Tarım Ekonomisi ve Tarımsal Politikalar - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Tarım sektörü, “evrensel” ve “kurumsal” olarak kavramsallaştırılabilen özellikleri ile diğer sektörlerden farklıdır. Tüm ekonomilerde geçerli olan tarımın bu ayırıcı özelliklerinden “evrensel” olanlar, tarımsal üretim faaliyetlerinin doğa koşullarına bağımlılığı ile ilişkilidir.
Aşağıdakilerden hangileri tarım sektörünün "evrensel" özellikleri arasında yer almaktadır?
Aşağıdakilerden hangileri tarım sektörünün "evrensel" özellikleri arasında yer almaktadır?
- Tarımdaki arz fonksiyonunun yapısı
- Fiyat ve gelir istikrarı
- Mevsimlik iş hacmi değişimi
- Talep artış hızı
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Tarım sektörü, “evrensel” ve “kurumsal” olarak kavramsallaştırılabilen özellikleri ile diğer sektörlerden farklıdır. Tüm ekonomilerde geçerli olan tarımın bu ayırıcı özelliklerinden “evrensel” olanlar, tarımsal üretim faaliyetlerinin doğa koşullarına bağımlılığı ile ilişkilidir. Tarımdaki arz fonksiyonunun yapısı, fiyat ve gelir istikrarsızlığı, mevsimlik iş hacmi değişimi ile talep artış hızı bu kapsamda değerlendirilebilir.
Soru 2
- Ekosistem üzerinde etkili olması
- Bir yaşam biçimi olması
- Gıda, yem, lif, yakıt ve diğer malları sağlaması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tarımın işlevleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Tarımın en önemli özelliği çok fonksiyonlu olmasıdır.
- Gıda, yem, lif, yakıt ve diğer malları sağlar.
- Ekosistem üzerinde etkilidir.
- Sosyal yönü: Yaşam biçimidir.
- Ekonomik yönü: İstihdam, milli gelir, çiftçi geliri, ticaret.
- Dünya nüfusunun % 40’ının temel geçim kaynağıdır.
- Dünyadaki arazinin toplamının %40’ı tarım arazisidir.
- Dünyadaki tarım işletmesinin % 90’ının arazi büyüklüğü 2 hektarın altındadır
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal yapı içerisinde daha fazla üretim ve verimliliğin sağlanmasının belirleyicilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Teknolojik ilerleme
B
Sermaye birikimi
C
Bilimsel araştırmalar
D
Devlet destekleri
E
Bilimsel gelişmeler
Açıklama:
Tarımsal yapı, verimlilik açısından ikiye ayrılır. Bir tarafta gelişmiş ülkeler hayli etkin bir tarımsal yapıya sahiptir. Bu yapı büyük bir üretim kapasitesi ve çalışan başına yüksek hasıla ile karakterize edilmektedir. Ayrıca tüm ulusu besleyecek kadar üretimin kolayca yapılmasına imkân sağlamaktadır. Diğer tarafta ise gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin etkinsiz ve düşük verimli tarımsal yapıları mevcuttur. Bu ülkelerde ulusun geri kalanını beslemek bir tarafa kırsal nüfusun ihtiyaçlarını karşılayacak kadar bile üretim yapılamamaktadır. Aile içi gıda üretimi yapılmakta uzmanlaşmış tarımla pazarlanabilir bir fazla elde edilmesi temel hedef olmaktan çıkmıştır. Temel başarı ölçütü kâr güdüsüdür. Birincil hedef sentetik (gübreleme, sulama, tohum ıslahı, ilaçlama vs.) ve doğal kaynaklardan hektar başına maksimum verim elde etmektir. Piyasa için üretim yapılır ve daha fazla üretim ve verimliliğin belirleyicileri teknolojik ilerleme, sermaye birikimi, bilimsel araştırma ve geliştirmedir.
Soru 4
Gelişmiş ülkeler ile gelişmekte olan ya da az gelişmiş ülkelerin tarımsal yapıları arasındaki temel farklılık aşağıdakilerden hangisinde ortaya çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Elde edilen ürün miktarında
B
Sulak tarım arazilerinin miktarında
C
Sağlanan devlet desteklerinin miktarında
D
İhracatı yapılan ürün miktarında
E
Kırsal alanda yaşayanların sayısında
Açıklama:
Tarımsal yapı, verimlilik açısından ikiye ayrılır. Bir tarafta gelişmiş ülkeler hayli etkin bir tarımsal yapıya sahiptir. Bu yapı büyük bir üretim kapasitesi ve çalışan başına yüksek hasıla ile karakterize edilmektedir. Ayrıca tüm ulusu besleyecek kadar üretimin kolayca yapılmasına imkân sağlamaktadır. Diğer tarafta ise gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin etkinsiz ve düşük verimli tarımsal yapıları mevcuttur. Bu ülkelerde ulusun geri kalanını beslemek bir tarafa kırsal nüfusun ihtiyaçlarını karşılayacak kadar bile üretim yapılamamaktadır. Aile içi gıda üretimi yapılmakta uzmanlaşmış tarımla pazarlanabilir bir fazla elde edilmesi temel hedef olmaktan çıkmıştır. Temel başarı ölçütü kâr güdüsüdür. Birincil hedef sentetik (gübreleme, sulama, tohum ıslahı, ilaçlama vs.) ve doğal kaynaklardan hektar başına maksimum verim elde etmektir. Piyasa için üretim yapılır ve daha fazla üretim ve verimliliğin belirleyicileri teknolojik ilerleme, sermaye birikimi, bilimsel araştırma ve geliştirmedir. İki tür tarımın temel farkı verimlilikte ortaya çıkmaktadır. Dünya Bankası’nın yayımlamış olduğu bazı istatistiki verilerle de bu farkları ortaya koymak mümkündür.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimde olumsuzluklara neden olan etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Risk ve belirsizliklerin yüksek olması
B
Tarımsal ürünlerin arz ve talebinin esnek olmayışı
C
Tarımsal piyasaların istikrarsız olması
D
Devlet desteklerinin kısıtlı olması
E
Sermaye dönüşüm hızının yavaş olması
Açıklama:
Tarımsal üretimde, doğaya bağlılık yüzünden risk ve belirsizliklerin yüksek olması, tarımsal ürünlerin arz ve talebinin esnek olmayışı, tarımsal piyasaların istikrarsız olması ve üretimin özelliği itibari ile sermaye dönüşüm hızının yavaş olması gibi kendine özgü özelliklerinden dolayı diğer sektörlere göre kârlılık yönünden bazı olumsuzluklara sahiptir. Bu nedenle tarım sektörü diğer sektörlerden yapısal olarak farklılık göstermektedir. Sektörde arz ve talep esnekliğinin düşüklüğü ve üretimin büyük ölçüde doğa koşullarına bağlı olması nedeniyle istenildiği zaman üretim miktarı arttırılamamaktadır.
Soru 6
- Toprak
- İş gücü
- Sermaye
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri geleneksel tarımsal üretimin girdileri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Geleneksel tarımsal üretiminin temel girdileri toprak ve iş gücüdür. Oransal olarak bunların her ikisi de sermayeden daha önemlidir. Genel olarak sermaye de emeğin ve toprağın ıslahı, küçük sulama işleri ile basit üretim araçları imalinin bir sonucudur. Sulama, gübreleme ve ilaçlama gibi tekniklerin kullanım biçimleri göz önüne alınırsa emek girdisinin, teknolojik değişme ve modernleşme süreci boyunca dahi önemini koruduğu anlaşılmaktadır. Bu yüzden, geleneksel tarımsal üretim öncelikle çiftçinin kontrolü altındaki tarım arazisinin büyüklüğüne bağlıdır. İkinci olarak çiftçinin veya ailesinin doğrudan ya da dolaylı iş gücü kullanımı üretimde belirleyicidir. Dolayısıyla geleneksel biçimde üretim yapan bir tarım işletmesinde özellikle toplam üretimin artırılmasında iş gücü büyük önem arz etmektedir.
Soru 7
- Nüfusun zorunlu gıda maddeleri ihtiyacını karşılaması
- Sanayi sektörüne ham madde temin etmesi
- Devlet politikası oluşturması
- Milli gelire ve ihracata katkıları
Yukarıdakilerden hangileri tarım sektörünün diğer sektörlerden farklı bir öneme sahip olmasının nedenleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Tarım sektörü, farklı gelişmişlik düzeyine sahip tüm ülkelerde, nüfusun zorunlu gıda maddeleri ihtiyacını karşılaması, sanayi sektörüne ham madde temin etmesi, sanayi ürünlerine talep oluşturması, milli gelire ve ihracata katkıları ile tüm sektörlerden farklı bir öneme sahiptir. Beslenme ihtiyacı her geçen gün artan dünya nüfusu sektörün gerekliliğini de arttırmaktadır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi tarımın sosyal yönü olarak nitelendirilir?
Seçenekler
A
Ekosistem üzerinde etkilidir.
B
Yaşam biçimidir.
C
Gıda, yem, lif, yakıt ve diğer malları sağlar.
D
Dünya nüfusunun % 40’ının temel geçim kaynağıdır.
E
Dünyadaki arazinin toplamının %40’ı tarım arazisidir.
Açıklama:
Sosyal yönü: Yaşam biçimidir.
Soru 9
Geleneksel tarımsal üretiminin temel girdileri aşağıdakilerden hangileridir?
Seçenekler
A
Toprak ve iş gücü
B
Sermaye ve işgücü
C
Sermaye ve toprak
D
Girişim ve sermaye
E
Girişim ve toprak
Açıklama:
Geleneksel tarımsal üretiminin temel girdileri toprak ve iş gücüdür.
Soru 10
Tarım sektörü, 2014 yılında küresel gayri safi yurt içi hasılanın ne kadarını oluşturmuştur?
Seçenekler
A
Üçte birini
B
Üçte ikisini
C
Dörtte birini
D
Dörtte ikisini
E
Dörtte üçünü
Açıklama:
Tarım sektörü, 2014 yılında küresel gayri safi yurt içi hasılanın üçte birini oluşturmuştur.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi tarla bitkileri grubuna dahil değildir?
Seçenekler
A
Yemeklik baklagiller
B
Tahıllar
C
Yem bitkileri
D
Endüstri bitkileri
E
Deniz bitkileri
Açıklama:
Ürün gruplarına göre tarla bitkileri; yemeklik baklagiller, tahıllar, yem bitkileri ve endüstri bitkileri olarak dört ana gruptan oluşmaktadır.
Soru 12
Baklagillerin beslenme değeri dikkate alındığında aşağıdaki özelliklerden hangisini gösterdiği söylenemez?
Seçenekler
A
Yüksek oranda protein içerirler.
B
Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içerirler.
C
Kolesterol seviyeleri oldukça yüksektir.
D
Bazı anti besinsel maddeler içerdikleri için sindirimleri zordur.
E
Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağıdır.
Açıklama:
Baklagillerin kolesterol seviyeleri oldukça düşüktür.
Soru 13
Organik tarım bazında Türkiye 181 ülke arasında kaçıncı sırada bulunmaktadır?
Seçenekler
A
7
B
17
C
27
D
37
E
47
Açıklama:
Türkiye ise 520 bin hektar 181 ülke arasında ile 17. sırada yer almaktadır
Soru 14
Hayvancılık, küresel tarımsal üretim değerinin yüzde kaçına katkıda bulunmaktadır?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Hayvancılık, küresel tarımsal üretim değerinin% 40’ına katkıda bulunmaktadır ve yaklaşık 1,3 milyar insanın geçim kaynaklarını ve gıda güvenliğini desteklemektedir.
Soru 15
Türkiye’de 2012-2017 döneminde, hayvansal ürün üretim değeri % kaç artmıştır?
Seçenekler
A
10
B
25
C
35
D
48
E
52
Açıklama:
Türkiye’de 2012-2017 döneminde, hayvansal ürün üretim değeri % 52 artmıştır.
Soru 16
2017 yılı için OECD-FAO verilerine göre dünya kişi başına et tüketim miktarı ortalama ne kadardır?
Seçenekler
A
24,4 kg/kişi
B
34,4 kg/kişi
C
44,4 kg/kişi
D
54,4 kg/kişi
E
64,4 kg/kişi
Açıklama:
2017 yılı için OECD-FAO verilerine göre dünya kişi başına et tüketim miktarı ortalama 34,4 kg/kişi olarak gerçekleşirken, bu oran Türkiye’de kişi başına 30,4 kg olarak gerçekleşmiştir
Soru 17
Ülkemizde, üzümde kaçın üzerinde çeşit sayısı mevcuttur?
Seçenekler
A
100
B
200
C
500
D
600
E
1200
Açıklama:
Ülkemizde tür bolluğunun yanında büyük bir çeşit bolluğu da mevcuttur. Nitekim elmada 500,armutta 600, erikte 200,şeftalide 100, üzümde 1200’ün üzerinde çeşit sayısı mevcuttur.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimle ilgili değildir?
Seçenekler
A
Toprak
B
Bitkisel ürünler
C
Hayvanlar
D
Hayvan ürünlerinin üretimi
E
Kimyasal Ürünler
Açıklama:
Tarımsal üretim; toprakla, bitkisel ürünlerle, hayvanlarla ve hayvan ürünlerinin üretimiyle ilgilidir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi genel hayvansal üretim verileri içerisinde yer alır?
Seçenekler
A
Kümes hayvanları
B
Sebze ve meyveler
C
Tarım için tarım arazisi kullanımı
D
Hububat
E
Kurutulmuş baklagiller
Açıklama:
Genel hayvansal üretim verileri ise şöyledir;
- Büyükbaş hayvanlar
- Küçükbaş hayvanlar
- Kümes hayvanları
- Bunların dışında arıcılık, ipek böcekçiliği gibi türleri saymakta mümkündür.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi tarımdaki arz fonksiyonunun kapsamında değerlendirilmez?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarsızlığı
B
Gelir istikrarsızlığı
C
Dış ticaret açığı
D
Mevsimlik iş hacmi değişimi
E
Talep artış hızı
Açıklama:
Tarımdaki arz fonksiyonunun yapısı, fiyat ve gelir istikrarsızlığı, mevsimlik iş hacmi değişimi ile talep artış hızı bu kapsamda değerlendirilebilir.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi tarımın önemli özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekosistem üzerinde etkilidir.
B
Yaşam biçimidir.
C
Dünya nüfusunun % 40’ının temel geçim kaynağıdır.
D
İklim koşullarına bağlı değildir.
E
Gıda, yem, lif, yakıt ve diğer malları sağlar.
Açıklama:
Tarımın en önemli özelliği çok fonksiyonlu olmasıdır.
- Gıda, yem, lif, yakıt ve diğer malları sağlar.
- Ekosistem üzerinde etkilidir.
- Sosyal yönü: Yaşam biçimidir.
- Ekonomik yönü: İstihdam, milli gelir, çiftçi geliri, ticaret.
- Dünya nüfusunun % 40’ının temel geçim kaynağıdır.
- Dünyadaki arazinin toplamının %40’ı tarım arazisidir.
- Dünyadaki tarım işletmesinin % 90’ının arazi büyüklüğü 2 hektarın altındadır
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimde karşılaşılan olumsuzluklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Arz ve talep dengede olduğunda piyasa dengesinin sağlanması
B
Doğaya bağlılık yüzünden risk ve belirsizliklerin yüksek olması
C
Tarımsal ürünlerin arz ve talebinin esnek olmayışı
D
Tarımsal piyasaların istikrarsız olması
E
Sermaye dönüşüm hızının yavaş olması
Açıklama:
Tarımsal üretimde, doğaya bağlılık yüzünden risk ve belirsizliklerin yüksek olması, tarımsal ürünlerin arz ve talebinin esnek olmayışı, tarımsal piyasaların istikrarsız olması ve üretimin özelliği itibari ile sermaye dönüşüm hızının yavaş olması gibi kendine özgü özelliklerinden dolayı diğer sektörlere göre kârlılık yönünden bazı olumsuzluklara sahiptir.
Soru 23
Geleneksel tarımsal üretimle ilgi aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Temel girdileri toprak ve iş gücüdür.
B
Üretimde otomasyon önemlidir.
C
Çiftçinin kontrolü altındaki tarım arazisinin büyüklüğüne bağlıdır.
D
Çiftçinin veya ailesinin doğrudan ya da dolaylı iş gücü kullanımı üretimde belirleyicidir.
E
Özellikle toplam üretimin artırılmasında iş gücü büyük önem arz etmektedir.
Açıklama:
Geleneksel tarımsal üretiminin temel girdileri toprak ve iş gücüdür. geleneksel tarımsal üretim öncelikle çiftçinin kontrolü altındaki tarım arazisinin büyüklüğüne bağlıdır. ikinci olarak çiftçinin veya ailesinin doğrudan ya da dolaylı iş gücü kullanımı üretimde belirleyicidir. Dolayısıyla geleneksel biçimde üretim yapan bir tarım işletmesinde özellikle toplam üretimin artırılmasında iş gücü büyük önem arz etmektedir
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün ekonomik büyümeye sağlamış olduğu katkılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Düşük nitelikli kırsal iş gücünün istihdamı
B
Ürünlerin dış satımıyla döviz kazanılması
C
Yatırım sermayesi yaratılması
D
Sanayi, ticaret, ulaştırma başta olmak üzere diğer sektörlerle güçlü etkileşim içinde bulunulması
E
Üretimin büyük ölçüde doğa koşullarına bağlı olması
Açıklama:
Tarım sektörünün ekonomik büyüme yönünden önemli katkısı bulunmaktadır. Düşük nitelikli kırsal iş gücünün istihdamı, ürünlerin dış satımıyla döviz kazanılması, doğal kaynakların kullanımı ve korunması, yatırım sermayesi yaratılması ve işleme sanayi, tarımsal girdi sanayi, ticaret, mali hizmetler, ulaştırma, depolama vb. başta olmak üzere diğer sektörlerle güçlü etkileşim içinde bulunulması milli hasılanın büyümesine katkı sağlamaktadır.
Soru 25
Belirli büyüklükteki bir tarımsal araziden daha fazla ürün alınmasına yönelik yapılan tarımsal teknolojiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ekstansif tarım
B
Geleneksel tarım
C
Organik tarım
D
Entansif tarım
E
Biyoteknolojik tarım
Açıklama:
Entansif (modern -yoğun) tarım, belirli büyüklükteki bir tarımsal araziden daha fazla ürün alınmasına yönelik tarımsal teknolojik faaliyetleri ifade eder.
Soru 26
Ekolojik sistemde hatalı uygulamalar sonrası yok olan doğal dengeyi tekrar kurmaya yönelik, insana ve çevreye dost üretim sistemlerini içeren üretime ne ad verilir?
Seçenekler
A
Organik üretim
B
Modern üretim
C
Geleneksel üretim
D
Ekstansif Üretim
E
Kimyasal üretim
Açıklama:
Organik üretim, ekolojik sistemde hatalı uygulamalar sonrası yok olan doğal dengeyi tekrar kurmaya yönelik, insana ve çevreye dost üretim sistemlerini içermektedir.
Soru 27
Hayvancılık, küresel tarımsal üretim değerinin yüzde kaçına katkıda bulunmaktadır?
Seçenekler
A
% 25
B
% 34
C
% 40
D
% 50
E
% 65
Açıklama:
Hayvancılık, küresel tarımsal üretim değerinin% 40’ına katkıda bulunmaktadır
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi tarımın evrensel olarak kavramsallaştırılabilen özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tarımdaki arz fonksiyonunun yapısı
B
Fiyat ve gelir istikrarsızlığı
C
Mevsimlik iş hacmi değişimi
D
Talep artış hızı
E
Sosyo kültürel yapı
Açıklama:
Tarım sektörü, “evrensel” ve “kurumsal” olarak kavramsallaştırılabilen özellikleri ile diğer sektörlerden farklıdır. Tüm ekonomilerde geçerli olan tarımın bu ayırıcı özelliklerinden “evrensel” olanlar, tarımsal üretim faaliyetlerinin doğa koşullarına bağımlılığı ile ilişkilidir. Tarımdaki arz fonksiyonunun yapısı, fiyat ve gelir istikrarsızlığı, mevsimlik iş hacmi değişimi ile talep artış hızı bu kapsamda değerlendirilebilir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimin özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gıda, yem, lif, yakıt ve diğer malları sağlar.
B
Dünyadaki arazinin toplamının %40’ı tarım arazisidir.
C
Dünyadaki tarım işletmesinin % 90’ının arazi büyüklüğü 2 hektarın altındadır.
D
Dünya nüfusunun % 30’unun temel geçim kaynağıdır.
E
Ekosistem üzerinde etkilidir.
Açıklama:
TARIMSAL ÜRETİMİN ÖZELLİKLERİ
Tarımın en önemli özelliği çok fonksiyonlu olmasıdır.
• Gıda, yem, lif, yakıt ve diğer malları sağlar.
• Ekosistem üzerinde etkilidir.
• Sosyal yönü: Yaşam biçimidir.
• Ekonomik yönü: İstihdam, milli gelir, çiftçi geliri, ticaret.
• Dünya nüfusunun % 40’ının temel geçim kaynağıdır.
• Dünyadaki arazinin toplamının %40’ı tarım arazisidir.
• Dünyadaki tarım işletmesinin % 90’ının arazi büyüklüğü 2 hektarın altındadır.
Tarımın en önemli özelliği çok fonksiyonlu olmasıdır.
• Gıda, yem, lif, yakıt ve diğer malları sağlar.
• Ekosistem üzerinde etkilidir.
• Sosyal yönü: Yaşam biçimidir.
• Ekonomik yönü: İstihdam, milli gelir, çiftçi geliri, ticaret.
• Dünya nüfusunun % 40’ının temel geçim kaynağıdır.
• Dünyadaki arazinin toplamının %40’ı tarım arazisidir.
• Dünyadaki tarım işletmesinin % 90’ının arazi büyüklüğü 2 hektarın altındadır.
Soru 30
2003-2005 yılları arasında hektar başına alınan kilogram tahıl değerleri en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hollanda
B
Belçika
C
İngiltere
D
Kore
E
Türkiye
Açıklama:
Dünya Bankası’nın yayımlamış olduğu bazı istatistiki verilerle de bu farkları ortaya koymak mümkündür. Örneğin; 2003-2005 yılları arasında hektar başına alınan kilogram tahıl değerleri Hollanda’da 8.036, Belçika’da 8.710, İngiltere’de 7.097, İrlanda’da 7.390, Amerika Birleşik Devletleri’nde 6.444, Kore’de 6.233, Yunanistan’da 3.699, Türkiye’de 2.399’dur.
Soru 31
2003-2005 yılları arasında hektar başına alınan kilogram tahıl değeri en düşük olan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sudan
B
Namibya
C
Eritre
D
Çad
E
Libya
Açıklama:
2003-2005 yılları arasında ise hektar başına alınan kilogram tahıl değerleri en düşük ülkeler Eritre 296, Nijerya 394, Namibya 441, Sudan 481, Botsvana 514, Angola 547, Libya 626, Zimbabve 676, Çad 711, Demokratik Kongo Cumhuriyeti 767’dir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel biçimde üretim yapan bir tarım işletmesinde özellikle toplam üretimin artırılmasında büyük önem taşır?
Seçenekler
A
Sermaye
B
Gübre ve ilaçlama
C
İklim
D
İş gücü
E
Toprak
Açıklama:
Dolayısıyla geleneksel biçimde üretim yapan bir tarım işletmesinde özellikle toplam üretimin artırılmasında iş gücü büyük önem arz etmektedir (Aruoba, 203).
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün ekonomik büyüme sürecine katkı sağladığı kanallardan biri değildir?
Seçenekler
A
Düşük nitelikli kırsal iş gücünün istihdamı
B
Ürünlerin dış satımıyla döviz kazanılması
C
Konvansiyonel üretimin yaygınlaşması
D
Yatırım sermayesi yaratılması
E
İşleme sanayi ve ulaştırma
Açıklama:
Tarım sektörünün ekonomik büyüme yönünden önemli katkısı bulunmaktadır. Düşük nitelikli kırsal iş gücünün istihdamı, ürünlerin dış satımıyla döviz kazanılması, doğal kaynakların kullanımı ve korunması, yatırım sermayesi yaratılması ve işleme sanayi, tarımsal girdi sanayi, ticaret, mali hizmetler, ulaştırma, depolama vb. başta olmak üzere diğer sektörlerle güçlü etkileşim içinde bulunulması milli hasılanın büyümesine katkı sağlamaktadır.
Soru 34
2016 yılı analizlerine göre çalışan fakir yetişkinlerin yüzde kaçı tarım aracılığıyla yaşamını devam ettirmektedir?
Seçenekler
A
%75(Yüzde 75)
B
%65(Yüzde 65)
C
%55(Yüzde 55)
D
%45(Yüzde 45)
E
%35(Yüzde 35)
Açıklama:
2016 yılı analizleri , çalışan fakir yetişkinlerin %65’inin tarım aracılığıyla yaşamını devam ettirdiğini ortaya koymuştur (The World Bank, 2018).
Soru 35
2017-2018 dönemi için dünya hububat üretimiyle ilgili olarak verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Buğday üretimi artmıştır.
B
Mısır üretiminde düşüş yaşanmıştır.
C
Arpa üretiminde düşüş yaşanmıştır.
D
Yulaf ve çavdar üretimi azalmıştır.
E
Küresel hububat üretiminde düşüş yaşanmıştır.
Açıklama:
Dünyada 2017/18 dönemi için, hububat ürünleri arasında buğday üretimi artarken, mısır ve arpa üretiminde düşüş yaşanmıştır. Yulaf ve çavdar üretimi ise aynı düzeyde kalmıştır. Küresel hububat üretimindeki düşüş; ABD, Brezilya ve Arjantin gibi başlıca mısır ihracatçısı ülkelerde mısır üretiminin düşmesinden kaynaklanmaktadır.
Soru 36
Toplam bakliyat üretimini ülke bazında incelediğimizde en yüksek pay ile açık ara lider ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Kanada
B
Myanmar
C
Brezilya
D
Hindistan
E
Çin
Açıklama:
Toplam bakliyat üretimini ülke bazında incelediğimizde ise Hindistan 20 milyon ton yani yüzde 26’lık pay ile açık ara lider ülke konumundadır.
Soru 37
2017 yılı itibariyle, organik tarımın ülke bazında ki dağılımı göz önüne alındığında ilk üç sırada hangi ülkeler yer almaktadır?
Seçenekler
A
Avustralya, Almanya, Hollanda
B
Avustralya, Arjantin, Çin
C
Çin, Kanada, Almanya
D
Hollanda, Avustralya, Çin
E
Arjantin, Çin, İsviçre
Açıklama:
Organik tarımın ülke bazında ki dağılımı göz önüne alındığında; Avustralya % 35,6 milyon hektar, Arjantin 3,4 milyon hektar, Çin 3 milyon hektarla ilk üç sırada yer almaktadır.
Soru 38
- Küresel ısınma
- Sulama olanaklarının azalması
- Ekonomideki ilerlemeler
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Tarım sektörü diğer sektörlere sermaye ve iş gücü transfer etmesi ve aynı zamanda ham madde ve ürün ihtiyacını karşılaması açısından ekonomik kalkınma için büyük önem arz etmektedir. Küresel ısınmanın giderek artması, sulama olanaklarının azalması tarım sektörünün önemini daha da arttırmıştır.
Soru 39
- Tüketim kalıpları
- Tarım arazilerinin miktarı
- Makroekonomik belirsizlik
Seçenekler
A
Yalnız II
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Bitkisel üretim, ekilebilir alanların mevcudiyetine bağlıdır. Verimlilik tüketim kalıpları ve makroekonomik belirsizlikten etkilenmektedir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi baklagillerin beslenme değerlerine ilişkin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yüksek oranda protein içermeleri
B
Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içermeleri
C
Kolesterol seviyelerinin oldukça düşük olması
D
Yüksek oranda metionin ve sistin aminoasidi içermeleri
E
Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağı olmaları
Açıklama:
Baklagillerin beslenme değeri dikkate alındığında genel olarak aşağıdaki özellikleri gösterdikleri söylenebilir:
- Yüksek oranda protein içerirler.
- Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içerirler.
- Mutlak gerekli metionin ve sistin aminoasidi bakımından yoksunlardır.
- Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağıdır.
- Kolesterol seviyeleri oldukça düşüktür.
- Bazı anti besinsel maddeler içerdikleri için sindirimleri zordur
Soru 41
Bitki, hayvan veya mikroorganizmalar kullanılarak yeni bir organizma (bitki, hayvan ya da mikroorganizma) geliştirmek, doğal olarak var olmayan veya ihtiyacımız kadar üretilemeyen yeni ve az bulunan maddeleri (ürünleri) elde etmek veya var olan bir organizmanın genetik yapısında arzu edilen yönde değişiklikler meydana getirmek amacı ile kullanılan yöntemlerin tümüne ..........denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Neoteknoloji
B
Agriteknoloji
C
Ekoteknoloji
D
Biyoteknoloji
E
Kimyasal teknoloji
Açıklama:
Biyoteknoloji: Bitki, hayvan veya mikroorganizmalar kullanılarak yeni bir organizma (bitki, hayvan ya da mikroorganizma) geliştirmek, doğal olarak var olmayan veya ihtiyacımız kadar üretilemeyen yeni ve az bulunan maddeleri (ürünleri) elde etmek veya var olan bir organizmanın genetik yapısında arzu edilen yönde değişiklikler meydana getirmek amacı ile kullanılan yöntemlerin tümüdür.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi 2003-2005 yılları arasında hektar başına alınan kilogram tahıl değerleri en düşük olan ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Sudan
B
Hollanda
C
İngiltere
D
Yunanistan
E
Kore
Açıklama:
2003-2005 yılları arasında hektar başına alınan kilogram tahıl değerleri en düşük ülkeler Eritre 296, Nijerya 394, Namibya 441, Sudan 481, Botsvana 514, Angola 547, Libya 626, Zimbabve 676, Çad 711, Demokratik Kongo Cumhuriyeti 767’dir. Hektar başına verimlilik açısından en yüksek ülkeyle en düşük ülke arasındaki fark 30 kata kadar çıkmaktadır.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimin gerekçelerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Nüfusun zorunlu gıda maddeleri ihtiyacını karşılaması
B
Sanayi sektörüne ham madde temin etmesi
C
Sanayi ürünlerine talep oluşturması
D
İthalata katkıları
E
Milli gelire katkıları
Açıklama:
Tarım sektörü, farklı gelişmişlik düzeyine sahip tüm ülkelerde, nüfusun zorunlu gıda maddeleri ihtiyacını karşılaması, sanayi sektörüne ham madde teminetmesi, sanayi ürünlerine talep oluşturması, milli gelire ve ihracata katkıları ile tüm sektörlerden farklı bir öneme sahiptir. Beslenme ihtiyacı her geçen gün artan dünya nüfusu sektörün gerekliliğini de arttırmaktadır.
Soru 44
Son yıllarda yenilenebilir enerji sektörü için önemli bir ham madde olarak kullanılmaya başlanan, emtia piyasaları için değerli bir yatırım aracı konumuna gelen tarla bitkileri ürün grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organik üretim
B
Hububat üretimi
C
Endüstri bitkileri
D
Tohumluk üretim
E
Sebze üretimi
Açıklama:
Hububat ürünleri son yıllarda yenilenebilir enerji sektörü için önemli bir ham madde olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda emtia piyasaları için hububat ürünleri değerli bir yatırım aracı konumuna gelmiştir.
Soru 45
Dünya genelinde et tüketimindeki artışa bağlı olarak yemlik kullanımının artması ve fosil yakıtların kullanımının sınırlanması politikaları dahilinde biyo-yakıt amaçlı kullanımının tercih edilmesi nedeniyle hububat tüketiminde en büyük paya sahip olan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Yulaf
C
Mısır
D
Çavdar
E
Arpa
Açıklama:
Mısır tüketimi ise yıllar itibarıyla yükseliş trendini sürdürerek 2011 yılından itibaren son on yıllık ortalamanın üzerinde gerçekleşmiştir. Hububat tüketiminde mısırın en büyük paya sahip olmasının nedeni; dünya genelinde et tüketimindeki artışa bağlı olarak yemlik kullanımının artması ve fosil yakıtların kullanımının sınırlanması politikaları dahilinde biyo-yakıt amaçlı kullanımının tercih edilmesidir.
Soru 46
Kolesterol seviyeleri oldukça düşük olup bazı anti besinsel maddeler içerdikleri için sindirimleri zor fakat mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağı olan ürün grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Organikler
B
Tohumlar
C
Baklagiller
D
Sebzeler
E
Hububatlar
Açıklama:
Baklagillerin beslenme değeri dikkate alındığında genel olarak aşağıdaki özellikleri gösterdikleri söylenebilir
• Yüksek oranda protein içerirler.
• Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içerirler.
• Mutlak gerekli metionin ve sistin aminoasidi bakımından yoksunlardır.
• Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağıdır.
• Kolesterol seviyeleri oldukça düşüktür.
• Bazı anti besinsel maddeler içerdikleri için sindirimleri zordur.
• Yüksek oranda protein içerirler.
• Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içerirler.
• Mutlak gerekli metionin ve sistin aminoasidi bakımından yoksunlardır.
• Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağıdır.
• Kolesterol seviyeleri oldukça düşüktür.
• Bazı anti besinsel maddeler içerdikleri için sindirimleri zordur.
Soru 47
Büyük tarım alanlarında küçük miktarlarda sermaye ve iş gücü kullanılarak gerçekleştirilen tarımsal faaliyetleri ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ekstansif tarım
B
Entansif tarım
C
Organik tarım
D
Ekolojik tarım
E
Evrensel tarım
Açıklama:
Ekstansif (kaba- yaygın) tarım ise büyük tarım alanlarında küçük miktarlarda sermaye ve iş gücü kullanılarak gerçekleştirilen tarımsal faaliyetleri ifade eder.
Soru 48
Aşağıdakilerin hangisi organik üretim ile ilgili doğru bir ifadedir?
Seçenekler
A
Bitkinin direnci azaltılır
B
Doğal düşmanlardan faydalanılır
C
Hormonlar kullanılır
D
Mineral gübreler tercih edilir
E
Sentetik kimyasal tarım ilaçları kullanılır
Açıklama:
Organik üretim, ekolojik sistemde hatalı uygulamalar sonrası yok olan doğal dengeyi tekrar kurmaya yönelik, insana ve çevreye dost üretim sistemlerini içermektedir. Aynı zamanda sentetik kimyasal tarım ilaçlarının, mineral gübrelerin ve hormonların kullanımını yasaklaması yanında organik ve yeşil gübreleme, toprağın muhafazası, münavebe, bitkinin direncini artırma, doğal düşmanlardan faydalanmayı tavsiye eden, tüm bu imkânların kapalı bir sistemde oluşturulmasını öneren üretimde miktar artışının yanında ürün kalitesinin de yükselmesini hedefleyen alternatif bir üretim şeklidir.
Soru 49
Ülkemizde açıkta sebze yetiştiriciliği hangi bölgemizde yapılmaktadır?
Seçenekler
A
Karadeniz Bölgesi
B
Akdeniz Bölgesi
C
İç Anadolu Bölgesi
D
Ege ve Marmara Bölgesi
E
Doğu ve Güney Doğu Bölgesi
Açıklama:
Ülkemizde açıkta sebze yetiştiriciliği Ege ve Marmara Bölgesi’nde yapılmaktadır.
Soru 50
Hayvan sayısının az olduğu, uygun besleme ve barınak koşullarında buna uygun üretim ve pazarlama yöntemi ile kaliteli ürün elde edip yüksek fiyata ulaşabilen bir üretim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknolojik hayvancılık
B
Biyolojik hayvancılık
C
Genetik hayvancılık
D
Konvansiyonel hayvancılık
E
Organik hayvancılık
Açıklama:
Organik hayvancılık, hayvan sayısının az olduğu, uygun besleme ve barınak koşullarında buna uygun üretim ve pazarlama yöntemi ile kaliteli ürün elde edip yüksek fiyata ulaşabilen bir üretim sistemidir.
Soru 51
Genel bitkisel üretim verileri aşağıdakilerden hangisini içerir ?
Seçenekler
A
Büyükbaş hayvanlar
B
Hububat
C
Küçükbaş hayvanlar
D
Kümes hayvanları
E
Arıcılık
Açıklama:
Genel bitkisel üretim verileri şunları içerir;
- Hububat
- Başlıca ürünler (kurutulmuş baklagiller ve protein bitkileri, kök bitkileri, endüstriyel ürünler, yeşil alanlar)
- Sebze ve meyveler
- Tarım için tarım arazisi kullanımı(ekilebilir arazi, kalıcı ürünler, daimi otlaklar,…)
- Büyükbaş hayvanlar
- Küçükbaş hayvanlar
- Kümes hayvanları
- Bunların dışında arıcılık, ipek böcekçiliği gibi türleri saymakta mümkündür.
Soru 52
Biyoteknoloji: … kullanılarak yeni bir organizma (bitki, hayvan ya da mikroorganizma) geliştirmek, doğal olarak var olmayan veya ihtiyacımız kadar üretilemeyen yeni ve az bulunan maddeleri (ürünleri) elde etmek veya var olan bir organizmanın genetik yapısında arzu edilen yönde değişiklikler meydana getirmek amacı ile kullanılan yöntemlerin tümüdür.
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki ifadeyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Bitkiler
B
Hayvanlar
C
Bitkiler ve hayvanlar
D
Hayvanlar ve mikroorganizmalar
E
Bitki, hayvan veya mikroorganizmalar
Açıklama:
Biyoteknoloji: Bitki, hayvan veya mikroorganizmalar kullanılarak yeni bir organizma (bitki, hayvan ya da mikroorganizma) geliştirmek, doğal olarak var olmayan veya ihtiyacımız kadar üretilemeyen yeni ve az bulunan maddeleri (ürünleri) elde etmek veya var olan bir organizmanın genetik yapısında arzu edilen yönde değişiklikler meydana getirmek amacı ile kullanılan yöntemlerin tümüdür. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 53
Tarımın en önemli özelliği nedir ?
Seçenekler
A
Çok fonksiyonlu olması
B
İstihdam sağlaması
C
Sürekli oluşu
D
Kârlı oluşu
E
Her yerde yapılabilmesi
Açıklama:
Tarımın en önemli özelliği çok fonksiyonlu olmasıdır.
- Gıda, yem, lif, yakıt ve diğer malları sağlar.
- Ekosistem üzerinde etkilidir.
- Sosyal yönü: Yaşam biçimidir.
- Ekonomik yönü: İstihdam, milli gelir, çiftçi geliri, ticaret.
- Dünya nüfusunun % 40’ının temel geçim kaynağıdır.
- Dünyadaki arazinin toplamının %40’ı tarım arazisidir.
- Dünyadaki tarım işletmesinin % 90’ının arazi büyüklüğü 2 hektarın altındadır
Soru 54
Tarımsal yapı, verimlilik açısından kaça ayrılır ?
Seçenekler
A
İki
B
Üç
C
Dört
D
Beş
E
Altı
Açıklama:
Tarımsal yapı, verimlilik açısından ikiye ayrılır.
Bir tarafta gelişmiş ülkeler hayli etkin bir tarımsal yapıya sahiptir. Bu yapı büyük bir üretim kapasitesi ve çalışan başına yüksek hasıla ile karakterize edilmektedir. Ayrıca tüm ulusu besleyecek kadar üretimin kolayca yapılmasına imkân sağlamaktadır.
Diğer tarafta ise gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin etkinsiz ve düşük verimli tarımsal yapıları mevcuttur. Bu ülkelerde ulusun geri kalanını beslemek bir tarafa kırsal nüfusun ihtiyaçlarını karşılayacak kadar bile üretim yapılamamaktadır. Aile içi gıda üretimi yapılmakta uzmanlaşmış tarımla pazarlanabilir bir fazla elde edilmesi temel hedef olmaktan çıkmıştır. Temel başarı ölçütü kâr güdüsüdür. Birincil hedef sentetik (gübreleme, sulama, tohum ıslahı, ilaçlama vs.) ve doğal kaynaklardan hektar başına maksimum verim elde etmektir. Piyasa için üretim yapılır ve daha fazla üretim ve verimliliğin belirleyicileri teknolojik ilerleme, sermaye birikimi, bilimsel araştırma ve geliştirmedir. İki tür tarımın temel farkı verimlilikte ortaya çıkmaktadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Bir tarafta gelişmiş ülkeler hayli etkin bir tarımsal yapıya sahiptir. Bu yapı büyük bir üretim kapasitesi ve çalışan başına yüksek hasıla ile karakterize edilmektedir. Ayrıca tüm ulusu besleyecek kadar üretimin kolayca yapılmasına imkân sağlamaktadır.
Diğer tarafta ise gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin etkinsiz ve düşük verimli tarımsal yapıları mevcuttur. Bu ülkelerde ulusun geri kalanını beslemek bir tarafa kırsal nüfusun ihtiyaçlarını karşılayacak kadar bile üretim yapılamamaktadır. Aile içi gıda üretimi yapılmakta uzmanlaşmış tarımla pazarlanabilir bir fazla elde edilmesi temel hedef olmaktan çıkmıştır. Temel başarı ölçütü kâr güdüsüdür. Birincil hedef sentetik (gübreleme, sulama, tohum ıslahı, ilaçlama vs.) ve doğal kaynaklardan hektar başına maksimum verim elde etmektir. Piyasa için üretim yapılır ve daha fazla üretim ve verimliliğin belirleyicileri teknolojik ilerleme, sermaye birikimi, bilimsel araştırma ve geliştirmedir. İki tür tarımın temel farkı verimlilikte ortaya çıkmaktadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 55
Tarımsal üretim, … dolayı sınai ve ticari faaliyetlerden ayrılır.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
ekonomik yapısından
B
iç dinamiklerinden
C
organik niteliğinden
D
devlet ile olan bağından
E
geleneksel oluşundan
Açıklama:
Tarımsal üretim, organik niteliğinden dolayı sınai ve ticari faaliyetlerden ayrılır. Her canlı tarım ürününün belirli bir büyüme, çoğalma ve olgunlaşma evreleri vardır. Üretimin organik özelliğinden dolayı doğal faktörlerin üretimin verimliliği ve maliyeti üzerinde tarım dışı mallar üretiminde söz konusu olmayan doğrudan etkisi vardır. Hava koşullarının durumu (yağış, kuraklık), bitki ve hayvan hastalıkları tarımsal üretimi büyük ölçüde etkiler. Hangi bölgede ne tür bitki ve hayvanların yetiştirileceği kararında da doğal koşulların yönlendirici ve sınırlayıcı etkisi görülür (Dinler, 2008: 132). Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 56
Tarım sektörü, 2014 yılında küresel gayri safi yurt içi hasılanın … oluşturmuştur.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
yarısını
B
üçte birini
C
beşte birini
D
onda birini
E
yüzde birini
Açıklama:
Tarım sektörü, 2014 yılında küresel gayri safi yurt içi hasılanın üçte birini oluşturmuştur. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 57
Dünyada yaklaşık kaç ton bakliyat üretimi yapılmaktadır ?
Seçenekler
A
10 milyon
B
20 milyon
C
45 milyon
D
75 milyon
E
200 milyon
Açıklama:
Dünyada 75 milyon ton bakliyat üretimi yapılmaktadır. Son 50 yılda bakliyat üretimindeki artış sadece % 50’dir. Dünya genelinde 14 milyon ton nohut ve 25 milyon ton kuru fasulye üretimi yapılmaktadır. Toplam bakliyat üretimini ülke bazında incelediğimizde ise Hindistan 20 milyon ton yani yüzde 26’lık pay ile açık ara lider ülke konumundadır. Hindistan’ı 6 milyon ton ile Kanada, 5 milyon ton ile Myanmar ile Çin ve 3 milyon ton ile Brezilya izlemektedir. Bu 5 ülke dünya bakliyat üretiminin yüzde 50’lik bölümünü karşılamaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 58
Türkiye’de 2018 yılında nohut üretimi kaç ton olarak gerçekleşmiştir ?
Seçenekler
A
50 bin
B
250 bin
C
550 bin
D
750 bin
E
950 bin
Açıklama:
Türkiye’de 2017 yılında nohut üretimi 470 bin ton olarak , 2018 yılında ise %17 artışla 550 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Benzer şekilde 2017 yılında 30 bin ton olan yeşil mercimek üretimi, 2018’de % 27 artışla 38 bin ton olarak gerçekleşmiştir (TÜİK 1. Tahmin), (T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, 2018). Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 59
İyi bir özelliğe sahip tohum, hububatta yüzde (%) kaç oranında bir artış sağlayabilir ?
Seçenekler
A
20
B
50
C
100
D
200
E
400
Açıklama:
İyi bir özelliğe sahip tohum, hububatta % 20, serada domates yetiştiriciliğinde % 400 oranında bir artış sağlayabilir. Ortalama olarak verimi, genetik yapısı ve kalitesi yüksek tohum kullanımının % 20 ila %25 arasında verimi arttırdığı bilinmektedir (Çelik, 2000: 19). Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 60
… ekolojik sistemde hatalı uygulamalar sonrası yok olan doğal dengeyi tekrar kurmaya yönelik, insana ve çevreye dost üretim sistemlerini içermektedir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
Ekstansif tarım
B
Organik üretim
C
Entansif tarım
D
Modern tarım
E
Geleneksel tarım
Açıklama:
Organik üretim, ekolojik sistemde hatalı uygulamalar sonrası yok olan doğal dengeyi tekrar kurmaya yönelik, insana ve çevreye dost üretim sistemlerini içermektedir. Aynı zamanda sentetik kimyasal tarım ilaçlarının, mineral gübrelerin ve hormonların kullanımını yasaklaması yanında organik ve yeşil gübreleme, toprağın muhafazası, münavebe, bitkinin direncini artırma, doğal düşmanlardan faydalanmayı tavsiye eden, tüm bu imkânların kapalı bir sistemde oluşturulmasını öneren üretimde miktar artışının yanında ürün kalitesinin de yükselmesini hedefleyen alternatif bir üretim şeklidir (Hekimoğlu ve Altındeğer, 2006:8). Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi genel bitkisel üretim verilerinden biridir?
Seçenekler
A
İpek böcekçiliği
B
Ekilebilir arazi
C
Kümes hayvanları
D
Büyükbaş hayvanlar
E
Küçükbaş hayvanlar
Açıklama:
Genel bitkisel üretim verileri şunları içerir; hububat, başlıca ürünler (kurutulmuş baklagiller ve protein bitkileri, kök bitkileri, endüstriyel ürünler, yeşil alanlar), sebze ve meyveler, tarım için tarım arazisi kullanımı (ekilebilir arazi, kalıcı ürünler, daimi otlaklar,...)
Genel hayvansal üretim verileri ise şöyledir; büyükbaş hayvanlar, küçükbaş hayvanlar, kümes hayvanları, bunların dışında arıcılık, ipek böcekçiliği gibi türleri saymakta mümkündür. Doğru cevap B'dir.
Genel hayvansal üretim verileri ise şöyledir; büyükbaş hayvanlar, küçükbaş hayvanlar, kümes hayvanları, bunların dışında arıcılık, ipek böcekçiliği gibi türleri saymakta mümkündür. Doğru cevap B'dir.
Soru 62
Bitki, hayvan veya mikroorganizmalar kullanılarak yeni bir organizma (bitki, hayvan ya da mikroorganizma) geliştirmek, doğal olarak var olmayan veya ihtiyacımız kadar üretilemeyen yeni ve az bulunan maddeleri (ürünleri) elde etmek veya var olan bir organizmanın genetik yapısında arzu edilen yönde değişiklikler meydana getirmek amacı ile kullanılan yöntemlerin tümü aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Tarım sektörü
B
Biyoteknoloji
C
Hayvan sektörü
D
Tarımsal üretim
E
Hububat üretimi
Açıklama:
Biyoteknoloji; bitki, hayvan veya mikroorganizmalar kullanılarak yeni bir organizma (bitki, hayvan ya da mikroorganizma) geliştirmek, doğal olarak var olmayan veya ihtiyacımız kadar üretilemeyen yeni ve az bulunan maddeleri (ürünleri) elde etmek veya var olan bir organizmanın genetik yapısında arzu edilen yönde değişiklikler meydana getirmek amacı ile kullanılan yöntemlerin tümüdür. Doğru cevap B'dir.
Soru 63
Aşağıdaki verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yüksek gelirli ülkeler arasındaki tarımsal ürün ticareti çok hızlı büyürken, gelişmekte olan ülkeler arasındaki ticaret yavaşlamaktadır.
B
Düşük gelirli ülkelerin tarımsal ihracatı hızla artmaktadır.
C
Düşük gelirli ülkeler, tarım ve işlenmiş ürünlerdeki ticaretin çok küçük bir kısmını oluşturmaktadırlar
D
Yetiştirilen tarım ürünlerinin üretici firmalarda işlenerek yarı mamul mallara dönüştürülmesi, piyasaya ulaştırılması ve pazarlanması da bir tarımsal faaliyet olarak kabul edilmektedir.
E
Tarımsal üretim yalnızca ilkel nitelikte bitkisel ürünlerin ekim, dikim ve hasadı ile hayvansal ürünlerin yetiştirilmesinden ibaret olmamakla birlikte giderek ticari ve sınai bir karakter de kazanmaktadır.
Açıklama:
Günümüzde tarımsal üretim yalnızca ilkel nitelikte bitkisel ürünlerin ekim, dikim ve hasadı ile hayvansal ürünlerin yetiştirilmesinden ibaret olmamakla birlikte giderek ticari ve sınai bir karakter de kazanmaktadır. Bu yüzden, dilimize yerleşmiş olan “zirai” terimi, bu faaliyet alanının boyutlarını yeterince gösterememektedir. Yetiştirilen tarım ürünlerinin üretici firmalarda işlenerek yarı mamul mallara dönüştürülmesi, piyasaya ulaştırılması ve pazarlanması da bir tarımsal faaliyet olarak kabul edilmektedir. Dünyada OECD grubu dahil olmak üzere; Brezilya, Çin, Hindistan, Endonezya ve Güney Afrika gibi pek çok gelişmekte olan ülkede tarımsal ürünlere dayalı ticari faaliyetler artmaktadır. Gelişmekte olan ekonomilerin dünya tarım ticaretindeki artan önemi, ikili ticaret modellerinin değişmesiyle de kendini göstermektedir. Gelişmekte olan ülkeler arasındaki ticaret çok hızlı büyürken, yüksek gelirli ülkeler arasındaki ticaret yavaşlamaktadır. Düşük gelirli ülkelerin tarımsal ihracatı hızla artmasına rağmen halen istenilen seviyede değildir. Bu yüzden, düşük gelirli ülkeler, tarım ve işlenmiş ürünlerdeki ticaretin çok küçük bir kısmını oluşturmaktadırlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi hububat ürünleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Bezelye
B
Nohut
C
Mercimek
D
Yulaf
E
Börülce
Açıklama:
Dünyada 2017/18 dönemi için, hububat ürünleri arasında buğday üretimi artarken, mısır ve arpa üretiminde düşüş yaşanmıştır. Yulaf ve çavdar üretimi ise aynı düzeyde kalmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 65
Aşağıda baklagillerle verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Yüksek oranda protein içerirler.
B
Kolesterol seviyeleri oldukça düşüktür.
C
Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağıdır.
D
Mutlak gerekli metionin ve sistin aminoasidi bakımından zengindirler.
E
Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içerirler.
Açıklama:
Baklagillerin beslenme değeri dikkate alındığında genel olarak aşağıdaki özellikleri gösterdikleri söylenebilir:
- Yüksek oranda protein içerirler.
- Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içerirler.
- Mutlak gerekli metionin ve sistin aminoasidi bakımından yoksunlardır.
- Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağıdır.
- Kolesterol seviyeleri oldukça düşüktür.
- Bazı anti besinsel maddeler içerdikleri için sindirimleri zordur. Doğru cevap D'dir.
Soru 66
Tarımda toprak, su, gübre ve mekanizasyon kaynaklarının yararını artırarak üretim ve verimliliği yükseltecek bitkiyi hastalık ve zararlılara karşı dirençli hâle getirebilecek temel girdilerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Teknoloji
B
Zirai İlaç
C
Tohumluk
D
Entansif tarım
E
Suni gübre
Açıklama:
Tohumluk, tarımda toprak, su, gübre ve mekanizasyon kaynaklarının yararını artırarak üretim ve verimliliği yükseltecek bitkiyi hastalık ve zararlılara karşı dirençli hâle getirebilecek temel girdilerden biridir. Doğru cevap C'dir.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi belirli büyüklükteki bir tarımsal araziden daha fazla ürün alınmasına yönelik tarımsal teknolojiyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Geleneksel tarım
B
Entansif tarım
C
Ekstansif tarım
D
Organik tarım
E
Ziraat
Açıklama:
Entansif (modern-yoğun) tarım, belirli büyüklükteki bir tarımsal araziden daha fazla ürün alınmasına yönelik tarımsal teknolojiyi, ekstansif (kaba- yaygın) tarım ise büyük tarım alanlarında küçük miktarlarda sermaye ve iş gücü kullanılarak gerçekleştirilen tarımsal faaliyetleri ifade eder. Doğru cevap B'dir.
Soru 68
2017 yılı için OECD-FAO verilerine göre dünya kişi başına et tüketim miktarı aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
30.8 kg/kişi
B
32.5 kg/kişi
C
34,4 kg/kişi
D
40 kg/kişi
E
43,2 kg/kişi
Açıklama:
2017 yılı için OECD-FAO verilerine göre dünya kişi başına et tüketim miktarı ortalama 34,4 kg/kişi olarak gerçekleşirken, bu oran Türkiye’de kişi başına 30,4 kg olarak gerçekleşmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 69
Uluslararası EkolojikTarım Hareketleri Federasyonu (IFOAM) raporuna göre dünya genelinde 162 ülkede 37,2 milyon hektar alanda 1,8 milyon çiftçi tarafından sertifikalı ekolojik tarım üretimi yapılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi en büyük paya sahip olan ülkedir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Avustralya
C
ABD
D
Brezilya
E
İtalya
Açıklama:
Organik tarım, dünyada 1980’li yıllarda aile işletmelerinin öncülüğünde başlamış olsa da, ilerleyen süreçte ticari bir boyut kazanmıştır. Uluslararası Ekolojik Tarım Hareketleri Federasyonu (IFOAM) raporuna göre dünya genelinde 162 ülkede 37,2 milyon hektar alanda 1,8 milyon çiftçi tarafından sertifikalı ekolojik tarım üretimi yapılmaktadır. Bu bağlamda, Avustralya 12 milyon hektar alanlaen büyük paya sahiptir. Avustralya’yı 4,5 hektar alanla Arjantin takip ederken, 2 milyon hektar alanla ABD üçüncü sırada yer almaktadır. Türkiye’de, organik tarım üretimi Avrupa ülkelerinin ekolojik tarım talepleri doğrultusunda başlamıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 70
Örtülü alanda en fazla üretimi yapılan sebze aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Domates
B
Salatalık
C
Biber
D
Lahana
E
Marul
Açıklama:
Örtülü alanda enfazla üretimi yapılan sebze % 38’lik oranla domates iken bunu % 21’le salatalık üretimi takip etmektedir. Marmara Bölgesi’nde ise ısıtma uygulaması yapılmadan gerçekleştirilen örtü altı tarımı, kış aylarında salata ve marul yetiştiriciliği, erken ilkbahar ve geç sonbahar dönemlerinde salatalık ve fasulye ile sınırlı kalmıştır. Doğru cevap A'dır.
Soru 71
Bitki, hayvan veya mikroorganizmalar kullanılarak yeni bir organizma geliştirmek için hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Teknoloji
B
Biyoloji
C
Kimya
D
Biyoteknoloji
E
Bilgisayar
Açıklama:
Biyoteknoloji: Bitki, hayvan veya mikroorganizmalar kullanılarak yeni bir organizma (bitki, hayvan ya da mikroorganizma) geliştirmek, doğal olarak var olmayan veya ihtiyacımız kadar üretilemeyen yeni ve az bulunan maddeleri (ürünleri) elde etmek veya var olan bir organizmanın genetik yapısında arzu edilen yönde değişiklikler meydana getirmek amacı ile kullanılan yöntemlerin tümüdür.
Soru 72
Baklagillerin beslenme değeri dikkate alındığında genel olarak aşağıdaki özelliklerden hangisini gösterdikleri söylenemez?
Seçenekler
A
Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağıdır
B
Mutlak gerekli metionin ve sistin aminoasidi bakımından zengindirler?
C
Kolesterol seviyeleri oldukça düşüktür
D
Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içerirler
E
Yüksek oranda protein içerirler
Açıklama:
Baklagillerin beslenme değeri dikkate alındığında genel olarak aşağıdaki özellikleri gösterdikleri söylenebilir;
• Yüksek oranda protein içerirler.
• Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içerirler.
• Mutlak gerekli metionin ve sistin aminoasidi bakımından yoksunlardır.
• Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağıdır.
• Kolesterol seviyeleri oldukça düşüktür.
• Bazı anti besinsel maddeler içerdikleri için sindirimleri zordur.
• Yüksek oranda protein içerirler.
• Yüksek oranda mutlak gerekli lizin aminoasidi içerirler.
• Mutlak gerekli metionin ve sistin aminoasidi bakımından yoksunlardır.
• Tahıl taneleri için mükemmel bir tamamlayıcı protein kaynağıdır.
• Kolesterol seviyeleri oldukça düşüktür.
• Bazı anti besinsel maddeler içerdikleri için sindirimleri zordur.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi, belirli büyüklükteki bir tarımsal araziden daha
fazla ürün alınmasına yönelik tarımsal teknolojiyi ifade etmektedir?
fazla ürün alınmasına yönelik tarımsal teknolojiyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Entansif Tarım
B
Ekstansif Tarım
C
Efektif Tarım
D
Sınırlı Tarım
E
Biyoteknolojik Tarım
Açıklama:
Entansif (modern -yoğun) tarım, belirli büyüklükteki bir tarımsal araziden daha
fazla ürün alınmasına yönelik tarımsal teknolojiyi ifade eder.
fazla ürün alınmasına yönelik tarımsal teknolojiyi ifade eder.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi, büyük tarım alanlarında küçük miktarlarda sermaye ve iş gücü kullanılarak gerçekleştirilen tarımsal faaliyetleri ifade eder?
Seçenekler
A
Entansif Tarım
B
Ekstansif Tarım
C
Efektif Tarım
D
Biyoteknolojik Tarım
E
Organik Tarım
Açıklama:
ekstansif (kaba- yaygın) tarım büyük tarım alanlarında küçük miktarlarda sermaye ve iş gücü kullanılarak gerçekleştirilen tarımsal faaliyetleri ifade eder.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi, daha fazla hayvan ve daha fazla girdi ile en yüksek verimi amaçlayan bir üretim şeklidir?
Seçenekler
A
Organik Hayvancılık
B
Entansif Hayvancılık
C
Konvansiyonel Hayvancılık
D
Ekstansif Hayvancılık
E
Kümes Hayvancılığı
Açıklama:
Konvansiyonel hayvancılık, daha fazla hayvan ve daha fazla girdi ile en yüksek verimi amaçlayan bir üretim şeklidir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi, hayvan sayısının az olduğu, uygun besleme ve barınak koşullarında buna uygun üretim ve pazarlama yöntemi ile kaliteli ürün elde edip yüksek fiyata ulaşabilen bir üretim sistemidir.
Seçenekler
A
Konvansiyonel Hayvancılık
B
Modern Hayvancılık
C
Organik Hayvancılık
D
Ekstansif Hayvancılık
E
Entansif Hayvancılık
Açıklama:
organik hayvancılık, hayvan sayısının az olduğu, uygun besleme ve barınak koşullarında buna uygun üretim ve pazarlama yöntemi ile kaliteli ürün elde edip
yüksek fiyata ulaşabilen bir üretim sistemidir.
yüksek fiyata ulaşabilen bir üretim sistemidir.
Soru 77
Hayvancılık, küresel tarımsal üretim değerinin % kaçına katkıda bulunmaktadır?
Seçenekler
A
70
B
60
C
50
D
40
E
30
Açıklama:
Hayvansal Üretim
Hayvancılık, küresel tarımsal üretim değerinin% 40’ına katkıda bulunmaktadır ve yaklaşık 1,3 milyar insanın geçim kaynaklarını ve gıda güvenliğini desteklemektedir. Hayvancılık sektörü, tarım ekonomisinin en hızlı büyüyen bölümlerinden biridir. Sektörün büyümesi ve dönüşümü, tarımsal kalkınma, yoksulluğun azaltılması ve gıda güvenliği kazanımları için fırsatlar sunmaktadır. Gelişmekte olan birçok ülkede hayvancılık, çok işlevli bir faaliyettir. Gıda ve gelir sağlamadaki doğrudan rollerinin ötesinde, hayvancılık, bir servet deposu, kredi için teminat ve kriz zamanlarında önemli bir güvenlik ağı olarak hizmet veren değerli bir varlıktır.
Hayvancılık, küresel tarımsal üretim değerinin% 40’ına katkıda bulunmaktadır ve yaklaşık 1,3 milyar insanın geçim kaynaklarını ve gıda güvenliğini desteklemektedir. Hayvancılık sektörü, tarım ekonomisinin en hızlı büyüyen bölümlerinden biridir. Sektörün büyümesi ve dönüşümü, tarımsal kalkınma, yoksulluğun azaltılması ve gıda güvenliği kazanımları için fırsatlar sunmaktadır. Gelişmekte olan birçok ülkede hayvancılık, çok işlevli bir faaliyettir. Gıda ve gelir sağlamadaki doğrudan rollerinin ötesinde, hayvancılık, bir servet deposu, kredi için teminat ve kriz zamanlarında önemli bir güvenlik ağı olarak hizmet veren değerli bir varlıktır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi, son yıllarda yenilenebilir enerji sektörü için önemli bir ham madde olarak kullanılmaya başlanan tarımsal ürünlerdendir?
Seçenekler
A
Hububat Ürünleri
B
Meyve ürünleri
C
Baklagil ürünleri
D
Hayvansal ürünler
E
Sebze Ürünleri
Açıklama:
Hububat Üretimi
Dünyada temel tarım ürünlerinde üretim, tüketim ve ticari dengeler hızlı bir şekilde değişmektedir. Hububat ürünleri son yıllarda yenilenebilir enerji sektörü için de önemli bir ham madde olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda emtia piyasaları için hububat ürünleri değerli bir yatırım aracı konumuna gelmiştir
Dünyada temel tarım ürünlerinde üretim, tüketim ve ticari dengeler hızlı bir şekilde değişmektedir. Hububat ürünleri son yıllarda yenilenebilir enerji sektörü için de önemli bir ham madde olarak kullanılmaya başlanmıştır. Bu bağlamda emtia piyasaları için hububat ürünleri değerli bir yatırım aracı konumuna gelmiştir
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi, ürün gruplarına göre tarla bitkilerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
yemeklik baklagiller
B
endüstri bitkileri
C
tahıllar
D
yem bitkileri
E
Meyveler
Açıklama:
Tarla Bitkileri Üretimi
Tarla bitkileri bitkisel üretim kaynaklarının en başında gelmektedir. Tarla bitkileri, genelde otsu yapılı ve tek yıllıktır. Bunun yanında çalımsı veya odunsu çok yıllık kültür bitkileri şeklinde tarla bitkileri çeşitleri de vardır. Ürün gruplarına göre tarla bitkileri; yemeklik baklagiller, tahıllar, yem bitkileri ve endüstri bitkileri olarak dört ana gruptan oluşmaktadır. Ayrıca, doğal ve yapay oluşturulmuş çayır ve meralar da tarla bitkileri içerisinde yer almakta ve daha çok hayvanların beslenmesinde kullanılmaktadır.
Tarla bitkileri bitkisel üretim kaynaklarının en başında gelmektedir. Tarla bitkileri, genelde otsu yapılı ve tek yıllıktır. Bunun yanında çalımsı veya odunsu çok yıllık kültür bitkileri şeklinde tarla bitkileri çeşitleri de vardır. Ürün gruplarına göre tarla bitkileri; yemeklik baklagiller, tahıllar, yem bitkileri ve endüstri bitkileri olarak dört ana gruptan oluşmaktadır. Ayrıca, doğal ve yapay oluşturulmuş çayır ve meralar da tarla bitkileri içerisinde yer almakta ve daha çok hayvanların beslenmesinde kullanılmaktadır.
Soru 80
Aşağıdaki mühendislik alanlarından hangisi tohumculuk sektörünün etkilendiği gelişmeleri içermektedir?
Seçenekler
A
Gen mühendisliği
B
Makine mühendisliği
C
Mekatronik mühendisliği
D
Jeoloji mühendisliği
E
Endüstri mühendisliği
Açıklama:
Tohumluk Üretimi
Günümüzde bitkisel üretimde kullanılan suni gübre ve zirai ilaç bazı sulama teknolojileri ile karşılaştırıldığı zaman tohum teknolojisinin son derece çevre dostu olduğu aynı zamanda tarımsal ekosistemlerin sürdürülebilirliğine çok olumlu katkılar yaptığı görülmektedir. Buna ilaveten farklı hastalık ve zararlılara karşı dirençli olacak şekilde ıslah edilen yeni çeşitler kimyasal madde kullanma zorunluluğunu büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır. Genetik bilimindeki hızlı gelişmeler sonucunda tohumluk konusundaki araştırmalar yeni boyutlar kazanmıştır. Gen mühendisliği bütün olanaklarıyla tohumculuk sektörüne girmiştir. Bunun doğal sonucu olarak tohumculuk sektörü gen mühendisliğinde meydana gelen gelişmelerden en fazla etkilenen sektör olmuştur
Günümüzde bitkisel üretimde kullanılan suni gübre ve zirai ilaç bazı sulama teknolojileri ile karşılaştırıldığı zaman tohum teknolojisinin son derece çevre dostu olduğu aynı zamanda tarımsal ekosistemlerin sürdürülebilirliğine çok olumlu katkılar yaptığı görülmektedir. Buna ilaveten farklı hastalık ve zararlılara karşı dirençli olacak şekilde ıslah edilen yeni çeşitler kimyasal madde kullanma zorunluluğunu büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır. Genetik bilimindeki hızlı gelişmeler sonucunda tohumluk konusundaki araştırmalar yeni boyutlar kazanmıştır. Gen mühendisliği bütün olanaklarıyla tohumculuk sektörüne girmiştir. Bunun doğal sonucu olarak tohumculuk sektörü gen mühendisliğinde meydana gelen gelişmelerden en fazla etkilenen sektör olmuştur
Ünite 2
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi üç sektör teorisine göre ikinci sektör endüstriyel faaliyetlerine kategorisinde yer alır?
Seçenekler
A
Ormancılık
B
Balıkçılık
C
Elektrik
D
Ticaret
E
Sigorta
Açıklama:
İkinci sektör endüstriyel faaliyetleri (imalat, elektrik, inşaat gibi) alanlardır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün asli fonksiyonudur?
Seçenekler
A
Gıda ihtiyacını karşılaması
B
Sanayi sektörüne ham madde sağlaması
C
Hizmetler sektörüne ham madde sağlaması
D
Giyim ihtiyaçlarını karşılaması
E
Temizlik ihtiyaçlarını sağlaması
Açıklama:
Tarım sektörünün gıda ihtiyacının karşılanması olarak formüle edilen asli fonksiyonunun haricindeki ikinci temel işlevi, sanayi ve hizmetler sektörüne ham madde sağlanmasıdır.
Soru 3
Tarım sektöründe arz esnekliği nasıldır?
Seçenekler
A
Sıfırdır.
B
Birim esnektir.
C
Esneklik düşüktür.
D
Esneklik yüksektir.
E
Esneklik sonsuzdur.
Açıklama:
Tarım sektörünün doğal kaynaklara ve tabiat koşullarına bağımlılığı, arz imkânları ve esnekliği üzerinde büyük oranda kısıtlayıcı etki yapmaktadır.
Soru 4
Tarım kesiminde bir üretim döneminde üretilen ürün miktarı ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Toplam ürün
B
Kısıtlı ürün
C
Nadas ürün
D
Rekolte
E
İkincil piyasa ürünü
Açıklama:
Rekolte, tarım kesiminde bir üretim döneminde üretilen ürün miktarıdır
Soru 5
Angarya vergisi uygulamalarına ülkemizde hangi yıllar arasında rastlamak mümkündür?
Seçenekler
A
1915-1945
B
1921-1952
C
1924-1958
D
1930-1965
E
1945-1972
Açıklama:
Angarya vergisi uygulamalarına Çin Halk Cumhuriyeti’nde ve ülkemizde 1921-1952 yılları arasında rastlamak mümkündür.
Soru 6
Japonya’nın dünyanın ikinci büyük ekonomisi konumuna yükselmesi akademik ve entelektüel çevrelerde “Japon Mucizesi” olarak adlandırılmıştır. Bu hangi yılda gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1929
B
1945
C
1961
D
1968
E
1974
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’nda yerle bir edilen Japonya’nın, 1968’de dünyanın ikinci büyük ekonomisi konumuna yükselmesi akademik ve entelektüel çevrelerde “Japon Mucizesi” olarak adlandırılmıştır.
Soru 7
"Net Değişim Ticaret Hadleri" olarak ifade edilen formül aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çiftçinin Eline Geçen Fiyatlar Endeksi/Çiftçinin Ödediği Fiyatlar Endeksi
B
Çiftçinin Ödediği Fiyatlar Endeksi/Çiftçinin Eline Geçen Fiyatlar Endeksi
C
Çiftçinin Eline Geçen Fiyatlar Endeksi*Çiftçinin Ödediği Fiyatlar Endeksi
D
Çiftçinin Eline Geçen Fiyatlar Endeksi+Çiftçinin Ödediği Fiyatlar Endeksi
E
Çiftçinin Eline Geçen Fiyatlar Endeksi-Çiftçinin Ödediği Fiyatlar Endeksi
Açıklama:
Çiftçinin Eline Geçen Fiyatlar Endeksi Çiftçinin Ödediği Fiyatlar Endeksine bölünürse Net Değişim Ticaret Hadleri hesaplanır.
Soru 8
Eksojen kalkınma yaklaşımı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Kalkınma geri kalmış bölgelerden geri kalmış bölgelere doğru yayılır.
B
Kalkınma gelişmiş bölgelerden geri kalmış bölgelere doğru yayılır.
C
Kalkınma geri kalmış bölgelerden gelişmiş bölgelere doğru yayılır.
D
Kalkınma gelişmiş bölgelerden gelişmiş bölgelere doğru yayılır.
E
Kalkınmanın bölgeler arasında bir etkisi yoktur.
Açıklama:
Eksojen kalkınma yaklaşımına göre kalkınma gelişmiş bölgelerden geri kalmış bölgelere (merkezden çevreye) doğru yayılma gösterir ve dışsal olarak belirlenir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Lewis modelinin temel varsayımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dual (ikili) ekonomik yapı
B
Tarımsal üretimin kısırlığı
C
Marjinal verimi sıfır, sonsuz esnek tarımsal iş gücü arzı
D
Sanayide verimin düşüklüğü
E
Ücret yapısının farklılığı
Açıklama:
Sanayide verim yüksektir. Sanayi sektöründe istihdam edilenlerin gerçekleştirdiği kişi başına üretim, tarım sektörü çalışanlarına kıyasla görece yüksektir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Kelley, Wiliamson ve Cheetham (KWC) modelinin temel varsayımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım emek yoğun, sanayi ise sermaye yoğun sektörlerdir.
B
Ekonomi başlangıçta dış âleme kapalıdır.
C
Ekonomide sanayi ve hizmetler olmak üzere iki sektör bulunmaktadır.
D
Hem tarım hem de sanayi sektöründe ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir.
E
Hem tarım hem de sanayi sektöründe tek bir homojen mal üretilmektedir.
Açıklama:
Ekonomide tarım ve sanayi olmak üzere iki sektör bulunmaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün iktisadi kalkınma sürecine temel katkılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ürün katkısı
B
Üretim faktörü katkısı
C
Piyasa katkısı
D
Döviz katkısı
E
Coğrafi katkı
Açıklama:
Tarım sektörünün iktisadi kalkınma Sürecine temel katkıları ; ülke, bölge veya dünya ölçeklerinde nüfusun beslenmesi ve gıda güvenliğinin sağlanması (ürün katkısı), diğer sektörlerin ham madde ve bazı hâllerde iş gücü ihtiyaçlarının karşılanması (üretim faktörü katkısı) diğer sektörler tarafından üretilen mal ve hizmetler için talep oluşturulması (piyasa katkısı) ekonominin döviz ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanması (döviz katkısı) tarım sektörünün sermaye birikim süreçlerinin önünü açması (sermaye birikimi katkısı) gelir dağılımının iyileştirilmesine ve yoksulluğun ortadan kaldırılmasına yönelik çabaların odağı olması (sosyal eşitlik ve adaletin gerçekleştirilmesi katkısı)
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi kalkınmada tarıma öncelik verilmesi lehindeki görüşlerden biridir?
Seçenekler
A
Kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta tarım ürünlerine yönelik talebi arttırması
B
Sanayi sektöründe artan verimler ilkesinin geçerli ve arz esnekliğinin yüksek olması
C
Gelişmekte olan ülkelerin geleneksel yetersizlikleri ve eksiklikleri nedeniyle yatırımların sanayi sektörüne kanalize olabilmesi
D
Tarım sektörünün geliştirilmesi için sanayi sektörüne kıyasla daha çok yatırıma ve ithalata ihtiyaç duyulabilmesi
E
Sanayi sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması
Açıklama:
Kalkınmada Tarıma Öncelik Verilmesi Lehindeki Görüşler; Tarım sektörünün geliştirilmesi için sanayi sektörüne kıyasla daha
az yatırıma ve ithalata ihtiyaç duyulabilmesi, gelişmekte olan ülkelerin geleneksel yetersizlikleri ve eksiklikleri nedeniyle yatırımların sanayi yerine tarıma kanalize olabilmesi ile politik ve popülist güdüler, kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta tarım ürünlerine yönelik talebi arttırması
az yatırıma ve ithalata ihtiyaç duyulabilmesi, gelişmekte olan ülkelerin geleneksel yetersizlikleri ve eksiklikleri nedeniyle yatırımların sanayi yerine tarıma kanalize olabilmesi ile politik ve popülist güdüler, kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta tarım ürünlerine yönelik talebi arttırması
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi kalkınmada sanayiye öncelik verilmesi lehindeki görüşlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Sanayi sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması
B
Sanayi sektöründe artan verimler ilkesinin geçerli ve arz esnekliğinin yüksek olması
C
Tarım sektörünün geliştirilmesi için sanayi sektörüne kıyasla daha az yatırıma ve ithalata ihtiyaç duyulabilmesi
D
Sanayi sektörünün yatay- dikey entegrasyonlara ve pozitif dışsallık meydana getirmeye daha yatkın olması
E
Sanayi sektörünün kalkınma için daha elverişli bir toplumsal yapı ve ortam oluşturması
Açıklama:
Kalkınmada Sanayiye Öncelik Verilmesi Lehindeki Görüşler; Sanayi sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması, sanayi sektöründe artan verimler ilkesinin geçerli ve arz esnekliğinin yüksek olması, sanayi sektörünün yatay - dikey entegrasyonlara ve pozitif dışsallık meydana getirmeye daha yatkın olması, sanayi sektörünün kalkınma için daha elverişli bir toplumsal yapı ve ortam oluşturması.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi kalkınmanın finansmanı için tarımdan sanayiye kaynak aktarım uygulamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Angarya
B
Veraset ve intikal vergisi
C
Arazi vergisi
D
İstimval
E
Emek vergisi
Açıklama:
Kalkınmanın Finansmanı İçin Tarımdan Sanayiye Kaynak Aktarımında Farklı Uygulamalar; ; Angarya (Emek Vergisi), Arazi Vergisi, Devletin Bedelini Ödemek Suretiyle Tarımsal Ürünlere El Koyması (İstimval) İç Ticaret Hadlerinin Tarım Aleyhine Döndürülmesi Suretiyle Sanayiye Kaynak Transferidir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal kalkınmaya yönelik modelleme çalışmalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Klasik modeller
B
Lewis modeli
C
Kuznets ters U hipotezi
D
Rijit modeller
E
Fei-Ranis modeli
Açıklama:
Tarımsal Kalkınmaya Yönelik Modelleme Çalışmalarının ana çerçevesi ; Klasik modeller, Lewis modeli, Kuznets Ters U hipotezi, Fei-Ranis Modelidir.
Soru 16
“Ekonomik gelişmeye paralel olarak iş gücünün sektörel dağılımı tarımdan tarım dışı sektörlere, yani sanayi ve hizmetlere doğru kayar. Bu eğilim, tarımın yoğun olduğu kırsal kesimden sanayi ve hizmetlerin ağırlıklı olduğu kentlere göç olgusunu açıklar.”
Yukardaki ifadeler hangi teoriye aittir?
Yukardaki ifadeler hangi teoriye aittir?
Seçenekler
A
Eksojen kalkınma yaklaşımı
B
Endojen kalkınma stratejileri
C
İkinci sektör teorisi
D
Üç sektör teorisi
E
Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı
Açıklama:
Üç Sektör Teorisi’ne göre; ekonomik gelişmeye paralel olarak iş gücünün sektörel dağılımı tarımdan tarım dışı sektörlere, yani sanayi ve hizmetlere doğru kayar. Bu eğilim, tarımın yoğun olduğu kırsal kesimden sanayi ve hizmetlerin ağırlıklı olduğu kentlere göç olgusunu açıklar.
