalemler arttığı zaman milli gelir azalır ve IS eğrisi sola kayar. Aksine tasarruf, vergi ve ithalat kalemlerinde bir azalma ile milli gelir artar ve IS eğrisi sağa kayar.
Yatırımları arttıracak teşvikler ve olumlu idari düzenlemeler ile IS eğrisi sağa kayar.
Yatırımcıları döviz kuru ve faiz riskinden koruyan finansal türev araçların gelişmesi ile ekonomide kur ve faiz belirsizlikleri ortadan kalkar ve yatırımlar artar. IS eğrisi sağa kayar.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Dış dengeyi temsil eden BP eğrisi hangi durumda milli gelirin yer aldığı yatay eksene paralel olur?

Tam sermaye hareketsizliği durumunda

Sınırlı sermaye hareketliliği durumunda

Tam sermaye hareketliliği durumunda

Dış ticaret fazlasının oluştuğu durumda

Dış ticaret dengesinin oluştuğu durumda

Açıklama:

BP eğrisi tam sermaye hareketliliği durumunda yatay eksene paralel, sınırlı sermaye hareketliliği durumunda pozitif eğimli, tam sermaye hareketsizliği durumunda ise dikey eksene paralel olur.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Sabit döviz kuru sistemi uygulanan A ülkesinde dış açık oluşmuştur. Ülkenin Merkez Bankası, piyasaya döviz satışı ile ulusal para arzını kısarken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile piyasaya ulusal para enjekte etmektedir. Merkez Bankasının yaptığı bu işleme ne ad verilir?

Optimizasyon

Likiditasyon

Liberalizasyon

Sterilizasyon

Konjonkürel karar

Açıklama:

Sabit döviz kuru ve dış açık olan bir ekonomide merkez bankasının piyasaya döviz satışı ile ulusal para arzını kısarken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile piyasaya ulusal para enjekte etmesi; böylece bir politikanın etkisini başka bir politika ile dengelemesine sterilizasyon politikası adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 65

Açık ekonomi olan B ekonomisinde dış fazla durumu ile karşılaşılmıştır. Aşağıdaki ekonomi politikalarından hangisinin uygulanması durumunda dış fazla ortadan kalkar veya azalır?

Genişletici para politikası

Daraltıcı para politikası

Genişletici maliye politikası

Daraltıcı maliye politikası

Daraltıcı para politikası ile genişletici maliye politikasının birlikte uygulanması

Açıklama:

Genişletici para politikası her zaman dış açığa yol açar. Ekonomideki parasal genişleme ile bir yandan ithalat artarken bir yandan faiz oranlarındaki düşüş ile sermaye çıkışı yaşanır. Sonuş kesin olarak dış açıktır. Aksine daraltıcı para politikasının sonucu da her zaman dış fazla yönündedir. Buna karşılık maliye politikası ile ilgili kesin bir sonuç söylenememektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

1980'lerden itibaren dünya genelinde hangi iktisat politikası bileşenleri tercih edilmeye başlanmıştır?

Sabit kur ve maliye politikası

Ayarlanabilir sabit kur ve maliye politikası

Ayarlanabilir sabit kur ve para politikası

Esnek kur ve para politikası

Esnek kur ve maliye politikası

Açıklama:

Sabit döviz kuru sisteminde maliye politikası, esnek kur sisteminde ise para politikası etkili sonuç verir. Dünya ekonomisinde 1944-1973 döneminde ayarlanabilir sabit kur sisteminin benimsendiği Bretton Woods Sistemi geçerli olmuş ve bu dönemde Keynesyen maliye politikası önem kazanmış, bu iki politika aracı birbirini mükemmel şekilde tamamlamıştır. 1973 yılından itibaren ülkelerin esnek kur sistemine geçmeye başlamaları ve 1980'lerden itibaren monetarist görüşün oldukça önem kazanmaya başlaması ile esnek kur ve para politikası şeklinde birbiri ile uyumlu iki politika aracı tercih edilmeye başlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 67

Bir ekonomide iç denge sorunları için maliye politikası, dış denge sorunları için para politikasının izlenmesinin daha etkin sonuçlar vereceğini ileri süren kural/yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

J-Eğrisi Yaklaşımı

Marshall-Lerner Kuralı

Mundell'in Tahsisler Kuralı

Sterilizasyon Yaklaşımı

Oyunun Kuralı Yaklaşımı

Açıklama:

Genel olarak bir ekonomide iç denge sorunları için maliye politikası, dış denge sorunları için para politikasının izlenmesinin daha etkin sonuçlar vereceği ileri sürülmektedir. Bu yaklaşım Robert Mundell tarafından ileri sürüldüğü için Mundell'in Tahsisler Kuralı adını alır. Böylece dış denge sorunu ile merkez bankası ilgilenirken iç denge sorunu ile hükümetler kendi görev alanları çerçevesinde ilgilenirler.

Doğru Cevap: C

Soru 68

İmkansız Üçlü Hipotezi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir ekonomide sınırlı sermaye hareketliliği, bağımsız para politikası ve esnek döviz kuru politikası bir arada yürütülemez.

Bir ekonomide sınırlı sermaye hareketliliği, bağımsız para politikası ve sabit döviz kuru politikası bir arada yürütülemez.

Bir ekonomide tam sermaye hareketsizliği, bağımsız para politikası ve sabit döviz kuru politikası bir arada yürütülemez.

Bir ekonomide tam sermaye hareketliliği, merkezi para politikası ve esnek döviz kuru politikası bir arada yürütülemez.

Bir ekonomide tam sermaye hareketliliği, bağımsız para politikası ve sabit döviz kuru politikası bir arada yürütülemez.

Açıklama:

İmkansız Üçlü Hipotezi (Impossible Trinity) ilk kez 1999 yılında J. Frankel tarafından geliştirilmiş bir görüştür. Bu hipoteze göre bir ekonomide tam sermaye hareketliliği, bağımsız para politikası ve sabit döviz kuru politikası bir arada yürütülemez. Buna göre bir ekonomide aynı anda hem finansal serbestinin sağlanması, hem bağımsız para politikası izlenmesi, hem de döviz kuru sabitlemesi hedeflenemez. Hükümetler aynı anda bu üç hedeften sadece ikisini gerçekleştirebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Para politikası ile maliye politikasının tamamen etkisiz olduğu ekonomi politikası bileşeni aşağıdakilerden hangisidir?

Tam sermaye hareketliliği ve sabit döviz kuru sistemi

Sınırlı sermaye hareketliliği ve sabit döviz kuru sistemi

Sınırlı sermaye hareketliliği ve esnek döviz kuru sistemi

Tam sermaye hareketsizliği ve sabit döviz kuru sistemi

Tam sermaye hareketsizliği ve esnek döviz kuru sistemi

Açıklama:

Tam sermaye hareketsizliği durumunda, sabit kur sisteminde para politikası ve maliye politikası ekonomi üzerinde tamamen etkisizdir.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Sabit döviz kuru sisteminin benimsendiği A ülkesinde genişletici para politikası uygulaması nedeniyle dış açık oluşmuştur. Mevcut koşullar altında A ülkesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Döviz talebi döviz arzının altında kalır.

Döviz kuru üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşur.

Merkez bankası döviz alımı yaparak piyasaya müdahale eder.

Para piyasası dengesini temsil eden LM eğrisi sola kayar.

Faiz oranı düşer.

Açıklama:

Ekonomide sabit döviz kuru sisteminin izlendiğini ve genişletici para ya da maliye politikası ile dış açığın oluştuğunu varsayalım. Dış açık olan bir ekonomide bir yandan ithalat artışı, bir yandan ülke dışına sermaye çıkışı olması nedeniyle döviz talebi artar, döviz talebi döviz arzını aşar. Bu durum döviz kuru üzerinde yukarı doğru bir baskı oluşturur. Sabit kur sisteminde döviz kuru üzerinde artma yönünde bir baskı oluştuğunda merkez bankası döviz satışı yaparak piyasaya müdahale eder; böylece artan döviz talebini karşılamış olur. Döviz satışı ulusal para karşılığında yapıldığı için ekonomide ulusal para arzı azalır. Bu durum para piyasası dengesini ifade eden LM eğrisinin sola kayması ile gösterilir. Sabit döviz kuru sisteminde döviz piyasasına müdahaleye para piyasası tepki vermektedir. LM eğrisinin sola kayması ile milli gelir azalır ve faiz oranı yükselir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Genel dengeyi oluşturan politikalardan "harcama kaydırıcı politikalar" arasında aşağıdakilerden hangisi / hangileri yer alır?
I) gümrük tarifeleri, kotalar,
II) döviz kontrolleri,
III) devalüasyon, revalüasyon,
IV) ithalat veya ihracat sübvansiyonları ya da vergileri

Sadece I

I,II

I, II,III

II, III, IV

I, II, III,IV

Açıklama:

İktisat Politikası Araçları
Genel denge politikaları, harcama kaydırıcı ve harcama değiştirici politikalar olarak ayrılır. Harcama kaydırıcı politikalar: Toplam talebin yerli ve ithal mallar arasında kaydırılmasını sağlayan politikalardır. Harcama değiştirici politikalar: Toplam talebin hacmini etkileyen para ve maliye politikalarıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi, mal piyasası dengesini gösteren IS eğrisinin sağa kaymasına neden olur?

Tüketimde azalma

Yatırımda azalma

Kamu harcamalarında azalma

İhracatta azalma

İthalatta azalma

Açıklama:

İç Denge ve Mal Piyasası
Otonom harcamalar millî gelirden bağımsız olarak yapılan tüketim, yatırım, kamu harcamaları ve ihracattan oluşur. Bu kalemlerde meydan gelen bir artış IS eğrisini sağa, azalış ise sola kaydırmaktadır. Sızıntı şeklindeki tasarruf, vergi ve ithalat kalemlerinde meydana gelen bir azalmada ise millî gelir artar ve IS eğrisi sağa kayar.

Doğru Cevap: E

Soru 73

Aşağıdaki şekle göre, para talebindeki artış, LM eğrisinde hangi yönde değişikliğe yol açar?

A noktasından B noktasına geçilmektedir.

B noktasından A noktasına geçilmektedir.

LM eğrisi sağa kayar.

LM eğrisi sonsuz esnek hale gelir; Gelir eksenine paralel olur.

LM eğrisi inelastik hale gelir; Faiz eksenine paralel hale gelir.

Açıklama:

İç Denge ve Para Piyasası
Para piyasasında millî gelir ve faiz oranı arasında para talebi aracılığı ile kurulan bir doğru orantı bulunmaktadır. Görüldüğü gibi, örneğin millî gelir arttırıldıkça faiz oranı da yükselmekte ve A noktasından B noktasına geçilmektedir. (Faiz oranı artışının nedeni olan para talebi artışı Şekil’de görülmemektedir).

Doğru Cevap: A

Soru 74

Aşağıdakilerden hangisi toplam talebin hacmini etkileyen harcama değiştirici iktisat politikası araçlarından birisidir?

Devalüasyon

İhracat sübvansiyonları

Döviz kontrolleri

Açık piyasa işlemleri

Gümrük tarifeleri

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "İktisat Politikası Araçları" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Dışa açık ekonomide iç ve dış ekonomik dengenin birlikte sağlanması durumu genel denge şeklinde tanımlanır ve genel denge harcama kaydırıcı ve harcamalar değiştirici politikalar olarak iki grupta toplanır. Toplam talebin hacmini etkileyen harcamalar değiştirici politikalar para ve maliye politikalarıdır. Para politikası araçları açık piyasa işlemleri, zorunlu karşılık oranları ve reeskont oranlarıdır. Maliye politikası araçları ise kamu harcamaları ve vergileri kapsar.

Doğru Cevap: D

Soru 75

I-Marjinal ithalat eğilimi
II- Yatırımın harcamalarının faiz oranına duyarlılığı
III- Sermaye hareketlerinin faiz oranına duyarlılığı
IV- Para talebinin faiz oranına duyarlılığı
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri ödemeler dengesi (BP) eğrisinin eğimini etkileyen faktörlerden birisidir?

I-II

I-III

I-II-III

I-III-IV

II-III-IV

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Farklı Sermaye Hareketlerine Göre Dış Denge" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ödemeler dengesi (BP) eğrisinin eğimi ülkelerarası sermaye hareketlerinin faiz oranına duyarlılığına (sermaye hareketleri açısından) ve marjinal ithal eğilimine (dış ticaret ve ithalat açısından) bağlıdır. Diğer koşullar sabitken, marjinal ithalat eğiimi azalırsa (artarsa) ve sermaye hareketlerinin faiz oranına duyarlılığı artarsa (azalırsa) ödemeler dengesi (BP) eğrisinin eğimi yatıklaşır (dikleşir).

Doğru Cevap: B

Soru 76

Para arzı sabitken fiyatlar genel düzeyi düşünce aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

IS eğrisi sağa kayar

IS eğrisi sola kayar

LM eğrisi sağa kayar

LM eğrisi sola kayar

Hem IS eğrisi hem LM eğrisi sola kayar

Açıklama:

İç Denge ve Para Piyasası
Para arzı sabitken fiyatlar genel düzeyi değişmesi ile de LM eğrisi kayar. Fiyatlar genel düzeyi düşünce reel para arzı (M/P) artar, LM eğrisi sağa kayar. Fiyatlar genel düzeyi artınca reel para arzı (M/P) azalır, LM eğrisi sola kayar.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Dışa kapalı bir ekonomide iç dengenin sağlanmasında aşağıdaki koşullardan hangisi gerekli değildir?

mal ve para piyasası dengesi sağlanmıştır

tasarruflar yatırımlara eşittir

para arz ve talebi dengededir

tam istihdam hasıla düzeyine (Yf) ulaşılmıştır

fiyatlar genel düzeyinde reel faizler minimum düzeydedir.