Soru 17
Herhangi bir işte çalışan bir işçinin işten çıkarılması toplam üretim hacminde bir değişiklik meydana getirmiyor ise bu işsizlik türüne ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arizi işsizlik
B
Gizli işsizlik
C
Mevsimlik işsizlik
D
Yapısal işsizlik
E
Friksiyonel işsizlik
Açıklama:
Herhangi bir işte çalışan bir işçinin işten çıkarılması toplam üretim hacminde bir değişiklik meydana getirmiyor ise gizli işsizlik vardır. Bir başka deyişle gizli işsizlik, marjinal verimliliği sıfır olan işçilerin mevcut olması hâlidir.
Soru 18
Tarım kesiminde bir üretim döneminde üretilen ürün miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Maliyet
B
Ciro
C
Kâr
D
Verimlilik
E
Rekolte
Açıklama:
Rekolte, tarım kesiminde bir üretim döneminde üretilen ürün miktarıdır.
Soru 19
Kalkınma sürecinin yerel/bölgesel aktör, kaynak, içsel potansiyeller ve dinamiklere göre şekillendirilmeli ve kalkınma alternatifleri yerel unsurlara göre belirlenmesi gerektiğini söyleyen kalkınma yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Eksojen kalkınma yaklaşımına
B
Endojen kalkınma yaklaşımına
C
Sürdürülebilir kalkınma
D
Klasik kalkınma
E
Sosyalist kalkınma
Açıklama:
Endojen kalkınma yaklaşımına göre kalkınma süreci yerel/bölgesel aktör, kaynak, içsel potansiyeller ve dinamiklere göre şekillendirilmeli ve kalkınma alternatifleri yerel unsurlara göre belirlenmelidir
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi Kelley, Wiliamson ve Cheetham (KWC) Modelinin temel varsayımlarından biridir?
Seçenekler
A
Ekonomi başlangıçta dış âleme açıktır.
B
Hem tarım hem de sanayi sektöründe tek bir homojen mal üretilmektedir.
C
Ekonomide tarım, sanayi ve hizmetler olmak üzere üç sektör bulunmaktadır.
D
Sonsuz esnek tarımsal iş gücü arzı vardır ve tarımsal üretim kısırdır.
E
Tarım ve sanayi sektöründe ölçeğe göre artan getiri geçerlidir.
Açıklama:
Kelley, Wiliamson ve Cheetham (KWC) Modelinin temel varsayımları;
- Ekonomi başlangıçta dış âleme kapalıdır.
- Ekonomide tarım ve sanayi olmak üzere iki sektör bulunmaktadır.
- Hem tarım hem de sanayi sektöründe tek bir homojen mal üretilmektedir.
- Her iki sektörde de ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir ve maliyet minimizasyonu ile kâr maksimizasyonu nihai hedeftir.
- Tarım emek yoğun sanayi ise sermaye yoğun sektörlerdir.
- Sanayi sektörünce üretilen ürünlerden hem tüketim hem de yatırım için istifade edilirken tarım sektörünce üretilen ürünlerden yalnızca tüketimde yararlanılır ve sanayi sektörü girdisi olarak kullanılmaz.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi üç sektör teorisine göre yapılan sınıflandırma çerçevesinde birinci sektör kapsamında yer alan faaliyetlerden biridir?
Seçenekler
A
İmalat
B
Elektrik
C
Ulaştırma
D
Balıkçılık
E
Sigorta
Açıklama:
Sektörlerin iktisadi yapı içerisindeki göreceli paylarının değişme eğilimi ve yönü Alan Fisher, Colin Clark ve Jean Fourastié başta olmak üzere pek çok iktisatçı tarafından incelenmiş ve “Üç Sektör Teorisi” ile iktisat bilimine kazandırılmıştır. Üç sektör teorisine göre;
• Birinci sektör tüm tarımsal faaliyetleri (ormancılık ve balıkçılık dâhil),
• İkinci sektör endüstriyel faaliyetleri (imalat, elektrik, inşaat gibi),
• Üçüncü sektör bütün hizmetleri (ticaret, banka hizmetleri, sigorta, ulaştırma vs.) kapsamaktadır
• Birinci sektör tüm tarımsal faaliyetleri (ormancılık ve balıkçılık dâhil),
• İkinci sektör endüstriyel faaliyetleri (imalat, elektrik, inşaat gibi),
• Üçüncü sektör bütün hizmetleri (ticaret, banka hizmetleri, sigorta, ulaştırma vs.) kapsamaktadır
Soru 22
Toprak reformları ve vergilendirme politikaları ile sanayi sektörüne kanalize edilmesi ve sanayi sektöründe en genel biçimiyle bir üretim biriminin belli bir dönemdeki mal ve hizmet üretme kapasitesi tarım sektörüne ne gibi bir katlıda bulunur?
Seçenekler
A
Ürün katkısı
B
Sermaye birikimi katkısı
C
Döviz katkısı
D
Piyasa katkısı
E
Üretim faktörü katkısı
Açıklama:
Sanayileşmenin erken aşamalarında kentleşme olgusu ile gelir ve nüfus artışlarının bir sonucu olarak tarım ürünleri talebinde kayda değer artış meydana gelmiş, bu eğilim de büyük toprak sahiplerinin gelirlerini önemli ölçüde arttırmıştır. Bu gelirler, toprak reformları ve vergilendirme politikaları ile sanayi sektörüne kanalize edilmiş ve sanayi sektöründe en genel biçimiyle bir üretim biriminin belli bir dönemdeki mal ve hizmet üretme kapasitesi olarak tanımlanabilen sermaye birikimini veya sermaye stokunu arttırmıştır.
Soru 23
Herhangi bir işte çalışan bir işçinin işten çıkarılması toplam üretim hacminde bir değişiklik meydana getirmemesi aşağıdaki hangi kavram ile açıklanır?
Seçenekler
A
Sermaye
B
Üretim fazlası birikimi
C
Piyasa etkisi
D
Marjinal verimlilik
E
Gizli işsizlik
Açıklama:
Herhangi bir işte çalışan bir işçinin işten çıkarılması toplam üretim hacminde bir değişiklik meydana getirmiyor ise gizli işsizlik vardır. Bir başka deyişle gizli işsizlik, marjinal verimliliği sıfır olan işçilerin mevcut olması hâlidir.
Soru 24
"Gelişmekte olan ülkeler, zaten geri olan tarımı kendi hâline bırakarak, öncelikle sanayi sektörünü geliştirmelidirler, böylece tarım sektörü de yavaş yavaş canlanacak ve dinamizm kazanacaktır" görüşü aşağıdaki hangi gruba aittir?
Seçenekler
A
Kalkınmada sanayiye öncelik veren ekonomistler
B
Kalkınmada tarıma öncelik verilmesini savunan ekonomistler
C
Kalkınmada döviz girdisine öncelik veren ekonomistler
D
Kalkınmada sosyal olgulara öncelik veren ekonomistler
E
Kalkınmada piyasa girdisine öncelik veren ekonomistler
Açıklama:
Kalkınmada sanayiye öncelik veren ekonomistlere göre gelişmekte olan ülkeler, zaten geri olan tarımı kendi hâline bırakarak, öncelikle sanayi sektörünü geliştirmelidirler. Gelişen sanayi sektörünün arkasından tarım sektörü de yavaş yavaş canlanacak ve dinamizm kazanacaktır.
Soru 25
Bir mal veya hizmetin alıcı ve satıcıları dışındaki üçüncü kişilerin de söz konusu iktisadi faaliyetten fayda elde etmesi aşağıdaki hangi kavram ile açıklanır?
Seçenekler
A
Kıtlık paradoksu
B
Bolluk paradoksu
C
Pozitif dışsallıklar
D
Negatif dışsallıklar
E
King kanunu
Açıklama:
Fabrika bulunmayan bir yerleşim birimine açılan fabrikanın o yerleşim biriminin sakinlerine istihdam ve kamuya daha fazla vergi olanakları sağlaması, arıcılığın civardaki meyve rekoltesini arttırması, pozitif dışsallığa verilebilecek klasik örneklerdir.
Pozitif dışsallıklar, bir mal veya hizmetin alıcı ve satıcıları dışındaki üçüncü kişilerin de söz konusu iktisadi faaliyetten fayda elde etmesidir.
Pozitif dışsallıklar, bir mal veya hizmetin alıcı ve satıcıları dışındaki üçüncü kişilerin de söz konusu iktisadi faaliyetten fayda elde etmesidir.
Soru 26
Kalkınmanın finansmanı için tarımdan sanayiye kaynak aktarımında farklı uygulama ve ülke örneği aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Angarya (Emek Vergisi) - Fransa
B
Arazi Vergisi - Fransa
C
Devletin Bedelini Ödemek Suretiyle Tarımsal Ürünlere El Koyması -Japonya
D
İstimval - Japonya
E
Arazi Vergisi - Sovyet Rusya
Açıklama:
Angarya uygulamalarının geçmişteki dikkat çekici örneklerinden biri 1789
İhtilali öncesinde Fransa’da yaşanmıştır. Bu dönemde köylülere ayda üç gün yol
ve köprü inşaatlarında çalışma zorunluluğu getirilmiş olup bu dönemde yapılan
yollar Fransa’nın kalkınmasına önemli katkılar sağlamıştır.
İhtilali öncesinde Fransa’da yaşanmıştır. Bu dönemde köylülere ayda üç gün yol
ve köprü inşaatlarında çalışma zorunluluğu getirilmiş olup bu dönemde yapılan
yollar Fransa’nın kalkınmasına önemli katkılar sağlamıştır.
Soru 27
Aşağıdaki hangi ülkede kalkınmanın ağır yükü tarımsal üretimin belirli bölümleri, piyasa fiyatlarının çok altındaki meblağlardan kamu kuruluşlarına zorunlu olarak teslim edilmesi şeklinde hayata geçirilmiştir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Meksika
C
Japonya
D
ABD
E
Sovyet Rusya
Açıklama:
Sosyalist rejimle yönetilen ülkelerde kalkınmanın ilk dönemlerinde tarım sektöründen sanayi sektörüne kaynak transferi suretiyle iktisadi kalkınmanın gerçekleştirilmesine ve planlı bir şekilde uygulanmasına çalışıldığına tanık olunmuştur. Bu rejimin hakim olduğu ülkelerde tarımdan sanayiye kaynak transferi, tarımsal üretimin belirli bölümleri, piyasa fiyatlarının çok altındaki meblağlardan kamu kuruluşlarına zorunlu olarak teslim edilmesi şeklinde hayata geçirilmiştir.
1917 Ekim ihtilalini izleyen 40 yıl boyunca Sovyet Rusya’da kalkınmanın ağır yükü, bu zorunlu teslimlerle tarım sektörüne yüklenmiştir.
1917 Ekim ihtilalini izleyen 40 yıl boyunca Sovyet Rusya’da kalkınmanın ağır yükü, bu zorunlu teslimlerle tarım sektörüne yüklenmiştir.
Soru 28
Gelişmiş bölgelerden geri kalmış bölgelere (merkezden çevreye) doğru yayılma gösteren ve dışsal olarak belirlenen kalkınma yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sürdürülebilir kalkınma stratejisi
B
Endojen kalkınma
C
Eksojen kalkınma
D
Tarımsal kalkınma stratejisi
E
İktisadi kalkınma stratejisi
Açıklama:
Eksojen kalkınma yaklaşımına göre kalkınma gelişmiş bölgelerden geri kalmış bölgelere (merkezden çevreye) doğru yayılma gösterir ve dışsal olarak belirlenir.
Soru 29
Kırsal alanda yaşayan nüfus fazla olması nedeniyle de emek arzı sonsuz esnektir. Tarım sektöründe reel ücretler sabittir ve iş gücünün marjinal verimliliği sıfıra yakındır. Dolayısıyla da belirli miktardaki iş gücünün tarım sektöründen sanayi sektörüne kaydırılması toplam üretimi azaltmaması Lewis Modelinin hangi temel varsayımını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Dual (İkili) ekonomik yapı
B
Tarımsal üretimin kısırlığı
C
Sanayide verimin yüksekliği
D
Marjinal verimi sıfır, sonsuz esnek tarımsal iş gücü arzı
E
Ücret yapısının farklılığı
Açıklama:
Marjinal Verimi Sıfır, Sonsuz Esnek Tarımsal İş Gücü Arzı: Kırsal alanda yaşayan nüfus fazladır. Bu nedenle de emek arzı sonsuz esnektir. Tarım sektöründe reel ücretler sabittir ve iş gücünün marjinal verimliliği sıfıra yakındır. Dolayısıyla da belirli miktardaki iş gücünün tarım sektöründen sanayi sektörüne kaydırılması toplam üretimi azaltmamaktadır.
Soru 30
Kırsal kesimden kente göç ve sorunları üzerine kurulu olan ekonomide denge, kentsel kesimdeki ücretlerin kırsal kesimdeki emeğin marjinal verimine eşit olduğu noktada olduğunu vurgulayan neoklasik iktisat modeli aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kelley, Wiliamson ve Cheetham (KWC) Modeli
B
Harris-Todaro Modeli
C
Jorgenson Modeli
D
Fei-Ranis Modeli
E
Kuznets Ters U Hipotezi
Açıklama:
Harris-Todaro modeli Lewis modelinde yer almayan bir unsuru ekler;
modelde göç etme kararı ücretin yanı sıra işsizlik olasılığına da dayanmaktadır.
Kırsal kesimden kente göç ve sorunları üzerine kurulu olan Harris-Todaro modeline göre ekonomide denge, kentsel kesimdeki ücretlerin kırsal kesimdeki emeğin marjinal verimine eşit olduğu noktadadır.
modelde göç etme kararı ücretin yanı sıra işsizlik olasılığına da dayanmaktadır.
Kırsal kesimden kente göç ve sorunları üzerine kurulu olan Harris-Todaro modeline göre ekonomide denge, kentsel kesimdeki ücretlerin kırsal kesimdeki emeğin marjinal verimine eşit olduğu noktadadır.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi, Johnston ve Mellor tarafından “Tarımın Ekonomik Kalkınmadaki Rolü” başlıklı makalelerinde ortaya konulan arttırılmış tarımsal çıktı ve verimliliğin ekonomik büyümenin tamamına sağladığı katkılara ilişkin önermelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik kalkınma, tarımsal ürünlere yönelik talepteki kayda değer artışla karakterize edilir ve gıda arzının talepteki büyüme hızına uygun artırılmasındaki başarısızlık, ekonomik büyümeye ciddi sekte vurabilir.
B
Tarımsal ürün ihracatının arttırılması, özellikle de kalkınmanın erken aşamalarında gelirin ve döviz kazançlarının arttırılmasında en fazla gelecek vaat eden araçlardan biri olabilir.
C
İmalat ve ekonominin genişleyen diğer sektörlerinde çalışan işçiler ağırlıklı olarak tarımda çalışmalıdır.
D
Az gelişmiş bir ekonominin başat sektörü olarak tarım, ikincil sanayinin genişlemesi ve sabit yatırım masrafları için ihtiyaç duyulan sermayeye net bir katkı yapabilir ve yapmalıdır.
E
Çiftçi topluluğunun net nakit gelirlerinin artırılması, endüstriyel genişleme için önemli bir katalizör olabilir
Açıklama:
Tarımın ekonomik kalkınmadaki rolünün ne olması gerektiği sorusuna çağdaş anlamda verilen nitelikli cevaplardan biri, Johnston ve Mellor tarafından “Tarımın Ekonomik Kalkınmadaki Rolü” başlıklı makalelerinde ortaya konulmuştur. Anılanlarca bu makalede, arttırılmış tarımsal çıktı ve verimliliğin ekonomik büyümenin tamamına sağladığı katkıların en önemli yollarının beş önerme dâhilinde özetlenebileceği öne sürülmüştür:
1. Ekonomik kalkınma, tarımsal ürünlere yönelik talepteki kayda değer artışla karakterize edilir ve gıda arzının talepteki büyüme hızına uygun artırılmasındaki başarısızlık, ekonomik büyümeye ciddi sekte vurabilir.
2. Tarımsal ürün ihracatının arttırılması, özellikle de kalkınmanın erken aşamalarında gelirin ve döviz kazançlarının arttırılmasında en fazla gelecek vaat eden araçlardan biri olabilir.
3. İmalat ve ekonominin genişleyen diğer sektörleri için iş gücü ağırlıklı olarak tarımdan aktarılmalıdır.
4. Az gelişmiş bir ekonominin başat sektörü olarak tarım, ikincil sanayinin genişlemesi ve sabit yatırım masrafları için ihtiyaç duyulan sermayeye net bir katkı yapabilir ve yapmalıdır.
5. Çiftçi topluluğunun net nakit gelirlerinin artırılması, endüstriyel genişleme için önemli bir katalizör olabilir.
1. Ekonomik kalkınma, tarımsal ürünlere yönelik talepteki kayda değer artışla karakterize edilir ve gıda arzının talepteki büyüme hızına uygun artırılmasındaki başarısızlık, ekonomik büyümeye ciddi sekte vurabilir.
2. Tarımsal ürün ihracatının arttırılması, özellikle de kalkınmanın erken aşamalarında gelirin ve döviz kazançlarının arttırılmasında en fazla gelecek vaat eden araçlardan biri olabilir.
3. İmalat ve ekonominin genişleyen diğer sektörleri için iş gücü ağırlıklı olarak tarımdan aktarılmalıdır.
4. Az gelişmiş bir ekonominin başat sektörü olarak tarım, ikincil sanayinin genişlemesi ve sabit yatırım masrafları için ihtiyaç duyulan sermayeye net bir katkı yapabilir ve yapmalıdır.
5. Çiftçi topluluğunun net nakit gelirlerinin artırılması, endüstriyel genişleme için önemli bir katalizör olabilir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Alan Fisher, Colin Clark ve Jean Fourastié başta olmak üzere pek çok iktisatçı tarafından vurgulanan “Üç Sektör Teorisi”ne göre İkinci Sektördeki faaliyetlerden biridir?
Seçenekler
A
Ormancılık
B
Elektrik
C
Ticaret
D
Balıkçılık
E
Banka hizmetleri
Açıklama:
Tarım sektörünün iktisadi yapı içerisindeki nispi öneminin giderek azalması, Dünya üzerindeki tüm ekonomilerin kalkınma süreçlerinde göze çarpan ortak bir eğilimdir. Sektörlerin iktisadi yapı içerisindeki göreceli paylarının değişme eğilimi ve yönü Alan Fisher, Colin Clark ve Jean Fourastié başta olmak üzere pek çok iktisatçı tarafından incelenmiş ve “Üç Sektör Teorisi” ile iktisat
bilimine kazandırılmıştır. Üç sektör teorisine göre;
• Birinci sektör tüm tarımsal faaliyetleri (ormancılık ve balıkçılık dâhil),
• İkinci sektör endüstriyel faaliyetleri (imalat, elektrik, inşaat gibi),
• Üçüncü sektör bütün hizmetleri (ticaret, banka hizmetleri, sigorta, ulaştırma vs.) kapsamaktadır.
bilimine kazandırılmıştır. Üç sektör teorisine göre;
• Birinci sektör tüm tarımsal faaliyetleri (ormancılık ve balıkçılık dâhil),
• İkinci sektör endüstriyel faaliyetleri (imalat, elektrik, inşaat gibi),
• Üçüncü sektör bütün hizmetleri (ticaret, banka hizmetleri, sigorta, ulaştırma vs.) kapsamaktadır.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün bir ülke ekonomisine sağladığı katkılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Toprak katkısı
B
Üretim faktörü katkısı
C
Piyasa katkısı
D
Döviz katkısı
E
Sermaye birikimi katkısı
Açıklama:
Herhangi bir ülke ekonomisinin kalkınma sürecinde tarım sektörünce sağlanması beklenen belli başlı işlevler şunlardır:
- Ülke, Bölge veya Dünya Ölçeklerinde Nüfusun Beslenmesi ve Gıda Güvenliğinin Sağlanması (Ürün Katkısı)
- Diğer Sektörlerin Ham Madde ve Bazı Hâllerde İş Gücü İhtiyaçlarının Karşılanması (Üretim Faktörü Katkısı)
- Diğer Sektörler Tarafından Üretilen Mal ve Hizmetler İçin Talep Oluşturulması (Piyasa Katkısı)
- Ekonominin Döviz İhtiyacının Karşılanmasına Katkı Sağlanması (Döviz Katkısı)
- Tarım Sektörünün Sermaye Birikim Süreçlerinin Önünü Açması (Sermaye Birikimi Katkısı)
Soru 34
- Fiziki eksiklikler
- Beşeri eksiklikler
- Sosyal sermaye eksiklikleri
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma bakımından ciddi birtakım açmazları bulunmaktadır. Kalkınmanın yol haritasının tarım toplumundan önce sanayi sonra da bilgi toplumu güzergâhlarını izlediği göz önünde bulundurulduğunda bu ülkelerde kalkınmanın hayata geçirilebilmesi için fiziki, beşeri ve sosyal sermaye eksikliklerinin giderilmesi zorunludur.
Soru 35
- Tarım sektörünün geliştirilmesi için sanayi sektörüne kıyasla daha az yatırıma ve ithalata ihtiyaç duyulabilmesi
- Kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta tarım ürünlerine yönelik talebi arttırması
- Gelişmekte olan ülkelerin geleneksel yetersizlikleri ve eksiklikleri nedeniyle yatırımların sanayi yerine tarıma kanalize olabilmesi ile politik ve popülist güdüler
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
mukayeseli üstünlükler teorisinden esinlenmek suretiyle tarım sektöründe görece avantajlı olunması hâlinde bu sektörde uzmanlaşılmasının yogun sonuçlar doğuracağını öne süren bu görüşlerin dayandığı temel tezler şunlardır:
- Tarım sektörünün geliştirilmesi için sanayi sektörüne kıyasla daha az yatırıma ve ithalata ihtiyaç duyulabilmesi
- Kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta tarım ürünlerine yönelik talebi arttırması
- Gelişmekte olan ülkelerin geleneksel yetersizlikleri ve eksiklikleri nedeniyle yatırımların sanayi yerine tarıma kanalize olabilmesi ile politik ve popülist güdüler
Soru 36
"Bu olgu belirli ölçülerde teknolojik ilerlemelerin sanayi sektöründe verimin arttırılmasını sağlamasından kaynaklanmaktadır. Sanayi sektörünün üretim yapısı ve organizasyonu, tarıma kıyasla daha yüksek katma değer üretilmesini beraberinde getirmektedir. Ayrıca verim artışları, yatırımların getirilerini de farklılaştırmakta ve yatırımların tarım sektörüne kıyasla sanayide daha fazla getiri elde etmesini sağlamaktadır. Bu faktörlerden dolayı sanayi sektörüne hem kalkınmada öncelik verilmesi hem de daha fazla yatırım yapılması gerektiği savunulmaktadır."
Yukarıdaki ifade gelişmekte olan ülkelerde kalkınmada sanayiye öncelik verilmesini destekleyen hangi tez ile ilgilidir?
Yukarıdaki ifade gelişmekte olan ülkelerde kalkınmada sanayiye öncelik verilmesini destekleyen hangi tez ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Sanayi sektörünün kalkınma için daha elverişli bir toplumsal yapı ve ortam oluşturması
B
Sanayi sektörünün yatay - dikey entegrasyonlara ve pozitif dışsallık meydana getirmeye daha yatkın olması
C
Kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta tarım ürünlerine yönelik talebi arttırması
D
Sanayi sektöründe artan verimler ilkesinin geçerli ve arz esnekliğinin yüksek olması
E
sanayi sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması
Açıklama:
Sanayi Sektöründe Artan Verimler İlkesinin Geçerli ve Arz Esnekliğinin Yüksek Olması
Tarım sektöründe azalan verimler ilkesi geçerli iken, sanayi sektöründe artan verimler ilkesi geçerlidir. Bu olgu belirli ölçülerde teknolojik ilerlemelerin sanayi sektöründe verimin arttırılmasını sağlamasından kaynaklanmaktadır. Sanayi sektörünün üretim yapısı ve organizasyonu, tarıma kıyasla daha yüksek katma değer üretilmesini beraberinde getirmektedir. Ayrıca verim artışları, yatırımların getirilerini de farklılaştırmakta ve yatırımların tarım sektörüne kıyasla sanayide daha fazla getiri elde etmesini sağlamaktadır. Bu faktörlerden dolayı sanayi sektörüne hem kalkınmada öncelik verilmesi hem de daha fazla yatırım yapılması gerektiği savunulmaktadır.
,Diğer taraftan sanayi malları arzı tarıma kıyasla piyasa koşullarına ve konjonktürel gelişmelere çok daha kolay uyum sağlayabilmektedir. Tarım sektörünün doğal kaynaklara ve tabiat koşullarına bağımlılığı, arz imkânları ve esnekliği üzerinde büyük oranda kısıtlayıcı etki yapmaktadır. Tarımsal üretimin bol olduğu yıllarda üreticiler daha az gelir elde edebilmekte veya tüketiciler bu mallar için tahmin ettiklerinden daha az ödemektedirler. Bunun aksine üretimin az olduğu yıllarda üreticiler beklentilerinden daha fazla gelir elde edebilmekte veya tüketiciler bu ürünleri elde edebilmek için bütçelerinden daha fazla pay ayırmak durumunda kalabilmektedirler. İktisatta “King Kanunu” veya “Bolluk Paradoksu” ile açıklanan bu olgu, tarım sektöründeki fiyat-gelir istikrarsızlıklarını açıklamaktadır. Sözü edilen istikrarsızlıklar da tarıma dayalı bir kalkınma hamlesini güçleştirmektedir.
Tarım sektöründe azalan verimler ilkesi geçerli iken, sanayi sektöründe artan verimler ilkesi geçerlidir. Bu olgu belirli ölçülerde teknolojik ilerlemelerin sanayi sektöründe verimin arttırılmasını sağlamasından kaynaklanmaktadır. Sanayi sektörünün üretim yapısı ve organizasyonu, tarıma kıyasla daha yüksek katma değer üretilmesini beraberinde getirmektedir. Ayrıca verim artışları, yatırımların getirilerini de farklılaştırmakta ve yatırımların tarım sektörüne kıyasla sanayide daha fazla getiri elde etmesini sağlamaktadır. Bu faktörlerden dolayı sanayi sektörüne hem kalkınmada öncelik verilmesi hem de daha fazla yatırım yapılması gerektiği savunulmaktadır.
,Diğer taraftan sanayi malları arzı tarıma kıyasla piyasa koşullarına ve konjonktürel gelişmelere çok daha kolay uyum sağlayabilmektedir. Tarım sektörünün doğal kaynaklara ve tabiat koşullarına bağımlılığı, arz imkânları ve esnekliği üzerinde büyük oranda kısıtlayıcı etki yapmaktadır. Tarımsal üretimin bol olduğu yıllarda üreticiler daha az gelir elde edebilmekte veya tüketiciler bu mallar için tahmin ettiklerinden daha az ödemektedirler. Bunun aksine üretimin az olduğu yıllarda üreticiler beklentilerinden daha fazla gelir elde edebilmekte veya tüketiciler bu ürünleri elde edebilmek için bütçelerinden daha fazla pay ayırmak durumunda kalabilmektedirler. İktisatta “King Kanunu” veya “Bolluk Paradoksu” ile açıklanan bu olgu, tarım sektöründeki fiyat-gelir istikrarsızlıklarını açıklamaktadır. Sözü edilen istikrarsızlıklar da tarıma dayalı bir kalkınma hamlesini güçleştirmektedir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi kalkınma hamlesinin başlatılabilmesinin ön koşuludur?
Seçenekler
A
Kamunun yeterli sayıda iş gücüne sahip olması
B
Kamuda kalkınma hamlesini finanse edebilecek yeterli kaynakların bulunması
C
Toprakların verimlilik analizlerinin yapılması
D
Sanayi üretiminde özel sektör-kamu iş birliğinin sağlanması
E
Kamunun kalkınma hedefleri için ulaşılabilir hedefler belirlemesi
Açıklama:
Kalkınma hamlesinin başlatılabilmesinin ön koşulu, kamu kesiminin elinde bu hamleyi finanse edebilecek yeterli kaynakların bulunmasıdır. Kalkınmaya yönelik devlet tarafından yapılacak harcamaların ağırlıklı olarak kamu harcaması niteliği taşımasından dolayı, kalkınmanın finansmanı da kamu gelirlerinden karşılanmaktadır.
Soru 38
"Kalkınma hamlesinin en temel şartlarından biri, üretim faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerek duyulan ve sermaye yetersizliği nedeniyle en azından kalkınmanın erken aşamalarında kamu tarafından sağlanması gereken birtakım sermaye varlıklarının meydana getirilmesidir. Bu varlıkların her biri alt yapı olarak adlandırılmaktadır."
Yukarıdaki ifadeye göre aşağıdakilerden hangisi kalkınma sırasında kullanılabilen altyapılardan biri değildir
Yukarıdaki ifadeye göre aşağıdakilerden hangisi kalkınma sırasında kullanılabilen altyapılardan biri değildir
Seçenekler
A
Barajlar ve sulama kanalları
B
Kara ve demir yolları
C
Enerji üreten santraller
D
Fabrikalar
E
Atık toplama tesisleri
Açıklama:
Kalkınma hamlesinin en temel şartlarından biri, üretim faaliyetlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerek duyulan ve sermaye yetersizliği nedeniyle en azından kalkınmanın erken aşamalarında kamu tarafından sağlanması gereken birtakım sermaye varlıklarının meydana getirilmesidir. Altyapı olarak adlandırılan bu varlıklar;
• Her türlü kara ve demir yolları, oto yollar, tramvay ve hafif raylı sistemler, metrolar, köprüler, tüneller, limanlar, su yolları, havaalanları gibi ulaştırma tesislerini,
• Barajlar ve sulama kanallarını,
• Elektrik üreten her türlü santraller ve türbinler ile üretilen enerjinin nakil hatlarını, doğal gaz ve petrol boru hatları gibi enerji tesislerini,
• Fiber optik hatlar vb. her türlü telekomünikasyon ağlarını, linkler ile iletişim santralleri gibi sair tesisleri,
• Su, kanalizasyon, katı atık toplama ve imha tesislerini kapsamaktadır
• Her türlü kara ve demir yolları, oto yollar, tramvay ve hafif raylı sistemler, metrolar, köprüler, tüneller, limanlar, su yolları, havaalanları gibi ulaştırma tesislerini,
• Barajlar ve sulama kanallarını,
• Elektrik üreten her türlü santraller ve türbinler ile üretilen enerjinin nakil hatlarını, doğal gaz ve petrol boru hatları gibi enerji tesislerini,
• Fiber optik hatlar vb. her türlü telekomünikasyon ağlarını, linkler ile iletişim santralleri gibi sair tesisleri,
• Su, kanalizasyon, katı atık toplama ve imha tesislerini kapsamaktadır
Soru 39
- Eksojen Kalkınma Yaklaşımı
- Endojen Kalkınma Stratejileri
- Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımı
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Kalkınma iktisadı bünyesinde yürütülen çalışmalar sonucunda kalkınma hamlelerinin nasıl gerçekleştirilebileceği ve bu süreçlere hangi prensiplerin hakim olması gerektiğine dair bazı yaklaşım ve stratejiler geliştirilmiştir. Bu yaklaşım ve stratejiler aşağıdaki kategoriler dâhilinde sınıflandırılabilmektedir:
- Eksojen Kalkınma Yaklaşımı,
- Endojen Kalkınma Stratejileri,
- Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımı
Soru 40
- Ekonomik gelişme sürecinde tarımla diğer sektörler arasında ortaya çıkan yapısal ilişkilerin uzun dönemli seyri, hemen her ülkede ortak bir model izler.
- İktisadi kalkınmanın başlangıcında tarımsal ağırlıklı ekonomik yapı söz konusudur.
- Tarımın Ülkelerin Gayrisafi Yurt İçi Hasılalarındaki payı yıllar geçtikçe artmaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
İktisadi kalkınmada tarımın rolü konusunda ulaşılan genel geçerli birtakım tespitlerin varlığından da söz edilebilecektir. Bu kapsamdaki belli başlı tespitler şu şekilde özetlenebilir:
- Ekonomik gelişme sürecinde tarımla diğer sektörler arasında ortaya çıkan yapısal ilişkilerin uzun dönemli seyri, hemen her ülkede ortak bir model izler: Tarımsal üretim artarken tarımsal iş gücü ve ekonomi içindeki nispi oranı azalır. Bu eğilime paralel olarak toplumlar tarım toplumundan sanayi toplumuna ve nihayetinde de bilgi toplumuna doğru bir dönüşüm sürecinin herhangi bir aşamasında bulunabilirler.
- İktisadi kalkınmanın başlangıcında tarımsal ağırlıklı ekonomik yapı söz konusudur. Bu yapı içerisinde tarım sektörünce meydana getirilen artık sanayi sektörünün genişletilebilmesi için gereken sermaye birikiminin meydana getirilmesinde kullanılmıştır. Bir başka deyişle tarım, politika belirleyicileri tarafından uzun yıllar boyunca iktisadi kalkınma için sektörüne kaynak aktarılmasının bir aracı olarak görülmüş ve bu doğrultuda yapılandırılmaya çalışılmıştır. Ancak Sahra Altı Afrika ülkeleri bir kenara bırakıldığında, son çeyrek yüzyıl içerisinde gelişmekte olan ülkelerin çoğunluğu da iktisadi kalkınma için tarımdan sanayiye kaynak aktarılmasına yönelik politikaları büyük ölçüde terk ederek tarım sektörünün desteklenmesine yönelik uygulamaları giderek hayata geçirmeye başlamıştır.
- Ülkelerin Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH)’ları içerisindeki payı onlarca yıldır sürekli bir gerileme eğilimi gösterse de tarımın ülke ekonomilerinde başta insan neslinin devamı için ihtiyaç duyulan maddelerin üretildiği ana sektör olmasından kaynaklanan kritik yeri ve önemi güncelliğini korumaktadır ve korumaya da devam edecek gibi görünmektedir.
Soru 41
Gunnar Myrdal’a göre uzun vadeli ekonomik kalkınma mücadelesinin kazanılıp kazanılamayacağını aşağıdaki sektörlerden hangisi belirleyecektir ?
Seçenekler
A
Sanayi sektörü
B
Bilişim sektörü
C
Tarım sektörü
D
Eğitim sektörü
E
Yatırım sektörü
Açıklama:
Tarım sektörünün iktisadi kalkınma olgusu içerisinde her zaman önemli bir yeri olmuştur ve olmaya da devam edecektir. Gunnar Myrdal’a göre uzun vadeli ekonomik kalkınma mücadelesinin kazanılıp kazanılamayacağını tarım sektörü belirleyecektir (Todaro, 2000: 363). Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 42
“Üç Sektör Teorisi” ne göre iktisadi analizlerin hemen hemen tamamı için gelişmenin seyri nasıl sıralanmaktadır ?
Seçenekler
A
Tarım, imalat, sanayi ve hizmetler
B
İmalat, tarım, sanayi ve hizmetler
C
Sanayi, tarım, hizmetler ve imalat
D
Hizmetler, tarım, sanayi ve imalat
E
İmalat, sanayi, hizmetler ve tarım
Açıklama:
Sektörlerin iktisadi yapı içerisindeki göreceli paylarının değişme eğilimi ve yönü Alan Fisher, Colin Clark ve Jean Fourastié başta olmak üzere pek çok iktisatçı tarafından incelenmiş ve “Üç Sektör Teorisi” ile iktisat bilimine kazandırılmıştır. Üç sektör teorisine göre;
- Birinci sektör tüm tarımsal faaliyetleri (ormancılık ve balıkçılık dâhil),
- İkinci sektör endüstriyel faaliyetleri (imalat, elektrik, inşaat gibi),
- Üçüncü sektör bütün hizmetleri (ticaret, banka hizmetleri, sigorta, ulaştırma vs.) kapsamaktadır (Dinler, 2008: 10).
Soru 43
"Geçmiş dönemlerde yaşanan savaşlar ve baş gösteren kıtlık, kuraklık vb. olaylar, her ülkeyi kendi sınırları içerisinde yaşayan halkın gıda ihtiyaçlarını kendi imkânları ile karşılamaya yöneltir."
Yukarıdaki yaklaşım, aşağıdaki terimlerden hangisi ile ifade edilir?
Yukarıdaki yaklaşım, aşağıdaki terimlerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Tarımda istihdam
B
Afet durumunda kendine yetme
C
İthalat ihracat dengesi
D
Gıdada kendi kendine yeterlilik
E
Üretim faktörü
Açıklama:
Geçmiş dönemlerde yaşanan savaşlar ve baş gösteren kıtlık, kuraklık vb. olaylar, her ülkeyi kendi sınırları içerisinde yaşayan halkın gıda ihtiyaçlarını kendi imkânları ile karşılamaya yöneltmiştir. “Gıdada Kendi Kendine Yeterlilik” terimi ile karakterize edilen bu yaklaşım, yüzyıllar boyunca devletlerin tüm politikalarının omurgasını teşkil etmiştir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 44
Tarım sektörünün gıda ihtiyacının karşılanması olarak formüle edilen asli fonksiyonunun haricindeki ikinci temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Ham madde sağlamak
B
İstihdam yaratmak
C
Erozyonu engellemek
D
İthalatı azaltmak
E
Tohum üretimini sağlamak
Açıklama:
Tarım sektörünün gıda ihtiyacının karşılanması olarak formüle edilen asli fonksiyonunun haricindeki ikinci temel işlevi, sanayi ve hizmetler sektörüne ham madde sağlanmasıdır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 45
Günümüzün modern yaşantısında iş bölümü ve uzmanlaşmanın yaygınlaşmasının ve gün geçtikçe daha da boyutlanmasının nüfusun tarım sektöründe istihdam edilen bölümüne etkisini aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sayıları azalmıştır.
B
Tüketici kitleye dönüştürmüştür.
C
Kente göç etmelerini hızlandırmıştır.
D
Tarlada verim oranını artırmıştır.
E
Modern tarıma geçmişlerdir.
Açıklama:
Günümüzün modern yaşantısında iş bölümü ve uzmanlaşmanın yaygınlaşması ve gün geçtikçe daha da boyutlanması, nüfusun tarım sektöründe istihdam edilen bölümünü de önemli bir tüketici kitleye dönüştürmüştür. Geçmişte çiftçilikle geçinenlerin ihtiyaçlarının çoğunu kendi kendilerine karşılaması geride kalmıştır. Günümüzde artık çiftçilerin ağırlıklı bölümü tohumunu, fidesini, gübresini, ilacını, yemini kendisi üretmemektedir. Tarlasını sürmek ve hasadını kaldırmak için traktör ve biçerdöver kullanması nedeniyle en azından mazota bağımlı kalmaktadır. Elbisesini kendisi dikmemektedir. Eğitim ve sağlık başta olmak üzere temel ihtiyaçlarını dışarıdan karşılamaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 46
Aşağıdaki cümlede boşluğu uygun şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
« Kalkınma süreci bir anlamda da … birikimi sürecidir ».
« Kalkınma süreci bir anlamda da … birikimi sürecidir ».
Seçenekler
A
emek
B
döviz
C
sermaye
D
iş gücü
E
kâr
Açıklama:
Kalkınma süreci bir anlamda da sermaye birikimi sürecidir. Bir ülkenin kalkınabilmesi için temel ön koşullardan biri, üretim organizasyonunun kısıtlı bir iş bölümü ve uzmanlaşma dâhilinde yalnızca öz tüketim için üretim yapılan geçimlik ekonomiden, pazara yönelik üretim yapılan bir ekonomiye doğru yeniden örgütlenmesidir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 47
Herhangi bir işte çalışan bir işçinin işten çıkarılması toplam üretim hacminde bir değişiklik meydana getirmiyor ise …
Seçenekler
A
önemsizdir
B
işçi çalışkan değildir
C
modern üretim söz konusudur
D
gizli işsizlik vardır
E
işgücü eksiktir
Açıklama:
Herhangi bir işte çalışan bir işçinin işten çıkarılması toplam üretim hacminde bir değişiklik meydana getirmiyor ise gizli işsizlik vardır. Bir başka deyişle gizli işsizlik, marjinal verimliliği sıfır olan işçilerin mevcut olması hâlidir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 48
Boşluğa uygun düşen seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
Bir ülkede sanayi sektörünün ilerleyebilmesi için belirli bir seviyede … varlığı şarttır.
Bir ülkede sanayi sektörünün ilerleyebilmesi için belirli bir seviyede … varlığı şarttır.
Seçenekler
A
altyapının
B
teknoloji kullanımının
C
sermaye birikiminin
D
altyapının ve teknoloji kullanımının
E
altyapının, teknoloji kullanımının ve sermaye birikiminin
Açıklama:
Bir ülkede sanayisektörünün ilerleyebilmesi için hiç kuşkusuz ki belirli birseviyede altyapının, teknoloji kullanımının ve sermaye birikiminin varlığı şarttır. Ancak en az bu faktörler kadar girişimcilik ruhuna, yeteneğine, teknik bilgi birikimine, deneyime, yönetsel ve organizasyonel imkân-kabiliyete sahip girişimcilerin mevcudiyeti de zorunludur. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 49
Boşluğa uygun düşen seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
"Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hamlelerinin ilk aşamalarında gelirde meydana getirilen artışlar ilk etapta … ürünlere olan talebi arttırmaktadır."
"Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hamlelerinin ilk aşamalarında gelirde meydana getirilen artışlar ilk etapta … ürünlere olan talebi arttırmaktadır."
Seçenekler
A
teknolojik
B
lüks
C
tarımsal
D
kalıcı
E
ucuz
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hamlelerinin ilk aşamalarında gelirde meydana getirilen artışlar ilk etapta tarımsal ürünlere olan talebi arttırmaktadır. Bu ülkelerde nüfus artış hızının yüksek olması tarım ürünlerine olan talebin artış hızının daha da yüksek olmasına yol açmaktadır. Bu nedenle de tarımın görece öneminin yüksek olduğu sözü edilen aşamalarda bu sektöre öncelik verilmesi gerektiği yönünde görüşler ortaya çıkabilmektedir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 50
Boşluğa uygun düşen seçenek aşağıdakilerden hangisidir ?
"Teknolojik ilerlemeler ve bu ilerlemelere paralel olarak meydana getirilen icatlar ve yenilikler büyük oranda … için gerçekleştirilmektedir."
"Teknolojik ilerlemeler ve bu ilerlemelere paralel olarak meydana getirilen icatlar ve yenilikler büyük oranda … için gerçekleştirilmektedir."
Seçenekler
A
sanayi sektörü
B
tarım sektörü
C
özel sektör
D
kamu sektörü
E
kişisel kullanım
Açıklama:
Teknolojik ilerlemeler ve bu ilerlemelere paralel olarak meydana getirilen icatlar ve yenilikler büyük oranda sanayi sektörü için gerçekleştirilmektedir.
Soru 51
Üç sektör teorisine göre aşağıdaki numaralandırılmış yerlere sırasıyla hangi kavramlar gelebilir?
Seçenekler
A
Tarım-Hizmetler-Sanayi
B
Tarım-Sanayi-Hizmetler
C
Hizmetler-Tarım-Sanayi
D
Hizmetler-Sanayi-Tarım
E
Sanayi-Tarım-Hizmetler
Açıklama:
Soru 52
Geçmiş dönemlerde yaşanan savaşlar ve baş gösteren kıtlık, kuraklık vb. olaylar, her ülkeyi kendi sınırları içerisinde yaşayan halkın gıda ihtiyaçlarını kendi imkânları ile karşılamaya yöneltmiştir. “____________________” terimi ile karakterize edilen bu yaklaşım, yüzyıllar boyunca devletlerin tüm politikalarının omurgasını teşkil etmiştir.
Seçenekler
A
Piyasa Katkısı
B
Gıdada Kendi Kendine Yeterlilik
C
Çölleşme Eğilimi
D
Küreselleşme olgusu
E
Üretim Faktörü Katkısı
Açıklama:
Geçmiş dönemlerde yaşanan savaşlar ve baş gösteren kıtlık, kuraklık vb. olaylar, her ülkeyi kendi sınırları içerisinde yaşayan halkın gıda ihtiyaçlarını kendi imkânları ile karşılamaya yöneltmiştir. “Gıdada kendi kendine yeterlilik” terimi ile karakterize edilen bu yaklaşım, yüzyıllar boyunca devletlerin tüm politikalarının omurgasını teşkil etmiştir.
Soru 53
Herhangi bir işte çalışan bir işçinin işten çıkarılması toplam üretim hacminde bir değişiklik meydana getirmiyor ise __________ vardır. Bir başka deyişle __________, marjinal verimliliği sıfır olan işçilerin mevcut olması hâlidir.
Yukarıdaki boşluklara en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluklara en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kırsal kalkınma
B
Sosyal adalet
C
Gizli işsizlik
D
Sermaye birikimi
E
Döviz katkısı
Açıklama:
Herhangi bir işte çalışan bir işçinin işten çıkarılması toplam üretim hacminde bir değişiklik meydana getirmiyor ise gizli işsizlik vardır. Bir başka deyişle gizli işsizlik, marjinal verimliliği sıfır olan işçilerin mevcut olması hâlidir.
Soru 54
Geçimlerini tarımdan sağlayan kitlelerin özellikle de gelişmekte olan ülkelerde belirli bir toplumsal ağırlığı bulunması nedeniyle siyasi iktidarı elde etme veya sürdürme mücadelesinde ________yaklaşımları beraberinde getirebilmektedir.
Yukarıdaki boşluğu dolduracak en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğu dolduracak en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ithal
B
ihrac
C
teorik
D
popülist
E
öncelikli
Açıklama:
Geçimlerini tarımdan sağlayan kitlelerin özellikle de gelişmekte olan ülkelerde belirli bir toplumsal ağırlığı bulunması nedeniyle siyasi iktidarı elde etme veya sürdürme mücadelesinde popülist yaklaşımları beraberinde getirebilmektedir.
Soru 55
"Tarımsal üretimin bol olduğu yıllarda üreticiler daha az gelir elde edebilmekte veya tüketiciler bu mallar için tahmin ettiklerinden daha az ödemektedirler. Bunun aksine üretimin az olduğu yıllarda üreticiler beklentilerinden daha fazla gelir elde edebilmekte veya tüketiciler bu ürünleri elde
edebilmek için bütçelerinden daha fazla pay ayırmak durumunda kalabilmektedirler." olgusunu açıklayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
edebilmek için bütçelerinden daha fazla pay ayırmak durumunda kalabilmektedirler." olgusunu açıklayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kalkınma kanunu
B
Engel kanunu
C
Adam Smith kanunu
D
Dikey entegrasyon kanunu
E
King Kanunu
Açıklama:
"Tarımsal üretimin bol olduğu yıllarda üreticiler daha az gelir elde edebilmekte veya tüketiciler bu mallar için tahmin ettiklerinden daha az ödemektedirler. Bunun aksine üretimin az olduğu yıllarda üreticiler beklentilerinden daha fazla gelir elde edebilmekte veya tüketiciler bu ürünleri elde
edebilmek için bütçelerinden daha fazla pay ayırmak durumunda kalabilmektedirler." olgusu King kanunu diğer bir deyişle Bolluk Paradoksu ile açıklanabilir.
edebilmek için bütçelerinden daha fazla pay ayırmak durumunda kalabilmektedirler." olgusu King kanunu diğer bir deyişle Bolluk Paradoksu ile açıklanabilir.
Soru 56
Sanayi kalkınmasını desteklemek için yüksek arazi vergileri aşağıdaki hangi ülkede çok kullanılmıştır?
Seçenekler
A
Japonya
B
Çin
C
Rusya
D
Türkiye
E
İngiltere
Açıklama:
Arazi vergisi uygulamalarının tarihteki en çarpıcı örneklerinin başında hiç kuşkusuz ki Japonya gelmektedir. Japonya uygulamasına geçmeden önce Japon kalkınmasının gelişimine kısaca değinilmesi uygun olacaktır. Çünkü Japonya’nın kalkınma serüveni, kendine has karakteristikleri nedeniyle tüm dünyanın ilgisini çekmektedir.
Soru 57
_____________________ne göre kalkınma insan ihtiyaçları ile tabiatın bugünü ve yarını arasında denge kurarak gelecek nesillerin gelişmesini ve ihtiyaçlarının karşılanabilirliğini tehlikeye atmadan yeryüzündeki tüm insanların yaşam kalitesini göz önünde bulundurarak hayata geçirilmelidir.
Yukarıdaki ifadede boşluğu dolduracak en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki ifadede boşluğu dolduracak en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kırsal kalkınma stratejisi
B
Sürdürülebilir kalkınma stratejisi
C
Eksojen kalkınma stratejisi
D
Yerel kalkınma stratejisi
E
Endojen kalkınma stratejisi
Açıklama:
Sürdürülebilir kalkınma stratejisine göre kalkınma insan ihtiyaçları ile tabiatın bugünü ve yarını arasında denge kurarak gelecek nesillerin gelişmesini ve ihtiyaçlarının karşılanabilirliğini tehlikeye
atmadan yeryüzündeki tüm insanların yaşam kalitesini göz önünde bulundurarak hayata geçirilmelidir.
atmadan yeryüzündeki tüm insanların yaşam kalitesini göz önünde bulundurarak hayata geçirilmelidir.
Soru 58
Aşağıdaki hangi teorinin temelinde "iş gücünün, marjinal verimliliğinin düşük olduğu tarım sektöründen, verimliliğinin göreceli olarak daha yüksek olduğu endüstri sektörüne kayması ile millî gelirin artırılabileceği düşüncesi yatmaktadır " ?
Seçenekler
A
Fei-Ranis modeli
B
Kuznet's Ters U hipotezi
C
Lewis modeli
D
Kaldor Modeli
E
Neo Klasik Model
Açıklama:
Lewis Modeli
W. Arthur Lewis, 1954 yılında yayımladığı “Sınırsız İş gücü Arzıyla İktisadi Kalkınma (Economic Development with Unlimited Supplies of Labor)” isimli eseriyle tarım sektörü ile diğer sektörler arasındaki ilişkileri açıklayan temel modellerden birini iktisat bilimine kazandırmıştır. Lewis’in teorisinin temelinde, iş gücünün, marjinal verimliliğinin düşük olduğu tarım sektöründen, verimliliğinin göreceli olarak daha yüksek olduğu endüstri sektörüne kayması ile millî gelirin artırılabileceği düşüncesi yatmaktadır (Savaşan, 2005: 243). Lewis modelinin temel varsayımları şunlardır:
• Dual (İkili) Ekonomik Yapı: Ülke ekonomisi sanayi ve tarım olmak üzere iki temel sektörden oluşmaktadır. Sanayi sektörü modern teknolojileri kullanmaktadır. Tarım sektörü ise sanayi sektörüne kıyasla oldukça geri düzeydedir. Gelişmesi büyük ölçüde kırsal alandaki kaynaklara bağlıdır ve modern teknolojiler henüz tam anlamıyla kullanılmamaktadır.
• Tarımsal Üretimin Kısırlığı: Sanayi sektörünün kullandığı sermaye yeniden üretilebilir niteliktedir. Ayrıca sermayenin devir hızı da yüksektir. Dolayısıyla sermaye sahiplerinin belirli dönemde elde edecekleri kazançta görece yüksektir. Toprak ise sabittir ve sürekli arttırılamamaktadır. Bu nedenle de tarımsal üretimin sınai üretimdeki gibi sürekli artırılması imkânı bulunmamaktadır.
• Marjinal Verimi Sıfır, Sonsuz Esnek Tarımsal İş Gücü Arzı: Kırsal alanda yaşayan nüfus fazladır. Bu nedenle de emek arzı sonsuz esnektir. Tarım sektöründe reel ücretler sabittir ve iş gücünün marjinal verimliliği sıfıra yakındır. Dolayısıyla da belirli miktardaki iş gücünün tarım sektöründen
sanayi sektörüne kaydırılması toplam üretimi azaltmamaktadır.
• Sanayide Verimin Yüksekliği: Sanayi sektöründe istihdam edilenlerin gerçekleştirdiği kişi başına üretim, tarım sektörü çalışanlarına kıyasla görece yüksektir.
• Ücret Yapısının Farklılığı: Sanayi sektöründe ücretler, marjinal verimlilikle doğru orantılıdır. Yani marjinal verimlilik ne kadar yüksekse alınan ücret de o kadar fazladır. Tarım sektöründe ise böyle bir durum söz konusu değildir. Çünkü tarımda iş gücünün marjinal verimi sıfır veya sıfıra yakındır.
W. Arthur Lewis, 1954 yılında yayımladığı “Sınırsız İş gücü Arzıyla İktisadi Kalkınma (Economic Development with Unlimited Supplies of Labor)” isimli eseriyle tarım sektörü ile diğer sektörler arasındaki ilişkileri açıklayan temel modellerden birini iktisat bilimine kazandırmıştır. Lewis’in teorisinin temelinde, iş gücünün, marjinal verimliliğinin düşük olduğu tarım sektöründen, verimliliğinin göreceli olarak daha yüksek olduğu endüstri sektörüne kayması ile millî gelirin artırılabileceği düşüncesi yatmaktadır (Savaşan, 2005: 243). Lewis modelinin temel varsayımları şunlardır:
• Dual (İkili) Ekonomik Yapı: Ülke ekonomisi sanayi ve tarım olmak üzere iki temel sektörden oluşmaktadır. Sanayi sektörü modern teknolojileri kullanmaktadır. Tarım sektörü ise sanayi sektörüne kıyasla oldukça geri düzeydedir. Gelişmesi büyük ölçüde kırsal alandaki kaynaklara bağlıdır ve modern teknolojiler henüz tam anlamıyla kullanılmamaktadır.
• Tarımsal Üretimin Kısırlığı: Sanayi sektörünün kullandığı sermaye yeniden üretilebilir niteliktedir. Ayrıca sermayenin devir hızı da yüksektir. Dolayısıyla sermaye sahiplerinin belirli dönemde elde edecekleri kazançta görece yüksektir. Toprak ise sabittir ve sürekli arttırılamamaktadır. Bu nedenle de tarımsal üretimin sınai üretimdeki gibi sürekli artırılması imkânı bulunmamaktadır.
• Marjinal Verimi Sıfır, Sonsuz Esnek Tarımsal İş Gücü Arzı: Kırsal alanda yaşayan nüfus fazladır. Bu nedenle de emek arzı sonsuz esnektir. Tarım sektöründe reel ücretler sabittir ve iş gücünün marjinal verimliliği sıfıra yakındır. Dolayısıyla da belirli miktardaki iş gücünün tarım sektöründen
sanayi sektörüne kaydırılması toplam üretimi azaltmamaktadır.
• Sanayide Verimin Yüksekliği: Sanayi sektöründe istihdam edilenlerin gerçekleştirdiği kişi başına üretim, tarım sektörü çalışanlarına kıyasla görece yüksektir.
• Ücret Yapısının Farklılığı: Sanayi sektöründe ücretler, marjinal verimlilikle doğru orantılıdır. Yani marjinal verimlilik ne kadar yüksekse alınan ücret de o kadar fazladır. Tarım sektöründe ise böyle bir durum söz konusu değildir. Çünkü tarımda iş gücünün marjinal verimi sıfır veya sıfıra yakındır.
Soru 59
Aşağıdaki Kalkınma modellerinden hangisinde "ülke ekonomisi, önceki modellemelere paralel olarak gelişmiş ve modern bir sanayi sektörü ile görece az gelişmiş geleneksel tarım sektörü olmak üzere iki sektör dâhilinde ele alınmış ve tarım sektöründe iş gücü fazlası olduğu varsayılmıştır." ?
Seçenekler
A
Kelley, Wiliamson ve Cheetham Modeli
B
Cobb-Douglas Üretim modeli
C
Harris-Todaro Göç Modeli
D
Jorgenson modeli
E
KWC modeli
Açıklama:
Jorgenson Modeli
Harvard Üniversitesi’nden Dale W. Jorgenson, 1960-1967 yılları arasında yaptığı bir dizi çalışmada, ikili ekonomik yapı, çok sektörlü dinamik modelleri ile tarımsal iş gücü fazlasının ikili bir ekonomik yapı geliştirilmesindeki rollerini ele almıştır. Jorgenson tarafından geliştirilen modelde de ülke ekonomisi, önceki modellemelere paralel olarak gelişmiş ve modern bir sanayi sektörü ile görece az gelişmiş geleneksel tarım sektörü olmak üzere iki sektör dâhilinde ele alınmış ve tarım sektöründe iş gücü fazlası olduğu varsayılmıştır. Ancak bu modelde Lewis ve FeiRanis modellerinden farklı olarak iş gücünün marjinal veriminin sıfır olduğu yönünde bir varsayım kabul edilmemiştir.
Jorgenson modelinde ise;
• Sanayi sektöründe üretim miktarının iş gücü ile sermaye miktarının fonksiyonu olduğu ve üretimde ölçeğe göre sabit getiri bulunduğu, yani girdilerin eşit oranda arttırılması durumunda çıktıların da aynı oranda artacağı,
• Tarım sektöründe üretim miktarının arazi ile iş gücünün fonksiyonu olduğu ve üretimde azalan verimler kanununun geçerli bulunduğu, yani kısa dönemde diğer tüm girdiler sabit iken girdilerden birinin miktarının arttırılmasının toplam çıktıya katkısının nispi olarak azalacağı,
• Tarımdaki teknolojik gelişmenin daha çok sermaye veya daha fazla iş gücü kullanımına yol açmayan nötr veya tarafsız bir eğilim sergilediği,
• Sanayi sektöründe belirli miktarda bir sermaye stokunun mevcut olduğu kabul edilmektedir.
Harvard Üniversitesi’nden Dale W. Jorgenson, 1960-1967 yılları arasında yaptığı bir dizi çalışmada, ikili ekonomik yapı, çok sektörlü dinamik modelleri ile tarımsal iş gücü fazlasının ikili bir ekonomik yapı geliştirilmesindeki rollerini ele almıştır. Jorgenson tarafından geliştirilen modelde de ülke ekonomisi, önceki modellemelere paralel olarak gelişmiş ve modern bir sanayi sektörü ile görece az gelişmiş geleneksel tarım sektörü olmak üzere iki sektör dâhilinde ele alınmış ve tarım sektöründe iş gücü fazlası olduğu varsayılmıştır. Ancak bu modelde Lewis ve FeiRanis modellerinden farklı olarak iş gücünün marjinal veriminin sıfır olduğu yönünde bir varsayım kabul edilmemiştir.
Jorgenson modelinde ise;
• Sanayi sektöründe üretim miktarının iş gücü ile sermaye miktarının fonksiyonu olduğu ve üretimde ölçeğe göre sabit getiri bulunduğu, yani girdilerin eşit oranda arttırılması durumunda çıktıların da aynı oranda artacağı,
• Tarım sektöründe üretim miktarının arazi ile iş gücünün fonksiyonu olduğu ve üretimde azalan verimler kanununun geçerli bulunduğu, yani kısa dönemde diğer tüm girdiler sabit iken girdilerden birinin miktarının arttırılmasının toplam çıktıya katkısının nispi olarak azalacağı,
• Tarımdaki teknolojik gelişmenin daha çok sermaye veya daha fazla iş gücü kullanımına yol açmayan nötr veya tarafsız bir eğilim sergilediği,
• Sanayi sektöründe belirli miktarda bir sermaye stokunun mevcut olduğu kabul edilmektedir.
Soru 60
İktisadi kalkınmada tarımın rolü konusunda ulaşılan genel geçer prensiplerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik gelişme sürecinde tarımla diğer sektörler arasında ortaya çıkan yapısal ilişkilerin uzun dönemli seyri, hemen her ülkede ortak bir model izler.
B
İktisadi kalkınmanın başlangıcında tarımsal ağırlıklı ekonomik yapı söz konusudur.
C
Toplumlar tarım toplumundan sanayi toplumuna ve nihayetinde de bilgi toplumuna doğru bir dönüşüm sürecinin herhangi bir aşamasında bulunabilirler.
D
Politika belirleyicileri tarafından tarım uzun yıllar boyunca iktisadi kalkınma için sanayi sektörüne kaynak aktarılmasının bir aracı olarak görülmüştür.
E
Tarım sektörü, insan neslinin devamı için artık varlığı zorunlu iktisadi aktiviteleri bünyesinde barındırmaktan uzaklaşmıştır.
Açıklama:
Ekonomik gelişme sürecinde tarımla diğer sektörler arasında ortaya çıkan yapısal ilişkilerin uzun dönemli seyri, hemen her ülkede ortak bir model izler.
İktisadi kalkınmanın başlangıcında tarımsal ağırlıklı ekonomik yapı söz konusudur.
Toplumlar tarım toplumundan sanayi toplumuna ve nihayetinde de bilgi toplumuna doğru bir dönüşüm sürecinin herhangi bir aşamasında bulunabilirler.
Politika belirleyicileri tarafından tarım uzun yıllar boyunca iktisadi kalkınma için sanayi sektörüne kaynak aktarılmasının bir aracı olarak görülmüştür.
Tarım sektörü, insan neslinin devamı için varlığı zorunlu iktisadi aktiviteleri bünyesinde barındırmaktadır.
İktisadi kalkınmanın başlangıcında tarımsal ağırlıklı ekonomik yapı söz konusudur.
Toplumlar tarım toplumundan sanayi toplumuna ve nihayetinde de bilgi toplumuna doğru bir dönüşüm sürecinin herhangi bir aşamasında bulunabilirler.
Politika belirleyicileri tarafından tarım uzun yıllar boyunca iktisadi kalkınma için sanayi sektörüne kaynak aktarılmasının bir aracı olarak görülmüştür.
Tarım sektörü, insan neslinin devamı için varlığı zorunlu iktisadi aktiviteleri bünyesinde barındırmaktadır.
Soru 61
Bir ülkenin kalkınma çabalarında tarım sektörünün rolünün ne olması gerektiği konusundaki tartışmalar hangi iktisatçı tarafından "ekonomik ilerleme" olarak kavramsallaştırılmıştır?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
John Stuart Mill
C
Gunnar Mrydal
D
David Ricardo
E
Paul Krugman
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Ekonomik kalkınmanın nasıl gerçekleştirilebileceği ve kalkınma çabalarında tarım sektörünün rolünün ne olması gerektiği soruları, modern anlamda iktisadın kurucusu sayılan Adam Smith de dahil olmak üzere klasiklerden bu yana iktisatçıların ilgi alanları arasında yer almıştır. Aslında bir açıdan gerek Adam Smith'in "maddi ilerleme", gerekse John Stuart Mill'in "ekonomik ilerleme" terimleriyle kavramsallaştırmaya ve betimlemeye çalıştıkları süreç kalkınma ile özdeşleştirilebilir.
Ekonomik kalkınmanın nasıl gerçekleştirilebileceği ve kalkınma çabalarında tarım sektörünün rolünün ne olması gerektiği soruları, modern anlamda iktisadın kurucusu sayılan Adam Smith de dahil olmak üzere klasiklerden bu yana iktisatçıların ilgi alanları arasında yer almıştır. Aslında bir açıdan gerek Adam Smith'in "maddi ilerleme", gerekse John Stuart Mill'in "ekonomik ilerleme" terimleriyle kavramsallaştırmaya ve betimlemeye çalıştıkları süreç kalkınma ile özdeşleştirilebilir.
Soru 62
Sektörlerin ekonomi içindeki göreceli paylarının değişme eğilimi ve yönü hangi teori ile açıklanmıştır?
Seçenekler
A
Sektörler teorisi
B
Ekonomik dağılım teorisi
C
Üç sektör teorisi
D
Sektörel dağılım teorisi
E
Sektörel yönelim teorisi
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Sektörlerin iktisadi yapı içindeki göreceli paylarının değişme eğilimi ve yönü, Alan Fisher, Colin Clark ve Jean Fourastie başta olmak üzere pek çok iktisatçı tarafından incelenmiş ve "Üç Sektör Teorisi" ile iktisat bilimine kazandırılmıştır.
Sektörlerin iktisadi yapı içindeki göreceli paylarının değişme eğilimi ve yönü, Alan Fisher, Colin Clark ve Jean Fourastie başta olmak üzere pek çok iktisatçı tarafından incelenmiş ve "Üç Sektör Teorisi" ile iktisat bilimine kazandırılmıştır.
Soru 63
Geçimini çiftçilikle sağlayan bir kişi (x) elektronik eşyasını almak istemektedir. Bu örnekte tarım sektörü ekonomik kalkınmaya nasıl katkı sağlamaktadır?
Seçenekler
A
Ürün arzı yaratarak
B
İstihdam yaratarak
C
Üretim faktörü transfer ederek
D
Ürün katkısı sağlayarak
E
Piyasa katkısı sağlayarak
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Tarım sektörünün ülke ekonomileri için kritik önem taşıyan özelliklerinden biri de kendisi dışındaki sektörler tarafından üretilen mal ve hizmetler için talep ortaya çıkarmasıdır. Sözkonusu talep, "piyasa katkısı" olarak adlandırılmaktadır.
Tarım sektörünün ülke ekonomileri için kritik önem taşıyan özelliklerinden biri de kendisi dışındaki sektörler tarafından üretilen mal ve hizmetler için talep ortaya çıkarmasıdır. Sözkonusu talep, "piyasa katkısı" olarak adlandırılmaktadır.
Soru 64
Ekonomik kalkınmada hangi yol haritası izlenmektedir?
Seçenekler
A
Tarım toplumu, bilgi toplumu, sanayi toplumu
B
Tarım toplumu, sanayi toplumu, bilgi toplumu
C
Tarım toplumu, hizmetler toplumu, sanayi toplumu
D
Tarım toplumu, bilgi toplumu, hizmetler toplumu
E
Tarım toplumu, sanayi toplumu, e-toplum
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Kalkınmanın yol haritası tarım toplumu, sanayi toplumu sonra da bilgi toplumu güzelgahlarını izlemektedir.
Kalkınmanın yol haritası tarım toplumu, sanayi toplumu sonra da bilgi toplumu güzelgahlarını izlemektedir.
Soru 65
Aşağıdaki ilkelerden hangisi tarım sektörüne destek sağlanması için temel bir dayanak oluşurmaktadır?
Seçenekler
A
İhracata dayalı kalkınma ilkesi
B
İthalata dayalı kalkınma ilkesi
C
İthal-ikameci sanayileşme ilkesi
D
İlksel tarım ilkesi
E
Gıdada kendi kendine yeterlilik ilkesi
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
"Gıdada kendi kendine yeterlilik" prensibinin ülkenin iktisat politikaları üzerinde uygulama alanı bulması, kaçınılmaz olarak tarım sektörünün ve çiftçilerin desteklenmesine yönelik icraatları beraberinde getirmektedir.
"Gıdada kendi kendine yeterlilik" prensibinin ülkenin iktisat politikaları üzerinde uygulama alanı bulması, kaçınılmaz olarak tarım sektörünün ve çiftçilerin desteklenmesine yönelik icraatları beraberinde getirmektedir.
Soru 66
Aşağıdaki faktörlerden hangisi kalkınmada sanayiye öncelik verilmesinin dayanaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Sanayi sektöründe azalan verimler yasasının geçerli olması
B
Sanayi sektöründe daha yüksek katma değer yaratılması
C
Sanayi sektöründe verimin yüksek olması
D
Sanayi sektörü yatırımlarının daha yüksek getiri sağlaması
E
Sanayi sektöründe teknolojik ilerlemenin daha hızlı olması
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Tarım sektöründe azalan verimler ilkesi geçerli iken, sanayi sektöründe artan verimler ilkesi geçerlidir.
Tarım sektöründe azalan verimler ilkesi geçerli iken, sanayi sektöründe artan verimler ilkesi geçerlidir.
Soru 67
Geçmişte köylülere belirli süreler için kendilerine gösterilen altyapı çalışmalarında çalışma zorunluluğu getirmiş olan uygulamalara ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Zorunlu çalışma uygulamaları
B
Angarya uygulamaları
C
Asgari çalışma uygulamaları
D
Altyapıda çalışma uygulamaları
E
Vardiya çalışma uygulamaları
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Angarya uygulamaları çerçevesinde köylülere belirli süreler için kendilerine gösterilen yol ve köprü inşaatlarında çalışma zorunluluğu getirilmiştir.
Angarya uygulamaları çerçevesinde köylülere belirli süreler için kendilerine gösterilen yol ve köprü inşaatlarında çalışma zorunluluğu getirilmiştir.
Soru 68
Aşağıdaki uygulamalardan hangisi tarım sektörünü kalkınmanın lokomotiflerinden biri haline getirecek bir araç olarak ön plana çıkmıştır?
Seçenekler
A
Angarya uygulamaları
B
Tarım vergileri
C
Arazi vergileri
D
Ürün vergileri
E
İhracat iadeleri
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Arazi vergileri, doğru zamanda ve uygulama esasları dahilinde kullanılması halinde kalkınma için tarımdan finansman elde edilmesinin yanısıra sektörü kalkınmanın lokomotiflerinden biri konumuna yükseltecek şekilde yeniden organize olmasını sağlayan bir araç olarak ön plana çıkmıştır.
Arazi vergileri, doğru zamanda ve uygulama esasları dahilinde kullanılması halinde kalkınma için tarımdan finansman elde edilmesinin yanısıra sektörü kalkınmanın lokomotiflerinden biri konumuna yükseltecek şekilde yeniden organize olmasını sağlayan bir araç olarak ön plana çıkmıştır.
Soru 69
"Net Değişim Ticaret Haddi" nedir?
Seçenekler
A
İç Ticaret Haddi
B
Dış Ticaret Haddi
C
Gelir Ticaret Haddi
D
Parasal Ticaret Haddi
E
Kalkınma Ticaret Haddi
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
İç Ticaret Haddi, en pratik ve yaygın haliyle "Net Değişim Ticaret Hadleri" olarak ifade edilmektedir.
İç Ticaret Haddi, en pratik ve yaygın haliyle "Net Değişim Ticaret Hadleri" olarak ifade edilmektedir.
Soru 70
Kalkınma ekonomisinin bir alt disiplin olarak ortaya çıkması hangi döneme denk gelmektedir?
Seçenekler
A
Klasik liberalizmin ilk döneminde
B
Sanayi devrimi sonrası
C
Büyük Bunalım döneminde
D
II. Dünya Savaşı sonrası
E
Soğuk Savaş sonrası
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
İktisatçıların çoğunluğu, kalkınma ekonomisinin bir alt disiplin olarak ortaya çıkışının 1930'lardaki Büyük Bunalım ile başladığını kabul etmektedir.
İktisatçıların çoğunluğu, kalkınma ekonomisinin bir alt disiplin olarak ortaya çıkışının 1930'lardaki Büyük Bunalım ile başladığını kabul etmektedir.
Soru 71
Aşağıdaki koşullardan hangisinin gerçekleşmesi durumunda, tarım ile sanayi arasındaki net değişim ticaret haddi, tarım sektörü lehine değişir?
Seçenekler
A
Çiftçinin satın aldığı sanayi ürünlerinin fiyatları sabitken, çiftçinin ürettiği ürünlerin fiyatları azalırsa
B
Çiftçinin ürettiği ürünlerin fiyatları sabitken, çiftçinin satın aldığı sanayi ürünlerinin fiyatları artarsa
C
Çiftçinin satın aldığı sanayi ürünlerinin fiyatları sabitken, çiftçinin ürettiği ürünlerin fiyatları artarsa
D
Hem tarım hem de sanayi mallarının fiyatlarının artmasına rağmen, Çiftçinin Ödediği Fiyatlar Endeksi’ndeki artış Çiftçinin Eline Geçen Fiyatlar Endeksi’ndeki artıştan büyük olursa
E
Hem tarım hem de sanayi mallarının fiyatlarının azalmasına rağmen, Çiftçinin Ödediği Fiyatlar Endeksi’ndeki azalış Çiftçinin Eline Geçen Fiyatlar Endeksi’ndeki azalıştan küçük olursa
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi kalkınmanın sanayi sektörüne öncelik verilmesi suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiğini öne süren görüşlerin temel dayanaklarından biridir?
Seçenekler
A
Kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta sanayi ürünlerine yönelik talebi artırması
B
Sanayi sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması
C
Sanayi sektöründe talep esnekliğinin yüksek olması
D
Sanayi sektörünün geliştirilebilmesi için tarım sektörüne kıyasla daha az ithalata ihtiyaç duyulabilmesi
E
Gelişmekte olan ülkelerin yatırımlarının tarım yerine sanayiye daha kolay kanalize olabilmesi
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir ülke ekonomisinin kalkınma sürecinde tarım sektörünce sağlanması beklenen işlevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ürün Katkısı
B
Üretim Faktörü Katkısı
C
Döviz Katkısı
D
Sermaye Birikimi Katkısı
E
Kültürel Eşitliğin Sağlanması
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün iktisadi kalkınma sürecine katkılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Üretim faktörü katkısı
B
Piyasa katkısı
C
Sermaye birikimi katkısı
D
Teknolojik birikim katkısı
E
Döviz katkısı
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 75
Cobb-Douglas üretim fonksiyonunda faktörler arası ikame esnekliği aşağıdaki değerlerden hangisine eşittir?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 76
Kalkınmanın finansmanı için tarımdan sanayiye kaynak aktarımında emek vergisi (angarya) ilk olarak aşağıdaki ülkelerden hangisinde uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Arnavutluk
B
Fransa
C
Yunanistan
D
Norveç
E
Kanada
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 77
Kalkınmayı “ tüm nüfusun hayat düzeyinde bir artış” olarak tanımlayan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
David Ricardo
B
Adam Smith
C
W. Arthur Lewis
D
Simon Kuznets
E
Gunnar Myrdal
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Lewis modelinin temel varsayımlarından değildir?
Seçenekler
A
Dual ekonomik yapı
B
Sonsuz esnek tarımsal iş gücü arzı
C
Sanayide verimin düşüklüğü
D
Ücret yapısının farklılığı
E
Tarımsal üretimin kısırlığı
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi KWC (Kelley, Wiliamson ve Cheetham) modelinin temel varsayımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomi başlangıçta dış âleme kapalıdır
B
Ekonomide tarım ve sanayi olmak üzere iki sektör bulunmaktadır.
C
Tarım sermaye yoğun sanayi ise emek yoğun sektörlerdir
D
Hem tarım hem de sanayi sektöründe tek bir homojen mal üretilmektedir
E
Her iki sektörde de ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi KWC modelinin varsayımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomi daima dışa açıktır
B
Ekonomide tarım ve sanayi olmak üzere iki sektör vardır
C
Hem tarım, hem de sanayi sektörünün nihai hedefi maksimum kâr dır
D
Tarım emek yoğun , sanayi ise sermaye yoğun sektörlerdir
E
Ekonomide tek bir homojen mal üretilmektedir
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi kalkınmanın gelişmiş bölgelerden geri kalmış bölgelere (merkezden çevreye) doğru yayılma göstererek ve dışsal olarak belirleneceğini savunan kalkınma stratejisidir?
Seçenekler
A
Endojen Kalkınma
B
Sürdürülebilir Kalkınma
C
Neoklasik Kalkınma
D
Eksojen Kalkınma
E
Klasik Kalkınma
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 82
Sektörlerin iktisadi yapı içerisindeki göreceli paylarının değişme eğilimi ve yönü hangi teori kapsamında incelenmiştir?
Seçenekler
A
İki Sektör Teorisi
B
Dört Sektör Teorisi
C
Beş Sektör Teorisi
D
Üç Sektör Teorisi
E
Altı Sektör Teorisi
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 83
Tarımın ekonomik kalkınmadaki rolünün ne olması gerektiği sorusuna çağdaş anlamda verilen nitelikli cevaplardan birisi aşağıdaki yazarlardan hangilerine aittir?
Seçenekler
A
Johnston ve Mellor
B
Keynes ve Ricardo
C
Stiglitz ve Mankiw
D
Sims ve Sargent
E
Barro ve Romer
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 84
Aşağıdaki modellerin hangisinde ekonomide denge, kentsel kesimdeki ücretlerin kırsal kesimdeki emeğin marjinal verimine eşit olduğu noktadadır?
Seçenekler
A
Kaldor Modeli
B
Fei-Ranis Modeli
C
Kuznets Ters U Hipotezi
D
Harris-Todaro Göç Modeli
E
Jorgenson Modeli
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal kalkınma modelleri arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Lewis Modeli
B
Kuznets Modeli
C
Ramsey-Cass-Koopmans Modeli
D
Kaldor Modeli
E
Fei-Ranis Modeli
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 86
Tarımdan tarım dışına iş gücü geçişlerini açıklayan model aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Lewis Modeli
B
Kuznets Modeli
C
Harris-Todaro Modeli
D
Fei-Ranis Modeli
E
Jorgenson Modeli
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 87
Tarım kesiminde bir üretim döneminde üretilen ürün miktarı aşağıdakilerden hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Rekolte
B
Dekar
C
Hasat
D
Hektar
E
Nadas
Açıklama:
Küresel ölçekteki tarımsal kalkınma politikaları ile bu politikaların ülkemize yansımaları hakkında bilgi sahibi olacak ve tarımsal kalkınmanın geleceği hakkında öngörülerde bulunabileceksiniz.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi arazi vergilerinin kalkınmaya katkılarından değildir?