Açıklama:

Dışa Kapalı Ekonomide Genel Denge: Mal ve Para Piyasası Dengesi
Denge farklı faiz düzeylerinde gerçekleşebilir. Yanıt E şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

BP (Dış denge eğrisi) hakkında aşağıda verilen açıklamalardan hangisi yanlıştır?

BP eğrisi tam sermaye hareketliliği durumunda yatay eksene paraleldir.

BP eğrisi sınırlı sermaye hareketliliği durumunda pozitif eğimlidir.

BP eğrisi tam sermaye hareketsizliği durumunda ise dikey eksene paralel olur.

BP eğrisinin altında kalan her nokta dış fazla durumunu gösterir.

Dikey BP eğrisinde eğrinin solunda yer alan her nokta dış fazlayı gösterir.

Açıklama:

Farklı Sermaye Hareketlerine Göre Dış Denge
BP eğrisinin altında kalan her nokta dış açık durumunu gösterirken üzerinde yer alan her nokta dış fazla durumunu gösterir.

Doğru Cevap: D

Soru 79

Dışa açık bir ekonomide para politikası araçları genişletici yönde kullanıldığı zaman aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Dış fazlaya yol açar.

Dış açığa yol açar.

Cari işlemler açık verirken, sermaye hesabı fazla verir.

Cari işlemler hesabı fazla verirken, sermaye hesabı açık verir.

Dış ticaret açığı ve sermaye hesabı fazlası oluşur.

Açıklama:

Açık Ekonomide Para ve Maliye Politikaları
Genişletici para politikası her zaman dış açığa yol açar.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Sabit döviz kuru sistemi ve dış açık olan bir ekonomide, Merkez Bankası'nın piyasaya döviz satışı ile ulusal para arzını kısarken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile piyasaya ulusal para enjekte etmesi; böylece bir politikanın etkisini başka bir politika ile dengelemesine ne ad verilir?

Regülasyon politikaları

Mundell’in Tahsisler Kuralı

Sterilizasyon politikası

Açık piyasa işlemleri

İki Kutup Hipotezi

Açıklama:

Sabit Döviz Kuru Sistemi
Yanıt "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Para arzı ↑ Y ↑ i ↓ Dış açık ↑ Döviz Talebi ↑ Döviz satışı ↑ Ulusal para arzı ? Y ?
Yukarıda özetle gösterildiği biçimde; Tam sermaye hareketliliği durumunda sabit kur sisteminde para politikasının sonuçlarına göre soru işareti olan yerlere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

Ulusal para arzı azalır ↓ Y↓

Ulusal para arzı artar ↑ Y↓

Ulusal para arzı ↓ Y↑

Ulusal para arzı değişmez Y↓

Ulusal para arzı ↑ ancak Y değişmez.

Açıklama:

SERMAYE HAREKETLİLİĞİ VE DÖVİZ KURU SİSTEMLERİNE GÖRE İKTİSAT POLİTİKALARI: MUNDELL-FLEMING MODELİ
Tam sermaye hareketliliği durumunda sabit kur sisteminde para politikası tamamen etkisizdir.Sonuç olarak sabit döviz kuru sisteminde para politikasının hiçbir etki gösteremeyeceği, reel üretimi etkileyemeyeceği anlaşılmaktadır ;
Ulusal para arzı ↓ Y↓ olacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

BP eğrisi eğimi artıp dikeyleştikçe esnek kur sisteminde izlenen para politikasının etkinliği nasıl gerçekleşir?

azalır

artar

etkisizdir.

önce artar sonra azalır.

önce azalır sonra artar.

Açıklama:

BP Eğrisi Eğimi > LM Eğrisi Eğimi Durumu
BP eğrisi eğimi artıp dikeyleştikçe esnek kur sisteminde izlenen para politikasının etkinliği artar.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Mundell’in Tahsisler Kuralı’na göre bir ekonomide hem işsizlik hem de dış açık sorunu olması durumunda uygulanması gereken politikalar sırasıyla aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde biçilmiştir?

Daraltıcı maliye politikası, genişletici para politikası

Daraltıcı maliye politikası, daraltıcı para politikası

Genişletici maliye politikası, daraltıcı para politikası

Daraltıcı maliye politikası, sterilizasyon politikası

Genişletici maliye politikası, sterilizasyon politikası

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Politika Açmazları: İç ve Dış Denge" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Genel olarak bir ekonomide iç denge sorunları için maliye politikası, dış denge sorunları için para politikası izlenmesinin daha etkin sonuçlar vereceği ileri sürülmektedir. Bu yaklaşım, Robert Mundell tarafından ileri sürüldüğü için Mundell’in Tahsisler Kuralı adını alır. Böylece dış denge sorunu ile merkez bankası ilgilenirken iç denge sorunu ile hükûmetler kendi görev alanları çerçevesinde ilgilenirler. Buna yaklaşıma göre bir ekonomide hem işsizlik hem de dış açık sorunu olması durumunda uygulanması gereken genişletici maliye ve daraltıcı para politikasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 84

Tam sermaye hareketliliği ve esnek döviz kuru sisteminde uygulanan genişletici para politikasının etkisi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde verilmiştir?

Milli gelir artar

Döviz kuru düşer

Faiz oranı yükselir

İhracat azalır

İthalat artar

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Tam Sermaye Hareketliliği Durumunda Döviz Kuru Sistemlerine Göre Para ve Maliye Politikaları" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Ekonomide başlangıçta iç ve dış dengenin sağlandığı durumda, tam sermaye hareketliliği ve esnek döviz kuru sisteminde genişletici bir para politikasının uygulanması durumunda LM eğrisi sağa kayar. Bu durumda para arzı artışının etkisi ile faiz oranı düşer, ülkeden sermaye çıkışı olur. Ayrıca para arzı artışı milli geliri arttırdığı için ithalat artışını da teşvik eder. Bir yandan sermaye çıkışı, diğer yandan ithalat artışı nedeniyle ekonomide dış açık oluşur ve döviz talebi artar. Esnek kur sisteminde döviz talebi artışı ile döviz kuru artar, ulusal paranın değeri düşer, dış ticarette ülkenin rekabet gücü olumlu etkilenir. Döviz kuru artınca değer kaybeden ulusal para ile ihracat artar, ithalat azalır. Bu durumda IS eğrisi sağa kayar, yeni denge durumu oluşur ve bu noktada mal ve para piyasası ile dış dengenin eş anlı olarak sağlanır. Sonuç olarak esnek kur sistemi uygulanan bir ekonomide para politikası izlenmesi durumunda milli geliri etkilemek mümkündür; bu nedenle para politikası başarılı bir sonuç verir.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi sabit döviz kuru sistemi ve dış açık olan bir ekonomide merkez bankasının piyasaya döviz satışı ile eş anlı olarak devlet iç borçlanma senetlerini piyasadan satın alması şeklinde uyguladığı politikayı ifade eder?

Zorunlu karşılık oranı politikası

Reeskont politikası

Sübvansiyon politikası

Gelirler politikası

Sterilizasyon politikası

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise lütfen "Açık Ekonomide Döviz Kuru Sistemleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Sabit döviz kuru sisteminde merkez bankasının dış dengenin sağlanması uğruna iç dengenin bozulmasına izin vermesi pasif politika olmaktadır. Ancak merkez bankasının elinde bu kötüleşmeyi önleyecek araçları bulunmaktadır. Eğer merkez bankası iç ekonomide millî gelirin, üretimin ve istihdamın azalmasını istemiyorsa ulusal para arzının azalmasına izin vermeyecek şekilde aktif politika izleyebilir ve
bu amaçla açık piyasa işlemlerini kullanabilir. Merkez bankası piyasaya döviz sürerken eş anlı olarak açık piyasa işlemleri ile alım yaparsa para arzının azalmasını önlemiş olur. Açık piyasa işlemleri ile alım yapılması, devlet tahvili, hazine bonosu şeklindeki devlet iç borçlanma senetlerinin (DİBS) merkez bankası tarafından piyasadan satın alınması ve böylece para arzının arttırılmasıdır. Merkez bankasının piyasaya döviz sürerken eş anlı olarak DİBS satın alması sayesinde ulusal para arzının değişmemesine sterilizasyon politikası adı verilmektedir.

Doğru Cevap: E

Ünite 8

Soru 1

Değerli madenler içinde en yaygın kullanım alanı olan metal altındır. Altına bu özelliğini veren diğer faktörlerden hangisi doğru verilmiştir?

Miktarının kamu otoriteleri tarafından manüpüle edilememesi

Altının üretim maliyetlerinin yüksek

Ülke sermayesinin çok büyük bir kısmı olması

İhracatının kolay olması

Her ülkede mutlaka altın olması

Açıklama:

Değerli madenler içinde en yaygın kullanım alanı olan metal altındır. Altına bu özelliğini veren diğer faktör üretiminin kolaylıkla yapılamaması, miktarının kamu otoriteleri tarafından manüpüle edilememesi, diğer bir ifadeyle karşılıksız para basmanın mümkün olmamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

Altın ithal noktası nedir?

Yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en yüksek fiyatı ifade eder.

Yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en düşük fiyatı ifade eder.

Bir ülkenin ulusal parasını parası tam konvertibl olan başka bir ülkenin parasına (örneğin ABD doları), tam konvertibl olan paralardan (örneğin ABD doları ve eurodan oluşan) oluşan bir döviz sepetine ya da altına bağlamasıdır.

Her ülke parasının değerini altına sabitlediğinde, ülkelerin paraları arasındaki değişim oranı

1 poundluk altının ABD ile İngiltere arasındaki taşıma maliyeti

Açıklama:

Altın ithal noktası: Yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en düşük fiyatı ifade eder. Bir ülkedeki (ABD) mevcut döviz kuru, altınının değeri ile altının taşıma maliyeti arasındaki farktan daha küçük olduğunda ABD’li ekonomik birimler yaptıkları ihracat karşılığında pound kabul etmeyecek, ödemelerin altınla yapılmasını isteyeceklerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 3

Klasik Altın standardı sisteminde piyasadan tahvil alan ya da piyasaya tahvil satan ve “oyunun kuralı”na uygun davranması beklenen enstruman hangisidir?

Dalgalı kur

Sabit kur

Merkez Bankası

Altın rezervi

Hazine Bankası

Açıklama:

Merkez bankalarının oyunun kuralına uymaları otomatik bir mekanizma olan altın akım mekanizmasının işleyişi açısından son derece önemlidir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Sterilizasyon nedir?

Mal ve hizmet fiyatlarının kısa dönemde arz ve talep koşullarına hızlı biçimde intibak edememesidir.

Klasik altın standardı sisteminde, ödemeler bilançosu fazla veren ülkenin merkez bankasının açık piyasa alımı yaparak; ödemeler bilançosu açık veren ülkenin merkez bankasının ise açık piyasa satışı yaparak yurt içi fiyat intibakını hızlandırmasıdır.

Uluslararası alanda ortak bir para uluslararası ödeme aracı kullanılıyorsa bu ödeme aracını kullanan ülke sayısı artıkça, ilgili ödeme aracıyla işlem yapmanın maliyetinin azalması ve ortaya çıkan faydanın artmasıdır.

Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir.

Bir ülke açısından altın standardına katılmanın diğer ülkelerle yapılan dış ticarette maliyetleri azaltarak, dış ticaret hacmini arttırıcı etki yaptığını vurgulanmasıdır.

Açıklama:

Sterilizasyon: Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir. Merkez bankası döviz satın aldığı zaman ortaya çıkan para arzı artışını tahvil satarak piyasadan çekmeye çalışır ve bu şekilde döviz piyasasına yapmış olduğu müdahalenin para arzı üzerindeki etkisini azaltmış olur.

Doğru Cevap: D

Soru 5

Bretton Woods sisteminin oluşum sürecine bakıldığında dünyanın parasal düzeni açısından hangi iki önemli planın varlığı görülmektedir?

ABD ve Çin planı

ABD ve Almanya planı

Smith ve White planı

Keynes ve Smith planı

Keynes ve White planı

Açıklama:

Bretton Woods sisteminin oluşum sürecine bakıldığında dünyanın parasal düzeni açısından iki önemli planın varlığı görülmektedir. Bunlar Keynes Planı olarak anılan İngiliz planı ve White Planı olarak bilinen ABD planıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 6

Bretton Woods para sistemine göre ödemeler bilançosu fazlaların oluştuğu durumda ulusal para revalüe edilecek; ödemeler bilançosu açığı oluştuğunda devalüe edilecektir. Böylece ekonominin dış şoklara karşı esnekliği ........ olacaktır.Cümlede boş kalan yere hangi sözcük gelmelidir?