Seçenekler
A
Sektörel reorganizasyon ve kalkınmaya yönelik zihniyet dönüşümü ile ekonominin parasallaşmasını hızlandırması
B
Toprak sahiplerinin verim arttırıcı tedbirler almak durumunda kalmaları
C
Üreticileri üretim organizasyonlarını daha geniş piyasalara açılacak şekilde yeniden yapılandırmak zorunda bırakması
D
Vergilerini ödeyemeyenlerin arazilerini devretmeleri suretiyle toprağın rasyonel kullanımının önünü açması
E
Tarımda çalışan işçilerin marjinal verimliliğini azaltması
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 89
Sanayi sektörü ile tarım sektörü arasındaki ticaret haddinin, her iki sektördeki arz ve talebin aynı oranda büyümesini sağlayan bir denge mekanizması olduğunu tarımsal kalkınma modelinde ortaya koyan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Simon Kuznets
B
Nicholas Kaldor
C
Dale W. Jorgenson
D
Arthur Lewis
E
Gustav Ranis
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Nicholas Kaldor sanayi ve tarımı birlikte ele alan bir model çerçevesinde incelemiştir. Modelde sanayi ile tarım arasındaki arasındaki ticaret haddi, her iki sektördeki arz ve talebin aynı oranda büyümesini sağlayan bir denge mekanizmasıdır.
Nicholas Kaldor sanayi ve tarımı birlikte ele alan bir model çerçevesinde incelemiştir. Modelde sanayi ile tarım arasındaki arasındaki ticaret haddi, her iki sektördeki arz ve talebin aynı oranda büyümesini sağlayan bir denge mekanizmasıdır.
Soru 90
Tarım sektöründe fiyat-gelir istikrarsızlıklarını açıklayan kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Talep Kanunu
B
Arz Kanunu
C
Birinci Gossen Kanunu
D
İkinci Gossen Kanunu
E
King Kanunu
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Jorgenson Modeli’nin varsayımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım sektöründe belirli bir miktarda sermaye stoku mevcuttur.
B
Sanayi sektöründeki üretim miktarı işgücü ile sermaye miktarının fonksiyonudur.
C
Tarım sektöründe üretimde azalan verimler kanunu geçerlidir.
D
Sanayi sektöründe üretimde ölçeğe göre sabit getiri mevcuttur.
E
Tarımdaki teknolojik gelişme daha çok sermaye veya daha fazla işgücü kullanımına yol açmayan nötr veya tarafsız bir eğilim sergiler.
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi üç sektör teorisinin temel önermesidir?
Seçenekler
A
Tarımdaki teknolojik gelişme daha çok sermaye veya daha fazla işgücü kullanımına yol açmayan nötr veya tarafsız bir eğilim sergiler.
B
Gelir düzeyi artıkça gelir dağılımındaki eşitsizlik önce artar, daha sonra ise azalır.
C
Hem tarım, hem de sanayi sektöründe tek bir homojen mal üretilir.
D
Teknolojik ilerlemelerin tarım sektörüne adaptasyon hızı nüfus artış hızına eşitse, kişi başına tarımsal üretim aynı kalır ve ekonomik durgunluk yaşanır.
E
İktisadi analizlerin hemen hemen tamamı için gelişmenin seyri tarım, imalat, sanayi ve hizmetler şeklinde sıralanır.
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal kalkınma modellerine yönelik getirilebilecek eleştirilerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal üretimin doğal dışsal faktörlere bağımlılığının sürmesi
B
Hizmetler sektörünün birçok ülkede ağırlıklı konuma gelmesinin göz ardı edilmesi
C
Hem sanayi hem de tarım sektörlerinde emek o¤un yatırımlardan çok sermaye yoğun yatırımlara yönelinmesinin dikkate alınmaması
D
İkili kalkınma modellerinde açık ekonomi koşullarının analize dâhil edilmemesi
E
Tarım sektöründe iş gücünün marjinal verimliliğinin sıfır kabul edilmesi
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 94
Herhangi bir işte çalışan işçinin işten çıkarılması toplam üretim hacminde bir değişiklik meydana getirmiyorsa aşağıdaki işsizlik türlerinden hangisi mevcuttur?
Seçenekler
A
Teknolojik işsizlik
B
Açık işsizlik
C
Mevsimlik işsizlik
D
Gizli işsizlik
E
Friksiyonel işsizlik
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi tarımda verimliliğin arttırılmasına ve sektörün kalkındırılmasına yönelik hayata geçirilebilecek kamu politikalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tohum ve ırk ıslahı, toprak analizi
B
Tarımsal mekanizasyon
C
Uluslararası standartlara uygunluğun etkin denetimi
D
Sulama tekniklerinden teknolojik gelişmeler yaşanması
E
Uygun sübvansiyon ve desteklerin yerli yerinde kullanılması
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün iktisadi kalkınma sürecine katkılarından biri değildir?
Seçenekler
A
Diğer sektörler tarafından üretilen mal ve hizmetler için arz oluşturulması
B
Ülke, bölge veya Dünya ölçeklerinde nüfusun beslenmesi ve gıda güvenliğinin sağlanması
C
Tarım sektörünün sermaye birikim süreçlerinin önünü açması
D
Gelir dağılımının iyileştirilmesine yönelik çabaların odağı olması
E
Ekonominin döviz ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanması
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi kalkınmanın tarım sektörüne öncelik verilmesi suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiğini öne süren görüşlerin temel dayanaklarından biridir?
Seçenekler
A
Tarım sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması
B
Tarım sektörünün yatay-dikey entegrasyonlara ve pozitif dışsallık meydana getirmeye daha yatkın olması
C
Tarım sektörünün geliştirilmesi için sanayi sektörüne kıyasla daha az yatırıma ve ithalata ihtiyaç duyulabilmesi
D
Tarım sektörünün kalkınma için daha elverişli bir toplumsal yapı ve ortam oluşturması
E
Tarım sektöründe artan verimler ilkesinin geçerli ve arz esnekliğinin yüksek olması
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi arazi vergilerinin kalkınmaya katkılarından değildir?
Seçenekler
A
Sektörel reorganizasyon ve kalkınmaya yönelik zihniyet dönüşümü ile ekonominin parasallaşmasını hızlandırması
B
Toprak sahiplerinin verim arttırıcı tedbirler almak durumunda kalmaları
C
Üreticileri üretim organizasyonlarını daha geniş piyasalara açılacak şekilde yeniden yapılandırmak zorunda bırakması
D
Vergilerini ödeyemeyenlerin arazilerini devretmeleri suretiyle toprağın rasyonel kullanımının önünü açması
E
Tarımda çalışan işçilerin marjinal verimliliğini azaltması
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi Lewis modelinin temel varsayımlarından değildir?
Seçenekler
A
Dual ekonomik yapı
B
Sonsuz esnek tarımsal iş gücü arzı
C
Sanayide verimin düşüklüğü
D
Ücret yapısının farklılığı
E
Tarımsal üretimin kısırlığı
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 100
Teknolojinin tarım sektörüne başarılı bir şekilde uyarlanması hâlinde, iş gücü transferine rağmen tarımsal üretim azalışlarının önüne geçilebileceği olgusu hangi modelin varsayımlarındandır?
Seçenekler
A
Fei-Ranis Modeli
B
Kuznets Ters U Hipotezi
C
KWC Modeli
D
Üç Sektör Modeli
E
Jorgenson Modeli
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi KWC modelinin temel varsayımlarından değildir?
Seçenekler
A
Ekonomi başlangıçta dış âleme kapalıdır
B
Ekonomide tarım ve sanayi olmak üzere iki sektör bulunmaktadır
C
Hem tarım, hem de sanayi sektöründe tek bir homojen mal üretilmektedir
D
Her iki sektörde de ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir ve maliyet minimizasyonu ile kar maksimizasyonu nihaî hedeftir
E
Her iki sektörde de üretilen ürünlerden hem tüketim hem de yatırım için istifade edilir
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 102
Sanayi ile tarım arasındaki ticaret haddinin, her iki sektördeki arz ve talebin aynı oranda büyümesini sağlayan bir denge mekanizması olduğunu modelinde ortaya koyan iktisatçı kimdir?
Seçenekler
A
Simon Kuznets
B
Nicholas Kaldor
C
Dale W. Jorgenson
D
David Ricardo
E
Mordecai Ezekiel
Açıklama:
Tarım sektöründen iktisadi kalkınmanın finansmanı bağlamında istifade edilmesinde farklı ülke uygulamalarını açıklayabileceksiniz.
Soru 103
Tarımın ekonomik kalkınmaya katkısını faktör ve piyasa katkısı başlıkları altında ele alan bilimsel yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cobb-Douglas Üretim Fonksiyonu
B
King Kanunu
C
Jorgenson Modeli
D
Kuznets Ters U Hipotezi
E
Fei-Ranis Modeli
Açıklama:
Tarımsal kalkınma teorilerini, bu alandaki farklı yaklaşımları ve kalkınma teorilerine yöneltilen eleştirileri değerlendirebileceksiniz.
Soru 104
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektöründe verimliliğin arttırılmasına yönelik kamu politikalarından değildir?
Seçenekler
A
Organik tarım ve sürdürülebilir bölgesel kalkınma anlayışlarının yaygınlaştırılması
B
Yüksek katma değer yaratılmasına yönelik tedbirler alınması
C
Kendi kendine yeterlilik politikalarının benimsenmesi
D
Tarım sektörünün beşeri ve fiziksel sermayesinin geliştirilmesine yatırım yapılması
E
Bilimsel ve teknolojik gelişmelerin tarım sektörüne en hızlı ve verimli şekilde adapte edilmesi
Açıklama:
Kalkınma sürecinde hangi sektörlere hangi koşullar altında öncelik ve destek verilebileceğini ve bu konudaki yaklaşımları gerekçeleriyle birlikte analiz edebileceksiniz.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi arttırılmış tarımsal çıktı ve verimliliğin ekonomik büyümenin tamamına sağladığı katkıların en önemli yolları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomik kalkınma, tarımsal ürünlere yönelik talepteki kayda değer artışla karakterize edilir ve gıda arzının talepteki büyüme hızına uygun artırılmasındaki başarısızlık, ekonomik büyümeye ciddi sekte vurabilir
B
Tarımsal ürün ithalatının arttırılması en fazla gelecek vaat eden araçlardan biri olabilir
C
İmalat ve ekonominin genişleyen diğer sektörleri için iş gücü ağırlıklı olarak tarımdan aktarılmalıdır
D
Az gelişmiş bir ekonominin başat sektörü olarak tarım, ikincil sanayinin genişlemesi ve sabit yatırım masrafları için ihtiyaç duyulan sermayeye net bir katkı yapabilir ve yapmalıdır
E
Çiftçi topluluğunun net nakit gelirlerinin artırılması, endüstriyel genişleme için önemli bir katalizör olabilir
Açıklama:
Yukarıda B seçeneğinde verilen ifadede tarımsal ürün ithalatının yerine ihracatının arttırılması, özellikle de kalkınmanın erken aşamalarında gelirin ve döviz kazançlarının arttırılmasında en fazla gelecek vaat eden araçlardan biri olabilir.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi herhangi bir ülke ekonomisinin kalkınma sürecinde tarım sektörünce sağlanması beklenen belli başlı işlevler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ürün katkısı
B
Üretim faktörü katkısı
C
Uluslararası katkı
D
Döviz katkısı
E
Sermaye birikimi katkısı
Açıklama:
Seçenekler içerisinde biri hariç diğer hepsi ülke ekonomisinin kalkınma sürecinde tarım sektörünce sağlanması beklenen katkılar arasındadır. Bunlardan C seçeneğinde bulunan “uluslararası katkı” şeklinde bir işlev bulunmamaktadır.
Soru 107
“Bir ülkenin kalkınabilmesi için temel ön koşullardan biri, üretim organizasyonunun kısıtlı bir iş bölümü ve uzmanlaşma dâhilinde yalnızca öz tüketim için üretim yapılan geçimlik ekonomiden, pazara yönelik üretim yapılan bir ekonomiye doğru yeniden örgütlenmesidir.” Yukarıdaki ifadeden tarım sektörünün hangi işlevi ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Sermaye birikimi katkısı
B
Üretim faktörü katkısı
C
Döviz katkısı
D
Sosyal Eşitlik ve Adaletin Gerçekleştirilmesi Katkısı
E
Piyasa katkısı
Açıklama:
Yukarıda bahsedilen işlev, sermaye birikimi katkısıdır. Çünkü ülke nüfusunun bir bölümünün sermaye birikimi sağlayan işlerde çalışabilmeleri için bunların zorunlu tüketim ihtiyaçlarının nüfusun geri kalan bölümü tarafından karşılanması gerekmekte olup bu ihtiyaçlarını karşılayan mal ve hizmetler başkaları tarafından karşılanma oranına göre farklı yatırım alanlarına kanalize olabilmektedirler. Bu anlamda tarım sektörü, kalkınmada özel bir misyon üstlenmektedir.
Soru 108
I- Tarım sektörünün geliştirilmesi için sanayi sektörüne kıyasla daha az yatırıma ve ithalata ihtiyaç duyulabilmesi
II- Gelişmekte olan ülkelerin geleneksel yetersizlikleri ve eksiklikleri nedeniyle yatırımların sanayi yerine tarıma kanalize olabilmesi ile politik ve popülist güdüler
III- Kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta tarım ürünlerine yönelik talebi arttırması
IV- Sanayi sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kalkınmada tarıma öncelik verilmesi lehindeki görüşler arasında yer alır?
II- Gelişmekte olan ülkelerin geleneksel yetersizlikleri ve eksiklikleri nedeniyle yatırımların sanayi yerine tarıma kanalize olabilmesi ile politik ve popülist güdüler
III- Kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta tarım ürünlerine yönelik talebi arttırması
IV- Sanayi sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri kalkınmada tarıma öncelik verilmesi lehindeki görüşler arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Yukarıdaki ifadeler arasında “sanayi sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması” ifadesi, kalkınmada tarım değil sanayiye öncelik verilmesi lehindeki maddeler arasında yer almaktadır. Diğer ifadeler ise kalkınmada tarıma öncelik verilmesi lehindeki görüşler arasındadır.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi kalkınmada sanayiye öncelik verilmesi lehindeki görüşler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tarım sektörünün geliştirilmesi için sanayi sektörüne kıyasla daha az yatırıma ve ithalata ihtiyaç duyulabilmesi
B
Sanayi sektörünün teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması
C
Sanayi sektöründe artan verimler ilkesinin geçerli ve arz esnekliğinin yüksek olması
D
Sanayi sektörünün yatay - dikey entegrasyonlara ve pozitif dışsallık meydana getirmeye daha yatkın olması
E
Sanayi sektörünün kalkınma için daha elverişli bir toplumsal yapı ve ortam oluşturması
Açıklama:
Belirtilen görüşler arasında A seçeneği hariç hepsi kalkınmada sanayiye öncelik verilmesi lehindeki görüşleri verirken, A seçeneğinde tarım sektörünün sanayiye oranla katkısından bahsedilmektedir.
Soru 110
Nurkse tarafından iktisat bilimine kazandırılan, emek fazlası üzerinden alınan emek vergisi tezi ile hem gizli işsizlerin vergilendirilebileceği hem de tarımsal üretimde bir azalma meydana gelmeden toplam üretimin arttırılmasına kaynak sağlayacak kalkınma projelerinin daha kolay ve az maliyetle hayata geçirilebileceği ‘angarya uygulaması’nın en önemli örneği hangi ülkede görülmüştür?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
Rusya
D
İngiltere
E
Hollanda
Açıklama:
Angarya uygulamalarının geçmişteki dikkat çekici örneklerinden biri, 1789 İhtilali öncesinde Fransa’da yaşanmıştır. Bu dönemde köylülere ayda üç gün yol ve köprü inşaatlarında çalışma zorunluluğu getirilmiş olup bu dönemde yapılan yollar Fransa’nın kalkınmasına önemli katkılar sağlamıştır.
Soru 111
En büyük kullanım örneği Japonya’da görülen, yüksek oranlı olması hâlinde tarımcıları topraklarını verimli bir şekilde işletmeye, bunu yapamadıkları takdirde ise topraklarını ellerinden çıkartmaya itebilecek nitelikte olan vergi türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Angarya vergisi
B
İstimval vergisi
C
Sanayi vergisi
D
Arazi vergisi
E
Ziraat vergisi
Açıklama:
Arazi vergisi, yüksek oranlı olması hâlinde tarımcıları, topraklarını verimli bir şekilde işletmeye, bunu yapamadıkları takdirde ise topraklarını ellerinden çıkartmaya itebilecek nitelikte bir vergidir ve en önemli örneği Japonya’da görülmüştür.
Soru 112
Aşağıdakilerden hangisi tarım kalkınmasındaki neo-klasik modeller arasında yer alır?
Seçenekler
A
Lewis Modeli
B
Kuznets Ters U Hipotezi
C
Fei-Ranis Modeli
D
Kaldor Modeli
E
Kelley, Wiliamson ve Cheetham (KWC) Modeli
Açıklama:
Lewis Modeli, Kuznets Modeli, Fei-Ranis Modeli ve Kaldor Modeli ‘klasik tarımsal kalkınma modelleri’ kapsamında yer almaktadır. Neoklasik tarımsal kalkınma modelleri bağlamında ise Jorgenson ile Kelley, Wiliamson ve Cheetham modelleri yer almaktadır.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi Kelley, Wiliamson ve Cheetham (KWC) Modelinin temel varsayımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomi başlangıçta dış âleme kapalıdır
B
Ekonomide tarım, sanayi ve ticaret olmak üzere üç sektör bulunmaktadır
C
Hem tarım hem de sanayi sektöründe tek bir homojen mal üretilmektedir
D
Her iki sektörde de ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir ve maliyet minimizasyonu ile kâr maksimizasyonu nihai hedeftir
E
Tarım emek yoğun, sanayi ise sermaye yoğun sektörlerdir
Açıklama:
Ekonomide tarım ve sanayi olmak üzere iki sektör bulunmaktadır. Ticaret ise bu sektörler arasında yer almamaktadır.
Soru 114
- Dual (ikili) Ekonomik Yapı,
- Tarımsal Üretimin Kısırlığı,
- Marjinal Verimi Sıfır, Sonsuz Esnek Tarımsal İş Gücü Arzı,
- Sanayide Verimin Yüksekliği,
- Ücret Yapısının Farklılığı
Yukarıda temel varsayımları verilen model, tarımda kalkınmanın klasik modellerinden hangisidir?
- Tarımsal Üretimin Kısırlığı,
- Marjinal Verimi Sıfır, Sonsuz Esnek Tarımsal İş Gücü Arzı,
- Sanayide Verimin Yüksekliği,
- Ücret Yapısının Farklılığı
Yukarıda temel varsayımları verilen model, tarımda kalkınmanın klasik modellerinden hangisidir?
Seçenekler
A
Lewis Modeli
B
Kuznets Modeli
C
Fei-Ranis Modeli
D
Kaldor Modeli
E
Jorgenson Modeli
Açıklama:
Lewis’in teorisinin temelinde, iş gücünün, marjinal verimliliğinin düşük olduğu tarım sektöründen, verimliliğinin göreceli olarak daha yüksek olduğu endüstri sektörüne kayması ile millî gelirin artırılabileceği düşüncesi yatmaktadır. Yukarıdaki varsayımlar ise Lewis modeline aittir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri tarım sektörünün iktisadi kalkınma sürecine katkılarından birisidir?
I. Diğer sektörler tarafından üretilen mal ve hizmetler için arz oluşturulması
II. Ülke, bölge veya Dünya ölçeklerinde nüfusun beslenmesi ve gıda güvenliğinin sağlanması
III. Gelir dağılımının iyileştirilmesine yönelik çabaların odağı olması
IV. Ekonominin döviz ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanması
I. Diğer sektörler tarafından üretilen mal ve hizmetler için arz oluşturulması
II. Ülke, bölge veya Dünya ölçeklerinde nüfusun beslenmesi ve gıda güvenliğinin sağlanması
III. Gelir dağılımının iyileştirilmesine yönelik çabaların odağı olması
IV. Ekonominin döviz ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanması
Seçenekler
A
I-II
B
I-III
C
I-IV
D
I-II-III
E
II-III-IV
Açıklama:
Tarım sektörünün iktisadi kalkınma sürecine katkıları şu şekilde sıralanabilir; Ülke, bölge veya dünya ölçeklerinde nüfusun beslenmesi ve gıda güvenliğinin sağlanması, diğer sektörlerin ham madde ve bazı durumlarda iş gücü ihtiyaçlarının karşılanması, diğer sektörler tarafından üretilen mal ve hizmetler için talep oluşturulması, gelir dağılımının iyileştirilmesine yönelik çabaların odağı olması, ekonominin döviz ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanmasıdır.
Soru 116
Belirli bir baz yıla göre çiftçinin yetiştirerek piyasaya arz ettiği ürünlerin fiyatları ile bu sınıfın kendi tüketim ihtiyaçları için veya ürettiği malları yeniden üretmek için satın aldığı maddelerin fiyatları arasındaki orana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rekolte
B
İç ticaret haddi
C
Dış ticaret haddi
D
Marjinal verimlilik
E
Ortalama verimlilik
Açıklama:
İç ticaret haddi, Belirli bir temel yıla göre çiftçinin yetiştirerek piyasaya arz ettiği ürünlerin fiyatları ile bu sınıfın kendi tüketim ihtiyaçları için veya ürettiği malları yeniden üretmek için satın aldığı maddelerin fiyatları arasındaki oran şeklinde tanımlanır.
Soru 117
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde kalkınma sürecinin bölgesel aktör, kaynak, içsel potansiyellere ve dinamiklere göre şekillendiği ve kalkınma alternatiflerinin yerel unsurlara göre belirlendiği kalkınma yaklaşımlarından birisidir?
Seçenekler
A
Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı
B
Eksojen kalkınma yaklaşımı
C
Endojen kalkınma yaklaşımı
D
İkili kalkınma yaklaşımı
E
Yenilikçi kalkınma yaklaşımı
Açıklama:
Endojen kalkınma yaklaşımında kalkınma süreci bölgesel aktör, kaynak, içsel potansiyellere ve dinamiklere göre şekillenir ve kalkınma alternatifleri yerel unsurlara göre belirlenir.
Soru 118
Aşağıdaki modellerden hangisi tarım dışı sektörlerdeki verimliliğin tarım sektörüne kıyasla daha yüksek olduğuna, oluşacak bir göç dalgasıyla üretimin önce artacağına ve gelir dağılımının bozulacağına ve elde edilen üretim artışının gelir dağılımının düzelmesini ve iyileşmesini beraberinde getireceğini ifade eder?
Seçenekler
A
Fei-Ranis Modeli
B
Üç Sektör Modeli
C
Jorgenson Modeli
D
Kuznets Ters U Hipotezi
E
Kelley-Wiliamson-Cheetham Modeli
Açıklama:
Simon Kuznets tarafından 1955 yılında geliştirilen hipoteze göre tarım dışı sektörlerdeki verimliliğin tarım sektörüne kıyasla daha yüksek olduğuna, oluşacak bir göç dalgasıyla üretimin önce artacağına ve gelir dağılımının bozulacağına ve elde edilen üretim artışının gelir dağılımının düzelmesini ve iyileşmesini beraberinde getireceğini ifade eder.
Soru 119
I. Lewis Modeli
II. Jorgenson Modeli
III. Kaldor Modeli
IV. Kelley-Wiliamson-Cheetham Modeli
V. Harris-Todaro Göç Modeli
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Neo-klasik tarımsal kalkınma modellerinden birisidir?
II. Jorgenson Modeli
III. Kaldor Modeli
IV. Kelley-Wiliamson-Cheetham Modeli
V. Harris-Todaro Göç Modeli
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Neo-klasik tarımsal kalkınma modellerinden birisidir?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-III
D
II-III-IV
E
II-IV-V
Açıklama:
Jorgenson modeli, Kelley, Wiliamson ve Cheetham modeli ve buna ilaveten Harris-Todaro Göç Modeli ise Lewis modeline yönelik eleştirilerden yola çıkılarak geliştirilmesi nedeniyle Neo-klasik modeller arasında yer alır.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi Lewis modelinin temel varsayımlarından birisidir?
Seçenekler
A
Dual ekonomik yapı
B
Birim esnek tarımsal iş gücü arzı
C
Sanayide verimin düşüklüğü
D
Ücret yapısının benzerliği
E
Tarımsal üretimin verimliliği
Açıklama:
Dual ekonomik yapı, sonsuz esnek tarımsal işgücü, sanayide verimin yüksekliği, ücret yapısının farklılığı ve tarımsal üretimin kısırlığı Lewis modelinin temel varsayımlarındandır.
Soru 121
Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi iktisadi kalkınmanın tarım sektöründen sanayi sektörüne işgücü transferiyle sağlanabileceğini öne sürmüştür?
Seçenekler
A
Simon Kuznets ve David Ricardo
B
Allen J. Kelley ve Russell J. Cheetham
C
John C.H. Fei ve Gustav Ranis
D
Nicholas Kaldor ve Allen J. Kelley
E
Dale W. Jorgenson ve Gustav Rannis
Açıklama:
John C.H. Fei ve Gustav Ranis, iktisadi kalkınmanın tarım sektöründen sanayi sektörüne işgücü transferiyle sağlanabileceğini öne sürmüştür.
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi KWC modelinin temel varsayımlarından birisidir?
Seçenekler
A
Ekonomi başlangıçta dış âleme açıktır
B
Ekonomide tarım, sanayi ve hizmetler olmak üzere üç sektör bulunmaktadır
C
Hem tarım, hem de sanayi sektöründe heterojen mal üretilmektedir
D
Her iki sektörde de ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir ve maliyet minimizasyonu ile kar maksimizasyonu nihaî hedeftir
E
Her iki sektörde de üretilen ürünlerden hem tüketim hem de yatırım için istifade edilir
Açıklama:
KWC modelinin temel varsayımları şu şekilde sıralanabilir. Bunlar; ekonominin başlangıçta dış âleme kapalı olduğu, ekonomide tarım ve sanayi olmak üzere iki sektör bulunduğu, hem tarım hem de sanayi sektöründe tek bir homojen mal üretildiği, her iki sektörde de ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir ve maliyet minimizasyonu ile kâr maksimizasyonunun nihai hedef olduğu, tarım emek yoğun sanayi ise sermaye yoğun sektörler olduğu ve sanayi sektörünce üretilen ürünlerden hem tüketim hem de yatırım için istifade edilirken tarım sektörünce üretilen ürünlerden yalnızca tüketimde yararlanıldığı ve sanayi sektörü girdisi olarak kullanıldığıdır.
Soru 123
Aşağıdaki teoremlerden hangisinde ekonomik gelişmeye paralel olarak işgücünün sektörel dağılımı tarımdan tarım dışı sektörlere, sanayi ve hizmetlere doğru kaydığı öne sürülmektedir?
Seçenekler
A
İki sektör teorisi
B
Üç sektör teorisi
C
Jorgensen modeli
D
Lewis modeli
E
Sürdürülebilir kalkınma modeli
Açıklama:
Üç sektör teorisine göre ekonomik gelişmeye paralel olarak işgücünün sektörel dağılımı tarımdan tarım dışı sektörlere, sanayi ve hizmetlere doğru kayar.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri tarım sektöründe verimliliğin arttırılmasına yönelik kamu politikalarından birisidir?
I. Organik tarım ve sürdürülebilir bölgesel kalkınma anlayışlarının yaygınlaştırılması
II. Yüksek katma değer yaratılmasına yönelik tedbirler alınması
III. Kendi kendine yeterlilik politikalarının benimsenmesi
IV. Tarım sektörünün beşeri ve fiziksel sermayesinin geliştirilmesine yatırım yapılması
I. Organik tarım ve sürdürülebilir bölgesel kalkınma anlayışlarının yaygınlaştırılması
II. Yüksek katma değer yaratılmasına yönelik tedbirler alınması
III. Kendi kendine yeterlilik politikalarının benimsenmesi
IV. Tarım sektörünün beşeri ve fiziksel sermayesinin geliştirilmesine yatırım yapılması
Seçenekler
A
I-III
B
II-III
C
III-IV
D
I-II-III
E
I-II-IV
Açıklama:
Tarım sektöründe verimliliğin arttırılmasına yönelik kamu politikaları; organik tarım ve sürdürülebilir bölgesel kalkınma anlayışlarının yaygınlaştırılması, yüksek katma değer yaratılmasına yönelik tedbirler alınması, tarım sektörünün beşeri ve fiziksel sermayesinin geliştirilmesine yatırım yapılması, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin tarım sektörüne en hızlı ve verimli şekilde adapte edilmesi şeklinde sıralanabilir.
Soru 125
“Uzun vadeli ekonomik kalkınma mücadelesinin kazanılıp kazanılmayacağını tarım sektörü belirleyecektir.” sözü kime aittir?
Seçenekler
A
Adam Smith
B
John Stuart Mill
C
Gunnar Myrdal
D
Johnston
E
Mellor
Açıklama:
Yukarıda bahsi geçen söz Gunnar Myrdal’a aittir.
Soru 126
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıda belirtilenler üç sektör teorisine göre doğru sırada verilmiştir?
I. Tarım
II. Sanayi
III. Hizmetler
IV. İmalat
I. Tarım
II. Sanayi
III. Hizmetler
IV. İmalat
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
IV, II, I, III
C
I, III, IV, II
D
I, IV, III, II
E
I, IV, II, III
Açıklama:
Bu teoriye göre iktisadi analizlerin hemen hemen tamamı için gelişmenin seyri tarım, imalat, sanayi ve hizmetler şeklinde sıralanmaktadır.
Soru 127
Meksika’nın Kuzeybatısında yaşayan Tarahumara yerlileri önceden “hızlı koşucular” olarak bilinirken son zamanlarda daha çok ne ile anılmaya başlanmışlardır?
Seçenekler
A
İntihar vakaları
B
Tarımsal faaliyetler
C
Sanayi üretimi
D
Biyoteknolojik gelişmeler
E
Üretim yetenekleri
Açıklama:
Eskiden hızlı koşucular olsalar da, son zamanlarda yaşadıkları kıtlık yüzünden çocuklarına bakamamaktadırlar. Dolayısıyla intihar vakaları artmıştır.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi zirai hammaddelerin arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Buğday
B
Pamuk
C
Şeker Pancarı
D
Nohut
E
Kauçuk
Açıklama:
Zirai hammaddeler, özellikle Sanayi Devriminden sonra büyük önem kazanmıştır, ancak Nohut zirai hammaddelerin başında gelmez.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün iktisadi kalkınma sürecine katkısı değildir?
Seçenekler
A
Üretim faktörü katkısı
B
Piyasa katkısı
C
Döviz katkısı
D
Sermaye birikimi katkısı
E
Vergi katkısı
Açıklama:
Yukarıda verilen seçeneklerden ilk dördü direkt olarak iktisadi kalkınma sürecine katkı iken, sonuncusunun direkt katkısından söz edilmemektedir.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi tarıma öncelik verilmesi gerektiği yönünde bir görüştür?
Seçenekler
A
Kalkınmanın erken aşamalarında ortalama gelir artışının ilk etapta tarım ürünlerine yönelik talebi artırması
B
Teknolojik gelişmelerin uygulanmasına daha yatkın ve uyumlu olması
C
Arz esnekliğinin yüksek olması
D
Kalkınma için daha elverişli bir toplumsal yapı yapı ve ortam oluşturması
E
Yatay-dikey entegrasyonlara ve pozitif dışsallık meydana getirmeye daha yatkın olması
Açıklama:
Bu seçeneklerden sadece A şıkkı tarımın önceliğine yöneliktir. Diğer seçeneklerde sanayiye öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi kamu tarafından sağlanması gereken altyapı varlıkları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Kara ve demir yolları
B
Barajlar
C
Fiber optik hatlar
D
Mezbahalar
E
Kanalizasyon
Açıklama:
Mezbahalar kişisel veya ortaklar ile kurulan işletmelerdir.
Soru 132
“Kalkınma gelişmiş bölgelerden geri kalmış bölgelere (merkezden çevreye) doğru yayılma gösterir ve dışsal olarak belirlenir.” Tanımı hangi kalkınma modelini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Endojen kalkınma
B
Eksojen kalkınma
C
Sürdürülebilir kalkınma
D
Hem eksojen hem de endojen kalkınma
E
Hem sürdürülebilir hem de eksojen kalkınma
Açıklama:
Bahsi geçen tanım eksojen kalkınmayı tanımlamaktadır.
Soru 133
Aşağıdakilerden hangisi Neo-klasik modellerden bir tanesidir?
Seçenekler
A
Kuznets Ters U Hipotezi
B
Fei-Ranis Modeli
C
Lewis Modeli
D
Jorgenson Modeli
E
Kaldor Modeli
Açıklama:
Jorgenson Modeli haricindeki bahsi geçen modeller Klasik modellerdir.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi KWC modelinin varsayımlarından değildir?
Seçenekler
A
Sanayi sektöründe üretim miktarı, iş gücü ve sermayeye göre tarım sektöründe ise, arazi ve iş gücü miktarına göre belirlenir
B
İş gücü arz fonksiyonu kırsal ve kentsel alanlarda nüfus artış oranını içsel olarak belirlemektedir
C
Tarım ve sanayi sektörlerinde sermaye ve iş gücü arasındaki ikame esnekliğinin tarım sektöründe l’den büyük, sanayi sektöründe ise l’den küçük olduğu kabul edilir
D
Tarım ve sanayi sektöründe farklı talep parametreleri esas alınmaktadır
E
Tarım ve sanayi sektörleri arasında sermaye ve iş gücünün getirileri eşitlenmektedir
Açıklama:
Bahsi geçen varsayımlardan A seçeneğinde Jorgenson modelinin varsayımları temel alınmıştır. Diğer seçenekler KWC modelinin varsayımlarıdır.
Soru 135
Gunnar Myrdal’a göre uzun vadeli ekonomik kalkınma mücadelesinin kazanılıp kazanılmayacağını belirleyecek olan sektör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım sektörü
B
Sanayi sektörü
C
Hizmetler sektörü
D
İnşaat sektörü
E
Sağlık sektörü
Açıklama:
Gunnar Myrdal’a göre uzun vadeli ekonomik kalkınma mücadelesinin kazanılıp kazanılamayacağını belirleyecek sektör tarım sektörüdür.
Soru 136
Colin Clark’ın “Üç Sektör Teorisi’ne göre iktisadi analizlerin hemen hemen tamamı için gelişme seyri aşağıdakilerden hangisi gibidir?
Seçenekler
A
Sanayi-Tarım-Hizmetler
B
Tarım-Sanayi-Hizmetler
C
Tarım-Hizmetler-Sanayi
D
Sanayi-Hizmetler-Tarım
E
Hizmetler-Tarım-Sanayi
Açıklama:
Üç sektör teorisine göre;
- Birinci sektör tüm tarımsal faaliyetleri (ormancılık ve balıkçılık dâhil),
- İkinci sektör endüstriyel faaliyetleri (imalat, elektrik, inşaat gibi),
- Üçüncü sektör bütün hizmetleri kapsamaktadır. Bu teoriye göre iktisadi analizlerin hemen hemen tamamı için gelişmenin seyri tarım, imalat, sanayi ve hizmetler şeklinde sıralanmaktadır.
Soru 137
“Tarım sektöründe ………… verimler ilkesi geçerli iken, sanayi sektöründe ……… verimler ilkesi geçerlidir.” Yukarıda bırakılan boşlukları tamamlayacak en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
azalan/artan
B
artan/sabit
C
sabit/artan
D
artan/azalan
E
azalan/sabit
Açıklama:
Tarım sektöründe azalan verimler ilkesi geçerli iken, sanayi sektöründe artan verimler ilkesi geçerlidir.
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi Kelley, Wiliamson ve Cheetham (KWC) Modeli’nin temel varsayımları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ekonomi dışa açıktır.
B
Ekonomide başlangıçta üç sektör bulunmaktadır.
C
Ekonomideki sektörlerde birden çok mal üretilir.
D
Ekonomideki sektörlerde ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir.
E
Verimliliği artırmak nihai hedeftir.
Açıklama:
KWC modelinin temel varsayımları aşağıda özetlenmiştir.
- Ekonomi başlangıçta dış âleme kapalıdır.
- Ekonomide tarım ve sanayi olmak üzere iki sektör bulunmaktadır.
- Hem tarım hem de sanayi sektöründe tek bir homojen mal üretilmektedir.
- Her iki sektörde de ölçeğe göre sabit getiri geçerlidir ve maliyet minimizasyonu ile kâr maksimizasyonu nihai hedeftir.
- Tarım emek yoğun sanayi ise sermaye yoğun sektörlerdir.
- Sanayi sektörünce üretilen ürünlerden hem tüketim hem de yatırım için istifade edilirken tarım sektörünce üretilen ürünlerden yalnızca tüketimde yararlanılır ve sanayi sektörü girdisi olarak kullanılmaz.
Soru 139
Jorgenson Modeli’ne göre tarım ve sanayide hangi tip üretim fonksiyonu esas alınmaktadır?
Seçenekler
A
Cobb-Douglas fonksiyonu
B
CES üretim fonksiyonu
C
Doğrusal üretim fonksiyonu
D
Polinomial üretim fonksiyonu
E
Sabit getirili üretim fonksiyonu
Açıklama:
Jorgenson modelinde tarım ve sanayide Cobb-Douglas tipi üretim fonksiyonu esas alınmaktadır.
Soru 140
Varsayımları arasında iş gücünün marjinal veriminin sıfır olduğunu kabul etmeyen model aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Jorgenson Modeli
B
Lewis Modeli
C
Fei-Ranis Modeli
D
Samuelson Modeli
E
Kuznetz Modeli
Açıklama:
Jorgenson modelinde, Lewis ve Fei-Ranis modellerinden farklı olarak iş gücünün marjinal veriminin sıfır olduğu yönünde bir varsayım kabul edilmemiştir.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi Lewis Modeli’nin temel varsayımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sanayide verimlilik yüksektir.
B
Ücret yapısı tüm sektörlerde aynıdır.
C
Emek arzı sonsuz esnektir.
D
Tarımsal üretim kısırdır.
E
Düal(ikili) ekonomik yapı mevcuttur.
Açıklama:
Lewis modelinin temel varsayımları şunlardır:
- Sanayide Verimin Yüksekliği
- Ücret Yapısının Farklılığı
- Marjinal Verimi Sıfır, Sonsuz Esnek Tarımsal İş Gücü Arzı
- Tarımsal Üretimin Kısırlığı
- Dual (İkili) Ekonomik Yapı
Soru 142
Gelişmekte olan ülkelerde sanayi sektörünün gelişmesi için gerekli fon ancak hangi sektörden sağlanabilecektir?
Seçenekler
A
İnşaat sektörü
B
Sağlık sektörü
C
Eğitim sektörü
D
Tarım sektörü
E
Ulaştırma sektörü
Açıklama:
Gelişmekte olan bir ülkede tarımı ihmal ederek ve sanayiye öncelik vererek kalkınmayı başlatmak çok güçtür. Zira sanayinin gelişmesi için gerekli fon ancak tarım sektöründen sağlanabilecektir.
Soru 143
Aynı alanda faaliyet gösteren ünitelerin iktisadi, mali ve hukuki açıdan bütünleşmeler olarak tanımlanabilecek entegrasyon tipi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yatay entegrasyon
B
Dikey entegrasyon
C
Karşılaştırmalı entegrasyon
D
Ayrıcalıklı entegrasyon
E
Nitelikli entegrasyon
Açıklama:
Yatay entegrasyon, aynı alanda faaliyet gösteren ünitelerin iktisadi, mali ve hukuki açıdan bütünleşmeleridir.
Soru 144
Ampirik verilerden hareketle tüketicilerin gelir düzeyleri yükselirken gıda harcamaları için bütçelerinden ayırdıkları payı azalttıklarını öngören kanun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Friedman Kanunu
B
Engel Kanunu
C
Wagner Kanunu
D
Samuelson Kanunu
E
King Kanunu
Açıklama:
Engel Kanunu, ampirik verilerden hareketle tüketicilerin gelir düzeyleri yükselirken gıda harcamaları için bütçelerinden ayırdıkları payı azalttıklarını ifade etmektedir.
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikalarının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması
B
Tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması
C
Politik kaygılar
D
Üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması
E
Kentlerde yaşayan kesimin hayat standardının yükseltilmesi.
Açıklama:
Tarımda destekleme politikalarının amaçlarından bir tanesi de tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 2
Tarımsal üretimi doğrudan etkileyen unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğal koşullar
B
Dış politika
C
Enflasyon
D
Coğrafi koşullar
E
Pazarlama
Açıklama:
Diğer sektörlerden farklı olarak tabii koşullar tarımsal üretimi doğrudan etkilemektedir.
Soru 3
Tarımsal ürün fiyatlarında istikrarsızlığa yol açan etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parçalı ve küçük üretim birimleri
B
Üretimde dalgalanmalar
C
Üreticilerin coğrafi olarak dağınık konumda bulunmaları
D
Teknolojik yetersizlikler
E
Eğitim düzeyinin düşük olması
Açıklama:
Üretimde dalgalanmalar tarımsal ürün fiyatlarının istikrarsızlığını tetiklemektedir. Tarımsal ürün fiyatları üretimin bol olduğu yıllarda düşük seviyelerde buna karşın üretim darlığının yaşandığı yıllarda ise yüksek seviyelerde seyretmektedir (Kıymaz, 2008:6-7).
Soru 4
Toplumun temel gıda ihtiyaçlarını karşılayacak tarımsal ürünlerin desteklenmesi, devletin tarımsal üretimi destekleme amaçlarından hangisini açıklar?
Seçenekler
A
Tarımsal üretimdeki istikrarsızlık
B
Tarımsal üretimi yönlendirme
C
Tarım üreticilerinin gelir seviyesini artırma
D
Politik nedenler
E
Teknolojik düzeyi yükseltme
Açıklama:
Devlet tarımsal üretimi yönlendirmek amacıyla çeşitli tarımsal destekleme politikalarını kullanabilir...İç talebi karşılama amacı esas alındığında toplumun temel gıda ihtiyaçlarını karşılayacak tarımsal ürünler desteklenmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 5
Seçim dönemlerinde bazı tarımsal ürünlerin piyasa fiyatlarını aşan yüksek fiyatlar ile devlet tarafından satın alınmasının amacı nedir?
Seçenekler
A
Toplumun besin ihtiyacının karşılanması.
B
Tarımsal üretimdeki istikrarsızlık.
C
Politik nedenler.
D
Tarımsal üretimi yönlendirme.
E
Üreticinin gelir seviyesini yükseltmek.
Açıklama:
Tarım sektörüne yapılan müdahaleler zaman zaman politik gerekçelere de dayanabilir...Seçim dönemlerinde birçok ülkede bazı tarımsal ürünler piyasa fiyatlarını aşan yüksek fiyatlar ile devlet tarafından satın alınmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün potansiyelini etkileyen tarım politikası kısıtlarından biridir?
Seçenekler
A
Üretici ve tüketici davranışları
B
Uluslararası piyasalar
C
Ödemeler dengesi
D
Teknoloji
E
Uluslararası anlaşmalar
Açıklama:
...tarımsal kaynaklar, teknoloji, insan gücü ve alt yapı tarım sektörünün potansiyelini; uluslararası anlaşmalar ise politika setinin uygulanabilirliğini etkileyen kısıtlardır (Çakmak, Kasnakoğlu ve Akder, 1999:37). Doğru cevap D'dir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi devletin tarımı doğrudan destekleme araçlarından biridir?
Seçenekler
A
Üretim Alanlarının Sınırlandırılması ya da Üretimin Yönlendirilmesi
B
Ucuz ve Kolay Kredi İmkanları
C
Vergi vb. Yükümlülüklerden Muafiyet
D
Teknoloji Kullanımının Teşvik Edilmesi
E
Taban Fiyatı Politikası
Açıklama:
Doğrudan destekleme politikasının başlıca araçları şunlardır:
• Taban Fiyatı Politikası
• Prim Sistemi Uygulaması
Doğru cevap E'dir.
• Taban Fiyatı Politikası
• Prim Sistemi Uygulaması
Doğru cevap E'dir.
Soru 8
Düşük fiyatlar ile pamuk temin eden tekstil firmalarının piyasaya sundukları ürün fiyatlarını düşürebilmeleri aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?
Seçenekler
A
Tarımsal Üreticilerin Örgütlenmesinin Teşvik Edilmesi
B
Girdi Desteği
C
Vergi vb. Yükümlülüklerden Muafiyet
D
Fiyat İstikrarını Sağlamak
E
Prim Sistemi Uygulaması
Açıklama:
Tarımsal girdilerin düşük fiyatlar ile temin edilmesi üreticilerin katlanacakları maliyetlerin düşmesi anlamına gelmektedir... Örneğin düşük fiyatlar ile pamuk temin eden tekstil firmaları piyasaya sundukları ürün fiyatlarını düşürebileceklerdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 9
Ürünün piyasa fiyatının, devlet tarafından garanti edilen fiyatın gerisinde kalması durumunda aradaki farkın devlet tarafından üreticiye ödenmesi sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taban fiyatı politikası
B
Vesika yöntemi
C
Karaborsa
D
Prim sistemi
E
Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
Açıklama:
Prim sisteminde devletin piyasa fiyatlarına doğrudan müdahalesi söz konusu değildir. Bu sistemde devlet, prim sistemindeki ürün için belirli bir fiyat garanti edip ürünün piyasadaki satış fiyatına müdahale etmez. Piyasa fiyatı, devlet tarafından garanti edilen fiyatın gerisinde kalırsa aradaki fark üreticiye ödenmek üzere devlet tarafından karşılanır (Dinler, 2001:280 - 81). Doğru cevap D'dir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikalarının fiyat düzeyindeki etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Borçlanma
B
Vergi gelirlerinin artırılması
C
Para arzının artırılması
D
Enflasyon artışı
E
Gelir dağılımında kısmi iyileşme
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikaları aracılığı ile kırsal alanlara kaynak transferi sağlandığında yoksullukla mücadelede belirli bir mesafe alınacak ve gelir dağılımında kısmi bir iyileşme ortaya çıkacaktır. Gelir dağılımında kısmi iyileşme tarımsal destek politikalarının sosyal etkilerinden biridir. Doğru cevap E'dir.
Soru 11
Tarımsal destekleme politikalarının en temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım kesimindeki seçmenin desteğini almak
B
Toplumun gıda ihtiyacının en iyi şekilde karşılanması için üretimin teşvik edilmesi
C
Tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi
D
Üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması
E
Tarımsal ürün fiyatlarında ve tarımsal üretimde istikrarın sağlanması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının en temel amacı, toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması açısından hayati öneme sahip tarımsal ürünlerin üretimini teşvik etmektir. Toplumun asgari gıda ihtiyacını sağlayacak bir üretim yapısı kuramayan ya da bu açıdan dışa bağımlı ülkelerin her an ciddi sıkıntılar ile karşı karşıya kalmaları muhtemeldir. Bu gerçeğin farkında olan ülkeler, kıt kaynaklarının dağılımını en etkin şekilde gerçekleştirirken tarım sektörünü asla ihmal etmemektedirler. Doğru cevap B'dir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimdeki ve ürün fiyatlarındaki istikrarsızlığın nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tabii koşulların değişikliği
B
Tarımsal üreticilerin sayısının çokluğu
C
Tarımsal üreticilerin coğrafik olarak dağınık olması
D
Kaynakların sanayi sektörüne aktarılması
E
Eğitim düzeyinin düşüklüğü
Açıklama:
Diğer sektörlerden farklı olarak tabii koşullar tarımsal üretimi doğrudan etkilemektedir. Bu durum tarımsal üretimin dalgalı bir seyir izlemesine yol açmaktadır. Bazı yıllar üretim hacminde büyük artış gözlenirken bazı yıllarda üretim açığı sorunu ile karşılaşılmaktadır. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tarım sektöründe ağırlıklı olarak parçalı ve küçük üretim birimleri faaliyetleri bulunmaktadır. Diğer bir ifade ile tarımsal üreticiler sayıca çok fazla olmalarının yanı sıra coğrafik olarak dağınık bir görüntü sergilemektedir. Öte yandan bu ülkelerde eğitim düzeyinin düşük olması ve teknolojik gelişmelerin yetersizliğinin yanı sıra piyasa hakkında gerekli bilgi kaynaklarına ulaşma sorunu gözlenmektedir. Doğru cevap D'dir.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimi yönlendirme politikalarının amaçlarından biridir?
Seçenekler
A
Devlete gelir sağlamak
B
Tarımsal kesimde yaşayanların oyunu almak
C
Tüketicilerin korunması
D
Kırsaldan şehirlere göçün önlenmesi
E
İç talebi karşılamak
Açıklama:
Devlet tarımsal üretimi yönlendirmek amacıyla çeşitli tarımsal destekleme politikalarını kullanabilir. Bu anlamda iç talebi karşılama, uluslararası piyasalardaki pazar payını genişletme ya da ürün ve üretim alanlarını etkileme amaçları esas alınabilir.
İç talebi karşılama amacı esas alındığında toplumun temel gıda ihtiyaçlarını karşılayacak tarımsal ürünler desteklenmektedir. Örneğin, tahıl ürünlerine yönelik destekler ile iç tüketim karşılanabilir. Iç tüketim ihtiyacının karşılanması amacıyla destekleme uygulamalarına gidildiğinde dışa bağımlılık azaltılmış olmaktadır. Doğru cevap E'dir.
İç talebi karşılama amacı esas alındığında toplumun temel gıda ihtiyaçlarını karşılayacak tarımsal ürünler desteklenmektedir. Örneğin, tahıl ürünlerine yönelik destekler ile iç tüketim karşılanabilir. Iç tüketim ihtiyacının karşılanması amacıyla destekleme uygulamalarına gidildiğinde dışa bağımlılık azaltılmış olmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikaları açısından yeni kavramlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım gıda üretim ve dağıtım sistemidir
B
İstikrarlı arz, uluslararası piyasalara yönelik üretim
C
Tarım için yeterli bütçe kaynakları
D
Gıda malları üretmek
E
Tüketiciler gıda güvenliğini önemsemekte ve sorgulamaktadırlar
Açıklama:
Yeni tarım politikalarında tarım kesimine bütçeden yeterli kaynak yaratmak yerine bütçeden yapılan transferlerde düşüş eğilimi göstermektedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi dolaylı tarımsal destekleme politikası araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Taban fiyatı uygulaması
B
Girdi temini
C
Ucuz ve kolay kredi imkanları
D
Fiyat istikrarını sağlamak
E
Vergi vb. yükümlülüklerden muafiyet
Açıklama:
Taban fiyatı ugulaması doğrudan destekleme araçlarından biridir. Taban fiyatı belirlemenin temel gerekçesi, piyasada oluşan fiyatlardan daha yüksek bir fiyat belirleyerek üreticilerin düşük gelir elde etmelerini engellemek, diğer bir deyişle üreticileri korumaktır. Diğer seçeneklerde dolaylı destekleme araçları bulunktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 16
Aşağıdaki politikalardan hangisi tüketicileri korumayı amaçlamaktadır?
Seçenekler
A
Üretimin yönlendirilmesi
B
Girdi temini
C
Tavan fiyatı uygulaması
D
Prim sistemi uygulaması
E
Vergi vb. yükümlülüklerden muafiyet
Açıklama:
Tarımsal üretimde tavan fiyatı, üretimin kıt olduğu dönemlerde tercih edilir. Savaş vb. dönemlerde tarımsal üretimde sıkıntılar yaşanacağından kıtlık sorunu ortaya çıkabilir. Kıtlık sorunu yaşandığında en çok ihtiyaç duyulan ürünlere ulaşmak kolay değildir. Kıtlık dönemlerinde piyasa ürün miktarı az ve fiyatlar oldukça yüksektir. Az miktardaki ürünün tüketicilere olabildiğince adil bir şekilde dağıtılmasını sağlamak üzere devlet tarafından piyasada oluşan fiyatlardan daha düşük bir tavan fiyatı belirlenir. Dolayısıyla bu politika tüketicileri korumaya yöneliktir. Doğru cevap C'dir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi kıtlık dönemlerinde başvurulabilecek uygulamalardan biridir?
Seçenekler
A
Taban fiyatı uygulaması
B
Girdi temini
C
Prim sistemi uygulaması
D
Vesika yöntemi
E
Tarımsal üreticilerin örgütlenmesinin teşvik edilmesi
Açıklama:
Bir kıtlık ya da talep fazlalığı döneminde vesika (tayınlama) yöntemi kullanılabilir. Vesika yöntemi, "fiyatına tavan konulmuş malların, üretiminde darlık (talep fazlalığı) ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu ile dağıtılmasıdır". Tayınlama yöntemi ile yetkililer malın tüketiciler arasındaki eşit şekilde dağıtımını gerçekleştirirler. Tüketiciler ellerindeki kuponu kullanarak sınırlı miktarda mal edinebilirler. Vesika yöntemine, savaş gibi olağanüstü dönemlerde zorunlu ihtiyaç malları için başvurulur. Doğru cevap D'dir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üreticilere üretim başına bir ödeme taahhüt edildiği bir politikadır?
Seçenekler
A
Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
B
Prim sistemi
C
Tavan fiyatı uygulaması
D
Taban fiyatı uygulaması
E
Tayınlama yöntemi
Açıklama:
Prim sistemi tarımsal üreticilere üretim başına bir ödeme taahhüt edildiği bir politikadır. Prim sistemi, talep baskına maruz kalan ürünlere yönelik bir politika aracıdır. Diğer bir ifade ile prim sistemi, arzı teşvik edici bir uygulamadır. Sistemin işleyişi bir sözleşmeye dayalı olarak yürütülebilir. Sözleşme esas alındığında üretici ürün miktarı ile orantılı bir gelir desteği elde edebilmektedir. Üretici bu tarz bir imkâna sahip olduğunda üretim miktarını artırmayı tercih edecektir. Doğru cevap B'dir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme sisteminin enflasyonu etkilemesinin nedenlerinden biridir?
Seçenekler
A
Bazı tarımsal ürünlerin sanayide ara malı olarak kullanılması
B
Tarım ürünlerinin arzının dalgalanması
C
Tarımsal üreticilerin gelirlerinin artması
D
Tarımsal alanların genişlemesi
E
Karaborsacılığın artması
Açıklama:
Bazı tarım ürünleri sanayi sektöründe ara malı olarak kullanılmaktadır. Örneğin, pamuk, tekstil sektöründe üretim faaliyetinde bulunan firmaların temel girdilerinden birisidir. Tarımsal ürünlerin fiyatını artıracak politikalar bu ürünleri ara malı olarak kullanan firmalar açısından maliyet artışı anlamına gelmektedir. Maliyetleri artan firmaların fiyatlarını artırma yönünde karar almaları enflasyon artışı sonucunu doğuracaktır. Doğru cevap A'dır.
Soru 20
Tarımsal destekleme politikalarının olumsuz sonuçlarından biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretim alanlarının daralması
B
Destek kapsamındaki ürünlerin stoklarının artması
C
Sabit sermaye yatırımlarının azalması
D
Tarımsal üretim arzının dalgalanması
E
Kırsaldan şehire göçün durması
Açıklama:
Tarımsal ürünlerden bazılarının doğrudan ya da dolaylı mekanizmalarla devlet tarafından desteklenmesi, tarımsal üretim alanlarının ağırlıklı olarak bu ürünlere ayrılmasına neden olabilir. Örneğin, devletin tütüne yüksek taban fiyat politikası uygulaması durumunda üreticiler diğer ürünlerin üretimini kısarak tütün üretim miktarını arttırmayı tercih ederler. Tarımsal üretim alanlarının ağırlıklı olarak destekleme kapsamına alınan ürünlere tahsis edilmesi durumunda aşağıdaki sorunlar ortaya çıkacaktır:
• Destekleme kapsamındaki ürünün üretimine yeterli ölçüde elverişli olmayan tarımsal alanlar genişleyecektir.
• Tarımsal üretimde çeşitlilik azalacak ve destekleme kapsamındaki ürün stokları artacaktır.
Doğru cevap B'dir.
• Destekleme kapsamındaki ürünün üretimine yeterli ölçüde elverişli olmayan tarımsal alanlar genişleyecektir.
• Tarımsal üretimde çeşitlilik azalacak ve destekleme kapsamındaki ürün stokları artacaktır.
Doğru cevap B'dir.
Soru 21
I- Çiftçilerin ekonomik yaşantılarını iyileştirmek
II- Tarımsal üretimi toplum yararına düzenlemek
III- Kırsal kesimden göçenlerin kente uyumunu sağlamak
IV- Tüketicileri fiyat artışlarından korumak
V- Kırsal kesimde okur yazarlığı artırmak
Yukarıdakilerden hangileri tarım politikasının uygulanma amaçlarındandır?
II- Tarımsal üretimi toplum yararına düzenlemek
III- Kırsal kesimden göçenlerin kente uyumunu sağlamak
IV- Tüketicileri fiyat artışlarından korumak
V- Kırsal kesimde okur yazarlığı artırmak
Yukarıdakilerden hangileri tarım politikasının uygulanma amaçlarındandır?
Seçenekler
A
I,II,III
B
I,II,IV
C
II,III,V
D
III,IV,V
E
I,II,V
Açıklama:
Tarım politikası “çiftçilerin ekonomik yaşantılarını iyileştirmek, tarımsal üretimi toplum yararına düzenlemek, kırsal kesimin refahını yükseltmek ve tüketicileri fiyat artışlarından korumak amacıyla uygulanan devlet önlemleri dizisi” olarak tanımlanabilir
Soru 22
Devletin belli yıllarda belli ürünlerin üretimesine yönelik teşviklerinin amacı aşağıdakilerden hangisi olamaz?
Seçenekler
A
İç talebi karşılamak
B
Dış talebi karşılamak
C
Fiyat istikrarı sağlamak
D
Politik nedenler
E
Tarımsal üretimde çeşitliliği azaltmak
Açıklama:
Tarım sektörü, gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun bütün ülkelerde doğrudan ya da dolaylı yöntemlerle desteklenmektedir. Tarım sektörünün desteklenmesi, toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması, tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması, tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi, üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması yada politik kaygılar ile gerçekleştirilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün desteklenmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması
B
Tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması
C
Erozyonla nitelikli mücadele edilmesi
D
Tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin iyileştirilmesi
E
Üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması
Açıklama:
Tarım sektörü, gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun bütün ülkelerde doğrudan ya da dolaylı yöntemlerle desteklenmektedir. Tarım sektörünün desteklenmesi, toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması, tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması, tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi, üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması yada politik kaygılar ile gerçekleştirilmektedir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi kentleşme ve kentlileşme oranının oldukça düşük olduğu ülkelerde öne çıkan bir tarımsal destekleme gerekçesidir?
Seçenekler
A
Tarımsal üretimde istikrarı sağlama
B
Üretimi yönlendirme
C
Tüketicileri koruma
D
Politik kaygılar
E
İktisadi gerekçeler
Açıklama:
Politik kaygıların diğer gerekçelerin önüne geçmesi durumunda destekleme politikaları kaynak israfının yanı sıra enflasyonist eğilimlerin kaynağı olmaktadır. Politik kaygılar özellikle gelişmiş ya da az gelişmiş ülkelerde öne çıkan bir destekleme gerekçesidir. Bu ülkelerde nüfusun %50 (yüzde elli)’lere yakın bölümü kırsal kesimde yaşamaktadır. Öte yandan kentleşme ve kentlileşme süreçleri henüz tamamlanmadığından kırsal kesimin dışında yaşayanların kırsal kesimle bağları son derece güçlüdür. Kırsal kesimde yaşayanların oy desteğini almadan seçim kazanmanın çok güç olduğunun farkında olan siyasal partiler tarımsal destekleme politikalarını bu kesimde yaşayanlara kaynak transferi aracı olarak uygulamaktadırlar.
Soru 25
Tarımsal destekleme politikalarının en temel amacı nedir?
Seçenekler
A
Politik kaygılar
B
Tarımsal üretimde çeşitliliğin artırılması
C
Tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin iyileştirilmesi
D
Tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması
E
Toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının en temel amacı, toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması açısından hayati öneme sahip tarımsal ürünlerin üretimini teşvik etmektir. Toplumun asgari gıda ihtiyacını sağlayacak bir üretim yapısı kuramayan ya da bu açıdan dışa bağımlı ülkelerin her an ciddi sıkıntılar ile karşı karşıya kalmaları muhtemeldir. Bu gerçeğin farkında olan ülkeler, kıt kaynaklarının dağılımını en etkin şekilde gerçekleştirirken tarım sektörünü asla ihmal etmezler
Soru 26
Az gelişmiş ülkelerde tarım sektöründe çoğunlukla parçalı ve küçük üretim birimlerinin bulunması aşağıdakilerden hangisine yol açabilir?
Seçenekler
A
Tarımsal üretimde istikrarın sağlanmasına
B
Üreticilerin arz talep dengesini takip edememelerine
C
Tüketicilerin talepleri doğrultusunda ürün bulmalarına
D
Piyasada ürün çeşitliliğinin artmasına
E
Devletin tarımsal destekleme politikalarının değişmesine
Açıklama:
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tarım sektöründe ağırlıklı olarak parçalı ve küçük üretim birimleri faaliyetleri bulunmaktadır. Diğer bir ifade ile tarımsal üreticiler sayıca çok fazla olmalarının yanı sıra coğrafik olarak dağınık bir görüntü sergilemektedir. Öte yandan bu ülkelerde eğitim düzeyinin düşük olması ve teknolojik gelişmelerin yetersizliğinin yanı sıra piyasa hakkında gerekli bilgi kaynaklarına ulaşma sorunu gözlenmektedir. Bilgi eksikliğinin söz konusu olduğu koşullarda üreticiler fiyat ve üretim kararlarını birbirlerinden tamamen habersiz bir şekilde belirlemektedirler. Tüketici talebindeki değişikliklere ilişkin piyasa bilgisine ulaşma imkânı zayıf olduğundan üretim kararı ile talep arasındaki ilişki doğru bir şekilde yönetilememektedir. Sonuç olarak üretimde dalgalanma eğilimleri ortaya çıkmaktadır.
Soru 27
- Bütçe imkanları
- Altyapı
- Uluslararası antlaşmalar
- Dünya piyasaları
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tarım politikalarının kısıtları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I-II
B
II-III
C
I-II-IV
D
II-III-IV
E
I-II-III-IV
Açıklama:
Tarım politikası uygulamalarında sınırsız bir insiyatiften söz etmek mümkün değildir. Uygulamada çeşitli kısıtlarla karşılaşılmaktadır. Tarım politikasının kısıtları aşağıdadır:
Teknoloji
Üretici Davranışları
Tüketici Davranışları
Dünya Piyasaları
Tarım Dışı Gelirler
Girdi Piyasaları
Çıktı Piyasaları
Uluslararası Anlaşmalar
Bütçe İmkânları
Nitelikli İnsan Gücü
Altyapı
Ödemeler Dengesi
Tarımsal Sanayi
Teknoloji
Üretici Davranışları
Tüketici Davranışları
Dünya Piyasaları
Tarım Dışı Gelirler
Girdi Piyasaları
Çıktı Piyasaları
Uluslararası Anlaşmalar
Bütçe İmkânları
Nitelikli İnsan Gücü
Altyapı
Ödemeler Dengesi
Tarımsal Sanayi
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün tarım politikasına duyarlılığını etkileyen kısıtlardan biridir?
Seçenekler
A
Çıktı piyasaları
B
Bütçe imkanları
C
Tarım dışı gelirler
D
Tarımsal kaynaklar
E
Uluslararası anlaşmalar
Açıklama:
Tarım politikaları uygulanırken bazı kısıtların göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Söz konusu kısıtlar, hangi tarımsal aracın seçileceği, uygulamanın kapsamı, süresi vb. değişkenleri belirlemektedir. Üretici ve tüketici davranışları, çıktı piyasaları, girdi piyasaları ve uluslararası piyasalar, tarım sektörünün tarım politikasına duyarlılığını; bütçe imkânları ve ödemeler dengesi tarım sektörüne tahsis edilecek kaynakları; tarım dışı gelirler, tarımsal kaynaklar ve tüketim harcamaları tarımsal politikalardan kaynaklanan maliyetin diğer kesimler tarafından karşılanabilirliğini; tarımsal kaynaklar, teknoloji, insan gücü ve alt yapı tarım sektörünün potansiyelini; uluslararası anlaşmalar ise politika setinin uygulanabilirliğini etkileyen kısıtlardır.
Soru 29
- Tarımsal üretim teknolojilerindeki gelişmeler
- Toplumlardaki tarıma ilişkin zihniyet değişmeleri
- Devletin ekonomideki rolüne ilişkin popüler görüşlerin etkileri
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Tarımsal politikalar, tarımsal üretim teknolojilerindeki gelişmeler, toplumlardaki zihniyet değişmeleri, devletin ekonomideki rolüne ilişkin popüler görüşlerin etkileri vb. nedenlere bağlı olarak sürekli değişmektedir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal desteklemeye ilişkin dolaylı destekleme araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Üretim alanlarının sınırlandırılması
B
Teknoloji kullanımının teşvik edilmesi
C
Taban fiyat uygulaması
D
Ucuz ve kolay kredi imkanları
E
Girdi temini
Açıklama:
TARIMSAL DESTEKLEME POLİTİKASININ ARAÇLARI
Tarımsal destekleme politikasının başlıca araçları aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir:
Tarımsal ürünlerin fiyatlarına müdahale etmeksizin devlet tarafından dolaylı bir şekilde gerçekleştirilen müdahale şekilleri (araçları) şunlardır:
Tarımsal destekleme politikasının başlıca araçları aşağıdaki başlıklar altında toplanabilir:
- Dolaylı Destekleme (Fiyat Dışı Yollardan Destekleme)
- Doğrudan Destekleme (Tarımsal Ürün Fiyatlarına Devletin Doğrudan Müdahalesi)
- Doğrudan Gelir Ödemeleri Sistem
Tarımsal ürünlerin fiyatlarına müdahale etmeksizin devlet tarafından dolaylı bir şekilde gerçekleştirilen müdahale şekilleri (araçları) şunlardır:
- Üretim Alanlarının Sınırlandırılması ya da Üretimin Yönlendirilmesi
- Tarımsal Üreticilerin Örgütlenmesinin Teşvik Edilmesi
- Girdi Temini
- Ucuz ve Kolay Kredi İmkanları
- Vergi vb. Yükümlülüklerden Muafiyet
- Teknoloji Kullanımının Teşvik Edilmesi
- Fiyat İstikrarını Sağlamak
Soru 31
"Bu kavram, tarımsal üretimin ağırlıklı olarak öz tüketim için yapıldığı anlamına gelmektedir. Çiftçiler, kendi tüketim ihtiyaçlarını karşılamak ve sınırlı miktarda piyasa talebini karşılamak üzere üretim faaliyetinde bulunmaktadır."
Yukarıdaki tanım tarım politikalarına dayanak olan kavramlardan hangisini açıklamaktadır?
Yukarıdaki tanım tarım politikalarına dayanak olan kavramlardan hangisini açıklamaktadır?
Seçenekler
A
Dalgalanan arz
B
Tarım gıda üretim ve dağıtım sistemidir
C
Tarım çiftçiliktir
D
Gıda malları üretmek
E
Çiftçiye destek hakkıdır
Açıklama:
Tarım çiftçiliktir. Bu kavram, tarımsal üretimin ağırlıklı olarak öz tüketim için yapıldığı anlamına gelmektedir. Çiftçiler, kendi tüketim ihtiyaçlarını karşılamak ve sınırlı miktarda piyasa talebini karşılamak üzere üretim faaliyetinde bulunmaktadır. Tarımı çiftçilik olarak kabul eden anlayışa göre piyasaya üretim yapmak, modern işletmecilik kurallarına göre örgütlenmek, modern pazarlama teknikleri uygulamak ve teknolojik gelişmelerden etkili bir şekilde yararlanmak mümkün değildir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi tarımı dolaylı destekleme araçlarından biridir?
Seçenekler
A
Teknoloji kullanımını teşvik etmek
B
Doğrudan gelir ödemesi
C
Monetisazyon
D
Kur artışına müdahale
E
Vergi gelirinin artırılması
Açıklama:
Tarımsal ürünlerin fiyatlarına müdahale etmeksizin devlet tarafından dolaylı bir şekilde gerçekleştirilen müdahale şekilleri (araçları) şunlardır : • Üretim Alanlarının Sınırlandırılması ya da Üretimin Yönlendirilmesi • Tarımsal Üreticilerin Örgütlenmesinin Teşvik Edilmesi • Girdi Temini • Ucuz ve Kolay Kredi İmkanları • Vergi vb. Yükümlülüklerden Muafiyet • Teknoloji Kullanımının Teşvik Edilmesi • Fiyat İstikrarını Sağlamak. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 33
Tarımsal üreticiler için yakıt fiyatının düşürülmesi aşağıdaki destekleme şekillerinden hangisine örnek olabilir?
Seçenekler
A
Kolay kredi imkanı
B
Teknoloji kullamına destek
C
Vergi yükümlülüklerinden muafiyet
D
Girdi desteği
E
Ucuz kredi kullandırma
Açıklama:
Tarımsal üreticilere girdi destekleri, tarımsal üretim ve fiyat kararlarını etkileme özelliğine sahiptir. Tarımsal üreticiler üretim sürecinde çok sayıda girdi kullanmaktadır. Gübre, tarımsal ilaçlar, makine ve teçhizat, yakıt ve tohum tarımsal üretimde kullanılan başlıca girdilerdir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 34
Buğdayın piyasa fiyatının düşük kaldığı bir dönemde devletin daha yüksek bir fiyat belirlemesi, tarımı destekleme araçlarından hangisinin kullanıldığını gösterir?
Seçenekler
A
Tavan fiyat uygulaması
B
Girdi desteği
C
Vergi muafiyeti
D
Üretim yönlendirilmesi
E
Taban fiyat uygulaması
Açıklama:
Birçok tarımsal ürüne ilişkin taban fiyatı belirlenebilir. Taban fiyatı belirlemenin temel gerekçesi, piyasada oluşan fiyatlardan daha yüksek bir fiyat belirleyerek üreticilerin düşük gelir elde etmelerini engellemek, diğer bir deyişle üreticileri korumaktır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 35
“Fiyatına tavan konulmuş malların, üretiminde darlık (talep fazlalığı) ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu ile dağıtılmasıdır”.
Yukarıdaki ifade aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?
Yukarıdaki ifade aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Vesika yöntemi
B
Karaborsa
C
Prim sistemi
D
Doğrudan gelir yöntemi
E
Girdi temini
Açıklama:
Vesika Yöntemi: Fiyatına tavan konulmuş malların, üretiminde darlık (talep fazlalığı) ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu ile dağıtılmasıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi prim sisteminin sağladığı avantajlardan değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal üretim düzeyini yönlendirici bir özelliğe sahiptir.
B
Üreticinin elindeki malı piyasaya göre daha yüksek fiyattan satması sağlanır.
C
Üreticilerin başka bölgelere giderek yüksek fiyatlarla satış yapmaları önemli ölçüde engellenmiş olur.
D
İç piyasa fiyatının uluslararası piyasalardaki fiyatlar ile engtegrasyonu gerçekleşebilir
E
Kayıt dışılığın azalarak düzenli kayıt sisteminin yerleşmesine katkı sağlar
Açıklama:
Prim sistemi, tarımsal üretim düzeyini yönlendirici bir özelliğe sahiptir. Üretim miktarı artırılmak istenilen ürünlere yüksek prim, daha az üretilmek istenilen ürünlere de düşük veya sıfır prim uygulamasına gidilebilir. Prim miktarının ayarlanabilmesi bu aracın esnek bir tarımsal destekleme aracı olduğu anlamına gelmektedir. • Uygulama, ürünün kalite ve standardını esas aldığında üreticilerin başka bölgelere giderek yüksek fiyatlarla satış yapmaları önemli ölçüde engellenmiş olur. Dolayısıyla ürünlerin başka mekânlara taşınmasından doğacak maliyet ve riskler ortadan kalkacaktır. • Üretici desteği, maliyetler göz önüne alınmak suretiyle prim yöntemi uygulandığında iç piyasa fiyatının uluslararası piyasalardaki fiyatlar ile engtegrasyonu gerçekleşebilir. Dolayısıyla destek kapsamındaki ürünü, üretim süreçlerinde girdi olarak kullanan firmalar ve tüketiciler yapay fiyat artışlarına yüklenmek zorunda kalmazlar. Bu sonuç, yüksek fiyatlara maruz kalmayan dış ticaret firmalarına (dışarı mal satan firmalar) maliyet avantajı ve dolayısıyla rekabet avantajı sağlayacaktır. • Prim sistemi, ürün borsalarının yanı sıra ticari değişimlerin piyasalar vasıtasıyla gerçekleştirilmesini teşvik etmektedir. Piyasaların etkin bir şekilde çalışması, kayıtların daha özenli bir şekilde tutulmasını teşvik edeceği gibi kayıt dışılığı da negatif yönde etkiler. Kayıt dışılığın azalarak düzenli kayıt sisteminin yerleşmesi, kamu gelirleri artışını sağlayacak ve dolayısıyla destekleme uygulamalarının Hazine ve Kamu Bütçesi üzerindeki yükünü hafifletecektir. Öte yandan kayıtlı sistemin yaygınlaşması ile birlikte destekler, aracı, tefeci ve komisyoncu gibi birimler yerine doğrudan üretici kesimlere ulaşabilecektir.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 37
- Doğrudan gelir ödemelerinin sabit bir ekim alanı ve verim esas alınarak uygulanması
- Ödemeler için cari yıl üretim miktarı esas alınmaması
- Ödeme miktarının önceden belirlenmesi
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri üretimden bağımsız gelir ödemeleri uygulamasının, üretimi etkilememesi için gerçekleşmesi gereken koşullar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Üretimden bağımsız gelir ödemeleri uygulamasının üretimi etkilememesi aşağıdaki koşulların gerçekleşmesine bağlıdır:
- Doğrudan gelir ödemeleri sabit bir ekim alanı ve verim esas alınarak uygulanmalıdır. Bu koşul yerine getirildiğinde ekim alanlarının genişlemesine sınır getirilmiş olacaktır.
- Ödemeler için cari yıl üretim miktarı esas alınmamalıdır. Dolayısıyla üretim kararları piyasa fiyatları, diğer bir deyişle, marjinal üretim maliyeti esas alınarak gerçekleştirilecektir.
- Ödeme miktarı önceden belirlenmelidir. Böylelikle verim ya da piyasa fiyatlarındaki dalgalanmaların ödemeler üzerindeki etkileri engellenmiş olacaktır.
Soru 38
- Vergi oranlarının artması
- Enflasyonun artması
- Devletin borçlanması
Tarımsal destekleme politikalarının finansmanı devletin bütçe kaynakları ile karşılandığında yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri meydana gelir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
II-II
D
I-II
E
I-II-III
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının finansmanı devletin bütçe kaynakları ile karşılanır. Bu yükün bütçe gelirlerinden karşılanması bütçe harcamalarının artması ve dolayısıyla bütçe açığının genişlemesi anlamına gelmektedir. Bütçe açıklarının finanse edilmesinde başvurulan temel yöntemler şunlardır:
Bu yöntemlerin fiyat düzeyi üzerindeki etkileri aşağıdaki şekilde özetlenebilir: Bütçe açıklarını finanse etmek üzere üreticilerin üstlenecekleri vergi oranlarının artırılması maliyetleri artıracaktır. Maliyet artışları karşısında firmalar fiyat kararlarını yeniden gözden geçirecek ve satış fiyatlarını artıracaklardır. Bütçe açıklarının para arzının artırılması yoluyla finanse edilmesi monetisazyon kavramı ile ifade edilir. Devlet bütçe açıklarını finanse etmek üzere merkez bankasına başvurarak para arzını artırmayı tercih ettiğinde piyasadaki para miktarının artmasına yol açacaktır. Üretim artışı ile tutarlılık göstermeyen parasal genişleme enflasyonu körükleyen en temel faktörlerden birisidir. Çünkü bu tür bir parasal genişleme “az mal peşinde çok paranın koşması” anlamına gelmektedir. Borçlanma yöntemi, bütçe açıklarının finanse edilmesinde kullanılan diğer bir uygulamadır. Borçlanma politikası kamu borçlanma senetleri piyasaya sunularak gerçekleştirilir. Devlet, kolaylıkla borç bulmak amacıyla piyasaya sunduğu borçlanma senetlerinin faiz oranlarını yüksek tutar. Borçlanma senetlerinin en büyük alıcısı bankalardır. Bankalar kaynaklarını yüksek faizli borçlanma senetlerine yatırmak suretiyle kâr maksimizasyonu hedeflerine ulaşmaya çalışırlar. Borçlanma senetlerinin yüksek faizli olması, kredi faizlerinin de yüksek olmasına yol açacaktır. Kredi faizleri üreticiler açısından bir maliyet unsurudur. Kredi faizlerinin artması satış fiyatları üzerinde artış yönünde bir baskı oluşturur.
- Vergi gelirlerinin artırılması
- Para arzının artırılması
- Borçlanma
Bu yöntemlerin fiyat düzeyi üzerindeki etkileri aşağıdaki şekilde özetlenebilir: Bütçe açıklarını finanse etmek üzere üreticilerin üstlenecekleri vergi oranlarının artırılması maliyetleri artıracaktır. Maliyet artışları karşısında firmalar fiyat kararlarını yeniden gözden geçirecek ve satış fiyatlarını artıracaklardır. Bütçe açıklarının para arzının artırılması yoluyla finanse edilmesi monetisazyon kavramı ile ifade edilir. Devlet bütçe açıklarını finanse etmek üzere merkez bankasına başvurarak para arzını artırmayı tercih ettiğinde piyasadaki para miktarının artmasına yol açacaktır. Üretim artışı ile tutarlılık göstermeyen parasal genişleme enflasyonu körükleyen en temel faktörlerden birisidir. Çünkü bu tür bir parasal genişleme “az mal peşinde çok paranın koşması” anlamına gelmektedir. Borçlanma yöntemi, bütçe açıklarının finanse edilmesinde kullanılan diğer bir uygulamadır. Borçlanma politikası kamu borçlanma senetleri piyasaya sunularak gerçekleştirilir. Devlet, kolaylıkla borç bulmak amacıyla piyasaya sunduğu borçlanma senetlerinin faiz oranlarını yüksek tutar. Borçlanma senetlerinin en büyük alıcısı bankalardır. Bankalar kaynaklarını yüksek faizli borçlanma senetlerine yatırmak suretiyle kâr maksimizasyonu hedeflerine ulaşmaya çalışırlar. Borçlanma senetlerinin yüksek faizli olması, kredi faizlerinin de yüksek olmasına yol açacaktır. Kredi faizleri üreticiler açısından bir maliyet unsurudur. Kredi faizlerinin artması satış fiyatları üzerinde artış yönünde bir baskı oluşturur.