Azalmış

Değişmiş

Kırılmış

Eşitlenmiş

Artmış

Açıklama:

Ayarlanabilir sabit kur sistemi:Bretton Woods para sistemine özgü bir döviz kuru uygulamasıdır. Buna göre ödemeler bilançosu fazlaların oluştuğu durumda ulusal para revalüe edilecek; ödemeler bilançosu açığı oluştuğunda devalüe edilecektir. Böylece ekonominin dış şoklara karşı esnekliği artmış olacaktır. Ayarlanma bandının gerçekçi biçimde belirlenmesi bu kur sisteminin en kritik noktasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 7

Doların değer kaybetmesine

Kurlardaki dalgalanmaya

Para alışverişinin dengesizleşmesine

Dolar kıtlığına

Altın rezervinin azalmasına

Açıklama:

Bretton Woods’un ilk döneminde Avrupa’nın ödemeler bilançosu açıkları nedeniyle rezervleri erirken, ABD’nin ödemeler bilançosu fazlaları nedeniyle rezervleri artıyordu. Bu durum dünyada dolar kıtlığına yol açmıştı. Dünyanın geri kalanındaki verimlilik artışlarının ABD’deki verimlilik artışlarının çok gerisinde kalması, hammadde yetersizliği, tasarruf oranlarının düşüklüğü, politik istikrarsızlıklar, girişim gücünün zayıflaması ve 1946’nın sonunda Avrupa ülkelerinin belirlemiş olduğu kur düzeylerinin kendi ulusal paralarını aşırı değerli hâle getirmiş olması, dolar kıtlığına yol açan faktörler olarak görülüyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 8

...........hipotezine göre, dünyada ara kur rejimleri giderek terk edilmekte, gelişmekte olan ülkeler sabit kurun en katı biçimlerine (para kurulu sistemi tam dolarizasyon sistemi) ya da dalgalı kur sistemine (enflasyon hedeflemesi sistemi) yönelmektedirler. Cümlede boş kalan yere hangi şık gelmelidir?

İmkansız üçlü

Finansal sistem

Köşe çözümü

Sabit kur

Alternatif durum

Açıklama:

Köşe çözümü hipotezine göre, dünyada ara kur rejimleri giderek terk edilmekte, gelişmekte olan ülkeler sabit kurun en katı biçimlerine (para kurulu sistemi tam dolarizasyon sistemi) ya da dalgalı kur sistemine (enflasyon hedeflemesi sistemi) yönelmektedirler.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Bir ülkeye yönelik sermaye girişlerinin aniden durması ve sermaye çıkışlarının başlaması durumu olan “ani duruş”un gerçekleşmesi için aşağıdakilerden hangisinin olması gerekir?

İlk günahın uluslararası boyutu

Küresel likidite koşullarının kötüleşmesi

Paranın politize edilmesi

Karşılıksız para basılması

Üülkenin uluslararası kredi notu dalgalanmaları

Açıklama:

Ani duruş (sudden stop):
Başarısız iktisat politikası uygulamaları gibi içsel nedenlerle ya da küresel likidite koşullarının kötüleşmesi ya da diğer ülkelerdeki krizlerin bulaşması gibi dış nedenlerle bir ülkeye yönelik sermaye girişlerinin aniden durması ve sermaye çıkışlarının başlaması durumudur.

Doğru Cevap: B

Soru 10

Dooley, Folkerts ve Garber (2003) yaptıkları çalışmalarda fazla veren ülkelerin sabit kur sistemini tercih etme nedenleri arasında hangisini saymazlar?

Uzun vadeli borçlanma yapmamak

İhracata dayalı büyüme stratejisi izleme

Ulusal parasının değerini düşük tutmak

Sermaye kontrolleri uygulamak

Merkez ülkenin parasını rezerv olarak biriktirmek

Açıklama:

Dooley, Folkerts ve Garber (2003) yaptıkları çalışmalarda fazla veren ülkelerin sabit kur sistemini tercih etme nedenlerini, daha önce incelediğimiz ilk günah ve dalgalanma korkusu literatüründen daha farklı bir biçimde izah etmektedir. Yazarlara göre, uluslararası para sisteminin normal evrim sürecinde, merkez ülkenin parasını rezerv olarak biriktiren, sermaye kontrolleri uygulayan ve ulusal parasının değerini düşük tutarak, ihracata dayalı büyüme stratejisi izleyen çevre ülkeler ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 11

I. Altının fiziki olarak dolaşımda bulunmadığı bir sistemdir
II. Esnek kur sistemidir
III. Bu sistemde değeri altına bağlı kağıt paralar dolaşımdadır
IV. Sistemin işleyebilmesi için altınla ulusal paralar arasındaki konvertibilite sınırsız olmalıdır
V. Bu sistemde altın ihraç ve ithalatı ülke inisiyatifindedir
Klasik altın standardı sistemi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,II,IV

I,III,IV

I,IV,V

I,III,IV,V

Açıklama:

I, III ve IV. ifadeler doğru iken, II ve V. ifadeler yanlıştır. Çünkü, Klasik altın standardı sistemi esnek değil sabit kur sistemidir. Ayrıca, Bu sistemde altın ihraç ve ithalatı ülke inisiyatifinde değildir, her bir ülkede altın ihracı ve altın ithali tamamen serbest olmalıdır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 12

Klasik altın standardı sisteminde, yabancı bir paranın serbest piyasada ulusal para cinsinden alabileceği en düşük fiyatı aşağıdakilerden hangisi ifade eder?

Altın akım mekanizması

Otomatik denkleştirme mekanizması

Altın ihraç noktası

Altın ithal noktası

Başabaş noktası

Açıklama:

Yabancı bir paranın serbest piyasada ulusal para cinsinden alabileceği en düşük fiyat altın ithal noktasıdır. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Dünyadaki altın rezervlerinin kıtlığı sorununu aşabilmek için altın dışında dövizlerin de rezerv olarak kullanılması fikrinin sunulduğu, altın döviz sisteminin temellerinin atıldığı konferans aşağıdakilerden hangisidir?

Lizbon Konferansı

Genoa Konferansı

Londra Konferansı

Berlin Konferansı

Paris Konferansı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 14

Bretton Woods’un ilk dönemine damgasını vuran iki önemli sorun nedir?

Fiyat istikrarı-büyüme

Büyüme-politik istikrar

Dolar kıtlığı-ikili ticaret anlaşmaları

Deflasyon-bütçe açığı

Finansal istikrar-tarifler

Açıklama:

Bretton Woods’un ilk dönemine damgasını vuran iki önemli sorun; dolar kıtlığı ve ikili ticaret anlaşmalarıdır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi Bretton Woods sisteminin sonunu hazırlayan dinamiklerden biri değildir?

ABD dolarının egemen olduğu bir sistemin ortaya çıkması

Dünya altın rezervlerinin yetersizliği

Ayarlanabilir sabit kur sisteminin fiilen sabit kur sistemi gibi işlemesi

Diğer ülkelerin deflasyonist eğilim içerisine girmesi

ABD’nin ödemeler bilançosu açıklarının sürekli olarak artması

Açıklama:

A,B,C ve E şıklarındaki ifadeler Bretton Woods sisteminin sonunu hazırlayan dinamiklerden iken, D şıkkındaki ifade bu dinamiklerden biri değildir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 16

Aşağıdakilerden hangisi IMF özel parasıdır?

CDS

CDR

SDR

CRV

SVR

Açıklama:

IMF özel parası SDR'dır (Special Drawing Rights-Özel Çekme Hakları). SDR fiziki olarak var olan bir para değildir. Ülkelerin genel olarak IMF ile ilişkilerinde kullandıkları bir ödeme aracıdır. SDR özel piyasalarda kullanılmamaktadır. Günümüzde SDR’nin değeri euro, Japon yeni, İngiliz poundu ve ABD dolarından oluşan bir sepete bağlıdır. Sepet içinde hangi paranın hangi ağırlıkta yer alacağı IMF tarafından beş yılda bir belirlenmektedir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin kendi parası cinsinden uluslararası piyasalarda kısa ve uzun vadeli borçlanma yapamamasını; ulusal düzeyde ise ulusal para cinsinden uzun vadeli borçlanma gerçekleştirememesi durumunu ifade eder?

İlk günah sorunu

Dalgalanma korkusu

Para birimi uyumsuzluğu sorunu

Sterilizasyon

Ani duruş

Açıklama:

İlk günah sorunu, bir ülkenin kendi parası cinsinden uluslararası piyasalarda kısa ve uzun vadeli borçlanma yapamamasını; ulusal düzeyde ise ulusal para cinsinden uzun vadeli borçlanma gerçekleştirememesi durumunu ifade etmektedir. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

Yeni gelişen piyasa ekonomileri bağımsız para politikası uygulamak istiyorlarsa aşağıdakilerden hangisini yapmalıdır?

Daha fazla SDR bulundurmalıdır

CDS primini arttırmalıdır

Fiyat istikrarını sağlamalıdır

Politik istikrarı sağlamalıdır

Yükümlülüklerin dolarizasyonunu azaltmalıdır

Açıklama:

Yeni gelişen piyasa ekonomileri bağımsız para politikası uygulamak istiyorlarsa yurt içinde yükümlülüklerin dolarizasyonunu ve diğer finansal kırılganlıkları azaltıcı politikalar uygulamalıdır. Bu politikalar hayata geçirilemezse ilgili ülkelerin bağımsız para politikası uygulaması söz konusu olamaz. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Uluslararası düzeyde kullanılacak bir rezerv paranın özellikleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sağlam bir referans noktasına sahip olmalıdır

Talebine hızlı biçimde intibak edebilmelidir

Bir tek ülkenin konjonktürel koşullarına ve çıkarlarına bağlı olmamalıdır

Açıkça tanımlanmış kurallara göre arz edilmelidir

Arzı inelastik olmalıdır

Açıklama:

A,B,C ve D seçenekleri doğru iken E seçeneğindeki ifade yanlıştır. Çünkü, uluslararası düzeyde kullanılacak bir rezerv paranın arzı inelastik değil esnek olmalıdır. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 20

Bir ülkede sermaye hareketleri tamamen yasaksa imkânsız üçlü kavramına göre o ülkede merkez bankası hangi ikiliyi eşanlı olarak kontrol edebilir?

Büyüme-fiyat istikrarı

Döviz kuru-faiz oranı

Bütçe açığı-cari açık

Finansal istikrar-İstihdam

Emisyon-büyüme

Açıklama:

Bir ülkede sermaye hareketleri tamamen yasaksa imkânsız üçlü kavramına göre o ülkede merkez bankası döviz kuru ile yurt içi faiz oranını eş anlı olarak kontrol edebilir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi mal para sisteminde yaygın olarak kullanılmıştır?

Altın

Bakır

Bronz

Elmas

Gümüş

Açıklama:

Mal para sistemi: Bir malın para olarak kullanıldığı sistemdir. Tarihsel olarak bakıldığında derinin, deniz kabuğunun para olarak kullanıldığı bilinmektedir. Ancak sahip olduğu özellikler nedeniyle para olarak kullanımı en yaygın olan mal altın olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Fiyat katılığı

Sterilizasyon

Oyunun kuralı

Sabit kur sistemi

Ayarlanabilir sabit kur sistemi

Açıklama:

Fiyat katılığı: Mal ve hizmet fiyatlarının kısa dönemde arz ve talep koşullarına hızlı biçimde intibak edememesidir. Kısa dönemde yaşanan talep şoklarının ciddi reel etkiler yaratmasına neden olan bu durum, üretim ve istihdam kayıplarına yol açmaktadır. Sterilizasyon: Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir. Merkez bankası döviz satın aldığı zaman ortaya çıkan para arzı artışını tahvil satarak piyasadan çekmeye çalışır ve bu şekilde döviz piyasasına yapmış olduğu müdahalenin para arzı üzerindeki etkisini azaltmış olur. Oyunun kuralı: Klasik altın standardı sisteminde, ödemeler bilançosu fazla veren ülkenin merkez bankasının açık piyasa alımı yaparak; ödemeler bilançosu açık veren ülkenin merkez bankasının ise açık piyasa satışı yaparak yurt içi fiyat intibakını hızlandırmasıdır. Ayarlanabilir sabit kur sistemi: Bretton Woods para sistemine özgü bir döviz kuru uygulamasıdır. Buna göre ödemeler bilançosu fazlaların oluştuğu durumda ulusal para revalüe edilecek; ödemeler bilançosu açığı oluştuğunda devalüe edilecektir. Böylece ekonominin dış şoklara karşı esnekliği artmış olacaktır. Ayarlanma bandının gerçekçi biçimde belirlenmesi bu kur sisteminin en kritik noktasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en yüksek fiyatı ifade eder. Bir ülkedeki (ABD) mevcut döviz kuru altının taşıma maliyeti ile altınının değerinin toplamından daha büyükse ülke dışına ödemeler ulusal para ile değil altın ile yapılacaktır. Aşağıdakilerden hangisi bunu açıklamaktadır?