Soru 39
Doğrudan gelir ödemeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gelir dağılımındaki dengesizlikleri azaltmayı amaçlar.
B
Ödemelerin ekonominin tamamına etkisi yoktur.
C
Piyasa bozukluklarını düzeltmeyi amaçlar.
D
Üreticini geleceğe yönelik kararlarını etkilememeyi hedefler.
E
Üretimden bağımsız gelir ödemeleri, sabit bir ekim alanı ve verim esas alınarak uygulanmalıdır.
Açıklama:
Doğrudan gelir ödemeleri, çiftçilerin tüketim, tasarruf ve yatırım kararlarını etkileyerek bu kesimin üretim kararlarını ve nihai olarak ekonominin tamamını etkilemektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikalarının sosyal etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Enflasyon artışına sebep olabilmesi
B
Desteklenen ürünlerde stok artışına sebep olabilmesi
C
Bütçe açığının para arzı yoluyla kapatılmaya çalışılmasına sebep olabilmesi
D
Tarımsal üretimde çeşitliliğin azalmasına sebep olabilmesi
E
Kırsal alanlarda yoksullukla mücadelede başarılı olabilmesi
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikaları aracılığı ile kırsal alanlara kaynak taransferi sağlandığında yoksullukla mücadelede belirli bir mesafe alınacak ve gelir dağılımında kısmi bir iyileşme ortaya çıkacaktır. Bu durum bu tarz destekleme politikasının sosyal bir etkisidir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 41
Doğru cevap aşğıdakilerden hangisidir ?
Tarım politikası “çiftçilerin
I - ekonomik yaşantılarını iyileştirmek
II- tarımsal üretimi toplum yararına düzenlemek
III- kırsal kesimin refahını yükseltmek
IV- tüketicileri fiyat artışlarmdan korumak amacıyla
uygulanan devlet önlemleri dizisi” olarak tanımlanabilir.
Tarım politikası “çiftçilerin
I - ekonomik yaşantılarını iyileştirmek
II- tarımsal üretimi toplum yararına düzenlemek
III- kırsal kesimin refahını yükseltmek
IV- tüketicileri fiyat artışlarmdan korumak amacıyla
uygulanan devlet önlemleri dizisi” olarak tanımlanabilir.
Seçenekler
A
I
B
I, II
C
II, III
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Tarım politikası “çiftçilerin ekonomik yaşantılarını iyileştirmek, tarımsal üretimi toplum yararına düzenlemek, kırsal kesimin refahını yükseltmek ve tüketicileri fiyat artışlarından korumak amacıyla uygulanan devlet önlemleri dizisi” olarak tanımlanabilir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 42
Tarım sektörünün desteklenmesi, aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri ile gerçekleştirilmektedir?
I- toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması
II- tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması
III- tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi
IV- üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması
V- politik kaygılar
I- toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması
II- tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması
III- tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi
IV- üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması
V- politik kaygılar
Seçenekler
A
I, II
B
II, III, IV
C
II, IV, V
D
I, II, III, V
E
I, II, III, IV, V
Açıklama:
Tarım sektörünün desteklenmesi, toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması, tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması, tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi, üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması yada politik kaygılar ile gerçekleştirilmektedir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 43
Diğer sektörlerden farklı olarak tabii koşullar tarımsal üretimi doğrudan etkilemektedir. Bu durum tarımsal üretimin ….... yol açmaktadır.
Yukarıda boş bırakılan yeri tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda boş bırakılan yeri tamamlayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
dalgalı bir seyir izlemesine
B
kar getirmemesine
C
desteklenmesi gerekliliğine
D
yok olmaya mahkum olmasına
E
kazançlı bir sektör olmasına
Açıklama:
Diğer sektörlerden farklı olarak tabii koşullar tarımsal üretimi doğrudan etkilemektedir. Bu durum tarımsal üretimin dalgalı bir seyir izlemesine yol açmaktadır. Bazı yıllar üretim hacminde büyük artış gözlenirken bazı yıllarda üretim açığı sorunu ile karşılaşılmaktadır. Bazı durumlarda devlet önlem almak durumunda kalmaktadır.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 44
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tarımsal üreticiler sayıca (1) …... olmalarının yanı sıra çoğrafik olarak (2) ...… bir görüntü sergilemektedir.
Yukarıdaki cümleyi en uygun şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümleyi en uygun şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
(1) çok - (2) dağınık
B
(1) az - (2) dağınık
C
(1) az - (2) toplu
D
(1) çok - (2) toplu
E
(1) yeterli - (2) dağınık
Açıklama:
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tarım sektöründe ağırlıklı olarak parçalı ve küçük üretim birimleri faaliyetleri bulunmaktadır. Diğer bir ifade ile tarımsal üreticiler sayıca çok fazla olmalarının yanı sıra çoğrafik olarak dağınık bir görüntü sergilemektedir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 45
"Uluslararası piyasalardaki pazar payını artırmak isteyen ülkeler bazı ürünlere yönelik desteklerini artırabilirler. Dış pazar payının artırılması yani tarımsal ürünler ihracatının artırılması sayesinde ülkenin döviz gelirlerine ....…"
Cümleyi doğru şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Cümleyi doğru şekilde tamamlayan seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
negatif katkı yapılmış olacaktır
B
pozitif katkı yapılmış olacaktır
C
katkı yapılmamış olacaktır
D
kısmen pozitif katkı yapılmış olacaktır
E
kısmen negatif katkı yapılmış olacaktır
Açıklama:
Uluslararası piyasalardaki pazar payını artırmak isteyen ülkeler bazı ürünlere yönelik desteklerini artırabilirler. Dış pazar payının artırılması yani tarımsal ürünler ihracatının artırılması sayesinde ülkenin döviz gelirlerine pozitif katkı yapılmış olacaktır.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 46
Eğitim seviyesinin düşük olduğu, modern teknoloji kullanımının yaygın olmadığı, düşük verimlilik sorununun yaşandığı ve piyasaya dönük üretim anlayışının zayıf olduğu ülkelerde tarımsal üreticilerin sağlıklı bir üretim ve tüketim kararı vermeleri güç olması, tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin … olmasına yol açmaktadır.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
çok yüksek
B
yüksek
C
göreli olarak yüksek
D
düşük
E
göreli olarak düşük
Açıklama:
Eğitim seviyesinin düşük olduğu, modern teknoloji kullanımının yaygın olmadığı, düşük verimlilik sorununun yaşandığı ve piyasaya dönük üretim anlayışının zayıf olduğu ülkelerde tarımsal üreticilerin sağlıklı bir üretim ve tüketim kararı vermeleri güçtür. Bu durum tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin göreli olarak düşük olmasına yol açmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 47
Tarım ekonomisi üzerine yapılan araştırmalarda tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük olmasının başlıca sebepleri arasında tarımsal ürünler talebi gelir esnekliğinin ............................ olması gösterilmektedir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
katı
B
esnek
C
düşük
D
yüksek
E
eksik
Açıklama:
Tarım ekonomisi üzerine yapılan araştırmalarda tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük olmasının başlıca sebepleri arasında tarımsal ürünler talebi gelir esnekliğinin düşük olması gösterilmektedir. Şöyle ki tüketicilerin gelirleri arttığında bazı mal ve hizmetlere olan talep artarken bazılarında belirli bir eşikten sonra gelirin giderek azalan bir kısmı harcanmaya başlanır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 48
- Tarımsal Kaynaklar
- Teknoloji
- Üretici Davranışları
- Tüketici Davranışları
Seçenekler
A
I, II
B
II, III
C
III, IV
D
II, III, IV
E
I, II, III, IV
Açıklama:
Tarım politikası uygulamalarında sınırsız bir insiyatiften söz etmek mümkün değildir. Uygulamada çeşitli kısıtlarla karşılaşılmaktadır. Tarım politikasının kısıtları aşağıdadır (Çakmak, Kasnakoğlu ve Akder, 1999:36):
- Tarımsal Kaynaklar
- Teknoloji
- Üretici Davranışları
- Tüketici Davranışları
- Dünya Piyasaları
- Tarım Dışı Gelirler
- Girdi Piyasaları
- Çıktı Piyasaları
- Uluslararası Anlaşmalar
- Bütçe İmkânları
- Nitelikli İnsan Gücü
- Altyapı
- Ödemeler Dengesi
- Tarımsal Sanayi
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal ürünlerin fiyatlarına müdahale etmeksizin devlet tarafından dolaylı bir şekilde gerçekleştirilen müdahale şekilleri arasında sayılamaz ?
Seçenekler
A
Üretim alanlarının sınırlandırılması ya da üretimin yönlendirilmesi
B
Tarımsal üreticilerin örgütlenmesinin teşvik edilmesi
C
Girdi temini
D
Taban fiyatı politikası
E
Ucuz ve kolay kredi imkanları
Açıklama:
Tarımsal ürünlerin fiyatlarına müdahale etmeksizin devlet tarafından dolaylı bir şekilde gerçekleştirilen müdahale şekilleri (araçları) şunlardır (Dinler, 2000:276 -79):
Taban Fiyatı Politikası Doğrudan destekleme politikasının başlıca araçları arasındadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
- Üretim Alanlarının Sınırlandırılması ya da Üretimin Yönlendirilmesi
- Tarımsal Üreticilerin Örgütlenmesinin Teşvik Edilmesi
- Girdi Temini
- Ucuz ve Kolay Kredi İmkanları
- Vergi vb. Yükümlülüklerden Muafiyet
- Teknoloji Kullanımının Teşvik Edilmesi
- Fiyat İstikrarını Sağlamak
Taban Fiyatı Politikası Doğrudan destekleme politikasının başlıca araçları arasındadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 50
Taban fiyatı politikası .............................. , tavan fiyat politikası ise ................ korumayı hedeflemektedir.
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Yukarıdaki cümleyi aşağıdakilerden hangisi doğru şekilde tamamlar?
Seçenekler
A
tüketicileri / üreticileri
B
üreticileri / tüketicileri
C
ekonomiyi / üreticileri
D
ekonomiyi / tüketicileri
E
tüketicileri / ekonomiyi
Açıklama:
Taban fiyatı politikası üreticileri, tavan fiyat politikası ise tüketicileri korumayı hedeflemektedir. Doğru cevap B seçeneğidir.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikasının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Toplumun besin ihtiyacının karşılanması
B
Bütçe dengesinin sağlanması
C
Tarımsal fiyat istikrarının sağlanması
D
Tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin iyileştirilmesi
E
Politik kaygılar
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Tarım sektörünün desteklenmesi, toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması, tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması, tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi, üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin arttırılması ya da politik kaygılar ile gerçekleştirilmektedir.
Tarım sektörünün desteklenmesi, toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması, tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması, tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi, üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin arttırılması ya da politik kaygılar ile gerçekleştirilmektedir.
Soru 52
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde üretim kararı ile talep arasındaki ilişkinin etkili bir şekilde yönetilememesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Talepteki değişikliklere ilişkin piyasa bilgisine ulaşma olanağının zorluğu
B
Tarım ürünleri talebinin devlet kontrolünde olması
C
Tarım ürünleri piyasasına giriş ve çıkışların esnek olmaması
D
Tarım ürünleri piyasasının tam rekabet piyasasına benzerlik göstermesi
E
Tarım sektörünün iklim koşullarına bağlı olması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tüketici talebindeki değişikliklere ilişkin piyasa bilgisine ulaşma imkanı zayıf olduğundan üretim kararı ile talep arasındaki ilişki doğru bir şekilde yönetilememektedir.
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tüketici talebindeki değişikliklere ilişkin piyasa bilgisine ulaşma imkanı zayıf olduğundan üretim kararı ile talep arasındaki ilişki doğru bir şekilde yönetilememektedir.
Soru 53
Tarım sektörünün ekonomiye döviz getirmesinin planlanması durumunda aşağıdaki tarımsal uygulamalardan hangisi benimsenmelidir?
Seçenekler
A
Toprakların ekim alanlarının planlanması
B
Tarım ürünleri ithalatının desteklenmesi
C
İhracata yönelik tarımsal ürünlerin desteklenmesi
D
İç talebi canlandırıcı uygulamalara ağırlık verilmesi
E
Tarımın milli gelirden aldığı payın arttırılması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Dış pazar payının arttırılması yani tarımsal ürünlerin ihracatının arttırılması, ülkenin döviz gelirlerine pozitif katkı sağlamış olacaktır.
Dış pazar payının arttırılması yani tarımsal ürünlerin ihracatının arttırılması, ülkenin döviz gelirlerine pozitif katkı sağlamış olacaktır.
Soru 54
Yapılan çalışmalara göre, tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük olmasının temel nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım ürünü fiyatlarının düşük olması
B
Tarım ürünleri arz esnekliğinin yüksek olması
C
Tarım ürünleri talebi gelir esnekliğinin düşük olması
D
Tarımın milli gelirden aldığı payın yıllar içinde gerilemesi
E
Tarımdaki fonksiyonel sorunların katlanarak artması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Tarım ekonomisi üzerine yapılan araştırmalarda tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük olmasının başlıca sebepleri arasında tarımsal ürünler talebi gelir esnekliğinin düşük olması gösterilmektedir.
Tarım ekonomisi üzerine yapılan araştırmalarda tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük olmasının başlıca sebepleri arasında tarımsal ürünler talebi gelir esnekliğinin düşük olması gösterilmektedir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikasının kısıtlarından bir değildir?
Seçenekler
A
Tarım dışı gelirler
B
Dünya piyasaları
C
Uluslararası anlaşmalar
D
Ulusal tasarruflardan alınan pay
E
Ödemeler dengesi
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Tarımsal destekleme politikasının kısıtları; tarımsal kaynaklar, teknoloji, üretici ve tüketici davranışları, dünya piyasaları, tarım dışı gelirler, girdi ve çıktı piyasaları, uluslararası anlaşmalar, bütçe imkanları, nitelikli insan gücü, altyapı, ödemeler dengesi ve tarımsal sanayidir.
Tarımsal destekleme politikasının kısıtları; tarımsal kaynaklar, teknoloji, üretici ve tüketici davranışları, dünya piyasaları, tarım dışı gelirler, girdi ve çıktı piyasaları, uluslararası anlaşmalar, bütçe imkanları, nitelikli insan gücü, altyapı, ödemeler dengesi ve tarımsal sanayidir.
Soru 56
Taban fiyat uygulaması için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Dolaylı destekleme politikalarından biridir.
B
Tüketicileri korumayı hedefler.
C
Piyasa fiyatından daha düşük fiyat uygulamasıdır.
D
Arz fazlası oluşturabilir.
E
Karaborsa yaratabilir.
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Şekil 3.1. açıklamaları ile birlikte analiz edilerek sorunun çözümüne ulaşılmaktadır.
Şekil 3.1. açıklamaları ile birlikte analiz edilerek sorunun çözümüne ulaşılmaktadır.
Soru 57
Fiyatına tavan konulmuş mallarda talep fazlalığı ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu karşılığında dağıtılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Karaborsa
B
Tavan fiyat uygulaması
C
Taban fiyat uygulaması
D
Prim uygulaması
E
Vesika uygulaması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Fiyatına tavan konulmuş mallarda talep fazlalığı ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu karşılığında dağıtılmasına, vesika (tayınlama) yöntemi adı verilir.
Fiyatına tavan konulmuş mallarda talep fazlalığı ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu karşılığında dağıtılmasına, vesika (tayınlama) yöntemi adı verilir.
Soru 58
Tarım üreticisine üretim başına ödeme taahhüt eden destekleme sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prim sistemi
B
Ücret sistemi
C
Puan sistemi
D
Düzenli gelir sistemi
E
Taahhüt sistemi
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Prim sistemi arzı teşvik edici bir uygulamadır. Bu sistemde üretim başına bir ödeme taahhüt edilmektedir.
Prim sistemi arzı teşvik edici bir uygulamadır. Bu sistemde üretim başına bir ödeme taahhüt edilmektedir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikasının etkilerinden bir değildir?
Seçenekler
A
Fiyat düzeyindeki değişiklikler
B
Bütçe açıklarındaki artışlar
C
Ürün stoklarının artması
D
Sosyal etkiler
E
Ekolojik etkiler
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Fiyat düzeyindeki değişiklikler, destekleme kapsamındaki ürün stoklarının artması, bütçe açıklarındaki artışlar ve sosyal etkiler tarımsal destekleme politikasının etkilerindendir.
Fiyat düzeyindeki değişiklikler, destekleme kapsamındaki ürün stoklarının artması, bütçe açıklarındaki artışlar ve sosyal etkiler tarımsal destekleme politikasının etkilerindendir.
Soru 60
Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde tarımın desteklenmesinin en önemli gerekçesi/gerekçeleri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sosyal ve politik gerekçeler
B
Ekonomik gerekçeler
C
Sosyo-kültürel gerekçeler
D
Politik gerekçeler
E
Ekonomi-politik gerekçeler
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Tarım sektörü, iktisadi, sosyal ve politik gerekçelerle devlet tarafından sürekli desteklenen bir sektördür. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sosyal ve politik, gelişmiş ülkelerde ise iktisadi gerekçeler öne çıkmaktadır.
Tarım sektörü, iktisadi, sosyal ve politik gerekçelerle devlet tarafından sürekli desteklenen bir sektördür. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde sosyal ve politik, gelişmiş ülkelerde ise iktisadi gerekçeler öne çıkmaktadır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikasının kısıtları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Üretici davranışları
B
Teknoloji
C
Avrupa piyasaları
D
Girdi piyasaları
E
Nitelikli insan gücü
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi dolaylı tarımsal destekleme politikasının araçlarından biridir?
Seçenekler
A
Üretim alanlarının sınırlandırılması ya da üretimin yönlendirilmesi
B
Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
C
Tavan fiyat uygulaması
D
Taban fiyat uygulaması
E
Gıda güvenliği
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 63
Piyasa fiyatı 10 tl olan bir ürün taban fiyat uygulaması sonucunda devlet tarafından 12tl ye satın alındığında devletçe bütçe gelirlerinden karşılanacak yük kaç tl olur?
Seçenekler
A
1
B
2
C
10
D
12
E
22
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 64
2011 yılında süt primleri yüzde kaç artmıştır?
Seçenekler
A
40
B
50
C
60
D
70
E
80
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde tarım sektöründe faaliyet gösteren örgütlerin hükümeti yönlendirmekte başarısız oldukları konulardan biri değildir?
Seçenekler
A
Biyolojik çeşitliliğin korunması
B
Biyo güvenliğin tesisi
C
Verimliliğin arttırılması
D
Gıda güvencesi
E
Taban ve tavan fiyatları
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektöründe üretimin tamamen tabii koşullara bağlı ve teknoloji kullanımının düşük düzeylerde olması halinde ortaya çıkan temel sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Dalgalanan arz
B
Düşük taban fiyatları
C
Gıda güvenliğini önemsememe
D
Öz tüketime yönelik üretim
E
Tarımsal üretim alanlarının daralması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi dolaylı tarımsal destekleme politikasının araçlarından biridir?
Seçenekler
A
Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
B
Üretim alanlarının sınırlandırılması ya da üretimin yönlendirilmesi
C
Tavan fiyat uygulaması
D
Taban fiyat uygulaması
E
Gıda güvenliği
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikasının kısıtlarından biridir?
Seçenekler
A
Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
B
Tarımsal ürünler talebi gelir esnekliği
C
Tüketici davranışları
D
Enflasyon
E
Taban fiyatları politikası
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 69
Bütçe açıklarının para arzının artırılması yoluyla finanse edilmesine ne denir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Monetizasyon
D
Borçlanma
E
Kredibilite
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikasının kısıtları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarı
B
Teknoloji
C
Ödemeler Dengesi
D
Alt yapı
E
Tarımsal Sanayi
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimde kullanılan başlıca girdiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gübre
B
Tarımsal ilaçlar
C
Tohum
D
Demir-çelik
E
Yakıt
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi dolaylı destekleme araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Girdi Temini
B
Fiyat İstikrarını sağlamak
C
Taban fiyatı politikası
D
Ucuz ve kolay kredi imkanları
E
Teknoloji kullanımının teşvik edilmesi
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal ürünlerin fiyatlarına müdahale etmeksizin devlet tarafından dolaylı bir şekilde gerçekleştirilen müdahale şekillerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Girdi temini
B
Fiyat istikrarını sağlamak
C
Teknoloji kullanımının teşvik edilmesi
D
Ucuz ve kolay kredi imkanı
E
Üretim alanlarının sınırlandırılması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 74
Tavan fiyatı politikası aşağıdakilerden hangisini korumayı amaçlamaktadır?
Seçenekler
A
Hükümetleri
B
Sivil toplum kuruluşlarını
C
Üreticileri
D
Tüketicileri
E
Emeklileri
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi “ Alış veriş işlemlerinin tavan fiyatından yüksek fiyatlar ile gerçekleştirdiği piyasadır” tanımına aittir?
Seçenekler
A
Karaborsa
B
Vesika Yöntemi
C
Prim sistemi
D
Tavan Fiyat
E
Taban Fiyat
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi bütçe açıklarının finanse edilmesinde başvurulan temel yöntemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Kredi
B
Borçlanma
C
Para arzının azaltılması
D
Bütçe fazlasından yaralanabilme
E
Gelir vergisi azaltılması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 77
Son yıllarda tarımsal üretimde istikrarı olumlu yönde etkileyen gelişmeler arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?
Seçenekler
A
Modern teknolojinin kullanımı
B
Tüketici harcama sepeti içinde gıda harcamalarının ağırlığının artması
C
Etkin sulama yöntemlerinin gelişmesi
D
Tohum ıslahı
E
Tarımsal alanların etkin kullanımı
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Soru 78
Aşağıdaki kavramlardan hangisi bütçe açıklarının para basarak finanse edilmesini ifade eder?
Seçenekler
A
Monetizasyon
B
Deflasyon
C
Enflasyon
D
Stagflasyon
E
Resesyon
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi “Bütçe açıklarının para arzının artırılması yoluyla finanse edilmesi” tanımına aittir?
Seçenekler
A
Monetizasyon
B
Girdi Temini
C
Vesika Yöntemi
D
Vergi Yöntemi
E
Fiyat İstikrarı
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının etkilerini değerlendirebileceksiniz.
Soru 80
Alış veriş işlemlerinin tavan fiyatından yüksek fiyatlar ile gerçekleştiği piyasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para piyasası
B
Mal piyasası
C
Döviz piyasası
D
Emek piyasası
E
Karaborsa piyasası
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 81
Tarımsal ürünler talebi gelir esnekliğinin düşük olmasının yol açtığı sorun aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Prim sisteminin uygulanamaması
B
Taban fiyatlarının düşük düzeylerde kalması
C
Doğrudan gelir ödemeleri sisteminin uygulanamaması
D
Tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük olması
E
Girdi maliyetlerinin artması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikalarının amaçlarından birisidir?
Seçenekler
A
Taban fiyat politikasını uygulamak
B
Tavan fiyat politikasını uygulamak
C
Prim sistemini uygulamak
D
Doğrudan gelir ödemeleri sistemini uygulamak
E
Tarım sektöründeki seçmenlerin desteğini almak
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Politik kaygılar özellikle az gelişmiş ülkelerde seçmen desteği almak için tarımsal politikalarda öncelikli amaçlardan biri haline gelmiştir
Politik kaygılar özellikle az gelişmiş ülkelerde seçmen desteği almak için tarımsal politikalarda öncelikli amaçlardan biri haline gelmiştir
Soru 83
Tarımda dolaylı destekleme politikasının araçları arasında aşağıdakilerden hangisi sayılmaz?
Seçenekler
A
Taban fiyatı politikası
B
Vergi vb.. yükümlülüklerden muafiyet
C
Girdi temini
D
Ucuz ve kolay kredi imkanları
E
Tarımsal üreticilerin örgütlenmesinin teşviki
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Sayfa 63 te Dolaylı destekleme araçları madde madde belirtilmiştir, bu dolaylı desteklerde "taban fiyatı politikası" bulunmamaktadır.
Sayfa 63 te Dolaylı destekleme araçları madde madde belirtilmiştir, bu dolaylı desteklerde "taban fiyatı politikası" bulunmamaktadır.
Soru 84
Tarımsal üretimdeki istikrarsızlıkla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tabii Koşullar tarımsal üretimin dalgalı bir seyir izlenmesine yol açmaktadır
B
Tarımsal üretim hacminde bazı yıllar büyük artış gözlenirken bazı yıllarda üretim açığı sorunuyla karşılaşılmaktadır
C
Tarımsal üreticiler fiyat ve üretim kararlarını birbirleriyle haberleşerek belirlemektedir
D
Tarımsal ürün fiyatları üretimin bol olduğu yıllarda düşük seviyelerde seyretmektedir
E
Tarımsal ürün fiyatları üretim darlığının yaşandığı yıllarda yüksek seviyelerde seyretmektedir
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Sayfa 58 de "Tarımsal Üretimdeki İstikrarsızlık" başlığı altında ki açıklamalar değerlendirildiğinde, (C) şıkkındakinin aksine üreticiler genelde üretim ve fiyat politikalarını birbirlerinden habersiz şekilde belirlemektedirler.
Sayfa 58 de "Tarımsal Üretimdeki İstikrarsızlık" başlığı altında ki açıklamalar değerlendirildiğinde, (C) şıkkındakinin aksine üreticiler genelde üretim ve fiyat politikalarını birbirlerinden habersiz şekilde belirlemektedirler.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal politikalara ilişkin yeni kavramlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Tarım gıda üretim ve dağıtım sistemidir.
B
Tarım çiftçiliktir.
C
Dalgalanan arz
D
İç piyasa başlıca pazar
E
Çiftçiye destek hakkıdır.
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Tarımsal destekleme politikasının kısıtları başlığı altındaki sayfa 62 de ki Tablo 3.1'e bakıldığında verilen şıklardan, A şıkkı haricindekilerin eski kavramlar adı altında yer aldığı görülmektedir. Sadece A şıkkı yeni kavramlar adı altında bulunmaktadır.
Tarımsal destekleme politikasının kısıtları başlığı altındaki sayfa 62 de ki Tablo 3.1'e bakıldığında verilen şıklardan, A şıkkı haricindekilerin eski kavramlar adı altında yer aldığı görülmektedir. Sadece A şıkkı yeni kavramlar adı altında bulunmaktadır.
Soru 86
Tarımsal destekleme politikasının kısıtları arasında yer alan, üretici ve tüketici davranışları, çıktı piyasaları, girdi piyasaları ve uluslararası piyasalar aşağıdakilerden hangisini etkilemektedir?
Seçenekler
A
Tarım sektörünün tarım politikasına duyarlılığını
B
Uygulanacak tarımsal destekleme politikasının niteliğini
C
Tarım sektörüne aktarılacak kamu kaynaklarının miktarını
D
Prim sistemi uygulamasını
E
Hangi tarımsal ürünün destekleme kapsamına alınacağını
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Sorunun cevabı; "Tarımsal Destekleme Politikasının Kısıtları" başlığı altında sayfa 61 de "Üretici ve tüketici davranışları, çıktı piyasaları, girdi piyasaları ve uluslararası piyasalar, tarım sektörünün tarım politikasına duyarlılığını etkileyen kısıt olarak tanımlanmıştır.
Sorunun cevabı; "Tarımsal Destekleme Politikasının Kısıtları" başlığı altında sayfa 61 de "Üretici ve tüketici davranışları, çıktı piyasaları, girdi piyasaları ve uluslararası piyasalar, tarım sektörünün tarım politikasına duyarlılığını etkileyen kısıt olarak tanımlanmıştır.
Soru 87
Tarımsal destekleme politikasının kısıtları arasında yer alan bütçe imkânları ve ödemeler dengesi aşağıdakilerden hangisini etkilemektedir?
Seçenekler
A
Tarımsal ürünler dış ticaretini
B
Vergi politikasını
C
Tarım sektörüne tahsis edilecek kaynakları
D
Taban fiyat politikasını
E
Ödemeler dengesini
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Sorunun cevabı "Tarımsal Destekleme Politikasının Kısıtları" başlığı altında sayfa 61 de; bütçe imkânları ve ödemeler dengesi nin tarım politikalarında tarım sektörüne tahsis edilecek kaynakları etkileyecek kısıt olarak verilmektedir.
Sorunun cevabı "Tarımsal Destekleme Politikasının Kısıtları" başlığı altında sayfa 61 de; bütçe imkânları ve ödemeler dengesi nin tarım politikalarında tarım sektörüne tahsis edilecek kaynakları etkileyecek kısıt olarak verilmektedir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan tarımsal destekleme politikasının araçlarından biridir?
Seçenekler
A
Tarımsal üreticilerin örgütlenmesinin teşvik edilmesi
B
Girdi temini
C
Taban fiyatı politikası
D
Ucuz ve kolay kredi imkânları
E
Vergi ve yükümlülüklerden muafiyet
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
C) şıkkı haricindekiler dolaylı destekleme politikasının araçlarıdır. Sadece C) şıkkı doğrudan destekleme aracıdır.
C) şıkkı haricindekiler dolaylı destekleme politikasının araçlarıdır. Sadece C) şıkkı doğrudan destekleme aracıdır.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi prim sisteminin beş avantajlı yönü arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tarımsal üretimi sınırlandırıcı özelliğe sahiptir.
B
Mevcut koşullarda bir malın toplam üretimini bir birim arttırmak için diğer malın üretiminden vazgeçilmesi gereken miktarı tanımlayan bir orandır.
C
Üretici desteği, maliyetler göz önüne alınmak suretiyle prim yöntemi uygulandığında iç piyasa fiyatının uluslar arası piyasalardaki fiyatlar ile entegrasyonu gerçekleşebilir.
D
Uygulama, ürünün kalite ve standardını esas aldığında üreticilerin başka bölgelere giderek yüksek fiyatlarla satış yapmaları önemli ölçüde engellenmiş olur.
E
Tarımsal üretim düzeyini yönlendirici bir özelliğe sahiptir.
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Prim sistemi arz miktarını sınırlandırmanın aksine, arz miktarını arttırmak veya arzı teşvik etmek için kullanılan bir uygulamadır.
Prim sistemi arz miktarını sınırlandırmanın aksine, arz miktarını arttırmak veya arzı teşvik etmek için kullanılan bir uygulamadır.
Soru 90
Tarımsal destekleme politikasının kısıtları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Tarımsal kaynaklar
B
Üretici davranışları
C
Tüketici davranışları
D
Uluslararası anlaşmalar
E
Tarım sektörününün desteklenmesinden vazgeçilmesi yönündeki politikalar
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Sayfa 61' de tarımsal destekleme politikasının kısıtları maddeler halinde genel başlık altında verilmiştir. Sorudaki E şıkkı haricinde verilenler bu maddeler içerisinde yer almakta, sadece E şıkkı bu maddeler içerisinde bulunmamaktadır.
Sayfa 61' de tarımsal destekleme politikasının kısıtları maddeler halinde genel başlık altında verilmiştir. Sorudaki E şıkkı haricinde verilenler bu maddeler içerisinde yer almakta, sadece E şıkkı bu maddeler içerisinde bulunmamaktadır.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikasının amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Toplumun besin ihtiyacını karşılamak
B
Tarımsal üretimdeki istikrarsızlığı gidermek
C
Tarımsal üretimi yönlendirmek
D
Tarımsal üreticilerin gelir seviyesini iyileştirmek
E
Taban fiyat politikasını uygulamak
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Destekleme politikasının amaçları alt başlıklar halinde ana başlığın altında verilmiş ve açıklamaları yapılmıştır. E şıkkı bu amaçlar içerisinde yoktur; aksine bu şık amaçlar değil destekleme araçlarından doğrudan destekleme araçlarının içerisindedir.
Destekleme politikasının amaçları alt başlıklar halinde ana başlığın altında verilmiş ve açıklamaları yapılmıştır. E şıkkı bu amaçlar içerisinde yoktur; aksine bu şık amaçlar değil destekleme araçlarından doğrudan destekleme araçlarının içerisindedir.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimin devlet tarafından desteklenmesinin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Toplumun besin ihtiyacının karşılanması
B
Tarımsal üretimde istikrarlı davranılması
C
Politik nedenler
D
Tarımsal üretimi yönlendirme
E
Tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük olması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Tarımsal üretimindeki istikrarsızlık ve bunu gidermek, tarımsal destek politikasının amaçlarından biridir. B) seçeneği bu politika amacına ters düşmektedir. Diğer seçeneklerilgili başlığın alt başlıklarında verilmiş değerlendirilmiştir vede destek politikaları amaçları içersinde yer almaktadırlar.
Tarımsal üretimindeki istikrarsızlık ve bunu gidermek, tarımsal destek politikasının amaçlarından biridir. B) seçeneği bu politika amacına ters düşmektedir. Diğer seçeneklerilgili başlığın alt başlıklarında verilmiş değerlendirilmiştir vede destek politikaları amaçları içersinde yer almaktadırlar.
Soru 93
Tarım sektörünün desteklenmesinde aşağıdakilerden hangisi etkili olmamaktadır?
Seçenekler
A
Toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması
B
Politik nedenler
C
Üretimde verimliliğin arttırılması
D
Tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması
E
Finansal istikrarın sağlanması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Tarımsal destekleme politikasının amaçları ilgili "Tarımsal Destekleme Politikasının Amaçları" ana başlığının alt başlıklarında verilmiş ve açıklanmıştır. Amaçlar arasında E seçeneğinde verilen "Finansal istikrarın sağlanması" yer almamaktadır.
Tarımsal destekleme politikasının amaçları ilgili "Tarımsal Destekleme Politikasının Amaçları" ana başlığının alt başlıklarında verilmiş ve açıklanmıştır. Amaçlar arasında E seçeneğinde verilen "Finansal istikrarın sağlanması" yer almamaktadır.
Soru 94
Diğer adı “Tayınlama” olan ve hükümetlerce daha çok savaş gibi olağanüstü dönemlerde zorunlu ihtiyaç mallarının tüketicilere dağıtımında uygulanan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vesika yöntemi
B
Karaborsada satış yöntemi
C
Prim sistemi yöntemi
D
Taban fiyat politikası yöntemi
E
Tavan fiyat politikası yöntemi
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Tayınlama "Vesika" yönteminin diğer adıdır ve üretimimnde ve arzında sıkıntı yaşanan malların savaş gibi olağanüstü durumlarda tüketicilere karne usulüyle dağıtılmasıdır.
Tayınlama "Vesika" yönteminin diğer adıdır ve üretimimnde ve arzında sıkıntı yaşanan malların savaş gibi olağanüstü durumlarda tüketicilere karne usulüyle dağıtılmasıdır.
Soru 95
Aşağıdaki yöntemlerden hangisinde fiyatına tavan konulmuş malların üretiminde darlık ortaya çıktığında eldeki mevcut miktar tayın kuponu ile dağıtılmaktadır?
Seçenekler
A
Vesika yöntemi
B
Fiyatlama yöntemi
C
Destekleme yöntemi
D
Dağıtma yöntemi
E
Genişletme yöntemi
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soru 96
Tarımsal ürünler talebinin gelir esnekliği için ne söylenebilir?
Seçenekler
A
Yüksektir
B
Düşüktür
C
Sıfırdır
D
Birdir
E
Negatiftir
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Genel olarak tarımsal üretim doğaya bağımlı ve istikrarsız olduğundan, hem üretim , hem arz ve hemde tüketim dengesi istikrarsız olabilmekte sanayi üretiminin talebe göre esnek üretim avantajı tarımsal üretim de kolayca aşılamamakte ve gerek ürün arzı ve gerekse tüketim talebi esnek olamamaktadır.
Genel olarak tarımsal üretim doğaya bağımlı ve istikrarsız olduğundan, hem üretim , hem arz ve hemde tüketim dengesi istikrarsız olabilmekte sanayi üretiminin talebe göre esnek üretim avantajı tarımsal üretim de kolayca aşılamamakte ve gerek ürün arzı ve gerekse tüketim talebi esnek olamamaktadır.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörüne yönelik uygulanan doğrudan ya da dolaylı tarımsal destekleme politikasının amaçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Toplumun Gıda İhtiyacını En İyi Şekilde Karşılayacak Tarımsal Üretimin Teşvik Edilmesi
B
Tarımsal Ürün Fiyatlarında ve Tarımsal Üretimde İstikrarın Sağlanması
C
Tarımsal Alanlarda Yaşayanların Gelir Düzeyinin ve Hayat Standardının İyileştirilmesi
D
Tarımsal Üreticilerin ve Tüketicilerin Korunması
E
Merkezi Hükümetin Bütçe Harcamalarının Kısılması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
İlk dört şık ta verilenler gerek doğrudan ve gerekse dolaylı destek araçlarının amaçları içerisinde yer almaktadır. E şıkkı bu amaçlardan bağımsızdır.
İlk dört şık ta verilenler gerek doğrudan ve gerekse dolaylı destek araçlarının amaçları içerisinde yer almaktadır. E şıkkı bu amaçlardan bağımsızdır.
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal ürünlerin fiyatlarına müdahale etmeksizin devlet tarafından dolaylı bir şekilde gerçekleştirilen müdahale şekillerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Üretim Alanlarının Sınırlandırılması
B
Üretimin Yönlendirilmesi
C
Tarımsal Üreticilerin Örgütlenmesinin Teşvik Edilmesi
D
Tavan Fiyat Politikası
E
Girdi Temini
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Tavan fiyatı politikası dolaylı değil doğrudan müdahale araçlarından birisidir.
Tavan fiyatı politikası dolaylı değil doğrudan müdahale araçlarından birisidir.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan destekleme politikası araçlarından birisidir?
Seçenekler
A
Üretim Alanlarının Sınırlandırılması
B
Üretimin Yönlendirilmesi
C
Prim Sistemi Uygulaması
D
Tarımsal Üreticilerin Örgütlenmesinin Teşvik Edilmesi
E
Girdi Temini
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
A,B,D ve E şıklarında verilenler dolaylı destekleme politikasının araçları dır. Ancak C şıkkında verilen doğrudan destekleme politikasının araçlarından biridir ve soruya göre doğru cevap C seçeneğidir.
A,B,D ve E şıklarında verilenler dolaylı destekleme politikasının araçları dır. Ancak C şıkkında verilen doğrudan destekleme politikasının araçlarından biridir ve soruya göre doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 100
Tarımsal destekleme kapsamına alınan ürün için piyasa fiyatından yüksek bir fiyat belirlenmesi aşağıdaki kavramlardan hangisini çağrıştırmaktadır?
Seçenekler
A
Taban Fiyatı Politikası
B
Tavan Fiyatı Politikası
C
Prim Sistemi Uygulaması
D
Ucuz Girdi Temini
E
Doğrudan Gelir Ödemeleri Sistemi
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soruda sorulan kavram üreticiyi korumak için piyasada oluşan fiyatlardan daha yüksek fiyat verilmesi olan Taban fiyatı uygulamasının tanımıdır.
Soruda sorulan kavram üreticiyi korumak için piyasada oluşan fiyatlardan daha yüksek fiyat verilmesi olan Taban fiyatı uygulamasının tanımıdır.
Soru 101
Tarımsal destekleme kapsamına alınan ürün için devlet tarafından garanti bir fiyat düzeyi ilan edilmesi aşağıdaki kavramlardan hangisini çağrıştırmaktadır?
Seçenekler
A
Prim Sistemi Uygulaması
B
Tavan Fiyatı Politikası
C
Taban Fiyatı Politikası
D
Ucuz Girdi Temini
E
Doğrudan Gelir Ödemeleri Sistemi
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının araçlarını açıklayabileceksiniz.
Soruda verilen açıklama, hedeflenen üretim düzeyine ulaşabilmek için üretimi teşvik edici bir uygulama olan prim sistemini çağrıştırmaktadır.
Soruda verilen açıklama, hedeflenen üretim düzeyine ulaşabilmek için üretimi teşvik edici bir uygulama olan prim sistemini çağrıştırmaktadır.
Soru 102
Tarım ekonomisi üzerine yapılan araştırmalarda tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük olmasının başlıca sebepleri arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilmektedir?
Seçenekler
A
Prim Sistemi Uygulaması
B
Tarımsal Ürünler Talebi Gelir Esnekliğinin Düşük Olması
C
Tarımsal Ürünler Talebi Gelir Esnekliğinin 1’den Büyük Olması
D
Tarımsal Ürünler Talebi Gelir Esnekliğinin Sıfır Olması
E
Tarımsal Ürünler Talebi Gelir Esnekliğinin Gelişmekte Olan Ülkelerde Yanlış Hesaplanması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kavramsal çerçevesini ve amaçlarını açıklayabileceksiniz.
Tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük ve istikrarsız olması; tarımsal ürünler talebi gelir esnekliğinin birden küçük olması ile açıklanır.
Tarımsal üreticilerin gelir seviyesinin düşük ve istikrarsız olması; tarımsal ürünler talebi gelir esnekliğinin birden küçük olması ile açıklanır.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikasının kısıtlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal Kaynaklar
B
Teknoloji
C
Üretici Davranışları
D
Tarımsal Ürünler Talebi Gelir Esnekliği
E
Tüketici Davranışları
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
D) şıkkı haricindekiler sayfa 61 de maddeler halinde verilen kıstlardandır. D seçeneği kısıt değil, tarımsal üretimdeki istikrarsızlıkla ilgili bir kavramdır.
D) şıkkı haricindekiler sayfa 61 de maddeler halinde verilen kıstlardandır. D seçeneği kısıt değil, tarımsal üretimdeki istikrarsızlıkla ilgili bir kavramdır.
Soru 104
Tarım politikasının kısıtları arasında yer alan uluslararası anlaşmalar aşağıdakilerden hangisini etkilemektedir?
Seçenekler
A
Tarım sektörüne tahsis edilecek kaynakları
B
Politika setinin uygulanabilirliğini
C
Tarım sektörünün potansiyelini
D
Tarımsal politikalardan kaynaklanan maliyetin diğer kesimler tarafından karşılanabilirliğini
E
Tarım sektöründe teknoloji kullanımını
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Tarımsal destekleme politikasının kısıtlarından olan Uluslararası antlaşmalar politika setinin uygulanabilirliğini etkileyen kısıttır (sayfa 61).
Tarımsal destekleme politikasının kısıtlarından olan Uluslararası antlaşmalar politika setinin uygulanabilirliğini etkileyen kısıttır (sayfa 61).
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikalarına ilişkin yeni kavramlardan birisidir?
Seçenekler
A
Tarım Gıda Üretim ve Dağıtım Sistemidir.
B
Tarım Çiftçiliktir.
C
Dalgalanan Arz
D
İç Piyasa Başlıca Pazar
E
Çiftçiye Destek Hakkıdır.
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
sayfa 62 de ki eski ve yeni tarımsal kavramları veren Tablo 3.1 e bakıldığında sadece A seçeneğinin yeni kavramlar sutünunda yer aldığı görülmektedir.
sayfa 62 de ki eski ve yeni tarımsal kavramları veren Tablo 3.1 e bakıldığında sadece A seçeneğinin yeni kavramlar sutünunda yer aldığı görülmektedir.
Soru 106
Tarımsal üretimin ağırlıklı olarak öz tüketim için yapılması aşağıdaki kavramlardan hangisini çağrıştırmaktadır?
Seçenekler
A
Çiftçiye Destek Hakkıdır.
B
Tarım Çiftçiliktir.
C
İç Piyasa Başlıca Pazardır.
D
Tarımsal Üretimin İstikrarsızlığı
E
Tarımsal Ürünler Talebi Gelir Esnekliğinin Düşük Olması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının kısıtlarını analiz edebileceksiniz.
Tarım politikalarının eski kavramlarından olan "Tarım çiftçiliktir" kavramı tarımsal üretimin ağırlıklı olarak öz tüketim için yapıldığı anlamına gelmektedir. Çiftçiler genel olarak kendi tüketim leri için ürün üretmekte ve az miktarda da piyasaya talep ölçüsünde sunmaktadırlar.
Tarım politikalarının eski kavramlarından olan "Tarım çiftçiliktir" kavramı tarımsal üretimin ağırlıklı olarak öz tüketim için yapıldığı anlamına gelmektedir. Çiftçiler genel olarak kendi tüketim leri için ürün üretmekte ve az miktarda da piyasaya talep ölçüsünde sunmaktadırlar.
Soru 107
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikaları devlet önlemleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Çiftçilerin ekonomik yaşantılarını iyileştirmek
B
Tarımsal üretimi toplum yararına düzenlemek
C
Evrensel ve kurumsal tarım alanları yaratmak
D
Kırsal kesimin refahını yükseltmek
E
Tüketicileri fiyat artışlarından korumak
Açıklama:
Evrensel ve kurumsal tarım alanları oluşturmak devletin alacağı önlemlerden değildir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimin devlet tarafından desteklenmesinin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması
B
Şehirlerde yaşayan insanların gelir düzeyinin ve refah seviyesinin artırılması
C
Tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması
D
Üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması
E
Politik kaygılar
Açıklama:
Tarımsal üretimin devlet tarafından desteklenmesinin pek çok amacı vardır. Ancak şehirlerde yaşayanların değil kırsal kesimlerde yaşayanların refahının ve gelir düzeyinin artırılması bu amaçlar arasında yer alır.
Soru 109
Devletin bir üründe mevsimsel arz fazlalığına karşı önlem alma çabası, tarımda hangi etkinin sonucu olarak gerçekleştirilir?
Seçenekler
A
Toplumun besin ihtiyacının karşılanması
B
Tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi
C
Üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması
D
Politik kaygılar
E
Tarımsal üretimdeki istikrarsızlık
Açıklama:
Bazı dönemlerde bir ürünün aşırı üretimi söz konusu olabilmektedir. Bu gibi durumlarda devlet, tarımı destekleme politikası gereği önlemler alabilir. Verilen örnek üretimde istikrarsızlığa ilişkindir.
Soru 110
Tarımsal destekleme politikalarının arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Teknoloji
B
Üretici davranışları
C
Uluslararası anlaşmalar
D
Belirli ürünlerde vergi artışı
E
Ödemeler dengesi
Açıklama:
Üretime endeksli bazı ürün gruplarında teşvik amaçlı vergi indirimi sağlanabilir. Ancak vergi artışı üreticiyi teşvik edici bir politika değildir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan destekleme aracıdır?
Seçenekler
A
Üretim alanlarının sınırlandırılması
B
Taban fiyat uygulaması
C
Girdi temini
D
Teknoloji kullanımının desteklenmesi
E
Fiyat istikrarının sağlanması
Açıklama:
Taban fiyat uygulaması doğrudan bir destektir. Diğerleri ise dolaylı destek araçları arasındadır.
Soru 112
“Talep baskına maruz kalan ürünlere yönelik bir politikadır. Diğer bir ifade ile ………. , arzı teşvik edici bir uygulamadır” tanımında boşluğa gelmesi gerek kelime grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taban fiyat
B
Tayınlama yöntemi
C
Karaborsa
D
Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
E
Prim sistemi
Açıklama:
Boşluğu en uygun şekilde tamamlayan kelime grubu prim sistemi’dir.
Soru 113
Bütçe açıklarının para arzının artırılması yoluyla finanse edilmesi hangi kavramla açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Cari ödeme
B
Monetizasyon
C
Borçlanma
D
Üretim fazlası
E
Karaborsa
Açıklama:
Yukarıdaki tanımlama monetizasyon terimi ile açıklanmaktadır.
Soru 114
Tarımsal üretimin ağırlıklı olarak öz tüketim için yapılması aşağıdaki kavramlardan hangisini tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Çiftçiye destek hakkıdır
B
Tarım çiftçiliktir
C
İç piyasa başlıca pazardır
D
Tarımsal üretimin istikrarsızlığı
E
Tarımsal ürünler talebi gelir esnekliğinin düşük olması
Açıklama:
Eski terimler içinde yer alan bu tanım tarımın çiftçilik oluşunu tanımlamaktadır.
Soru 115
Borçlanma politikası hangi yolla uygulanır?
Seçenekler
A
Kamu borçlanma senetleri ile
B
Banka kredisi ile
C
Şahıs katılımı ile
D
İhale yoluyla
E
Üretimi kısarak
Açıklama:
Devlet borçlanma için Kamu Borçlanma Senetleri dağıtır ve kolaylıkla para bulabilmek için bu senetlerin faizini yüksek tutar.
Soru 116
Tarımsal destekleme kapsamına alınan ürün için, devletin piyasa fiyatından daha yüksek bir fiyat belirlenmesi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
Taban fiyat politikası
B
Tavan fiyat politikası
C
Prim sistemi uygulaması
D
Ucuz girdi temini
E
Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
Açıklama:
Devlet belli bir ürünün üretim miktarında artırmayı hedefler ise o ürün için yüksek bir taban fiyat uygulaması getirir. Böylelikle üretici imkânlarının daha geniş bir bölümünü o ürüne ayırmaya yönelir.
Soru 117
Çiftçilerin ekonomik yaşantılarını iyileştirmek, tarımsal üretimi toplum yararına düzenlemek, kırsal kesimin refahını yükseltmek ve tüketicileri fiyat artışlarından korumak amacıyla uygulanan devlet önlemleri dizisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Tarımsal baskı
B
Tarım politikası
C
Tarım kredisi
D
KOBİ
E
Hiçbiri
Açıklama:
Çiftçilerin ekonomik yaşantılarını iyileştirmek, tarımsal üretimi toplum yararına düzenlemek, kırsal kesimin refahını yükseltmek ve tüketicileri fiyat artışlarından korumak amacıyla uygulanan devlet önlemleri dizisine ‘Tarım Politikası’ adı verilmektedir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimin devlet tarafından desteklenmesi amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması
B
Tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması
C
Tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi
D
Üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması
E
Kişisel çıkarlar
Açıklama:
Yukarıdaki seçenekler arasında “kişisel çıkarlar” değil, politik kaygılar tarımsal üretimin devlet tarafından desteklenmesi amaçları arasındadır.
Soru 119
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikasının kısıtları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tarımsal gelirler
B
Teknoloji
C
Girdi piyasaları
D
Nitelikli insan gücü
E
Tüketici davranışları
Açıklama:
Tarımsal değil, “tarım dışı gelirler” tarım politikasının kısıtları arasında yer alır.
Soru 120
Aşağıdakilerden hangisi doğrudan destekleme araçları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Tarımsal üreticilerin örgütlenmesinin teşvik edilmesi
B
Girdi temini
C
Taban fiyatı politikası
D
Ucuz ve kolay kredi imkânları
E
Vergi vb. yükümlülüklerden muafiyet
Açıklama:
Yukarıdaki ifadeler arasında Taban Fiyatı Politikası hariç hepsi tarımsal destekleme politikaları arasından dolaylı destekleme araçları arasındadır. Taban Fiyatı Uygulaması ise doğrudan destekleme araçları arasındadır.
Soru 121
“Taban fiyatı politikası ………, tavan fiyat politikası ise ……… korumayı hedeflemektedir.”
Yukarıdaki ifadede bırakılan boşluk alanlara aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Yukarıdaki ifadede bırakılan boşluk alanlara aşağıdakilerden hangileri gelmelidir?
Seçenekler
A
Üreticileri / tüketicileri
B
Tüketicileri / üreticileri
C
Sanayicileri / tüketicileri
D
Teknolojiyi / üreticileri
E
Girdileri / geliri
Açıklama:
Taban fiyatı politikası, üreticileri, tavan fiyat politikası ise tüketicileri korumayı hedeflemektedir.
Soru 122
Fiyatına tavan konulmuş malların, üretiminde darlık (talep fazlalığı) ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu ile dağıtılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Karaborsa
B
Kıtlık dönemi
C
Prim sistemi
D
Vesika yöntemi
E
Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
Açıklama:
Talep fazlalığı (kıtlık) sorununun yol açacağı muhtemel sonuçlar arasında yer alan Vesika (Tayınlama) yöntemi, “fiyatına tavan konulmuş malların, üretiminde darlık (talep fazlalığı) ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu ile dağıtılmasıdır”.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi anlamda prim sisteminin avantajları arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Prim sistemi, tarımsal üretim düzeyini yönlendirici bir özelliğe sahiptir
B
Uygulama, ürünün kalite ve standardını esas aldığında üreticilerin başka bölgelere giderek yüksek fiyatlarla satış yapmaları önemli ölçüde engellenmiş olur
C
Yüksek fiyatlara maruz kalmayan dış ticaret firmalarına (dışarı mal satan firmalar) maliyet avantajı ve dolayısıyla rekabet avantajı sağlar
D
Ürün borsalarının yanı sıra ticari değişimlerin piyasalar vasıtasıyla gerçekleştirilmesini teşvik etmektedir. Piyasaların etkin bir şekilde çalışması, kayıtların daha özenli bir şekilde tutulmasını teşvik eder ve kayıt dışılığı da negatif yönde etkiler
E
Hepsi
Açıklama:
Yukarıdaki seçeneklerin hepsi prim sisteminin avantajları arasında yer alır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikalarının etkileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Fiyat Düzeyindeki Değişiklikler
B
Destekleme Kapsamındaki Ürün Stoklarının azalması
C
Kamuda özelleşmenin teşvik edilmesi
D
Sanayide gelişim
E
Tüketimin hızlandırılması
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikalarının etkileri arasında yer alan faktörler: Fiyat Düzeyindeki Değişiklikler, Destekleme Kapsamındaki Ürün Stoklarının Artması ve Sosyal Etkilerdir.
Soru 125
Bütçe açıklarının para arzının artırılması yoluyla finanse edilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Prim sistemi
B
Monetisazyon
C
Borçlanma
D
Kaldor
E
Vergi geliri
Açıklama:
Bütçe açıklarının para arzının artırılması yoluyla finanse edilmesine ‘monetizasyon’ adı verilmektedir.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi bütçe açıklarının finanse edilmesinde başvurulan temel yöntemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Borçları kapatma
B
Para arzının azaltılması
C
Vergi gelirlerinin artırılması
D
Teknolojinin gelişmesi
E
Hepsi
Açıklama:
Bütçe açıklarının finanse edilmesinde başvurulan temel yöntemler: borçlanma, vergi gelirlerinin artırılması ve para arzının artırılmasıdır.
Soru 127
I. Toplumun besin ihtiyacının karşılanması
II. Tarımsal üretimdeki istikrarsızlık
III. Tarımsal üretimi yönlendirme
IV. Politik nedenler
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tarımsal üretimin devlet tarafından desteklenmesinin amaçlarındandır?
II. Tarımsal üretimdeki istikrarsızlık
III. Tarımsal üretimi yönlendirme
IV. Politik nedenler
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tarımsal üretimin devlet tarafından desteklenmesinin amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Toplumun besin ihtiyacının karşılanması, tarımsal üretimdeki istikrarsızlık, tarımsal üretimi yönlendirme ve politik nedenler tarımsal üretimin devlet tarafından gerçekleştirilmesinin amaçları arasında yer alır.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikalarında kullanılan yeni kavramlardan değildir?
Seçenekler
A
Tarım çiftçiliktir
B
Gıda malları üretmek
C
Tüketiciler gıda güvenliğini önemsemekte ve sorgulamaktadır
D
Çiftçiye şartlı destekler verilmekte ve ihtiyaçlar esas alınmaktadır
E
Uluslararası piyasalar ve sanayi sektörü kritik özelliğe sahiptir
Açıklama:
“Tarım çiftçiliktir” eski bir kavram olup yerini yeni kavram olan “Tarım gıda üretim ve dağıtım sistemidir” kavramına bırakmıştır.
Soru 129
I. Dolaylı destekleme (Fiyat dışı yollardan destekleme)
II. Doğrudan destekleme (Tarımsal ürün fiyatlarına devletin doğrudan müdahalesi)
III. Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
IV. Dolaylı yoldan gelir ödemeleri sistemi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tarımsal destekleme politikasının başlıca araçlarındandır?
II. Doğrudan destekleme (Tarımsal ürün fiyatlarına devletin doğrudan müdahalesi)
III. Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
IV. Dolaylı yoldan gelir ödemeleri sistemi
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri tarımsal destekleme politikasının başlıca araçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Dolaylı destekleme, doğrudan destekleme ve doğrudan gelir ödememeleri sistemi tarımsal destekleme politikasının başlıca araçlarındandır.
Soru 130
Aşağıdakilerden hangisi dolaylı destekleme türlerinden değildir?
Seçenekler
A
Ucuz ve kolay kredi imkanları
B
Taban fiyatı politikası
C
Fiyat istikrarınını sağlamak
D
Vergi vb. yükümlülüklerden muafiyet
E
Teknoloji kullanımının teşvik edilmesi
Açıklama:
Taban fiyat uygulaması ‘doğrudan desteklemeye’ örnek olarak verilebilir.
Soru 131
I. Taban fiyat politikası üreticiyi korumayı hedefler.
II. Tavan fiyat politikası tüketiciyi korumayı hedefler.
III. Prim sistemi uygulaması doğrudan desteklemeye örnektir.
IV. Girdi temini doğrudan destekleme örnektir.
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Tavan fiyat politikası tüketiciyi korumayı hedefler.
III. Prim sistemi uygulaması doğrudan desteklemeye örnektir.
IV. Girdi temini doğrudan destekleme örnektir.
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
I ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Girdi temini dolaylı desteklemeye örnektir. Diğer şıklarda verilen ifadeler doğrudur.
Soru 132
Fiyatına tavan konulmuş malların, üretiminde darlık (talep fazlalığı) ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu ile dağıtılmasına ne denir?
Seçenekler
A
Bağış yöntemi
B
Hibe yöntemi
C
Vesika (Tayınlama) yöntemi
D
Karaborsa
E
Prim yöntemi
Açıklama:
Bahsedilen yöntem vesika (tayınlama) yöntemidir. Bu yöntem ile yetkililer malın tüketiciler arasındaki eşit şekilde dağıtımını gerçekleştirirler.
Soru 133
I. Tarımsal üretim düzeyini yönlendirici bir etkiye sahiptir.
II. Ürün borsalarının yanı sıra ticari değişimlerin piyasalar aracılığı ile gerçekleştirilmesini teşvik eder.
III. Prim sisteminde devletin piyasa fiyatlarına doğrudan müdahalesi söz konusudur.
IV. Prim sistemi sayesinde ürünün kalite ve standardını esas aldığında üreticilerin başka bölgelere giderek yüksek fiyatlarla satış yapmaları önemli ölçüde engellenmiş olur.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri prim sisteminin özelliklerindendir?
II. Ürün borsalarının yanı sıra ticari değişimlerin piyasalar aracılığı ile gerçekleştirilmesini teşvik eder.
III. Prim sisteminde devletin piyasa fiyatlarına doğrudan müdahalesi söz konusudur.
IV. Prim sistemi sayesinde ürünün kalite ve standardını esas aldığında üreticilerin başka bölgelere giderek yüksek fiyatlarla satış yapmaları önemli ölçüde engellenmiş olur.
Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri prim sisteminin özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
I ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Prim sisteminde devletin piyasa fiyatlarına doğrudan müdahalesi söz konusu değildir.
Soru 134
Bütçe açıklarının para arzının artırılması yoluyla finanse edilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Monetizasyon
B
Enflasyon
C
Tahsilat
D
Devalüasyon
E
İndeksleme
Açıklama:
Bütçe açıklarının para arzının arttırılması yoluyla finanse edilmesine monetizasyon denir.
Soru 135
Tarım sektöründe üretimin tamamen tabii koşullara bağlı ve teknoloji kullanımının düşük düzeylerde olması hâlinde ortaya çıkan temel sorunlardan birisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politik istikrarsızlık
B
Faiz yükselmesi
C
Enflasyon
D
Dalgalanan arz
E
Fiyat istikrarsızlığı
Açıklama:
Tarım sektöründe üretimin tamamen tabii koşullara bağlı ve teknoloji kullanımının düşük düzeylerde olması hâlinde ortaya çıkan temel sorunlardan birisi dalgalanan arzdır.
Soru 136
I. Gübre
II. Tarımsal ilaçlar
III. Makine ve teçhizat
IV. Yakıt ve tohum
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri tarımsal üretimde kullanılan başlıca girdilerdir?
II. Tarımsal ilaçlar
III. Makine ve teçhizat
IV. Yakıt ve tohum
Yukarıda verilen ifadelerden hangisi ya da hangileri tarımsal üretimde kullanılan başlıca girdilerdir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
I ve IV
E
Hepsi
Açıklama:
Şıklarda verilenlerin tamamı tarımsal üretimde kullanılan başlıca girdilerdir.
Soru 137
I- Toplumun beslenme ihtiyaçlarının karşılanması
II- Tarımsal alanlarda yaşayanların hayat standartlarının iyileştirilmesi
III- Politik kaygılar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tarım sektörünün geliştirilmesine yönelik politikaların sebepleri arasında yer almaktadır?
II- Tarımsal alanlarda yaşayanların hayat standartlarının iyileştirilmesi
III- Politik kaygılar
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tarım sektörünün geliştirilmesine yönelik politikaların sebepleri arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Tarım sektörünün desteklenmesi, toplumun beslenme ihtiyacının karşılanması, tarımsal fiyat ve üretim istikrarının sağlanması, tarımsal alanlarda yaşayanların gelir düzeyinin ve hayat standardının iyileştirilmesi, üretimde çeşitliliğin ve verimliliğin artırılması ya da politik kaygılar ile gerçekleştirilmektedir.
Soru 138
“Tarımsal ürün fiyatları üretimin bol olduğu yıllarda ……… seviyelerde buna karşın üretim darlığının yaşandığı yıllarda ise ………. seviyelerde seyretmektedir.”
Yukarıdaki cümleyi tamamlayacak en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümleyi tamamlayacak en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
yüksek/düşük
B
düşük/yüksek
C
sabit/düşük
D
yüksek/sabit
E
düşük/sabit
Açıklama:
“Tarımsal ürün fiyatları üretimin bol olduğu yıllarda düşük seviyelerde buna karşın üretim darlığının yaşandığı yıllarda ise yüksek seviyelerde seyretmektedir.”
Soru 139
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal politikaların uygulama amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
İç talebi karşılama
B
Uluslararası piyasalardaki pazar payını genişletme
C
Ürün ve üretim alanlarını etkileme amaçları
D
Tarımsal üretime uygun olmayan alanların genişletilmesi
E
Dış talebi desteklemek
Açıklama:
Devlet tarımsal üretimi yönlendirmek amacıyla çeşitli tarımsal destekleme politikalarını kullanabilir. Bu anlamda iç talebi karşılama, uluslararası piyasalardaki pazar payını genişletme ya da ürün ve üretim alanlarını etkileme, dış talebi destekleme amaçları esas alınabilir.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi tarım politikalarının kısıtları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dünya piyasaları
B
Tarım dışı gelirler
C
Üretici davranışları
D
Tüketici davranışları
E
Enflasyon oranları
Açıklama:
Tarım politikasının kısıtları aşağıdadır:
- Tarımsal Kaynaklar
- Teknoloji
- Üretici Davranışları
- Tüketici Davranışları
- Dünya Piyasaları
- Tarım Dışı Gelirler
- Girdi Piyasaları
- Çıktı Piyasaları
- Uluslararası Anlaşmalar
- Bütçe İmkanları
- Nitelikli İnsan Gücü
- Altyapı
- Ödemeler Dengesi
- Tarımsal Sanayi
Soru 141
Tarımı, gıda üretim ve dağıtım sistemi olarak ifade eden yeni anlayışa göre aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Piyasaya üretim yapmak mümkün değildir.
B
Modern işletmecilik kuralları geçerlidir.
C
Teknolojik gelişmelerden yararlanılmamaktadır.
D
Çiftçiler kendi gereksinimlerini karşılamak için üretim yapmaktadırlar.
E
Modern pazarlama ilkeleri uygulanmamaktadır.
Açıklama:
Tarımı gıda üretim ve dağıtım sistemi olarak ifade eden yeni anlayışa göre tarım sektöründe modern işletmecilik kuralları geçerlidir. Temel hedef piyasa talebini esas alarak üretim yapmaktır. Tüketicilerin gıda talebi gözetilerek tarımsal sanayi yardımı ile elde edilen tarımsal gıdalar piyasa dağıtım kanalları ile ulusal ve uluslararası piyasalara arz edilmektedir.
Soru 142
I-Tohum ıslahı
II-Modern teknolojinin kullanımı
III-Sulama yöntemlerinin geliştirilmesi
IV-Tarımsal alanların daraltılıp sanayiye tahsis edilmesi
Yukarıdakilerden hangileri tarımsal üretimi olumlu etkileyen gelişmeler arasında yer almaktadır?
II-Modern teknolojinin kullanımı
III-Sulama yöntemlerinin geliştirilmesi
IV-Tarımsal alanların daraltılıp sanayiye tahsis edilmesi
Yukarıdakilerden hangileri tarımsal üretimi olumlu etkileyen gelişmeler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Modern teknolojinin kullanımı, etkin sulama ve ilaçlama yöntemlerinin gelişmesi, tohum ıslahı, ürün çeşitliliği ve tarımsal alanlarını etkin kullanımı üretimde istikrarı olumlu yönde etkileyen gelişmelerdir.
Soru 143
Fiyatına tavan konulmuş malların, üretiminde darlık (talep fazlalığı) ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu ile dağıtılması olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vesika yöntemi
B
Karaborsa
C
Taban fiyat
D
Prim sistemi
E
Doğrudan gelir ödemeleri sistemi
Açıklama:
Vesika yöntemi, “fiyatına tavan konulmuş malların, üretiminde darlık (talep fazlalığı) ortaya çıkınca eldeki mevcut miktarın tayın kuponu ile dağıtılmasıdır”.
Soru 144
I-Ödeme miktarı önceden belirlenmelidir.
II-Sabit bir ekim alanı ve verim esas alınarak uygulanmalıdır.
III- Ödemeler için cari yıl üretim miktarı esas alınmamalıdır.
Üretimden bağımsız gelir ödemeleri uygulamasının üretimi etkilememesi yukarıdaki koşullardan hangisinin ya da hangilerinin gerçekleşmesine bağlıdır?
II-Sabit bir ekim alanı ve verim esas alınarak uygulanmalıdır.
III- Ödemeler için cari yıl üretim miktarı esas alınmamalıdır.
Üretimden bağımsız gelir ödemeleri uygulamasının üretimi etkilememesi yukarıdaki koşullardan hangisinin ya da hangilerinin gerçekleşmesine bağlıdır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Üretimden bağımsız gelir ödemeleri uygulamasının üretimi etkilememesi aşağıdaki koşulların gerçekleşmesine bağlıdır:
- Doğrudan gelir ödemeleri sabit bir ekim alanı ve verim esas alınarak uygulanmalıdır.
- Ödemeler için cari yıl üretim miktarı esas alınmamalıdır.
- Ödeme miktarı önceden belirlenmelidir. Böylelikle verim ya da piyasa fiyatlarındaki dalgalanmaların ödemeler üzerindeki etkileri engellenmiş olacaktır.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal üretimde kullanılan temel girdiler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Gübre
B
Enerji kaynakları
C
Yakıt
D
Makine ve teçhizat
E
Tarımsal ilaçlar
Açıklama:
Tarımsal üreticiler üretim sürecinde çok sayıda girdi kullanmaktadır. Gübre, tarımsal ilaçlar, makine ve teçhizat, yakıt ve tohum tarımsal üretimde kullanılan başlıca girdilerdir.
Soru 146
Tarım sektörüne kamu kaynaklarının aktarılması ve bu kesime vergi kolaylıklarının sağlanması konusuna sıcak bakmayan iktisatçılar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Klasik iktisatçılar
B
Neo-Klasik iktisatçılar
C
Keynesyen iktisatçılar
D
Pür liberal iktisatçılar
E
Merkantilistler
Açıklama:
Pür liberal iktisatçılar tarım sektörüne kamu kaynaklarının aktarılması ve bu kesime vergi kolaylıklarının sağlanması konusuna sıcak bakmazken ılımlı bir devlet müdahalesinin gerekliliğini benimseyen iktisatçılar, tarım sektörüne yönelik politikaları savunmaktadır.
Ünite 4
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi tarımda teknolojik gelişmenin biyolojik boyutunu oluşturmaz?
Seçenekler
A
Gübre sayesinde ortaya çıkan gelişmeler
B
Tohum sayesinde ortaya çıkan gelişmeler
C
Zirai ilaçlar sayesinde ortaya çıkan gelişmeler
D
Makineleşmenin artması sayesinde ortaya çıkan gelişmeler
E
Gübre ve zirai ilaçlar sayesinde ortaya çıkan gelişmeler
Açıklama:
Tarım sektöründeki makineleşmenin artması teknolojik gelişmenin “mekanik” boyutunu oluştururken gübre, tohum ve zirai ilaçlar sayesinde ortaya çıkan gelişmeler ise “biyolojik” boyutunu oluşturmaktadır.
Soru 2
Üretim faktörleri miktarı (girdi) ile üretim miktarı (çıktı) arasındaki fiziksel ilişkiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üretim
B
Verimlilik
C
Fayda
D
Tüketim
E
Büyüme
Açıklama:
Verimlilik, üretim faktörleri miktarı (girdi) ile üretim miktarı (çıktı) arasındaki fiziksel ilişkidir.
Soru 3
Üretim faktörlerinin birbirlerinin yerine kullanılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Faktörler arası ikame
B
Faktörlerin tamamlayıcı özelliği
C
Faktörlerde büyüme
D
Faktörler arası geçiş
E
Faktörlerin bütünleyici özelliği
Açıklama:
Faktörler arası ikame, üretim faktörlerinin birbirlerinin yerine kullanılmasını ifade etmektedir
Soru 4
Tarımsal üretimde üretim tekniği seçimini belirleyen en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faktörlerin verimi
B
Nispi faktör fiyatı
C
Tüketim malının fiyatı
D
Üretim malının fiyatı
E
Mutlak faktör fiyatı
Açıklama:
Tarımsal üretimde üretim tekniği seçimini belirleyen en önemli unsur, nispi faktör fiyatlarıdır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi tarımda karşılaşılan temel sorunlardan biridir?
Seçenekler
A
Tarım mallarının tüketilememesi
B
İstihdamın düşük olması
C
Yüksek eğitim seviyesi
D
Gizli işsizlik
E
Yapısal işsizlik
Açıklama:
Tarım kesiminde karşılaşılan iki temel sorundan biri gizli işsizlik diğeri ise düşük eğitim seviyesidir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi tarımda makineleşmenin yaygınlaşmasının istihdam üzerindeki etkilerinden biridir?
Seçenekler
A
Eğitim ihtiyacının kalmaması
B
Eğitim ihtiyacının şiddetlenmesi
C
Tarım sektöründe yoksulluğu arttırması
D
Tarım sektöründe küçülme yaratması
E
Tarım sektörünün diğer sektörler arasındaki önemini azaltması
Açıklama:
Tarımda makineleşmenin yaygınlaşmasının istihdam üzerindeki diğer bir etkisi ise eğitim ihtiyacını şiddetlendirmesidir.
Soru 7
James Watt kaç yılında buharlı makineyi icat etmiştir?
Seçenekler
A
1763
B
1789
C
1845
D
1901
E
1917
Açıklama:
James Watt’ın 1763 yılında buharlı makineyi icat etmesi batının sanayileşme sürecinde önemli bir aşama olarak kabul edilmektedir.
Soru 8
Devlet öncülüğünde zirai kombinalar kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1925
B
1934
C
1937
D
1944
E
1949
Açıklama:
Devlet öncülüğünde 1937 yılında “Zirai Kombinalar” kurulmuştur.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün sanayileşmenin bir aracı olarak kabul edildiği beş yıllık kalkınma planıdır?
Seçenekler
A
I. Beş Yıllık Kalkınma Planı
B
II. Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
III. Beş Yıllık Kalkınma Planı
D
IV. Beş Yıllık Kalkınma Planı
E
V. Beş Yıllık Kalkınma Planı
Açıklama:
1963-1968 yıllarını kapsayan I. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda tarım sektörü sanayileşmenin bir aracı olarak kabul edilmiştir.
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’deki traktörlerin illere göre dağılımında ilk üç sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
Hakkari
B
Rize
C
Gaziantep
D
Konya
E
Eskişehir
Açıklama:
Türkiye’teki traktörlerin illere göre dağılımında eşit olmayan bir dağılım söz konusu olup ilk üç sırayı Manisa, Konya ve İzmir almaktadır. Son üç sırada ise Hakkari, Trabzon ve Rize bulunmaktadır.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal mekanizasyonun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal üretimde iş gücü verimliliğini artırması
B
Maliyetleri yükseltmesi
C
Modern üretim teknolojilerinin kullanılması
D
İşlemlerin zamanında ve isteklere uygun şekilde yapılması
E
Ürün kalitesini ve verimini artırması
Açıklama:
Özellikle bitkisel üretimde önemli girdilerden biri olan tarımsal mekanizasyon araçları; tarımsal üretimde iş gücü verimliliğini artıran, maliyetleri düşüren, modern üretim teknolojilerinin kullanılmasını ve işlemlerin zamanında, isteklere uygun şekilde yapılmasını sağlayan, ürün kalitesini ve verimini artıran, önemli bir tarımsal üretim girdisidir (Miran, 2005:39). Doğru cevap B'dir.
Soru 12
Tarım alanında çalışan nüfusun diğer sektörlere geçmesi, tarımda makineleşmenin hangi sonucunun bir etkisidir?
Seçenekler
A
Verimlilik üzerindeki etkisi
B
Faktörler arası ikame üzerindeki etkisi
C
İstihdam üzerindeki etkisi
D
Gelir dağılımı üzerindeki etkisi
E
Sermaye üzerindeki etkisi
Açıklama:
Tarımda makineleşmenin ve teknoloji kullanımının yaygınlaşması, ekilen arazi başına elde edilen ürünün artmasını sağlar. Bunun sonucunda ise hem üretim miktarında hem de verimlilikte artış ortaya çıkar... Bu sonuç özellikle tarıma dayalı sanayi başta olmak üzere diğer sektör yatırımları için kaynak oluşturmakta, ayrıca tarım alanında istihdam edilen nüfusu tarımdan diğer sektörlere geçişe zorlamaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi tarımda makineleşmenin ve teknoloji kullanımının iktisadi etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Verimlilik üzerindeki etkisi
B
Faktörler arası ikame üzerindeki etkisi
C
İstihdam üzerindeki etkisi
D
Gelir dağılımı üzerindeki etkisi
E
İklim üzerine etkisi
Açıklama:
Tarımda makineleşmenin ve teknoloji kullanımının iktisadi etkileri;Verimlilik üzerindeki etkisi, Faktörler arası ikame üzerindeki etkisi, İstihdam üzerindeki etkisi, Gelir dağılımı üzerindeki etkisi.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün biyolojik boyutunu oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Tarımsal üretimde modern üretim teknolojilerinin kullanılması
B
Tarımda mekanizasyonun gelişmesi
C
Tarımsal üretimde iş gücü verimliliğini artması
D
Zirai ilaçlar sayesinde ortaya çıkan gelişmeler
E
Tarım sektöründeki makineleşmenin artması
Açıklama:
Tarım sektöründeki gübre, tohum ve zirai ilaçlar sayesinde ortaya çıkan gelişmeler “biyolojik” boyutunu oluşturmaktadır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi tarımda makineleşmenin sağladığı avantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tarımda makineleşmenin yaygınlaşması, iş gücünden tasarruf sağlamaktadır.
B
Tarımsal üretim aşamaları daha kısa sürede ve zamanında tamamlanarak gecikmeden doğan ürün kayıpları da önlenmektedir.
C
Aşırı mekanizasyon kırsal kesimdeki istihdam yapısını bozabilir, işsizliği artırabilir.
D
Daha fazla ve nitelikli ürün elde edilmesini sağlayarak verimi artırmaktadır.
E
Tarımsal üretimin iklim koşullarına bağımlılığını azaltmaktadır.
Açıklama:
Tarımda makineleşmenin sağladığı avantajlar;
- Tarımda makineleşmenin ve teknolojinin yaygınlaşması tarımsal üretimin iklim koşullarına bağımlılığını azaltmaktadır.
- Tarımda makineleşme ve teknolojik gelişmeler daha fazla ve nitelikli ürün elde edilmesini sağlayarak verimi artırmaktadır.
- Tarımda makineleşmenin yaygınlaşması beraberinde “Tarım Alet ve Makinalarıİmalat Sektörü”nün gelişmesine zemin hazırlayarak sanayi sektörünün gelişmesine destek sağlamaktadır
- Tarımda makineleşme ve teknoloji kullanımı sayesinde tarımsal üretim aşamaları daha kısa sürede ve zamanında tamamlanarak gecikmeden doğan ürün kayıpları da önlenmektedir
- Tarımda mekanizasyonun gelişmesi aynı zamanda üretimde yeni teknik ve teknolojilerin uygulanmasına imkân sağlamaktadır.
- Tarımda makineleşmenin yaygınlaşması, iş gücünden tasarruf sağladığı gibi çalışma koşullarını iyileştirmek suretiyle çalışanların iş verimini de artırmaktadır.
- Tarımda makineleşmenin yaygınlaşması hayvan gücüne olan ihtiyacı azalttığından, bu hayvanların bakımı için gerekli harcamalardan tasarruf sağlanmaktadır.
- Tarımda makineleşmenin yaygınlaşması beraberinde “Tarım Alet ve Makinaları İmalat Sektörü”nün gelişmesine zemin hazırlayarak sanayi sektörünün gelişme sine destek sağlamaktadır
Soru 16
Üretim faktörleri miktarı ile üretim miktarı arasındaki fiziksel ilişkiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Verimlilik
B
Etkinlik
C
Uygunluk
D
Performans
E
Yetkinlik
Açıklama:
Verimlilik, üretim faktörleri miktarı (girdi) ile üretim miktarı (çıktı) arasındaki fiziksel ilişkidir.
Soru 17
Üreticiler, bir faktörün fiyatı yükselirken diğer faktörlerin fiyatı sabit kalırsa pahalılaşan faktör yerine fiyatı göreceli olarak ucuzlayan faktörleri kullanırlar. Bu işleme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mallar arası ikame
B
Üretici tercihi
C
Faktörler arası ikame
D
Verimlilik performansı
E
Piyasa denge modeli
Açıklama:
Faktörler arası ikame, üretim faktörlerinin birbirlerinin yerine kullanılmasını ifade etmektedir. Üreticiler, bir faktörün fiyatı yükselirken diğer faktörlerin fiyatı sabit kalırsa pahalılaşan faktör yerine fiyatı göreceli olarak ucuzlayan faktörleri ikame ederler.
Soru 18
Tarımsal üretimde üretim tekniği seçimini belirleyen en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karşılaştırmalı üstünlükler
B
Tüketici tercihleri
C
Tarımsal mekanizasyon
D
Piyasa denge fiyatı
E
Nispi faktör fiyatları
Açıklama:
Tarımsal üretimde üretim tekniği seçimini belirleyen en önemli unsur, nispi faktör fiyatlarıdır
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi iktisadi gelişme süreci ile birlikte tarım sektöründe meydana gelen değişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım sektöründe makineleşme seviyesinin artmakta
B
Tarım sektöründe emek istihdamında artış gözlenmekte
C
Tarım sektördeki istihdam görece azaltmakta
D
İktisadi gelişme, tarım dışı sektörlerin gelişmesine yol açmakta
E
Tarım sektöründen tarım dışı sektörlere emek göçü ortaya çıkmakta
Açıklama:
Çünkü iktisadi gelişme süreci ile birlikte tarım sektöründe makineleşme seviyesinin artması, bu sektördeki istihdamı görece azaltmaktadır. Öte yandan iktisadi gelişme, tarım dışı sektörlerin gelişmesi anlamına gelmektedir. Tarım dışı sektörlerdeki gelişme eğilimi, bu sektörlerin istihdam kapasitesini artırmaktadır. Dolayısıyla tarım sektöründen tarım dışı sektörlere emek göçü ortaya çıkmaktadır
Soru 20
Devlet öncülüğünde aşağıdaki hangi yılda “Zirai Kombinalar” kurulmuştur?
Seçenekler
A
1925
B
1934
C
1937
D
1945
E
1960
Açıklama:
Devlet öncülüğünde 1937 yılında “Zirai Kombinalar” kurulmuştur. Çiftçilerin taleplerine göre uygun şartlarda kiralayabilecekleri ya da satın alabilecekleri imkânlar sunan bu kombinalar, sonraları dejenere olarak nüfuzlu kişilerin çok ucuz fiyatlara tarlalarını sürdürdüğü bir konuma düşmüştür.
Soru 21
Tarımsal mekanizasyon konusu, aşağıdaki hangi planda yer almıştır?
Seçenekler
A
I. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda
B
II. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda
C
III. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda
D
IV. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda
E
V. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda
Açıklama:
Tarımsal mekanizasyon konusu, II. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda “Köy ve Köylü Sorunu” başlığı altında yer almıştır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangi ülke dünya traktör ihracatında birinciliğe sahiptir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
İtalya
C
Amerika
D
İngiltere
E
Almanya
Açıklama:
Dünya traktör ihracatında birinciliğe Almanya sahiptir.
Soru 23
- Toprak
- İş gücü
- Sermaye
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I-II
C
I-III
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Geleneksel tarım üretiminde temel girdiler toprak ve iş gücünden oluşmakta, buna bağlı olarak da emek yoğun üretim teknikleri kullanılmaktadır. Geleneksel yapıdaki tarımsal üretim, toprağın ve iş gücünün nicelik ve niteliğine diğer taraftan da iklim koşullarına bağlı olarak gerçekleşmektedir.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi tarımda emeğin önemini azaltan etmenler arasındadır?
Seçenekler
A
Yeni ilaçların geliştirilmesi
B
Sulama tesislerinin gelişmesi
C
Tohumların geliştirilmesi
D
Makineleşmenin artması
E
Gübre sanayinin gelişmesi
Açıklama:
Tarımda makineleşmenin artması emeğin önemini, diğer ara girdiler içerisinde yer alan gübreleme, tohum, ilaç ve sulama tesislerinin gelişmesi ise toprağın ve hatta iklimin önemini azaltmaktadır. Tarımda makineleşmenin gelişmesi üretim faktörleri arasındaki ikame imkânlarını artırmakta, üretimin ve verimliliğin yükselmesini sağlamakta, diğer taraftan da istihdam ve gelir dağılımı üzerinde önemli tesirler meydana getirmektedir.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi bitkisel üretimin önemli girdilerinden biri olan tarımsal mekanizasyonun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Maliyeti düşürmesi
B
Modern üretim teknolojilerinin kullanılması
C
İşlemleri uygun sürelerde yapılmasını engellemesi
D
Ürün kalitesi ve verimini artırması
E
İş gücü verimliliğini arttırması
Açıklama:
Bitkisel üretimde önemli girdilerden biri olan tarımsal mekanizasyon araçları; tarımsal üretimde iş gücü verimliliğini artıran, maliyetleri düşüren, modern üretim teknolojilerinin kullanılmasını ve işlemlerin zamanında, isteklere uygun şekilde yapılmasını sağlayan, ürün kalitesini ve verimini artıran, önemli bir tarımsal üretim girdisidir.
Soru 26
- Üretimin sürekli olması
- Dönüşümün hızlı olması
- Sermayenin artması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I-II
D
I-III
E
II-III
Açıklama:
Sanayi ve hizmet sektörlerinde üretim sürekli ve dönüşüm hızlı olduğundan iş gücü verimliliği tarım sektörüne oranla yüksek olmaktadır. Tarımda makineleşmenin ve teknoloji kullanımının yaygınlaşması, ekilen arazi başına elde edilen ürünün artmasını sağlar. Bunun sonucunda ise hem üretim miktarında hem de verimlilikte artış ortaya çıkar. Verimlilikteki bu artışı sağlayan faktör sadece sermayenin marjinal verimliliğinin artması değil bunun yanı sıra emek ve toprağın da marjinal verimliliklerinin artmasıdır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal nüfus ve iş gücü azaldıkça meydana gelen değişikliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Üretimde insan iş gücünün yerini mekanizasyonun alması
B
Üretim değerlerinin artması
C
İşletme ölçeklerinin büyümesi
D
Verimlilik değerlerinin artması
E
Tarımsal üretim alanlarının artması
Açıklama:
Tarımsal nüfus ve istihdam ile mekanizasyon arasında çok yakın ancak ters yönlü bir ilişki söz konusudur. İş gücü ve mekanizasyon, teknolojik gelişmişlik düzeyiyle ilişkili olarak biri diğerinin yerini alan üretim girdileridir. Tarımsal nüfus ve iş gücü azaldıkça üretimde insan iş gücünün yerini mekanizasyon almakta, ayrıca üretim ve verimlilik değerleri artmakta, işletme ölçekleri büyümekte ve bütün bunlar bir yandan mekanizasyonu zorunlu hâle getirirken diğer yandan mekanizasyon yatırımı için
gerekli kaynakları oluşturmaktadır.
gerekli kaynakları oluşturmaktadır.
Soru 28
"Tarımsal üretimde sermaye girdisinin artırılması bu faktörün verimliliğini yükseltirken mekanik ve biyolojik gelişmeler sayesinde diğer üretim faktörlerinin verimliliklerinde de artışa neden olmaktadır. Bunun temel nedeni ise teknolojik gelişmelerin ............, .................. ve .............. arasında ikameye olanak tanımasıdır." Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
Seçenekler
A
Emek, toprak, istihdam
B
Emek, sermaye, toprak
C
Sermaye, toprak, İstihdam
D
Sermaye, emek, su
E
İstihdam, su, toprak
Açıklama:
Tarımsal üretimde sermaye girdisinin artırılması bu faktörün verimliliğini yükseltirken mekanik ve biyolojik gelişmeler sayesinde diğer üretim faktörlerinin verimliliklerinde de artışa neden olmaktadır. Bunun temel nedeni ise teknolojik gelişmelerin emek, sermaye ve toprak arasında ikameye olanak tanımasıdır.
Soru 29
- Cumhuriyetin ilanından sonra
- İkinci Dünya Savaşı sonrası
- 2000'li yıllar ve sonrası
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
II-III
E
I-II-III
Açıklama:
Türkiye tarımında makineleşme ve teknoloji kullanımı üç farklı dönemde yaygınlaşmıştır. Bunlardan birincisi Cumhuriyet’in ilanından hemen sonra tarımın modernleştirilmesine yönelik teşvik politikalarının uygulandığı dönemdir. Ancak tarımda makineleşmeye yönelik uygulanan bu teşvik politikalarındaki bazı yanlışlıklar, paradoksal olarak makineleşmeye ilişkin tartışmaları alevlendirmiştir. Tarımda makineleşmenin yaygınlaştığı diğer bir dönem ise İkinci Dünya Savaşı sonrasıdır. Özellikle Demokrat Parti iktidarıyla bu sektörde muazzam bir makineleşme gerçekleşmiş ve üretim artışı nedeniyle tarım sektöründe önemli ölçüde refah artışı söz konusu olmuştur. Üçüncü dönem ise 2000’li yıllara denk düşmektedir. Türkiye’nin tarım aletleri ve makineleri imalat sektöründeki gelişmelerin de etkisiyle tarım sektöründe makineleşme düzeyi giderek yükselmektedir.
Soru 30
Türkiye’de traktörlerin kullanılması ve tarımda üretkenliği artıracak sulama ve tohum ıslahı gibi diğer yatırım projelerinin uygulanmaya başladığı tarih aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1945 ve sonrası
B
1946 ve sonrası
C
1947 ve sonrası
D
1948 ve sonrası
E
1949 ve sonrası
Açıklama:
1948’den sonra traktörler ve tarımda üretkenliği artıracak sulama ve tohum ıslahı gibi diğer yatırım projeleri Türkiye’de uygulanmaya başlamıştır. Ancak bu sürecin gerçek boyutları 1950’den sonra ortaya çıkmıştır.
Soru 31
Türkiye’de tarımda makineleşmenin gözlenen ilk etkileri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretilen ürün çeşitliliğinin artması
B
Ürünlerdeki verimlilik düzeyinin artması
C
Sulanan tarım arazilerinin miktarının artması
D
Hektar başına kullanılan traktör sayısının artması
E
Ekime açılan alanların çayır, mera ve orman arazileri aleyhine genişlemesi
Açıklama:
Türkiye’de tarımda makineleşmenin gözlenen ilk etkileri ekime açılan alanların çayır, mera ve orman arazileri aleyhine genişlemesi olmuştur. Tarımsal ekim yapılan toprakların giderek genişlemesi neticesinde üretim marjinal alanlara kaymış ve bu durum verimlilik artışını olumsuz etkilemiştir. Tarımsal faaliyet yapılan arazilerdeki genişleme eğilimi 1990’larda tersine dönerek azalmaya başlamıştır. 1990’larda ekilen toplam arazi alanı 19 milyon hektara yaklaşmışken 2017 yılında ancak 15 milyon hektar civarında olmuştur. Ekilen arazi miktarındaki azalmaya rağmen traktör sayılarındaki artış trendi sürmüştür. Bu durum ekilen arazi başına düşen traktör sayılarının artışını hızlandırmıştır. Nitekim 1990 yılında 1000 ha başına düşen traktör sayısı 37 iken bu rakam 2017 yılında 84’e yükselmiştir
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi tarım alet ve makinelerinin tarımsal üretime sağladığı katkılar arasında değildir?
Seçenekler
A
İşgücü verimliliğini artırma
B
Maliyetleri düşürme
C
Modern üretim teknolojilerinin kullanılması
D
İş gücüne olan ihtiyacı arttırması
E
İşlemlerin zamanında agroteknik ihtiyaçlara uygun şekilde yapılması
Açıklama:
Tarım alet ve makineleri sektörü, imalat sektörünün yatırım malları üreten bir alt sektörüdür. Tarımsal mekanizasyon araçları olarak da adlandırılan bu ürünler tarımsal üretimde işgücü verimliliğini artıran, maliyetleri düşüren, modern üretim teknolojilerinin kullanılmasını ve işlemlerin zamanında agroteknik ihtiyaçlara uygun şekilde yapılmasını sağlayarak ürün kalitesini ve verimini artıran önemli bir tarımsal üretim girdileri grubunu oluşturmaktadır.
Soru 33
Hangisi tarım sektöründe kırsal yoksulluğun nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım sektörünün diğer sektörlere göre daha düşük katma değer üretmesi
B
Tarım ürünlerinin fiyatlarının daha az artması
C
Tarım ürünlerinin gelir ve fiyat esnekliklerinin düşük olması
D
Tarımsal üretimin iklim koşullarından etkilenmesi
E
Tarımda makineleşmenin artması
Açıklama:
Tarımda makineleşmenin artması ve teknolojinin gelişmesine bağlı olarak ortaya çıkan verimlilik artışı sayesinde tarım kesiminin millî gelirden aldığı payın gerilemesi engellenemese bile gerileme hızı azaltılabilmekte göreceli olarak daha adil bir gelir dağılımı sağlanması mümkün olabilmektedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 34
Türkiye sınırları içinde ilk buharlı pulluk ne zaman ithal edilmiştir?
Seçenekler
A
1863
B
1866
C
1885
D
1900
E
1902
Açıklama:
Lokomobillerle çekilen ilk buharlı pulluk 1885’te, Adana Valisi Abidin Paşa tarafından Adana ve Silifke’deki kendi çiftliklerinde kullanılmak üzere ithal edilmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 35
Türkiye tarımında makineleşme ve teknoloji kullanımının ilk dönemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cumhuriyet öncesi dönem
B
Cumhuriyet dönemi
C
İkinci Dünya Savaşı öncesi
D
İkinci Dünya Savaşı sonrası
E
Demokrat Parti dönemi
Açıklama:
Türkiye tarımında makineleşme ve teknoloji kullanımı üç farklı dönemde yaygınlaşmıştır. Bunlardan birincisi Cumhuriyet’in ilanından hemen sonra tarımın modernleştirilmesine yönelik teşvik politikalarının uygulandığı dönemdir. Doğru cevap B'dir.
Soru 36
Hangisi Demokrat Parti hükümetlerinin tarımsal kalkınmaya yönelik politikalarının dolaylı sonucudur?
Seçenekler
A
Hasat kaybının azalması, üretim ve verimliliğin artması
B
Ekilen toprakların genişlemesi
C
Kırsal kesimde refah artışı
D
Tarım ürünleri fiyatlarını yükselmesi
E
Büyük kentlere göç
Açıklama:
Kırsal kesimdeki refah artışı Demokrat Parti’nin tabanını kuvvetlendirirken beraberinde büyük kentlere göçü de getirmiş ve bir dizi sosyal problemlerin oluşmasına zemin hazırlamıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 37
Türkiye'de traktör üretiminin, hedefin iki kat üzerinde gerçekleşmesi hangi kalkınma planı döneminde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
I. Beş Yıllık Kalkınma Planı
B
II. Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
III. Beş Yıllık Kalkınma Planı
D
IV. Beş Yıllık Kalkınma Planı
E
V. Beş Yıllık Kalkınma Planı
Açıklama:
Planlı kalkınma döneminde tarımın makineleşme derecesini yükseltmek için sarf edilen çabalar sonucunda özellikle tarım makinalarının ve traktörlerin imalatında büyük gelişme sağlanmıştır. Böylece traktör üretimi Birinci Plan dönemi sonunda Plan hedefini iki misli aşmış ve bu dönemde 45.190 adet traktör yurt içinde imal edilmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 38
Aynı düzeyde tarımsal hasıla elde etmek için aşağıdaki bileşenlerin hangisinde en yüksek iş gücü söz konusudur?
Seçenekler
A
İş gücü ve büyük çap traktörler ve teçhizatı
B
İş gücü ve tarla traktörleri ve teçhizatı
C
İş gücü ve bahçe traktörleri ve teçhizatı
D
İş gücü, iş hayvanları ve teçhizatı
E
İş gücü ve basit el aletleri
Açıklama:
A alternatifinde en ileri teknoloji ve en düşük iş gücü tercihi söz konusu iken B, C ve D alternatiflerinde teknoloji düzeyi gerilemekte buna mukabil iş gücü miktarı artırılmaktadır. En düşük teknolojinin kullanıldığı A alternatifinde ise sermayeyi ikame etmek için en yüksek iş gücü girdisi kullanılması gerekmektedir. (Şekil 4.1) Doğru cevap E'dir.
Soru 39
Tarımda makineleşme ve iktisadi gelişmenin istihdam üzerindeki etkisini anlatan ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Tarımda makineleşmenin artması, tarım sektöründeki istihdamı görece azaltır.
B
İktisadi gelişme arttıkça tarımsal istihdamın toplam istihdam içindeki payı azalır.
C
İktisadi gelişme tarım dışı sektörlerin gerilemesine yol açar.
D
Tarım sektöründen tarım dışı sektörlere emek göçü ortaya çıkar.
E
Tarımda makineleşmenin yaygınlaşması kırsaldan kente göçü hızlandırmaktadır.
Açıklama:
İktisadi gelişme, tarım dışı sektörlerin gelişmesi anlamına gelmektedir. Tarım dışı sektörlerdeki gelişme eğilimi, bu sektörlerin istihdam kapasitesini artırmaktadır. Dolayısıyla tarım sektöründen tarım dışı sektörlere emek göçü ortaya çıkmaktadır (Erdoğan, 2009:10). Doğru cevap C'dir.
Soru 40
Tarımda makineleşmeyi özendirmek amacıyla Cumhuriyetin ilk yıllarında uygulanan sosyal politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım makinelerinde kullanılan girdilerin vergiden muaf tutulması.
B
Büyük makine kullanan çiftçilerin askerlikten muaf tutulması.
C
Hükümet malı traktörlerin büyük çiftçilere kiralanması.
D
Hükümet malı traktörlerin küçük çiftçilere kiralanması.
E
Tarım makinelerini tamir edecek eleman yetiştirilmesi için okullar açılması.
Açıklama:
İkinci teşvik tedbiri, makine kullanan büyük çiftçilerin askerlikten muaf tutulmasıdır. Hatta bu teşvik sadece makine kullanan büyük çiftçileri değil kullanmayan büyük çiftçileri ve iki yardımcılarını da kapsamaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 41
Tarımda makineleşmenin artması aşağıdakilerden hangisinin önemini azaltmaktadır?
Seçenekler
A
Tohum
B
İlaç
C
Gübreleme
D
Sulama tesislerinin gelişimini
E
Emek
Açıklama:
Tarımda makineleşmenin artması emeğin önemini azaltmaktadır.
Soru 42
Türkiye de tarım sektöründeki makineleşmenin hızlanması kaç yılında başlamıştır?
Seçenekler
A
1940
B
1944
C
1948
D
1955
E
1958
Açıklama:
Türkiye de tarım sektöründeki makineleşmenin hızlanması 1958 yılında başlamıştır.
Soru 43
Üretim faktörleri miktarı ile üretim miktarı arasındaki fiziksel ilişkiye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Verimlilik
B
Maliyet
C
Çıktı
D
Girdi
E
Hızlı dönüşüm
Açıklama:
Üretim faktörleri miktarı ile üretim miktarı arasındaki fiziksel ilişkiye verimlilik adı verilir.
Soru 44
Tarımsal üretimde üretim tekniği seçimini belirleyen en önemli unsur hangisidir?
Seçenekler
A
Nispi faktör fiyatları
B
Teknoloji
C
Vergi
D
İş gücü
E
Maliyet
Açıklama:
Tarımsal üretimde üretim tekniği seçimini belirleyen en önemli unsur nispi faktör fiyatlarıdır.
Soru 45
Üretim faktörlerinin birbirlerinin yerine kullanılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Faktörler arası ikame
B
Sermaye girdisi
C
Emek girdisi
D
Yüksek iş gücü
E
İkame ilişkisi
Açıklama:
Üretim faktörlerinin birbirlerinin yerine kullanılmasına faktörler arası ikame adı verilir.
Soru 46
Anadolu da sanayileşmeye ilişkin ilk girişim kaç yılında başlamıştır?
Seçenekler
A
1855
B
1858
C
1860
D
1863
E
1865
Açıklama:
Anadolu da sanayileşmeye ilişkin ilk girişim 1863 yılında başlamıştır.
Soru 47
Zirai kombinalar kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1930
B
1933
C
1935
D
1937
E
1940
Açıklama:
Zirai kombinalar 1937 yılında kurulmuştur.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye de tarım alet ve makinelerinin kullanımındaki artış hızının giderek yavaşlamasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mekanizasyon araçlarının tarımsal girdiler içerisinde pahalı olması
B
Akaryakıt fiyatlarındaki artışlar
C
Tarımsal kredi faizlerinin düşük olması
D
İşletme büyüklüklerinin mekanizasyon araçlarına göre yetersiz kalması
E
Üreticinin satınalma gücünün zayıf olması
Açıklama:
Tarımsal kredi faizlerinin düşük olması Türkiye de tarım alet ve makinelerinin kullanımındaki artış hızının giderek yavaşlamasının nedenlerinden biri değildir.
Soru 49
Devlet planlama Teşkilatı kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1945
B
1949
C
1952
D
1955
E
1960
Açıklama:
Devlet planlama Teşkilatı 1960 yılında kurulmuştur.
Soru 50
2018 yılı itibarıyla dünya traktör ihracatında ilk sırada yer alan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İngiltere
D
Hollanda
E
Belçika
Açıklama:
2018 yılı itibarıyla dünya traktör ihracatında ilk sırada yer alan ülke Almanya dır.
Soru 51
Toprak; su ve biyolojik kaynaklar ile birlikte diğer girdiler kullanılarak yapılan bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretimine ................... denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?
Seçenekler
A
Tarımsal üretim
B
Tarımsal mekanizasyon
C
Tarımsal politikalar
D
Tarımsal ekipman
E
Tarımsal hasıla
Açıklama:
Tarımsal üretim, toprak; su ve biyolojik kaynaklar ile birlikte diğer girdiler kullanılarak yapılan bitkisel, hayvansal ve su ürünleri üretimini ifade eder.
Soru 52
Üretim faktörleri miktarı ile üretim miktarı arasındaki fiziksel ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Verimliklik
B
Makineleşme
C
Mekanizasyon
D
Zirai kombina
E
Kalkınma
Açıklama:
Verimlilik, üretim faktörleri miktarı (girdi) ile üretim miktarı (çıktı) arasındaki fiziksel ilişkidir.
Soru 53
- Emek
- Sermaye
- Toprağın bolluğu
- Nispi faktör fiyatları
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I ve IV
D
II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Tarımsal üretimde üretim tekniği seçimini belirleyen en önemli unsur; emek, sermaye ve toprağın bolluğu ve buna bağlı olarak ortaya çıkan nispi faktör fiyatlarıdır.
Soru 54
Birçok ülkede tarım sektörüne yönelik destekleme politikaları uygulanmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım sektöründe çalışanların millî gelirden aldıkları pay diğer sektörlerde çalışanların aldıkları paya göre gerilemektedir.
B
Tarımın makineleşmesini sağlamak
C
Tarımda teknolojinin kullanılmasını sağlamak
D
İş gücünü arttırmak
E
Tarımsal arazilerin sayısını arttırmak
Açıklama:
Tarım sektörünün diğer sektörlere göre daha düşük katma değer üretmesine ve tarım ürünleri fiyatlarının daha az artmasına bağlı olarak bu sektörün millî gelirden aldığı pay zaman içerisinde gerilemektedir. Bunların dışında tarım ürünlerinin gelir ve fiyat esnekliklerinin düşük olması ve tarımsal üretimin iklim koşullarından etkilenmesinden dolayı bu sektörde çalışanların millî gelirden aldıkları pay diğer sektörlerde çalışanların aldıkları paya göre gerilemektedir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi Atatürk Orman Çiftliği’nin kurulması sonrasında uygulanan makineleşmeyi teşvik politikasının esaslarından biridir?
Seçenekler
A
Makine kullanan büyük çiftçilerin askerlikten muaf tutulması
B
Akaryakıtın ücretsiz verilmesi
C
Kimyasalların ücretsiz verilmesi
D
Devlet malı traktörlerin hibe edlimesi
E
Tarım aletlerinin hibe edlimesi
Açıklama:
Bu dönemde uygulanan makineleşmeyi teşvik politikası üç esasa dayılıdır. Bunlardan birincisi tarım makinelerinde kullanılan akaryakıtların ve kimyevi girdilerin başta gümrük vergisi olmak üzere vergilerden muaf tutulmasıdır. İkinci teşvik tedbiri, makine kullanan büyük çiftçilerin askerlikten muaf tutulmasıdır. Üçüncü teşvik politikası ise hükümet malı traktörlerin büyük çiftçilere kiralanmasıdır.
Soru 56
1950 yılından sonra tarımda makineleşmenin gelişmesi sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmemiştir?
Seçenekler
A
Tarım kredileri azalmıştır
B
Hasat kaybı azalmıştır
C
Üretim artmıştır
D
Verimlilik artmıştır
E
Ekilen toprakların genişlemesi
Açıklama:
1950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti hükümetlerinin tarımsal kalkınmaya yönelik olarak uyguladığı politikalar önemli rol oynamıştır. Tarımda makineleşmenin gelişmesi sonucu olarak hasat kaybı azalmış, üretim ve verimlilik artmıştır. Buna ilaveten ekilen toprakların genişlemesi, iklim koşullarının iyi gitmesi, Kore Savaşı nedeniyle tarım ürünleri fiyatlarının yükselmesi, Demokrat Parti’nin tarım ürünlerine verdiği sübvansiyonlar ve tarımsal kredilerin artması kırsal kesimde görülmemiş bir refah artışına neden olmuştur.
Soru 57
“Tarımsal Yayın ve Uygulamalı Araştırma Projesi” çerçevesinde teknolojik gelişme ve modernizasyon gayretlerinin sürdürülmesine, yayım hizmetlerinin köy düzeyinde organize edilerek araştırma bulgularının çiftçiye aktarılması, dış teknolojiye açık tohumculuk endüstrisinin kurulması, nadas alanlarının daraltılması ve ikinci ürün programlarının uygulanmasına önem verilmesi; gübre ve üstün vasıflı tohum kullanımı, hastalık ve zararlılarla mücadele edilerek, yeni ekim teknikleri yaygınlaştırılarak tarımsal verimin arttırılması hedeflenen kalkınma planı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I. Beş Yıllık Kalkınma Planı
B
II. Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
III. Beş Yıllık Kalkınma Planı
D
IV. Beş Yıllık Kalkınma Planı
E
V. Beş Yıllık Kalkınma Planı
Açıklama:
1985-1989 yılları arasındaki dönemi kapsayan V. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda ise tarım politikalarının belirlenmesindeki temel hedeflerden biri olarak “Tarımsal Yayın ve Uygulamalı Araştırma Projesi” çerçevesinde teknolojik gelişme ve modernizasyon gayretlerinin sürdürülmesine, yayım hizmetlerinin köy düzeyinde organize edilerek araştırma bulgularının çiftçiye aktarılması, dış teknolojiye açık tohumculuk endüstrisinin kurulması, nadas alanlarının daraltılması ve ikinci ürün programlarının uygulanmasına önem verilmesi; gübre ve üstün vasıflı tohum kullanımı, hastalık ve zararlılarla mücadele edilerek, yeni ekim teknikleri yaygınlaştırılarak tarımsal verimin arttırılması öngörülmüştür.
Soru 58
Aşağıdaki coğrafik bölgelerimizden hangisinde traktör kullanımı en azdır?
Seçenekler
A
İç Anadolu
B
Ege
C
Marmara
D
Doğu Anadolu
E
Güneydoğu Anadolu
Açıklama:
Coğrafik bölgeler açısından tarımsal üretimde traktör kullanımında İç Anadolu Bölgesi %21,23 oranıyla ilk sırayı alırken, bu bölgeyi Ege %20,77 ve Marmara %17,60 Bölgeleri takip etmektedir. Bölgeler arasında, traktör kullanımının en düşük olduğu bölgeler ise sırasıyla Doğu Anadolu %6,05 ve Güneydoğu Anadolu %5,26 Bölgeleridir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Türk tarımının en önemli yapısal sorunlarından biridir?
Seçenekler
A
Ölçek büyüklüğünün sağlanması sorunu
B
Köy ve köylü sorunu
C
Eksik kapasite sorunu
D
İç talepteki istikrarsızlık
E
Eğitim sorunu
Açıklama:
Türk tarımının en önemli yapısal sorunları arasında yer alan ölçek büyüklüğünün sağlanmasına yönelik olarak önemli bir adım atıldı. Tarım arazilerinin toplulaştırılmasını öngören Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ve Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Tasarısı, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek 2014 yılında yürürlüğe girdi.
Soru 60
Aşağıdakilerden yerli traktör üreticilerinden hangisi montaj şeklinde ilk traktör üretimini yapmıştır?
Seçenekler
A
Türk traktör
B
Tümosan
C
Başak
D
Hattat
E
Erkunt
Açıklama:
Montaj şeklinde ilk traktör üretimi 1955 yılında Türk Traktör Fabrikası’nda gerçekleştirilmiştir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi tarımda makineleşmenin iş verimini artırdığını gösteren faydalarındandır?
Seçenekler
A
Hayvanlara ihtiyacın azalması
B
Hayvan bakımından tasarruf yapılması
C
Hayvanların bakım ve beslenmesi için ayrılan arazilerin tarım alanı olarak kullanılabilmesi
D
İşçilerin çalışma koşullarının iyileşmesi
E
Tarım alet ve makinaları imalat sektörünün gelişmesine altyapı sağlaması
Açıklama:
Tarımda makineleşmenin yaygınlaşması, iş gücünden tasarruf sağladığı gibi çalışma koşullarını iyileştirmek suretiyle çalışanların iş verimini de artırmaktadır. Geleneksel üretimde günlerce hatta haftalarca süren tarımsal faaliyetler makinelerin üretime dahil edilmesiyle birkaç gün içinde ve daha nitelikli biçimde tamamlanabilmektedir.
Soru 62
Faktörler arası ikame nedir?
Seçenekler
A
Üretim faktörlerinin birbirlerinin yerine kullanılmasını ifade etmektedir.
B
Üretim faktörlerinin aynı anda çalıştrılması demektir.
C
Üretimde makineleşmenin artışı olarak ifade edilmektedir.
D
Üretim faktörlerinin geliştirilmesi demektir.
E
Üretimde verimliliğin düşüşünü ifade etmektedir.
Açıklama:
Faktörler arası ikame, üretim faktörlerinin birbirlerinin yerine kullanılmasını ifade etmektedir.
Soru 63
Türkiye'de tarımda makineleşmenin devrim yaptığı yıllar hangi şıkta doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
1948-1960
B
1923-1948
C
1952-1970
D
1970-1999
E
1990 ve sonrası
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan sonra tarımda teknolojik yenilikler ve makineleşmenin hızlanmasında Marshall Yardım Planı’nın 1948 yılında devreye sokulmasının önemli bir rolü vardır. 1948 ile 1960 arası makineleşmede önemli adımlar atılmıştır.
Soru 64
Hangisi Cumhuriyet’in ilk on yılında uygulanan makineleşme hareketinin sonuçlarından değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal makineleşme yalnızca bazı illerde değil tüm Anadolu’ya yaygınlaştırılmıştır.
B
Krizin tüm alanlarda etkili biçimde hissedilmesiyle beraber hükümetin sağladığı muafiyetleri kaldırması ellerinde tarım makineleri bulunanları oldukça zor durumu düşürmüş ve birçok bölgede “makine mezarlıkları” oluşmuştur
C
Yabancı özel şirketlerin çiftçilere sattığı traktörlerin bedelini piyasa fiyatından daha düşük satın aldığı ürünlerle tahsil etmesi, uzun vadede özellikle borçlarını ödeyemeyen çiftçilerin aleyhine bir durum sergilemiştir
D
1924 ve 1926 yılında çıkarılan tarımda makineleşmeye yönelik teşvik tedbirleri, 1927 yılında genişletilerek uygulanmaya devam etmiş ancak 1930 yılında tarım makineleri sahiplerine büyük tazminatlar ödenerek kaldırılmıştır.
E
Tarımda makineleşme politikasının doğru yönetilememesi ve yaşanan diğer sorunlar neticesinde “Makineli ziraat mı, hayvanlı ziraat mı?” tartışmaları yaşanmaya başlamıştır
Açıklama:
Tarımsal makineleşme Anadolu’ya yaygınlaştırılamamış ancak bazı illerde geliştirilebilmiştir. Örneğin, bu dönemde Adana’da tarımsal alanların % 10’u traktörlerle sürülmekte iken birçok bölgede traktör kullanımı söz konusu olmamıştır. Traktör ithalatının doruk noktasına çıktığı 1925 yılında Ziraat Bankası yalnızca Tarsuslu çiftçilere 50 Fordson traktör dağıtmıştır.
Soru 65
1960-1990 yılları arasında kaç adet beş yıllık kalkınma planı düzenlenmiştir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
5
D
6
E
7
Açıklama:
1963 yılından itibaren uygulamaya konulan Kalkınma Planları’nın ekonomi üzerindeki etkinliği, 24 Ocak 1980 kararları sonrasında azalmıştır. 1989 yılından sonra uygulanan VI., VII, VIII. ve IX. Beş Yıllık Kalkınma Planları’nda ise ağırlıklı olarak AB ile ortak tarım politikaları çerçevesinde yapılması gereken düzenlemeler, tarımsal yapının etkinleştirilmesine ve piyasa koşullarına adaptasyonuna yönelik tedbirler yer almıştır.
Soru 66
Traktör grubunun 2.500 kişiye istihdam sağladığı sektörde toplam istihdam ortalama ne kadardır?
Seçenekler
A
3000
B
5000
C
10000
D
15000
E
20000
Açıklama:
Traktör grubunun 2.500 kişiye istihdam sağladığı sektörde toplam istihdam 15.000 kişi civarındadır
Soru 67
Hangisi en büyük yerli traktör üreticisidir?
Seçenekler
A
Türk Traktör
B
Tümosan
C
Hattat
D
Erkunt
E
Başak
Açıklama:
Tablo 4.6 ya göre Türk Traktör'dür.
Soru 68
2008 yılında Türk Traktör, Türkiye'deki traktör imalatının ne kadarını üretmiştir?
Seçenekler
A
%50
B
%80
C
%40
D
%35
E
%75
Açıklama:
Türkiye’deki 2008 yılı traktör imalatının % 80’i Türk Traktör tarafından gerçekleştirilmiştir.
Soru 69
Hangisi traktör sektörünün zayıf yönlerindendir?
Seçenekler
A
AB ile Gümrük Birliği ve Teknik Mevzuatta Uyum
B
Rekabetçi Maliyetlerle, Esnek Üretim Yapabilme Yeteneği
C
Rekabetçi Yan Sanayi
D
Üretimde Yüksek Kalite Standartları
E
AR-GE Teşvik Mevzuatının Rekabetçi ve Etkili Olmayışı -Sorumlu Kurumlarla İlgili Belirsizlik ve Eş Güdüm Eksikliği
Açıklama:
Tablo 4.7'e göre zayıf yönlerinden biri AR-GE Teşvik Mevzuatının Rekabetçi ve Etkili Olmayışı -Sorumlu Kurumlarla İlgili Belirsizlik ve Eş Güdüm Eksikliği'dir.
Soru 70
Türkiye'de tarım sektöründeki makineleşmenin hızlanması ne zaman ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1936 yılı ve sonrasında
B
1939 yılı ve sonrasında
C
1942 yılı ve sonrasında
D
1945 yılı ve sonrasında
E
1948 yılı ve sonrasında
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında cılız bazı girişimler olmasına rağmen tarım sektöründeki makineleşmenin hızlanması 1948 yılı ve sonrasında ortaya çıkmıştır.
Soru 71
Chingelpet eyaletinde kiralık traktör kullanan çiftliklerde geleneksel üretime göre yüzde kaç artış sağlanmıştır?
Seçenekler
A
% 11
B
% 12.1
C
% 13.2
D
% 14.3
E
% 15.4
Açıklama:
Geleneksel yöntemlerde çeltik üretiminin yapıldığı Chingelpet eyaletinde hektar başına 3403 kg ürün elde edilirken traktör kiralayan çiftliklerde bu rakam 3815 kg’a ve traktör sahibi çiftliklerde ise 4076 kg’a yükselmektedir.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi tarımda makineleşme ve teknoloji kullanımının sağladığı avantajlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal üretimde iklim koşullarına bağımlılığın artması
B
Tarımsal üretim aşamalarının daha kısa sürede tamamlanabilmesi
C
Daha fazla ve nitelikli ürün elde edilmesi
D
İş gücünden tasarruf sağlanması
E
Tarım faaliyetlerinde hayvan gücüne duyulan ihtiyacın azalması
Açıklama:
Tarımda makineleşmenin ve teknolojinin yaygınlaşması tarımsal üretimin iklim koşullarına bağımlılığını azaltmaktadır. Nitekim kuraklık ve aşırı yağış görülen dönemlerde, aşırı sıcak veya soğukların yaşandığı mevsimlerde tarımsal hasılada önemli gerilemeler söz konusu olmaktadır. Sulama veya iklimlendirme teknolojilerinin yaygınlaşması tarım sektöründe ortaya çıkan bu istikrarsızlığı önemli ölçüde azaltmaktadır.
Tarımsal üretimde iklim koşullarına bağımlılığın artması
Tarımsal üretimde iklim koşullarına bağımlılığın artması
Soru 73
Ülkelerin iktisadi gelişmişlik düzeyi arttıkça tarımsal istihdamın toplam istihdam içerisindeki payı giderek azalmaktadır. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarımsal faaliyetlerden elde edilen gelirin ülke ekonomisine katkısının azalması
B
İktisadi gelişme ile birlikte tarımda makineleşmenin artması
C
Ülkedeki genç nüfus oranın giderek azalması
D
Dış ticaret hacminin giderek artmasıyla birlikte ihracat gelirlerinin yükselmesi
E
Refahın artması sonucunda ithal tarım ürünleri tüketiminin yaygınlaşması
Açıklama:
Tarımsal istihdamın toplam istihdam içerisindeki payı, iktisadi gelişmişlik düzeyi açısından önemli bir göstergedir. Ülkelerin iktisadi gelişmişlik düzeyi arttıkça bu pay giderek azalan bir seyir izlemektedir. Çünkü iktisadi gelişme süreci ile birlikte tarım sektöründe makineleşme seviyesinin artması, bu sektördeki istihdamı görece azaltmaktadır.
İktisadi gelişme ile birlikte tarımda makineleşmenin artması
İktisadi gelişme ile birlikte tarımda makineleşmenin artması
Soru 74
Aynı düzeyde tarımsal hasıla elde etmek için farklı sermaye ve iş gücü bileşenleri tercih edilebilmektedir. Aşağıdakileri en ileri teknoloji, en düşük iş gücünden, en düşük teknoloji ve en yüksek iş gücüne doğru sıralayınız.
I tarla traktörleri ve teçhizatı, II iş hayvanları ve teçhizatı, III büyük çap traktörler ve teçhizatı, IV bahçe traktörleri ve teçhizatı, V basit ev aletleri
I tarla traktörleri ve teçhizatı, II iş hayvanları ve teçhizatı, III büyük çap traktörler ve teçhizatı, IV bahçe traktörleri ve teçhizatı, V basit ev aletleri
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V
B
II, I, V, III, IV
C
III, I, IV, II, V
D
V, III, II, IV, I
E
V, IV, III, II, I
Açıklama:
Aynı düzeyde tarımsal hasıla elde etmek için farklı sermaye ve iş gücü bileşenleri tercih edilebilmektedir. A alternatifinde en ileri teknoloji ve en düşük iş gücü tercihi söz konusu iken B, C ve D alternatiflerinde teknoloji düzeyi gerilemekte buna mukabil iş gücü miktarı artırılmaktadır. En düşük teknolojinin kullanıldığı E alternatifinde ise sermayeyi ikame etmek için en yüksek iş gücü girdisi kullanılması gerekmektedir.
Soru 75
Hindistan’da çiftliklerdeki iş gücü talebi, mekanize tarımsal faaliyetlerin yürütüldüğü işletmelerde, geleneksel tarımın yapıldığı işletmelere göre hangi oranda azalmaktadır?
Seçenekler
A
% 6.1
B
% 7.2
C
% 8.3
D
% 9.4
E
% 10.5
Açıklama:
Hindistan’da geleneksel tarımın yapıldığı çiftliklerde ihtiyaç duyulan ortalama iş gücü 180 iken mekanize tarımsal faaliyetlerin yürütüldüğü işletmelerde bu sayı 169’a inmekte, % 6.1 oranında iş gücü talebini azaltmaktadır.
Soru 76
Batının sanayileşme sürecinde önemli bir aşama olarak kabul edilen James Watt’ın buharlı makineyi icadı ne zaman gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1760
B
1761
C
1762
D
1763
E
1764
Açıklama:
James Watt’ın 1763 yılında buharlı makineyi icat etmesi batının sanayileşme sürecinde önemli bir aşama olarak kabul edilmektedir
Soru 77
Anadolu topraklarında sanayileşmeye ilişkin ilk girişimi olan Islahı Sanayi Komisyonu’nun kurulması hangi tarihte gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1841
B
1852
C
1863
D
1874
E
1885
Açıklama:
Anadolu topraklarında sanayileşmeye ilişkin ilk girişimin 1863 yılında Islahı Sanayi Komisyonu’nun kurulması olduğu dikkate alınırsa Türkiye’nin sanayileşme serüvenine 100 yıl geriden başladığı söylenebilir.
Soru 78
Harman makinelerinden Batöz, ilk olarak Trakya’daki bir Türk çiftçi tarafından hangi yılda getirilmiştir?
Seçenekler
A
1868
B
1879
C
1890
D
1901
E
1912
Açıklama:
Harman makinelerinden Batöz, ilk olarak Trakya’daki bir Türk çiftçi tarafından 1879 yılında getirilmiştir
Soru 79
I. Hükümet malı traktörler büyük çiftçilere kiralanmıştır
II. Tarım makinelerinde kullanılan akaryakıtlar ve kimyevi girdiler vergiden muaf tutulmuştur.
III. Anadolu topraklarında çiftçilikle uğraşan herkes askerlikten muaf tutulmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri Cumhuriyet’in ilk yıllarında tarım sektöründe uygulanan makineleşmeyi teşvik politikalarındandır?
II. Tarım makinelerinde kullanılan akaryakıtlar ve kimyevi girdiler vergiden muaf tutulmuştur.
III. Anadolu topraklarında çiftçilikle uğraşan herkes askerlikten muaf tutulmuştur.
Yukarıdakilerden hangileri Cumhuriyet’in ilk yıllarında tarım sektöründe uygulanan makineleşmeyi teşvik politikalarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Cumhuriyet’in ilk yıllarından itibaren tarımsal üretimin modern araç ve gereçlerden faydalanılarak gerçekleştirilmesine yönelik politikalar uygulanmıştır.Bu dönemde uygulanan makineleşmeyi teşvik politikası üç esasa dayalıdır. Bunlardan birincisi tarım makinelerinde kullanılan akaryakıtların ve kimyevi girdilerin başta gümrük vergisi olmak üzere vergilerden muaf tutulmasıdır. İkinci teşvik tedbiri, makine kullanan büyük çiftçilerin askerlikten muaf tutulmasıdır. Üçüncü teşvik politikası ise hükümet malı traktörlerin büyük çiftçilere kiralanmasıdır.
I ve II
I ve II
Soru 80
Cumhuriyet’in ilk on yılında uygulanan makineleşme hareketinin dört temel sonucu aşağıdakilerden hangisinde doğrudur? I-Tarımsal makineleşme Anadolu’ya yaygınlaştırılamamış ancak bazı illerde geliştirilebilmiştir. II-Hükümetin sağladığı muafiyetleri kaldırması ellerinde tarım makineleri bulunanları oldukça zor durumu düşürmüştür. III-Yabancı şirketlerin çiftçilere sattığı traktörlerin bedelini piyasa fiyatından daha düşük satın aldığı ürünlerle tahsil etmesi çiftçilerin aleyhine bir durum sergilemiştir. IV-Tarım makineleri sahiplerine büyük tazminatlar ödenerek makineleşmeye yönelik teşvik tedbirleri 1933 yılında kaldırılmıştır.
Seçenekler
A
I-II
B
I-II-III
C
I-II-III-IV
D
II-III-IV
E
III-IV
Açıklama:
Cumhuriyet’in ilk on yılında uygulanan makineleşme hareketinin dört temel sonucu aşağıdaki gibidir:
Tarımsal makineleşme Anadolu’ya yaygınlaştırılamamış ancak bazı illerde geliştirilebilmiştir.
Hükümetin sağladığı muafiyetleri kaldırması ellerinde tarım makineleri bulunanları oldukça zor durumu düşürmüştür.
Yabancı şirketlerin çiftçilere sattığı traktörlerin bedelini piyasa fiyatından daha düşük satın aldığı ürünlerle tahsil etmesi çiftçilerin aleyhine bir durum sergilemiştir.
Tarım makineleri sahiplerine büyük tazminatlar ödenerek makineleşmeye yönelik teşvik tedbirleri 1930 yılında kaldırılmıştır.
Tarımsal makineleşme Anadolu’ya yaygınlaştırılamamış ancak bazı illerde geliştirilebilmiştir.
Hükümetin sağladığı muafiyetleri kaldırması ellerinde tarım makineleri bulunanları oldukça zor durumu düşürmüştür.
Yabancı şirketlerin çiftçilere sattığı traktörlerin bedelini piyasa fiyatından daha düşük satın aldığı ürünlerle tahsil etmesi çiftçilerin aleyhine bir durum sergilemiştir.
Tarım makineleri sahiplerine büyük tazminatlar ödenerek makineleşmeye yönelik teşvik tedbirleri 1930 yılında kaldırılmıştır.
Soru 81
Devlet öncülüğünde hangi yılda kurulan “Zirai Kombinalar” çiftçilerin taleplerine göre uygun şartlarda kiralayabilecekleri ya da satın alabilecekleri imkânlar sunmuştur?
Seçenekler
A
1933
B
1934
C
1935
D
1936
E
1937
Açıklama:
Devlet öncülüğünde 1937 yılında kurulan “Zirai Kombinalar” çiftçilerin taleplerine göre uygun şartlarda kiralayabilecekleri ya da satın alabilecekleri imkânlar sunmuştur.
Soru 82
Tarım aletler üretimin en çok yapan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
AB
B
Kuzey Amerika
C
Çin
D
Latin Amerika
E
Hindistan
Açıklama:
Tarım aletler üretimin yaklaşık olarak üçte biri AB (%35) ve Kuzey Amerika (%28) tarafından yapılmaktadır. Geri kalan üretim ise sırasıyla Çin (% 10), Latin Amerika (%7), Hindistan (%6), Doğu Avrupa (%4), Türkiye (%3) ve Japonya (%3)’dır.
Soru 83
1948 yılında ülkemizde Marshall Yardım Planı’nın devreye sokulmasının tarımsal faaliyetler üzerinde nasıl bir etkisi olmuştur?
Seçenekler
A
Avrupa ülkelerine yapılan tohum ihracatı denetlenmiştir.
B
Tarım ürünlerinin fiyatları düşmüştür.
C
Üretimi artırmak için iklim koşulları iyileştirilmiştir.
D
Tarımda makineleşmenin hızı artmıştır.
E
Kırsal kesimin refah seviyesinde düşüş yaşanmıştır.
Açıklama:
II. Dünya Savaşı’ndan sonra tarımda teknolojik yenilikler ve makineleşmenin hızlanmasında Marshall Yardım Planı’nın 1948 yılında devreye sokulmasının önemli bir rolü vardır.
Tarımda makineleşmenin hızı artmıştır.
Tarımda makineleşmenin hızı artmıştır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi V. Beş Yıllık Kalkınma Planın kapsamında yürütülen “Tarımsal Yayın ve Uygulamalı Araştırma Projesi” ile gerçekleştirilmesi planlanan hedeflerden biridir?
Seçenekler
A
Entansif tarıma gidilerek tarımsal üretim artışının sağlanması
B
“Köy ve Köylü Sorunu” başlığı altında krediler verilmesi
C
Kooperatifleşmenin geliştirilmesi
D
Pazarlama ve üretimle gıda sanayi ilişkisinin etkin bir biçimde kurulması
E
Yeni ekim tekniklerinin yaygınlaştırılarak tarımsal verimin arttırılması
Açıklama:
V. Beş Yıllık Kalkınma Planında ise tarım politikalarının belirlenmesindeki temel hedeflerden biri olarak “Tarımsal Yayın ve Uygulamalı Araştırma Projesi” çerçevesinde yeni ekim tekniklerinin yaygınlaştırılarak tarımsal verimin arttırılması öngörülmüştür.
Soru 85
Tarımsal üretimde Araştırma-Yayın-Çiftçi ilişkisinin kurulması kaçıncı kalkınma planı dahilinde hedeflenmiştir?
Seçenekler
A
I. Beş Yıllık Kalkınma Planı
B
II. Beş Yıllık Kalkınma Planı
C
III. Beş Yıllık Kalkınma Planı
D
IV. Beş Yıllık Kalkınma Planı
E
V. Beş Yıllık Kalkınma Planı
Açıklama:
V. Beş Yıllık Kalkınma Planı dahilinde Araştırma-Yayın-Çiftçi ilişkisi kurularak tarımdaki araştırma çalışmalarının çiftçiye iletilmesi sağlanacak ve çiftçinin yeni üretim teknikleri gibi her türlü yeniliklerden haberdar olması sağlanacaktır.
Soru 86
Tarımsal üretimde traktör kullanım oranı en yüksek olan coğrafi bölgemiz hangisidir?
Seçenekler
A
Marmara Bölgesi
B
Ege bölgesi
C
İç Anadolu Bölgesi
D
Doğu Anadolu Bölgesi
E
Güney Doğu Anadolu Bölgesi
Açıklama:
Coğrafi bölgeler açısından tarımsal üretimde traktör kullanımında İç Anadolu Bölgesi %21,23 oranıyla ilk sırayı alırken, bu bölgeyi Ege %20,77 ve Marmara %17,60 Bölgeleri takip etmektedir. Bölgeler arasında, traktör kullanımının en düşük olduğu bölgeler ise sırasıyla Doğu Anadolu %6,05 ve Güneydoğu Anadolu %5,26 Bölgeleridir (Altuntaş, 2013:1159).
Soru 87
I. Hizmet sektöründe istihdam edilen kişi sayısı tarım sektöründe istihdam edilen kişi sayısından fazladır.
II. Sanayi sektöründe istihdam edilen kişi sayısı tarım sektöründe istihdam edilen kişi sayısından azdır.
III. İnşaat sektöründe istihdam edilen kişi sayısı tarım sektöründe istihdam edilen kişi sayısından azdır.
Ülkemizdeki tarım sektörü ve diğer iktisadi sektörlerde istihdam edilen kişi sayılarının karşılaştırıldığı yukarıda verilen bilgilerden hangilerinin TÜİK 2019 verilerine göre doğru olduğu söylenebilir?
II. Sanayi sektöründe istihdam edilen kişi sayısı tarım sektöründe istihdam edilen kişi sayısından azdır.
III. İnşaat sektöründe istihdam edilen kişi sayısı tarım sektöründe istihdam edilen kişi sayısından azdır.
Ülkemizdeki tarım sektörü ve diğer iktisadi sektörlerde istihdam edilen kişi sayılarının karşılaştırıldığı yukarıda verilen bilgilerden hangilerinin TÜİK 2019 verilerine göre doğru olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
Yalnız I
E
I, II ve III
Açıklama:
İstihdam edilenlerin iktisadi faaliyet kollarına göre 2019 Ocak ayı dağılımı incelendiğinde hizmetler sektörünün %57,7 ile en yüksek orana sahip olduğunu, bunu %19,9 ile sanayi, % 17 ile tarım ve %5,4 ile inşaat sektörünün takip ettiği görülmektedir (TÜİK 2019c).
I ve III
I ve III
Soru 88
Ülkelerin Dünya Tarım Makineleri ve Traktör İhracatındaki Payı (2010) verilerine göre traktör ihracatında birinci sırada yer alan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
ABD
B
İngiltere
C
Almanya
D
Japonya
E
Çin
Açıklama:
Almanya
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi Türk Tarım Alet ve Makinaları İmalatçıları Birliği TARMAKBİR üyesi işletme sayısının en fazla olduğu illerden biridir?
Seçenekler
A
Isparta
B
Antalya
C
Eskişehir
D
Konya
E
Gaziantep
Açıklama:
En çok TARMAKBİR üyesinin faaliyet gösterdiği şehir Konya’dır (33). Bu şehri İstanbul (24), İzmir (23), Manisa (17), Ankara (17), Balıkesir ve Bursa (15) takip etmektedir.
Ünite 5
Soru 1
Aynı anda hem toplumsal alanı hem ekonomik alanı ya da aralarındaki ilişkileri ilgilendiren yapıya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Sosyo-ekonomik yapı
B
Sosyo-kültürel yapı
C
Sosyolojik yapı
D
Sosyo-demografik yapı
E
Sosyo-mekansal yapı
Açıklama:
Sosyo-ekonomik yapı: Aynı anda hem toplumsal alanı hem ekonomik alanı ya da aralarındaki ilişkileri ilgilendirmesidir.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi belli bir dönemde bir ülke vatandaşlarının sahip oldukları üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile hesaplanmış değeridir?
Seçenekler
A
Gayri Safi Milli Hasıla
B
Safi Milli Hasıla
C
Milli Hasıla
D
Gayri Safi Yurt İçi Milli Hasıla
E
Yurt İçi Milli Hasıla
Açıklama:
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH): Belli bir dönemde bir ülke vatandaşlarının sahip oldukları üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile hesaplanmış değeri olarak tanımlanır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi bir malın yabancı ülkelere döviz karşılığı yapılan satışını ifade etmektedir?
Seçenekler
A
İthalat
B
İhracat
C
Yatırım
D
Tüketim
E
Üretim
Açıklama:
İhracat: Bir malın yabancı ülkelere döviz karşılığı yapılan satışıdır. Dış satım olarak da adlandırılmaktadır.
Soru 4
2005 yılında Türkiye'de ortalama büyüme hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%2-3
B
%3-4
C
%4-5
D
%6-7
E
%9-10
Açıklama:
Sanayileşmesini sürdüren ülkemizde 2005 yılında ortalama büyüme hızı %4-5 civarında olmaktadır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi ülkeler arasında yapılan ticareti ifade eder?
Seçenekler
A
İthalat
B
İhracat
C
Yatırım
D
Dış Ticaret
E
İç Ticaret
Açıklama:
Ülkeler arasında yapılan ticarete dış ticaret adı verilir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin net ihracatçı olduğu arpada en büyük ihraç pazarlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Suriye
B
Suudi Arabistan
C
Tunus
D
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
E
Kenya
Açıklama:
Net ihracatçı olduğumuz arpada en büyük ihraç pazarlarımız Suriye, Suudi Arabistan, Tunus ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olup buğday ihracatında ise İtalya, Yemen, Kenya, Bangladeş, Cezayir ve Irak en önemli yeri tutmaktadır.
Soru 7
2017 yılında Türkiye'de üretilen organik bitkisel ürün çeşidi sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
214
B
150
C
123
D
110
E
95
Açıklama:
2017 yılında Türkiye'de 544 bin hektar alanda, 2,40 milyon ton, 214 çeşit organik bitkisel ürün üretilmiştir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin ithal ettiği başlıca tarımsal ürünlerden biridir?
Seçenekler
A
Patates
B
Nohut
C
Fındık
D
Baklagiller
E
Yağlı tohumlar
Açıklama:
Türkiye'nin ithal ettiği başlıca tarımsal ürünler; yağlı tohumlar, bitkisel ham yağ, pamuk ve hububat olarak sıralanabilir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin ithal ettiği başlıca tarımsal ürünlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Mısır
C
Pirinç
D
Tütün
E
Canlı hayvan
Açıklama:
İthal edilen tarımsal ürünlerin başında ise; buğday, mısır, pirinç, yağlı tohumlar, pamuk, canlı hayvan ve et gelmektedir
Soru 10
1988-2002 döneminde Türkiye'de tarım sektörünün ortalama büyüme hızı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%1,1
B
%2,2
C
%3,3
D
%4,5
E
%6
Açıklama:
Tarım sektörü 1988’de %7,8, 1990’da %6,8, 1998’de %8,4, 2000’de %12,2 ve 2002’de %7,1 pozitif büyüme göstermiştir. 1988-2002 dönemindeki ortalama büyüme ise %1,1’dir
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin dünya pazarına daha fazla ve daha iyi koşullarla tarımsal ürün satması, satışlarını zaman içinde ham maddelerden işlenmiş ürünlere doğru kaydırarak artırması ve böylece dünya pazarındaki payını büyütmesi için sektörde yapması gereken başlıca temel düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İç ve dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır.
B
Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir.
C
Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir.
D
Teknolojiye dayalı sanayilerin gelişmesi teşvik edilmelidir.
E
Dış ticaret politikası oluşturularak buna uygun stratejiler belirlenmelidir.
Açıklama:
Sektörde yapılması gereken başlıca temel düzenlemeler şunlardır:
• İç ve dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır.
• Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir.
• Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir.
• Üreticiler arasında pazarlama kuruluşları arasında ve üreticilerle pazarlamacılar ve işleme sanayi arasında yatay ve dikey entegrasyonu sağlamak için örgütlenme teşvik edilmelidir.
• İç ve dış pazarlama organizasyonunda kurumsal yapı, görev ve yetki dağılımının yeniden düzenlenmesi ve arz konsantrasyonunun artırılması suretiyle iyileştirilmelidir.
• Dış ticaret politikası oluşturularak buna uygun stratejiler belirlenmelidir.
• Pazarlamada vergi kayıplarını ve haksız rekabeti önleyecek ve piyasanın şeffaflığını sağlayacak düzenlemeler (ürün borsaları, zorunlu standardizasyon uygulamaları vb.) yapılmalıdır.
• Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesi teşvik edilmelidir.
• İç ve dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır.
• Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir.
• Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir.
• Üreticiler arasında pazarlama kuruluşları arasında ve üreticilerle pazarlamacılar ve işleme sanayi arasında yatay ve dikey entegrasyonu sağlamak için örgütlenme teşvik edilmelidir.
• İç ve dış pazarlama organizasyonunda kurumsal yapı, görev ve yetki dağılımının yeniden düzenlenmesi ve arz konsantrasyonunun artırılması suretiyle iyileştirilmelidir.
• Dış ticaret politikası oluşturularak buna uygun stratejiler belirlenmelidir.
• Pazarlamada vergi kayıplarını ve haksız rekabeti önleyecek ve piyasanın şeffaflığını sağlayacak düzenlemeler (ürün borsaları, zorunlu standardizasyon uygulamaları vb.) yapılmalıdır.
• Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesi teşvik edilmelidir.
Soru 12
2010 yılı verilerine göre Türkiye'de orman arazisi alanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
192,4 milyon dekar
B
174,5 milyon dekar
C
145,2 milyon dekar
D
5,9 milyon dekar
E
23,4 milyon dekar
Açıklama:
Tarım Bakanlığı’nın 2010 verilerine göre Türkiye’de 174,5 milyon dekar ekili dikili alan, 192,4 milyon dekar orman arazisi, 123,8 milyon dekar çayır ve mera alanı bulunmaktadır. Bu alanların 145,2 milyon dekarı ekili (tarla), 23,4 milyon dekarı dikili (meyveli ağaç) ve 5,9 milyon dekarı ise sebze-çiçek bahçesidir. Ekili- dikili alanların ürünlere göre dağılımına bakıldığında tahıllar % 74, endüstri bitkileri % 11, baklagiller % 8, sebzeler % 5 ve yumrulu bitkiler % 2’lik bir orana sahiptir (Uzun vd: 602).
Soru 13
Türkiye'de ilk kez organik tarımı yapılan geleneksel ihraç ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fındık ve Kayısı
B
Üzüm ve Fındık
C
Kuru incir ve Kayısı
D
Kuru incir ve Kuru üzüm
E
Kiraz ve Nar
Açıklama:
Ülkemizde organik tarım faaliyetleri 1986 yılında Avrupa’daki gelişmelerden farklı şekilde ithalatçı firmaların istekleri doğrultusunda, ihracata yönelik olarak başlamıştır. Organik tarım ilk kez, Türkiye’nin geleneksel ihraç ürünlerinden kuru incir ve kuru üzüm ile Ege bölgesinde gerçekleştirildi.
Soru 14
Uluslararası Standart Ticaret Sınıflamasına göre Türkiye'de tarım ürünleri ihracatı; 2002 yılında 4 milyar 52 milyon dolar iken, 2010 yılında ................ulaşmıştır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
8 milyar dolara
B
10,2 milyar dolara
C
23,1 milyar dolara
D
18,5 milyar dolara
E
12,7 milyar dolara
Açıklama:
Tarım ürünleri ihracatı son 8 yılda %213 artmıştır. Uluslararası Standart Ticaret Sınıflamasına göre tarım ürünleri ihracatı; 2002 yılında 4 milyar 52 milyon dolar iken, 2010 yılında 12,7 milyar dolara ulaşmıştır. Ülkemizin tarımsal ihracat yaptığı ülke ve ürün sayısında da önemli artışlar yaşanmıştır.
Soru 15
Türkiye'nin 1994 yılına kadar ithalatının hemen hemen tamamını oluşturan bakliyat ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kuru Fasulye
B
Barbunya
C
Yeşil Mercimek
D
Nohut
E
Mısır
Açıklama:
Ülkemiz özellikle 1997 yılından itibaren önemli miktarlarda bakliyat ithal etmiştir. 1994 yılına kadar ithalatımızın hemen hemen tamamını kuru fasulye oluştururken 1994 yılından itibaren yeşil mercimek, 1997 yılından itibaren de nohut ve kırmızı mercimek ithalatımız önemli ölçüde artış göstermiştir.
Soru 16
Organik tarımda, ilk yıllarda sadece 8 ürün organik olarak üretilirken 2008 yılında üretilen ürün çeşidi kaça ulaşmıştır?
Seçenekler
A
132
B
68
C
172
D
247
E
459
Açıklama:
İlk yıllarda sadece 8 ürün organik olarak üretilirken 2008 yılında üretilen ürün çeşidi 247’ye ulaşmış, 9.384 üretici 141.752 hektar alanda 415.380 ton ürün elde etmiştir (Deniz, 2009: 13). 2017 yılında üretilen ürün çeşidi 214’e ulaşmış, 543.033 hektar alanda 2.406.606 ton ürün elde edilmiştir (Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı).
Soru 17
Türkiye’de yapılan çalışmalarla 2002 yılında 90 bin hektar alanda, 310 bin ton, 150 çeşit organik ürün, 2010 yılında 510 bin hektar alanda, 1,34 milyon ton, 216 çeşit organik ürün üretilirken, 2017 yılında ise 544 bin hektar alanda, .... milyon ton, 214 çeşit organik bitkisel ürün üretilmiştir. Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1,68 milyon ton
B
2,40 milyon ton
C
3,25 milyon ton
D
4 milyon ton
E
5,68 milyon ton
Açıklama:
Türkiye’de yapılan çalışmalarla 2002 yılında 90 bin hektar alanda, 310 bin ton, 150 çeşit organik ürün, 2010 yılında 510 bin hektar alanda, 1,34 milyon ton, 216 çeşit organik ürün üretilirken, 2017 yılında ise 544 bin hektar alanda, 2,40 milyon ton, 214 çeşit organik bitkisel ürün üretilmiştir.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi, arpada ihracatçı olduğumuz en büyük ihraç pazarlarımızdan biridir?
Seçenekler
A
ABD
B
Romanya
C
Suriye
D
Fransa
E
İtalya
Açıklama:
Ülkemiz, üretim miktarında görülen artış neticesinde 2006 yılı itibariyle mısır dış ticaretinde de uzun yıllar ilk kez net ihracatçı konumuna gelmiştir. Net ihracatçı olduğumuz arpada en büyük ihraç pazarlarımız Suriye, Suudi Arabistan, Tunus ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olup buğday ihracatında ise İtalya, Yemen, Kenya, Bangladeş, Cezayir ve Irak en önemli yeri tutmaktadır. 2006 yılına kadar net ithalatçı olduğumuz mısırda ithalatımızın önemli bir kısmı Arjantin, ABD, Fransa ve Romanya’dan gerçekleştirilmiş olup pirinç ithalatımız ise büyük ölçüde Mısır, ABD ve İtalya’dan gerçekleştirilmektedir. 2006 yılında önemli ölçüde artış gösteren mısır ihracatımız özellikle Suriye, İtalya, ispanya, Fransa ve İsrail’e yönelmiş bulunmaktadır (İTO:17-19).
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi, buğdayda ihracatçı olduğumuz en büyük ihraç pazarlarımızdan biridir?
Seçenekler
A
Tunus
B
Fransa
C
Suudi Arabistan
D
İsrail
E
İtalya
Açıklama:
Ülkemiz, üretim miktarında görülen artış neticesinde 2006 yılı itibariyle mısır dış ticaretinde de uzun yıllar ilk kez net ihracatçı konumuna gelmiştir. Net ihracatçı olduğumuz arpada en büyük ihraç pazarlarımız Suriye, Suudi Arabistan, Tunus ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti olup buğday ihracatında ise İtalya, Yemen, Kenya, Bangladeş, Cezayir ve Irak en önemli yeri tutmaktadır. 2006 yılına kadar net ithalatçı olduğumuz mısırda ithalatımızın önemli bir kısmı Arjantin, ABD, Fransa ve Romanya’dan gerçekleştirilmiş olup pirinç ithalatımız ise büyük ölçüde Mısır, ABD ve İtalya’dan gerçekleştirilmektedir. 2006 yılında önemli ölçüde artış gösteren mısır ihracatımız özellikle Suriye, İtalya, ispanya, Fransa ve İsrail’e yönelmiş bulunmaktadır (İTO:17-19).
Soru 20
Tarım ürünleri ihracatı son 8 yılda % kaç artmıştır?
Seçenekler
A
%213
B
%132
C
%56
D
%98
E
%125
Açıklama:
Tarım ürünleri ihracatı son 8 yılda %213 artmıştır. Uluslararası Standart Ticaret Sınıflamasına göre tarım ürünleri ihracatı; 2002 yılında 4 milyar 52 milyon dolar iken, 2010 yılında 12,7 milyar dolara ulaşmıştır. Ülkemizin tarımsal ihracat yaptığı ülke ve ürün sayısında da önemli artışlar yaşanmıştır. 2002 yılında 161 ülkeye, 1.480 ürün ihraç edilirken 2010 yılında 184 ülkeye, 1.525 ürün ihracatı gerçekleşmiştir. Tarım ürünleri ihracatımızın önemli bir kısmını oluşturan gıda maddeleri ihracatı, 2010 yılında bir önceki yıla göre %12,3, 2002 yılına göre ise %224 artarak 11,9 milyar dolar olarak gerçekleşmiş ve gıda maddeleri dış ticareti 4,5 milyar dolar fazla vermiştir. 2011 yılının ilk 9 aylık döneminde (Ocak-Eylül) ise TÜİK rakamlarına göre tarım ürünleri ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre %22 artarak 10 milyar 649 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir (Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, 2011, 5-6). 2011 yılında tarım sektöründe 14,5 milyar dolar ihracat ve 10,9 milyar dolar ithalat gerçekleştirilmiştir. Türkiye cari açık sıkıntısı yaşanan bir ülke olmakla birlikte tarım sektöründe 4 milyar dolar dış ticaret fazlası vermiştir.
Soru 21
Son yıllardaki gelişmeler doğrultusunda kapsamı genişleyen tarım kavramı, tarım-gıda olarak nitelendirilmektedir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu kavram içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Çiftçiler
B
İmalatçılar
C
Pazarlamacılar
D
Tüketiciler
E
Turistler
Açıklama:
Tarım kavramı, son yıllardaki gelişmeler doğrultusunda kapsamı genişletilerek tarım-gıda olarak nitelendirilmekte ve bu Sektörde yaşanan tüm bu gelişmeler çiftçileri, imalatçıları, pazarlamacıları, perakendecileri, tüketicileri, mal ve ürün akışına müdahale eden hükumetleri etkilemektedir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin dünya pazarına daha fazla ve daha iyi koşullarla tarımsal ürün satması, dünya pazarındaki payını büyütmesi için gereken başlıca temel düzenlemelerden biri değildir?
Seçenekler
A
İç ve dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır.
B
Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir.
C
Geleneksel yöntemle yapılan tarım desteklenmelidir.
D
Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir.
E
Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesi teşvik edilmelidir.
Açıklama:
Türkiye’nin dünya pazarına daha fazla ve daha iyi koşullarla tarımsal ürün satması, satışlarını zaman içinde ham maddelerden işlenmiş ürünlere doğru kaydırarak artırması ve böylece dünya pazarındaki payını büyütmesi gerekmektedir. Bunun gerçekleştirilebilmesi için, sektörde yapılması gereken başlıca temel düzenlemeler şunlardır:
- İç ve dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır.
- Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir.
- Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir.
- Üreticiler arasında pazarlama kuruluşları arasında ve üreticilerle pazarlamacılar ve işleme sanayi arasında yatay ve dikey entegrasyonu sağlamak için örgütlenme teşvik edilmelidir.
- İç ve dış pazarlama organizasyonunda kurumsal yapı, görev ve yetki dağılımının yeniden düzenlenmesi ve arz konsantrasyonunun artırılması suretiyle iyileştirilmelidir. Dış ticaret politikası oluşturularak buna uygun stratejiler belirlenmelidir.
- Pazarlamada vergi kayıplarını ve haksız rekabeti önleyecek ve piyasanın şeffaflığını sağlayacak düzenlemeler (ürün borsaları, zorunlu standardizasyon uygulamaları vb.) yapılmalıdır.
- Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesi teşvik edilmelidir.
Soru 23
Belli bir dönemde bir ülke vatandaşlarının sahip oldukları üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile hesaplanmış değere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Gayri Safi Milli Hasıla
B
Safi Milli Hasıla
C
Milli Hasıla
D
Faktör Fiyatlarıyla Milli Hasıla
E
Reel fiyatlarla Milli Hasıla
Açıklama:
Gayri Safi Milli Hasıla(GSMH): Belli bir dönemde bir ülke vatandaşlarının sahip oldukları üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile hesaplanmış değeri olarak tanımlanır.
Soru 24
Bir malın yabancı ülkelere döviz karşılığı yapılan satışına ne ad verilir?
Seçenekler
A
İthalat
B
İhracat
C
Kambio
D
Efektif
E
Akreditasyon
Açıklama:
İhracat: Bir malın yabancı ülkelere döviz karşılığı yapılan satışıdır. Dış satım olarak da adlandırılmaktadır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi büyümeye katkısı yönünden tarımın önemi ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Düşük nitelikli kırsal iş gücünün istihdamının sağlanması
B
Ürünlerin dış satımıyla döviz kazanılması
C
Doğal kaynakların kullanımı ve korunması
D
Tarlalardaki anızların yakılması
E
Yatırım sermayesi yaratılması
Açıklama:
Büyümeye katkısı yönünden tarımın büyük önemi bulunmaktadır. Düşük nitelikli kırsal iş gücünün istihdamı, ürünlerin dış satımıyla döviz kazanılması,doğal kaynakların kullanımı ve korunması, yatırım sermayesi yaratılması ve işleme sanayi, tarımsal girdi sanayii, ticaret, mali hizmetler, ulaştırma, depolama vb. başta olmak üzere diğer sektörlerle güçlü etkileşim içinde bulunulması millî hasılanın büyümesine katkı sağlamaktadır.
Soru 26
Üretimde kimyasal girdi kullanmadan, üretimden tüketime kadar her aşaması kontrollü ve sertifikalı tarımsal üretim biçimine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Geleneksel tarım
B
Organik tarım
C
Ekstansif tarım
D
Hidroponik tarım
E
Modern tarım
Açıklama:
Organik tarım; üretimde kimyasal girdi kullanmadan, üretimden tüketime kadar her aşaması kontrollü ve sertifikalı tarımsal üretim biçimidir. Organik tarımın amacı; toprak ve su kaynakları ile havayı kirletmeden çevre, bitki, hayvan ve insan sağlığını korumaktır.
Soru 27
Yurt dışında üretilmiş malların, ülkedeki alıcılar tarafından satın alınmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kambio
B
İhracat
C
İthalat
D
Dış satım
E
Akreditasyon
Açıklama:
İthalat: Yurt dışında üretilmiş malların, ülkedeki alıcılar tarafından satın alınmasıdır. Dış alım da denir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin organik tarımda ilk ihraç ürünlerinden biridir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Fındık
C
Domates
D
Portakal
E
Kuru incir
Açıklama:
Organik tarım ilk kez, Türkiye'nin geleneksel ihraç ürünlerinden kuru incir ve kuru üzüm ile Ege bölgesinde gerçekleştirilmiştir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün karşılaştığı sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Dünya piyasalarındaki belirsizlik ve istikrarsızlık
B
Haksız rekabet
C
Tarife dışı engeller
D
Talebe uygun ve rekabetçi fiyattan ürün sunabilmek
E
Yüksek ham madde ve ara mal maliyeti
Açıklama:
Tarım sektörünün karşılaştığı sorunlar genel olarak, dünya piyasalarındaki belirsizlik ve istikrarsızlık, haksız rekabet, tarife dışı engeller, yüksek nakliye, işlem ve vergi maliyeti, yüksek ham madde ve ara mal maliyeti, talebe uygun ve rekabetçi fiyattan ürün sunamama, pazarlama sorunları, finansman sorunları ve teşviklerin yetersizliği olarak sayılabilir.
Soru 30
Ticaretle ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Ticaretin serbestleşmesi serbest ticarete geçiş ile mümkün olmaktadır.
B
Bir ticaret sistemi tam rekabet ortamında çalışıyorsa bu sistem yansız olarak tanımlanmaktadır.
C
Ticaret sisteminde yansızlığa doğru yapılacak her eylem ticaretin serbestleştirilmesi olarak tanımlanmaktadır.
D
Nominal kurların istikrarsızlığı mutlak üstünlük esasına göre yürütülen ticari ilişkileri garanti edecektir.
E
Gümrük tarifelerinden ve yurt içi desteklerden yararlanan ülkeler diğer ülkeler karşısında haksız bir rekabet üstünlüğü sağlamaktadır.
Açıklama:
- Ticaretin serbestleşmesi serbest ticarete geçiş ile mümkün olmaktadır.
- Bir ticaret sistemi tam rekabet ortamında çalışıyorsa bu sistemi yansız (nötr) olarak tanımlamak mümkündür.
- Ticaret sisteminde yansızlığa doğru yapılacak her eylem ticaretin serbestleştirilmesi olarak tanımlanmaktadır.
Tarımsal ticaretin serbestleşmesi üç şekilde kendini gösterir:
Birincisi, tarım piyasalarında kamu müdahalelerinden uzaklaşılarak tam rekabet piyasasına doğru geçiştir. Bir ülkede kamu müdahalesi ile rekabetçi piyasaların oluşturacağı denge durumunda bir değişiklik yaratılması ile kaynak dağılımı etkilenmekte ve piyasa açısından optimal (ya da etkin) olmayan bir denge noktasına doğru hareket başlamaktadır. Bu durum ticaret yapan ülkelerin herhangi birisinde gerçekleştiğinde diğer ülke piyasalarının etkin çalışmasını da engelleyecektir. Bu çerçevede kaynakların etkin kullanımı için müdahalenin önlenmesi gerekir.
İkinci gösterge, ortalama gümrük tarifeleri ve sektöre yönelik yurt içi destek oranlarının azaltılmasıdır. Gümrük tarifelerinden ve yurt içi desteklerden yararlanan ülkeler diğer ülkeler karşısında haksız bir rekabet üstünlüğü sağlamaktadır. Bu tür uygulamalar, serbest dış ticaret politikalarının özünü oluşturan “karşılaştırmalı üstünlük” olgusunu anlamsız kılmaktadır.
Serbestleşmenin bir diğer göstergesi ise reel kurun ve reel efektif sektörel kurların zaman içinde görece istikrarlı olduğu, büyük dalgalanmaların yaşanmadığı bir ortamın varlığıdır. Reel kurların istikrarlılığı yine ticaret yapan ülkeler arası mal ticaretinde fiyat oynaklıklarının ve dolayısıyla rekabet edebilirlikte değişkenliğin bulunmadığı, karşılaştırmalı üstünlük esasına göre yürütülen ticari ilişkileri garanti edecektir
Soru 31
Tarım sektörünü diğer sektörlerden ayıran en önemli özellik aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İnsanın en temel ihtiyacı olan gıda ile ilgili olmasıdır.