Sterilizasyon

İmkânsız Üçlü

Oyunun kuralı

Altın ithal noktası

Altın ihraç noktası

Açıklama:

Sterilizasyon: Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir. Merkez bankası döviz satın aldığı zaman ortaya çıkan para arzı artışını tahvil satarak piyasadan çekmeye çalışır ve bu şekilde döviz piyasasına yapmış olduğu müdahalenin para arzı üzerindeki etkisini azaltmış olur. İmkânsız Üçlü: Sermaye hareketleri açısından dışa açık bir ekonomide para politikasının eş anlı olarak hem iç dengeyi sağlayacak (politika faiz oranının kontrolü) hem de dış dengeyi (döviz kurunun kontrolü) sağlayacak biçimde kullanamayacağını ifade eden kavramdır. Oyunun kuralı: Klasik altın standardı sisteminde, ödemeler bilançosu fazla veren ülkenin merkez bankasının açık piyasa alımı yaparak; ödemeler bilançosu açık veren ülkenin merkez bankasının ise açık piyasa satışı yaparak yurt içi fiyat intibakını hızlandırmasıdır. Altın ithal noktası: Yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en düşük fiyatı ifade eder. Bir ülkedeki (ABD) mevcut döviz kuru, altınının değeri ile altının taşıma maliyeti arasındaki farktan daha küçük olduğunda ABD’li ekonomik birimler yaptıkları ihracat karşılığında pound kabul etmeyecek, ödemelerin altınla yapılmasını isteyeceklerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Fiyat katılığı

Sağlam Para

İmkânsız Üçlü

Oyunun kuralı

Net-work (ağ) dışsallığı

Açıklama:

Fiyat katılığı: Mal ve hizmet fiyatlarının kısa dönemde arz ve talep koşullarına hızlı biçimde intibak edememesidir. Kısa dönemde yaşanan talep şoklarının ciddi reel etkiler yaratmasına neden olan bu durum, üretim ve istihdam kayıplarına yol açmaktadır. İmkânsız Üçlü: Sermaye hareketleri açısından dışa açık bir ekonomide para politikasının eş anlı olarak hem iç dengeyi sağlayacak (politika faiz oranının kontrolü) hem de dış dengeyi (döviz kurunun kontrolü) sağlayacak biçimde kullanamayacağını ifade eden kavramdır. Sağlam Para: Bir ulusal paranın istikrarlı, itibarlı ve tam konvertibl olmasıdır. Paranın istikrarlı olması orta ve uzun dönemde satın alma gücünü korumasını; itibarlı olması parayı yaratan merkez bankasının enflasyonist davranmayacağına inanılmasını; tam konvertibl olması ise sadece ulusal düzeyde değil uluslararası işlemlerde de kabul görmesini ifade etmektedir. Net-work (ağ) dışsallığı: Uluslararası alanda ortak bir para uluslararası ödeme aracı kullanılıyorsa bu ödeme aracını kullanan ülke sayısı artıkça, ilgili ödeme aracıyla işlem yapmanın maliyetinin azalması ve ortaya çıkan faydanın artmasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Mal ve hizmet fiyatlarının kısa dönemde arz ve talep koşullarına hızlı biçimde intibak edememesidir. Kısa dönemde yaşanan talep şoklarının ciddi reel etkiler yaratmasına neden olan bu durum, üretim ve istihdam kayıplarına yol açmaktadır.

Ani duruş

Fiyat katılığı

Sağlam Para

Net-work (ağ) dışsallığı

Son ödünç veren olma rolü

Açıklama:

Ani duruş (sudden stop): Başarısız iktisat politikası uygulamaları gibi içsel nedenlerle ya da küresel likidite koşullarının kötüleşmesi ya da diğer ülkelerdeki krizlerin bulaşması gibi dış nedenlerle bir ülkeye yönelik sermaye girişlerinin aniden durması ve sermaye çıkışlarının başlaması durumudur. Sağlam Para: Bir ulusal paranın istikrarlı, itibarlı ve tam konvertibl olmasıdır. Paranın istikrarlı olması orta ve uzun dönemde satın alma gücünü korumasını; itibarlı olması parayı yaratan merkez bankasının enflasyonist davranmayacağına inanılmasını; tam konvertibl olması ise sadece ulusal düzeyde değil uluslararası işlemlerde de kabul görmesini ifade etmektedir. Net-work (ağ) dışsallığı: Uluslararası alanda ortak bir para uluslararası ödeme aracı kullanılıyorsa bu ödeme aracını kullanan ülke sayısı artıkça, ilgili ödeme aracıyla işlem yapmanın maliyetinin azalması ve ortaya çıkan faydanın artmasıdır. Son ödünç veren olma rolü (Lender of last resort): Merkez bankalarının fiyat istikrarını ve finansal istikrarı sağlama amaçları vardır. Finansal kurumların fon açıklarını serbest piyasadan karşılayamamaları durumunda, merkez bankası, bu amaçlar çerçevesinde, son ödünç veren olarak likidite sorunu olan finansal kurumlara likidite sağlar. Mali sistemde son ödünç veren rolünü oynayabilecek tek kurum merkez bankasıdır. Çünkü merkez bankalarının para basma yetkisi vardır

Doğru Cevap: B

Soru 26

Klasik altın standardı sistemi dünyada altın para standardının altın çağı olarak nitelendirilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi olumlu bu duruma katkı sağlamaz?

Önemli savaşların yaşanması

Sermaye hareketlerinin artması

Dünyada bilimsel ve teknolojik gelişmelerin çok yaygın olması

Üretim düzeyindeki artışa bağlı olarak doğal kaynakların etkin biçimde kullanılması

İşbölümü ve uzmanlaşmaya dayalı serbest ticaret ilkesi doğrultusunda sanayileşmeye ağırlık verilmesi

Açıklama:

Klasik altın standardı sistemi dünyada altın para standardının altın çağı olarak nitelendirilmektedir. Ancak 1870-1914 döneminin bir altın çağ hâline gelişi tek başına klasik altın standardının yarattığı bir sonuç olarak görülmemelidir. Çünkü bu dönem, dünyada bilimsel ve teknolojik gelişmelerin çok yaygın olduğu, önemli savaşların yaşanmadığı, sermaye hareketlerinin arttığı, işbölümü ve uzmanlaşmaya dayalı serbest ticaret ilkesi doğrultusunda sanayileşmeye ağırlık verilen ve üretim düzeyindeki artışa bağlı olarak doğal kaynakların etkin biçimde kullanıldığı bir dönemdir (Özbek vd. 2011, s.41). Benzer biçimde, klasik altın standardını sonlandıran unsur olarak I. Dünya Savaşı’nı görmek, sistemin işleyişi ile ilgili hiçbir sorunun olmadığı yanılgısına yol açabilir. Klasik altın standardının bünyesinde barındırdığı potansiyel sorun, ülkelerin para politikası uygulamasında dış dengeye odaklanması ve iç dengenin geri planda kalmasıdır. Bu sorun, I. Dünya Savaşı sonrası dönemde, değişen toplumsal yapılarla birlikte altın para sistemine geri dönüş çabalarının önündeki en büyük engel olmuştur.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Dünyada ilk merkez bankası olarak nitelendirilebilecek olan banka 1694’te nerede kurulmuştur?

İsviçre

Kanada

Amerika

İngiltere

Almanya

Açıklama:

Dünyada ilk merkez bankası olarak nitelendirilebilecek olan banka 1694’te kurulan İngiltere Bankasıdır. Bu banka 1844 yılında kağıt para ihraç tekeline, 1870 yılına gelindiğinde ise son ödünç veren olma rolüne sahip olmuştur. Klasik altın standardı öncesi dönemde dünyada merkez bankası sayısı on üç iken bu sayı klasik altın standardı döneminde yirmi bire yükselmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

I.Dünya Savaşı’ndan sonraki dönemde, altın para sistemine geri dönüş çabaları çerçevesinde, 1922 yılında toplanan Genoa Konferansı önemli bir kilometre taşı olmuştur. Bu konferansta dünyadaki altın rezervlerinin kıtlığı sorununu aşabilmek için altın dışında dövizlerin de rezerv olarak kullanılması öngörülüyordu. Aşağıdakilerden hangisi bu dövizlerden biridir?

Lira

Kron

Frank

Pound

Gulden

Açıklama:

I.Dünya Savaşı’ndan sonraki dönemde, altın para sistemine geri dönüş çabaları çerçevesinde, 1922 yılında toplanan Genoa Konferansı önemli bir kilometre taşı olmuştur. Bu konferansta dünyadaki altın rezervlerinin kıtlığı sorununu aşabilmek için altın dışında dövizlerin (ABD doları ve İngiliz poundu) de rezerv olarak kullanılması öngörülüyordu.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Bretton Woods sisteminin oluşum sürecine bakıldığında dünyanın parasal düzeni açısından iki önemli planın varlığı görülmektedir. Bunlar Keynes Planı White Planı olarak bilinen planlardır. White Planı olarak bilinen plan aşağıdaki ülkelerden hangisine aittir?

İsviçre

Fransa

Amerika

İngiltere

Almanya

Açıklama:

I.Dünya Savaşı sonrası dönemde döviz kurunun istikrarına, uluslararası işbirliğine ve ulusal düzeyde tam istihdamın sağlanmasına hizmet edecek bir uluslararası para sisteminin oluşturulması temel amaç olmuştur. Bretton Woods sisteminin oluşum sürecine bakıldığında dünyanın parasal düzeni açısından iki önemli planın varlığı görülmektedir. Bunlar Keynes Planı olarak anılan İngiliz planı ve White Planı olarak bilinen ABD planıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Bretton Woods para sistemine özgü uygulamadır. Buna göre ödemeler bilançosu fazlaların oluştuğu durumda ulusal para revalüe edilecek; ödemeler bilançosu açığı oluştuğunda devalüe edilecektir. Böylece ekonominin dış şoklara karşı esnekliği artmış olacaktır. Ayarlanma bandının gerçekçi biçimde belirlenmesi bu kur sisteminin en kritik noktasıdır.

İç denge

Ani duruş

Sağlam Para

İmkânsız Üçlü

Ayarlanabilir sabit kur sistemi

Açıklama:

İç denge: Bir ekonominin fiyat istikrarına, düşük bir işsizlik oranına, yüksek ve sürdürülebilir bir büyüme oranına ulaşması demektir.Ani duruş (sudden stop): Başarısız iktisat politikası uygulamaları gibi içsel nedenlerle ya da küresel likidite koşullarının kötüleşmesi ya da diğer ülkelerdeki krizlerin bulaşması gibi dış nedenlerle bir ülkeye yönelik sermaye girişlerinin aniden durması ve sermaye çıkışlarının başlaması durumudur. Sağlam Para: Bir ulusal paranın istikrarlı, itibarlı ve tam konvertibl olmasıdır. Paranın istikrarlı olması orta ve uzun dönemde satın alma gücünü korumasını; itibarlı olması parayı yaratan merkez bankasının enflasyonist davranmayacağına inanılmasını; tam konvertibl olması ise sadece ulusal düzeyde değil uluslararası işlemlerde de kabul görmesini ifade etmektedir. İmkânsız Üçlü: Sermaye hareketleri açısından dışa açık bir ekonomide para politikasının eş anlı olarak hem iç dengeyi sağlayacak (politika faiz oranının kontrolü) hem de dış dengeyi (döviz kurunun kontrolü) sağlayacak biçimde kullanamayacağını ifade eden kavramdır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en yüksek fiyatı ifade eder?

Altın ihraç noktası

Altın ithal noktası

Sabit kur sistemi

Oyunun kuralı

Gerçek kur sistemi

Açıklama:

Altın ihraç noktası: Yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en yüksek fiyatı ifade eder.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir?

Fiyat katılığı

Sterilizasyon

Dalgalanma korkusu

Dış denge

İç denge

Açıklama:

Sterilizasyon: Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi ödemeler bilançosunun dengede olması, mal akımları ve sermaye akımları itibarıyla döviz girişinin döviz çıkışına eşit olması demektir?

Net-work dışsallığı

İç denge

Dış denge

Oyunun kuralı

Senyoraj

Açıklama:

Dış denge: Ödemeler bilançosunun dengede olması, mal akımları ve sermaye akımları itibarıyla döviz girişinin döviz çıkışına eşit olması demektir.

Doğru Cevap: C

Soru 34

Aşağıdakilerden hangisi bir ekonominin fiyat istikrarına, düşük bir işsizlik oranına, yüksek ve sürdürülebilir bir büyüme oranına ulaşması demektir?

Sterilizasyon

Net-work dışsallığı

Fiyat katılığı

İç denge

Dış denge

Açıklama:

İç denge: Bir ekonominin fiyat istikrarına, düşük bir işsizlik oranına, yüksek ve sürdürülebilir bir büyüme oranına ulaşması demektir.

Doğru Cevap: D

Soru 35

Dünyada ilk merkez bankası olarak nitelendirilebilecek olan banka aşağıdakilerden hangisidir?

ABD Bankası

Almanya Bankası

Fransa Bankası

İsveç Bankası

İngiltere Bankası

Açıklama:

Dünyada ilk merkez bankası olarak nitelendirilebilecek olan banka 1694’te kurulan İngiltere Bankasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 36

1 Temmuz 1944 tarihinde başlayan Bretton Woods Konferansına kaç ülke katılmıştır?

Kırk dört

Kırk beş

Kırk altı

Kırk yedi

Kırk sekiz

Açıklama:

Kırk dört ülkenin katılımıyla 1 Temmuz 1944’te başlayan Bretton Woods Konferansı 22 Temmuz 1944’te sona ermiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi Bretton Woods sisteminin yapısı ile ilgili yanlış bir bilgidir?

ABD dolarının değeri doğrudan doğruya altına bağlanmıştı

Sistem her yönüyle dolar standardı görünümündeydi

1 ons altın 35 dolar olarak belirlenmişti

ABD doları altın karşısında sınırsız konvertibiliteye sahipti

Diğer ülkeler ulusal paralarını ± %1’lik dalgalanma marjı çerçevesinde ABD dolarına sabitlemişlerdi

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi dalgalanma korkusunun nedenlerinden biri değildir?

Kredibilite yetersizliği

Yükümlülüklerin dolarizasyonu

Ülkelerin siyasi rejimleri

Uluslararası sermaye piyasalarına girişteki zorluklar

Döviz kurundan yurt içi fiyatlara geçişgenlik katsayısının yüksekliği

Açıklama:

Dalgalanma korkusunun nedenleri kredibilite yetersizliği, yükümlülüklerin dolarizasyonu, uluslararası sermaye piyasalarına girişteki zorluklar ve döviz kurundan yurt içi fiyatlara geçişgenlik katsayısının yüksekliğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi, bir ülkenin kendi parası cinsinden uluslararası piyasalarda kısa ve uzun vadeli borçlanma yapamamasını; ulusal düzeyde ise ulusal para cinsinden uzun vadeli borçlanma gerçekleştirememesi durumunu ifade etmektedir?

İmkansız üçlü

Köşe çözümü

Oyunun kuralı

İlk günah sorunu

Dalgalanma korkusu

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 40

Bretton Woods'un ilk dönemine aşağıdakilerden hangisi damga vurmuştur?

Ayarlanabilir sabit kur sistemi

Son ödünç veren olma rolü

Fiyat katılığı

Yükümlülüklerin dolarizasyonu

İkili ticaret anlaşmalarının yaygınlaşması ve dolar kıtlığı sorunu

Açıklama:

İkili ticaret anlaşmalarının yaygınlaşması ve dolar kıtlığı sorunu, Bretton Woods'un ilk dönemine damgasını vurmuştur.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Yabancı bir paranın serbest piyasada ulusal para cinsinden alabileceği en yüksek fiyat hangi kavram ile ifade edilir?

Altın ihraç noktası

Altın ithal noktası

Sabit kur sistemi

Mal para sistemi

Altın akım mekanizması

Açıklama:

Altın ihraç noktası, yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en yüksek fiyatı ifade eder. Bir ülkedeki (ABD) mevcut döviz kuru altının taşıma maliyeti ile altınının değerinin toplamından daha büyükse ülke dışına ödemeler ulusal para ile değil altın ile yapılacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 42

Altın akım mekanizması kim tarafından geliştirilmiştir?

Bretton Woods

John Maynard Keynes

David Hume

George Marshall

Adam Smith

Açıklama:

Ülkelerin altın rezervleri sınırlı olduğu için bir ülkenin ödemeler dengesi açığı sürekli olarak devam edemez. Bu noktada, David Hume’nin altın akım mekanizması (specie-flow mechanism) bir otomatik denkleştirme mekanizması olarak devreye girmektedir. Döviz kuru, bu mekanizmanın işlemesi sonucu, 1£ = 5$ düzeyinde oluşacak ve altın standardı uzun dönemde fiyat istikrarını sağlamış olacaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 43

Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemlerine ne ad verilir?

Fiyat katılığı

Sterilizasyon

Dış denge

İç denge

Net-work dışsallığı

Açıklama:

Sterilizasyon, değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir. Merkez bankası döviz satın aldığı zaman ortaya çıkan para arzı artışını tahvil satarak piyasadan çekmeye çalışır ve bu şekilde döviz piyasasına yapmış olduğu müdahalenin para arzı üzerindeki etkisini azaltmış olur.

Doğru Cevap: B

Soru 44

Dünyadaki ilk merkez bankası olan İngiltere Bankası hangi yılda son ödünç veren olma rolüne sahip olmuştur?

1694

1844

1855

1870

1922

Açıklama:

Dünyada ilk merkez bankası olarak nitelendirilebilecek olan banka 1694’te kurulan İngiltere Bankasıdır. Bu banka 1844 yılında kağıt para ihraç tekeline, 1870 yılına gelindiğinde ise son ödünç veren olma rolüne sahip olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 45

Bretton Woods sisteminin dayandığı kur rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

Dalgalı kur sistemi

Mal para sistemi

Klasik altın standardı sistemi

Sabit kur sistemi

Ayarlanabilir sabit kur sistemi

Açıklama:

Ayarlanabilir sabit kur sistemi, Bretton Woods para sistemine özgü bir döviz kuru uygulamasıdır. Buna göre ödemeler bilançosu fazlaların oluştuğu durumda ulusal para revalüe edilecek; ödemeler bilançosu açığı oluştuğunda devalüe edilecektir. Böylece ekonominin dış şoklara karşı esnekliği artmış olacaktır. Ayarlanma bandının gerçekçi biçimde belirlenmesi bu kur sisteminin en kritik noktasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 46

Bretton Woods sistemi hangi yılda uygulanmaya başlamıştır?

1944

1945

1946

1948

1950

Açıklama:

1946’da başlayan Bretton Woods sistemi esas itibarıyla 1958 yılına kadar sistemin mimarlarının öngördüğü biçimde işlemedi. Çünkü savaş sonrası dönemde önemli sanayileşmiş ülkeler 1958 yılına kadar konvertibiliteye geçemedi. İkili ticaret anlaşmalarının yaygınlaşması ve dolar kıtlığı sorunu, Bretton Woods’un ilk döne- mine damgasını vurmuştur

Doğru Cevap: C

Soru 47

Avrupa ülkelerinin büyümelerini sağlamak, ihracat kapasitelerini arttırmak, ekonomik istikrar yaratarak politik istikrarı korumak amacıyla oluşturulan plan hangisidir?

Keynes Planı

Marshall Planı

White Planı

Teknik Yardım Planı

Truman Planı

Açıklama:

Marshall Planı’nın amacı, Avrupa ülkelerinin büyümelerini sağlamak, ihracat kapasitelerini arttırmak, ekonomik istikrar yaratarak politik istikrarı korumaktı. Bu yardımlardan yararlanan ülkelere Avrupa içi ticaretin ve ödemelerin liberasyonu bir şart olarak getiriliyordu. Bu yardımların üyelere cari işlemler açıklarının boyutuna bağlı olarak tahsisini sağlamak amacıyla, 1948’de Avrupa Ekonomik İşbirliği Organizasyonu (OEEC) kuruldu. Bütün bu gelişmelerin sonucunda, 1950 tarihinde, OEEC’nin himayesinde Avrupa Ödemeler Birliği kuruldu. Avrupa Ödemeler Birliği Avrupa ülkelerinin çok yanlı ticarete yönelmelerinde önemli bir etki yaratmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi Bretton Woods sisteminin sonunu hazırlayan gelişmelerden birisi değildir?

ABD dışındaki gelişmiş ülkelerin paralarını dolar karşısında dalgalanmaya bırakmaları.

Yeni bir uluslararası rezervin yaratılması.

ABD dolarının altın karşısında devalüe edilmesi.

1971’de ABD'nin doların altına konvertibilitesini durdurarak ithalata %10 vergi uygulamasını başlatması.

Avrupa ülkeleri 1971 Smitsonian anlaşmasının toplam %4,5 olarak belirlediği marj yerine kendi aralarında toplam %2.25’lik marj uygulamaya başlamaları.

Açıklama:

1968 yılında ABD dolarının %25 altın karşılığı basılması ilkesinden vazgeçilerek ABD dolarının altınla olan bağlantısı fiilen ortadan kalkmış, sistem fiilen bir dolar standardına dönüşmüştür. Fakat Sistemin fiilen bir dolar standardına dönüşmesi ironik biçimde ABD’nin parasal genişleme konusunda daha sorumlu davranmasını gerektirdiği hâlde ABD giderek daha sorumsuz bir parasal genişleme sürecine girmiş, böylece sistem, doların altına konvertibilitesinin kaldırıldığı Ağustos 1971’e kadar giderek artan bir istikrarsızlık süreci çerçevesinde işlemiştir. Buna karşın yeni bir uluslararası rezervin yaratılması, (SDR-Özel Çekme Hakları) ABD dolarının altın karşısında devalüe edilmesi ve dalgalı kur sistemine geçiş olmak üzere, üç farklı öneri dile getirilmiş ve ABD’nin karşı çıkmasına rağmen, bu önerilerin üçü de hayat geçmiştir. Ayrıca Avrupa ülkeleri 1971 Smitsonian anlaşmasının toplam %4,5 olarak belirlediği marj yerine kendi aralarında toplam %2.25’lik bir dalgalanma ile paralarını serbest dalgalanmaya bırakmışlar ve bu süreç tüneldeki yılan olarak bilinen mekanizmanın doğmasına yol açmıştır. Tüm bu gelişmeler aslında Bretton Woods sonrası dünyada egemen olan dalgalı kur sisteminin alt yapısını oluşturmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Hangisi dalgalanma korkusuna yol açan nedenler arasında yer almaz?

Kredibilite yetersizliği

Yükümlülüklerin dolarizasyonu

Uluslararası sermaye piyasalarına girişteki zorluklar

Döviz kurundan yurt içi fiyatlara geçişgenlik katsayısının yüksekliği

Ani duruşun ortaya çıkması

Açıklama:

Calvo ve Reinhart gelişmekte olan ülkelerin resmî düzeyde dalgalı kur sisteminde olduklarını açıklasalar bile, fiilen sabit ya da sabite yakın kur sistemlerine yöneldiğini belirtmekte ve bu durumu dalgalanma korkusu olarak nitelendirmektedir. Dalgalanma korkusunun nedenleri kredibilite yetersizliği, yükümlülüklerin dolarizasyonu, uluslararası sermaye piyasalarına girişteki zorluklar ve döviz kurundan yurt içi fiyatlara geçişgenlik katsayısının yüksekliğidir. Dalgalanma korkusuna yol açan bu nedenler arasında en önemlisi kredibilite yetersizliğidir. Kredibilite yetersizliği büyüdükçe yükümlülüklerin dolarizasyonu yaygınlaşmakta ve merkez bankasının son ödünç veren olarak mali sisteme müdahale gücü azalmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerin uluslararası finansal piyasalardaki borçlanma olanaklarından rahat biçimde yararlandıkları dönemlerde bile, kredibilite yetersizliği dalgalanma korkusuna yol açarak merkez bankalarının bağımsız para politikası uygulama gücünü azaltmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Bir ülkenin kendi parası cinsinden uluslararası piyasalarda kısa ve uzun vadeli borçlanma yapamaması ve ulusal para cinsinden uzun vadeli borçlanma gerçekleştirememesi durumuna ne ad verilmektedir?

İlk günah korkusu

Ani duruş

Ortanın boşalması

İmkansız üçlü

Tam dolarizasyon

Açıklama:

Literatürdeki tartışmalara bakıldığında dalgalanma korkusunun temelinde gelişmekte olan piyasa ekonomilerinin yüz yüze olduğu ilk günah sorununun yer aldığı görülmektedir. İlk günah sorunu, bir ülkenin kendi parası cinsinden uluslararası piyasalarda kısa ve uzun vadeli borçlanma yapamamasını; ulusal düzeyde ise ulusal para cinsinden uzun vadeli borçlanma gerçekleştirememesi durumunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi altın ve gümüş parayı ölü bir mal mevcudu olarak tanımlamıştır?

Ricardo

Smith

Mill

Marshall

Edgeworth

Açıklama:

Altının üretim maliyetlerinin yüksek olması, altın rezervlerinin kıt olması gibi nedenlerle birçok ülke açısından en önemli sorun altın para miktarının ekonominin üretim ve ticaret hacmindeki artışa uygun biçimde arttırılamaması olmuştur. Adam Smith'e göre, herhangi bir ülkede tedavülde bulunan ve bu ülkenin sahip olduğu toprakların ve emeğin yarattığı yıllık ürünün dolaşımda bulunmasına ve bunları tüketmek isteyen kişilere dağıtılmasına aracılık eden altın ve gümüş para, yani mal para ölü bir mal mevcududur.

Doğru Cevap: B

Soru 52

"Her ülke parasının değerini altına sabitlediğinde ülkelerin paraları arasındaki değişim oranı sabitlenmektedir", ifadesiyle anlatılmak istenen döviz kuru tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Rasyonel döviz kuru

Reel döviz kuru

Nominal döviz kuru

Spekülatif döviz kuru

Çapraz döviz kuru

Açıklama:

"Her ülke parasının değerini altına sabitlediğinde ülkelerin paraları arasındaki değişim oranı sabitlenmektedir" derken kasdedilen nominal döviz kurudur. Nominal döviz kuru sabit kaldığı halde reel döviz kuru iç ve dış fiyat ilişkisine bağlı olarak değişebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Klasik altın standardı sisteminde A ülkesinin ödemeler bilançosunun açık verdiğini varsayalım. Bu durumda ilgili ülkenin merkez bankasının açık piyasa satışı yaparak yurt içi fiyat intibakını hızlandırmasına ne ad verilir?

Standardizasyon

Kur ayarlaması

Devalüasyon

Revalüasyon

Oyunun kuralı

Açıklama:

Klasik altın standardı sisteminde ödemeler bilançosu fazla veren ülkenin merkez bankasının açık piyasa alımı yaparak; ödemeler bilançosu açık veren ülkenin merkez bankasının ise açık piyasa satışı yaparak yurt içi fiyat intibakını hızlandırmasına oyunun kuralı adı verilir.

Doğru Cevap: E

Soru 54

Aşağıdaki ifadelerden hangisi paranın yansızlığı kavramını tanımlamaktadır?

Para arzındaki değişmelerin reel gelir düzeyini etkilememesi

Para talebinin kısa dönemde değişmemesi

Konjonktürel dalgalanmaların para arzını negatif etkilemesi

Reel ekonomideki değişikliklerin döviz kurunu etkilememesi

Arbitraj ve spekülasyonlara karşı ulusal paranın dirençsizliği

Açıklama:

Para arzındaki değişmelerin reel gelir düzeyini (Y) etkilememesi paranın yansızlığı olarak isimlendirilmektedir. Klasik iktisatçılar uzun dönemde paranın yansız olduğunu, para arzındaki artışın sadece fiyatlar genel düzeyini değil tüm malların fiyatlarını aynı oranda arttırdığını, para arzı değişirken göreli fiyatların değişmediğini savunurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Klasik altın standardının bünyesinde barındırdığı potansiyel sorun aşağıdakilerden hangisidir?