B
Verimliliğin en yüksek olduğu üretim dalı olmasıdır.
C
Ekonomik büyümenin temel belirleyicisi olmasıdır.
D
Katma değer oranının yüksek olmasıdır.
E
İstihdama en çok katkı sağlayan sektör olmasıdır.
Açıklama:
Tarımsal üretim, ekonomik kalkınma ile birlikte miktar olarak artarken tarımsal gelir de artmakta ve tarımsal gelirin millî gelir içindeki payı da azalmaktadır. Artan tarımsal üretime ve gelire karşın, tarım sektörünün millî gelir içindeki yerini koruyamamasının ana nedeni, ekonomide öteki sektörlerin, daha hızlı bir gelişme içinde olmalarıdır. Tarım sektörünü diğer sektörlerden ayıran en önemli özelliği, insanın en temel ihtiyacı olan gıda ile ilgili olmasıdır.
Soru 32
I. Ülkemizde tarımsal ürün üretimi iç talebi karşılayacak seviyede değildir.
II. Tarım Bakanlığı’nın 2010 verilerine göre Türkiye’de ekili- dikili alanların ürünlere göre dağılımına bakıldığında en fazla oran tahıl ürünlerindedir.
III. Son yıllarda ülkemizdeki tarımı yakından ilgilendiren ilk süreç Türkiye’nin 2000 yılından bu yana iç pazara dönük uyguladığı Tarım Reformu uygulamasıdır.
Türkiye'deki tarımsal üretimle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Tarım Bakanlığı’nın 2010 verilerine göre Türkiye’de ekili- dikili alanların ürünlere göre dağılımına bakıldığında en fazla oran tahıl ürünlerindedir.
III. Son yıllarda ülkemizdeki tarımı yakından ilgilendiren ilk süreç Türkiye’nin 2000 yılından bu yana iç pazara dönük uyguladığı Tarım Reformu uygulamasıdır.
Türkiye'deki tarımsal üretimle ilgili aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II,III
Açıklama:
Tarım Bakanlığı’nın 2010 verilerine göre Türkiye’de 174,5 milyon dekar ekili dikili alan, 192,4 milyon dekar orman arazisi, 123,8 milyon dekar çayır ve mera alanı bulunmaktadır. Bu alanların 145,2 milyon dekarı ekili (tarla), 23,4 milyon dekarı dikili (meyveli ağaç) ve 5,9 milyon dekarı ise sebze-çiçek bahçesidir. Ekili- dikili alanların ürünlere göre dağılımına bakıldığında tahıllar % 74, endüstri bitkileri % 11, baklagiller % 8, sebzeler % 5 ve yumrulu bitkiler % 2’lik bir orana sahiptir (Uzun vd: 602).
Son yıllarda ülkemizdeki tarımı yakından ilgilendiren üç süreç bulunmaktadır. Birinci süreç, Türkiye’nin 2000 yılından bu yana iç pazara dönük uyguladığı Tarım Reformu uygulaması, Genel olarak ülkemizde tarımsal ürün üretimi, bazı istisnalar dışında, iç talebi karşılayabilecek durumdadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Son yıllarda ülkemizdeki tarımı yakından ilgilendiren üç süreç bulunmaktadır. Birinci süreç, Türkiye’nin 2000 yılından bu yana iç pazara dönük uyguladığı Tarım Reformu uygulaması, Genel olarak ülkemizde tarımsal ürün üretimi, bazı istisnalar dışında, iç talebi karşılayabilecek durumdadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 33
Türkiye'de tarım sektörü ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
2005 yılında ekonomide tarım sektörünün payı %12 civarındadır.
B
Tarımın istihdamdaki payı 2009’da %24 dolaylarındadır.
C
Tarım sektörünün 1990 yılında GSMH içindeki payı %16'dır.
D
Türkiyede tarımsal üretimi en çok olan ürün fındıktır.
E
2003-2009 yıllarını kapsayan dönemde ekonomide tarım sektörü yüzde 1,4 büyümüştür
Açıklama:
Cumhuriyet’in ilk döneminde (1923-1929) tarım sektörünün ekonomideki önemi, istihdamdaki payının %89, GSYİH’daki payının %44.5 ve büyüme hızının %27 olmasından anlaşılmaktadır. O dönemden günümüze tarım sektörünün itici gücü ile diğer sektörler de gelişmiş, sanayi sektörü ve hizmetler sektörünün ekonomideki
payının büyümesi ile tarımın ekonomideki payı da düşmüştür. Sanayileşmesini sürdüren ülkemizde 2005 yılında ortalama büyüme hızı %4-5 civarında olurken sektörlerin ekonomideki yerlerine bakıldığında tarımın payı %12 iken sanayinin payı %28, hizmet sektörünün payı da %60 düzeyine çıkmıştır (DPT, 2005).
Tarım sektörü, yapısı gereği iş gücüne büyük ölçüde ihtiyaç duymaktadır. Gerçekten de tarımsal faaliyet bir yaşam biçimidir. Bu bağlamda, tarımın istihdamdaki payı 1980’de %50,6 iken 2003’te %34,3’e gerilemiştir. Tarımda sermaye birikiminin ve teknoloji kullanımının artırışıyla bu oran daha da aşağılara çekilebilecektir. Sektörün ülkenin genel ekonomik ve sosyal koşullarına karşı duyarlılığı, sektörel büyüme hızında yıllar itibarıyla dalgalanmalara neden olmuştur.
Tarım sektörü 1988’de %7,8, 1990’da %6,8, 1998’de %8,4, 2000’de %12,2 ve 2002’de %7,1 pozitif büyüme göstermiştir. 1988-2002 dönemindeki ortalama büyüme ise %1,1’dir. Doğru cevap D seçeneğidir.
payının büyümesi ile tarımın ekonomideki payı da düşmüştür. Sanayileşmesini sürdüren ülkemizde 2005 yılında ortalama büyüme hızı %4-5 civarında olurken sektörlerin ekonomideki yerlerine bakıldığında tarımın payı %12 iken sanayinin payı %28, hizmet sektörünün payı da %60 düzeyine çıkmıştır (DPT, 2005).
Tarım sektörü, yapısı gereği iş gücüne büyük ölçüde ihtiyaç duymaktadır. Gerçekten de tarımsal faaliyet bir yaşam biçimidir. Bu bağlamda, tarımın istihdamdaki payı 1980’de %50,6 iken 2003’te %34,3’e gerilemiştir. Tarımda sermaye birikiminin ve teknoloji kullanımının artırışıyla bu oran daha da aşağılara çekilebilecektir. Sektörün ülkenin genel ekonomik ve sosyal koşullarına karşı duyarlılığı, sektörel büyüme hızında yıllar itibarıyla dalgalanmalara neden olmuştur.
Tarım sektörü 1988’de %7,8, 1990’da %6,8, 1998’de %8,4, 2000’de %12,2 ve 2002’de %7,1 pozitif büyüme göstermiştir. 1988-2002 dönemindeki ortalama büyüme ise %1,1’dir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 34
Türkiyede organik tarım faaliyetleri hangi tarım ürünleri üretimiyle başlamıştır?
Seçenekler
A
Portakal ve mandalina
B
Çay
C
Fındık
D
Tahıl ürünleri
E
Kuru incir ve kuru üzüm
Açıklama:
Ülkemizde organik tarım faaliyetleri 1986 yılında Avrupa’daki gelişmelerden
farklı şekilde ithalatçı firmaların istekleri doğrultusunda, ihracata yönelik olarak başlamıştır. Organik tarım ilk kez, Türkiye’nin geleneksel ihraç ürünlerinden
kuru incir ve kuru üzüm ile Ege bölgesinde gerçekleştirilmiştir.
farklı şekilde ithalatçı firmaların istekleri doğrultusunda, ihracata yönelik olarak başlamıştır. Organik tarım ilk kez, Türkiye’nin geleneksel ihraç ürünlerinden
kuru incir ve kuru üzüm ile Ege bölgesinde gerçekleştirilmiştir.
Soru 35
I. Ülkemizde organik tarım faaliyetleri 1986 yılında ihracata yönelik olarak başlamıştır
II. Üretim Avrupa Topluluğunun 24 Haziran 1991 tarihli ve organik tarım faaliyetlerini düzenleyen yönetmeliği doğrultusunda devam edilmiştir
III. En önemli ihracat pazarımız Arap dünyası ve Ortadoğu ülkeleridir.
Türkiye'de organik tarımsal üretimle ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?
II. Üretim Avrupa Topluluğunun 24 Haziran 1991 tarihli ve organik tarım faaliyetlerini düzenleyen yönetmeliği doğrultusunda devam edilmiştir
III. En önemli ihracat pazarımız Arap dünyası ve Ortadoğu ülkeleridir.
Türkiye'de organik tarımsal üretimle ilgili olarak yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I,II,III
Açıklama:
Ülkemizde organik tarım faaliyetleri 1986 yılında Avrupa’daki gelişmelerden
farklı şekilde ithalatçı firmaların istekleri doğrultusunda, ihracata yönelik olarak başlamıştır. Önceleri ithalatçı ülkelerin bu konudaki mevzuatına uygun olarak yapılan üretim ve ihracata, 1991 yılından sonra Avrupa Topluluğunun 24 Haziran 1991 tarihli ve organik tarım faaliyetlerini düzenleyen yönetmeliği doğrultusunda devam edilmiştir. İhracatımızın yöneldiği ülke sayısı 33 olup AB ülkeleri en önemli ihraç pazarlarımızı oluşturmaktadır.
farklı şekilde ithalatçı firmaların istekleri doğrultusunda, ihracata yönelik olarak başlamıştır. Önceleri ithalatçı ülkelerin bu konudaki mevzuatına uygun olarak yapılan üretim ve ihracata, 1991 yılından sonra Avrupa Topluluğunun 24 Haziran 1991 tarihli ve organik tarım faaliyetlerini düzenleyen yönetmeliği doğrultusunda devam edilmiştir. İhracatımızın yöneldiği ülke sayısı 33 olup AB ülkeleri en önemli ihraç pazarlarımızı oluşturmaktadır.
Soru 36
Tarımsal üreticilerin ekonomik çıkarlarını korumak ve verimliliği artırmak için yapılması gereken temel şey aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örgütlenme
B
Üretim kotaları
C
Sübvansiyonlar
D
Makineleşme
E
Taban Fiyat
Açıklama:
Türkiye’de tarım sektöründe üreticiler pazara mal sunarken veya pazardan girdi satın alırken örgütlü bir ticaret ve sanayi kesimi ile karşı karşıya kalmaktadırlar.
Ancak, tarımsal işletmeler dağınık ve küçük olduklarından ekonomik çıkarlarını
korumaları güç olmakta, verimliliği artırma ve ürünü değerlendirmede sermaye
olanaklarından yoksun olduklarından ürünlerin satışında da pazarda etkili olamamaktadırlar. Bu işletmelerin ekonomik ve sosyal gelişimlerinin sağlanması,
üreticilerin iyi örgütlenmesi ile mümkün olmaktadır.
Ancak, tarımsal işletmeler dağınık ve küçük olduklarından ekonomik çıkarlarını
korumaları güç olmakta, verimliliği artırma ve ürünü değerlendirmede sermaye
olanaklarından yoksun olduklarından ürünlerin satışında da pazarda etkili olamamaktadırlar. Bu işletmelerin ekonomik ve sosyal gelişimlerinin sağlanması,
üreticilerin iyi örgütlenmesi ile mümkün olmaktadır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin ithal ettiği temel tarım ürünleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Yağlı tohumlar
B
Bitkisel ham yağ
C
Pirinç
D
Hububat
E
Fındık
Açıklama:
Tarımda ithal edilen başlıca ürünler; yağlı tohumlar, bitkisel ham yağ,
pamuk ve hububat olarak sıralanabilir.
Türkiye, Avrupa Birliği ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri başta olmak
üzere birçok ülkeye fındık, kuru incir, çekirdeksiz kuru üzüm, Antep fıstığı, kuru
kayısı, tütün, zeytinyağı, pamuk, baklagiller, yaş meyve-sebze ihracatı yapmaktadır.
pamuk ve hububat olarak sıralanabilir.
Türkiye, Avrupa Birliği ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri başta olmak
üzere birçok ülkeye fındık, kuru incir, çekirdeksiz kuru üzüm, Antep fıstığı, kuru
kayısı, tütün, zeytinyağı, pamuk, baklagiller, yaş meyve-sebze ihracatı yapmaktadır.
Soru 38
Türkiyenin tarım ihracatıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.2017 yılında en çok ihracat yapılan ülke, Almanya'dır.
II.2017 yılında en çok ihracatı yapılan organik ürün incirdir.
III. Tarım ürünleri ihracatı 2016 yılında 16.249 milyar dolardır.
I.2017 yılında en çok ihracat yapılan ülke, Almanya'dır.
II.2017 yılında en çok ihracatı yapılan organik ürün incirdir.
III. Tarım ürünleri ihracatı 2016 yılında 16.249 milyar dolardır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
2017 yılında en çok ihracat İngiltere'ye yapılmıştır. 2017 yılında en çok ihracatı yapılan organik ürünün mısırdır. Yalnızca III seçenekte verilen bilgi doğrudur.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün ülkemizde karşılaştığı sorunlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Tarımsal kooperatifçilik gelişmemiştir.
B
Tarımsal ürün fiyatları ve üretim maliyetleri dünya piyasalarında ağırlık
taşıyan ülkelerle karşılaştırıldığında düşük kalmıştır.
taşıyan ülkelerle karşılaştırıldığında düşük kalmıştır.
C
Bölgelerarası verim ve gelir farklılıkları dikkate alınmadan genelleşmiş tarım
politikaları uygulanmaktadır.
politikaları uygulanmaktadır.
D
Tarımsal girdi kullanım profesyonel yardım alınmadan yapılmaktadır.
E
Tarıma girdi sağlayan, tarımsal ürünleri üreticilerden satın alan KİT'ler özelleştirilmiştir.
Açıklama:
• Tarımsal girdi kullanımı (tohumluk, gübre, ilaç) ve bilgi edinimi Ziraat Mühendisine ya da Tarım teşkilatlarına danışarak değil, günü kurtarabilmek
için başta komşudan, akrabadan ya da girdileri satan kişi veya kurumlara
danışılarak yapılmaktadır.
• Tarıma girdi sağlayan, tarımsal ürünleri üreticilerden satın alıp bir ölçüde
pazar garantisi sağlayan kurum ve kuruluşlar can çekişmektedir. Bunun en
önemli nedeni 1980 sonrası uygulanan yanlış politikalardır. Bu dönemle
birlikte SEK, YEMSAN, EBK gibi tarımsal KİT’ler plansız bir şekilde özelleştirilmiştir.
• Tarımsal ürün fiyatları ve üretim maliyetleri Dünya piyasalarında ağırlık
taşıyan ülkelerle karşılaştırıldığında yüksek kalmıştır. Bunun en önemli
nedenleri Türkiye’deki tarımsal girdi fiyatlarının ve özellikle akaryakıt, tohumluk, gübre, ilaç gibi girdilerin fiyatlarının çok yüksek olması ve aynı
zamanda arazilerin dağınık, parçalı ve küçük olmasından ötürü verimlilik
düzeyinin düşük oluşudur.
• Tarımsal kooperatifçilik gelişmemiştir. Üreticiler ürettikleri ürünü tek başına pazarlamak durumunda kalmakta ve bundan dolayı da piyasayı etkileyebilecek bir güçten mahrum kalabilmektedirler
için başta komşudan, akrabadan ya da girdileri satan kişi veya kurumlara
danışılarak yapılmaktadır.
• Tarıma girdi sağlayan, tarımsal ürünleri üreticilerden satın alıp bir ölçüde
pazar garantisi sağlayan kurum ve kuruluşlar can çekişmektedir. Bunun en
önemli nedeni 1980 sonrası uygulanan yanlış politikalardır. Bu dönemle
birlikte SEK, YEMSAN, EBK gibi tarımsal KİT’ler plansız bir şekilde özelleştirilmiştir.
• Tarımsal ürün fiyatları ve üretim maliyetleri Dünya piyasalarında ağırlık
taşıyan ülkelerle karşılaştırıldığında yüksek kalmıştır. Bunun en önemli
nedenleri Türkiye’deki tarımsal girdi fiyatlarının ve özellikle akaryakıt, tohumluk, gübre, ilaç gibi girdilerin fiyatlarının çok yüksek olması ve aynı
zamanda arazilerin dağınık, parçalı ve küçük olmasından ötürü verimlilik
düzeyinin düşük oluşudur.
• Tarımsal kooperatifçilik gelişmemiştir. Üreticiler ürettikleri ürünü tek başına pazarlamak durumunda kalmakta ve bundan dolayı da piyasayı etkileyebilecek bir güçten mahrum kalabilmektedirler
Soru 40
Tarımsal verimliliğin artırılması için aşağıdakilerden hangisi/hangileri yapılmalıdır?
I.Tarım sektörüyle bağlantılı tarımsal sanayilere yatırım yapılması
II.Bölgesel kalkınma planlarının hazırlanması ve istikrarlı bir biçimde uygulaması
III.Ülkenin bir çok yerinde Ziraat Fakülteleri açmak.
I.Tarım sektörüyle bağlantılı tarımsal sanayilere yatırım yapılması
II.Bölgesel kalkınma planlarının hazırlanması ve istikrarlı bir biçimde uygulaması
III.Ülkenin bir çok yerinde Ziraat Fakülteleri açmak.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Tarımsal verimliliğin artırılması için:
• Tarımsal işletmelere finansal performans analizi uygulamasının yerleştirilmesi ve bu konuda çiftçilerin eğitilmesi çiftçileri maliyetler ve kaynak
kullanımı konusunda daha dikkatli davranmaya teşvik edecektir.
• Tarım sektörüyle bağlantılı tarımsal sanayilere yatırım yapılması hem tarımda üretkenliğin hem de tarım dışı sektörlerde istihdamın artırılması
açısından etkin olacaktır.
• Tarımın rekabetçi bir yapıya kavuşması ve devletin korumacı-müdahaleci yapıdan ziyade piyasa mekanizmasının işlemesine olanak verecek verimliliği teşvik edecek ve piyasaları rekabete açacak politikaları uygulaması gerekmektedir.
• Bölgesel kalkınma planlarının hazırlanması ve istikrarlı bir biçimde uygulamaya dönüştürülmesi verimliliğin artırılmasına ve iç göçün azaltılmasına
önemli katkılar sağlayacaktır
• Tarımsal işletmelere finansal performans analizi uygulamasının yerleştirilmesi ve bu konuda çiftçilerin eğitilmesi çiftçileri maliyetler ve kaynak
kullanımı konusunda daha dikkatli davranmaya teşvik edecektir.
• Tarım sektörüyle bağlantılı tarımsal sanayilere yatırım yapılması hem tarımda üretkenliğin hem de tarım dışı sektörlerde istihdamın artırılması
açısından etkin olacaktır.
• Tarımın rekabetçi bir yapıya kavuşması ve devletin korumacı-müdahaleci yapıdan ziyade piyasa mekanizmasının işlemesine olanak verecek verimliliği teşvik edecek ve piyasaları rekabete açacak politikaları uygulaması gerekmektedir.
• Bölgesel kalkınma planlarının hazırlanması ve istikrarlı bir biçimde uygulamaya dönüştürülmesi verimliliğin artırılmasına ve iç göçün azaltılmasına
önemli katkılar sağlayacaktır
Soru 41
Tarım sektörünü diğer sektörlerden ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Maliyetinin yüksek olması
B
İnsanın en temel ihtiyacı olan gıda ile ilgili olması
C
İhracata uygun olmaması
D
Sadece insan gücüne dayalı olması
E
Dünyanın belirli bölgelerinde yapılıyor olması
Açıklama:
Tarım sektörünü diğer sektörlerden ayıran en önemli özelliği, insanın en temel ihtiyacı olan gıda ile ilgili olmasıdır. Sanayileşmiş ve sanayileşmekte olan birçok ülke kendi durumuna uygun stratejik belirli sektörleri korumaya alıp geliştirmeye, bu konuda kendine yeterli olmaya ve kalkınmaya çalışırken diğer yandan gıda sektöründe de kendi kendine yeterli hâle gelmenin, hatta dünyada etkin olmanın yollarını araştırmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 42
Tarım Bakanlığı’nın 2010 verilerine göre Türkiye’de dekar ekili dikili alanların en büyük kısmı aşağıdaki bitkilerden hangisine ayrılmıştır?
Seçenekler
A
Yumrulu bitkiler
B
Sebzeler
C
Tahıllar
D
Endüstri bitkileri
E
Baklagiller
Açıklama:
Tarım Bakanlığı’nın 2010 verilerine göre Türkiye’de 174,5 milyon dekar ekili dikili alan, 192,4 milyon dekar orman arazisi, 123,8 milyon dekar çayır ve mera alanı bulunmaktadır. Bu alanların 145,2 milyon dekarı ekili (tarla), 23,4 milyon dekarı dikili (meyveli ağaç) ve 5,9 milyon dekarı ise sebze-çiçek bahçesidir. Ekili- dikili alanların ürünlere göre dağılımına bakıldığında tahıllar % 74, endüstri bitkileri % 11, baklagiller % 8, sebzeler % 5 ve yumrulu bitkiler % 2’lik bir orana sahiptir. Doğru cevap C'dir.
Soru 43
- İç ve dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır
- Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir
- Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir
Seçenekler
A
Yalnız III
B
Yalnız II
C
Yalnız I
D
III, II ve I
E
II ve I
Açıklama:
Türkiye’nin dünya pazarına daha fazla ve daha iyi koşullarla tarımsal ürün satması, satışlarını zaman içinde ham maddelerden işlenmiş ürünlere doğru kaydırarak artırması ve böylece dünya pazarındaki payını büyütmesi gerekmektedir. Bunun gerçekleştirilebilmesi için, sektörde yapılması gereken başlıca temel düzenlemeler şunlardır (Yurdakul vd: 200):
- İç ve dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır.
- Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir.
- Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir.
- Üreticiler arasında pazarlama kuruluşları arasında ve üreticilerle pazarlamacılar ve işleme sanayi arasında yatay ve dikey entegrasyonu sağlamak için örgütlenme teşvik edilmelidir.
- İç ve dış pazarlama organizasyonunda kurumsal yapı, görev ve yetki dağılımının yeniden düzenlenmesi ve arz konsantrasyonunun artırılması suretiyle iyileştirilmelidir.
- Dış ticaret politikası oluşturularak buna uygun stratejiler belirlenmelidir.
- Pazarlamada vergi kayıplarını ve haksız rekabeti önleyecek ve piyasanın şeffaflığını sağlayacak düzenlemeler (ürün borsaları, zorunlu standardizasyon uygulamaları vb.) yapılmalıdır.
- Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesi teşvik edilmelidir.
Soru 44
2002-2017 yılları arasında ürünler bazında bitkisel üretim incelediğinde, diğerlerine oranla yüzde olarak en az artış aşağıdaki ürünlerin hangisinde olmuştur?
Seçenekler
A
Çeltik
B
Ayçiçeği
C
Kiraz
D
Soya
E
Buğday
Açıklama:
Yüzde olarak en az artış buğdayda gerçekleşmiştir. Doğru cevap E'dir.
Soru 45
Tarımın gayri safi milli hasıla içindeki oranının en düşük olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2010'lu yıllar
B
2000'li yıllar
C
1990'lı yıllar
D
1960'lı yıllar
E
1930'lu yıllar
Açıklama:
Ekonomik kalkınma ile birlikte millî gelirin artması ve gıda maddeleri talebinin giderek küçülmesi, tarım dışı sektörlerin büyüme hızının tarım sektörünün büyüme hızının üzerine çıkması, tarım sektörünün millî gelir içindeki payının zamanla azalması sonucunu doğurmaktadır (Dinler, 2008: 88). Tarımın Türkiye ekonomisindeki önemi nispi olarak azalmış olmakla birlikte yurt içi gıda gereksiniminin karşılanması, sanayi sektörüne girdi temini, ihracat ve yarattığı istihdam olanakları açısından hâlâ büyük önem taşımaktadır. Cumhuriyet’in kurulduğu yıl tarım sektörünün GSMH içindeki payı %42,8 iken 1970’li yıllarda %36,0, 1980 yılında %25, 1990 yılında %16, 2000 yılında %13,5, 2010 yılında ise %9,1 düzeyine düşmüştür. Doğru cevap A'dır.
Soru 46
Tarımda istihdam oranları incelendiğinde aşağıdaki dönemlerin hangilerinde bu oranın en yüksek olduğu görülmektedir?
Seçenekler
A
2010'lu yıllar
B
2005'li yıllar
C
2000'li yıllar
D
1995'li yıllar
E
1990 öncesi
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.Soru 47
"Toprak ve su kaynakları ile havayı kirletmeden çevre, bitki, hayvan ve insan sağlığını korumaktır" ifadesi aşağıdakilerden hangisi ile yakından ilgilidir?
Seçenekler
A
İthalat
B
İhracat
C
Organik Tarım
D
Gayri Safi Milli Hasıla
E
Sınai Üretim
Açıklama:
Organik tarımın amacı: Toprak ve su kaynakları ile havayı kirletmeden çevre, bitki, hayvan ve insan sağlığını korumaktır.
İthalat: Yurt dışında üretilmiş malların, ülkedeki alıcılar tarafından satın alınmasıdır. Dış alım da denir.
İhracat: Bir malın yabancı ülkelere döviz karşılığı yapılan satışıdır. Dış satım olarak da adlandırılmaktadır.
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH): Belli bir dönemde bir ülke vatandaşlarının sahip oldukları üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile hesaplanmış değeri olarak tanımlanır. Doğru cevap C'dir.
İthalat: Yurt dışında üretilmiş malların, ülkedeki alıcılar tarafından satın alınmasıdır. Dış alım da denir.
İhracat: Bir malın yabancı ülkelere döviz karşılığı yapılan satışıdır. Dış satım olarak da adlandırılmaktadır.
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH): Belli bir dönemde bir ülke vatandaşlarının sahip oldukları üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile hesaplanmış değeri olarak tanımlanır. Doğru cevap C'dir.
Soru 48
Türkiye'de organik tarımsal üretimde ürün çeşitliliğin zirveye çıktığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2017
B
2016
C
2015
D
2014
E
2014
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.Soru 49
2002 Tarla Ürünleri Dış Ticareti verileri incelendiğinde aşağıdaki ürünlerden hangisi en fazla ithal edilmektedir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Yulaf
C
Kanola
D
Patates
E
Ayçiçeği
Açıklama:
Doğru cevap A'dır.Soru 50
Yıllara göre organik tarımsal ihracat değerleri incelendiğinde elde edilen maddi tutar aşağıdaki yılların hangisinde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1997
B
1999
C
2001
D
2003
E
2005
Açıklama:
Doğru cevap D'dir.Soru 51
Aşağıdaki hangi meyvelerin üretiminde 2017 ile 2002 yılı verileri karşılaştırıldığında artış olmuştur?
Seçenekler
A
Kayısı, karpuz, nar ve muz
B
Kayısı, kiraz, nar ve muz
C
Kayısı, kiraz, nar ve üzüm
D
Kayısı, kiraz, incir ve muz
E
Kayısı, erik, nar ve muz
Açıklama:
2017 verilerine göre bitkisel üretimdeki ürünler bazındaki değişimler 2002 yılı ile karşılaştırıldığında çeltik, mısır, ayçiçeği, meyvelerde ise kayısı, kiraz, nar ve muz üretiminde artış olmuştur.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi belli bir dönemde bir ülke vatandaşlarının sahip oldukları üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile hesaplanmış değeri olarak tanımlanır?
Seçenekler
A
Gayri Safi Milli Hasıla
B
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla
C
İhracat
D
İthalat
E
Ürün borsaları
Açıklama:
Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH): Belli bir dönemde bir ülke vatandaşlarının sahip oldukları üretim faktörleri kullanılarak üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatları ile hesaplanmış değeri olarak tanımlanır.
Soru 53
Ülkemizde tarım sektörünün GSMH içindeki payı 1970’li yıllarda yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
24,2
B
27,4
C
35,2
D
36,0
E
40,2
Açıklama:
Cumhuriyet’in kurulduğu yıl tarım sektörünün GSMH içindeki payı %42,8 iken 1970’li yıllarda %36,0, 1980 yılında %25, 1990 yılında %16, 2000 yılında %13,5, 2010 yılında ise %9,1 düzeyine düşmüştür.
Soru 54
Cumhuriyet’in ilk döneminde (1923-1929) büyüme hızı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
23
B
25
C
27
D
29
E
3
Açıklama:
Cumhuriyet’in ilk döneminde (1923-1929) tarım sektörünün ekonomideki önemi, istihdamdaki payının %89, GSYİH’daki payının %44.5 ve büyüme hızının %27 olmasından anlaşılmaktadır.
Soru 55
Ülkemizde kaç yılında ortalama büyüme hızı %4-5 civarındayken tarımın payı %12'dir?
Seçenekler
A
1990
B
1998
C
2000
D
2002
E
2005
Açıklama:
2005 yılında ortalama büyüme hızı %4-5 civarında olurken sektörlerin ekonomideki yerlerine bakıldığında tarımın payı %12 iken sanayinin payı %28, hizmet sektörünün payı da %60 düzeyine çıkmıştır
Soru 56
Ülkemizde tarım sektörü için -%7’lik bir üretim azalması kaç yılında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1998
B
2000
C
2002
D
2005
E
2007
Açıklama:
2007 yılı tarım sektörü için -%7’lik bir üretim azalması ile en kötü yıl olmuştur.
Soru 57
Ülkemizde 2008 ve 2009 yıllarında aşağıdaki hangi bitkisel üretimlerde artış kaydedilmiştir?
Seçenekler
A
Ayçiçeği ve buğday
B
Ayçiçeği ve mısır
C
Buğday ve çeltik
D
Buğday ve mısır
E
Mısır ve çeltik
Açıklama:
2008’de %4,1 ve 2009’un ilk üççeyreğinde de ortalama %3,2 oranında büyümüştür. Ancak 2008 ve 2009 yıllarındaki büyümeler tarımı 2006 yılı seviyesine getirmeye yetmemiştir. Bitkisel üretimde mısır ve çeltiğin dışında üretimde artış kaydedilmemiştir
Soru 58
Ülkemizde hangi yılları kapsayan dönemde ekonomide yıllık büyüme oranı yüzde 4,9 gerçekleşirken tarım sektörü ancak yüzde 1,4 büyümüştür?
Seçenekler
A
2000-2007
B
2002-2005
C
2003-2007
D
2003-2009
E
2005-2010
Açıklama:
2003-2009 yıllarını kapsayan dönemde ekonomide yıllık büyüme oranı yüzde 4,9 gerçekleşirken tarım sektörü ancak yüzde 1,4 büyümüştür.
Soru 59
Ülkemizde organik tarım üretimi aşağıdaki hangi ürünlerin üretimi ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Dut kurusu, kuru üzüm ve kuru kayısı
B
Keçi boynuzu, kuru üzüm ve kuru kayısı
C
Kuru incir, kuru üzüm ve kuru kayısı
D
Kuru incir, kuru üzüm ve kuş üzümü
E
Kuru incir, kuru üzüm ve yaban mersini
Açıklama:
Dış pazarlarca talep edilen çeşitlerin talep edilen miktarlarda üretilmesiyle 1985 yılında başlayan organik tarım ürünleri üretimi, 2000’li yıllara gelindiğinde yeni bir boyut kazanmıştır. Kuru incir, kuru üzüm ve kuru kayısı ile başlayan organik tarım ürünleri üretimi; bitkisel ürünler, işlenmiş gıda ürünleri ve diğer tarım ve gıda ürünleri olarak sınıflandırabileceğimiz sektörel yelpazeye ulaşmıştır.
Soru 60
Ülkemizde ilk yıllarda sadece 8 ürün organik olarak üretilirken, 2017 yılında üretilen ürün çeşidi hangi sayıya ulaşmıştır?
Seçenekler
A
158
B
164
C
172
D
214
E
251
Açıklama:
İlk yıllarda sadece 8 ürün organik olarak üretilirken 2008 yılında üretilen ürün çeşidi 247’ye ulaşmış, 9.384 üretici 141.752 hektar alanda 415.380 ton ürün elde etmiştir (Deniz, 2009: 13). 2017 yılında üretilen ürün çeşidi 214’e ulaşmış,
Soru 61
Aynı anda hem toplumsal hem ekonomik yapıyla ilgilidir''. cümlesi hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Tarım sektörü.
B
Sosyo- ekonomik yapı.
C
Tarımsal üretüm.
D
Organik tarım.
E
GSMH
Açıklama:
sOSYO-EKONOMİK YAPI. cEVAP b'DİR.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi çok taraflı ticaret sisteminin yasal ve kurumsal organıyla ilgilidir?
Seçenekler
A
GSMH.
B
DÜNYA tİCARET ÖRGÜTÜ
C
İhracat.
D
Tarım Ürünlerinin ticareti.
E
Organik tarım.
Açıklama:
Dünya TİCARET örgütü. Cevap B'dir.
Soru 63
Üretilmiş bütün nihai mal ve hizmetlerin piyasa fiyatlarıyla hesaplanmış değeri hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
GSMH.
B
sOSYO -EKONOMİK yapı.
C
Dünya Ticaret Örgütü.
D
Organik Tarım.
E
Tarım ürünlerinin ticareti.
Açıklama:
Gayri Safi Milli Hasıla. Cevap A'dır.
Soru 64
Hangisi bir malın döviz karşılığı diğer ülkelere satışı anlamına gelir?
Seçenekler
A
GSMH.
B
Dünya Ticaret Örgütü.
C
İhracat.
D
İthalat.
E
Tarımsal üretim.
Açıklama:
İhracat. Cevap C'dir.
Soru 65
Toprak ve su kaynakları ile havayı ve çevreyi kirletmeden bitki , hayvan ve insan sağlığını korumak hangisiyle ilgilidir?
Seçenekler
A
Tarım sektörü.
B
İthalat.
C
İhracat.
D
GSMH.
E
Organik tarım.
Açıklama:
Organik tarım. Cevap E'dir.
Soru 66
Hangisi yurt dışında üretilmiş malların ülkedeki alıcılar tarafından satın alınmasıdır?
Seçenekler
A
İhracat.
B
İthalat.
C
Tarımsal üretim.
D
Organik tarım.
E
GSMH.
Açıklama:
İthalat. Cevap B'dir.
Soru 67
Hangisi ülkeler arası yapılan ticarete denir?
Seçenekler
A
İthalat.
B
İhracat.
C
Dış Ticaret.
D
Tarımsal üretim.
E
GSMH.
Açıklama:
dIŞ TİCARET. cEVAP C'dir.
Soru 68
Hangisi uluslararası ticaretin nedenlerini açıklayan temel görüş ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi.
B
Sosyo ekonomik yapı.
C
İthalat.
D
İhracat.
E
Dış Ticaret.
Açıklama:
Karşılaştırmalı Üstünlük Teorisi. Cevap A'dır.
Soru 69
Ekili-dikili alanların ürünlere göre dağılımlarına bakıldığında en yüksek oran aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Endüstri bitkileri.
B
Sebze.
C
Baklagiller.
D
Yumrulu bitkiler.
E
Meyve.
Açıklama:
Endüstri bitkileri. Cevap A'dır.
Soru 70
Ekili- dikili alanlarımn üretime göre dağılımına bakıldığında en az pay sahibi olan ürün hangisidir?
Seçenekler
A
Sebze.
B
ENDÜSTRİ Bitkileri.
C
Meyve.
D
Yumrulu bitkiler.
E
Baklagiller.
Açıklama:
Yumrulu bitkiler. Cevap D'dir.
Soru 71
Türkiye’de artan tarımsal üretime ve gelire karşın, tarım sektörünün millî gelir içindeki yerini koruyamamasının ana nedeni nedir?
Seçenekler
A
Ekonomide öteki sektörlerin daha hızlı bir gelişme içinde olmaları.
B
Dış satım ve dış alım açısından yeterli özellikler gösterememesi.
C
Sektörün ulusal gelire katkısının az olması.
D
Ülkenin gıda ürünlerinde kendine yeterlilik düzeyinin düşük olması
E
Sanayi sektörüne yeterli girdi sağlamaması
Açıklama:
Açıklama: Tarımsal üretim, ekonomik kalkınma ile birlikte miktar olarak artarken tarımsal gelir de artmakta ve tarımsal gelirin millî gelir içindeki payı da azalmaktadır. Artan tarımsal üretime ve gelire karşın, tarım sektörünün millî gelir içindeki yerini koruyamamasının ana nedeni, ekonomide öteki sektörlerin, daha hızlı bir gelişme içinde olmalarıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 72
Özellikle gelişmiş ülkeler gıda güvencelerini garanti altına almak için tarım sektörünü öncelikli sektörler arasına alarak bu sektörü desteklemişlerdir. Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tarım sektörünü başka ülkelerin inisiyatifine bırakmaları.
B
Tarım sektörününinsanın en temel ihtiyacı olan gıda ile ilgili olması.
C
Gıda sektöründe kendi kendine yeterli hâle gelmek istememeleri.
D
Gıda sektöründe farklı ülkelerin ürünlerini denemek istemeleri.
E
Tarım sektörünün milli gelir içindeki payını arttırmak istemeleri.
Açıklama:
Özellikle gelişmiş ülkeler gıda güvencelerini garanti altına almak için tarım sektörünü öncelikli sektörler arasına alarak bu sektörü desteklemiş ve hiçbir zaman kendi insanlarının beslenmesini başka ülkelerin inisiyatifine bırakmamışlardır. Doğru cevap B'dir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri ulusal ekonomiler güçlendikçe büyüyen GSMH içerisinde tarımın payının göreli olarak azalmasının nedenleri arasındadır?
I. Tarımda yaratılan katma değerin diğer sektörlere oranla daha düşük olması
II.Dış ticaret politikası oluşturularak buna uygun stratejiler belirlenmesi
III. Gelir arttıkça tüketim harcamalarının sınai mallara ve hizmetler sektörüne kayması
IV.Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesinin teşvik edilmesi.
I. Tarımda yaratılan katma değerin diğer sektörlere oranla daha düşük olması
II.Dış ticaret politikası oluşturularak buna uygun stratejiler belirlenmesi
III. Gelir arttıkça tüketim harcamalarının sınai mallara ve hizmetler sektörüne kayması
IV.Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesinin teşvik edilmesi.
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II ve IV
C
I ve III
D
I , II, ve III
E
III ve IV
Açıklama:
Teorik olarak ulusal ekonomiler gü.lendik.e büyüyen GSMH içerisinde tarımın payı göreli olarak azalır. Bu durum, tarımda yaratılan katma değerin diğer sektörlere oranla daha düşük olması ve gelir arttıkça tüketim harcamalarının sınai mallara ve hizmetler sekt.rüne kayması ile açıklanmaktadır (Günaydın, 2006: 14). Doğru cevap C'dir.
Soru 74
2009 yılı verilerine göre tarım sektörünün GSMH içindeki payı ne kadardır?
Seçenekler
A
% 43,1(Yüzde 43,1)
B
% 13,1(Yüzde 13,1
C
% 66,6(Yüzde 66,6)
D
%10,1(Yüzde 10,1)
E
% 23,3(Yüzde 23,3)
Açıklama:
Tablo 5.2’de gerekli bilgilere yer verilmiştir. Doğru cevap D'dir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi gelişmişliğin bir göstergesidir?
Seçenekler
A
Sanayi sektörünün ekonomi içerisindeki payının düşük olması
B
Hizmet sektörünün ekonomi içerisindeki payının düşük olması
C
Kırsal nüfusun yüksek olması
D
Tarımsal istihdamın toplam istihdam içindeki payının yüksek olması
E
Tarım sektörünün ekonomi içerisindeki payının düşük olması
Açıklama:
Bugün gelişmişliğin göstergelerinden biri, tarımın ekonomi içerisindeki payının küçüklüğüdür. Bu payın küçüklüğü, bir yandan tarım toplumu olmaktan çıkmışlığın veya sanayi ve hizmetlerin büyüklüğünün bir işaretidir.Doğru cevap E'dir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de organik tarım faaliyetlerinin başlamasını tetikleyen ana etkenlerden biridir?
Seçenekler
A
İklim şartlarının uygun olması
B
Avrupa Birliği uyum yasaları
C
Ürün talep eden alıcıların istekleri
D
Türkiye’de mevzuatın organik tarımın geliştirilmesi yönünde düzenlenmesi
E
İç pazardan gelen talepler
Açıklama:
Ülkemizde organik tarım faaliyetleri 1986 yılında Avrupa’daki gelişmelerden farklı şekilde ithalatçı firmaların istekleri doğrultusunda, ihracata yönelik olarak başlamıştır. Organik tarım ilk kez, Türkiye’nin geleneksel ihraç ürünlerinden kuru incir ve kuru üzüm ile Ege bölgesinde gerçekleştirildi.Doğru cevap C'dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörünün örgütlenmesinin üreticilere sağlayacağı faydalardandır.
Seçenekler
A
Maliyet girdilerini düşürür.
B
Pazarlama konusunda daha rekabetçi bir ortam oluşur.
C
İthalat sorunun çözer
D
Tarım sektörünün iç ve dış pazarlarda rekabet edebilecek güçlü bir yapıya kavuşturulmasını sağlar
E
Küçük aile işletmelerinin büyük işletmeler tarafından devralınmasını sağlar
Açıklama:
Ekonomileri az ya da çok tarımsal ürün ticaretine bağımlı (duyarlı) ülkelerde, tarım sektörünün iç ve dış pazarlarda rekabet edebilecek güçlü bir yapıya kavuşturulması, büyük önem taşımaktadır. Böyle bir yapının tesisi ancak üretim aşamasından başlayıp pazarlamanın son aşamasına kadar geçen süreçteki tüm unsurlarda sağlam temellere dayalı güçlü yapıların oluşturulmasıyla olanaklıdır (Yurdakul vd: 184-199). Doğru cevap D'dir.
Soru 78
Türkiye’nin tarım sektöründe kendi kendine yeten ekonomiden ithalatçı bir ekonomiye dönüşmesinin en önemli nedeni nedir?
Seçenekler
A
Tarımda uygulanan neoliberal politikalar
B
İklim şartlarındaki değişimler
C
Uluslararası pazardaki dengesizlikler
D
Küçük aile işletmelerinin çoğalması
E
Çiftçilere ödenen tarımsal desteklerin artması
Açıklama:
1980 sonrasında tarımda kendi kendine yetebilen bir konumda olan Türkiye, tarımda uygulanan neoliberal politikalarla bu özelliğini yitirerek pek çok ürünü ithal etmek zorunda kalmış ve böylece tarımda net ihracatçı konumundan net ithalatçı konuma gelmiştir. Doğru cevap A'dır.
Soru 79
I. Ortalama gümrük tarifeleri ve sektöre yönelik yurt içi destek oranlarının azaltılması
II. Kaynakların etkin kullanımı için teşviklerin verilmesi
III. Reel kurun ve reel efektif sektörel kurların zaman içinde görece istikrarlı olduğu bir ortamın varlığı
IV. Tarım piyasalarında kamu müdahalelerinden uzaklaşılarak tam rekabet piyasasına doğru geçiş
V. Taban fiyat uygulamasının yaygınlaşması
Yukarıdakilerden hangileri tarımsal ticaretin serbestleşmesine yönelik göstergelerdendir?
II. Kaynakların etkin kullanımı için teşviklerin verilmesi
III. Reel kurun ve reel efektif sektörel kurların zaman içinde görece istikrarlı olduğu bir ortamın varlığı
IV. Tarım piyasalarında kamu müdahalelerinden uzaklaşılarak tam rekabet piyasasına doğru geçiş
V. Taban fiyat uygulamasının yaygınlaşması
Yukarıdakilerden hangileri tarımsal ticaretin serbestleşmesine yönelik göstergelerdendir?
Seçenekler
A
I, II, III, IV, ve V
B
II ve V
C
I, II, ve II
D
II ve III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Ticaretin serbestleşmesi serbest ticarete geçiş ile mümkün olmaktadır. Bir ticaret sistemi tam rekabet ortamında çalışıyorsa bu sistemi yansız (nötr) olarak tanımlamak mümkündür. Ticaret sisteminde yansızlığa doğru yapılacak her eylem ticaretin serbestleştirilmesi olarak tanımlanmaktadır. Tarımsal ticaretin serbestleşmesi üç şekilde kendini gösterir. Birincisi, tarım piyasalarında kamu müdahalelerinden uzaklaşılarak tam rekabet piyasasına doğru geçiştir. İkinci gösterge, ortalama gümrük tarifeleri ve sektöre yönelik yurt içi destek oranlarının azaltılmasıdır. Serbestleşmenin bir diğer göstergesi ise reel kurun ve reel efektif sektörel kurların zaman içinde görece istikrarlı olduğu, büyük dalgalanmaların yaşanmadığı bir ortamın varlığıdır. Doğru cevap E'dir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tarımsal verimliliği arttırmak için yapılması gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
Devletin tarımı koruyucu-destekleyici politikalar üretmesi.
B
Tarım sektörüyle bağlantılı tarımsal sanayilere yatırım yapılması.
C
Her bölge için aynı şekilde uygulanan tarımsal desteklere devam edilmesi.
D
Çaykur, Tariş gibi kurumların devlete maliyetlerinin yüksek olması sebebiyle kapatılması.
E
Üreticilerin ürünleri için serbestçe, kendi başlarına Pazar bulmalarının sağlanması.
Açıklama:
Tarımsal verimliliğin artırılması için Tarım sektörüyle bağlantılı tarımsal sanayilere yatırım yapılması hem tarımda üretkenliğin hem de tarım dışı sektörlerde istihdamın artırılması açısından etkin olacaktır. Doğru cevap B'dir.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin tarım sektöründe dünya pazarındaki payını büyütmesi için uygulaması gereken politikalardan biri değildir?
Seçenekler
A
Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir.
B
Üreticiler arasında pazarlama kuruluşları arasında ve üreticilerle pazarlamacılar ve işleme sanayi arasında yatay ve dikey entegrasyonu sağlamak için örgütlenme teşvik edilmelidir.
C
Sadece dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır.
D
Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir.
E
Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesi teşvik edilmelidir.
Açıklama:
Türkiye’nin dünya pazarına daha fazla ve daha iyi koşullarla tarımsal ürün satması, satışlarını zaman içinde ham maddelerden işlenmiş ürünlere doğru kaydırarak artırması ve böylece dünya pazarındaki payını büyütmesi gerekmektedir. Bunun gerçekleştirilebilmesi için, sektörde yapılması gereken başlıca temel düzenlemeler şunlardır (Yurdakul vd: 200):
• İç ve dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır.
• Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir.
• Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir.
• Üreticiler arasında pazarlama kuruluşları arasında ve üreticilerle pazarlamacılar ve işleme sanayi arasında yatay ve dikey entegrasyonu sağlamak için örgütlenme teşvik edilmelidir.
• İç ve dış pazarlama organizasyonunda kurumsal yapı, görev ve yetki dağılımının yeniden düzenlenmesi ve arz konsantrasyonunun artırılması suretiyle iyileştirilmelidir.
• Dış ticaret politikası oluşturularak buna uygun stratejiler belirlenmelidir.
• Pazarlamada vergi kayıplarını ve haksız rekabeti önleyecek ve piyasanın şeffaflığını sağlayacak düzenlemeler (ürün borsaları, zorunlu standardizasyon uygulamaları vb.) yapılmalıdır.
• Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesi teşvik edilmelidir.
• İç ve dış piyasa koşulları dikkate alınarak tarımsal üretim politikası oluşturulmalıdır.
• Üretimde verim ve kaliteyi artıracak stratejiler belirlenmelidir.
• Pazarlama alt yapısı iyileştirilmelidir.
• Üreticiler arasında pazarlama kuruluşları arasında ve üreticilerle pazarlamacılar ve işleme sanayi arasında yatay ve dikey entegrasyonu sağlamak için örgütlenme teşvik edilmelidir.
• İç ve dış pazarlama organizasyonunda kurumsal yapı, görev ve yetki dağılımının yeniden düzenlenmesi ve arz konsantrasyonunun artırılması suretiyle iyileştirilmelidir.
• Dış ticaret politikası oluşturularak buna uygun stratejiler belirlenmelidir.
• Pazarlamada vergi kayıplarını ve haksız rekabeti önleyecek ve piyasanın şeffaflığını sağlayacak düzenlemeler (ürün borsaları, zorunlu standardizasyon uygulamaları vb.) yapılmalıdır.
• Tarıma dayalı sanayilerin gelişmesi teşvik edilmelidir.
Soru 82
Artan tarımsal üretime ve gelire karşın, tarım sektörünün millî gelir içindeki yerini koruyamamasının ana nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sektöre yönelik yüksek vergi oranları
B
Ekonomide öteki sektörlerin, daha hızlı bir gelişme içinde olmaları
C
Pazarlama alt yapısının iyi olmaması
D
İç ve dış piyasa koşullarının birlikte değerlendirilmemesi
E
Tarıma dayalı sanayilerin teşvik edilmemesi
Açıklama:
Artan tarımsal üretime ve gelire karşın, tarım sektörünün millî gelir içindeki yerini koruyamamasının ana nedeni, ekonomide öteki sektörlerin, daha hızlı bir gelişme içinde olmalarıdır (Dinler, 2008: 81).
Soru 83
"Bugün gelişmişliğin göstergelerinden biri, tarımın ekonomi içerisindeki payının küçüklüğüdür. Bu payın küçüklüğü, bir yandan tarım toplumu olmaktan çıkmışlığın veya sanayi ve hizmetlerin büyüklüğünün bir işaretidir."
Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi dikkat edilmesi gereken göstergeler arasında yer almaz?
Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi dikkat edilmesi gereken göstergeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Destekleme ödemelerinin mutlak ve göreli payı
B
Tarım sektörüne yönelik vergi oranları
C
Tarımın GSYİH içindeki payı
D
Kırsal nüfusun yüksekliği
E
Tarımsal istihdamın toplam istihdamdaki payı
Açıklama:
Bugün gelişmişliğin göstergelerinden biri, tarımın ekonomi içerisindeki payının küçüklüğüdür. Bu payın küçüklüğü, bir yandan tarım toplumu olmaktan çıkmışlığın veya sanayi ve hizmetlerin büyüklüğünün bir işaretidir.
Bu bağlamda dikkat edilmesi gereken göstergeler arasında kırsal nüfusun yüksekliği, tarımsal istihdamın toplam istihdamdaki payı ve tarımın GSYİH içindeki payının yanı sıra, destekleme ödemelerinin mutlak ve göreli payı da bulunmaktadır (Acar ve Bulut: 15).
Bu bağlamda dikkat edilmesi gereken göstergeler arasında kırsal nüfusun yüksekliği, tarımsal istihdamın toplam istihdamdaki payı ve tarımın GSYİH içindeki payının yanı sıra, destekleme ödemelerinin mutlak ve göreli payı da bulunmaktadır (Acar ve Bulut: 15).
Soru 84
Toprak ve su kaynakları ile havayı kirletmeden çevre, bitki, hayvan ve insan sağlığını korumayı amaçlayan organik tarımın geçmişi hangi yüzyıla dayanmaktadır?
Seçenekler
A
16. yüzyıl
B
17. yüzyıl
C
18. yüzyıl
D
19. yüzyıl
E
20.yüzyıl
Açıklama:
Toprak ve su kaynakları ile havayı kirletmeden çevre, bitki, hayvan ve insan sağlığını korumayı amaçlayan organik tarımın geçmişi 20.yüzyıla dayanmaktadır.
Soru 85
Organik tarım ilk kez, geleneksel ihraç ürünlerinden kuru incir ve kuru üzüm ile Türkiye’nin hangi bölgesinde gerçekleştirildi?
Seçenekler
A
Ege
B
Akdeniz
C
Marmara
D
Doğu Anadolu
E
Karadeniz
Açıklama:
Organik tarım ilk kez, Türkiye’nin geleneksel ihraç ürünlerinden kuru incir ve kuru üzüm ile Ege bölgesinde gerçekleştirildi.
Soru 86
Beslenmede taşıdığı büyük önem nedeniyle dünyanın en stratejik ürün grubu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Baharatlar
B
Sebze ve Sebze Ürünleri
C
Meyve ve Meyve Ürünleri
D
Hububat
E
Ormanenvali Ürünler
Açıklama:
Beslenmede taşıdığı büyük önem nedeniyle dünyanın en stratejik ürün grubunu oluşturan hububat, dış ticarette ülkemiz için büyük önem taşımaktadır.
Soru 87
I-Haksız rekabet
II-Tarife dışı engeller
III-Yüksek nakliye, işlem ve vergi maliyeti
IV-Yüksek ham madde ve ara mal maliyeti
Tarım ürünleri dış ticareti ile uğraşan işletmeler yukarıdakilerden hangileri gibi sorunlarla baş etmektedir?
II-Tarife dışı engeller
III-Yüksek nakliye, işlem ve vergi maliyeti
IV-Yüksek ham madde ve ara mal maliyeti
Tarım ürünleri dış ticareti ile uğraşan işletmeler yukarıdakilerden hangileri gibi sorunlarla baş etmektedir?
Seçenekler
A
I ve II
B
III ve IV
C
I,II ve III
D
I,III ve IV
E
I,II,III ve IV
Açıklama:
Tarım ürünleri dış ticareti ile uğraşan işletmeler, yüksek maliyet ve düşük getiri gibi sorunlar ile karşılaşmaktadırlar. Tarım sektörünün karşılaştığı sorunlar işletmeler arası farklılık gösterebilmekte ve her sorun her işletme için aynı oranda önem arz etmemektedir. Söz konusu sorunlar genel olarak, dünya piyasalarındaki belirsizlik ve istikrarsızlık, haksız rekabet, tarife dışı engeller, yüksek nakliye, işlem ve vergi maliyeti, yüksek ham madde ve ara mal maliyeti, talebe uygun ve rekabetçi fiyattan ürün sunamama, pazarlama sorunları, finansman sorunları ve teşviklerin yetersizliği olarak sayılabilir (TİM, 2016: 22).
Soru 88
"1994 yılına kadar ithalatımızın hemen hemen tamamını .......... oluştururken 1994 yılından itibaren yeşil mercimek, 1997 yılından itibaren de ........... ve kırmızı mercimek ithalatımız önemli ölçüde artış göstermiştir."
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede bırakılan boşlukları tamamlayacak uygun ifadeler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
kuru fasulye-nohut
B
kuru fasulye-barbunya
C
barbunya-buğday
D
kuru fasulye-arpa
E
arpa-pirinç
Açıklama:
1994 yılına kadar ithalatımızın hemen hemen tamamını kuru fasulye oluştururken 1994 yılından itibaren yeşil mercimek, 1997 yılından itibaren de nohut ve kırmızı mercimek ithalatımız önemli ölçüde artış göstermiştir.
Soru 89
Aşağıdakilerden hangisi 2006 yılına kadar net ithalatçı olduğumuz mısırda ithalatımızın önemli kısmını gerçekleştirdiğimiz ülkeler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
İspanya
B
Güney Kore
C
İngiltere
D
Arjantin
E
Cibuti
Açıklama:
2006 yılına kadar net ithalatçı olduğumuz mısırda ithalatımızın önemli bir kısmı Arjantin, ABD, Fransa ve Romanya’dan gerçekleştirilmiştir.
Soru 90
2003-2009 yıllarını kapsayan dönemde ekonomide yıllık büyüme oranı yüzde 4,9 gerçekleşirken tarım sektörü yüzde kaç büyümüştür?
Seçenekler
A
%0,9
B
%1,4
C
%2,2
D
%2,6
E
%3,7
Açıklama:
2003-2009 yıllarını kapsayan dönemde ekonomide yıllık büyüme oranı yüzde 4,9 gerçekleşirken tarım sektörü ancak yüzde 1,4 büyümüştür.
Ünite 6
Soru 1
- Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri
- Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler
- İhracata koruma, ithalatta teşvik
- Tarımsal kredi faizinin yüksek tutulması
Yukarıdakilerden hangisi Türkiye'de tarımı destekleme politikaları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I ve IV
E
II ve III
Açıklama:
Türkiye’de tarım desteklemeleri şu şekillerde yapılmaktadır (Aysu, 2002)
• Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,
• Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,
• Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler,
• İhracatta teşvik, ithalatta koruma,
• Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması,
• Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi,
• Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları,
• Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları. Doğru cevap A'dır.
• Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,
• Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,
• Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler,
• İhracatta teşvik, ithalatta koruma,
• Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması,
• Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi,
• Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları,
• Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları. Doğru cevap A'dır.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin tarım sektöründe dengeleri korumak amacıyla yürürlüğe koyduğu uygulamalardan birisidir?
Seçenekler
A
Üreticiye değer fiyatının altında ödeme yapmıştır.
B
Toprak kayıplarını tarımdan uzaklaştırmıştır.
C
Tarım üretimlerinin gelişmesine yönelik bir kaygı gütmemiştir.
D
İthalatı arttırmak için tohum kotası getirmiştir.
E
Bazı temel ihtiyaç maddelerinin ihracı zaman zaman yasaklanmıştır.
Açıklama:
Osmanlı Devleti tarım sektöründe dengeleri korumak amacıyla zaman zaman müdahalelerde bulunmuştur. Osmanlı ekonomisinde üretim tüketim dengesinin korunması amacıyla bazı temel ihtiyaç maddelerinin ihracı zaman zaman yasaklanmıştır. Tarım üretimini ve üreticiyi kontrol altında tutan devlet, bu konuda bazı koruma tedbirleri almıştır. Devlet otoritesini kullanarak üreticiye değer fiyatının altında ödeme yapılması yasaklanmıştır. Doğru cevap E'dir.
Soru 3
Osmanlı Devleti’nde tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için kurulan Ziraat ve Sanayi Meclisi'nin kuruluş yılı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1830
B
1838
C
1843
D
1907
E
1915
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, 1843 yılında da Ziraat Meclisi kurulmuştur. Eğitim ve uygulama kurumları kurularak köylüye kredi dağıtılmıştır. Bu tarihlerde Osmanlı’da tarımın parasal olarak desteklendiği görülmüştür. Doğru cevap B'dir.
Soru 4
I. Aşar Vergisinin kaldırılması
II. Medeni kanunun kabulü ile çiftçilerin toprak mülkiyeti hakkının tanınması
III. Ziraat Vekaleti” adıyla bir bakanlık kurulması
IV. Ziraat Meclisi kurulması
Yukarıdaki tarım politikalarından hangileri Cumhuriyet döneminde uygulanmıştır?
II. Medeni kanunun kabulü ile çiftçilerin toprak mülkiyeti hakkının tanınması
III. Ziraat Vekaleti” adıyla bir bakanlık kurulması
IV. Ziraat Meclisi kurulması
Yukarıdaki tarım politikalarından hangileri Cumhuriyet döneminde uygulanmıştır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi’nin tarımla ilgili ilk önemli atılımı, 1925 yılında Aşar Vergisinin kaldırılması ve 1926 yılında Medeni kanunun kabulü ile çiftçilerin toprak mülkiyeti hakkının tanınması olmuştur. Bu iki politika da başlangıçta çiftçiler için yararlı politikalar olarak kabul edilmiştir. Devletin tarıma yönelik kamu örgütlenmesi, bu dönemde gerçekleşmiş ve 1924’de “Ziraat Vekaleti” adıyla yeni bir bakanlık kurulmuştur.
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, 1843 yılında da Ziraat Meclisi kurulmuştur.
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, 1843 yılında da Ziraat Meclisi kurulmuştur.
Soru 5
Tüm dünyada yaşanılan 1929 ekonomik krizinden sonra fiyatındaki düşüş nedeniyle üretimi durma noktasına gelen temel gıda ürünü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Pirinç
C
Buğday
D
Soya
E
Yulaf
Açıklama:
Ekonomik kriz, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de tarım ürünleri fiyatlarının, özellikle buğday fiyatlarının, üretimi durma noktasına getirecek ölçüde düşmesine neden olmuştur. Bunun üzerine hükümet ürün piyasasına müdahale etmek zorunda kalmış ve T.C. Ziraat Bankası arz edilecek buğdayı satın almakla görevlendirilmiştir. Fiyatların belirlenmesi ve alım yerlerinin kararlaştırılması hükümete bırakılmıştır. 1930-1939 döneminde devletin tarım kesimine müdahalesi ve denetimi çeşitli yöntemlerle başlamış ve söz konusu yöntemler; kamu uruluşlarının piyasaya doğrudan girebilmeleri, devlet işletmelerinin piyasaya fiilen hakim olabilmesi, hükümetin kontrol ve denetimindeki tarım satış kooperatiflerinin ürün ihraç fiyatı ve çiftçinin eline geçen fiyat arasındaki marj üzerinde çeşitli müdahalelerle etkili olabilmesi şeklindedir. Doğru cevap C'dir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi 1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Mısır
C
Arpa
D
Afyon Sakızı
E
Çavdar
Açıklama:
1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünler buğday, arpa, çavdar, yulaf ve afyon sakızı olmuştur. 1940 yılından itibaren tütün, çay ve anason, 1941’de mısır, 1944’de ise çeltik destekleme kapsamına alınmıştır. Doğru cevap B'dir.
Soru 7
Aşağıdaki tarihlerin hangisinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı birleşerek “Tarım ve Orman Bakanlığı” adını almıştır?
Seçenekler
A
1997
B
2001
C
2008
D
2014
E
2018
Açıklama:
24 Haziran 2018 seçimlerinin ardından geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı birleşerek “Tarım ve Orman Bakanlığı” adını almıştır. Bu bağlamda Tarımsal Altyapı ve Kırsal Kalkınma faaliyet alanının altında yer alan Tarımsal Desteklemeler ile ilgili kısım 2018-2022 Strateji Planı içinde “Tarım sektörüne ve kırsal kesimlere verilecek desteklere ilişkin çalışmalar yapmak, teklifte bulunmak ve 5488 sayılı Tarım Kanunu uyarınca kurulan Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurulunun
sekretarya hizmetlerini yürütmek” şeklinde yer almaktadır. Doğru E'dir.
sekretarya hizmetlerini yürütmek” şeklinde yer almaktadır. Doğru E'dir.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikalarının amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kentsel kalkınmanın sağlanması
B
Tarım kesiminin gelir düzeyinin yükseltilmesi
C
Üretim ve fiyatların yönlendirilmesi
D
Tarımsal üretimde verimlilik ve kalite artışı sağlanması
E
Doğal kaynakların dengeli kullanımının sağlanması
Açıklama:
Tarımın evrensel özellikleri, tarımsal destekleme politikalarının amaçlarında da benzerlikleri ortaya çıkarmaktadır. Tarımsal destekleme politikalarının başlıca amaçları; tarım kesiminin gelir düzeyinin yükseltilmesi, üretim ve fiyatların yönlendirilmesi, tarımsal üretimde verimlilik ve kalite artışı sağlanması, doğal kaynakların dengeli kullanımının sağlanması, kırsal kalkınmanın sağlanması, tarım sektörünün genel ekonomik hedefler doğrultusunda yönlendirilmesidir. Doğru cevap A'dır.
Soru 9
- Girdi verimliliğinin arttırılması
- Bütçede tasarrufun sağlanması
- Dünya fiyatlarının dikkate alınması
Yukarıdakilerden hangi/hangileri 1980 sonrası IV., V., VI. ve VII. Plan dönemlerinde tarım politikaları ile ilgili olarak belirlenen ortak amaçlar arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
1980 sonrası IV., V., VI. ve VII. Plan dönemlerinde tarım politikaları ile ilgili olarak belirlenen ortak amaçlar, girdi verimliliğinin arttırılması, bütçede tasarrufun sağlanması, dünya fiyatlarının dikkate alınması olarak kendini göstermiştir. Değişen yurt içi ve yurt dışı koşullar yeni destekleme politikalarının seçici ve dinamik destekleme programları ile donatılması gerektiğini ortaya koymaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 10
"Türkiye’deki çiftçilere arazi baz alınarak ödenen bu destekler sayesinde çiftçiler kayıt altına alınmakta ve planlı tarıma geçişin anahtarı olan Çiftçi Kayıt Sistemi oluşturulmaktadır."
Yukarıdaki tanım aşağıdaki Tarımsal Destekleme Politikaları Araçlarından hangisine aittir?
Yukarıdaki tanım aşağıdaki Tarımsal Destekleme Politikaları Araçlarından hangisine aittir?
Seçenekler
A
Fark Ödemesi Desteği
B
Telafi Edici Ödemeler
C
Doğrudan Gelir Desteği
D
Tarım Sigortası Ödemeleri
E
Kırsal Kalkınma Destekleri
Açıklama:
Doğrudan Gelir Desteği
Üretim yapan çiftçiye yönelik aracısız bir destekleme türüdür. Türkiye’deki çiftçilere arazi baz alınarak ödenen bu destekler sayesinde çiftçiler kayıt altına alınmakta ve planlı tarıma geçişin anahtarı olan Çiftçi Kayıt Sistemi oluşturulmaktadır. Bu sayede desteklenen üretici korunmuş olmaktadır.
Üreticilere, tarımsal üretim amacıyla işledikleri araziler için Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurulu’nun teklifi üzerine, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen birim ödeme miktarı üzerinden doğrudan ödeme yapılır. Ödeme miktarları, üreticilerin tarım politikaları amaçları ve çevre koruma koşullarına uyumunu kolaylaştırmak üzere farklı düzeylerde belirlenebilir. Doğrudan gelir desteği ödemelerine ilişkin esas ve usuller, bu kanunun temel yapısıyla çelişmeyecek şekilde her yıl oluşturulan kurul önerisi ile Bakanlık tarafından çıkarılacak uygulama tebliğleri ile belirlenir. Uygulama tebliğleri, ilgili yılın ilk iki ayı içerisinde yayımlanır. Bakanlık, gerektiğinde ek tebliğler çıkarabilir. Doğru cevap C'dir.
Üretim yapan çiftçiye yönelik aracısız bir destekleme türüdür. Türkiye’deki çiftçilere arazi baz alınarak ödenen bu destekler sayesinde çiftçiler kayıt altına alınmakta ve planlı tarıma geçişin anahtarı olan Çiftçi Kayıt Sistemi oluşturulmaktadır. Bu sayede desteklenen üretici korunmuş olmaktadır.
Üreticilere, tarımsal üretim amacıyla işledikleri araziler için Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurulu’nun teklifi üzerine, Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen birim ödeme miktarı üzerinden doğrudan ödeme yapılır. Ödeme miktarları, üreticilerin tarım politikaları amaçları ve çevre koruma koşullarına uyumunu kolaylaştırmak üzere farklı düzeylerde belirlenebilir. Doğrudan gelir desteği ödemelerine ilişkin esas ve usuller, bu kanunun temel yapısıyla çelişmeyecek şekilde her yıl oluşturulan kurul önerisi ile Bakanlık tarafından çıkarılacak uygulama tebliğleri ile belirlenir. Uygulama tebliğleri, ilgili yılın ilk iki ayı içerisinde yayımlanır. Bakanlık, gerektiğinde ek tebliğler çıkarabilir. Doğru cevap C'dir.
Soru 11
I- Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla destek verilmesi
II- Tarımcılıkla uğraşanların kentte iş bulmalarına destek verilmesi
III- Tarım kredi faizlerinin yüksek tutulması
IV- Tarım Kooperatiflerinin örgütlenmesi
Yukarıdakilerden hangi ikisi Türkiye’de tarım desteklemeleri kapsamında yapılanlara örnektir?
II- Tarımcılıkla uğraşanların kentte iş bulmalarına destek verilmesi
III- Tarım kredi faizlerinin yüksek tutulması
IV- Tarım Kooperatiflerinin örgütlenmesi
Yukarıdakilerden hangi ikisi Türkiye’de tarım desteklemeleri kapsamında yapılanlara örnektir?
Seçenekler
A
I,II
B
II,III
C
I,VI
D
II,VI
E
III,IV
Açıklama:
Türkiye’de tarım desteklemeleri şu şekillerde yapılmaktadır (Aysu, 2002:42): • Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri, • Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler, • Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler, • İhracatta teşvik, ithalatta koruma, • Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması, • Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi, • Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları, • Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 12
Osmanlı Devleti’nde tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1834
B
1835
C
1836
D
1837
E
1838
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, 1843 yılında da Ziraat Meclisi kurulmuştur
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet Dönemi'nin ziraat ile ilgili ilk önemli atılımlarından biridir?
Seçenekler
A
Aşar Vergisinin kaldırılması
B
Ziraat Meclisinin kurulması
C
Tarım Kredi Kooperatiflerinin kurulması
D
Ziraat Bankasının açılması
E
Tarımsal ürün ithalatının yasaklanması
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi’nin tarımla ilgili ilk önemli atılımı, 1925 yılında Aşar Vergisinin kaldırılması ve 1926 yılında Medeni kanunun kabulü ile çiftçilerin toprak mülkiyeti hakkının tanınması olmuştur. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 14
I- Kamu kuruluşlarının piyasaya doğrudan girebilmeleri
II- Devlet işletmelerinin piyasaya fiilen hakim olabilmesi
II- Tarım arazilerinin miras yoluyla bölünmemesi için müdahale edilebilmesi
IV- Hükümetin kontrol ve denetimindeki tarım satış kooperatiflerinin ürün ihraç fiyatı ve çiftçinin eline geçen fiyat arasındaki marj üzerinde müdahalede bulunabilmesi
Yukarıdakilerden hangileri 1930-1939 döneminde devletin tarım kesimine müdahalesi ve denetimi için uyguladığı yöntemlerdendir?
II- Devlet işletmelerinin piyasaya fiilen hakim olabilmesi
II- Tarım arazilerinin miras yoluyla bölünmemesi için müdahale edilebilmesi
IV- Hükümetin kontrol ve denetimindeki tarım satış kooperatiflerinin ürün ihraç fiyatı ve çiftçinin eline geçen fiyat arasındaki marj üzerinde müdahalede bulunabilmesi
Yukarıdakilerden hangileri 1930-1939 döneminde devletin tarım kesimine müdahalesi ve denetimi için uyguladığı yöntemlerdendir?
Seçenekler
A
I,II
B
I,III
C
II,III,IV
D
I,II,IV
E
Yalnızca IV
Açıklama:
1930-1939 döneminde devletin tarım kesimine müdahalesi ve denetimi çeşitli yöntemlerle başlamış ve söz konusu yöntemler; kamu kuruluşlarının piyasaya doğrudan girebilmeleri, devlet işletmelerinin piyasaya fiilen hakim olabilmesi, hükümetin kontrol ve denetimindeki tarım satış kooperatiflerinin ürün ihraç fiyatı ve çiftçinin eline geçen fiyat arasındaki marj üzerinde çeşitli müdahalelerle etkili olabilmesi şeklindedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi 1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünlerdendir?
Seçenekler
A
Afyon sakızı
B
Pamuk
C
Kenevir
D
Antep fıstığı
E
Fındık
Açıklama:
1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünler buğday, arpa, çavdar, yulaf ve afyon sakızı olmuştur. 1940 yılından itibaren tütün, çay ve anason, 1941’de mısır, 1944’de ise çeltik destekleme kapsamına alınmıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 16
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı birleşerek “Tarım ve Orman Bakanlığı” adını alması hangi yılda olmuştur?
Seçenekler
A
1996
B
2001
C
2006
D
2009
E
2018
Açıklama:
24 Haziran 2018 seçimlerinin ardından geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı birleşerek “Tarım ve Orman Bakanlığı” adını almıştır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 17
Türkiye'de tarım politikası amaçları kaç yılda bir belirlenmektedir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
...Kısaca özetlemek gerekirse Türkiye’de tarım politikalarının amaçları Cumhuriyet’in kurulduğu ilk dönemlerden, yakın tarihimize kadar geçen süreçte, sürekli değişen iç ve dış etkenlere göre değişmiştir. Türkiye’nin tarım politikası amaçları her 5 yılda bir hazırlanan kalkınma planlarında belirlenmektedir.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de tarımsal desteklemenin amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Kırsal toplumun sağlıklı bir yapıya kavuşturulması
B
Tarım kesimi gelirlerinde belirli bir kararlılığın sağlanması
C
Kurumsal işletmeciliğin teşviki
D
Çevrenin korunması
E
Tüketiciler için uygun bir fiyatın temini
Açıklama:
Türkiye’de tarımsal desteklemenin amaçları özetle şu şekilde sıralanabilir (Ören,1994:150).
Doğru cevap C şıkkıdır.
- Üreticilere yeterli ve adil bir yaşam standardının sağlanması,
- Tarım kesimi gelirlerinde belirli bir kararlılığın sağlanması,
- Yurt içi tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması,
- Yurt dışı kaynaklı ekonomik krizlerden, tarım kesiminin en az etkilenmesi yönünde gerekli önlemlerin alınması,
- Kırsal toplumun sağlıklı bir yapıya kavuşturulması ve bunun devamının sağlanması,
- Bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farklarının en aza indirilmesi,
- Aile işletmeciliğinin teşviki ve korunması,
- Çevrenin korunması,
- Tüketiciler için emin, güvenli, düzenli ve yeterli bir ürün arzının garanti edilmesi,
- Tüketiciler için uygun bir fiyatın temini,
- Ülkenin tarımsal açıdan kendine yeterlilik derecesinin olanaklar ölçüsünde en üst düzeye çıkarılması ve tarım ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü sağlanarak dışsatımın sürekli ve düzenli kılınması şeklinde belirtilmektedir.
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 19
Üreticilerin arz fazlası olan ürünlerin üretiminden vazgeçerek alternatif ürünlere yönelmeleri teşvik edilmesi sonucunda, arazilerinde alternatif ürünleri yetiştirmelerinden dolayı karşılaşabilecekleri gelir kayıplarını önlemek üzere yapılan ödemeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fark ödemesi desteği
B
Telafi edici ödemeler
C
Tarım sigorta ödemeleri
D
Kırsal kalkınma desteği
E
Doğrudan gelir desteği
Açıklama:
Üreticilerin arz fazlası olan ürünlerin üretiminden vazgeçerek alternatif ürünlere yönelmeleri teşvik edilir. Üreticilere, arazilerinde alternatif ürünleri yetiştirmelerinden dolayı karşılaşabilecekleri gelir kayıplarını önlemek üzere telafi edici ödeme yapılır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi kurumsallaşmış kredi kurum ve kuruluşlarındandır?
Seçenekler
A
Toprak Mahsülleri Ofisi
B
Et ve Süt Kurumu
C
Merkez Bankaları
D
Trakya Yağlı Tohumlar Birliği
E
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
Açıklama:
Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşları;
Doğru cevap C şıkkıdır.
- Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları
- Tarım Kredi Kooperatifleri
- Özel Kredi Kurumları
- Merkez Bankaları
Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 21
- Tarımsal kredi faizlerinin düşük tutulması
- İhracatta teşvik ve ithalatta koruma
- Doğal afet ödemeleri
- Kooperatiflerin örgütlenmesi
Seçenekler
A
I,II,III,IV
B
I, II
C
II,III
D
I,II,IV
E
I,IV
Açıklama:
Türkiye’de tarım desteklemeleri şu şekillerde yapılmaktadır • Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,• Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,• Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler,• İhracatta teşvik, ithalatta koruma,• Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması,• Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi,• Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları,• Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları.
Soru 22
Ülkemizdeki tarımsal destek politakalarıyla aşağıdakilerden hangisi hedeflenmektedir?
Seçenekler
A
Piyasalardaki fiyat dalgalanmasını sağlamak
B
Tarım kredi faizlerini yüksek tutmak
C
Arz-talep dengesizliğini desteklemek
D
Tarım kesimi gelir seviyesini düşürmek
E
Pazarlama organizasyonunu sağlamak
Açıklama:
Türkiye’de tarımsal destekleme politikalarının genel görünümü, üretici ve tüketici kesimlerini fiyat dalgalanmalarına karşı korumak ve dengeli bir gelir dağılımı sağlama şeklindedir. Daha geniş bir ifadeyle Türkiye’de tarımsal destekleme politikalarıyla tarım ürünleri arz ve talep dengesinin kurulması, piyasadaki fiyat dalgalanmalarının önlenmesi, tarım kesimi gelir seviyesinin diğer sektörlerle uyumlu hâle getirilmesi, tarıma dayalı ihraç ürünlerinin gelirlerinde istikrarın korunması, artan nüfusun ve sanayinin ek talebinin karşılanması, verimliliğin arttırılması, pazarlama organizasyonunun sağlanması amaçlanır.
Soru 23
1838 yılında Osmanlı Devleti'nde tarımsal üretimi arttırmak için aşağıdakilerden hangisi kurulmuştur?
Seçenekler
A
Gıda Bakanlığı
B
Ziraat ve Sanayi Meclisi
C
Ziraat Bankası
D
Kırsal Kalkınma Bakanlığı
E
Malzeme Ofisi
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, 1843 yılında da Ziraat Meclisi kurulmuştur. Eğitim ve uygulama kurumları kurularak köylüye kredi dağıtılmıştır.
Soru 24
Cumhuriyet döneminin tarımla ilgili ilk önemli adımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Traktörün tarım sektörüne girmesi
B
Şeker Kanunu'nun çıkartılması
C
Sümerbank'ın kurulması
D
Aşar vergisinin kaldırılması
E
Enflasyonla mücadele başlatılması
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi’nin tarımla ilgili ilk önemli atılımı, 1925 yılında Aşar Vergisinin kaldırılması ve 1926 yılında Medeni kanunun kabulü ile çiftçilerin toprak mülkiyeti hakkının tanınması olmuştur. Bu iki politika da başlangıçta çiftçiler için yararlı politikalar olarak kabul edilmiştir. Devletin tarıma yönelik kamu örgütlenmesi, bu dönemde gerçekleşmiş ve 1924’de “Ziraat Vekaleti” adıyla yeni bir bakanlık kurulmuştur.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizdeki tarımsal desteklemenin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bölgeler arası gelişmişlik düzeyini en aza indirmek
B
Üreticilere yeterli bir yaşam standardı sağlamak
C
Aile işletmeciliğini önüne geçip engellemek
D
Kırsal toplumu sağlıklı yapıya kavuşturmak
E
Tüketicilere uygun fiyat temini sağlamak
Açıklama:
Türkiye’de tarımsal desteklemenin amaçları özetle şu şekilde sıralanabilir: • Üreticilere yeterli ve adil bir yaşam standardının sağlanması,• Tarım kesimi gelirlerinde belirli bir kararlılığın sağlanması,• Yurt içi tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması,• Yurt dışı kaynaklı ekonomik krizlerden, tarım kesiminin en az etkilenmesi yönünde gerekli önlemlerin alınması,• Kırsal toplumun sağlıklı bir yapıya kavuşturulması ve bunun devamının sağlanması,• Bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farklarının en aza indirilmesi,• Aile işletmeciliğinin teşviki ve korunması,• Çevrenin korunması,• Tüketiciler için emin, güvenli, düzenli ve yeterli bir ürün arzının garanti edilmesiüketiciler için uygun bir fiyatın temini,• Ülkenin tarımsal açıdan kendine yeterlilik derecesinin olanaklar ölçüsünde en üst düzeye çıkarılması ve tarım ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü sağlanarak dışsatımın sürekli ve düzenli kılınması
Soru 26
Üreticileri arz fazlası olan ürünlerden vazgeçerek alternatif ürünlere teşvik eden destekleme politakası aşğıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Süt teşvik primi ödemeleri
B
Irk ıslahı çalışmaları
C
Telafi edici önlemler
D
Tarım sigortası destekleri
E
Hayvancılık destekleri
Açıklama:
Üreticilerin arz fazlası olan ürünlerin üretiminden vazgeçerek alternatif ürünlere yönelmeleri teşvik edilir. Üreticilere, arazilerinde alternatif ürünleri yetiştirmelerindendolayı karşılaşabilecekleri gelir kayıplarını önlemek üzere telafi edici ödeme yapılır. Her bir üretici için yapılacak ödeme miktarı, üreticinin alternatif ürünlerin üretimine ayırdığı arazi miktarı ile birim ödeme miktarının çarpımı suretiyle hesaplanır.
Soru 27
- Sürdürülebilirlik
- Uygun teknolojilerin kullanımı
- Tabandan yukarı yaklaşım
Seçenekler
A
I,II,III
B
Sadece I
C
I,II
D
I,III
E
Sadece III
Açıklama:
Kırsal yatırımların desteklenmesinde köy ve diğer kırsal alanda yaşayan, topluma istihdam sağlayıcı tarımsal ve tarım dışı ekonomik yatırımlara öncelik tanınır. Kırsal kalkınma destekleri çerçevesinde desteklenecek projeli yatırımlarda; hedef kitle ve yerel paydaşların katılımı, tabandan yukarı yaklaşım, sürdürülebilirlik, uygun teknolojilerin kullanılması ve modern işletmecilik sistemlerinin yaygınlaştırılması ilkelerine uyulması esastır. Desteklenecek yatırım projelerinin konuları, desteklemelerin proje türleri bazında hangi oranlarda yapılacağı ve uygulamaya dönük diğer hususlar, oluşturulan kurulun teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi arazilerin doğal bitki örtüleri, çayır, mera, organik tarım ve ağaçlandırma için kullanılmalarını teşvik amaçlı ödenir?
Seçenekler
A
Doğrudan gelir desteği
B
Fark ödemesi desteği
C
Çevre amaçlı tarım arazilerini koruma programı desteği
D
Araştırma, geliştirme ve tarımsal yayın desteği
E
Pazarlama teşvik ve piyasa düzenlemeleri desteği
Açıklama:
Erozyon ve olumsuz çevresel etkilere maruz kalan tarım arazilerinde, işlemeli tarım yapan üreticilerin, arazilerini doğal bitki örtüleri, çayır, mera, organik tarım ve ağaçlandırma için kullanmalarını teşvik etmek üzere kendilerine belirli bir süreyi kapsayacak şekilde çevre amaçlı tarım arazilerini koruma programı destekleri sağlanır. Ödemeler, Bakanlık ile üreticiler arasında akdedilecek sözleşmelere dayalı olarak ve birim arazi üzerinden yapılır. Her bir üretici için yapılacak çevre amaçlı tarım arazilerini koruma programı destekleri ödemesi, üreticilerin bu program için tahsis edecekleri arazi miktarı ile birim ödeme miktarının çarpımı ile hesaplanır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme politikalarının finansmanını sağlamak için destekleme alımı yapan kuruluşlardandır?
Seçenekler
A
Güvene dayalı borç
B
Toprak Mahsulleri Ofisi
C
Merkez Bankası
D
Özel Kredi Kurumları
E
Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları
Açıklama:
Tarımsal ürünlerin ekilmesinden, ürünün kaldırılmasına kadar uzun bir sürenin olması ve çiftçilerin yılda bir kez gelir elde etmeleri, çiftçilerin genellikle krediye ihtiyaç duymasına neden olmaktadır. Çiftçiler kredi ihtiyaçlarını çeşitli kaynaklardan temin ederler. Kişilerden alınan kredi ve borçlar kurumsallaşmamış kaynaklar, kurum ve kuruluşlardan alınan kaynaklar ise kurumsallaşmış kaynakları oluşturur. Toprak Mahsulleri Ofisi destekleme alımı yapan tarım satış birliklerinden birisidir.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal destekleme ve doğrudan gelir desteği sisteminin olumsuz yanlarından biridir?
Seçenekler
A
Tüm ürünlere aynı miktarda ödeme yapılması
B
Arz kontrolü ve üretim fazlasının önlenmesi
C
Üretimde ve tarımda büyümenin artması
D
Ürün fiyatlarının aşırı düşmesinin önlenmesi
E
Gelir dağılımı adaletine yardımcı olması
Açıklama:
Tarımsal desteklemenin ve doğrudan gelir desteği sisteminin olumsuz yanlarından bazıları kısaca şöyledir:Kaliteli ürünler yanında kalitesiz ürünlerin de desteklenmesi üretime uygun olmayan yerlerde de üretim yapılmasına neden olmuştur. Kaliteli ve kalitesiz ürünlerin üretimine de aynı miktarda ödeme yapılması da çok büyük eleştiri almıştır.Doğrudan gelir desteği sistemi adaletsiz bir sistemdir. Çünkü bazı iller çok yüksek oranda destek alırken bazı iller ise çok düşük oranda doğrudan gelir desteği ödeneği alır.Doğrudan gelir desteği ödemeleri nerdeyse hiçbir zaman tam zamanında yapılamamıştır. Kaynak yetersizliğinden dolayı birçok ilde ödemelerin ancak yarısı yapılabilmektedir.Doğrudan gelir desteğine geçilmesiyle tarım üreticisine yapılan tarımsal desteklemelerde düşüş görülmüştür.Tüm üreticiler doğrudan gelir desteğinden yararlanamamaktadır. Özellikle,hayvancılıkla uğraşan tarım üreticileri doğrudan gelir desteğinden hiçbir şe-kilde faydalanamamaktadır. Dolayısıyla birçok üretici desteksiz kalmaktadır.
Soru 31
I- Tarımsal ürünlerin iklimsel etkilere açık olması
II- Üretim süresinin uzun olması
III- Arazi miktarının sabit ve sınırlı olması
IV- Sermaye birikiminin yetersiz olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tarım sektöründe üretimde, fiyatlarda ve gelirlerde büyük belirsizlikler ve dalgalanmalar görülmesinin nedenleri arasındadır?
II- Üretim süresinin uzun olması
III- Arazi miktarının sabit ve sınırlı olması
IV- Sermaye birikiminin yetersiz olması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri tarım sektöründe üretimde, fiyatlarda ve gelirlerde büyük belirsizlikler ve dalgalanmalar görülmesinin nedenleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız III
B
I ve II
C
I, III ve IV
D
II,III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Tarım ürünlerinde fiyat oluşumu; tarımsal ürünlerin iklimsel etkilere açık olması, üretim süresinin uzun olması, arazi miktarının sabit ve sınırlı olması, sermaye birikiminin yetersiz olması gibi olumsuz etkileri ile üretimde, fiyatlarda ve gelirlerde büyük belirsizlikler ve dalgalanmalar görülmektedir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de uygulanan tarım desteklemeleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması
B
Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi
C
Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları
D
Bazı temel ihtiyaç maddelerinin ihracatının zaman zaman yasaklanması
E
Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları
Açıklama:
Türkiye’de tarım desteklemeleri şu şekillerde yapılmaktadır (Aysu, 2002:42):
• Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,
• Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,
• Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler,
• İhracatta teşvik, ithalatta koruma,
• Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması,
• Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi,
• Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları,
• Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları.
• Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,
• Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,
• Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler,
• İhracatta teşvik, ithalatta koruma,
• Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması,
• Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi,
• Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları,
• Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları.
Soru 33
I- Piyasadaki fiyat dalgalanmalarının önlenmesi
II-Tarım kesimi gelir seviyesinin diğer sektörlerin önüne geçmesi
III-Tarıma dayalı ihraç ürünlerinin gelirlerinde istikrarın korunması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye’de uygulanan tarımsal destekleme politikalarının amaçları arasında yer almaktadır?
II-Tarım kesimi gelir seviyesinin diğer sektörlerin önüne geçmesi
III-Tarıma dayalı ihraç ürünlerinin gelirlerinde istikrarın korunması
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Türkiye’de uygulanan tarımsal destekleme politikalarının amaçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Türkiye’de tarımsal destekleme politikalarıyla tarım ürünleri arz ve talep dengesinin kurulması, piyasadaki fiyat dalgalanmalarının önlenmesi, tarım kesimi gelir seviyesinin diğer sektörlerle uyumlu hâle getirilmesi, tarıma dayalı ihraç ürünlerinin gelirlerinde istikrarın korunması, artan nüfusun ve sanayinin ek talebinin karşılanması, verimliliğin arttırılması, pazarlama organizasyonunun sağlanması amaçlanır.
Soru 34
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi amacıyla kurulan kurumun adı nedir?
Seçenekler
A
Ziraat Meclisi
B
Ziraat ve Sanayi Meclisi
C
Ziraat Bankası
D
Sümerbank
E
Ziraat Vekaleti
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, 1843 yılında da Ziraat Meclisi kurulmuştur.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi 1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Çavdar
B
Çay
C
Şeker pancarı
D
Fındık
E
Pamuk
Açıklama:
1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünler buğday, arpa, çavdar, yulaf ve afyon sakızı olmuştur.
Soru 36
"Üretim yapan çiftçiye yönelik aracısız bir destekleme türüdür. Türkiye’deki çiftçilere arazi baz alınarak ödenen bu destekler sayesinde çiftçiler kayıt altına alınmakta ve planlı tarıma geçişin anahtarı olan Çiftçi Kayıt Sistemi oluşturulmaktadır. Bu sayede desteklenen üretici korunmuş olmaktadır."
Yukarıdaki cümlede tanımı yapılan tarımsal destekleme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki cümlede tanımı yapılan tarımsal destekleme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fark ödemesi desteği
B
Tarım sigortası ödemeleri
C
Hayvancılık destekleri
D
Telefi edici ödemeler
E
Doğrudan gelir desteği
Açıklama:
Doğrudan gelir desteği; üretim yapan çiftçiye yönelik aracısız bir destekleme türüdür. Türkiye’deki çiftçilere arazi baz alınarak ödenen bu destekler sayesinde çiftçiler kayıt altına alınmakta ve planlı tarıma geçişin anahtarı olan Çiftçi Kayıt Sistemi oluşturulmaktadır. Bu sayede desteklenen üretici korunmuş olmaktadır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de tarımsal kesimi destekleme amacıyla kurulmuş kamu iktisadi teşebbüsleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.
B
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
C
Et ve Süt Kurumu
D
Fiskobirlik
E
Toprak Mahsulleri Ofisi
Açıklama:
Türkiye'de tarımsal kesimi destekleme amacıyla kurulmuş kamu iktisadi teşebbüsleri şu şekilde sıralanabilir:
- Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. (4046 Sayılı Kanuna Tabi Kuruluşlar)
- Toprak Mahsulleri Ofisi
- Et ve Süt Kurumu
- Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
Soru 38
Tarımsal kesimi destekleme politikalarından biri olan fark ödemesi sisteminin en önemli sorunu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Toprak mülkiyeti dağılımının bozuk olması
B
Depolama ve elden çıkarma maliyetleri
C
Hedef fiyatın belirlenmesi
D
Büyük çiftçilere yönelik tedbirler almaktan öteye gidilememesi
E
Destekleme fiyatı ve doğrudan gelir desteği gibi diğer araçların eş zamanlı kullanılması
Açıklama:
Fark ödemesi sistemi ile tarım ürünlerine yönelik fiyatın rekabet edilebilirliğini sürdürmek ve kayıpların karşılanması yoluyla üreticilerin desteklenmesi amaçlanmaktadır. Bu sistemdeki en önemli sorun hedef fiyatın belirlenmesidir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi tarımsal desteklemenin ve doğrudan gelir desteği sisteminin olumsuz yanları arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Kaliteli ürünlerin yanında kalitesiz ürünlerin de desteklenmesi ile üretime uygun olmayan yerlerde de üretim yapılması
B
Fiyat dalgalanmalarından dolayı üreticilerin ürünlerini maliyet fiyatına satmak zorunda kalması
C
Doğrudan gelir desteği ödemelerinin nerdeyse hiçbir zaman tam zamanında yapılamaması
D
Doğrudan gelir desteği sisteminin adaletsiz bir sistem olması
E
Kaliteli ve kalitesiz ürünlerin üretimine de aynı miktarda ödeme yapılması
Açıklama:
Tarımsal desteklemenin ve doğrudan gelir desteği sisteminin olumsuz yanları ise kısaca şöyledir (Kamacı, 2006:51-52):
Kaliteli ürünler yanında kalitesiz ürünlerin de desteklenmesi üretime uygun olmayan yerlerde de üretim yapılmasına neden olmuştur.
Kaliteli ve kalitesiz ürünlerin üretimine de aynı miktarda ödeme yapılması da çok büyük eleştiri almıştır.
Doğrudan gelir desteği sistemi adaletsiz bir sistemdir. Çünkü bazı iller çok yüksek oranda destek alırken bazı iller ise çok düşük oranda doğrudan gelir desteği ödeneği alır.
Doğrudan gelir desteği ödemeleri nerdeyse hiçbir zaman tam zamanında yapılamamıştır. Kaynak yetersizliğinden dolayı birçok ilde ödemelerin ancak yarısı yapılabilmektedir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi tarım sektörüne kredi sağlayan kurumsallaşmış kredi kurum ve kuruluşları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Merkez Bankaları
B
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
C
Et ve Süt Kurumu
D
Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.
E
Toprak Mahsulleri Ofisi
Açıklama:
Türkiye'de tarım sektörüne kredi sağlayan kurumsallaşmış kredi kurum ve kuruluşları şu şekilde sıralanabilir;
- Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları
- Tarım Kredi Kooperatifleri
- Özel Kredi Kurumları
- Merkez Bankaları
Soru 41
Aşar Vergisinin kaldırılması kaç yılında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1923
B
1924
C
1925
D
1926
E
1930
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi’nin tarımla ilgili ilk önemli atılımı, 1925 yılında Aşar Vergisinin kaldırılması ve 1926 yılında Medeni kanunun kabulü ile çiftçilerin toprak mülkiyeti hakkının tanınması olmuştur.
Soru 42
Medeni kanunun kabulü ile çiftçilerin toprak mülkiyeti hakkının tanınması kaç yılında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1923
B
1924
C
1925
D
1926
E
1927
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi’nin tarımla ilgili ilk önemli atılımı, 1925 yılında Aşar Vergisinin kaldırılması ve 1926 yılında Medeni kanunun kabulü ile çiftçilerin toprak mülkiyeti hakkının tanınması olmuştur.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi 1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Çavdar
D
Yulaf
E
Elma
Açıklama:
1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünler buğday, arpa, çavdar, yulaf ve afyon sakızı olmuştur.
Soru 44
Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı kaç yılında birleştirilmiştir?
Seçenekler
A
2002
B
2005
C
2011
D
2015
E
2018
Açıklama:
24 Haziran 2018 seçimlerinin ardından geçilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı birleşerek “Tarım ve Orman Bakanlığı” adını almıştır.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tarımsal desteklemenin amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Üreticilere yeterli ve adil bir yaşam standardının sağlanması
B
Tarım kesimi gelirlerinde belirli bir kararlılığın sağlanması
C
Yurt dışı tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması
D
Kırsal toplumun sağlıklı bir yapıya kavuşturulması ve bunun devamının sağlanması
E
Aile işletmeciliğinin teşviki ve korunması
Açıklama:
Türkiye’de tarımsal desteklemenin amaçları özetle şu şekilde
sıralanabilir.
• Üreticilere yeterli ve adil bir yaşam standardının sağlanması,
• Tarım kesimi gelirlerinde belirli bir kararlılığın sağlanması,
• Yurt içi tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması,
• Yurt dışı kaynaklı ekonomik krizlerden, tarım kesiminin en az etkilenmesi
yönünde gerekli önlemlerin alınması,
• Kırsal toplumun sağlıklı bir yapıya kavuşturulması ve bunun devamının sağlanması,
• Bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farklarının en aza indirilmesi,
• Aile işletmeciliğinin teşviki ve korunması,
• Çevrenin korunması,
• Tüketiciler için emin, güvenli, düzenli ve yeterli bir ürün arzının garanti
edilmesi,
Yurt içi tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması gerekmektedir.
sıralanabilir.
• Üreticilere yeterli ve adil bir yaşam standardının sağlanması,
• Tarım kesimi gelirlerinde belirli bir kararlılığın sağlanması,
• Yurt içi tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması,
• Yurt dışı kaynaklı ekonomik krizlerden, tarım kesiminin en az etkilenmesi
yönünde gerekli önlemlerin alınması,
• Kırsal toplumun sağlıklı bir yapıya kavuşturulması ve bunun devamının sağlanması,
• Bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farklarının en aza indirilmesi,
• Aile işletmeciliğinin teşviki ve korunması,
• Çevrenin korunması,
• Tüketiciler için emin, güvenli, düzenli ve yeterli bir ürün arzının garanti
edilmesi,
Yurt içi tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması gerekmektedir.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tarımsal destekleme politikalarının finansmanını sağlayan Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları
B
Tarım Kredi Kooperatifleri
C
Özel Kredi Kurumları
D
Merkez Bankaları
E
Toprak Mahsulleri Ofisi
Açıklama:
Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşları
Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları
Tarım Kredi Kooperatifleri
Özel Kredi Kurumları
Merkez Bankalarıdır.
Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları
Tarım Kredi Kooperatifleri
Özel Kredi Kurumları
Merkez Bankalarıdır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tarımsal destekleme politikalarının finansmanını sağlayan Tarım Satış Kooperatifleri ve Birliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Çaykur
B
Tariş
C
Fiskobirlik
D
Et ve Süt Kurumu
E
Gül Birlik
Açıklama:
Et ve Süt Kurumu; Destekleme Alımı Yapan Kuruluşlar Kamu İktisadi Teşebbüsleri içerisinde yer almaktadır.
Soru 48
Türkiye’de tarımsal destekleme politikasının amaçları Beş Yıllık Kalkınma Planlarında yer almaktadır. Aşağıdakilerden hangisi I. Plan dönemindeki amaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Girdi verimliliği
B
fiyat istikrarı
C
enflasyonu önleme
D
göreli fiyatları koruma
E
İhracat artışı
Açıklama:
I. Plan döneminde girdi verimliliği, fiyat istikrarı,
enflasyonu önleme, göreli fiyatları koruma, kooperatifleri destekleme ve pazarlama hizmetlerini geliştirme amaçları dikkati çekmektedir.
enflasyonu önleme, göreli fiyatları koruma, kooperatifleri destekleme ve pazarlama hizmetlerini geliştirme amaçları dikkati çekmektedir.
Soru 49
Türkiye’de tarıma yönelik destekleme uygulamaları, gerçek anlamda ilk defa hangi dönemde gündeme gelmiştir?
Seçenekler
A
1928-1930
B
1930-1932
C
1932-1934
D
1956-1928
E
1940-1942
Açıklama:
Türkiye’de tarıma yönelik destekleme uygulamaları, gerçek anlamda ilk defa 1928-1930 döneminde gündeme gelmiştir.
Soru 50
Osmanlı Devleti’nde tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1923
B
1930
C
1838
D
1940
E
1945
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, 1843 yılında da Ziraat Meclisi kurulmuştur.
Soru 51
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi tarım ürünlerinde fiyat oluşumu sebeplerinden birisi olmamaktadır ?
Seçenekler
A
Tarımsal ürünlerin iklimden etkilenmemesi
B
Üretim süresinin uzun olması
C
Arazi miktarının sabit ve sınırlı olması
D
Sermaye birikiminin yetersiz olması
E
Tarımsal ürünlerin iklimsel etkilere açık olması
Açıklama:
Tarım ürünlerinde fiyat oluşumu; tarımsal ürünlerin iklimsel etkilere açık olması, üretim süresinin uzun olması, arazi miktarının sabit ve sınırlı olması, sermaye birikiminin yetersiz olması gibi olumsuz etkileri ile üretimde, fiyatlarda ve gelirlerde büyük belirsizlikler ve dalgalanmalar görülmektedir.
Soru 52
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi Türkiye'deki tarımsal desteklemeler arasında yer almamaktadır ?
Seçenekler
A
Tarımsal kredi faizinin sabit tutulması
B
Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,
C
Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,
D
Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler
E
Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları
Açıklama:
Türkiye’de tarım desteklemeleri şu şekillerde yapılmaktadır (Aysu, 2002:42):
• Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,
• Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,
• Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler,
• İhracatta teşvik, ithalatta koruma,
• Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması,
• Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi,
• Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları,
• Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları.
• Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,
• Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,
• Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler,
• İhracatta teşvik, ithalatta koruma,
• Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması,
• Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi,
• Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları,
• Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları.
Soru 53
Ziraat Meclisi kaç yılında kurulmuştur ?
Seçenekler
A
1838
B
1843
C
1840
D
1839
E
1841
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, 1843 yılında da Ziraat Meclisi kurulmuştur.
Soru 54
Türkiye’de tarıma yönelik destekleme uygulamaları, gerçek anlamda ilk defa kaç döneminde gündeme gelmiştir ?
Seçenekler
A
1925-1927
B
1928-1930
C
1930-1932
D
1932-1934
E
1935-1936
Açıklama:
Türkiye’de tarıma yönelik destekleme uygulamaları, gerçek anlamda ilk defa 1928-1930 döneminde gündeme gelmiştir.
Soru 55
Çay ve anason kaç yılında destekleme kapsamına alınmıştır ?
Seçenekler
A
1939
B
1940
C
1941
D
1942
E
1943
Açıklama:
1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünler buğday, arpa, çavdar, yulaf ve afyon sakızı olmuştur. 1940 yılından itibaren tütün, çay ve anason, 1941’de mısır, 1944’de ise çeltik destekleme kapsamına alınmıştır.
Soru 56
Türkiye kaç yılında tek partili rejimden çok partili rejime geçmiştir ?
Seçenekler
A
1944
B
1945
C
1946
D
1947
E
1948
Açıklama:
Türkiye 1946 yılında tek partili rejimden çok partili rejime geçmiş ve 1950 seçimlerinde Demokrat Parti iktidara gelmiş ve Menderes Hükümeti, liberal bir ekonomi politikasını uygulamaya başlamıştır.
Soru 57
Tütün kotası kaç yılında kaldırılmıştır ?
Seçenekler
A
1994
B
1995
C
1996
D
1997
E
1998
Açıklama:
1990’lı yıllarda tarımsal desteklemenin ekonomi ve kamu finansmanı üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla alınan tedbirlerden bir bölümü kısa bir süre uygulanmış ancak daha sonra bu tedbirlerde geri dönüş ortaya çıkmıştır. Söz konusu uygulamalara örnek olarak 1997 yılında tütün kotasının kaldırılması, 1995 yılı sonunda gübre sübvansiyon oranının yükseltilmesi, 1997 yılından itibaren dünya fiyatlarından uzaklaşılması vb. verilebilir.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'deki tarımsam desteklemenin amaçları arasında yer almamaktadır ?
Seçenekler
A
Üreticilere yeterli ve adil bir yaşam standardının sağlanması
B
Tarım kesimi gelirlerinde belirli bir kararlılığın sağlanması
C
Yurt içi tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması
D
Bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farklarını standartta tutmak
E
Aile işletmeciliğinin teşviki ve korunması
Açıklama:
Türkiye’de tarımsal desteklemenin amaçları özetle şu şekilde sıralanabilir (Ören,1994:150).
• Üreticilere yeterli ve adil bir yaşam standardının sağlanması,
• Tarım kesimi gelirlerinde belirli bir kararlılığın sağlanması,
• Yurt içi tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması,
• Yurt dışı kaynaklı ekonomik krizlerden, tarım kesiminin en az etkilenmesi yönünde gerekli önlemlerin alınması,
• Kırsal toplumun sağlıklı bir yapıya kavuşturulması ve bunun devamının sağlanması,
• Bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farklarının en aza indirilmesi,
• Aile işletmeciliğinin teşviki ve korunması,
• Çevrenin korunması,
• Tüketiciler için emin, güvenli, düzenli ve yeterli bir ürün arzının garanti edilmesi,
• Tüketiciler için uygun bir fiyatın temini,
• Ülkenin tarımsal açıdan kendine yeterlilik derecesinin olanaklar ölçüsünde en üst düzeye çıkarılması ve tarım ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü sağlanarak dışsatımın sürekli ve düzenli kılınması şeklinde belirtilmektedir.
• Üreticilere yeterli ve adil bir yaşam standardının sağlanması,
• Tarım kesimi gelirlerinde belirli bir kararlılığın sağlanması,
• Yurt içi tarımsal ürün fiyatlarında belirli bir kararlılığın sağlanması,
• Yurt dışı kaynaklı ekonomik krizlerden, tarım kesiminin en az etkilenmesi yönünde gerekli önlemlerin alınması,
• Kırsal toplumun sağlıklı bir yapıya kavuşturulması ve bunun devamının sağlanması,
• Bölgeler arası gelişmişlik düzeyi farklarının en aza indirilmesi,
• Aile işletmeciliğinin teşviki ve korunması,
• Çevrenin korunması,
• Tüketiciler için emin, güvenli, düzenli ve yeterli bir ürün arzının garanti edilmesi,
• Tüketiciler için uygun bir fiyatın temini,
• Ülkenin tarımsal açıdan kendine yeterlilik derecesinin olanaklar ölçüsünde en üst düzeye çıkarılması ve tarım ürünlerine uluslararası piyasalarda rekabet gücü sağlanarak dışsatımın sürekli ve düzenli kılınması şeklinde belirtilmektedir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşları arasında yer almaktadır ?
Seçenekler
A
Et ve Süt Kurumu
B
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
C
Çaykur (çay)
D
Fiskobirlik (fındık)
E
Tarım Kredi Kooperatifleri
Açıklama:
Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşları
Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşları
- Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları
- Tarım Kredi Kooperatifleri
- Özel Kredi Kurumları
- Merkez Bankaları
Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşları
- Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları
- Tarım Kredi Kooperatifleri
- Özel Kredi Kurumları
- Merkez Bankaları
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri arasında yer almaktadır ?
Seçenekler
A
Merkez Bankaları
B
Toprak Mahsulleri Ofisi
C
Et ve Süt Kurumu
D
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
E
Şeker Fabrikaları AŞ (şekerpancarı)
Açıklama:
Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Çaykur (çay) Tariş (çekirdeksiz üzüm, çekirdekli üzüm, kuru incir, zeytinyağı) Fiskobirlik (fındık) Çukobirlik (pamuk) Antbirlik, Fiskobirlik (yer fıstığı) Tekel (tütün, anason) Şeker Fabrikaları AŞ (şekerpancarı) Trakya Yağlı Tohumlar Birliği (kolza, ayçiçeği) Koza Birliği (ipekböceği kozası) Güneydoğu Tarım Kooperatifleri Birliği (Antep fıstığı, kırmızı mercimek) Toprak Mahsulleri Ofisi (buğday, arpa) Gül Birlik (gül) Tiftik Yapağı AŞ (tiftik, merinos, yün) TZDK (gübre, alet ve ekipman desteği) TMO (Buğday, arpa, yulaf, çavdar, mısır, haşhaş) TKK (Gübre, ilaç, tohumluk, traktör ve ekipman ‘üretim girdileri’) Trakyabirlik Güneydoğu Birlik (Fıstık, Zeytinyağı) Taskobirlik Tiftik ve Yapağı Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Yerfiskobirlik Isparta Gülyağı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği
Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri
Çaykur (çay) Tariş (çekirdeksiz üzüm, çekirdekli üzüm, kuru incir, zeytinyağı) Fiskobirlik (fındık) Çukobirlik (pamuk) Antbirlik, Fiskobirlik (yer fıstığı) Tekel (tütün, anason) Şeker Fabrikaları AŞ (şekerpancarı) Trakya Yağlı Tohumlar Birliği (kolza, ayçiçeği) Koza Birliği (ipekböceği kozası) Güneydoğu Tarım Kooperatifleri Birliği (Antep fıstığı, kırmızı mercimek) Toprak Mahsulleri Ofisi (buğday, arpa) Gül Birlik (gül) Tiftik Yapağı AŞ (tiftik, merinos, yün) TZDK (gübre, alet ve ekipman desteği) TMO (Buğday, arpa, yulaf, çavdar, mısır, haşhaş) TKK (Gübre, ilaç, tohumluk, traktör ve ekipman ‘üretim girdileri’) Trakyabirlik Güneydoğu Birlik (Fıstık, Zeytinyağı) Taskobirlik Tiftik ve Yapağı Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Yerfiskobirlik Isparta Gülyağı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği
Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri
Çaykur (çay) Tariş (çekirdeksiz üzüm, çekirdekli üzüm, kuru incir, zeytinyağı) Fiskobirlik (fındık) Çukobirlik (pamuk) Antbirlik, Fiskobirlik (yer fıstığı) Tekel (tütün, anason) Şeker Fabrikaları AŞ (şekerpancarı) Trakya Yağlı Tohumlar Birliği (kolza, ayçiçeği) Koza Birliği (ipekböceği kozası) Güneydoğu Tarım Kooperatifleri Birliği (Antep fıstığı, kırmızı mercimek) Toprak Mahsulleri Ofisi (buğday, arpa) Gül Birlik (gül) Tiftik Yapağı AŞ (tiftik, merinos, yün) TZDK (gübre, alet ve ekipman desteği) TMO (Buğday, arpa, yulaf, çavdar, mısır, haşhaş) TKK (Gübre, ilaç, tohumluk, traktör ve ekipman ‘üretim girdileri’) Trakyabirlik Güneydoğu Birlik (Fıstık, Zeytinyağı) Taskobirlik Tiftik ve Yapağı Tarım Satış Kooperatifleri Birliği Yerfiskobirlik Isparta Gülyağı ve Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği
Soru 61
Türkiye'de tarım sektöründe teknolojideki gelişmelere rağmen üretimin ............... bağlı olması risk ve belirsizliği beraberinde getirir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
Doğa koşullarına
B
Ekonomiye
C
Sulama tekniklerine
D
Toprak türüne
E
İlaçlama tekniklerine
Açıklama:
Türkiye’de tarım sektörü ekonomik ve sosyal açıdan önem taşır. Tarım sektöründe teknolojideki gelişmelere rağmen üretimin doğa koşullarına bağlı olması risk ve belirsizliği beraberinde getirir. Bu belirsizlik ve risk tarımın desteklenmesi ve korunmasını gerektirmektedir.
Soru 62
I. Üreticiyi fiyat dalgalanmalarına karşı korumak
II. Tüketici kesimini fiyat dalgalanmalarına karşı korumak
III. Dengeli bir gelir dağılımı sağlamak
Türkiye’de tarımsal destekleme politikalarının genel görünümüne bakıldığında yukarıdakilerden hangileri amaçlanmaktadır?
II. Tüketici kesimini fiyat dalgalanmalarına karşı korumak
III. Dengeli bir gelir dağılımı sağlamak
Türkiye’de tarımsal destekleme politikalarının genel görünümüne bakıldığında yukarıdakilerden hangileri amaçlanmaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türkiye’de tarımsal destekleme politikalarının genel görünümü, üretici ve tüketici kesimlerini fiyat dalgalanmalarına karşı korumak ve dengeli bir gelir dağılımı sağlama şeklindedir.
Soru 63
I. Demir yollarının devreye girmesiyle tarımsal üretim canlandırılmıştır.
II. Ziraat Meclisi kurulmuştur.
III. Üreticiye değer fiyatının altında ödeme yapılması yasaklanmıştır.
IV. Ziraat ve Sanayi Meclisi kurulmuştur.
Osmanlı Devleti'nde tarım sektörünü destekleyen yukarıdaki gelişmelerin doğru tarihsel sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
II. Ziraat Meclisi kurulmuştur.
III. Üreticiye değer fiyatının altında ödeme yapılması yasaklanmıştır.
IV. Ziraat ve Sanayi Meclisi kurulmuştur.
Osmanlı Devleti'nde tarım sektörünü destekleyen yukarıdaki gelişmelerin doğru tarihsel sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I-II-III-IV
B
II-III-IV-I
C
III-IV-II-I
D
I- IV-III-II
E
VI-I-II-III
Açıklama:
Osmanlı Devleti tarım sektöründe destekleyen gelişmelerin tarihsel sıralaması aşağıdaki gibidir;
I. Üreticiye değer fiyatının altında ödeme yapılması yasaklanmıştır.
II. Ziraat ve Sanayi Meclisi kurulmuştur.
III. Ziraat Meclisi kurulmuştur.
IV. Demir yollarının devreye girmesiyle tarımsal üretim canlandırılmıştır.
I. Üreticiye değer fiyatının altında ödeme yapılması yasaklanmıştır.
II. Ziraat ve Sanayi Meclisi kurulmuştur.
III. Ziraat Meclisi kurulmuştur.
IV. Demir yollarının devreye girmesiyle tarımsal üretim canlandırılmıştır.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi 1938 yılında, Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Arpa
C
Çavdar
D
Çeltik
E
Afyon sakızı
Açıklama:
1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olara destekleme kapsamına alınan ürünler buğday, arpa, çavdar, yulaf ve afyon sakızı olmuştur. 1940 yılından itibaren tütün, çay ve anason, 1941’de mısır, 1944’de ise çeltik destekleme kapsamına alınmıştır.
Soru 65
Türkiye Ekonomisi açısından önemli bir gelişme olan IMF ile yapılan anlaşma çerçevesindeki Enflasyonla Mücadele Programı'nın yürürlüğe girme tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1980
B
1990
C
1998
D
2000
E
2004
Açıklama:
2000 yılına gelindiğinde Türkiye Ekonomisi açısından önemli bir gelişme olan IMF ile yapılan anlaşma çerçevesindeki Enflasyonla Mücadele Programı yürürlüğe girmiştir.
Soru 66
Türkiye’de uygulanmakta olan tarımsal destekleme politikalarını beş yıllık kalkınma planları çerçevesinde değerlendirdiğimizde, destekleme ve geliştirme amaçlarının yer aldığı yıllar aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
1.Plan (1963-67), 2.Plan (1968-72)
B
3.Plan (1973-79) , 7.Plan (1996-00)
C
1.Plan (1963-67), 7.Plan (1996-00)
D
3.Plan (1973-79), 6.Plan (1990-94)
E
2.Plan (1968-72), 7.Plan (1996-00)
Açıklama:
1.Plan (1963-67) ve 7.Plan (1996-00)
1. Plan döneminde girdi verimliliği, fiyat istikrarı, enflasyonu önleme, göreli fiyatları koruma, kooperatifleri destekleme ve pazarlama hizmetlerini geliştirme amaçları dikkati çekmektedir.
2001 yılı seçimlerinden sonra hükümet, tarım sektörünü düzenleme amaçlı 25.04.2006 tarih 26149 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yasaya göre ön görülen destekleme politikasının amacını iki temel esasa dayandırmıştır. Birincisi, tarım sektörünün öncelikli problemlerinin çözümüne katkıda bulunmak, ikincisi ise uygulanan politikaların etkinliğini artırmak, sektörün bu politikalara uyumunu kolaylaştırmaktır.
1. Plan döneminde girdi verimliliği, fiyat istikrarı, enflasyonu önleme, göreli fiyatları koruma, kooperatifleri destekleme ve pazarlama hizmetlerini geliştirme amaçları dikkati çekmektedir.
2001 yılı seçimlerinden sonra hükümet, tarım sektörünü düzenleme amaçlı 25.04.2006 tarih 26149 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan yasaya göre ön görülen destekleme politikasının amacını iki temel esasa dayandırmıştır. Birincisi, tarım sektörünün öncelikli problemlerinin çözümüne katkıda bulunmak, ikincisi ise uygulanan politikaların etkinliğini artırmak, sektörün bu politikalara uyumunu kolaylaştırmaktır.
Soru 67
Tarımsal destekleri belirlemek üzere kurulan Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurulu'nun kuruluş yılı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
18.04.2006
B
18.04.2010
C
18.04.2012
D
18.04.2014
E
18.04.2016
Açıklama:
Tarımsal destekleme politikaları üreticiden tüketiciye kadar geniş bir kesimi etkileyebilecek önlemleri kapsaması bakımından uygulamada da oldukça çeşitli araçların kullanımını gerektirmektedir. Tarımsal destekler 18.04.2006 tarih ve 5488 sayılı kanuna göre aşağıdaki şekil de gruplandırılmıştır. Tarımsal Destekleri belirlemek üzere Tarımsal Destekleme ve Yönlendirme Kurulu kurulmuştur.
Soru 68
Üreticilerin arz fazlası olan ürünlerin üretiminden vazgeçerek alternatif ürünlere yönelmelerinin teşvik edildiği tarımsal destekleme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Telafi Edici Ödemeler
B
Fark Ödemesi Desteği
C
Doğrudan Gelir Desteği
D
Hayvancılık Destekleri
E
Çevre Amaçlı Tarım Arazilerini Koruma Programı Destekleri
Açıklama:
Telafi Edici Ödemeler: Üreticilerin arz fazlası olan ürünlerin üretiminden vazgeçerek alternatif ürünlere yönelmeleri teşvik edilir. Üreticilere, arazilerinde alternatif ürünleri yetiştirmelerinden dolayı karşılaşabilecekleri gelir kayıplarını önlemek üzere telafi edici ödeme yapılır. Her bir üretici için yapılacak ödeme miktarı, üreticinin alternatif ürünlerin üretimine ayırdığı arazi miktarı ile birim ödeme miktarının çarpımısuretiyle hesaplanır.
Soru 69
Cumhuriyet’in ilk yıllarında çiftçiler kredi ihtiyaçlarını tarımsal destekleme politikalarının finansmanını sağlayan kaynaklardan hangisi ile sağlamışlardır?
Seçenekler
A
Kurumsallaşmamış Kredi Kaynakları
B
Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşları
C
Destekleme Alımı Yapan Kuruluşlar
D
Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri
E
Kamu İktisadi Teşebbüsleri
Açıklama:
Türkiye’de tarımsal destekleme politikalarının finansmanını sağlayan kaynaklardan;
Kurumsallaşmamış Kredi Kaynakları:
Cumhuriyet’in ilk yıllarında çiftçiler daha çok kurumsallaşmamış kaynaklardan borç alırlardı. Bu da iki şekilde olurdu. Birincisi yakın komşu ve akrabalardan
alınan güvene dayalı borçlardı.
Kurumsallaşmamış Kredi Kaynakları:
Cumhuriyet’in ilk yıllarında çiftçiler daha çok kurumsallaşmamış kaynaklardan borç alırlardı. Bu da iki şekilde olurdu. Birincisi yakın komşu ve akrabalardan
alınan güvene dayalı borçlardı.
Soru 70
I. Doğrudan gelir desteği çok fazla bürokrasi gerektirmektedir.
II. Tüm üreticiler doğrudan gelir desteğinden yararlanamamaktadır.
III. Tarımsal arazisi kayıt altına alınmayan birçok çiftçi bu destekten yararlanamamaktadır.
IV. Doğrudan gelir desteği ödemeleri neredeyse hiçbir zaman tam zamanında yapılamamıştır.
V. Tarım üreticisine yapılan tarımsal desteklemelerde artış görülmüştür.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türkiye’de uygulanan doğrudan gelir desteğinin olumsuz etkilerindendir ?
II. Tüm üreticiler doğrudan gelir desteğinden yararlanamamaktadır.
III. Tarımsal arazisi kayıt altına alınmayan birçok çiftçi bu destekten yararlanamamaktadır.
IV. Doğrudan gelir desteği ödemeleri neredeyse hiçbir zaman tam zamanında yapılamamıştır.
V. Tarım üreticisine yapılan tarımsal desteklemelerde artış görülmüştür.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri Türkiye’de uygulanan doğrudan gelir desteğinin olumsuz etkilerindendir ?
Seçenekler
A
II-IV
B
I-II
C
I-II-III-IV
D
III-IV
E
I-II-III-IV-V
Açıklama:
I. Doğrudan gelir desteği çok fazla bürokrasi gerektirmektedir.
II. Tüm üreticiler doğrudan gelir desteğinden yararlanamamaktadır.
III. Tarımsal arazisi kayıt altına alınmayan birçok çiftçi bu destekten yararlanamamaktadır.
IV. Doğrudan gelir desteği ödemeleri nerdeyse hiçbir zaman tam zamanında yapılamamıştır. Kaynak yetersizliğinden dolayı birçok ilde ödemelerin ancak yarısı yapılabilmektedir.
II. Tüm üreticiler doğrudan gelir desteğinden yararlanamamaktadır.
III. Tarımsal arazisi kayıt altına alınmayan birçok çiftçi bu destekten yararlanamamaktadır.
IV. Doğrudan gelir desteği ödemeleri nerdeyse hiçbir zaman tam zamanında yapılamamıştır. Kaynak yetersizliğinden dolayı birçok ilde ödemelerin ancak yarısı yapılabilmektedir.
Soru 71
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de tarım destekleme şekillerinden biri değildir ?
Seçenekler
A
Doğal afet ödemelerinin yapılmaması
B
Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri
C
Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler
D
Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler
E
İhracatta teşvik, ithalatta koruma
Açıklama:
Türkiye’de tarım desteklemeleri şu şekillerde yapılmaktadır (Aysu, 2002:42):
• Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,
• Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,
• Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler,
• İhracatta teşvik, ithalatta koruma,
• Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması,
• Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi,
• Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları,
• Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları.
Doğru cevap A şıkkıdır.
• Fiyat yoluyla yapılan destekler ve yatırım teşvikleri,
• Ucuz ve yeterli girdi temini yoluyla yapılan destekler,
• Üretimin belirli kademelerinde yapılan avans ödemeleri şeklinde destekler,
• İhracatta teşvik, ithalatta koruma,
• Tarımsal kredi faizinin düşük tutulması,
• Toprak, mera, hayvan ıslahı çalışmaları, süt teşvik primi, pamuk primi,
• Doğal afet ödemeleri, sulama yatırımları,
• Kooperatiflerin örgütlenmesi ve diğer kamu yatırım harcamaları.
Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 72
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin tarım sektöründe dengeleri korumak amacıyla aldığı önlemlerden biridir ?
Seçenekler
A
Tarıma dayalı ihraç ürünlerinin korunmaması
B
Üreticiye değer fiyatının altında ödeme yapılması yasaklanmıştır
C
Süt teşvik primi
D
Tarımsal kredi faizinin yüksek tutulması
E
Doğal afet ödemeleri
Açıklama:
Osmanlı ekonomisinde üretim tüketim dengesinin korunması amacıyla bazı temel ihtiyaç maddelerinin ihracı zaman zaman yasaklanmıştır. Tarım üretimini ve üreticiyi kontrol altında tutan devlet, bu konuda bazı koruma tedbirleri almıştır. Devlet otoritesini kullanarak üreticiye değer fiyatının altında ödeme yapılması yasaklanmıştır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 73
Osmanlı Devleti’nde Ziraat Meclisi hangi yıl kurulmuştur ?
Seçenekler
A
1838
B
1880
C
1843
D
1840
E
1830
Açıklama:
Osmanlı Devleti’nde 1838 yılında tarımsal üretimi artırma, ihracata yönelik ürünlerin teşviki ve ziraatın modernleştirilmesi için Ziraat ve Sanayi Meclisi, 1843 yılında da Ziraat Meclisi kurulmuştur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 74
Cumhuriyet Dönemi’nin tarımla ilgili ilk önemli atılımı aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Ziraatın modernleştirilmesi
B
Üreticiye değer fiyatının altında ödeme yapılmasının yasaklanması
C
Üreticinin kontrol altında tutulması
D
Aşar Vergisinin kaldırılması
E
Vergi ve gümrük muafiyetleri sağlanması
Açıklama:
Cumhuriyet Dönemi’nin tarımla ilgili ilk önemli atılımı, 1925 yılında Aşar Vergisinin kaldırılması ve 1926 yılında Medeni kanunun kabulü ile çiftçilerin toprak mülkiyeti hakkının tanınması olmuştur. Bu iki politika da başlangıçta çiftçiler için yararlı politikalar olarak kabul edilmiştir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 75
1929 dünya ekonomik krizi, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de tarım ürünleri fiyatlarının, özellikle ............fiyatlarının, üretimi durma noktasına getirecek ölçüde düşmesine neden olmuştur.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır.
Seçenekler
A
Patates
B
Mercimek
C
Bulgur
D
Pirinç
E
Buğday
Açıklama:
Ekonomik kriz, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de tarım ürünleri fiyatlarının, özellikle buğday fiyatlarının, üretimi durma noktasına getirecek ölçüde düşmesine neden olmuştur. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi 1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünlerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Pirinç
B
Buğday
C
Arpa
D
Çavdar
E
Yulaf
Açıklama:
1938 yılından başlayarak Türkiye Malzeme Ofisi (TMO) aracılığıyla ilk olarak destekleme kapsamına alınan ürünler buğday, arpa, çavdar, yulaf ve afyon sakızı olmuştur. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 77
Türkiye’nin tarım politikası amaçları kaç yılda bir belirlenmektedir ?
Seçenekler
A
1 yıl
B
5 yıl
C
10 yıl
D
15 yıl
E
2 yıl
Açıklama:
Türkiye’nin tarım politikası amaçları her 5 yılda bir hazırlanan kalkınma planlarında belirlenmektedir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 78
Üretim yapan çiftçiye yönelik aracısız bir destekleme türüne ne ad verilir ?
Seçenekler
A
Fark Ödemesi Desteği
B
Telafi Edici Ödemeler
C
Doğrudan Gelir Desteği
D
Hayvancılık Destekleri
E
Tarım Sigortası Ödemeleri
Açıklama:
Doğrudan Gelir Desteği: Üretim yapan çiftçiye yönelik aracısız bir destekleme türüdür. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 79
Türkiye’de tarım politikaları Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı adı altında yürütülmekteyken,03.06.2011 tarihinde söz konusu bakanlığın adı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı sonrasında 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesiyle ............ olarak faaliyet yürütmeye devam etmektedir.
Noktalı yere hangi ifade gelir ?
Noktalı yere hangi ifade gelir ?
Seçenekler
A
Çevre bakanlığı
B
Tarım bakanlığı
C
Orman bakanlığı
D
Tarım ve Orman Bakanlığı
E
Köy işleri
Açıklama:
Türkiye’de tarım politikaları Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı adı altında yürütülmekteyken,03.06.2011 tarihinde söz konusu bakanlığın adı Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı sonrasında 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesiyle Tarım ve Orman Bakanlığı olarak faaliyet yürütmeye devam etmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşları'ndan biri değildir ?
Seçenekler
A
Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları
B
Tarım Kredi Kooperatifleri
C
Özel Kredi Kurumları
D
Merkez Bankaları
E
Tekel
Açıklama:
Kurumsallaşmış Kredi Kurum ve Kuruluşları:
Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları Tarım Kredi Kooperatifleri
Özel Kredi Kurumları
Merkez Bankaları
Doğru cevap E şıkkıdır.
Kamu Tarımsal Kredi Kuruluşları Tarım Kredi Kooperatifleri
Özel Kredi Kurumları
Merkez Bankaları
Doğru cevap E şıkkıdır.
Ünite 7
Soru 1
Büyük Buhran'dan sonra gelişmekte olan ülkeler tarafından ihraç edilen tarımsal ürünlerin fiyatları hangi yılda en düşük seviyesine ulaşmıştır?
Seçenekler
A
1950
B
1960
C
1970
D
1980
E
1990
Açıklama:
1930 büyük buhranından beri gelişmekte olan ülkeler tarafından ihraç edilen tarımsal ürünlerin fiyatları 1990’larda en düşük seviyesine gelmiştir.
Soru 2
Uluslararası ticarete konu olan bütün mallara uygulanan vergileri belirleyen liste aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ad valorem vergi
B
Varlık vergisi
C
Gümrük tarifesi
D
İhracat tarifesi
E
İthalat tarifesi
Açıklama:
Uluslararası ticarete konu olan bütün mallara uygulanan vergileri belirleyen liste gümrük tarifesidir.
Soru 3
1997-2015 yılları arasında Dünya GSYİH büyüme oranı yıllık ortalama yüzde kaç olarak gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1,5
B
2,5
C
3,5
D
4,5
E
5,5
Açıklama:
Dünya GSYİH büyüme oranları ise 1997-2015 döneminde yıllık %3,5 olarak gerçekleşmiştir
Soru 4
Günümüzde Sahraaltı Afrika ülkelerinde tarım alanlarının yüzde kaçı sulanabilmektedir?
Seçenekler
A
4
B
9
C
14
D
19
E
24
Açıklama:
Günümüzde Güney Asya’da tarım alanlarının %39’u, Doğu Asya ve Pasifik bölgesinde %29’u sulanabilirken bu oran Sahraaltı Afrika ülkelerinde sadece %4 tür.
Soru 5
Tarımsal büyümenin ekonominin genelinden daha yavaş olduğu görüşü hangi iktisatçıdan beri var olan bir tartışmadır?
Seçenekler
A
David Ricardo
B
Adam Smith
C
Milton Friedman
D
Jean-Baptiste Say
E
John Maynard Keynes
Açıklama:
Tarımsal büyümenin ekonominin genelinden daha yavaş olduğu görüşü Adam Smith’ den beri var olan bir tartışmadır.
Soru 6
1980-2017 döneminde tarımsal GSYİH’si en fazla büyüyen bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Orta Doğu ve Kuzey Afrika
B
Güney Asya
C
Sahraaltı Afrika
D
Latin Amerika ve Karayipler
E
Doğu Asya ve Pasifik Bölgesi
Açıklama:
1980-2017 döneminde tarımsal GSYİH’si en fazla büyüyen bölge Doğu Asya ve Pasifik Bölgesi olmuştur. Bu bölgeyi sırasıyla Orta Doğu ve Kuzey Afrika, Güney Asya, Sahraaltı Afrika ve Latin Amerika ve Karayipler bölgeleri izlemektedir.
Soru 7
Avrupa ve Orta Asya’da kendi adına tarımsal faaliyette bulunan ya da tarım kesiminde ücretli olarak çalışan nüfus, toplam çalışan nüfusun yüzde kaçına tekabül etmektedir?
Seçenekler
A
10
B
20
C
30
D
40
E
50
Açıklama:
Avrupa ve Orta Asya’da kendi adına tarımsal faaliyette bulunan ya da tarım kesiminde ücretli olarak çalışan nüfus toplam çalışan nüfusun %10 civarındadır.
Soru 8
Gelişmekte olan ülkeler arasındaki emek göçü ne olarak isimlendirilir?
Seçenekler
A
Kuzey-Kuzey Göçü
B
Güney-Güney Göçü
C
Kuzey-Güney Göçü
D
Kuzey-Batı Göçü
E
Güney-Batı Göçü
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkeler arasındaki emek göçü güney-güney göçü olarak isimlendirilir.
Soru 9
2018 verilerine göre dünyada kaç ülkede organik tarım yapılmaktadır?
Seçenekler
A
141
B
154
C
165
D
178
E
181
Açıklama:
2018 verilerine göre dünyada 181 ülkede organik tarım yapılmaktadır. Bu sayı 2010 yılında 154, 2007 yılında ise 141’dir.
Soru 10
Çok taraflı ticaret sisteminin yasal ve kurumsal organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dünya Bankası
B
Uluslararası Çalışma Örgütü
C
Dünya Ticaret Örgütü
D
Avrupa Birliği
E
Gümrük Birliği
Açıklama:
Çok taraflı ticaret sisteminin yasal ve kurumsal organıdır. DTÖ hükümetlerin iç ticaret yasalarını ve düzenlemelerini nasıl yapacakları hususunda yasal bir çerçeve ortaya koymakta ve toplu görüşmeler ve müzakereler yoluyla ülkeler arasında ticari ilişkilerin geliştirildiği bir platformdur.
Soru 11
Gıda, yakıt, lif ve ilaç üretimi için çevrebilimsel ilkeler oluşturma ve sürdürülebilir tarım sistemleri tasarım ve yönetimi uygulamalarına ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Agroekoloji
B
Gıda güvenilirliği
C
Gıda vatandaşlığı
D
Zooloji
E
Organik tarım
Açıklama:
Gıda, yakıt, lif ve ilaç üretimi için çevrebilimsel ilkeler oluşturma ve sürdürülebilir tarım
sistemleri tasarım ve yönetimi uygulamalarına agroekoloji denilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
sistemleri tasarım ve yönetimi uygulamalarına agroekoloji denilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi Afrika’da agroekolojik olumsuzlukların kaynaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tarım arazilerinin hızla kuraklaşması
B
Düşük nüfus yoğunluğu
C
Faal piyasaların kötülüğü
D
Afrika'da sanayileşme olgusu
E
Dünyanın kalan kısmıyla rekabet etmek
Açıklama:
Afrika da sanayileşme olgusu agroekolojik olumsuzlukların kaynaklarından birisi değildir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 13
Açlığı yok etmek ve beslenme şartlarını iyileştirmek amacıyla 1943’te kurulan ve 1946’da Birleşmiş Milletler'in uzmanlık kuruluşu haline gelen tarımsal örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
IFAD
B
FAO
C
CGIAR
D
WTO
E
GATT
Açıklama:
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (Food and Agriculture Organisation FAO) açlığı yok etmek ve beslenme şartlarını iyileştirmek amacıyla 1943’te kurulmuş ve 1946’da Birleşmiş Milletlerin uzmanlık kuruluşu haline gelmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 14
I. Yüksek enerji fiyatları
II. İklim değişiklikleri, su kıtlığı
III. Bioyakıt talebindeki artış
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dünya tarım sektöründe görülen temel sorunlardandır?
II. İklim değişiklikleri, su kıtlığı
III. Bioyakıt talebindeki artış
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri dünya tarım sektöründe görülen temel sorunlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Dünya tarım sektöründe görülen temel sorunlar, yüksek enerji fiyatları, iklim değişiklikleri, su kıtlığı, gelecekteki belirsizlikler, bioyakıt talebindeki artış, bölgesel göçler, ekonomik krizler ve arazi baskısı sayılabilir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi dünyada tarımsal gelişmenin belirleyicileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Teknolojik değişim
B
Kârlılık şartlarının sağlanması
C
Kamusal değişimler
D
Yapısal değişimler
E
Sektörel değişimler
Açıklama:
Sektörel değişimler dünyada tarımsal gelişmenin belirleyicileri arasında sayılmamıştır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 16
Dünya’da üretimi en yüksek olan tarımsal ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mısır
B
Pirinç
C
Buğday
D
Şeker kamışı
E
İnek sütü
Açıklama:
Dünya’da üretimi en yüksek olan tarımsal ürün 1.919.100.000 ton (2018) ile şeker kamışıdır. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 17
Dünya tarımsal ürünler ithalatında parasal değer olarak en büyük pay aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Soya
B
Şarap
C
Hazır gıda
D
Palmiye Yağı
E
Peynir
Açıklama:
Dünya tarımsal ürünler ithalatında parasal değer olarak en büyük pay hazır gıdadır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 18
Dünyada organik tarım ürünleri üretiminde en büyük pay aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Kahve ve zeytin
B
Ceviz ve fındık
C
Kayısı ve üzüm
D
Elma ve armut
E
Muz ve ananas
Açıklama:
Dünyada organik tarım ürünleri üretiminde en büyük pay kahve ve zeytine aittir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 19
I. Türkiye 1930’lardan beri şeker kamışından etanol üretmektedir.
II. Etanol üretiminin yaklaşık %88’ini ABD ve Brezilya gerçekleştirmektedir
III. Biyodizel üretiminin ise %75’ini Avrupa Birliği ülkeleri gerçekleştirmektedir
Biyoyakıtlar ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
II. Etanol üretiminin yaklaşık %88’ini ABD ve Brezilya gerçekleştirmektedir
III. Biyodizel üretiminin ise %75’ini Avrupa Birliği ülkeleri gerçekleştirmektedir
Biyoyakıtlar ile ilgili olarak yukarıdakilerden hangisi/hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türkiye 1930’lardan beri şeker kamışından etanol üretmektedir ifadesi doğru değildir. Brezilye 1930’lardan beri şeker kamışından etanol üretmektedir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 20
Gıda kaynaklı hastalıklardan hastalığa yakalanma riskini en aza indirecek şekilde, gıdaların işlenmesi ve depolanmasını ele alan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gıda Güvenliği
B
Gıda Güvenilirliği
C
Gıda Vatandaşlığı
D
Biyogıdalar
E
Sürdürülebilir Gıda
Açıklama:
Gıda Güvenilirliği (Food Safety) gıda kaynaklı hastalıklardan hastalığa yakalanma riskini en aza indirecek şekilde, gıdaların işlenmesi ve depolanmasını ele alan bir kavramdır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 21
Tarımsal ürünlerin ticaretiyle ilgili uluslararası çalışmalar hangi yılda dünya ticaretini düzenleme görüşmelerine dahil edilmiştir?
Seçenekler
A
1947
B
1956
C
1986
D
1990
E
1996
Açıklama:
Dünya ticaretini düzenleme çalışmaları 1947’de başlamakla birlikte tarımsal ürünlerin ticaretiyle ilgili uluslararası çalışmalar 1986 yılında görüşmelere dâhil edilmiştir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 22
Aynı koşullarla karşı karşıya olan gelişmekte olan ülkelerin kendi aralarında hem teknik hem de ekonomik iş birliğini kapsayan stratejiler geliştirmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
NAFTA
B
SAFTA
C
Güney-Güney Diyaloğu
D
Doğu-Batı Bloğu
E
Ekonomik entegrasyon
Açıklama:
Aynı koşullarla karşı karşıya olan gelişmekte olan ülkelerin kendi aralarında hem teknik hem de ekonomik iş birliğini kapsayan stratejiler geliştirmesine Güney-güney diyaloğu adı verilir. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 23
Gıda, yakıt, lif ve ilaç üretimi için çevrebilimsel ilkeler oluşturma ve sürdürülebilir tarım sistemleri tasarım ve yönetimi uygulamalarına verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aktinoloji
B
Agroekoloji
C
Nekroloji
D
Aeroloji
E
Ekoloji
Açıklama:
Gıda, yakıt, lif ve ilaç üretimi için çevrebilimsel ilkeler oluşturma ve sürdürülebilir tarım sistemleri tasarım ve yönetimi uygulamalarına verilen ad agroekolojidir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 24
Aşağıdaki bölgelerden hangisinde 1961'den bu yana tarım alanlarının kullanımındaki artış en azdır?
Seçenekler
A
Latin Amerika
B
Yakın Doğu/Kuzey Afrika
C
Doğu Asya
D
Sahra Altı Afrika
E
Güney Asya
Açıklama:
Modern tarımsal ekim ve toplama yöntemleri geniş olarak 1960’lı yıllar sonrası dönemde yaygınlaşmaya başlamıştır. 1970’lerde Güney ve Doğu Asya’da tarıma uygun alanların %10’unda tarım yapılırken 2000’li yıllarda bu oran %80’e çıkmıştır. Sahraaltı Afrika ülkelerinde ise bu oran %22’dir. 1961'den bu yana tarım alanlarının kullanımındaki artışın en az olduğu bölgeSahraaltı Afrika'dır. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 25
Dünya tarımsal GSYİH’nın paylaşımı incelendiğinde en büyük payı hangi ülke almaktadır?
Seçenekler
A
ABD
B
İtalya
C
Hindistan
D
Hollanda
E
Çin
Açıklama:
Dünya tarımsal GSYİH’nın paylaşımı incelendiğinde en büyük payı %24.25 ile Çin almaktadır. Doğru seçenek "E" şıkkıdır.
Soru 26
1980-2017 döneminde tarımsal GSYİH’si en fazla büyüyen bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğu Asya ve Pasifikler
B
Karayipler
C
Orta Doğu ve Kuzey Afrika
D
Güney Asya
E
Latin Amerika
Açıklama:
1980-2017 döneminde tarımsal GSYİH’si en fazla büyüyen bölge Doğu Asya ve Pasifik Bölgesi olmuştur. Bu bölgeyi sırasıyla Orta Doğu ve Kuzey Afrika, Güney Asya, Sahraaltı Afrika ve Latin Amerika ve Karayipler bölgeleri izlemektedir. Doğru seçenek "A" şıkkıdır.
Soru 27
Dünyada kendi tarımsal işlerinde çalışan nüfusun en az yoğun olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sahraaltı Afrika
B
Avrupa ve Orta Asya
C
Orta Doğu ve Kuzey Afrika
D
Karayipler
E
Güney Asya
Açıklama:
Dünyada kendi tarımsal işlerinde çalışan nüfusun en yoğun olduğu bölge Sahraaltı Afrika bölgesi iken en az yoğunluğun olduğu bölge Avrupa ve Orta Asya bölgesidir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 28
1977 yılında gelişme yolundaki ülkelerde açlık ve kırsal yoksullukla mücadele amacıyla kurulan ve merkezi Roma’da bulunan tarımsal örgütlenme kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
WTO
B
FAO
C
IFAD
D
CGIAR
E
IADB
Açıklama:
1977 yılında gelişme yolundaki ülkelerde açlık ve kırsal yoksullukla mücadele amacıyla kurulan ve merkezi Roma’da bulunan tarımsal örgütlenme kuruluşu IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu/International Fund for Agricultural Development)'dır. Doğru seçenek "C" şıkkıdır.
Soru 29
Dünya'da tarımsal ürün üretiminde ilk sırada hangi emtia yer almaktadır?
Seçenekler
A
Mısır
B
Pirinç
C
Buğday
D
Şeker kamışı
E
Patates
Açıklama:
Dünya'da tarımsal ürün üretiminde şeker kamışı üretimi ilk sıradayken bu ürünü mısır ve pirinç takip etmektedir. Doğru seçenek "D" şıkkıdır.
Soru 30
Organik tarım ürünleri üretiminde en büyük pay hangi ürünlere aittir?
Seçenekler
A
Şeker-buğday
B
Kahve-zeytin
C
Mısır-soya
D
Patates-pirinç
E
Taze sebze-kakao
Açıklama:
Organik tarım ürünleri üretiminde en büyük pay kahve ve zeytine aittir. Dünyada toplam organik tarımsal ürünlerin yarısını bu iki ürün oluşturmaktadır. Ceviz, fındık, hindistan cevizi gibi sert kabuklular, kakao ve üzüm ise bu ürünleri takip etmektedir. Doğru seçenek "B" şıkkıdır.
Soru 31
Temel gıda fiyatlarının 1990 sonrasındaki değişimi incelendiğinde hangi ürünün fiyatının daha yüksek olduğu görülmektedir?
Seçenekler
A
Yağ
B
Şeker
C
Süt
D
Et
E
Hububat
Açıklama:
Doğru cevap B'dir.Soru 32
Tabloda yer alan tarımsal büyüme oranları incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Gelişmekte olan ülkelerin tarımsal büyüme oranları geçmişten günümüze sürekli düşmektedir
B
Gelişmiş ülkelerin tarımsal büyümenin ilerleyen yıllarda artacağı beklenmektedir
C
Gelişmiş ülkelerde tarımsal büyüme 1989-1999 yılları dışında sürekli azalmıştır
D
Gelişmekte olan ülkelerin ekonomileri sadece tarıma dayalıdır
E
İlerleyen yıllarda gelişmiş ülkelerin tarımsal büyüme oranlarının gelişmekte olan ülkelerin tarımsal büyüme oranlarını geçmesi beklenmektedir.
Açıklama:
Dünyada tarımsal performans 1960’lı yıllardan itibaren oransal olarak azalma eğilimindedir. 1969-1999 döneminde tarımsal üretim yıllık olarak %2,2 artmıştır. Bu oran 1979-1999 döneminde %2,1 olarak gerçekleşmiştir. 1999-2015 arasında yıllık tarımsal üretim artışı %1,6’ya gerilemiştir. 2015-2030 yılları arasında tarımsal üretimde yıllık artış oranı %1,3 olarak tahmin edilmektedir. Dünyada ortalama nüfus artışı ise 1979-1999 döneminde %1,6 iken, 1989-1999 arasında %1,5’e, 1999-2015 arasında ise %1,2’ye gerilemiştir. 2015-2030 arası büyüme tahmini ise %0,9’dur. Dünya GSYİH büyüme oranları ise 1997-2015 döneminde yıllık %3,5 olarak gerçekleşmiştir. Doğru cevap C'dir.
Soru 33
Agroekolojik olumsuzluklar aşağıdaki bölgelerin hangisinde yoğun olarak yaşanmaktadır?
Seçenekler
A
Avrupa
B
Asya
C
Kuzey Amerika
D
Afrika
E
Güney Amerika
Açıklama:
Agroekoloji: Gıda, yakıt, lif ve ilaç üretimi için çevrebilimsel ilkeler oluşturma ve sürdürülebilir tarım sistemleri tasarım ve yönetimi uygulamalarına agroekoloji denilmektedir.
Afrika’da agroekolojik olumsuzluklar, tarım arazilerinin hızla kuraklaşması, düşük nüfus yoğunluğu, faal piyasaların kötülüğü ve dünyanın kalan kısmıyla rekabet etmekten kaynaklanmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Afrika’da agroekolojik olumsuzluklar, tarım arazilerinin hızla kuraklaşması, düşük nüfus yoğunluğu, faal piyasaların kötülüğü ve dünyanın kalan kısmıyla rekabet etmekten kaynaklanmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 34
Dünyada 2010-2015 yılları arasında ortalama olarak hektar başına kimyasal gübre kullanım oranının en yüksek olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğu Asya
B
Orta Doğu
C
Sahra Altı Ülkeler
D
Avrupa
E
Güney Asya
Açıklama:
Doğru cevap E'dir.
Soru 35
Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşımı 2003-2017 yılları itibariyle incelendiğinde hangi ülkenin payı diğerlerinden fazladır?
Seçenekler
A
Çin
B
ABD
C
Hindistan
D
İngiltere
E
Fransa
Açıklama:
Dünyada tarımsal ürünlerden elde edilen GSYİH’nin paylaşımı açısından önemli bir nokta toplam GSYİH’nin az sayıda ülke arasında bölüştürülüyor olmasıdır. Aşağıda Tablo 7.3’de görüleceği gibi dünya GSYİH’nin büyük bölümü 20 ülke tarafından paylaşılmaktadır. 2003-2005 arası dönemde bu ülkeler dünya tarımsal GSYİH’nin yaklaşık %62’sini alırken bu oran 2017 yılında %67’ye yükselmiştir. Bu da diğer ülkelerin dünya GSYİH’den aldıkları payın giderek azaldığını göstermektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 36
Dünyada kendi tarımsal işlerinde çalışan nüfusun en yoğun olduğu bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğu Asya ve Pasifik
B
Latin Amerika ve Karayipler
C
Sahraaltı Afrika Bölgesi
D
Güney Asya
E
Orta Doğu ve Kuzey Afrika
Açıklama:
Dünya genelinde tarım sektöründe çalışanların toplam çalışanlara göre daha fazla olduğu bölgeler olmakla birlikte oransal olarak bakıldığında tarım kesiminde çalışan nüfus diğer kesimlerde çalışanlardan daha azdır. Burada dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta da sektör içinde kendi işini yapanlar ile bu sektörde ücretli olarak çalışanların ayrımıdır. Bölgesel olarak bu duruma baktığımızda Sahraaltı Afrika Bölgesi’nde kendi adına tarımsal faaliyette bulunan ya da tarım kesiminde ücretli olarak çalışan nüfus toplam çalışan nüfusun %60’ından fazladır. Bu bölgeyi sırasıyla Doğu Asya ve Pasifik, Latin Amerika ve Karayipler, Güney Asya, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ve son olarak Avrupa ve Orta Asya bölgesi izlemektedir. Avrupa ve Orta Asya’da bu oran %10 civarındadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 37
"Güney-Güney Göçü" ifadesi ile anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Aynı kıta içindeki göçler
B
Gelişmekte olan ülkeler arasındaki emek göçü
C
Aynı paralelde yer alan ülkeler arası göçler
D
Gelişmiş ülkelere yapılan göç
E
Tarımsal çeşitliliğin bir başka ülkeye taşınması
Açıklama:
Tarım çalışanları kendi ülkelerinden diğer bölgelere mevsimlik olarak göç ederler. Bu göç genellikle büyük ticaret hacmi olan ürünlerin hasat edilmesi dönemlerinde olmaktadır. Sınırlar ötesi göçün büyük bölümü mevsimsel olarak güney-güney göçü olarak gerçekleşir.
Güney-Güney Göçü: Gelişmekte olan ülkeler arasındaki emek göçü güney-güney göçü olarak isimlendirilir. Doğru cevap B'dir.
Güney-Güney Göçü: Gelişmekte olan ülkeler arasındaki emek göçü güney-güney göçü olarak isimlendirilir. Doğru cevap B'dir.
Soru 38
- Tarımsal gelirler arasındaki fark
- Kendi bölgelerinde yaşadıkları negatif şoklar
- Zayıf altyapı sistemleri ve düşük yaşam kalitesinden
Yukarıdakilerden hangi/hangileri bölgeler arasındaki tarımsal göçün nedenleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
III, II ve I
E
II ve I
Açıklama:
Bölgeler arasında göçün nedenlerinden ilki tarımsal gelirler arasındaki farktır. İkinci olarak tarım sektöründe bulunanların kendi bölgelerinde yaşadıkları negatif şoklardır. Yapılan araştırmalarda 1990-2000 döneminde Ekvator, Panama, Sri Lanka ve Meksika’da görülen bölgesel göçler zayıf altyapı sistemleri ve düşük yaşam kalitesinden dolayı gerçekleşmiştir. Guatemala gibi tarımsal potansiyeli yüksek ülkelerde yaşanan ülke dışına göçler daha çok kırsal kesimden şehirlere doğru olmuştur. Doğru cevap D'dir.
Soru 39
Günümüzde uluslararası ticaretin yasal temelleri hangi örgütün anlaşmaları ile belirlenmektedir?
Seçenekler
A
Kuzey Atlantik Paktı
B
Uluslararası Tarımsal Araştırmalar Danışma Grubu
C
Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu
D
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü
E
Dünya Ticaret Örgütü
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü (World Trade Organization WTO)
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) çok taraflı ticaret sisteminin yasal ve kurumsal organıdır. 1995 yılında kurulan DTÖ, 1947 yılında ticaretin önündeki engellerin çok taraflı müzakereler yoluyla kaldırılması amacıyla kurulan Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması’nın (GATT) yerini almıştır. Günümüzde uluslararası ticaretin yasal temelleri DTÖ Anlaşmaları ile belirlenmektedir. Bu bağlamda DTÖ Anlaşmaları bağlayıcıdır ve DTÖ üyelerinin ticaret politikalarını bu Anlaşmalar çerçevesinde belirlemeleri gerekmektedir. DTÖ’nün 29 Temmuz 2016’dan beri 164 üyesi bulunmaktadır. DTÖ’nün üst yönetimini her iki yılda bir toplanan Bakanlar Konseyi oluşturmaktadır. Bakanlar Konseyinin altında bulunan Genel Konsey ise Bakanlar Konseyinde alınan kararları uygulamakla sorumludur. DTÖ Genel Direktörü ise Bakanlar Konseyi tarafından atanır. DTÖ’nün merkezi İsviçre’nin Cenevre kentindedir. Doğru cevap E'dir.
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) çok taraflı ticaret sisteminin yasal ve kurumsal organıdır. 1995 yılında kurulan DTÖ, 1947 yılında ticaretin önündeki engellerin çok taraflı müzakereler yoluyla kaldırılması amacıyla kurulan Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması’nın (GATT) yerini almıştır. Günümüzde uluslararası ticaretin yasal temelleri DTÖ Anlaşmaları ile belirlenmektedir. Bu bağlamda DTÖ Anlaşmaları bağlayıcıdır ve DTÖ üyelerinin ticaret politikalarını bu Anlaşmalar çerçevesinde belirlemeleri gerekmektedir. DTÖ’nün 29 Temmuz 2016’dan beri 164 üyesi bulunmaktadır. DTÖ’nün üst yönetimini her iki yılda bir toplanan Bakanlar Konseyi oluşturmaktadır. Bakanlar Konseyinin altında bulunan Genel Konsey ise Bakanlar Konseyinde alınan kararları uygulamakla sorumludur. DTÖ Genel Direktörü ise Bakanlar Konseyi tarafından atanır. DTÖ’nün merkezi İsviçre’nin Cenevre kentindedir. Doğru cevap E'dir.
Soru 40
I. Yüksek enerji fiyatları
II. İklim değişiklikleri
III. Su kıtlığı
Yukarıdakilerden hangi/hangileri dünya tarım sektöründeki temel sorunlar arasındadır?
II. İklim değişiklikleri
III. Su kıtlığı
Yukarıdakilerden hangi/hangileri dünya tarım sektöründeki temel sorunlar arasındadır?
Seçenekler
A
III, II ve I
B
II ve I
C
Yalnız III
D
Yalnız II
E
Yalnız I
Açıklama:
Dünya tarım sektöründe görülen temel sorunları; yüksek enerji fiyatları, iklim değişiklikleri, su kıtlığı, gelecekteki belirsizlikler, bioyakıt talebindeki artış (etanol ve biodizel), bölgesel göçler, ekonomik krizler ve arazi baskısı başlıkları altında sıralayabiliriz; Bu sorunların bir kısmı bölgesel olmakla birlikte dünya ülkelerinin tamamında az ya da çok mevcuttur. Bu sorunların çözümünde ülkeler kendi başlarına politikalar geliştirmekle birlikte uluslararası kuruluşlar da çaba harcamaktadırlar. Doğru cevap A'dır.
Soru 41
Bretton Woods konferansı kaç yılında gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1932
B
1936
C
1938
D
1941
E
1944
Açıklama:
1944 yılında Bretton Woods konferansıyla başlayan uluslararası kurumların ortaya çıkışından tarım sektörü de etkilenmiştir.
Soru 42
Ülkeler arasında ticareti düzenlemek amacıyla imzalanan 8 GATT müzakeresinin düzenlendiği yıl aralığı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1942-1960
B
1943-1972
C
1945-1980
D
1947-1993
E
1960-2000
Açıklama:
Ülkeler arasında ticareti düzenlemek amacıyla imzalanan GATT müzakerelerinde 1947’den 1993 yılına kadar 8 müzakere düzenlenmiştir.
Soru 43
Tarımsal ürünlerin ticaretinin görüşmelere dahil edildiği GATT Uruguay görüşmeleri aşağıdaki tarihlerden hangisinde yapılmıştır?
Seçenekler
A
1972
B
1980
C
1986
D
1990
E
1993
Açıklama:
1986 yılında yapılan Uruguay görüşmelerine kadar tarımsal ürünlerin ticareti görüşmelere dâhil edilmemiştir.
Soru 44
Dünya Ticaret Örgütü kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1980
B
1986
C
1993
D
1995
E
2004
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü, kurulduğu 1995 yılından bugüne (2019) kadar ileri tarım müzakereleri kapsamında konferanslar gerçekleştirmiştir
Soru 45
Dünya Ticaret Örgütü'nün, 2005 yılında tarım müzakereleri kapsamında gerçekleştirdiği konferans yeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Cancun
B
Cenevre
C
Doha
D
Hong Kong
E
Singapur
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü, kurulduğu 1995 yılından bugüne (2019) kadar ileri tarım müzakereleri kapsamında konferanslar gerçekleştirmiştir. Bu konferanslar sırasıyla Singapur (1996), Cenevre (1998, 2008 ve 2011), Seattle (1999), Doha (2001), Cancun (2004), Hong Kong (2005), Bali (2013), Nairobi (2015) şeklindedir.
Soru 46
2019 yılında 8 milyara yaklaşan dünya nüfusunun kaç yılında 10 milyarı bulacağı tahmin edilmektedir?
Seçenekler
A
2023
B
2032
C
2038
D
2044
E
2050
Açıklama:
2019 yılında 8 milyara yaklaşan dünya nüfusunun 2050 yılında 10 milyarı bulacağı tahmin edilmektedir.
Soru 47
Gelişen ülkelerde yaklaşık kaç kişi geçimini tarımdan sağlamaktadır?
Seçenekler
A
1,3 milyar
B
1,7 milyar
C
1,9 milyar
D
2,4 milyar
E
2,6 milyar
Açıklama:
Gelişen ülkelerde yaklaşık 2,6 milyar kişi geçimini tarımdan sağlamaktadır.
Soru 48
Elliden fazla gelişmekte olan ülke dış ticaret gelirlerinin %20 ile %90’ını aşağıdaki hangi ürünlerden sağlamaktadır?
Seçenekler
A
Döküntü ürünler
B
Hayvansal ürünler
C
Markalı ürünler
D
Metal ürünler
E
Tropikal ürünler
Açıklama:
Elliden fazla gelişmekte olan ülke bunlardan çoğu az gelişmiş ülke olmak üzere dış ticaret gelirlerinin %20 ile %90’ını tipik tropikal ürünlerden sağlamaktadır.
Soru 49
Dünyada tarımsal performans aşağıdaki hangi yıllarda %2,1 olarak gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1969-1999
B
1979-1999
C
1989-1999
D
1997-2015
E
1999-2015
Açıklama:
Dünyada tarımsal performans 1960’lı yıllardan itibaren oransal olarak azalma eğilimindedir. 1969-1999 döneminde tarımsal üretim yıllık olarak %2,2 artmıştır. Bu oran 1979-1999 döneminde %2,1 olarak gerçekleşmiştir.
Soru 50
Günümüzde aşağıdaki hangi bölgedeki tarım alanlarının %29’u sulanabilmektedir?
Seçenekler
A
Doğu Asya ve Pasifik bölgesi
B
Güney Asya
C
Latin Amerika
D
Orta Doğu
E
Sahraaltı Afrika ülkeleri
Açıklama:
Günümüzde Güney Asya’da tarım alanlarının %39’u, Doğu Asya ve Pasifik bölgesinde %29’u sulanabilirken bu oran Sahraaltı Afrika ülkelerinde sadece %4 tür.
Soru 51
Tarımsal ürünlerin ticaretinin uluslararası çalışmalara dahil edilmesi ilk kez aşağıdakilerden hangisi ile gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1944 Bretton Woods Konferansı
B
1986 Uruguay Görüşmeleri
C
1996 Singapur Konferansı
D
1998 Cenevre Konferansı
E
2005 Hong Kong Konferansı
Açıklama:
Dünyada tarım sektörünün ve tarımsal üretimin şekillenmesinde dünyadaki bölgeselleşme hareketlerinin ve ülkelerin uyguladıkları korumacı politikaların etkisi bulunmaktadır. 1944 yılında Bretton Woods konferansıyla başlayan uluslararası kurumların ortaya çıkışından tarım sektörü de etkilenmiştir. Ülkeler arasında ticareti düzenlemek amacıyla imzalanan GATT müzakerelerinde 1947’den 1993 yılına kadar 8 müzakere düzenlenmiştir. 1986 yılında yapılan Uruguay Görüşmelerine kadar tarımsal ürünlerin ticareti görüşmelere dâhil edilmemiş; bu görüşmelerde tarımsal ürünlerin ticareti konusu gündeme alınmıştır.
Soru 52
Dünyada modern tarımsal ekim ve toplama yöntemleri yaygın olarak hangi dönemde uygulanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
1940'lar
B
1950'ler
C
1960'lar
D
1970'ler
E
1980'ler
Açıklama:
Modern tarımsal ekim ve toplama yöntemleri geniş olarak 1960’lı yıllar sonrası dönemde yaygınlaşmaya başlamıştır. 1970’lerde Güney ve Doğu Asya’da tarıma uygun alanların %10’unda tarım yapılırken 2000’li yıllarda bu oran %80’e çıkmıştır. Sahraaltı Afrika ülkelerinde ise bu oran %22’dir. Gelişen dünyada kimyasal gübre kullanımı önemli ölçüde artmıştır. 1960’larda %10 olan kimyasal gübre kullanımı günümüzde ise %60’tan fazladır. 1961-1963 arası dönemde ortalama olarak hektar başına 6 kilogram gübre kullanılırken 2000-2002 döneminde hektar başına gübre kullanımı 143 kilogramın üzerindedir. Son 30 yılda gübre kullanımındaki artış gelişmek- te olan ülkelerin tarımsal ürün artışını en az %20 oranında arttırmıştır.
Soru 53
Dünyada kendi tarımsal işlerinde çalışan nüfusun en yoğun olduğu bölge hangisidir?
Seçenekler
A
Sahraaltı Afrika
B
Doğu Asya ve Pasifik
C
Latin Amerika ve Karayipler
D
Orta Asya
E
Güney Asya
Açıklama:
Dünyada kendi tarımsal işlerinde çalışan nüfusun en yoğun olduğu bölge Sahraaltı Afrika bölgesi iken en az yoğunluğun olduğu bölge Avrupa ve Orta Asya bölgesidir. Cinsiyet açısından bir ayrıma gittiğimizde de benzer bir durum gözlemlenmektedir. Erkeklerden farklı olarak tüm bölgelerde toplam çalışan kadınlar içinde tarım kesiminde çalışma oranı daha yüksektir. Yine tüm bölgeler açısından bakıldığında sadece Avrupa ve Orta Asya ile Orta Doğu ve Kuzey Afrika Bölgesi’nde tarım dışı ücretli çalışanların sayısı tarım kesiminde ücretli çalışanların sayısından fazladır.
Soru 54
- Dünya Ticaret Örgütü çok taraflı ticaret sisteminin yasal ve kurumsal organıdır.
- Dünya Ticaret Örgütü 1947 yılında kurulmuştur.
- Dünya Ticaret Örgütü'nün üst yönetimi her iki yılda bir toplanan Genel Konsey'dir.
- Günümüzde uluslararası ticaretin yasal temelleri Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmaları ile belirlenmektedir.
- Örgütün merkezi İsviçre’nin Cenevre kentindedir.
Seçenekler
A
I, II, IV, V
B
II, III, V
C
I, II, III, IV, V
D
I, IV, V
E
I, II, III
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) çok taraflı ticaret sisteminin yasal ve kurumsal organıdır. 1995 yılında kurulan DTÖ, 1947 yılında ticaretin önündeki engellerin çok taraflı müzakereler yoluyla kaldırılması amacıyla kurulan Tarifeler ve Ticaret Genel Anlaşması’nın (GATT) yerini almıştır. Günümüzde uluslararası ticaretin yasal temelleri DTÖ Anlaşmaları ile belirlenmektedir. Bu bağlamda DTÖ Anlaşmaları bağlayıcıdır ve DTÖ üyelerinin ticaret politikalarını bu Anlaşmalar çerçevesinde belirlemeleri gerekmektedir. DTÖ’nün 29 Temmuz 2016’dan beri 164 üyesi bulunmaktadır. DTÖ’nün üst yönetimini her iki yılda bir toplanan Bakanlar Konseyi oluşturmaktadır. Bakanlar Konseyinin altında bulunan Genel Konsey ise Bakanlar Konseyinde alınan kararları uygulamakla sorumludur. DTÖ Genel Direktörü ise Bakanlar Konseyi tarafından atanır. DTÖ’nün merkezi İsviçre’nin Cenevre kentindedir.
Soru 55
Merkezi Roma'da bulunan ve gelişme yolundaki ülkelerde açlık ve kırsal yoksullukla mücadele amacıyla kurulmuş olan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü
B
Dünya Ticaret Örgütü
C
Uluslararası Tarımsal Araştırmalar Danışma Grubu
D
Uluslararası Tarım Örgütü
E
Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu
Açıklama:
Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu, 1977 yılında gelişme yolundaki ülkelerde açlık ve kırsal yoksullukla mücadele amacıyla kurulmuştur. Merkezi Roma’da bulunan kuruluş, bu çerçevede amacına ulaşmak için; gıda üretiminin arttırılmasını, yeni iş ve gelir imkanlarının sağlanmasını, sosyal gelişmeyi cinsiyet eşitliğini, çevresel sürdürülebilirliği, etkili yönetimi hedefleyen projelere ve özellikle yoksul halka yardıma yönelik kırsal kalkınma projelerinde düşük faizli uzun vadeli kredi sağlanması konusunda destek olmaktadır.
Soru 56
Dünyada miktar açısından en fazla ithal edilen tarımsal ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Mısır
C
Pirinç
D
İnek Sütü
E
Patates
Açıklama:
Dünya tarımsal ürünler ithalatında parasal değer olarak en büyük pay hazır gıda da iken miktar açısından en fazla ithal edilen ürün buğdaydır.
Soru 57
Dünya tarımsal ürünler ihracatında parasal değer olarak ilk sırada yer alan ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Soya
B
Hazır gıda
C
Buğday
D
Peynir
E
Palmiye yağı
Açıklama:
Dünya tarımsal ürünler ihracatında parasal değer olarak ilk sıradaki ürün hazır gıda iken miktar olarak en fazla ihracatı yapılan ürün buğdaydır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi geleneksel olmayan tarımsal ürün piyasalarına hakim durumda olan ülkeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Şili
B
Brezilya
C
Meksika
D
Kenya
E
Çin
Açıklama:
Tarımsal ürünlerin uluslararası ticaretinde yüksek değerli ürünlerin payı hızlı bir şekilde artmıştır. Gelişmekte olan ülkelerde sebze, kümes hayvanı, kesme çiçek ve organik ürünlerin ihracatı %47 iken geleneksel ürünler olan kahve, ay çekirdeği ve pamuğun oranı %27’dir. Dünya genelinde geleneksel olmayan tarımsal ürünlerin ihracatında gelişmekte olan ülkeler %43’lük bir paya sahiptir. Brezilya, Şili, Çin ve Meksika geleneksel olmayan tarımsal ürün piyasalarına hakim durumdadır. Fakat birçok ülke özellikle düşük gelirli ülkeler kazançlarının çoğunu tek bir üründen sağlamaktadır. Örneğin Nijerya dünya taze fasulye ihracatının %2,6’sını tek başına sağlamaktadır. Kesme çiçekte ise Etiyopya aynı başarıyı göstermektedir.
Soru 59
Dünyada en fazla organik tarım yapılan alana sahip olan üç ülke hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Avustralya, Arjantin, Meksika
B
Hindistan, Uganda, Meksika
C
Avustralya, Arjantin, Çin
D
Hindistan, Uganda, Arjantin
E
Avustralya, Meksika, Çin
Açıklama:
2018 verilerine göre dünyada 181 ülkede organik tarım yapılmaktadır. Bu sayı 2010 yılında 154, 2007 yılında ise 141’dir. Organik tarımın yapıldığı alan 2010 yılında 35 milyon hektar iken 2018 yılında 57,8 milyon hektar olmuştur. Organik tarım alan olarak en fazla Avustralya, Arjantin ve Çin'de yapılmaktadır. Üretim miktarı açısından ise en büyük üretim sırasıyla Hindistan, Uganda ve Meksika'da yapılmaktadır. Türkiye üretim açısından sekizinci sırada bulunmaktadır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi biyodizel yakıtın en büyük üreticisi olan ülkelerden birisidir?
Seçenekler
A
Hindistan
B
Endonezya
C
Brezilya
D
ABD
E
Fransa
Açıklama:
Dünyada 2018 yılı itibarıyla yaklaşık 102 milyar litre etanol ve 12,1 milyar litre biyodizel üretilmektedir. Etanol üretiminin yaklaşık %88’ini ABD ve Brezilya gerçekleştirmektedir. Biyodizel üretiminin ise %75’ini Avrupa Birliği ülkeleri gerçekleştirmektedir. Brezilya 1930’lardan beri şeker kamışından etanol üretmektedir. Amerika ise etanol üretiminde mısır kullanmaktadır. Biyodizelin en büyük üreticileri ise Almanya ve Fransa’dır. Gelişmekte olan ülkelerden Malezya, Mozambik, Endonezya, Hindistan ve Orta Amerika ülkeleri biyoyakıt üretim programları geliştirmektedir.
Soru 61
Aynı koşullarla karşı karşıya olan gelişmekte olan ülkelerin kendi aralarında hem teknik hem de ekonomik iş birliğini kapsayan stratejiler geliştirmesine ____________ denilmektedir.
Seçenekler
A
Güney-güney diyaloğu
B
Gümrük tarifesi
C
Global arz
D
Reel gıda fiyatları endeksi
E
Tarımsal ürün piyasası
Açıklama:
Aynı koşullarla karşı karşıya olan gelişmekte olan ülkelerin kendi aralarında hem teknik hem de ekonomik iş birliğini kapsayan stratejiler geliştirmesine "Güney- güney diyaloğu" denilmektedir.
Soru 62
Gıda, yakıt, lif ve ilaç üretimi için çevrebilimsel ilkeler oluşturma ve sürdürülebilir tarım sistemleri tasarım ve yönetimi uygulamalarına ne denilmektedir?
Seçenekler
A
GSİYH
B
Agroekoloji
C
Modern tarım
D
Reform
E
Büyüme oranı
Açıklama:
Gıda, yakıt, lif ve ilaç üretimi için çevrebilimsel ilkeler oluşturma ve sürdürülebilir tarım sistemleri tasarım ve yönetimi uygulamalarına agroekoloji denilmektedir.
Soru 63
Yukarıdaki tabloyla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi çıkarılamaz?Seçenekler
A
Arjantin'de Dünya GSYİH'sinin paylaşımı sürekli artmıştır.
B
Brezilya'da Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşımı sürekli artmıştır.
C
Türkiyenin 2007'deki Dünya GSYİH'sinin paylaşımına en yakın ülke Arjantindir.
D
2008'de Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşımında en düşük pay Hollanda'nındır.
E
Çin'in Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşım payı en düşük seviyededir.
Açıklama:
Arjantin'de Dünya GSYİH'sinin paylaşımı sürekli artmıştır.
Brezilya'da Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşımı sürekli artmıştır.
Türkiyenin 2007'deki Dünya GSYİH'sinin paylaşımına en yakın ülke Arjantindir.
2008'de Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşımında en düşük pay Hollanda'nındır.
Çin'in Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşım payı en yüksek seviyededir.
Brezilya'da Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşımı sürekli artmıştır.
Türkiyenin 2007'deki Dünya GSYİH'sinin paylaşımına en yakın ülke Arjantindir.
2008'de Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşımında en düşük pay Hollanda'nındır.
Çin'in Dünya tarımsal GSYİH'sinin paylaşım payı en yüksek seviyededir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Dünya'daki tarımsal amaçlı örgütlenmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
WTO
B
FAO
C
OECD
D
IFAD
E
CGIAR
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ve Uluslararası Tarımsal Araştırmalar Danışma Grubu (CGIAR) dünyada tarımsal ürünlerin ticaretinin arttırılması, dünyada yaşanan tarım kaynaklı sorunlara çözüm bulunması ve tarımsal gelişmenin sağlanması amacıyla kurulmuş ve üyelerine bu konularda destek veren uluslararası kuruluşlardır
Soru 65
"Girdi satın alınması ve ürün satılması, kredi sağlanması, stok faaliyeti, teknolojik
bilginin yayılmasını sağlama ve ürün sigortası uygulamaları yeni kurumsal yapıları ve kurumları gerektirir" yargısı Dünya'daki tarımsal değişimin hangi boyutunu ilgilendirmektedir?
bilginin yayılmasını sağlama ve ürün sigortası uygulamaları yeni kurumsal yapıları ve kurumları gerektirir" yargısı Dünya'daki tarımsal değişimin hangi boyutunu ilgilendirmektedir?
Seçenekler
A
Psikolojik Değişimler
B
Yapısal Değişimler
C
Kârlılık Şartlarının Sağlanması
D
Kamusal Değişimler
E
Teknolojik Değişimler
Açıklama:
Kamusal Değişimler: Girdi satın alınması ve ürün satılması, kredi sağlanması, stok faaliyeti, teknolojik bilginin yayılmasını sağlama ve ürün sigortası uygulamaları yeni kurumsal yapıları ve kurumları gerektirir.
Soru 66
Tarımsal verimliliğin yıllık değişimiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Gelişmiş ülkelerde tarımsal verim düşüklüğü ekonomiyi çok fazla etkiler.
B
Yıllık yağış düzensizliğinin çok olduğu ülkelerde tarımsal verimin ekonomik önemi düşüktür.
C
Tarımdaki verimlilik tarım üzerindeki istihdama olumlu katkı sağlar.
D
Verimi artan ürünün fiyatı da artar.
E
Az gelişmiş ülkelerde tarımsal verimin artması sanayi ürünlerine olan talebi düşürür.
Açıklama:
Gelişmiş ülkelerde tarımsal verim düşüklüğü ekonomiyi çok az etkiler.
Yıllık yağış düzensizliğinin çok olduğu ülkelerde tarımsal verimin ekonomik önemi yüksektir.
Tarımdaki verimlilik tarım üzerindeki istihdama olumlu katkı sağlar.
Verimi artan ürünün fiyatı azalır.
Az gelişmiş ülkelerde tarımsal verimin artması sanayi ürünlerine olan talebi arttırır.
Yıllık yağış düzensizliğinin çok olduğu ülkelerde tarımsal verimin ekonomik önemi yüksektir.
Tarımdaki verimlilik tarım üzerindeki istihdama olumlu katkı sağlar.
Verimi artan ürünün fiyatı azalır.
Az gelişmiş ülkelerde tarımsal verimin artması sanayi ürünlerine olan talebi arttırır.
Soru 67
Yukarıdaki tabloya göre 2013-2017 yılları arasında üretimi düşen tarım ürünü aşağıdakilerden hangisidir?Seçenekler
A
Şeker pancarı
B
Manyok
C
Soya fasulyesi
D
Taze sebze
E
Buğday
Açıklama:
Manyok üretimi 2013 yılında 263.314.862 ton iken 2017 yılında 235.383.000 ton'a düşmüştür.
Soru 68
Dünya ticaretinde önemli yeri olan muz, kakao, kahve, fındık, çay gibi ürünlerin büyük şirketlerce çok ucuza alınıp üreticilerin durumunu kötüleştirecek duruma son vermek ve bilinçli tüketiciye ahlaklı alışveriş yapma hakkı tanıyan oluşuma _____________denilmektedir.
Seçenekler
A
Panik Alım
B
Organik Ürün
C
İthalat
D
Fair Trade
E
İhracat
Açıklama:
Dünya ticaretinde önemli yeri olan muz, kakao, kahve, fındık, çay gibi ürünlerin büyük şirketlerce çok ucuza alınıp üreticilerin durumunu kötüleştirecek duruma son vermek ve bilinçli tüketiciye ahlaklı alışveriş yapma hakkı tanıyan oluşuma " Fair Trade" denilmektedir.
Soru 69
Dünyada en çok üretilen ilk iki organik ürün ikili aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
kahve ve kakao
B
zeytin ve kakao
C
üzüm ve ceviz
D
kakao ve üzüm
E
kahve ve zeytin
Açıklama:
Organik tarım ürünleri üretiminde en büyük pay kahve ve zeytine aittir. Dünyada toplam organik tarımsal ürünlerin yarısını bu iki ürün oluşturmaktadır. Ceviz, fındık, hindistan cevizi gibi sert kabuklular, kakao ve üzüm ise bu ürünleri takip etmektedir.Soru 70
“Demokratik, sosyal ve ekonomik olarak adil ve çevresel açıdan sürdürülebilir bir gıda sisteminin geliştirilmesini engellemeden gıda ile ilgili davranışlarda bulunmak” olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gıda güvenliği
B
Biyoyakıt
C
Gıda güvenirliği
D
Gıda vatandaşlığı
E
Organik tarım
Açıklama:
Gıda Vatandaşlığı terimi, “demokratik, sosyal ve ekonomik olarak adil ve çevresel açıdan sürdürülebilir bir gıda sisteminin geliştirilmesini engellemeden gıda ile ilgili davranışlarda bulunmak” olarak tanımlanmaktadır. Daha açık bir ifadeyle tükettiğimiz gıdaların elde edilmesi için harcanan doğal kaynakların ne derecede tahrip edildiğine dikkat edilmelidir. Sürdürülebilir bir gıda sistemi yaratmak için yağmur ormanları ve benzeri doğal kaynaklar aşırı bir şekilde tahrip edilecekse bu gıda vatandaşlığına uygun değildir.
Soru 71
Dünya Ticaret Örgütü ne zaman kurulmuştur?
Seçenekler
A
1980
B
1985
C
1990
D
1995
E
2000
Açıklama:
Bunun yanında Dünya Ticaret Örgütü, kurulduğu 1995 yılından bugüne (2019) kadar ileri tarım müzakereleri kapsamında konferanslar gerçekleştirmiştir.
Soru 72
Agroekolojik olumsuz nedeniyle aşağıdaki kıtalardan hangisinde hızlı tarımsal büyüme gerçekleşmemektedir?
Seçenekler
A
Asya
B
Avrupa
C
Amerika
D
Avusturalya
E
Afrika
Açıklama:
Afrika ülkeleri için hızlı tarımsal büyüme oldukça güçtür. Afrika’da agroekolojik olumsuzluklar, tarım arazilerinin hızla kuraklaşması, düşük nüfus yoğunluğu, faal piyasaların kötülüğü ve dünyanın kalan kısmıyla rekabet etmekten kaynaklanmaktadır.
Soru 73
1980 dönemi sonrasında tarımsal GSYİH’si en fazla büyüyen bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Pasifik
B
Rusya
C
Kuzey Avrupa
D
Orta Asya
E
Kuzey Afrika
Açıklama:
1980-2017 döneminde tarımsal GSYİH’si en fazla büyüyen bölge Doğu Asya ve Pasifik Bölgesi olmuştur.
Soru 74
Gelişmekte olan ülkeler arasındaki emek göçü nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Kuzey- Güney
B
Güney- Güney
C
Doğu- Batı
D
Doğu- Güney
E
Kuzey- Doğu
Açıklama:
Gelişmekte olan ülkeler arasındaki emek göçü güney-güney göçü olarak isimlendirilir.
Soru 75
Aşağıdaki kuruluşlardan hangisi tarımsal ürün ticaretinin gelişmesini destekleyenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Dünya Ticaret Örgütü
B
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü
C
Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu
D
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü
E
Uluslararası Tarımsal Araştırmalar Danışma Grubu
Açıklama:
Dünya Ticaret Örgütü (WTO), Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD) ve Uluslararası Tarımsal Araştırmalar Danışma Grubu (CGIAR) dünyada tarımsal ürünlerin ticaretinin arttırılması, dünyada yaşanan tarım kaynaklı sorunlara çözüm bulunması ve tarımsal gelişmenin sağlanması amacıyla kurulmuş ve üyelerine bu konularda destek veren uluslararası kuruluşlardır.
Soru 76
Dünya Ticaret Örgütünün merkezi aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Londra
B
Roma
C
Cenevre
D
Moskova
E
Amsterdam
Açıklama:
DTÖ Genel Direktörü ise Bakanlar Konseyi tarafından atanır. DTÖ’nün merkezi İsviçre’nin Cenevre kentindedir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Dünya tarım sektöründeki temel sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Bioyakıt talebindeki artış
B
Tarım sektöründeki teknolojik gelişmeler
C
Su kıtlığı
D
İklim değişiklikleri
E
Yüksek enerji fiyatları
Açıklama:
Dünya tarım sektöründe görülen temel sorunları; yüksek enerji fiyatları, iklim değişiklikleri, su kıtlığı, gelecekteki belirsizlikler, bioyakıt talebindeki artış (etanol ve biodizel), bölgesel göçler, ekonomik krizler ve arazi baskısıdır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi dünyada tarımsal gelişmenin belirleyicilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Teknolojik değişim
B
Karlılık şartlarının sağlanması
C
Kamusal değişimler
D
Yapısal değişimler
E
İklim değişiklikleri
Açıklama:
Teknolojik değişim
Karlılık şartlarının sağlanması
Kamusal değişimler
Yapısal değişimler
Karlılık şartlarının sağlanması
Kamusal değişimler
Yapısal değişimler
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi tarife dışı engellerden biri değildir?
Seçenekler
A
Ticaret sübvansiyonları
B
Emniyet kontrolleri
C
Gönüllü ihraç kotaları
D
Munzam pazarlama anlaşmaları
E
Telafi edici vergiler
Açıklama:
Tarife Dışı Engeller: Sanayi ve ticaret sübvansiyonları, emniyet standartları, gönüllü ihraç kotaları, munzam pazarlama anlaşmaları, hükümetlerin ticareti
engelleme politikaları, telafi edici vergiler, referans fiyatları ve damping gibi uygulamalara tarife dışı engeller denir.
engelleme politikaları, telafi edici vergiler, referans fiyatları ve damping gibi uygulamalara tarife dışı engeller denir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi Fair Trade ürünlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Buğday
B
Kakao
C
Fındık
D
Kahve
E
Çay
Açıklama:
Fair Trade: Dünya ticaretinde önemli yeri olan muz, kakao, kahve, fındık, çay gibi ürünlerin büyük şirketlerce çok ucuza alınıp üreticilerin durumunu kötüleştirecek duruma son vermek ve bilinçli tüketiciye ahlaklı alışveriş yapma hakkı tanıyan oluşuma Fair Trade denilmektedir.
Ünite 8
Soru 1
Avrupa Ekonomik Topluluğu aşağıdaki antlaşmalardan hangisi ile Avrupa Birliği adını almıştır?
Seçenekler
A
Nice Antlaşması
B
Maastricht Antlaşması
C
Lantmannen Antlaşması
D
Versailles Antlaşması
E
Schengen Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) başlangıçta ekonomik iş birliği yapmak için bir araya gelmiş ve Avrupa Ortak Pazarı olarak calışmış olmasına karşın 1 Kasım 1993 yılında imzalanan Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği adını almıştır.
Soru 2
Avrupa Birliğinde (AB28) tarım sektörünün istihdamdaki ortalama payı aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
%18,3
B
%15,4
C
%10,1
D
%6,1
E
%3.5
Açıklama:
Tarım sektörünün istihdamdaki payı oldukça düşüktür. Bulgaristan, Romanya, Polonya, Portekiz ve Yunanistan dışındaki ülkelerde tarım istihdamının payı % 10’un altındadır. Avrupa Birliği (AB28) ortalaması ise % 6,1’dir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 3
2014 yılı verilerine göre, Almanya'da kooperatiflerde çalışan kişi sayısı açısından bakıldığında en fazla kişinin istihdam edildiği alan aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mandıra, Tedarik
B
Ormancılık
C
Şarap
D
Zeytincilik
E
Meyve ve sebze
Açıklama:
Kooperatifçilik alanında önemli bir yere sahip olan Almanya’nın 2014 yılı itibariyle verilerine bakıldığında aşağıdaki hususlar göze çarpmaktadır:
1. En fazla cironun Mandıra, tedarik alanında elde edildiği anlaşılmaktadır,
2. Kooperatiflere üye olunan kişi sayısı açısından bakıldığında en fazla Mandıra, Tedarik kooperatiflerine üye olan kişilerin açık ara fazla olduğu görülmektedir,
3. Kooperatiflerde çalışan kişi sayısı açısından bakıldığında ise yine en fazla kişinin Mandıra, Tedarik alanında istihdam edildiği fark edilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
1. En fazla cironun Mandıra, tedarik alanında elde edildiği anlaşılmaktadır,
2. Kooperatiflere üye olunan kişi sayısı açısından bakıldığında en fazla Mandıra, Tedarik kooperatiflerine üye olan kişilerin açık ara fazla olduğu görülmektedir,
3. Kooperatiflerde çalışan kişi sayısı açısından bakıldığında ise yine en fazla kişinin Mandıra, Tedarik alanında istihdam edildiği fark edilmektedir. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 4
Üretici Gruplarının, Avrupa Birliği’nin ortak tarım politikası ile ilgili olarak Avrupa Birliği tarafından tanınması hâlinde aldıkları isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Üretici Birliği
B
Üretici Odası
C
Kooperatif
D
Meslek Örgütü
E
Üretici Örgütü
Açıklama:
Üretici Grupları, Avrupa Birliği’nin ortak tarım politikası ile ilgili olarak Avrupa Birliği tarafından tanınması hâlinde “Üretici Örgütleri” olarak isimlendirilmektedir. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği'nin üretici örgütlerinin, birliğin ortak tarım politikalarını etkilemek için kullandığı kanallardan biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik ve Sosyal Komite
B
Bakanlar Konseyi
C
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
D
Avrupa Parlamentosu
E
Avrupa Komisyonu
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin üretici örgütleri COPA, COGECA ve CEJA olup bu örgütler tarafından Birliğin ortak tarım politikalarını etkilemek için dört kanal kullanılmaktadır. Bu kanallar Avrupa Birliği’nin kurumsal yapısı içerisinde yer alan Ekonomik ve Sosyal Komite, Bakanlar Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve Komisyonu’dur. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 6
Avrupa Birliği bünyesinde çiftçileri mesleki boyutuyla temsil eden kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
COPA
B
CEJA
C
COGECA
D
FADN
E
IASB
Açıklama:
Avrupa Birliği bünyesinde çiftçileri mesleki boyutuyla temsil eden kuruluş, 1958 yılında AB üyesi ülkelerin çiftçi kuruluşlarının bir araya gelmesiyle oluşturulan Tarımsal Organizasyonlar Komitesi “COPA”dır.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi mesleki örgütlenme içerisinde ortaya çıkan branş birliklerinin kuruluş amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ürünlerin ve sebze-meyve piyasasının şeffaflığını artırmak.
B
Piyasa araştırmaları ve çalışmalarıyla meyve-sebze satışlarında iş birliğine katılmak, pazarlamasını desteklemek.
C
Ürünlerin piyasa gerekleri, tüketici damak zevki ve beklentilerine uygun, daha kaliteli ve çevre dostu olarak üretilmesine yönelik faaliyetleri desteklemek
D
Tarımsal üretimde toprak ve su kaynaklarını korumak için ilaç ve diğer işletme girdilerini daha az kullanan yöntemler geliştirmek.
E
İthal edilen tarım ürünlerinin sağlık açısından denetimini yapmak.
Açıklama:
Bu tür branş birliklerinin kuruluş amaçları arasında şunlar ön plana çıkmaktadır: 1. Ürünlerin ve sebze-meyve piyasasının şeffaflığını artırmak. 2. Piyasa araştırmaları ve çalışmalarıyla meyve-sebze satışlarında iş birliğine katılmak, pazarlamasını desteklemek. 3. Ürünlerin piyasa gerekleri, tüketici damak zevki ve beklentilerine uygun, daha kaliteli ve çevre dostu olarak üretilmesine yönelik faaliyetleri desteklemek. 4. Tarımsal üretimde toprak ve su kaynaklarını korumak için ilaç ve diğer işletme girdilerini daha az kullanan yöntemler geliştirmek. 5. Ürün kalitesini iyileştirici yöntem ve araçlar geliştirmek, ekolojik tarım, menşe bildirimi, kalite damgası ve coğrafi bildirimin piyasada teşviki ve korunmasını sağlamak. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 8
2009 verilerine göre Avrupa Birliğinde tahıl üretiminde en yüksek paya sahip ürün aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yulaf
B
Çavdar
C
Buğday
D
Arpa
E
Darı
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde gerçekleştirilen tarımsal üretimin 2009 yılı için toplam değeri 324 milyar eurodur. Toplam üretimin % 12.9’unu süt üretimi oluştururken % 9.3 domuz, % 8.8 sığır ve kanatlı hayvanlar ise % 5’lik bir paya sahiptir. Bitkisel ürünler arasında en yüksek paya sahip ürünler ise % 8.8 ile taze sebze ve % 6.4 ile meyve üretimidir. Tahıl üretiminde % 5.3 ile en yüksek paya sahip ürün ise buğdaydır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Roma Antlaşmasında yer alan Ortak Tarım Politikasının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Köyden kente göçü durdurmak.
B
Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini arttırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
C
Piyasaları istikrara kavuşturmak,
D
Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
E
Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak.
Açıklama:
Roma Antlaşması’nın 39. maddesine göre Ortak Tarım Politikası’nın amaçları şunlardır: 1. Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak, 2. Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak, 3. Piyasaları istikrara kavuşturmak, 4. Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak, 5. Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 10
2010 yılı itibariyle, Türkiye AB’nin tarım ürünleri dış ticaret hacmi içerisinde kaçıncı sırada yer almaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Türkiye, AB’nin tarım ürünleri dış ticaret hacmi içerisinde beşinci sırada yer almaktadır (EC, 2010). Avrupa Birliği, Türkiye ile genel dış ticarette fazla verirken tarım ürünleri dış ticaretinde net ithalatçı durumundadır. Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı ithalatın toplamı 125 milyar dolar ve toplam ihracatın da 83 milyar dolar olduğu gözlemlenmiştir. Tarım ürünlerinde Türkiye’den ithalatı 4.1 milyar euro, ihracatı ise 2.9 milyar euro civarındadır. doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 11
Başlangıçta ekonomik işbirliği amacıyla bir araya gelen Avrupa Ekonomik Topluluğu, 1993 yılında imzalanan hangi antlaşmayla Avrupa Birliği adını almıştır?
Seçenekler
A
Kopenhag Antlaşması
B
Maastricht Antlaşması
C
Helsinki Antlaşması
D
Cenevre Antlaşması
E
Brüksel Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) başlangıçta ekonomik işbirliği yapmak için bir araya gelmiş olmasına karşın 1 Kasım 1993 yılında imzalanan Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği adını almıştır.
Soru 12
Avrupa Birliği'ni oluşturan ülkeler topluluğunun üzerinde en çok tartıştığı ve topluluk bütçesinin önemli bir bölümünün uygulanması için aktarıldığı ana politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gümrük Birliği Politikası
B
Sanayi Politikası
C
Kırsal Gelişme Politikası
D
Ortak Tarım Politikası
E
Çevre Politikası
Açıklama:
Avrupa Birliği, ekonomik iş birliğini ve ekonomik gelişmeyi sağlamak için üye ülkeler arasında ortak ticaret ve malların serbest dolaşımı kurallarını uygulamıştır. Bunun için sanayi sektöründe Gümrük Birliği Politikası, tarım sektöründe Ortak Tarım Politikası olmak üzere iki ana politika yürütmektedir. 44 yıllık tarihsel bir geçmişe sahip olan Ortak Tarım Politikası, Topluluğun üzerinde en fazla tartışmaların yapıldığı ve en önemli politikasını meydana getirmekte olup topluluk bütçesinin önemli bir bölümü de bu politikaların uygulanması amacıyla kullanılmaktadır.
Soru 13
Avrupa Birliği ülkelerinde, çiftçilerin klasik anlamda üç boyutlu olarak nitelendirilebilecek bir yapı içerisinde örgütlendikleri bilinmektedir. Bu yapı içerisinde ................, çiftçinin ekonomik kolunu oluşturmaktadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlamaktadır?
Seçenekler
A
kooperatifler
B
üretici birlikleri
C
meslekî örgütler
D
üretici sendikaları
E
çiftçi örgütleri
Açıklama:
Avrupa Birliği ülkelerinde çiftçiler, klasik anlamda üç boyutlu olarak nitelendirilebilecek bir yapı içerisinde örgütlenmişlerdir: Kooperatifler, çiftçinin ekonomik kolunu, üretici birlikleri politika yönlendirme ve lobi oluşturma kolunu, ziraat odaları ise hükümet ile çiftçi arasında köprü görevi yapan mesleki kolunu oluşturmaktadır.
Soru 14
Avrupa Birliği ülkelerinde çiftçiler adına politika yönlendirme ve lobi oluşturma faaliyetlerini aşağıdakilerden hangisi üstlenmektedir?
Seçenekler
A
meslekî örgütler
B
kooperatifler
C
üretici birlikleri
D
ziraat odaları
E
çiftçi komisyonları
Açıklama:
Avrupa Birliği ülkelerinde çiftçiler, klasik anlamda üç boyutlu olarak nitelendirilebilecek bir yapı içerisinde örgütlenmişlerdir: Kooperatifler, çiftçinin ekonomik kolunu, üretici birlikleri politika yönlendirme ve lobi oluşturma kolunu, ziraat odaları ise hükümet ile çiftçi arasında köprü görevi yapan mesleki kolunu oluşturmaktadır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği ülkelerinde hükümet ile çiftçiler arasında köprü işlevi görmektedir?
Seçenekler
A
ziraat odaları
B
kooperatifler
C
çiftçi komisyonları
D
üretici birlikleri
E
çiftçi lobileri
Açıklama:
Avrupa Birliği ülkelerinde çiftçiler, klasik anlamda 3 boyutlu olarak nitelendirilebilecek bir yapı içerisinde örgütlenmişlerdir: Kooperatifler, çiftçinin ekonomik kolunu, üretici birlikleri politika yönlendirme ve lobi oluşturma kolunu, ziraat odaları ise hükümet ile çiftçi arasında köprü görevi yapan meslekî kolunu oluşturmaktadır. Bu yapılanmada organizasyonların görev ve sorumluluklarının birbirini tamamlar mahiyette olması oldukça önemlidir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi, 1962 yılında ilk ortak piyasa düzeninin oluşturulması ile resmen hayata geçen Ortak Tarım Politikası'nın amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Üretim faktörlerinin verimliliğini artırmak
B
Kırsalda yaşayanlar için adil bir yaşam standardı sağlamak
C
Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak
D
Küresel piyasa koşullarında rekabetçi olmak
E
Tüketicilerin uygun fiyatlı tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak
Açıklama:
Roma Antlaşması’nın 39. maddesine göre Ortak Tarım Politikası’nın amaçları şunlardır:
Küresel piyada koşullarında rekabetçi olmak bu amaçlardan biri değildir.
- Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak,
- Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimde- kiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
- Piyasaları istikrara kavuşturmak,
- Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
- Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak.
Küresel piyada koşullarında rekabetçi olmak bu amaçlardan biri değildir.
Soru 17
Türkiye hangi tarihte Avrupa Ekonomik Topluluğu'na ortaklık başvurusu yapmıştır?
Seçenekler
A
1980
B
1959
C
1999
D
2009
E
1979
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun kurulmasından hemen sonra Türkiye, 31 Temmuz 1959 tarihinde müracaat ederek ortaklık başvurusu yapmıştır. Ankara Antlaşması ile Türkiye’nin AET’ye entegrasyonu için hazırlık, geçiş ve nihai dönem olmak üzere üç devre öngörülmüş ve ilk dönem 1 Aralık 1964 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 18
Hangi tarihten itibaren Türkiye ile Avrupa Birliği arasında gümrük birliği sağlanmıştır?
Seçenekler
A
1996
B
1976
C
1986
D
2006
E
1966
Açıklama:
1970’ten itibaren Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileri istikrarsız bir seyir izlemiş 12 Eylül 1980 askeri darbesi ile ilişkiler resmen askıya alınmıştır. Türkiye, Ankara Antlaşması’nın öngördüğü dönemlerin tamamlanmasını beklemeden 14 Nisan 1987 yılında üyelik başvurusunda bulunmuş ve 1989 yılında verilen kararla iç bütünleşmesi tamamlanmadan bu müracaatın kabul edilemeyeceği ilan edilmiştir. Ancak Türkiye ile Avrupa Birliği arasında 1996 yılından itibaren Gümrük Birliği sağlanmış ve nihai döneme geçilmiştir.
Soru 19
Avrupa Birliği hangi tarihte Türkiye'nin siyasi kriterleri taşıdığı tesbitini yaparak müzakerelere başlanmasına karar vermiştir?
Seçenekler
A
1995
B
2005
C
2009
D
2004
E
2003
Açıklama:
10-11 Aralık 1999 tarihlerinde Helsinki’de yapılan zirvede, Türkiye’nin adaylığı diğer aday ülkelerle eşit konumda olarak resmen onaylanmıştır. 17 Aralık 2004 tarihinde yapılan Brüksel Zirvesi’nde Türkiye’nin siyasi kriterleri taşıdığı tesbiti yapılarak 3 Ekim 2005 tarihinde müzakerelere başlanmasına karar verilmiştir.
Soru 20
Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı en büyük ithalat kalemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Sebze
B
Tütün
C
Meyve
D
Fındık
E
Yağlı tohum
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı en büyük ithalat kalemi 1.1 milyar euro ile meyvelerden oluşmaktadır. Meyveleri sebze, meyve ve fındık ürünleri ile yenilen sebze ve bitkiler takip etmektedir.
Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye sattığı ürünlerin başında tütün ve tütün muadili ürünler gelirken bu grubu yağlı tohum ve yağ veren meyveler ile meşrubat, alkollü içkiler ve sirke grubu takip etmektedir.
Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye sattığı ürünlerin başında tütün ve tütün muadili ürünler gelirken bu grubu yağlı tohum ve yağ veren meyveler ile meşrubat, alkollü içkiler ve sirke grubu takip etmektedir.
Soru 21
Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) başlangıçta ekonomik işbirliği yapmak için bir araya gelmiş olmasına karşın 1 Kasım .............. yılında imzalanan Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği adını almıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1951
B
1962
C
1979
D
1993
E
2000
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) başlangıçta ekonomik işbirliği yapmak için bir araya gelmiş olmasına karşın 1 Kasım 1993 yılında imzalanan Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği adını almıştır.
Cevap: D şıkkıdır.
Cevap: D şıkkıdır.
Soru 22
Avrupa Birliği ülkelerinde çiftçiler, klasik anlamda 3 boyutlu olarak nitelendirilebilecek bir yapı içerisinde örgütlenmişlerdir. Bunlar;.................., üretici birlikleri ve mesleki örgütleridir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
kooperatifler
B
çiftlikler
C
arazi sahipleri
D
belediyeler
E
istihdam büroları
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin tarımsal yapısı içerisinde tarımsal örgütlerin önemi oldukça fazladır. Bu örgütler başta tarım politikalarının belirlenmesinden tarımsal üretime kadar çok önemli roller üstlenmektedirler. Tarımsal örgütlerin oynadıkları roller ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte üreticiler, önemli bir tarihsel geçmişe sahip kooperatifler, üretici birlikleri ve mesleki örgütler biçiminde organize olmuşlardır. Avrupa Birliği ülkelerinde çiftçiler, klasik anlamda 3 boyutlu olarak nitelendirilebilecek bir yapı içersinde örgütlenmişlerdir:
Bu yapılanmada organizasyonların görev ve sorumluluklarının birbirini tamamlar mahiyette olması oldukça önemlidir (TKB, 2004:14). Cevap: A şıkkıdır.
- Kooperatifler, çiftçinin ekonomik kolunu,
- üretici birlikleri politika yönlendirme ve lobi oluşturma kolunu,
- ziraat odaları ise hükümet ile çiftçi arasında köprü görevi yapan mesleki kolunu oluşturmaktadır.
Bu yapılanmada organizasyonların görev ve sorumluluklarının birbirini tamamlar mahiyette olması oldukça önemlidir (TKB, 2004:14). Cevap: A şıkkıdır.
Soru 23
Hem ilk hem de demokratik bir örgütlenme biçimi olan ................., üretimden satışa, tarım kredilerinden konut kredilerine kadar her türlü alanda üyelerine kolaylık sağlamak amacıyla kurulmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
üretici birlikleri
B
kooperatifler
C
çiftlikler
D
belediyeler
E
istihdam büroları
Açıklama:
Hem ilk hem de demokratik bir örgütlenme biçimi olan kooperatifler, üretimden satışa, tarım kredilerinden konut kredilerine kadar her türlü alanda üyelerine kolaylık sağlamak amacıyla kurulmaktadır. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği bünyesinde çiftçileri mesleki boyutuyla temsil eden kuruluş olan "Tarımsal Organizasyonlar Komitesi"nin kısaltılmış adıdır?
Seçenekler
A
WHO
B
CLPO
C
DLPO
D
COPA
E
IEAO
Açıklama:
Avrupa Birliği bünyesinde çiftçileri mesleki boyutuyla temsil eden kuruluş, 1958 yılında AB üyesi ülkelerin çiftçi kuruluşlarının bir araya gelmesiyle oluşturulan Tarımsal Organizasyonlar Komitesi “COPA”dır.
Cevap: D 'dir.
Cevap: D 'dir.
Soru 25
Avrupa Birliği’nin tarımsal üretiminde en yüksek paya sahip ülkeler ............., ..............., Almanya, İspanya, İtalya ve İngiltere’dir.
Cümledeki boşlukları dolduran en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Cümledeki boşlukları dolduran en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hırvatistan,Türkiye
B
Polonya, Fransa
C
Yunanistan,Bulgaristan
D
Rusya,Ukrayna
E
Avustralya,Belçika
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin tarımsal üretiminde en yüksek paya sahip ülkeler Polonya, Fransa, Almanya, İspanya, İtalya ve İngiltere’dir. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 26
1957 yılındaki Roma Anlaşmasında yasal çerçevesi belirlenen Ortak Tarım Politikası, ..........yılında ilk ortak piyasa düzeninin oluşturulması ile resmen hayata geçmiştir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1959
B
1962
C
1978
D
1988
E
2002
Açıklama:
Avrupa Birliği, üye ülkeler arasındaki farklılıkları en aza indirmek veya ortadan kaldırmak ve tarımsal üretimde dışa bağımlılığı ortadan kaldırmak için kendi aralarında uygulanmak üzere ortak bir tarım politikası belirlemiştir. Pazar birliği, topluluk tercihi ve mali dayanışma ilkeleri üzerine kurulmuş olan Ortak Tarım Politikası’nın (OTP) amaçları, tarımsal verimliliği arttırmak, tarım üreticisine uygun bir yaşam düzeyi sağlamak, tarım pazarlarını istikrara kavuşturmak, tarım ürünleri arzında sürekliliği sağlamak ve tüketici fiyatlarını uygun bir düzeyde tutmak olarak saptanmıştır (Ekmen, 2006:36). 1957 yılındaki Roma Anlaşmasında yasal çerçevesi belirlenen OTP, 1962 yılında ilk ortak piyasa düzeninin oluşturulması ile resmen hayata geçmiştir.
Cevap: B şıkkıdır.
Cevap: B şıkkıdır.
Soru 27
................. ilkesi, tarımsal ürünlerin üye ülkeler arasında serbest dolaşımını ifade etmektedir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Ortak Pazar
B
Tek Pazar
C
Geniş Pazar
D
Topluluk Tercihi
E
Ortak Mali Sorumluluk
Açıklama:
Tek Pazar ilkesi, tarımsal ürünlerin üye ülkeler arasında serbest dolaşımını ifade etmektedir. Cevap: B şıkkıdır.
Soru 28
Avrupa Ekonomik Topluluğunun kurulmasından hemen sonra Türkiye, 31 Temmuz .......... yılında müracaat ederek ortaklık başvurusu yapmıştır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
1951
B
1959
C
1965
D
1972
E
1996
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğunun kurulmasından hemen sonra Türkiye, 31 Temmuz 1959 yılında müracaat ederek ortaklık başvurusu yapmıştır.
Cevap: B şıkkıdır.
Cevap: B şıkkıdır.
Soru 29
Türkiye, AB’nin tarım ürünleri dış ticaret hacmi içerisinde .......... sırada yer almaktadır (EC, 2010).
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
birinci
B
üçüncü
C
dördüncü
D
beşinci
E
altıncı
Açıklama:
Türkiye, AB’nin tarım ürünleri dış ticaret hacmi içerisinde beşinci sırada yer almaktadır (EC, 2010).
Cevap: D şıkkıdır.
Cevap: D şıkkıdır.
Soru 30
Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı en büyük ithalat kalemi 1.1 milyar euro ile ............ oluşmaktadır.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
meyveden
B
tütünden
C
balıktan
D
yağlı tohumdan
E
sütten
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı en büyük ithalat kalemi 1.1 milyar euro ile meyvelerden oluşmaktadır. Cevap: A şıkkıdır.
Soru 31
Avrupa Birliği kaç yılında kurulmuştur?
Seçenekler
A
1958
B
1993
C
1985
D
1991
E
1998
Açıklama:
1 Kasım 1993 yılında imzalanan Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği kurulmuştur.
Soru 32
Avrupa Birliği'nde en fazla yüzölçüme sahip ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İspanya
D
İtalya
E
Polonya
Açıklama:
Grafiğe bakıldığında en çok alanın Fransa'ya ait olduğunu görmekteyiz.
Soru 33
Aşağıdaki ükelerden hangisinde tarım istihdamı oranı %10'un altındadır?
Seçenekler
A
Polonya
B
Portekiz
C
Yunanistan
D
Romanya
E
Almanya
Açıklama:
Bulgaristan, Romanya, Polonya, Portekiz ve Yunanistan dışındaki ülkelerde tarım istihdamının payı % 10’un altındadır.
Soru 34
Avrupa Birliğinde tarımsal işletme sayısı en çok olan ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Almanya
B
Fransa
C
İtalya
D
Polonya
E
Bulgaristan
Açıklama:
AB28 için tarımsal işletme sayısı 21,769 milyon olup 5,834 milyon işletme sayısı ile en yüksek gösterge İtalya’ya, en düşük gösterge 14 bin işletme sayısı ile Kıbrıs Rum Kesimi’ne aittir.
Soru 35
Avrupa Birliği’nde ciroya göre en büyük kooperatif hangisidir?
Seçenekler
A
Bay Wa
B
FrieslandCampina
C
Arla Foods
D
DLG
E
Danish Crown
Açıklama:
Tablo 8.2 incelendiğinde Bay Wa'nın en yüksek ciroya sahip olduğu görülmektedir.
Soru 36
Almanya’nın 2014 yılı itibariyle verilerine bakıldığında hangi alanda en fazla ciroya ulaşılmıştır?
Seçenekler
A
Hayvancılık
B
Meyve ve sebze
C
Mandıra, tedarik
D
Şarap
E
Orman
Açıklama:
En fazla cironun Mandıra, tedarik alanında elde edildiği anlaşılmaktadır.
Soru 37
Avrupa Birliği üyesi ülkeler arasında en fazla hububat üretimine sahip ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Polonya
B
İngiltere
C
İtalya
D
Almanya
E
Fransa
Açıklama:
Tablo 8.6 incelendiğinde Fransa'nın en yüksek hububat üretimine sahip olduğu açıkça görülmektedir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi ortak tarım politikasının amaçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak.
B
Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak.
C
Piyasaları istikrara kavuşturmak
D
Talepte ve tüketimde sürekliliği sağlamak
E
Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak
Açıklama:
1. Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak,
- Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
- Piyasaları istikrara kavuşturmak,
- Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
- Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak.
Soru 39
FEOGA bütçesinin yaklaşık olarak ne kadarını Garanti Bölümü oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
%90
B
%80
C
%70
D
%60
E
%50
Açıklama:
FEOGA bütçesinin yaklaşık olarak %90’ını Garanti Bölümü oluşturmaktadır.
Soru 40
2014 yılı verilerine göre, Avrupa Birliği ile Türkiye arasında tarım ürünleri ticaretinde en yüksek paya hangi grubu sahiptir?
Seçenekler
A
İşlenmiş ürünler
B
Tarım ürünleri
C
Alkollü içecekler
D
Gıda müstahzarları
E
Yenilmeyen ürünler
Açıklama:
2014 yılı verilerine göre Avrupa Birliği ile Türkiye arasında tarım ürünleri ticaretinde en yüksek paya tarım ürünleri sahiptir.
Soru 41
Bulgaristan, Romanya, Polonya, Portekiz ve Yunanistan dışındaki ülkelerde tarım istihdamının payı yüzde (%) kaç’ ın altındadır ?
Seçenekler
A
10
B
11
C
12
D
15
E
20
Açıklama:
Bulgaristan, Romanya, Polonya, Portekiz ve Yunanistan dışındaki ülkelerde tarım istihdamının payı % 10’un altındadır.
Soru 42
Avrupa Birliği (AB28) tarım sektöründeki istihdam ortalaması yüzde (%) kaçtır?
Seçenekler
A
6,1
B
8,1
C
5,2
D
4,3
E
6,5
Açıklama:
Avrupa Birliği (AB28) ortalaması ise % 6,1’dir.
Soru 43
AB28 için tarımsal işletme sayısı en yüksek olan ülke aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
Yunanistan
B
İtalya
C
Fransa
D
Polonya
E
Almanya
Açıklama:
AB28 için tarımsal işletme sayısı 21,769 milyon olup 5,834 milyon işletme sayısı ile en yüksek gösterge İtalya’ya, en düşük gösterge 14 bin işletme sayısı ile Kıbrıs Rum Kesimi’ne aittir.
Soru 44
AB ülkelerinde kaç bin tarımsal kooperatif bulunmaktadır ?
Seçenekler
A
100
B
176
C
136
D
156
E
200
Açıklama:
AB ülkelerinde 176 bin tarımsal kooperatif bulunmaktadır.
Soru 45
1958 yılında AB üyesi ülkelerin çiftçi kuruluşlarının bir araya gelmesiyle oluşturulan Tarımsal Organizasyonlar Komitesi aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
CEJA
B
COPA
C
CEA
D
EFA
E
CEFFAR
Açıklama:
Avrupa Birliği bünyesinde çiftçileri mesleki boyutuyla temsil eden kuruluş, 1958 yılında AB üyesi ülkelerin çiftçi kuruluşlarının bir araya gelmesiyle oluşturulan Tarımsal Organizasyonlar Komitesi “COPA”dır.
Soru 46
1958 yılında Roma’da kurulan “Avrupa Genç Çiftçiler Konseyi” aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
COGECA
B
COPA
C
CEJA
D
CEFFAR
E
EFA
Açıklama:
1958 yılında Roma’da kurulan “Avrupa Genç Çiftçiler Konseyi” (CEJA: European Council of Young Farmers) üye ülkelerin genç çiftçilerinden oluşmaktadır.
Soru 47
Tarım işçilerinin sorunlarını çözümlemeyi hedefleyen Avrupa Tarım İşçileri Federasyonu aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
COPA
B
CEFFAR
C
EFA
D
CEA
E
CEJA
Açıklama:
Tarım alanında eğitim ve geliştirme çalışmaları ile ilgilenen Tarımsal ve Kırsal Yaşam İçin Avrupa Eğitim ve Geliştirme Merkezi (CEFFAR), tarım işçilerinin sorunlarını çözümlemeyi hedefleyen Avrupa Tarım İşçileri Federasyonu (EFA), Avrupa’daki tüm tarımsal kuruluşları kapsayan ve Avrupa tarımının çıkarlarını, özellikle ekonomik, sosyal ve kültürel meselelerini, AB dışı bir kurum olarak temsil ve muhafaza etmeyi amaçlayan Avrupa Tarım Konfederasyonu (CEA) (Yılmaz, 2008:9).
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi Ortak Tarım Politikası'nın amaçları arasında yer almamaktadır ?
Seçenekler
A
Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak
B
Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak
C
Piyasaları istikrara kavuşturmak
D
Arzda ve üretimde kaliteyi kontrol etmek
E
Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak
Açıklama:
Roma Antlaşması’nın 39. maddesine göre Ortak Tarım Politikası’nın amaçları şunlardır:
1. Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak,
2. Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
3. Piyasaları istikrara kavuşturmak,
4. Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
5. Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak.
1. Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak,
2. Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
3. Piyasaları istikrara kavuşturmak,
4. Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
5. Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak.
Soru 49
Avrupa Tarımsal Yönlendirme ve Garanti Fonu aşağıdakilerden hangisidir ?
Seçenekler
A
MGM
B
OPD
C
GSMH
D
OTP
E
FEOGA
Açıklama:
Avrupa Birliği’ne üye ülkelerin OTP’yi benimsemesi için uygulanan bu politikanın ortaya çıkardığı maliyetlerin de ortaklaşa sağlanmasını gerekli kılmıştır. Bu amaca yönelik olarak sadece OTP uygulamalarının finansmanını karşılayacak özel bir fon oluşturulmasına yönelik “Avrupa Tarımsal Yönlendirme ve Garanti Fonu (FEOGA: Fonds European d’Orientation et de Garanti Agricoles) kurulmuştur.
Soru 50
Ankara Antlaşması ile Türkiye’nin AET’ye entegrasyonu için hazırlık, geçiş ve nihai dönem olmak üzere üç devre öngörülmüş ve ilk dönem kaç tarihinde yürürlüğe girmiştir ?
Seçenekler
A
5 Aralık 1960
B
1 Aralık 1950
C
1 Aralık 1990
D
1 Aralık 1980
E
1 Aralık 1964
Açıklama:
Ankara Antlaşması ile Türkiye’nin AET’ye entegrasyonu için hazırlık, geçiş ve nihai dönem olmak üzere üç devre öngörülmüş ve ilk dönem 1 Aralık 1964 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 51
Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) başlangıçta ekonomik iş birliği yapmak için bir araya gelmiş ve Avrupa Ortak Pazarı olarak çalışmış olmasına karşın 1 Kasım 1993 yılında imzalanan hangi antlaşma ile Avrupa Birliği adını almıştır ?
Seçenekler
A
Maastricht Antlaşması
B
Roma Antlaşması
C
Ortak Tarım Politikası
D
Gümrük Birliği Politikası
E
COGECA
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) başlangıçta ekonomik işbirliği yapmak için bir araya gelmiş olmasına karşın 1 Kasım 1993 yılında imzalanan Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği adını almıştır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nu oluşturan ülkelerden biri değildir ?
Seçenekler
A
Belçika
B
Federal Almanya
C
ABD
D
Lüksemburg
E
Fransa
Açıklama:
1951 yılında Belçika, Federal Almanya, Lüksemburg, Fransa, İtalya ve Hollanda’nın oluşturduğu Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu, 1957 yılında imzalanarak 1 Ocak 1958’de yürürlüğe giren Roma Antlaşması ile iş gücü ile mal ve hizmetlerin serbest dolaşımına dayalı bir ekonomik topluluğa dönüşmüştür. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 53
Her yılın Temmuz ayının ilk Cumartesi günü ne günü olarak kutlanır ?
Seçenekler
A
Avrupa Birliği günü
B
Dünya Kooperatifçilik günü
C
Üretici birlikleri günü
D
Mesleki örgütler günü
E
Tarım günü
Açıklama:
Her yılın Temmuz ayının ilk Cumartesi günü Dünya Kooperatifçilik günü olarak kutlanmaktadır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 54
Avrupa Birliği’ndeki kooperatifleri incelemek için örnek alınması gereken Raiffeisen kooperatifleri hangi ülkededir ?
Seçenekler
A
İtalya
B
Fransa
C
Belçika
D
Almanya
E
Norveç
Açıklama:
Avrupa Birliği’ndeki kooperatifleri incelemek için Almanya’daki Raiffeisen kooperatifleri örnek alınabilir. Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 55
Ulusal düzeyde bir araya gelen bu örgütlerden AB düzeyinde üst örgütlenmeye gidenlerden mesleki hedefleri olan örgütler hangi başlık altında toplanır ?
Seçenekler
A
DMK
B
Danish Crown
C
Bay Wa
D
COGECA
E
COPA
Açıklama:
Ulusal düzeyde bir araya gelen bu örgütlerden AB düzeyinde üst örgütlenmeye gidenlerden ekonomik hedefleri olan örgütler COGECA (General Committee for Agricultural Cooperation in the European Community), mesleki hedefleri olan örgütler ise COPA (Committee of Professional Agricultural Organisations) bünyesinde bir araya gelmektedirler. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi 1958 yılında Roma’da kurulan “Avrupa Genç Çiftçiler Konseyi” CEJA'nın amaçlarından biridir ?
Seçenekler
A
AB’deki genç çiftçilerin menfaatlerini korumak
B
Ortak çıkarlar için yeni çözümler üretmek
C
AB otoriteleri ve Avrupa düzeyinde diğer kurumlarla ilişkileri yürütmek
D
Ortak tarım politikalarını etkilemek
E
Balıkçılık sektörünün sözcüsü olmak
Açıklama:
CEJA’nın üç temel amacı vardır. Bunlar, AB’deki genç çiftçilerin menfaatlerini korumak, genç çiftçilerin çalışma olanaklarına bağlı olarak ortak ulusal bilgi alışverişini geliştirmek ve genç çiftçiler için ortak programlar oluşturmaktır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 57
Avrupa Birliği’nde gerçekleştirilen tarımsal üretimin tahıl üretiminde en yüksek paya sahip besin hangisidir ?
Seçenekler
A
Et
B
Buğday
C
Mısır
D
Mercimek
E
Pirinç
Açıklama:
Tahıl üretiminde % 5.3 ile en yüksek paya sahip ürün ise buğdaydır. Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi Roma Antlaşması’nın 39. maddesine göre Ortak Tarım Politikası’nın amaçlarından biri değildir ?
Seçenekler
A
Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak
B
Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak
C
Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak
D
Piyasaları yükseltmek
E
Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak
Açıklama:
Roma Antlaşması’nın 39. maddesine göre Ortak Tarım Politikası’nın amaçları şunlardır:
1. Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak,
1. Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak,
- Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimde- kiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
- Piyasaları istikrara kavuşturmak,
- Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
- Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak.Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 59
Avrupa Ekonomik Topluluğunun kurulmasından hemen sonra Türkiye hangi tarihte müracaat ederek ortaklık başvurusu yapmıştır ?
Seçenekler
A
13 Kasım 1970
B
1 Aralık 1964
C
31 Temmuz 1959
D
14 Nisan 1987
E
11 Aralık 1999
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğunun kurulmasından hemen sonra Türkiye, 31 Temmuz 1959 yılında müracaat ederek ortaklık başvurusu yapmıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 60
AB’nin Türkiye’den yapmış olduğu ithal ürünlerin yaklaşık olarak % kaçını meyve, sebze ve sert kabuklu meyveler oluşturmaktadır ?
Seçenekler
A
%24(Yüzde 24)
B
%50(Yüzde 50)
C
%12(Yüzde 12)
D
%70(Yüzde 70)
E
%100(Yüzde 100)
Açıklama:
AB’nin Türkiye’den yapmış olduğu ithal ürünlerin yaklaşık olarak % 24’ünü meyve, sebze ve sert kabuklu meyveler oluşturmaktadır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 61
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1946
B
1951
C
1956
D
1961
E
1966
Açıklama:
Almanya ve Fransa arasında yaşanan kanlı savaşlar ve totaliter yöntemlere karşı oluşan tepki, birleşik Avrupa fikrinin gelişmesini zorunlu kılmıştır. 1951 yılında Belçika, Federal Almanya, Lüksemburg, Fransa, İtalya ve Hollanda’nın oluşturduğu Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu kurulmuştur.
Soru 62
Aşağıdaki hangi antlaşma ile Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu iş gücü ile mal ve hizmetlerin serbest dolaşımına dayalı bir ekonomik topluluğa dönüşmüştür?
Seçenekler
A
Amsterdam Antlaşması
B
Lizbon Antlaşması
C
Roma Antlaşması
D
Nice Antlaşması
E
Maastricht Antlaşması
Açıklama:
Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu; 1957 yılında imzalanarak 1 Ocak 1958’de yürürlüğe giren Roma Antlaşması ile iş gücü ile mal ve hizmetlerin serbest dolaşımına dayalı bir ekonomik topluluğa dönüşmüştür.
Soru 63
Yılın hangi günü "Avrupa Günü" olarak kutlanmaktadır?
Seçenekler
A
8 Şubat
B
13 Mart
C
1 Nisan
D
9 Mayıs
E
26 Haziran
Açıklama:
1985 yılında Milan’da yapılan zirve sonrasında 9 Mayıs’ın “Avrupa Günü” olarak kutlanmasını kararı alınmıştır.
Soru 64
Avrupa Birliği’nin kaç ana politikası bulunmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Avrupa Birliğinin iki ana politika yürütmektedir. Sanayi sektöründe Gümrük Birliği Politikası, tarım sektöründe ise Ortak Tarım Politikası olmak üzere iki ana politika yürütmektedir. 44 yıllık tarihsel bir geçmişe sahip olan Ortak Tarım Politikası, Topluluğun üzerinde en fazla tartışmaların yapıldığı ve en önemli politikasını meydana getirmektedir.
Soru 65
Avrupa Birliği’nde tarımsal örgütler kaç biçimde organize olmuşlardır?
Seçenekler
A
7
B
6
C
5
D
4
E
3
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin tarımsal yapısı içerisinde tarımsal örgütlerin önemli oldukça fazladır. Bu örgütler; başta tarım politikalarının belirlenmesinden tarımsal üretime kadar çok önemli roller üstlenmektedirler. Tarımsal örgütlerin oynadıkları roller ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte üreticiler; önemli bir tarihsel geçmişe sahip “kooperatifler”, “üretici birlikleri” ve “mesleki örgütler” biçiminde üç biçimde organize olmuşlardır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi Tarımsal ve Kırsal Yaşam için Avrupa Eğitim ve Geliştirme Merkezini temsil eden kısaltmadır?
Seçenekler
A
CEJA
B
COPA
C
CERYC
D
CEFFAR
E
COPA-COGECA
Açıklama:
Avrupa Birliği düzeyinde tarım alanında eğitim ve geliştirme çalışmaları ile ilgilenen birim Tarımsal ve Kırsal Yaşam için Avrupa Eğitim ve Geliştirme Merkezidir ve kısaca CEFFAR olarak yazılır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Tarım İşçileri Federasyonu temsil eden kısaltmadır?
Seçenekler
A
EFA
B
COPA
C
CEJA
D
CERYC
E
COPA-COGECA
Açıklama:
Avrupa Tarım İşçileri Federasyonu temsil eden kısaltma EFA olarak yazılır.
Soru 68
Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikasının kaç amacı bulunmaktadır?
Seçenekler
A
4
B
5
C
6
D
7
E
8
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası 1957 yılındaki Roma Antlaşmasının yasal çerçevesinde belirlenmiştir. Roma Antlaşmasının 39. Maddesine göre Ortak Tarım Politikasının beş amacı bulunmaktadır. Bunlar;
- Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimini artırmak,
- Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
- Piyasaları istikrara kavuşturmak,
- Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
- Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak.
Soru 69
Türkiye Avrupa Ekonomik Topluluğuna ilk kez hangi tarihte başvurmuştur?
Seçenekler
A
14 Şubat 1948
B
2 Haziran 1955
C
31 Temmuz 1959
D
1 Aralık 1965
E
23 Ağustos 1968
Açıklama:
Avrupa Ekonomik Topluluğun kurulmasından hemen sonra Türkiye, 31 Temmuz 1959 yılında müracaat ederek ortaklık başvurusu yapmıştır. Ankara Anlaşması ile Türkiye’nin Avrupa Ekonomik Topluluğuna entegrasyonu için; hazırlık, geçiş ve nihai dönem olmak üzere üç devre öngörülmüş ve ilk dönem 1 Aralık 1964 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Soru 70
Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı en büyük ithalat kalemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Elektronik aletler
B
Doğal gaz
C
Otomotiv
D
Uçak
E
Meyve
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı en büyük ithalat kalemi 1.1 milyar Euro ile meyvelerden oluşmaktadır. Meyveleri; sebze, meyve ve fındık ürünleri ile yenilen sebze ve bitkiler takip etmektedir.
Soru 71
AB28 için tarımsal işletme sayısı en yüksek ve en düşük olan ülkeler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
İtalya ve Kıbrıs Rum Kesimi
B
Yunanistan ve Litvanya
C
Romanya ve Bulgaristan
D
Hırvatistan ve Malta
E
Portekiz ve Polonya
Açıklama:
AB28 için tarımsal işletme sayısı 21,769 milyon olup 5,834 milyon işletme sayısı ile en yüksek gösterge İtalya’ya, en düşük gösterge 14 bin işletme sayısı ile Kıbrıs Rum Kesimi’ne aittir. Doğru cevap A'dır.
Soru 72
Avrupa Birliği’nin tarımsal yapısı içerisindeki tarımsal örgütler aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verimiştir?
Seçenekler
A
Kooperatifler ve Ziraat Odaları
B
Ziraat Odaları ve Üretici birlikleri
C
Kooperatifler, üretici birlikleri ve mesleki örgütler
D
Kooperatifler, Tarım Bakanlığı ve mesleki örgütler
E
Mesleki örgütler ve Ziraat Odaları
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin tarımsal yapısı içerisinde tarımsal örgütlerin önemi oldukça fazladır. Bu örgütler başta tarım politikalarının belirlenmesinden tarımsal üretime kadar çok önemli roller üstlenmektedirler. Tarımsal örgütlerin oynadıkları roller ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte üreticiler, önemli bir tarihsel geçmişe sahip kooperatifler, üretici birlikleri ve mesleki örgütler biçiminde organize olmuşlardır. Avrupa Birliği ülkelerinde çiftçiler, klasik anlamda 3 boyutlu olarak nitelendirilebilecek bir yapı içersinde örgütlenmişlerdir: Kooperatifler, çiftçinin ekonomik kolunu, üretici birlikleri politika yönlendirme ve lobi oluşturma kolunu, ziraat odaları ise hükümet ile çiftçi arasında köprü görevi yapan mesleki kolunu oluşturmaktadır. Bu yapılanmada organizasyonların görev ve sorumluluklarının birbirini tamamlar mahiyette olması oldukça önemlidir. Doğru cevap C'dir.
Soru 73
Avrupa Birliği’nin tarımsal yapısı içerisinde çiftçinin ekonomik kolunu oluşturan örgüt aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mesleki Örgütler
B
Ticaret Odaları
C
Ziraat Odaları
D
Üretici Birlikleri
E
Kooperatifler
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin tarımsal yapısı içerisinde tarımsal örgütlerin önemi oldukça fazladır. Bu örgütler başta tarım politikalarının belirlenmesinden tarımsal üretime kadar çok önemli roller üstlenmektedirler. Tarımsal örgütlerin oynadıkları roller ülkeden ülkeye farklılık göstermekle birlikte üreticiler, önemli bir tarihsel geçmişe sahip kooperatifler, üretici birlikleri ve mesleki örgütler biçiminde organize olmuşlardır. Avrupa Birliği ülkelerinde çiftçiler, klasik anlamda 3 boyutlu olarak nitelendirilebilecek bir yapı içersinde örgütlenmişlerdir: Kooperatifler, çiftçinin ekonomik kolunu, üretici birlikleri politika yönlendirme ve lobi oluşturma kolunu, ziraat odaları ise hükümet ile çiftçi arasında köprü görevi yapan mesleki kolunu oluşturmaktadır. Bu yapılanmada organizasyonların görev ve sorumluluklarının birbirini tamamlar mahiyette olması oldukça önemlidir. Doğru cevap E'dir.
Soru 74
I. Üyelerinin işletmelerinden elde ettikleri gelirlerin artırılması ve güvencesini amaçlayan alım, satım, üretim ve depolama
II.Üyelerinin bütçe gelirlerinin daha iyi kullanılmasını amaçlayan tüketim ve yapı kooperatifleri
III.İktisadi ve sosyal alanlarda arabulucu fonksiyonu da icra ederler.
IV. AB’nin tarım politikalarının kendi görüşleri doğrultusunda oluşturulmasına çalışmaktadırlar.
Kooperatiflerle ilgili yukarda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
II.Üyelerinin bütçe gelirlerinin daha iyi kullanılmasını amaçlayan tüketim ve yapı kooperatifleri
III.İktisadi ve sosyal alanlarda arabulucu fonksiyonu da icra ederler.
IV. AB’nin tarım politikalarının kendi görüşleri doğrultusunda oluşturulmasına çalışmaktadırlar.
Kooperatiflerle ilgili yukarda verilen bilgilerden hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
I ve II
B
I,II ve III
C
I,II,II ve IV
D
I,III ve IV
E
II,III ve IV
Açıklama:
Avrupa Birliği’ndeki kooperatifleri incelemek için Almanya’daki Raiffeisen kooperatifleri örnek alınabilir. Raiffeisen kooperatifleri günümüz Alman ekonomisinde hem işveren hem yatırımcı olarak önemli bir rol oynamaktadır. Kooperatifler konusunda hükümetin tarafsız tutumu, kooperatiflere devletin bir etkisinin olmasını engellemektedir. Almanya’da tarım kooperatifleri özel hukuk kurallarına tabi iken, sigortacılık, ormancılık, avcılık, sulama ve toprak kooperatifleri ise kamu hukukuna tabidir. Genel olarak Almanya’daki Raiffeisen tarım kooperatifleri üç farklı temel amaca hizmet etmek üzere kurulmaktadırlar. Bunlardan birincisi üyelerinin işletmelerinden elde ettikleri gelirlerin artırılması ve güvencesini amaçlayan alım, satım, üretim ve depolama kooperatifleridir. İkincisi ise üyelerinin bütçe gelirlerinin daha iyi kullanılmasını amaçlayan tüketim ve yapı kooperatifleridir. Üçüncüsü ise her iki amaca da hizmet eden kredi kooperatifleridir. Almanya’da mahalli düzeydeki kooperatifler, bölge düzeyinde ve nihayet Federal düzeyde üst örgütlere sahiptir. Raiffeisen kooperatifleri rekabet esası üzerine çalışmaktadırlar. İçinde tarım kooperatiflerinin de yer aldığı 4.336 Raiffeisen mal ve hizmet kooperatiflerinden 709 tanesi bankacılık işlemleri de yapmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 75
Avrupa Birliğinde tarımsal yapı içindeki COPA, COGECA ve CEJA gibi örgütler aşağıdakilerden hangisine örnek olarak verilebilir?
Seçenekler
A
Kooperatifler
B
Ticaret Odaları
C
Mesleki Örgütler
D
Üretici Örgütleri
E
Çiftçi Dernekleri
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin üretici örgütleri COPA, COGECA ve CEJA olup bu örgütler tarafından Birliğin ortak tarım politikalarını etkilemek için dört kanal kullanılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 76
Avrupa Birliği’nde gerçekleştirilen toplam tarımsal üretiminde en yüksek paya aşağıdakilerden hangisi sahiptir?
Seçenekler
A
Sığır
B
Süt üretimi
C
Domuz
D
Kanatlı Hayvanlar
E
Bitkisel Ürünler
Açıklama:
Avrupa Birliği’nde gerçekleştirilen tarımsal üretimin 2009 yılı için toplam değeri 324 milyar eurodur. Toplam üretimin % 12.9’unu süt üretimi oluştururken % 9.3 domuz, % 8.8 sığır ve kanatlı hayvanlar ise % 5’lik bir paya sahiptir. Bitkisel ürünler arasında en yüksek paya sahip ürünler ise % 8.8 ile taze sebze ve % 6.4 ile meyve üretimidir. Tahıl üretiminde % 5.3 ile en yüksek paya sahip ürün ise buğdaydır. Doğru cevap B'dir.
Soru 77
Aşağıdakilerden hangisi Avrupa Birliği’nin tarımsal üretiminde en yüksek paya sahip ülkeler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Hırvatistan
B
Malta
C
Portekiz
D
Slovenya
E
Polonya
Açıklama:
Avrupa Birliği’nin tarımsal üretiminde en yüksek paya sahip ülkeler Polonya, Fransa, Almanya, İspanya, İtalya ve İngiltere’dir. Aynı zamanda Türkiye’nin de tarımsal üretimin Avrupa Birliği üyesi olan ülkelere kıyasla yüksek olduğu anlaşılmaktadır. Fransa hububat ve sığır eti üretiminde Avrupa Birliği’nin öncüsü durumunda yer alırken Almanya ise patates, şeker ve inek sütü üretiminde liderdir. İtalya ise en fazla domates üretimi gerçekleştiren ülke olmuştur. Yukarıda yer alan ürünlerin herhangi birinde liderliğe ulaşamadığı hâlde Romanya ve Polonya’nın tarımsal üretim değerleri oldukça yüksektir. Doğru cevap E'dir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi Ortak Tarım Politikası’nın amaçları arasında değildir?
Seçenekler
A
Kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
B
Piyasaları istikrara kavuşturmak,
C
Tarımsal ilaçlama faaliyetlerini teşvik etmek,
D
Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak
E
Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
Açıklama:
Ortak Tarım Politikası’nın amaçları şunlardır:
1. Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak,
2. Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
3. Piyasaları istikrara kavuşturmak,
4. Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
5. Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak. Doğru cevap C'dir.
1. Özellikle emek faktörü başta olmak üzere teknik gelişmeleri teşvik ederek üretim faktörlerinin verimliliğini ve üretimi artırmak,
2. Tarımla uğraşanların bireysel gelirlerini artırmak suretiyle kırsal kesimdekiler için adil bir yaşam standardını sağlamak,
3. Piyasaları istikrara kavuşturmak,
4. Arzda ve üretimde sürekliliği sağlamak,
5. Tüketicilerin uygun fiyatlarla tarım ürünlerini alabilmelerini sağlamak. Doğru cevap C'dir.
Soru 79
Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı en büyük ithalat kalemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Meyveler
B
Tütün
C
Baklagiller
D
Tahıl Ürünleri
E
Et
Açıklama:
Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olabilmesi için önemli koşullardan biri de Türk tarım sektörünün Ortak Tarım Politikası’na uyum sağlamasıdır. Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı en büyük ithalat kalemi meyvelerden oluşurken Türkiye’ye sattığı ürünlerin başında ise tütün ve tütün muadili ürünler gelmektedir. Doğru cevap A'dır.
Soru 80
Avrupa Birliği’nin Türkiye’ye sattığı ürünlerin başında aşağıdakilerden hangisi gelir?
Seçenekler
A
Baklagiller
B
Tahıllar
C
Sığır
D
Meyveler
E
Tütün
Açıklama:
Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne üye olabilmesi için önemli koşullardan biri de Türk tarım sektörünün Ortak Tarım Politikası’na uyum sağlamasıdır. Avrupa Birliği’nin Türkiye’den yaptığı en büyük ithalat kalemi meyvelerden oluşurken Türkiye’ye sattığı ürünlerin başında ise tütün ve tütün muadili ürünler gelmektedir. Doğru cevap E'dir.