Reel ekonomiye öncelik vermemesi

Bünyesinde merkez bankaları sistemini barındırmaması

Ulusal paranın değerinin piyasada belirlenmemesi

Para politikası uygulamasında dış dengeye odaklanılması

Enflasyon hedeflemesinin etkin bir şekilde uygulanmaması

Açıklama:

Klasik altın standardının bünyesinde barındırdığı potansiyel sorun, ülkelerin para politikası uygulamasında dış dengeye odaklanması ve iç dengenin geri planda kalmasıdır. Bu sorun, I. Dünya Savaşı sonrası dönemde değişen toplum yapılarıyla birlikte altın para sistemine geri dönüş çabalarının önündeki en büyük engel olmuştur.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Adam Smith’e göre, herhangi bir ülkede tedavülde bulunan ve bu ülkenin sahip olduğu toprakların ve emeğin yarattığı yıllık ürününün dolaşımda bulunmasına ve bunları tüketmek isteyen kişilere dağıtılmasına aracılık eden altın ve gümüş para nasıl bir mal mevcududur?

Yatırım malı

Ölü mal

Alternatif mal

Konvertibl mal

Kıt mal

Açıklama:

Adam Smith (1985:233-270)’e göre, herhangi bir ülkede tedavülde bulunan ve bu ülkenin sahip olduğu toprakların ve emeğin yarattığı yıllık ürününün dolaşımda bulunmasına ve bunları tüketmek isteyen kişilere dağıtılmasına aracılık eden altın ve gümüş para (yani mal para) ölü bir mal mevcududur.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en yüksek fiyatı aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?

Altın ihraç noktası

Altın ithal noktası

Sabit kur

Esnek kur

Nominal kur

Açıklama:

Altın ihraç noktası: Yabancı bir paranın (pound) serbest piyasada ulusal para (ABD doları) cinsinden alabileceği en yüksek fiyatı ifade eder. Bir ülkedeki (ABD) mevcut döviz kuru altının taşıma maliyeti ile altınının değerinin toplamından daha büyükse ülke dışına ödemeler ulusal para ile değil altın ile yapılacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemi aşağıdakilerden hangisidir?

Sterilizasyon

Devalüasyon

Revalüasyon

fiyat katılığı

Dolarizasyon

Açıklama:

Sterilizasyon: Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir. Merkez bankası döviz satın aldığı zaman ortaya çıkan para arzı artışını tahvil satarak piyasadan çekmeye çalışır ve bu şekilde döviz piyasasına yapmış olduğu müdahalenin para arzı üzerindeki etkisini azaltmış olur.

Doğru Cevap: A

Soru 59

I. ABD dolarının egemen olduğu bir sistemin ortaya çıkması ve ABD’nin ödemeler bilançosu açıklarının sürekli olarak artması
II. Dünya altın rezervlerinin yetersizliği
III. Ayarlanabilir sabit kur sisteminin fiilen sabit kur sistemi gibi işlemesi.
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri 1958-1967 dönemi Bretton Woods sisteminin sonunu hazırlamıştır?

Yalnız I

I ve II

II ve III

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

1958-1967 dönemi Bretton Woods sisteminin altın çağı olarak nitelendirilmekle birlikte bu dönemde ortaya çıkan üç temel dinamik sistemin sonunu hazırlamıştır:

ABD dolarının egemen olduğu bir sistemin ortaya çıkması ve ABD’nin ödemeler bilançosu açıklarının sürekli olarak artması,
Dünya altın rezervlerinin yetersizliği,
Ayarlanabilir sabit kur sisteminin fiilen sabit kur sistemi gibi işlemesi.

Doğru Cevap: E

Soru 60

Sermaye hareketleri açısından dışa açık bir ekonomide para politikasının eş anlı olarak hem iç dengeyi sağlayacak (politika faiz oranının kontrolü) hem de dış dengeyi (döviz kurunun kontrolü) sağlayacak biçimde kullanamayacağını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Oyun kuralı

İmkansız ikili

İmkansız üçlü

Dalgalanma korkusu

Köşe çözümü

Açıklama:

İmkânsız Üçlü: Sermaye hareketleri açısından dışa
açık bir ekonomide para politikasının eş anlı olarak hem iç dengeyi sağlayacak (politika faiz oranının kontrolü) hem de dış dengeyi (döviz kurunun kontrolü) sağlayacak biçimde kullanamayacağını ifade eden kavramdır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Dünyada ara kur rejimleri giderek terk edilmesi, gelişmekte olan ülkelerin para kurulu sistemi, tam dolarizasyon sistemi ya da enflasyon hedeflemesi sistemine yönelmesi hangi hipotez ile ifade edilir?

İmkansız ikili

İmkansız üçlü

Köşe çözümü

Uyumsuzluk

Dalgalanma korkusu

Açıklama:

Köşe çözümü hipotezine göre, dünyada ara kur rejimleri giderek terk edilmekte, gelişmekte olan ülkeler sabit kurun en katı biçimlerine (para kurulu sistemi tam dolarizasyon sistemi) ya da dalgalı kur sistemine (enflasyon hedeflemesi sistemi) yönelmektedirler.

Doğru Cevap: C

Soru 62

I. Döviz kuru
II. Faiz oranı
III. Enflasyon
Bir ülkede sermaye hareketleri tamamen yasaksa imkânsız üçlü kavramına göre o ülkede merkez bankası aşağıdakilerden hangisi veya hangilerini eş anlı olarak kontrol edebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bir ülkede sermaye hareketleri tamamen yasaksa imkânsız üçlü kavramına göre o ülkede merkez bankası döviz kuru ile yurt içi faiz oranını eş anlı olarak kontrol edebilir

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi dolar kıtlığına sebep olan nedenlerden biri değildir?

Triffin çelişkisi

Hammadde yetersizliği

Tasarruf oranlarının düşüklüğü

Politik istikrarsızlıklar

Girişim gücünün zayıflaması

Açıklama:

Dünyanın geri kalanındaki verimlilik artışlarının ABD’deki verimlilik artışlarının çok gerisinde kalması, hammadde yetersizliği, tasarruf oranlarının düşüklüğü, politik istikrarsızlıklar, girişim gücünün zayıflaması ve 1946’nın sonunda Avrupa ülkelerinin belirlemiş olduğu kur düzeylerinin kendi ulusal paralarını aşırı değerli hâle getirmiş olması, dolar kıtlığına yol açan faktörler olarak görülüyordu.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Klasik altın standardı sisteminde, ödemeler bilançosu fazla veren ülkenin merkez bankasının açık piyasa alımı yaparak; ödemeler bilançosu açık veren ülkenin merkez bankasının ise açık piyasa satışı yaparak yurt içi fiyat intibakını hızlandırması işlemi aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Dalgalanma korkusu

Oyunun kuralı

Ortanın boşalması

Köşe çözümü

Triffin çelişkisi

Açıklama:

Klasik altın standardı sisteminde açık veren ülkedeki merkez bankasının piyasaya tahvil satarak, yani yurt içi faiz oranını arttırarak, para arzındaki daraltıcı etkiyi daha da güçlendirici bir etki yapacağı varsayılır. Benzer biçimde, fazla veren ülkedeki merkez bankasının ise piyasadan tahvil satın alarak, yani yurt içi faiz oranını düşürerek para arzındaki genişletici etkiyi daha da güçlendirici bir etki yapacağı varsayılır. Merkez bankasından beklenen bu davranış biçimi, oyunun kuralı olarak nitelendirilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Miktar teorisi eşitliği aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

M.V=P.Y

M.T=P.V

M. Y=P.Y

M.V=P.T

M. T=P. R

Açıklama:

Miktar teorisi eşitliği M. V = P.Y olarak ifade edilmekte ve paranın dolaşım hızı ve reel gelir düzeyi sabitken para arzındaki artışların doğrudan doğruya ve aynı oranda fiyatlar genel düzeyini arttıracağı öngörülmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Altın gibi değerli madenlerin para olarak kullanılmasının nedenleri arasında aşağıdaki özelliklerden hangisi sayılamaz?

Dayanıklı olması,

Kolay taşınabilir ve depolanabilir olması,

Kolay biçimde standardize edilebilir olması,

Nominal değerini kaybetme sorunu olmaması

Reel değerini kaybetme sorunu olmaması.

Açıklama:

Altın Standardı Dönemi
Tarihsel olarak birçok mal para olarak kullanılmıştır. Özellikle dayanıklı olması, kolay taşınabilir ve depolanabilir olması, kolay biçimde standardize edilebilir olması ve nominal değerini kaybetme sorunu olmaması gibi özellikleri nedeniyle değerli madenler para olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 67

Değerli madenler içinde en yaygın kullanım alanı olan altına bu özelliğini veren en önemli iki faktör hangileridir?

Üretiminin kolaylıkla yapılamaması ve miktarının kamu otoriteleri tarafından manipüle edilememesidir (karşılıksız para basmanın mümkün olmamasıdır).

Üretiminin kolaylıkla yapılabilmesi ve miktarının kamu otoriteleri tarafından manipüle edilememesidir,

Üretiminin kolaylıkla yapılamaması ve karşılıksız para basmanın mümkün olmasıdır,

Üretiminin esnek olması ve karşılıksız para basmanın mümkün olmamasıdır,

Dayanıklı olması ve miktarının sınırlı olmasıdır.

Açıklama:

Altın Standardı Dönemi
Değerli madenler içinde en yaygın kullanım alanı olan metal altındır. Altına bu özelliğini veren diğer faktör üretiminin kolaylıkla yapılamaması, miktarının kamu otoriteleri tarafından manipüle edilememesi, diğer bir ifadeyle karşılıksız para basmanın mümkün olmamasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Sabit kur sistemi nedir ve bu sistemde ulusal bir paranın değeri nasıl belirlenir?

Sabit kur sistemi bir ülkenin ulusal parasını sadece altına bağlamasıdır ve bu sistemde ulusal paranın değeri piyasa koşulları tarafından belirlenir,

Sabit kur sistemi bir ülkenin ulusal parasını, parası tam konvertibl olan başka bir ülkenin parasına, tam konvertibl olan paralardan oluşan bir döviz sepetine ya da altına bağlamasıdır ve bu sistemde ulusal paranın değeri piyasa koşulları tarafından değil, merkez bankası tarafından belirlenmiş olmaktadır,

Sabit kur sistemi bir ülkenin ulusal parasını, parası tam konvertibl olan ABD dolarına bağlamasıdır ve bu sistemde ulusal paranın değeri merkez bankası tarafından belirlenir.

Sabit kur sistemi bir ülkenin ulusal parasını, İMF’nin tüm üyelerinin paralarının döviz sepetine bağlamasıdır ve bu sistemde ulusal paranın değeri merkez bankası tarafından belirlenmiş olmaktadır.

Açıklama:

Klasik Altın Standardı Sistemi
Sabit kur sistemi bir ülkenin ulusal parasını parası tam konvertibl olan başka bir ülkenin parasına (örneğin ABD doları), tam konvertibl olan paralardan (örneğin ABD doları ve Euro’dan oluşan) oluşan bir döviz sepetine ya da altına bağlamasıdır. Bu şekilde ulusal paranın değeri piyasa koşulları tarafından değil, merkez bankası tarafından belirlenmiş olmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 69

Sabit Döviz Kuru sistemin işlemesinin en önemli koşulları arasında hangileri sıralanabilir?

Hazinenin, belirlediği kur düzeyinde ulusal parayı altına; altını ulusal paraya dönüştürmeyi taahhüt etmesi ve her bir ülkede altın ihracının tamamen serbest olmasıdır,

Hazinenin, belirlediği kur düzeyinde ulusal parayı altına; altını ulusal paraya dönüştürmeyi taahhüt etmesi ve her bir ülkede altın ithalinin tamamen serbest olmasıdır,

Merkez bankasının, belirlediği kur düzeyinde ulusal parayı altına; altını ulusal paraya dönüştürmeyi taahhüt etmesi ve her bir ülkede altın ihraç ve ithalinin tamamen serbest olmasıdır,

Merkez bankasının, belirlediği kur düzeyinde ulusal parayı altına; altını ulusal paraya dönüştürmeyi taahhüt etmesi ve her bir ülke içinde altın ticaretinin tamamen serbest olmasıdır

Merkez bankasının, belirlediği reel kur düzeyinde ulusal parayı altına; altını ulusal paraya dönüştürmeyi taahhüt etmesi ve her bir ülkede döviz ticaretinin tamamen serbest olmasıdır.

Açıklama:

Klasik Altın Standardı Sistemi
Sabit Döviz Kuru sistemin işlemesinin en önemli ilk koşulu, merkez bankasının belirlediği kur düzeyinde ulusal parayı altına; altını ulusal paraya dönüştürmeyi taahhüt etmesi, başka biçimde ifade edersek altınla ulusal paralar arasındaki konvertibilitenin sınırsız olmasıdır. İkinci koşulu ise her bir ülkede altın ihracının ve altın ithalinin tamamen serbest olmasıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 70

David Hume’nin altın akım mekanizmasına göre (specie-flow mechanism) bir ülkenin ödemeler dengesi açığı sürekli olarak neden devam edemez?

Ülkelerin altın rezervleri sınırsız olduğundan dolayı,

Ülkelerin döviz rezervleri sınırlı olduğundan dolayı,

Ülkelerin döviz rezervleri sınırsız olduğundan dolayı,

Ülkelerin altın rezervleri sınırlı olduğundan dolayı,

Ülkelerin altın ve döviz rezervleri sınırlı olduğundan dolayı.

Açıklama:

Klasik Altın Standardı Sistemi
Ülkelerin altın rezervleri sınırlı olduğuna göre, bir ülkenin ödemeler dengesi açığı sürekli olarak devam edemez. Bu noktada, David Hume’nin altın akım mekanizması (specie-flow mechanism) bir otomatik denkleştirme mekanizması olarak devreye girmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Sterilizasyon aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak tanımlanmıştır?

Sterilizasyon değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları temizlik işlemleridir.

Sterilizasyon değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir,

Sterilizasyon değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan azalışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa alımlarıdır,

Sterilizasyon değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan azalışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları deflasyon işlemleridir,

Sterilizasyon değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları munzam karşılıklar yoluyla faiz dengeleme işlemleridir,

Açıklama:

Altın Akım Mekanizmasının Dayandığı Varsayımlarla İlgili Değerlendirmeler
Sterilizasyon değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemleridir. Merkez bankası döviz satın aldığı zaman ortaya çıkan para arzı artışını tahvil satarak piyasadan çekmeye çalışır ve bu şekilde döviz piyasasına yapmış olduğu müdahalenin para arzı üzerindeki etkisini azaltmış olur.

Doğru Cevap: B

Soru 72

Meissner’in net-work dışsallıkları yaklaşımına göre bir ülkenin altın standardını benimsenmesi ve geçişindeki zamanlamanın sebebi aşağıdakilerinden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

Altın standardına katılmak diğer ülkelerle yapılan dış ticarette maliyetleri azaltır ve dış ticaret hacmini arttırıcı etki yapar,

Altın standardına katılmak dış ticaret hacmini ve altın rezervlerini arttırıcı etki yapar,

Altın standardına katılmak diğer ülkelerle yapılan dış ticarette maliyetleri azaltır ve cari dengeyi iyileştirici etki yapar,

Altın standardına katılmak ülke parasının değerini arttırıcı etki yapar,

Altın standardına katılmak ekonomik aktiviteyi azaltıcı/daraltıcı etki yapar

Açıklama:

Klasik Altın Standardı ile İlgili Değerlendirmeler
Meissner (2002, s.3) ise, bir ülkenin altın standardını benimsenmesi ve altın standardına geçişindeki zamanlamanın izahı açısından, net-work dışsallıklarının son derece önemli olduğunu vurgulamaktadır. Bir ülke açısından altın standardına katılmanın diğer ülkelerle yapılan dış ticarette maliyetleri azaltarak, dış ticaret hacmini arttırıcı etki yaptığını vurgulamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 73

1929 bunalımının kaynakları konusunda Monetarist ve Keynesyen iktisatçıların duruşunu en iyi yansıtan söylem aşağıdakilerden hangisinden verilmiştir?

Monetaristler ve Keynesyenler büyük depresyonu para piyasasından kaynaklanan bir süreç olarak ele alırlar,

Monetaristler ve Keynesyenler büyük depresyonu mal piyasasından kaynaklanan bir süreç olarak ele alırlar,

Keynesyenler büyük depresyonu para piyasasından kaynaklanan bir süreç olarak ele alırken; Monetaristler mal piyasasından kaynaklanan bir süreç olarak ele alırlar,

Monetaristler büyük depresyonu para piyasasından kaynaklanan bir süreç olarak ele alırken; Keynesyenler negatif teknoloji şoklarından kaynaklanan bir süreç olarak ele alırlar,

Monetaristler büyük depresyonu para piyasasından kaynaklanan bir süreç olarak ele alırken; Keynesyenler mal piyasasından kaynaklanan bir süreç olarak ele alırlar.

Açıklama:

1929 Bunalımı
Monetarist iktisatçılar büyük depresyonu para piyasasından kaynaklanan bir süreç olarak ele alırken; Keynesyen İktisatçılar mal piyasasından kaynaklanan bir süreç olarak ele almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 74

Bretton Woods sisteminde ABD dolarının değeri neye sabitlenmiştir ve bu değer nasıl belirlenmiştir?

ABD dolarının değeri doğrudan doğruya altın ve gümüş sepetine bağlanmış ve 1 ons altın ve gümüş 35 dolar olarak belirlenmiştir,

ABD dolarının değeri doğrudan doğruya altına bağlanmış ve 1 ons altın 350 dolar olarak belirlenmiştir,

ABD dolarının değeri doğrudan doğruya altına bağlanmış ve 1 ons altın 35 dolar olarak belirlenmiştir,

ABD dolarının değeri doğrudan doğruya SDR’ye bağlanmış ve 1 SDR 35 dolar olarak belirlenmiştir,

ABD dolarının değeri doğrudan doğruya varil petrol fiyatına bağlanmış ve 1 varil petrol 35 dolar olarak belirlenmiştir.

Açıklama:

Bretton Woods Sisteminin Yapısı
Bretton Woods sisteminde ABD dolarının değeri doğrudan doğruya altına bağlanmış ve 1 ons altın 35 dolar olarak belirlenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 75

Bretton Woods sisteminin sonunu hazırladığına inanılan temel dinamikler en doğru hangi seçenekte ifade edilmiştir?
I - ABD dolarının egemen olduğu bir sistemin ortaya çıkması ve ABD’nin ödemeler bilançosu açıklarının sürekli olarak artması,
II - Dünya altın rezervlerinin yetersizliği,
III - Ayarlanabilir sabit kur sisteminin fiilen sabit kur sistemi gibi işlemesi,
IV - Dünyadaki enflasyonist baskının artışı
V - Dünyadaki deflasyonist baskının artışı

Yalnızca I, III ve V,

Yalnızca II, III ve V,

Yalnızca I, II ve III,

Yalnızca II, III ve IV

Yalnızca I, III ve IV.

Açıklama:

Bretton Woods’un Çöküş Süreci: 1958-1971 Dönemi
1958-1967 dönemi Bretton Woods sisteminin altın çağı olarak nitelendirilmekle birlikte bu dönemde ortaya çıkan üç temel dinamik sistemin sonunu hazırlamıştır:

ABD dolarının egemen olduğu bir sistemin ortaya çıkması ve ABD’nin ödemeler bilançosu açıklarının sürekli olarak artması,
Dünya altın rezervlerinin yetersizliği,
Ayarlanabilir sabit kur sisteminin fiilen sabit kur sistemi gibi işlemesi.

Doğru Cevap: C

Soru 76

Dayanıklı olması
Kolay taşınabilir olması
Kolay biçimde standardize edilebilir olması
Nominal değerini kaybetme sorunu olması

Değerli madenlerin para olarak kullanılmalarının sebepleri yukarıdakilerden hangileridir?

I ve II

II ve III

I, II ve III

II, III, IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Tarihsel olarak birçok mal para olarak kullanılmıştır. Özellikle dayanıklı olması, kolay taşınabilir ve depolanabilir olması, kolay biçimde standardize edilebilir olması ve nominal değerini kaybetme sorunu olmaması gibi özellikleri nedeniyle değerli madenler para olarak kullanılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Altın akım mekanizmasının öngörüldüğü biçimde işlemesi para arzındaki değişimin altın giriş çıkışına göre belirlenmesine bağlıdır.
Miktar teorisi, paranın dolaşım hızının kurumsal faktörlerce belirlendiği ve sabit olduğu varsayımına dayanmaktadır.
Klasik yaklaşımın öngördüğü gibi, fiyat katılığı sorununun olmaması gerekir.
Para arzı azaldığında fiyatların düşmesi altın akım mekanizmasının otomatik işleyişini garanti etmez.

Yukarıdakilerden hangileri altın akım mekanizmasının teorik arka planını oluşturan miktar teorisinin dayandığı varsayımlardandır?

I ve III

II ve IV

I, II ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Altın akım mekanizmasının teorik arka planını oluşturan miktar teorisinin dayandığı varsayımlarla ilgili değerlendirmeler dört noktada yapılabilir:

Altın akım mekanizmasının öngörüldüğü biçimde işlemesi para arzındaki değişimin altın giriş çıkışına göre belirlenmesine bağlıdır. Ödemeler bilançosu açık verdiğinde para arzının azalması ve ödemeler bilançosu fazla verdiğinde, para arzının artması için merkez bankasının oyunun kuralına uyması, sterilizasyon işlemi yapmaması gerekir. Klasik altın standardı döneminde oyunun kuralına genel olarak uyulduğunu vurgulamaktadır.
Miktar teorisi, paranın dolaşım hızının kurumsal faktörlerce belirlendiği ve sabit olduğu varsayımına dayanmaktadır. Bu varsayım, para arzı değiştiğinde faizi etkilese bile para talebinin bundan etkilenmediği, yani paranın sadece işlem amacıyla elde tutulduğu düşüncesine dayanmaktadır. Para sadece işlem amacıyla talep edilmiyorsa, para arzındaki (M) artış faiz oranını düşürdüğünde, spekülasyon güdüsü ile para talebini arttırarak, paranın dolaşım hızının düşmesine yol açacaktır. Paranın dolaşım hızındaki düşüş para arzındaki artışı tam olarak telafi edecek boyutta olursa, para arzı arttığı halde ekonomide toplam harcamalarda (M.V) bir değişim ortaya çıkmayacaktır.
Klasik yaklaşımın öngördüğü gibi para arzındaki değişimin reel gelir düzeyini (Y) etkilememesi için, ücret ve fiyatların arz ve talep koşullarına uygun olarak hızlı biçimde değişmesi; fiyat katılığı sorununun olmaması gerekir. Eğer ekonomide ücret ve fiyatlar esnek değilse para arzındaki değişme reel üretim düzey (Y) üzerinde de etki yaratacaktır.
Para arzı azaldığında fiyatların düşmesi altın akım mekanizmasının otomatik işleyişini garanti etmez. Örneğin açık veren X ülkesinde yurt içi fiyatlardaki düşüşün ihracat gelirlerini arttırabilmesi için, ihracat miktarındaki artışın ihraç malları fiyatındaki düşüşten daha büyük olması gerekir. Başka biçimde ifade edilirse X ülkesinin ihraç ettiği mallara yönelik dış talebin fiyat esnekliğinin yüksek olmasını gerektirir.

Altın akım mekanizmasının teorik arka planını oluşturan miktar teorisinin dayandığı varsayımlarla ilgili değerlendirmeler dört noktada yapılabilir:

Altın akım mekanizmasının öngörüldüğü biçimde işlemesi para arzındaki değişimin altın giriş çıkışına göre belirlenmesine bağlıdır. Ödemeler bilançosu açık verdiğinde para arzının azalması ve ödemeler bilançosu fazla verdiğinde, para arzının artması için merkez bankasının oyunun kuralına uyması, sterilizasyon işlemi yapmaması gerekir. Klasik altın standardı döneminde oyunun kuralına genel olarak uyulduğunu vurgulamaktadır.
Miktar teorisi, paranın dolaşım hızının kurumsal faktörlerce belirlendiği ve sabit olduğu varsayımına dayanmaktadır. Bu varsayım, para arzı değiştiğinde faizi etkilese bile para talebinin bundan etkilenmediği, yani paranın sadece işlem amacıyla elde tutulduğu düşüncesine dayanmaktadır. Para sadece işlem amacıyla talep edilmiyorsa, para arzındaki (M) artış faiz oranını düşürdüğünde, spekülasyon güdüsü ile para talebini arttırarak, paranın dolaşım hızının düşmesine yol açacaktır. Paranın dolaşım hızındaki düşüş para arzındaki artışı tam olarak telafi edecek boyutta olursa, para arzı arttığı halde ekonomide toplam harcamalarda (M.V) bir değişim ortaya çıkmayacaktır.
Klasik yaklaşımın öngördüğü gibi para arzındaki değişimin reel gelir düzeyini (Y) etkilememesi için, ücret ve fiyatların arz ve talep koşullarına uygun olarak hızlı biçimde değişmesi; fiyat katılığı sorununun olmaması gerekir. Eğer ekonomide ücret ve fiyatlar esnek değilse para arzındaki değişme reel üretim düzey (Y) üzerinde de etki yaratacaktır.
Para arzı azaldığında fiyatların düşmesi altın akım mekanizmasının otomatik işleyişini garanti etmez. Örneğin açık veren X ülkesinde yurt içi fiyatlardaki düşüşün ihracat gelirlerini arttırabilmesi için, ihracat miktarındaki artışın ihraç malları fiyatındaki düşüşten daha büyük olması gerekir. Başka biçimde ifade edilirse X ülkesinin ihraç ettiği mallara yönelik dış talebin fiyat esnekliğinin yüksek olmasını gerektirir.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Dünyada ilk merkez bankası olarak nitelendirilebilecek olan banka 1694’te kurulan ........ Bankasıdır. Bu banka 1844 yılında kağıt para ihraç tekeline, ........ yılına gelindiğinde ise son ödünç veren olma rolüne sahip olmuştur.
Yukarıdaki boşluklara aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?

İngiltere - 1870

Fransa - 1860

ABD - 1845

Sovyet Rusya - 1850

Japonya - 1880

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 79

Bretton Woods sisteminde ABD dolarının değeri 1 ons altın 35 dolar olarak belirlenmişti.
ABD doları altın karşısında sınırsız konvertibiliteye sahipti.
Gerektiğinde Merkez Bankalarının karşılıklı olarak
müdahale etmesini öngören bir sistemdi.

Bretton Woods Sistemi'nin yapısına ilişkin olarak yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri söylenebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Bretton Woods sisteminde ABD dolarının değeri doğrudan doğruya altına bağlanmış ve 1 ons altın 35 dolar olarak belirlenmişti. FED, 35 dolar getirene 1 ons altın vermeyi taahhüt ettiği için, ABD doları altın karşısında sınırsız konvertibiliteye sahipti. Diğer ülkeler ulusal paralarını ± %1’lik dalgalanma marjı çerçevesinde ABD dolarına sabitlemişlerdi. Bu şekilde her ülkenin parası hem ABD dolarına, hem de altına bağlamış oluyordu. Sistem bir yönüyle dolar standardı, bir yönüyle de altın standardı görünümündeydi.
Bretton Woods sistemi serbest piyasada kısa dönemde dalgalanmanın ± %1’lik bandı aşması durumunda, ilgili ülkelerin Merkez Bankalarının karşılıklı olarak müdahale etmesini öngören bir sistemdi. Bu dalgalanma marjı, üye ülkeler gerekli gördüğünde, %10’a kadar çıkabilecek ve daha büyük boyutlu bir dış dengesizlik (temel dengesizlik) söz konusu olduğunda, IMF’nin onayı ile %10’dan daha fazla olabilecekti. Ancak IMF sözleşmesinde, bu temel dengesizlik ifadesiyle ne anlatılmak istendiği açık biçimde yer almamıştı.

Doğru Cevap: E

Soru 80

ABD dolarının egemen olduğu bir sistemin ortaya çıkması ve ABD’nin ödemeler bilançosu açıklarının sürekli olarak artması,
Dünya altın rezervlerinin yetersizliği,
Ayarlanabilir sabit kur sisteminin fiilen esnek kur sistemi gibi işlemesi

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Bretton Woods'un çöküşünü hazırlayan nedenlerdendir?

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

1958-1967 dönemi Bretton Woods sisteminin altın çağı olarak nitelendirilmekle birlikte bu dönemde ortaya çıkan üç temel dinamik sistemin sonunu hazırlamıştır:

ABD dolarının egemen olduğu bir sistemin ortaya çıkması ve ABD’nin ödemeler bilançosu açıklarının sürekli olarak artması,
Dünya altın rezervlerinin yetersizliği,
Ayarlanabilir sabit kur sisteminin fiilen sabit kur sistemi gibi işlemesi.

Doğru Cevap: C

Soru 81

İmkansız üçlü hipotezine göre hangi üçünün aynı anda kontrol edilmesi imkansızdır?

Sermaye hareketlerinin tam serbestliği - döviz kuru - cari açık

Sermaye hareketlerinin tam serbestliği - döviz kuru - faiz oranı

Sermaye hareketlerinin tam serbestliği - bütçe açığı - cari açık

Sermaye hareketlerinin tam serbestliği - faiz oranı - cari açık

Sermaye hareketlerinin tam serbestliği - bütçe açığı - döviz kuru

Açıklama:

İmkânsız Üçlü: Sermaye hareketleri açısından dışa açık bir ekonomide para politikasının eş anlı olarak hem iç dengeyi sağlayacak (politika faiz oranının kontrolü) hem de dış dengeyi (döviz kurunun kontrolü) sağlayacak biçimde kullanamayacağını ifade eden kavramdır. İmkânsız üçlü kavramına göre uluslararası finansal sistemle tam bütünleşme, tam bağımsız para politikası ve tam döviz kuru istikrarı eş anlı olarak sağlanamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 82

........................ sonrası dönemde, kur rejimi ile ilgili tartışmalarda imkânsız üçlü prensibine dayanan köşe çözümü hipotezi önemli referans noktalarından bir tanesi hâline gelmiştir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

1990-1994 İsveç Ekonomik Krizi

1986-1989 ABD Tasarruf Mevduatı Krizi

1997 Asya Krizi

1998 Rusya Krizi

2008 Küresel Finans Krizi

Açıklama:

1997 Asya krizi sonrası dönemde, kur rejimi ile ilgili tartışmalarda imkânsız üçlü prensibine dayanan köşe çözümü hipotezi önemli referans noktalarından bir tanesi hâline gelmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Kredibilite yetersizliği
Yükümlülüklerin dolarizasyonu
Uluslararası sermaye piyasalarına girişteki zorluklar
Döviz kurundan yurt içi fiyatlara geçişkenlik katsayısının yüksekliği

Yukarıdakilerden hangileri dalgalanma korkusunun nedenleri arasında sayılabilir?

I ve IV

II ve III

I, II ve III

I, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Gelişmekte Olan Ülkelerin Temel Sorunları: Dalgalanma Korkusu ve İlk Günah Calvo ve Reinhart (2002, s.382) gelişmekte olan ülkelerin resmî düzeyde dalgalı kur sisteminde olduklarını açıklasalar bile, fiilen sabit ya da sabite yakın kur sistemlerine yöneldiğini belirtmekte ve bu durumu dalgalanma korkusu olarak nitelendirmektedir. Dalgalanma korkusunun nedenleri kredibilite yetersizliği, yükümlülüklerin dolarizasyonu, uluslararası sermaye piyasalarına girişteki zorluklar ve döviz kurundan yurt içi fiyatlara geçişkenlik katsayısının yüksekliğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 84

Paranın politize edilmesi
Karşılıksız para basılması
Sermaye giriş/çıkışlarının sterilize edilmesi

Tam dolarizasyon sisteminde yukarıdakilerden hangisi ya da hangilerinin yapılması mümkün değildir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Tam dolarizasyon sistemi bir ülkenin tek taraflı bir kararla ulusal parasını terk ederek, başka bir ülkenin parasını, (örneğin ABD dolarını ya da euroyu) resmî para birimi olarak kullanmasıdır. Tam dolarizasyon sisteminde ulusal para olmadığı ve ulusal para yerine sağlam para yasal ödeme aracı olarak kullanıldığı için paranın politize edilmesi, karşılıksız para basılması ve ödemeler bilançosunun durumuna göre ortaya çıkan sermaye giriş/çıkışlarının sterilize edilmesi mümkün değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Dünya ekonomisinde 2007-2008 döneminde başlayan küresel kriz sürecinde ortaya çıkmıştır.
İlki Kasım 2008 ve sonuncusu Haziran 2012 tarihinde olmak üzere, G-20 ülkeleri yedi tane zirve toplantısı yapmışlardır.
Yeni bir Bretton Woods anlaşmasının gerekliliğini zamanın İngiltere başbakanı G. Brown ile Fransa Cumhurbaşkanı N. Sarkozy vurgulamışlardır.

Bretton Woods - II tartışmalarına ilişkin olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Dünya ekonomisinde 2007-2008 döneminde başlayan küresel kriz sürecinde, ilki Kasım 2008 ve sonuncusu Haziran 2012 tarihinde olmak üzere, G-20 ülkeleri yedi tane zirve toplantısı yapmışlardır. İlk toplantıda, zamanın İngiltere başbakanı G. Brown ile Fransa Cumhurbaşkanı N. Sarkozy, yeni bir Bretton Woods anlaşmasının gerekli olduğunu vurgulamışlardır. Paul Davidson gibi önemli bir iktisatçının Bretton Woods sistemini uluslararası işbirliğine dayalı ve insani yönü ön planda olan bir sistem olarak değerlendirdiği (Işık ve Togay, 2002) dikkate alınırsa, Brown ve Sarkozy’nin yaptığı vurgu son derece anlamlı görünmektedir. Bretton Woods sistemi siyasi liderler tarafından bu şekilde dile getirilirken Dooley, Folkerts ve Garber (2003) yaptıkları çalışmada, 2000 sonrası dünya parasal sisteminin işleyişini Bretton Woods-II dönemi olarak nitelendirmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 86

I. Bu sistemin işlemesinin en önemli ilk koşulu altınla ulusal paralar arasındaki konvertibilitenin sınırsız olmasıdır
II. Bu sistem bir esnek kur sistemidir
III. Sistemin işleyebilmesi için bir ülkede altın ihracının ve altın ithalinin tamamen serbest olmalıdır
IV. Bu sistem, altının fiziki olarak dolaşımda bulunmadığı; değeri altına bağlı kağıt paraların dolaşımda olduğu bir sistem olarak düşünülmelidir
Klasik altın standardı sistemi ile ilgili yukarıda verilen ifadelerden hangileri doğrudur?

I,II,III

I,II,IV

I,III,IV

II,III

II,III,IV

Açıklama:

I, III ve IV. ifadeler doğru iken, II. ifade yanlıştır. Çünkü, bu sistem bir esnek kur sistemi değil sabit kur sistemidir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Klasik altın standardında dengesizliklerin dengeye gelme sürecini açıklayan altın akım mekanizması ilk olarak kim tarafından ortaya atılmıştır?

David Ricardo

David Hume

Thomas Malthus

Friedrich List

John S. Mill

Açıklama:

Klasik altın standardında dengesizliklerin dengeye gelme sürecini açıklayan altın akım mekanizması ilk olarak David Hume tarafından ortaya atılmıştır. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemlerini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Deregülasyon

Stabilizasyon

Sterilizasyon

Devalüasyon

Regresyon

Açıklama:

Değişik nedenlerle para arzında ortaya çıkan artışların etkilerini dengelemek için merkez bankalarının yaptıkları açık piyasa işlemlerini ifade eden kavram sterilasyondur. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Aşağıdakilerden hangisi altın akım mekanizmasının dayandığı varsayımlardan biri değildir?

Merkez bankası oyunun kuralına uymalı, sterilizasyon işlemi yapmamalıdır

Esnek fiyat mekanizması geçerlidir

Para yansızdır

Paranın dolaşım hızısabittir

Ekonomik birimler uyumcu beklentilere sahiptir

Açıklama:

A,B,C ve D şıkları altın akım mekanizmasının dayandığı varsayımlardan iken E şıkkındaki ifade bu varsayımlar arasında yer almaz. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 90

Dünyadaki altın rezervlerinin kıtlığı sorununu aşabilmek için altın dışında dövizlerin (ABD doları ve İngiliz poundu) de rezerv olarak kullanılmasının öngörüldüğü ve altın döviz sisteminin temellerinin atıldığı konferans aşağıdakilerden hangisidir?

Lizbon konferansı

Londra konferansı

Berlin konferansı

Paris konferansı

Genoa konferansı

Açıklama:

Dünyadaki altın rezervlerinin kıtlığı sorununu aşabilmek için altın dışında dövizlerin
(ABD doları ve İngiliz poundu) de rezerv olarak kullanılmasının öngörüldüğü ve altın döviz sisteminin temellerinin atıldığı konferans Genoa konferansıdır. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Bretton Woods sistemine göre 1 ons altının karşılığı kaç amerikan doları olarak belirlenmişti?

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 92

SDR (Özel Çekme Hakları) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Ülkelerin genel olarak IMF ile ilişkilerinde kullandıkları bir ödeme aracıdır

SDR özel piyasalarda kullanılmamaktadır

Günümüzde SDR’nin değeri euro, Japon yeni, İngiliz poundu ve ABD dolarından
oluşan bir sepete bağlıdır

Fiziki olarak var olan bir paradır

Sepet içinde hangi paranın hangi ağırlıkta yer alacağı IMF tarafından beş yılda bir belirlenmektedir

Açıklama:

SDR ile ilgili A,B,C ve E seçeneklerindeki ifadeler doğru iken D seçeneğindeki ifade yanlıştır. Çünkü, SDR fiziki olarak var olan bir para değildir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 93

Sermaye hareketleri açısından dışa açık bir ekonomide para politikasının eş anlı olarak hem iç dengeyi sağlayacak (politika faiz oranının kontrolü) hem de dış dengeyi (döviz kurunun kontrolü) sağlayacak biçimde kullanılamayacağını ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Orta gelir tuzağı

İmkansız üçlü

Tasarruf paradoksu

Likidite tuzağı

Dalgalanma korkusu

Açıklama:

Sermaye hareketleri açısından dışa açık bir ekonomide para politikasının eş anlı olarak hem iç dengeyi sağlayacak (politika faiz oranının kontrolü) hem de dış dengeyi (döviz kurunun kontrolü) sağlayacak biçimde kullanamayacağını ifade eden kavram imkansız üçlüdür. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 94

Bir ülkenin kendi parası cinsinden uluslararası piyasalarda kısa ve uzun vadeli borçlanma yapamamasını; ulusal düzeyde ise ulusal para cinsinden uzun vadeli borçlanma gerçekleştirememesi durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Net-work dışsallığı

Dış denge

Ortanın boşalması

İlk günah

Ani duruş

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 95

Uluslararası düzeyde kullanılacak rezerv paranın özellikleriyle ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sağlam bir referans noktasına sahip olmalıdır

Talebine hızlı biçimde intibak edebilmelidir

Bir tek ülkenin konjonktürel koşullarına bağlı olmamalıdır

Açıkça tanımlanmış kurallara göre arz edilmelidir

Arzı inelastik olmalıdır

Açıklama:

A,B,C ve D şıklarındaki ifadeler uluslararası düzeyde kullanılacak rezerv paranın özelliklerini yansıtmaktayken E şıkkındaki ifade yanlış bir ifadedir. Çünkü uluslararası düzeyde kullanılacak rezerv paranın arzı inelastik değil elastik (esnek) olmalıdır. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Uluslararası İktisat Politikası - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler