Para Politikası - Tüm Sorular
Ünite 1
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi para arzını etkileyen aktörlerden değildir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Mevduat kabul eden kurumlar
C
Mevduat sahipleri
D
Türkiye Bankalar Birliği
E
Bankalardan borç alanlar
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 2
Aşağıdakilerden hangisi net dış varlıklar kalemlerinden biridir?
Seçenekler
A
Kamunun T mevduatı
B
Değerleme hesabı
C
Hazine borçları
D
Açık piyasa işlemleri
E
Net uluslararası rezervler
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 3
3. Aşağıdaki şıklardan hangisinde sendikasyonun tanımı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Belirli bir vadeye ve faiz oranına tabi olan ve mevduat sahibinin belirli bir vade sonunda geri alabileceği mevduatlardır.
B
Mevduat sahiplerinin istediği anda bankadan alabileceği ve genellikle faiz ödemesi yapılmayan mevduatlardır.
C
Tek bir borçluya büyük miktarda kredi sağlamak üzere birden fazla finans kurumunun aralarında oluşturdukları geçici bir ortaklıktır.
D
Dolaşımdaki nakit ile toplam rezervlerin (serbest ve zorunlu rezervlerin) toplamıdır.
E
Bankaların verdiği ödünç paradır.
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi banka bilançolarının pasif kısmında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Menkul kıymetler
B
Rezervler
C
Krediler
D
Mevduatlar
E
Diğer varlıklar
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 5
Devlet iç borçlanma senetlerinin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bankaların varlıklarından (aktif değerler) yabancı kaynakların (borçların) indirilmesi suretiyle kalan kısmıdır.
B
Devletin bütçe açıklarını finanse etmek için hazine bonosu ve tahvillerden oluşan araçlardır.
C
Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan bir değişim ve ödeme aracıdır.
D
Mevduat, gerçek ve tüzel kişilerin, istenildiği anda veya belirli bir süre sonunda ya da belirli bir ihbar süresine uyarak geri almak üzere bankalara yatırdıkları yerli veya yabancı para hesaplarıdır.
E
Dolaşımdaki nakit ile toplam rezervlerin (serbest ve zorunlu rezervlerin) toplamıdır.
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi kaydi para yaratma sürecindeki basit model varsayımlardan biridir?
Seçenekler
A
Bankalar serbest rezerv bulundurmamaktadır.
B
Bankalar zorunlu rezerv bulundurmamaktadır.
C
Banka dışı kesim elinde mevduat tutmaktadır.
D
Bankalar hem vadesiz mevduat hem de vadeli mevduat kabul etmektedirler.
E
Bankalar sadece vadeli mevduat şeklinde yükümlülük kabul etmektedirler.
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 7
Eğer zorunlu rezerv oranı yüzde 40 ise basit mevduat çarpanı kaçtır?
Seçenekler
A
1,5
B
2,0
C
2,5
D
3,0
E
3,5
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’ nin net iç varlıklar kalemlerinden değildir?
Seçenekler
A
Hazine borçları
B
Bankacılık sektörüne açılan nakit krediler
C
Değerleme hesabı
D
Net vadeli işlemler
E
Fonlar
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 9
Bankacılık sisteminin rezervleri 400 TL arttığında vadesiz mevduatlar 4000 TL artıyorsa, basit mevduat yaratımı modeline göre zorunlu rezerv oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
10
B
15
C
20
D
25
E
30
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 10
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın bankacılık ve kamu kesimi ile olan net kredi ilişkisinin bir göstergesi olan net iç varlıklar kalemi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Net iç varlıklar kalemi kamu kesimine açılan net nakit iç kerdiler, net açık piyasa işlemleri ve net diğer iç varlıkların toplamına eşittir.
B
Net iç varlıklar net iç kredilerden açık piyasa işlemlerinin çıkarılmasıyla bulunur.
C
Kamuya açılan net iç krediler hazine borçlarından kamu mevduatı ile döviz olarak takip edilen mevduatın toplanmasıyla bulunur.
D
Net iç varlıklar kaleminde meydana gelen artış parasal tabanı daraltır.
E
Merkez Bankasının bankalara kredi vermesi net iç varlıkları azaltır.
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Net iç varlıklar kalemi, çok genel olarak TCMB’nin bankacılık ve kamu kesimi ile olan net kredi ilişkisinin bir göstergesi olarak ifade edilebilir.
Net iç varlıklar kalemi, çok genel olarak TCMB’nin bankacılık ve kamu kesimi ile olan net kredi ilişkisinin bir göstergesi olarak ifade edilebilir.
Soru 11
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bilançosunun pasif tarafı neyi ifade eder?
Seçenekler
A
Net iç varlıklar
B
Net dış varlıklar
C
Parasal taban
D
Hazine borçları
E
Açık piyasa işlemleri
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Bilançonun pasif tarafı ise parasal taban büyüklüğünün ikinci bir ifade biçimini “kullanım cephesinden parasal taban” vermektedir.
Bilançonun pasif tarafı ise parasal taban büyüklüğünün ikinci bir ifade biçimini “kullanım cephesinden parasal taban” vermektedir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi dolaşımdaki nakit ile bankaların kasasındaki paranın toplamından oluşan kavramı ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Parasal Taban
B
Emisyon
C
Net İç Varlıklar
D
Net Dış Varlıklar
E
Açık Piyasa İşlemleri
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Para teorisi kitabınızdan hatırlayacağınız gibi emisyon, dolaşımdaki nakit ile bankaların kasasındaki paranın (bu büyüklük bankaların serbest rezervleri içinde bulunur) toplamından oluşmaktadır
Para teorisi kitabınızdan hatırlayacağınız gibi emisyon, dolaşımdaki nakit ile bankaların kasasındaki paranın (bu büyüklük bankaların serbest rezervleri içinde bulunur) toplamından oluşmaktadır
Soru 13
Aşağıdakilerden hangisi fon fazlası olan ekonomik birimlerin tasarruflarını toplayan ve bu fonları fon açığı olan ekonomik birimlere kredi veren aracı kurumlardır?
Seçenekler
A
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
B
Net Dış Varlıklar
C
Net İç Varlıklar
D
Mevduat Bankaları
E
Analitik Bilanço
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Mevduat bankaları fon fazlası olan ekonomik birimlerin tasarruflarını (temel olarak mevduatlar) toplayan ve bu fonları fon açığı olan ekonomik birimlere kredi veren aracı kurumlardır.
Mevduat bankaları fon fazlası olan ekonomik birimlerin tasarruflarını (temel olarak mevduatlar) toplayan ve bu fonları fon açığı olan ekonomik birimlere kredi veren aracı kurumlardır.
Soru 14
Mevduat bankalarının ekonomideki işlevleri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
Fon transferine aracılık etme - kaydi para yaratma
B
Kaydi para yaratma - açık piyasa işlemleri
C
Açık piyasa işlemleri - fon transferine aracılık etme
D
Mevduat dışı kaynaklar - açık piyasa işlemleri
E
Zorunlu rezerv yaratma- açık piyasa işlemleri
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Mevduat bankalarının ekonomide fon transferine aracılık etme fonksiyonlarının yanında çok önemli işlevlerinden birisi de kaydi para yaratmalarıdır.
Mevduat bankalarının ekonomide fon transferine aracılık etme fonksiyonlarının yanında çok önemli işlevlerinden birisi de kaydi para yaratmalarıdır.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının bilançolarında pasifte yer alan kalemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Diğer Varlıklar
B
Krediler
C
Menkul Kıymetler
D
Rezervler
E
Mevduatlar
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Banka bilançosunun pasifi bankanın topladığı fonların kaynaklarını aktifi ise bu fonların nerelerde kullanıldığını göstermektedir.
Banka bilançosunun pasifi bankanın topladığı fonların kaynaklarını aktifi ise bu fonların nerelerde kullanıldığını göstermektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının bankacılık sistemine ek rezerv aktarma yollarından birisi değildir?
Seçenekler
A
TCMB'nin bankalara reeskont kredisi vermesi
B
TCMB'nin bankalardan DİBS satın alması
C
Bankacılık sisteminde kaydi para yaratması
D
Merkez bankasının bankalara rezerv sağlaması
E
Net iç varlıklar
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının bankalara rezerv sağlaması, TCMB'nin bankalara reeskont kredisi vermesi, TCMB'nin bankalardan DİBS satın alması ve Bankacılık sisteminde kaydi para yaratması gibi yollarla Merkez bankası bankalara ek rezerv sağlamaktadır. Net iç varlıklar ise çok genel olarak TCMB’nin bankacılık ve kamu kesimi ile olan net kredi ilişkisinin bir göstergesi olarak ifade edilebilir.
Merkez bankasının bankalara rezerv sağlaması, TCMB'nin bankalara reeskont kredisi vermesi, TCMB'nin bankalardan DİBS satın alması ve Bankacılık sisteminde kaydi para yaratması gibi yollarla Merkez bankası bankalara ek rezerv sağlamaktadır. Net iç varlıklar ise çok genel olarak TCMB’nin bankacılık ve kamu kesimi ile olan net kredi ilişkisinin bir göstergesi olarak ifade edilebilir.
Soru 17
Bankacılık sisteminin rezervleri 50 milyon Türk Lirası arttırıldığında vadesiz mevduatlar 400 milyon Türk Lirası artıyorsa, basit modelin varsayımları altında zorunlu rezerv oranı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
%2
B
%10
C
%8
D
%3
E
%20
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Rezerv oranı r= ∆D/∆R= 400M/50M=8 şeklinde hesaplanır.
Rezerv oranı r= ∆D/∆R= 400M/50M=8 şeklinde hesaplanır.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının rezervlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Kasalarındaki nakitler
B
Merkez Bankası'ndaki zorunlu hesapları
C
Merkez Bankası'ndaki serbest rezerv hesapları
D
Diğer bankalar ve para piyasasındaki alacakları
E
Diğer bankalara olan borçları
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Mevduat bankalarının kasalarındaki nakitler, Merkez Bankası'ndaki zorunlu hesapları, Merkez Bankası'ndaki serbest rezerv hesapları ve Diğer bankalar ve para piyasasındaki alacakları rezervleridir. Diğer bankalara olan borçları ise mevduat bankalarının rezervi değildir.
Mevduat bankalarının kasalarındaki nakitler, Merkez Bankası'ndaki zorunlu hesapları, Merkez Bankası'ndaki serbest rezerv hesapları ve Diğer bankalar ve para piyasasındaki alacakları rezervleridir. Diğer bankalara olan borçları ise mevduat bankalarının rezervi değildir.
Soru 19
Belirli bir vadeye ve faiz oranına tabi olan ve mevduat sahibinin belirli vade sonunda geri alabileceği mevduata ne ad verilir?
Seçenekler
A
Para stoku
B
Sendikasyon
C
Parasal taban
D
Vadesiz mevduat
E
Vadeli mevduat
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Vadeli mevduat, belirli bir vadeye ve faiz oranına tabi olan ve mevduat sahibinin belirli vade sonunda geri alabileceği mevduat şeklinde tanımlanır.
Vadeli mevduat, belirli bir vadeye ve faiz oranına tabi olan ve mevduat sahibinin belirli vade sonunda geri alabileceği mevduat şeklinde tanımlanır.
Soru 20
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde zorunlu rezerv oranı %5 olduğu durumda basit mevduat çarpanının değeri doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
25
E
20
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Kaydi para çarpanı veya mevduat çarpanı zorunlu rezerv oranının tersine eşittir ve kesirli olarak ifade edilir (1/rD). Buna göre; zorunlu rezerv oranı= 1/rD=1/0,05=20 olacaktır.
Kaydi para çarpanı veya mevduat çarpanı zorunlu rezerv oranının tersine eşittir ve kesirli olarak ifade edilir (1/rD). Buna göre; zorunlu rezerv oranı= 1/rD=1/0,05=20 olacaktır.
Soru 21
Bankacılık sisteminin rezervleri 400 TL arttığında vadesiz mevduatlar 1600 TL artıyorsa, basit mevduat yaratımı modeline göre zorunlu rezerv oranı yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
∆D vadesiz mevduatlardaki değişimi, ∆R rezervlerdeki değişimi ve rD zorunlu rezerv oranını göstermek üzere; ∆D=(1/rD)*∆R 1600= (1/rD)*400 rD=400/1600=0,25=%25 şeklinde hesaplanır.
∆D vadesiz mevduatlardaki değişimi, ∆R rezervlerdeki değişimi ve rD zorunlu rezerv oranını göstermek üzere; ∆D=(1/rD)*∆R 1600= (1/rD)*400 rD=400/1600=0,25=%25 şeklinde hesaplanır.
Soru 22
Türkiye Cumhuriyet merkez Bankası (TCMB)' nın Türk Lirası ve yabancı para zorunlu karşılık oranlarını mevduatların vade yapısına göre farklılaştırmasının esas amacı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
Azalan iç talebi arttırmak ve kredi artışını sınırlandırmak
B
Artan iç talebi arttırmak ve kredi azalışını sınırlandırmak
C
Azalan dış talebi arttırmak ve kredi artışını sınırlandırmak
D
Artan iç talebi azaltmak ve kredi artışını sınırlandırmak
E
Artan dış talebi azaltmak ve kredi azalışını sınırlandırmak
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
TCMB bu hamleyle artan iç talebi kısmayı ve kredi artışını sınırlandırmayı hedeflemiştir.
TCMB bu hamleyle artan iç talebi kısmayı ve kredi artışını sınırlandırmayı hedeflemiştir.
Soru 23
Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan değişim ve ödeme aracına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Vadesiz Mevduat
B
Kaydi Para
C
Sendikasyon
D
Mevduat Çarpanı
E
Vadeli Mevduat
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan değişim ve ödeme aracına kaydi para veya banka parası adı verilir.
Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan değişim ve ödeme aracına kaydi para veya banka parası adı verilir.
Soru 24
Basit kaydi para yaratma modeline göre, zorunlu rezerv oranının Yüzde 10 olduğu bir bankacılık sisteminde merkez bankasının K bankasına 3000 TL’lik rezerv sağlaması, bankacılık sistemine rezervin kaç katı kadar bir kaydi para sağlar?
Seçenekler
A
2
B
3
C
5
D
10
E
20
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
∆D=1/0,10 ×3000=30000 TL’lik bir kaydi para bankacılık sisteminde yaratılabilir. Bu da merkez bankasının K bankasına sağladığı rezervin 10 katına eşittir.
∆D=1/0,10 ×3000=30000 TL’lik bir kaydi para bankacılık sisteminde yaratılabilir. Bu da merkez bankasının K bankasına sağladığı rezervin 10 katına eşittir.
Soru 25
Zorunlu rezerv oranının %12 olduğu bir bankacılık sisteminde, serbest rezervi 10000 TL olan ve mevduatları bulunmayan bir bankanın toplam rezerv miktarı ne kadardır?
Seçenekler
A
1200
B
2000
C
10000
D
12000
E
15000
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Cevap: Mevduatları bulunmayan bir bankanın zorunlu rezervleri de bulunamayacağından toplam rezerv miktarı serbest rezerv miktarına eşittir. Buradan toplam rezerv miktarının 10000 TL olduğu sonucuna varılır.
Cevap: Mevduatları bulunmayan bir bankanın zorunlu rezervleri de bulunamayacağından toplam rezerv miktarı serbest rezerv miktarına eşittir. Buradan toplam rezerv miktarının 10000 TL olduğu sonucuna varılır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi bankaların pasiflerinde bulunan "Mevduat Dışı Kaynaklar" içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Bankalararası piyasadan alınan borçlar
B
Satın alınan menkul kıymetler
C
Sendikasyon kredileri
D
Repo işlemlerinden sağlanan fonlar
E
Merkez bankasından alınan borçlar
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Mevduat dışı temel fon kaynakları, merkez bankasından ve bankalararası piyasadan alınan borçlar, sendikasyon kredileri, repo işlemlerinden sağlanan fonlar, ihraç edilen menkul kıymetler gibi kaynaklardan oluşur.
Mevduat dışı temel fon kaynakları, merkez bankasından ve bankalararası piyasadan alınan borçlar, sendikasyon kredileri, repo işlemlerinden sağlanan fonlar, ihraç edilen menkul kıymetler gibi kaynaklardan oluşur.
Soru 27
Bir banka bilançosu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
I. Mevduatlar kalemi, bir banka bilançosunun pasifinde yer; çünkü tasarruf sahiplerinin bankaya yatırdığı mevduatlar bankanın borçlarıdır.
II. Bankanın verdiği ödünç paralardan oluşan krediler kalemi, banka bilançosunun aktifinde yer alır ve banka için gelir yaratır.
III. Banka, rezervlerini merkez bankasında mevduat olarak tuttuğu için rezervler kalemi banka bilançosunun pasifinde yer alır.
IV. Özsermaye kalemi, banka sahipleri tarafından sağlanan fonlardır ve banka bilançosunun pasifinde yer alır.
I. Mevduatlar kalemi, bir banka bilançosunun pasifinde yer; çünkü tasarruf sahiplerinin bankaya yatırdığı mevduatlar bankanın borçlarıdır.
II. Bankanın verdiği ödünç paralardan oluşan krediler kalemi, banka bilançosunun aktifinde yer alır ve banka için gelir yaratır.
III. Banka, rezervlerini merkez bankasında mevduat olarak tuttuğu için rezervler kalemi banka bilançosunun pasifinde yer alır.
IV. Özsermaye kalemi, banka sahipleri tarafından sağlanan fonlardır ve banka bilançosunun pasifinde yer alır.
Seçenekler
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
I ve II
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Bir banka bilançosunun pasifi, bankaya sağlanan fonlardan (kaynaklardan) oluşur ve bankanın borçlarını gösterir. Pasifin ana kalemleri topladığı mevduatlar ve özkaynaklarıdır. Bir banka bilançosunun aktifi ise, toplanmış olan fonların nasıl kullanıldığını gösterir. Aktifin ana kalemleri, rezervler, krediler ve menkul kıymetlerdir. Krediler ve menkul kıymetler, toplanmış fonların gelir getirmek üzere kullanıldığını gösterir. Rezervler ise, banka müşterilerinin mevduatlarını çekmek istemeleri durumuna karşı, bankanın kasasında nakit olarak ya da merkez bankasında mevduat olarak hazır bulundurduğu likit tutarını ifade eder. Dolayısıyla, I.,II. ve IV. ifadeler doğrudur. III. ise ifade yanlıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Bir banka bilançosunun pasifi, bankaya sağlanan fonlardan (kaynaklardan) oluşur ve bankanın borçlarını gösterir. Pasifin ana kalemleri topladığı mevduatlar ve özkaynaklarıdır. Bir banka bilançosunun aktifi ise, toplanmış olan fonların nasıl kullanıldığını gösterir. Aktifin ana kalemleri, rezervler, krediler ve menkul kıymetlerdir. Krediler ve menkul kıymetler, toplanmış fonların gelir getirmek üzere kullanıldığını gösterir. Rezervler ise, banka müşterilerinin mevduatlarını çekmek istemeleri durumuna karşı, bankanın kasasında nakit olarak ya da merkez bankasında mevduat olarak hazır bulundurduğu likit tutarını ifade eder. Dolayısıyla, I.,II. ve IV. ifadeler doğrudur. III. ise ifade yanlıştır. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 28
Zorunlu rezerv ve serbest rezerv ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangileri doğrudur? I. Zorunlu rezerv, bankaların topladıkları mevduatların belirli bir kısmını kanun gereği TCMB'da bir hesapta tutmak zorunda oldukları tutardır. II. Serbest rezerv tutmak bankaların isteğine bağlıdır ve bankalar kasalarında nakit olarak serbest rezerv tutabilir. III. Toplam rezervler, zorunlu ve serbest rezervlerin toplamından oluşur. IV. Bankaların tuttukları rezervler ile yaratılacak kaydi para arasında bir ilişki bulunmaz.
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Tasarruf sahipleri, vadesiz mevduatlarındaki parayı diledikleri zaman çekebilmeyi ister. Aksi takdirde, bankacılık sistemine duyulan güven zayıflar. Bu nedenle, bankalar topladıkları mevduatların tamamını kredi olarak kullandırmak yerine bir kısmını nakit ve likiditesi yüksek varlıklarda tutar. Bankalar kanun gereği de, topladıkları mevduatın bir kısmını kanunla belirlenen orandan hesaplayarak TCMB'da bir hesapta tutmak zorundadır. Bu tutara zorunlu rezervler denir. Bankalar, zorunlu rezerve ek olarak, kendi istekleri doğrultusunda bir tutarı da kredi olarak kullandırmak yerine (yasal bir zorunluluk olmaksızın) kasalarında nakit olarak ya da likiditesi yüksek diğer varlıklarda tutabilir. Bu tür rezervlere de, serbest rezerv adı verilir. Toplam rezervler, zorunlu ve serbest rezervlerin toplamından oluşur. Dolayısıyla, I., II, ve III. ifadeler doğrudur. Tutulan rezerv miktarı ile yaratılan kaydi para arasında bir ilişki vardır. Zira, elde tutulan rezerv miktarı arttıkça, yaratılan kaydi para miktarı azalacaktır. Bu nedenle, IV. ifade yanlıştır ve doğru cevap D şıkkıdır.
Tasarruf sahipleri, vadesiz mevduatlarındaki parayı diledikleri zaman çekebilmeyi ister. Aksi takdirde, bankacılık sistemine duyulan güven zayıflar. Bu nedenle, bankalar topladıkları mevduatların tamamını kredi olarak kullandırmak yerine bir kısmını nakit ve likiditesi yüksek varlıklarda tutar. Bankalar kanun gereği de, topladıkları mevduatın bir kısmını kanunla belirlenen orandan hesaplayarak TCMB'da bir hesapta tutmak zorundadır. Bu tutara zorunlu rezervler denir. Bankalar, zorunlu rezerve ek olarak, kendi istekleri doğrultusunda bir tutarı da kredi olarak kullandırmak yerine (yasal bir zorunluluk olmaksızın) kasalarında nakit olarak ya da likiditesi yüksek diğer varlıklarda tutabilir. Bu tür rezervlere de, serbest rezerv adı verilir. Toplam rezervler, zorunlu ve serbest rezervlerin toplamından oluşur. Dolayısıyla, I., II, ve III. ifadeler doğrudur. Tutulan rezerv miktarı ile yaratılan kaydi para arasında bir ilişki vardır. Zira, elde tutulan rezerv miktarı arttıkça, yaratılan kaydi para miktarı azalacaktır. Bu nedenle, IV. ifade yanlıştır ve doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 29
Aşağıdaki kalemlerden hangisi bir banka bilançosunun aktifinde yer aldığı halde, TCMB bilançosunun pasifinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Mevduatlar
B
Krediler
C
Menkul Kıymetler
D
Özkaynaklar
E
Zorunlu Rezervler
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Şıklarda verilen kalemlerden krediler, menkul kıymetler ve zorunlu rezervler bir banka bilançosunun aktifinde yer alır. Bu üç kalem içinde zorunlu rezervler TCMB'nın pasifinde gösterilir. Çünkü, zorunlu rezervler bir bankanın varlığı olduğu halde, TCMB'nin yükümlülüğüdür. Doğru cevap E şıkkıdır.
Şıklarda verilen kalemlerden krediler, menkul kıymetler ve zorunlu rezervler bir banka bilançosunun aktifinde yer alır. Bu üç kalem içinde zorunlu rezervler TCMB'nın pasifinde gösterilir. Çünkü, zorunlu rezervler bir bankanın varlığı olduğu halde, TCMB'nin yükümlülüğüdür. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi para arzı düzeyini etkileyen en önemli aktördür?
Seçenekler
A
Merkez bankası
B
Mevduat kabul eden kurumlar
C
Mevduat kabul eden bankalar
D
Mevduat sahipleri
E
Bankalardan borç alanlar
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Şıklarda verilen tüm aktörler, aldıkları kararlar ve yaptıkları tercihlerle para arzı düzeyini etkiler. Ancak, Merkez Bankası para arzı düzeyini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle, en önemli aktör merkez bankasıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Şıklarda verilen tüm aktörler, aldıkları kararlar ve yaptıkları tercihlerle para arzı düzeyini etkiler. Ancak, Merkez Bankası para arzı düzeyini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle, en önemli aktör merkez bankasıdır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 31
Kaydi para yaratma süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bankalar ellerindeki rezervlerle veya mevduatlarla kaydi para yaratabilir.
B
Merkez bankasının kaydi para yaratılmasındaki rolü, bankaların rezervlerini etkilemesi şeklindedir.
C
Merkez bankası bankalara reeskont kredisi kullandırarak bankacılık sistemine rezerv sağlayabilir. Bankalar da, bu rezervler ile kaydi para yaratabilir.
D
Merkez bankası bankalardan devlet iç borçlanma senedi (DİBS) satın alarak bankacılık sistemine rezerv sağlayabilir. Bankalar da, bu rezervler ile kaydi para yaratabilir.
E
Yaratılan kaydi para dolaşımdaki banknot miktarını arttırır.
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap E şıkkıdır. Yaratılan kaydi para dolaşımdaki banknot miktarını etkilemez. Çünkü, kaydi para bankalar tarafından yaratılan mevduattan, başka bir ifadeyle, muhasebe kay›tlarından ibarettir.
Doğru cevap E şıkkıdır. Yaratılan kaydi para dolaşımdaki banknot miktarını etkilemez. Çünkü, kaydi para bankalar tarafından yaratılan mevduattan, başka bir ifadeyle, muhasebe kay›tlarından ibarettir.
Soru 32
"Kaydi para yaratılması modelinin üç temel varsayımı vardır: 1. Bankalar serbest rezerv bulundurmaz; sadece mevduatlarının %10'u kadar zorunlu rezerv bulundurur. 2.Ekonomik birimler ellerinde nakit tutmaz. Ellerindeki parayı mevduat olarak bankalara yatırır. 3.Bankalar sadece vadesiz mevduat şeklinde yükümlülük kabul eder. Ayrıca, başlangıçtaki ek rezerv artışı sonucu, bankacılık sistemindeki mevduatların kaç kat artacağını basit kaydi para çarpanı gösterir. Basit kaydi para çarpanı, zorunlu rezerv oranının tersine eşittir. Başka bir ifadeyle, birinci varsayımdan kaydi para çarpanının 10 olduğu bulunabilir." Bu paragraftaki bilgilere dayanarak kaydi para yaratılması modeli ile ilgili değerlendirme yapıldığında, aşağıdakilerden hangisi en doğru ifadedir?
Seçenekler
A
Gerçekte bankalar serbest rezerv bulundurmak isteyebilir. Ancak serbest rezervle ilgili bir oran belirlenemez. Bu yüzden, serbest rezervlerin kaydi para çarpanı üzerindeki etkisi hakkında yorum yapılamaz.
B
Gerçekte ekonomik birimler ellerinde nakit tutmak ister ve ellerindeki paranın tümünü mevduat olarak bankalara yatırmaz. Dolayısıyla, bankaların kredi olarak verebilecekleri miktar azalır. Bu da kaydi para çarpanını azaltır.
C
Modelin varsayımları gerçekçi değildir. Bu yüzden, bu modelle yaratılacak kaydi para miktarını tahmin etmek mümkün değildir.
D
Modelin varsayımları her zaman geçerli olmayabilir. Ancak bu durum, bu modelle yaratılacak kaydi para miktarının hesaplanamayacağı anlamına gelmez.
E
Bankalar, ekonomik belirsizliklerin arttığı riskli ortamlarda likit kalma isteklerine bağlı olarak serbest rezerv bulundurmak isteyebilir. Bu durumda kaydi para çarpanı artar ve daha fazla kaydi para yaratılır.
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap B şıkkıdır. Bankaların kredi olarak verebilecekleri miktar azalırsa, yaratılacak kaydi para miktarı da azalacaktır. Bu da kaydi para çarpanını azaltır. A ve E şıkları da aynı sebeple yanlıştır. Zira, serbest rezervlerin artması bankaların kredi olarak verebilecekleri miktarı azaltır. C şıkkı yanlıştır. Modelin varsayımlarının gerçekçi olmadığı doğrudur. Ancak bu model, zayıflıkları göz önünde bulundurularak tahmin yapmakta kullanılabilir. D şıkkı doğru cevap değildir. Bu şıktaki ifade doğru kabul edilebilir; fakat çok genel kullanılan bir ifadedir. En yakın çeldirici cevaptır.
Doğru cevap B şıkkıdır. Bankaların kredi olarak verebilecekleri miktar azalırsa, yaratılacak kaydi para miktarı da azalacaktır. Bu da kaydi para çarpanını azaltır. A ve E şıkları da aynı sebeple yanlıştır. Zira, serbest rezervlerin artması bankaların kredi olarak verebilecekleri miktarı azaltır. C şıkkı yanlıştır. Modelin varsayımlarının gerçekçi olmadığı doğrudur. Ancak bu model, zayıflıkları göz önünde bulundurularak tahmin yapmakta kullanılabilir. D şıkkı doğru cevap değildir. Bu şıktaki ifade doğru kabul edilebilir; fakat çok genel kullanılan bir ifadedir. En yakın çeldirici cevaptır.
Soru 33
Eğer zorunlu rezerv oranı Yüzde 20 ise ve vadesiz mevduatınızdan 1000 YTL çekerseniz, bankanızın rezervleri nasıl etkilenir?
Seçenekler
A
Bankanın rezervleri etkilenmez.
B
Bankanın rezervleri 200 YTL artar.
C
Bankanın rezervleri 200 YTL azalır.
D
Bankanın rezervleri 500 YTL artar.
E
Bankanın rezervleri 500 YTL azalır.
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Bankanızdaki vadesiz hesabınızdan 1000 YTL çekerseniz, bankanızdaki vadesiz hesaplar 1000 YTL azalacaktır. Dolayısıyla, bankanız azalan vadesiz mevduat tutarı için merkez bankasına zorunlu rezerv (karşılık) yatırmak zorunda kalmayacaktır. Bu nedenle, rezervleri de azalacaktır. Azalacak rezerv tutarını, zorunlu rezerv oranını vadesiz mevduat tutarı ile çarparak bulabiliriz: %20x1000 YTL= 200 YTL. Doğru cevap C şıkkıdır.
Bankanızdaki vadesiz hesabınızdan 1000 YTL çekerseniz, bankanızdaki vadesiz hesaplar 1000 YTL azalacaktır. Dolayısıyla, bankanız azalan vadesiz mevduat tutarı için merkez bankasına zorunlu rezerv (karşılık) yatırmak zorunda kalmayacaktır. Bu nedenle, rezervleri de azalacaktır. Azalacak rezerv tutarını, zorunlu rezerv oranını vadesiz mevduat tutarı ile çarparak bulabiliriz: %20x1000 YTL= 200 YTL. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 34
Eğer zorunlu rezerv oranı %5 ise ve vadesiz mevduatınızdan 2000 YTL çekerseniz, bankanızın yarattığı kaydi para nasıl etkilenir?
Seçenekler
A
Bankanın yarattığı kaydi para etkilenmez.
B
Bankanın yarattığı kaydi para 100 YTL artar.
C
Bankanın yarattığı kaydi para 100 YTL azalır.
D
Bankanın yarattığı kaydi para 1900 YTL artar.
E
Bankanın yarattığı kaydi para 1900 YTL azalır.
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Vadesiz hesabınızdan 2000 YTL çektiğiniz takdirde, bankanızın zorunlu rezerv yükümlülüğü ( zorunlu rezerv oranı x azalan vadesiz mevduat tutarı) % 5 x 2000= 100 YTL azalacaktır. Bankanızın kullandırabileceği kredi miktarı da 2000 YTL - 100 YTL = 1900 YTL azalacaktır. Dolayısıyla, yaratılacak kaydi para miktarı da 1900 YTL azalacaktır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Vadesiz hesabınızdan 2000 YTL çektiğiniz takdirde, bankanızın zorunlu rezerv yükümlülüğü ( zorunlu rezerv oranı x azalan vadesiz mevduat tutarı) % 5 x 2000= 100 YTL azalacaktır. Bankanızın kullandırabileceği kredi miktarı da 2000 YTL - 100 YTL = 1900 YTL azalacaktır. Dolayısıyla, yaratılacak kaydi para miktarı da 1900 YTL azalacaktır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 35
Merkez bankalarının para arzını değiştirmek için devletiç borçlanma senetleri (DİBS) alıp satmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri
B
Reeskont karşılığı belirlenmesi
C
Zorunlu karşılık belirlenmesi
D
Karşılıksız para basılması
E
Faiz indirimi
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi kaydi paraya bir örnek olabilir?
Seçenekler
A
A’nın elindeki nakit para
B
B’nin banka kasasında sakladığı altın
C
C’nin mevduat hesabındaki para
D
D’nin döviz cinsinden nakit parası
E
E’nin kullandığı ziynet eşyaları
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 37
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde parasal taban doğru bir şekilde tanımlanmıştır?
Seçenekler
A
Emisyon + serbest tevdiat
B
Emisyon + zorunlu karşılıklar + serbest tevdiat
C
Emisyon + zorunlu karşılıklar - serbest tevdiat
D
Zorunlu karşılıklar - Emisyon - serbest tevdiat
E
Zorunlu karşılıklar + serbest tevdiat
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bilançosunun pasif kaleminde yer alır?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Brüt döviz rezervleri
C
Açık piyasa işlemleri
D
Fonlar
E
Net vadeli (forward) işlemler
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 39
I. Merkez BankasıII. Mevduat kabul eden kurumlar (bankalar) III.Banka dışı kesim Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri para arzı düzeyini etkileyen aktörlerden birisidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I-II
D
I-III
E
I-II-III
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 40
Mevduat bankalarının bir kullanıcı için yüklü miktarda bir kredi sağlayabilmek amacıyla oluşturduğu geçici ortaklığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Konsorsiyum
B
Kartel
C
Sendikasyon
D
Repo
E
Leasing
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 41
Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek suretiyle yaratılan paraya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Madeni Para
B
Mal Para
C
Fiat Para
D
Kaydi Para
E
Kağıt Para
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının aktiflerinde yer almaz?
Seçenekler
A
Menkul kıymetler
B
Krediler
C
Rezervler
D
Özkaynaklar
E
Diğer varlıklar
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 43
Bankaların verdiği ödünç paralar aşağıdaki kavramlardan hangisiyle adlandırılır?
Seçenekler
A
Mevduat
B
Kredi
C
Tahvil
D
Hisse Senedi
E
Bono
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının aktifinde bulunan bir kalemdir?
Seçenekler
A
Mevduatlar
B
Mevduat dışı kaynaklar
C
Diğer kaynaklar
D
Öz kaynaklar
E
Krediler
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 45
Bankalar aşağıdakilerden hangisini kullanarak kaydi para yaratmaktadır?
Seçenekler
A
Mevduatları
B
Zorunlu karşılıkları
C
Menkul değerleri
D
Kredileri
E
Öz kaynakları
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 46
Bankaların topladıkları mevduatların küçük bir kısmını karşılık olarak ellerinde tutmaları durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mutlak rezerv bankacılığı
B
Serbest rezerv bankacılığı
C
Kalkınma bankacılığı
D
Yatırım bankacılığı
E
Kısmi rezerv bankacılığı
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi ticari bankaların topladıkları tüm kaynakları kredi olarak kullandırmama nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Olası karlı yatırımlar için likit kaynak tutma isteği
B
Merkez bankası tarafından konulan zorunlu rezerv oranı
C
Beklenmedik mevduat çıkışlarına karşı hazırlıklı olma isteği
D
Kredi olarak kullandırılmayan kaynağın daha karlı olması
E
Beklenmedik nakit çekimlere karşı hazırlıklı olma isteği
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 48
Merkez bankasının ticari bankalardan devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) satın alması aşağıdakilerden hangisine yol açar?
Seçenekler
A
Para arzının azalmasına
B
Para arzının artmasına
C
Faiz oranının yükselmesine
D
Enflasyon oranının düşmesine
E
Dış rezervlerin artmasına
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 49
Aşağıdaki eşitliklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Parasal Taban = Net Dış Varlıklar + Emisyon
B
Parasal Taban = Net Dış Varlıklar + Serbest Tevdiat
C
Parasal Taban = Net İç Varlıklar + Zorunlu Karşılıklar
D
Parasal Taban = Net Dış Varlıklar + Net İç Varlıklar
E
Parasal Taban = Net İç Varlıklar - Net Dış Varlıklar
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 50
I. Reeskont kredisi II. Devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) satın alımı III. Kaydi para yaratım süreci Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri merkez bankasının bankalara rezerv sağlama yollarından birisidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 51
17 aralık 2010 tarihinden itibaren Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası artan iç talebi kısmak ve kredi artışını sınırlamak amacıyla aşağıdaki uygulamalardan hangisine başvurmuştur?
Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranlarını mevduatların vade yapısına göre farklılaştırmıştır
B
Döviz piyasasına müdahale etmiştir
C
Para arzını arttırmıştır
D
Faiz oranlarını düşürmüştür
E
Banklara ekstra likidite sağlamıştır.
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 52
Zorunlu rezerv oranı %10 olduğu durumda basit mevduat çarpanının değeri aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Bankacılık sistemindeki mevduatların kaç kat artacağını basit kaydi para çarpanı veya mevduat çarpanı göstermektedir. Basit kaydi para çarpanı, zorunlu rezerv oranının ( rD) tersine eşittir. Buna göre rD =%10=0,10 ise, basit kaydi para çarpanı=1/rD=1/0,10=10 şeklinde hesaplanır.
Bankacılık sistemindeki mevduatların kaç kat artacağını basit kaydi para çarpanı veya mevduat çarpanı göstermektedir. Basit kaydi para çarpanı, zorunlu rezerv oranının ( rD) tersine eşittir. Buna göre rD =%10=0,10 ise, basit kaydi para çarpanı=1/rD=1/0,10=10 şeklinde hesaplanır.
Soru 53
Bankacılık sisteminin rezervleri 100 TL arttığında vadesiz mevduatlar 1000 TL artıyorsa, basit mevduat yaratımı modeline göre zorunlu rezerv oranı yüzde kaç olur?
Seçenekler
A
15
B
20
C
10
D
1
E
25
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 54
Eğer basit mevduat çarpanı 2 ise zorunlu rezerv oranı yüzde kaç olur?
Seçenekler
A
0,1
B
0,2
C
0,3
D
0,4
E
0,5
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 55
Bir banka bilançosunda mevduat miktarı 1000 TL ve rezervler miktarı 1000 TL ise bu banka ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Banka kısmi rezerv bankacılığı yapmaktadır
B
Banka mutlak rezerv bankacılığı yapmaktadır
C
Banka yatırım bankacılığı yapmaktadır
D
Banka kıyı bankacılığı yapmaktadır
E
Banka zorunlu rezerv bankacılığı yapmaktadır
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi bankaların yaratabileceği kaydi para miktarının sınırlanmasına yol açmaktadır?
Seçenekler
A
Bankaların serbest rezerv tutmaması
B
Ekonomik birimlerin nakit talep etmesi
C
Ekonomik birimlerin vadesiz mevduat hesabı açtırması
D
Merkez bankasının zorunlu karşılık oranını sıfır yapması
E
Sistemde çok sayıda banka olması
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 57
Ticari bankaların borçlanarak elde ettikleri fonlar içinde en büyük paya sahip olan fon kaynağı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Repo işlemlerinden sağlanan fonlar
B
İhraç edilen menkul kıymetler
C
Mevduatlar
D
Reeskont kredisi kullanımı
E
Bankalararası piyasadan alınan borçlar
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 58
Bankalar tarafından yaratılan para aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Mevduat parası
C
Banka kasaları
D
Dolaşımdaki nakit
E
İtibari para
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının merkez bankasındaki bulundurdukları mevduatlardan birisidir?
Seçenekler
A
Serbest rezervler
B
Mutlak rezervler
C
Emisyon
D
Dolaşımdaki nakit
E
Uluslararası rezervler
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi parasal tabanda bir artış gerçekleşmesine yol açar?
Seçenekler
A
Merkez bankasının piyasaya döviz satması
B
Net dış varlıklarda bir azalış
C
Net iç varlıklarda bir azalış
D
Merkez bankasının bankalara kredi vermesi
E
Merkez bankasının DİBS satması
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi bir banka bilançosunun aktifinde yer almaktadır?
Seçenekler
A
Mevduatlar
B
Özkaynaklar
C
Reeskont kredileri
D
Sendikasyon kredileri
E
Krediler
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Soru 62
Dar kapsamlı para arzında, aşağıdakilerden hangisi para arzının büyük bir kısmını oluşturur?
Seçenekler
A
Vadeli mevduat
B
Vadesiz mevduat
C
Dolaşımdaki para
D
Merkez bankasındaki vadeli mevduat
E
Katılım bankaları vadeli mevduatı
Açıklama:
2011 sonu itibarıyla dar tanımlı para arzının %65’i vadesiz mevduatlardan %35’lik kısmı ise dolaşımdaki nakitten oluşmaktadır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankası bilançosunda aktif unsurlardan değildir?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Brüt döviz rezervleri
C
Bankaların döviz mevduatı
D
Net vadeli işlemler
E
Açık piyasa işlemleri
Açıklama:
Merkez bankası bilançosu aktifi net dış varlıklar ve net iç varlıklardan oluşur. Bilançonun pasifini ise parasal taban yani emisyon, zorunlu karşılıklar ve serbest tevdiat oluşturur.
Soru 64
Merkez bankasının piyasadan döviz satın alması parasal taban üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Parasal taban düşer
B
Net iç varlıklar artar
C
Net iç varlıklar azalır
D
Parasal taban yükselir
E
Bilanço eşitliği değişmez
Açıklama:
Merkez bankasının piyasadan döviz alması (döviz varlıklarını arttırır) net dış varlıkların artmasına ve parasal tabanın yükselmesine yol açar.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının bilançosunun aktif unsurlarından biridir?
Seçenekler
A
Mevduatlar
B
Mevduat dışı kaynaklar
C
Öz kaynaklar
D
Krediler
E
Diğer pasifler
Açıklama:
Mevduat bankalarının bilançosunun aktiflerini rezervler (likit aktifler), menkul kıymetler, krediler ve diğer varlıklar oluşturur.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının bilançosunun pasif unsurlarından biridir?
Seçenekler
A
Mevduatlar
B
Rezervler
C
Krediler
D
Menkul kıymetler
E
Diğer varlıklar
Açıklama:
Mevduat bankalarının bilançosunun pasifinde yer alan unsurlar, borçlar ve özkaynaklardan oluşur. Bunlar ise mevduatlar, mevduat dışı kaynaklar, diğer pasifler ve özkaynaklardır.
Soru 67
Bankacılık sisteminde elde tutulan rezerv miktarının artması kaydi para üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaydi para artar
B
Kaydi para değişmez
C
Kredi imkânları artar
D
Kredi imkânları azalır
E
Kaydi parayı sınırlandırır
Açıklama:
Toplam rezervler bankacılık sistemindeki zorunlu ve serbest rezervlerin toplamından oluşmaktadır. Bankaların tuttukları rezervler yaratılacak kaydi para miktarını etkilemektedir. Çünkü kaydi para yaratılması sürecinde rezervler bir sızıntıdır ve kredi olarak kullandırılmayıp elde tutulan rezervlerin artması yaratılabilecek kaydi para miktarının sınırlanmasına yol açar.
Soru 68
I - Bankalara reeskont kredisi kullandırması,
II - Bankalardan devlet iç borçlanma senetleri satın alması,
III - Bankalardan döviz satın alması,
Yukarıda merkez bankasının yaptığı işlemler verilmiştir, buna göre merkez bankasının bankacılık sistemine sağladığı rezervler aşağıdakilerden hangisidir?
II - Bankalardan devlet iç borçlanma senetleri satın alması,
III - Bankalardan döviz satın alması,
Yukarıda merkez bankasının yaptığı işlemler verilmiştir, buna göre merkez bankasının bankacılık sistemine sağladığı rezervler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Merkez bankası bankacılık sistemine ilave 1 liralık rezerv sağladığında mevduat hacmi bu miktarın belirli bir katı kadar artar, bu süreç mevduat (kaydi para) yaratımı olarak isimlendirilmektedir. Şimdi ilk olarak merkez bankasının ilave rezervleri nasıl sağladığına bakalım. Merkez bankası bankacılık sistemine iki şekilde rezerv sağlayabilmektedir: Bankalara reeskont kredisi kullandırarak ve bankalardan devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) satın alarak sağlar.
Soru 69
Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan bir değişim ve ödeme aracına aşağıdakilerden hangisi ile adlandırılır?
Seçenekler
A
Kayıtsız para
B
Para
C
Kaydi para (Banka parası)
D
Nakit para
E
Rezerv para
Açıklama:
Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan bir değişim ve ödeme aracına kaydi para (Banka parası) olarak adlandırılır.
Soru 70
Merkez bankasının A bankasına aktardığı ilave 1000 liralık rezervle, zorunlu rezerv oranını % 12,5 olduğu bir ekonomide yaratılabilecek kaydi para aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
125
B
875
C
1250
D
8000
E
12500
Açıklama:
Zorunlu rezerv oranının %12,5 olduğu bir ekonomik ortamda, merkez bankasının A bankasına aktardığı ilave 1000 liralık rezervle bankacılık sisteminin yaratabileceği kaydi para (mevduat parası) miktarını pratik olarak hesaplayabiliriz; (1/0,125)*1000= 8000.
Soru 71
Zorunlu rezerv oranının % 5 olduğu bir ekonomide kaydi para çarpanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5
B
10
C
15
D
20
E
25
Açıklama:
1 değerini, Zorunluk rezerv oranına böldüğümüzde kaydi para çarpanını buluruz; 1/0,05= 20 çarpanı elde ederiz.
Soru 72
Parasal taban büyüklüğünün ikinci ifade biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Döviz varlığı artırımı
B
Açık piyasa işlemleri
C
Zorunlu ve serbest rezerv
D
Serbest rezerv
E
Kullanım biçiminden parasal taban
Açıklama:
Bilançonun pasif tarafı ise Parasal taban büyüklüğünün ikinci bir ifade biçimini “kullanım cephesinden parasal taban”ı vermektedir.
Soru 73
Bankalar topladıkları fonların bir kısmını …………. olarak tutmaktadır.
Yukarıdaki tanımdaki boşluğu tamamlayınız?
Yukarıdaki tanımdaki boşluğu tamamlayınız?
Seçenekler
A
Likit Aktif
B
Pasif
C
Kredi
D
Bilanço
E
Vadeli
Açıklama:
Bankalar çeşitli kaynaklardan sağladıkları bu fonları aktifte yer alan varlıkları elde etmek için kullanmaktadırlar. Bankalar topladıkları fonların bir kısmını rezerv (likit aktif) olarak tutmaktadır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankasının bankacılık sistemine rezerv sağlama şeklidir?
Seçenekler
A
Vadeli Kredi
B
Mevduat
C
Kaydi para
D
Reeskont Kredisi
E
Bilanço
Açıklama:
Merkez bankası bankacılık sistemine iki şekilde rezerv sağlayabilmektedir: Bankalara reeskont kredisi kullandırarak ve bankalardan devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) satın alarak.
Soru 75
Merkez bankası tarafından sağlanan ek rezerv miktarı artışı sonucunda bankacılık sisteminde, mevduatların ne kadar artacağını gösteren hesaplama biçimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faiz çarpanı
B
Zorunlu karşılıklar çarpanı
C
Rezerv çarpanı
D
Kaydi para çarpanı
E
Kredi çarpanı
Açıklama:
Başlangıçtaki ek rezerv artışı sonucu, bankacılık sistemindeki mevduatların kaç kat artacağını basit kaydi para çarpanı veya mevduat çarpanı göstermektedir.
Soru 76
Zorunlu rezerv oranının %20 olduğu bir ekonomik ortamda merkez bankasının A bankasına aktardığı 1000 TL’lik rezerv ile bankacılık sisteminde yaratacağı kaydi para miktarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1000 TL
B
500 TL
C
2500 TL
D
5000 TL
E
7500 TL
Açıklama:
Kaydi para miktarı formülüne göre; (1/0.20)*1000 = 5000 TL
Soru 77
Merkez bankası bilançosunun aktif kısmında yer alan net iç varlıklar ana kaleminde aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Zorunlu Karşılıklar
C
Döviz Rezervleri
D
Serbest Tevdiat
E
Açık Piyasa İşlemleri
Açıklama:
Net iç varlıklar kalemi, çok genel olarak TCMB’nin bankacılık ve kamu kesimi ile olan net kredi ilişkisinin bir göstergesi olarak ifade edilebilir. NİV kalemi, kamu kesimine açılan net nakit iç krediler, net APİ (Açık Piyasa İşlemleri) ve net diğer iç varlıkların toplamına eşittir.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi bir banka bilançosunun aktif varlık bölümünün en önemli kalemini oluşturur?
Seçenekler
A
Özkaynaklar
B
Reeskont kredisi
C
Krediler
D
Mevduatlar
E
Fonlar
Açıklama:
Bir banka bilançosunun aktif (varlık) bölümünün en önemli kalemini krediler oluşturmaktadır.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının merkez bankasında bulundurduğu mevduatlardan biridir?
Seçenekler
A
Krediler
B
Uluslararası rezervler
C
Nakit
D
Repo
E
Serbest rezervler
Açıklama:
Bankalar ellerinde zorunlu rezerv ve serbest rezerv olmak üzere iki tür rezerv tutarlar. Bankaların bulunduracakları rezerv miktarını belirleyen iki faktör vardır: Bunlardan ilki, bankaların yasalar gereği mevduatlarının belirli bir kısmını TCMB’deki bir hesapta tutmak zorunda olmalarıdır. Bu miktar zorunlu rezervlerdir. İkincisi ise bankaların beklenmedik mevduat çıkışlarını karşılamak ve yatırım fırsatlarını değerlendirmek için kendi belirledikleri bir miktarda serbest rezerv bulundurmalarıdır.”
Soru 80
Bankaların bir kullanıcıya kredi sağlamak için oluşturduğu geçici ortaklığa ne denir?
Seçenekler
A
Repo
B
Kredi
C
Leasing
D
Sendikasyon
E
Fon
Açıklama:
Sendikasyon; Tek bir borçluya büyük miktarda kredi sağlamak üzere birden fazla finans kurumunun aralarında oluşturdukları geçici bir ortaklıktır.
Soru 81
Aldıkları kararlar ve yaptıkları tercihlerle para arzını etkileyen dört aktör vardır. Aşağıdakilerin hangisi bu aktörlerin dışında kalmaktadır?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Mevduat Sahipleri
C
Mevduat Kabul Eden Kurumlar
D
Bankalar
E
Borsa
Açıklama:
Aldıkları kararlar ve yaptıkları tercihlere göre para arzını ‘Borsa’ etkileyememektedir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi Stand-by bilançosunun özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bu bilanço para arzındaki değişimin özü olan parasal taban ile bu büyüklüğün nasıl yaratıldığını gösterir.
B
Bu bilançoda analitik bilançonun aktifinde yer alan iç ve dışı varlık kalemleri netleştirilerek aktifte gösterilmekte ve merkez bankasının mali sektörle olan kredi ilişkisi kolaylıkla izlenebilmektedir.
C
Bu bilançoda parasal tabanın kaynaklarına göre gösterimi; B=NDV şeklinde olur.
D
Bu bilançonun aktif kısmı, net dışı varlıklar (NDV) ve net iç varlıklar (NİV) ana kalemlerinin toplamından, pasif kısmı ise parasal tabandan (B) oluşmaktadır.
E
Bu bilanço parasal tabanın, hem kaynakları (parasal tabanın nasıl yaratıldığı) açısından hem de kullanım açısından elde edilmesine olanak vermektedir.
Açıklama:
Bu bilançoda parasal tabanın kaynaklarına göre gösterimi; B=NDV+NİV şeklinde olur.
Soru 83
NİV kaleminde ve NDV kaleminde meydana gelecek bir artş parasal tabanda nasıl bir etki yaratır?
Seçenekler
A
Üstel artış
B
Üstel azalış
C
Artış
D
Azalış
E
Dengede durma
Açıklama:
NİV kaleminde ve NDV kaleminde meydana gelecek bir artş parasal tabanda artışa sebep olur.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi parasal tabanın bileşenlerindendir?
Seçenekler
A
Brüt döviz rezervleri
B
Orta vadeli dış krediler
C
Hazine borçları
D
Emisyon
E
Fonlar
Açıklama:
Brüt döviz rezervleri ve orta vadeli dış krediler net dış varlıklar kalemine aittir. Hazine borçları ve fonlar ise net iç varlıklara ait bileşenlerdir. Emisyon ise parasal tabanının bileşenidir.
Soru 85
Hazine borçları, banka kesiminin dış mevduatı ve nakit krediler gibi bileşenler aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Para tabanı
B
Kamusal Bilanço
C
Net İç Varlıklar
D
Net Dış Varlıklar
E
Açık Piyasa İşlemleri
Açıklama:
Hazine borçları, banka kesiminin dış mevduatı ve nakit krediler net iç varlıkların bileşenidir.
Soru 86
Gerçek veya tüzel kişiliklerin, istenildiği anda veya belirli bir süre sonunda ya da belirli bir ihbar süresine uyarak geri almak üzere bankalara yaptırdıkları yerli veya yabancı para hesapları ne olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Mevduat
B
Banka Kasası
C
Mevduat Çarpanı
D
Sendikasyon
E
Kredi
Açıklama:
Yukarıda verilen tanım mevduatı açıklamaktadır.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi özet bilançoda mevduat bankalarının pasif kalemleri bileşenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mevduatlar
B
Mevduat Dışı Kaynaklar
C
Diğer Pasifler
D
Menkul Kıymetler
E
Özkaynaklar
Açıklama:
Menkul kıymetler, özet bilançonun aktif kalemlerinin bir bileşenidir. Ancak diğer şıklardaki bileşenler pasif kalemlere aittir.
Soru 88
"Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan bir değişim ve ödeme aracı" olarak tanımlanan unsur aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kaydi para
B
Zorunlu Rezerv
C
Serbest Rezerv
D
Kredi
E
Mevduat
Açıklama:
Yukarıdaki tanım kaydi parayı açıklamaktadır.
Soru 89
Zorunlu rezerv oranı Yüzde 25 ise, basit kaydi para çarpanı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
5
B
4
C
7
D
9
E
10
Açıklama:
Zorunlu rezerv oranı Yüzde 25 ise, 1/RD formülünden 1/0,25 işleminin sonucu olarak basit kaydi para çarpanı 4 olarak bulunur.
Soru 90
Zorunlu rezerv oranının %10 olduğu bir ekonomik ortamda, merkez bankasının A bankasına aktardığı ilave 1000 liralık rezerv ile bankacılık sisteminin yaratabileceği kaydi para (mevduat parası) miktarı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
20000
B
10000
C
5000
D
1000
E
100
Açıklama:
Rd: zorunlu rezerv oranı, DD vadesiz mevduatlardaki değişim, DR rezervlerdeki değişimi gösterdiğinde, DD=(1/ Rd)* DR formulasyonundan; DD=(1/ 10)* 1000=10000 dir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangileri para arzı düzeyini etkileyen kuruluşlar arasında sayılabilir
I-Merkez bankası,
II-Mevduat kabul eden kurumlar (bankalar)
III-Banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar).
IV-Uluslararası fon sağlayan kuruluşlar (IMF, Dünya bankası, vs.)
I-Merkez bankası,
II-Mevduat kabul eden kurumlar (bankalar)
III-Banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar).
IV-Uluslararası fon sağlayan kuruluşlar (IMF, Dünya bankası, vs.)
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
I,II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Aldıkları kararlar ve yaptıkları tercihlerle para arzı düzeyini etkileyen üç aktör vardır: Merkez bankası, mevduat kabul eden kurumlar (bankalar) ve banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar).
Soru 92
NİV kalemi, aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
NİV (net iç varlıklar) kalemi, kamu kesimine açılan net nakit iç krediler, net APİ (açık Piyasa İşlemleri) ve net diğer iç varlıkların toplamına eşittir.
B
NİV kalemi, Bankaların Döviz Mevduatı, net APİ (açık Piyasa İşlemleri) ve Net Vadeli (Forward) İşlemler toplamına eşittir.
C
NİV kalemi, Bankaların Döviz Mevduatı, Kamu’nun Mevduatı ve Banka Dışı Kesimin Mevduatı toplamına eşittir.
D
NİV kalemi, Net Uluslararası Rezervler, Kamu’nun Mevduatı ve Açık Piyasa İşlemleri (net) toplamına eşittir.
E
NİV kalemi, Döviz Olarak Takip Olunan Mevduat, Bankacılık Sektörüne Açılan Nakit Krediler, ve Açık Piyasa İşlemleri (net) toplamına eşittir.
Açıklama:
NİV kalemi, kamu
kesimine açılan net nakit iç krediler, net APİ (açık Piyasa İşlemleri) ve net diğer
iç varlıkların toplamına eşittir.
kesimine açılan net nakit iç krediler, net APİ (açık Piyasa İşlemleri) ve net diğer
iç varlıkların toplamına eşittir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının bilançolarının aktifinde yer alan bir kalem değildir?
Seçenekler
A
Rezervler (Likit Aktifler)
B
Menkul Kıymetler
C
Krediler
D
Mevduatlar
E
Diğer Varlıklar
Açıklama:
Mevduatlar bilançonun pasifinde yer alır. Bu yüzden doğru yanıt D
Soru 94
I. Mevduatlar
II. Mevduat Dışı Kaynaklar
III. Menkul Kıymetler
IV. Özkaynaklar
Sıralanan bilanço kalemlerinden hangileri pasifte yer alır?
II. Mevduat Dışı Kaynaklar
III. Menkul Kıymetler
IV. Özkaynaklar
Sıralanan bilanço kalemlerinden hangileri pasifte yer alır?
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Menkul kıymetler bilançonun aktifinde yer alır. Bu yüzden doğru yanıt E
Soru 95
Tek bir borçluya büyük miktarda kredi sağlamak üzere birden fazla finans kurumunun aralarında oluşturdukları geçici bir ortaklığa ne ad verilir.
Seçenekler
A
Sendikasyon
B
Özel finans kurumu
C
Doğrudan sermaye
D
Baz para
E
Anonim şirket
Açıklama:
Tek bir borçluya büyük miktarda kredi sağlamak üzere birden fazla
finans kurumunun aralarında oluşturdukları geçici bir ortaklığa SENDİKASYON denir.
finans kurumunun aralarında oluşturdukları geçici bir ortaklığa SENDİKASYON denir.
Soru 96
Bankaların yasalar gereği mevduatlarının belirli bir kısmını TCMB’daki bir hesapta tutmalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Serbest rezerv
B
Zorunlu rezerv
C
Baz para
D
Reeskont
E
iskonto
Açıklama:
Bankalar yasalar gereği mevduatlarının belirli bir kısmını TCMB’deki
bir hesapta tutmak zorundadırlar. Bu miktar zorunlu rezervlerdir.
bir hesapta tutmak zorundadırlar. Bu miktar zorunlu rezervlerdir.
Soru 97
Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek
yoluyla yaratılan değişim ve ödeme aracına ne ad verilir?
yoluyla yaratılan değişim ve ödeme aracına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kaydi para
B
Baz para
C
Sendikasyon kredisi
D
Vadesiz mevduat
E
Rezerv para
Açıklama:
Kaydi Para (Banka Parası): Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan bir değişim ve ödeme aracıdır.
Soru 98
İlave rezerv artışı sonucu, bankacılık sistemindeki mevduatların kaç kat artacağını gösteren
değere ne ad verilir.
değere ne ad verilir.
Seçenekler
A
Vadeli mevduat oranı
B
Kaydi para çarpanı
C
Zorunlu rezerv oranı
D
Toplam rezerv oranı
E
Vadesiz mevduat oranı
Açıklama:
Başlangıçtaki ek rezerv artışı sonucu, bankacılık sistemindeki mevduatların kaç kat artacağını basit kaydi para çarpanı veya mevduat çarpanı göstermektedir. Basit kaydi para çarpanı, zorunlu rezerv oranının tersine eşittir ve kesirli olarak ifade edilir (1/rD).
Soru 99
Zorunlu rezerv oranı (rD)= %15
Toplam vadesiz mevduat miktarı (D) = 200 milyon ise, Toplam zorunlu rezerv miktarı kaç milyon olur?
Toplam vadesiz mevduat miktarı (D) = 200 milyon ise, Toplam zorunlu rezerv miktarı kaç milyon olur?
Seçenekler
A
15
B
20
C
30
D
60
E
45
Açıklama:
RR = rDxD formülünden,
RR = %15 X200 = 30
RR = %15 X200 = 30
Soru 100
Rezerv oranının %20 (yüzde yirmi) olduğu bir ekonomik ortamda, merkez bankasının A bankasına aktardığı ilave 1000 liralık rezervle bankacılık sisteminin yaratabileceği kaydi para (mevduat parası) miktarı kaç olur
Seçenekler
A
10000
B
20000
C
5000
D
25000
E
40000
Açıklama:
ΔD= 1/0.20×1000=5000
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi para arzı düzeyini etkileyen aktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Bankalar
C
Mevduat sahipleri
D
Bankalardan borç alanalar
E
Maliye Bakanlığı
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB bilançosunu açıklayabileceksiniz.
Soru 102
"Dış varlıklarla dış yükümlülükler arasındaki farktır" tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Net dış varlıklar
B
Dış yükümlülükler
C
Parasal taban
D
Net Açık Piyasa İşlemler(APİ)
E
Net İç Varlıklar
Açıklama:
Mevduat(Ticari)Bankalar ve TCMB Bilançosu
"Dış varlıklarla dış yükümlülükler arasındaki farktır" tanımı Net Dış Varlıklara aittir.
"Dış varlıklarla dış yükümlülükler arasındaki farktır" tanımı Net Dış Varlıklara aittir.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının bilançosunun aktifinde yer almaz?
Seçenekler
A
Rezervler
B
Özkaynaklar
C
Menkul kıymetler
D
Krediler
E
Diğer varlıklar
Açıklama:
Mevduat Bankaları Bilançosu
Mevduat bankalarının bilançosunun aktifinde yer almayan kalem özkaynaklardır.
Mevduat bankalarının bilançosunun aktifinde yer almayan kalem özkaynaklardır.
Soru 104
"Bankaların varlıklarından(aktif değerler) yabancı kaynakların(borçların) indirilmesi suretiyle kalan kısmıdır"tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Mevduat dışı kaynaklar
B
Mevduatlar
C
Özkaynaklar
D
Krediler
E
Rezervler
Açıklama:
Mevduat Bankaları Bilançosu
"Bankaların varlıklarından(aktif değerler) yabancı kaynakların(borçların) indirilmesi suretiyle kalan kısmıdır"tanımı özkaynaklara aittir.
"Bankaların varlıklarından(aktif değerler) yabancı kaynakların(borçların) indirilmesi suretiyle kalan kısmıdır"tanımı özkaynaklara aittir.
Soru 105
Merkez bankasının piyasadan döviz alması aşağıdakilerden hangisine yol açar?
Seçenekler
A
Net iç ve dış varlıkları etkilemez,parasal tabanın düşmesine yol açar.
B
Net iç varlıkların düşmesine ve parasal tabanın yükselmesine yol açar.
C
Net iç varlıkların artmasına ve parasal tabanın yükselmesine yol açar.
D
Net dış varlıkların artmasına ve parasal tabanın yükselmesine yol açar.
E
Net dış varlıkların düşmesine ve parasal tabanın yükselmesine yol açar.
Açıklama:
TCMB Bilançosu
Merkez bankasının piyasadan döviz alması;Net dış varlıkların artmasına ve parasal tabanın yükselmesine yol açar.
Merkez bankasının piyasadan döviz alması;Net dış varlıkların artmasına ve parasal tabanın yükselmesine yol açar.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi mevduat bankalarının rezervlerini oluşturan öğelerin içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Kasalarındaki nakit
B
Merkez bankasındaki mevduatları
C
Para piyasasındaki alacakları
D
Diğer bankalardaki alacakları
E
Bankadaki döviz tevdiat hesapları
Açıklama:
Mevduat Bankaları ve TCMB Bilançosu
Bankadaki döviz tevdiat hesapları bankaların rezervlerini oluşturan öğelerden değildir.
Bankadaki döviz tevdiat hesapları bankaların rezervlerini oluşturan öğelerden değildir.
Soru 107
Bankalar yasalar gereği mevduatlarının belirli bir kısmını TCMBdaki bir hesapta tutmak zorundadırlar.Bu miktar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zorunlu rezerv
B
Serbest rezerv
C
Sendikasyon
D
Parasal taban
E
Kaydi para
Açıklama:
Mevduat Bankaları Bilançosu
Bankalar yasalar gereği mevduatlarının belirli bir kısmını TCMBdaki bir hesapta tutmak zorundadırlar.Bu miktar zorunlu rezervlerdir.
Bankalar yasalar gereği mevduatlarının belirli bir kısmını TCMBdaki bir hesapta tutmak zorundadırlar.Bu miktar zorunlu rezervlerdir.
Soru 108
"Fiziki varlığı olmayan,sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan bir değişim ve ödeme aracıdır"tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Parasal taban
B
Kaydi para(banka parası)
C
Reeskont kredisi
D
Serbest rezerv
E
Zorunlu rezerv
Açıklama:
Bankacılık Sisteminde Kaydi Para Yaratılması:Basit Model
"Fiziki varlığı olmayan,sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan bir değişim ve ödeme aracıdır"tanımı kaydi para(banka parası)ya aittir.
"Fiziki varlığı olmayan,sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan bir değişim ve ödeme aracıdır"tanımı kaydi para(banka parası)ya aittir.
Soru 109
Bankaların serbest rezerv bulundurmadığı sadece mevduatlarının %10u kadar zorunlu rezerv bulundurduğu bir durumda kaydi para çarpanı kaç olmak durumundadır?
Seçenekler
A
25
B
90
C
10
D
100
E
50
Açıklama:
Bankacılık Sisteminde Kaydi Para Yaratılması:Basit Model
Bankaların serbest rezerv bulundurmadığı sadece mevduatlarının %10u kadar zorunlu rezerv bulundurduğu bir durumda kaydi para çarpanı 10 olmak durumundadır.
Bankaların serbest rezerv bulundurmadığı sadece mevduatlarının %10u kadar zorunlu rezerv bulundurduğu bir durumda kaydi para çarpanı 10 olmak durumundadır.
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi kaydi para yaratma sürecinin daha kolay kavranabilmesi için oluşturulan basitleştirilmiş bir mevduat genişlemesi modelinin varsayımları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Banka dışı kesim nakit tutmamaktadır.
B
Bankalar mevduatlarının%10u kadar zorunlu rezerv bulundurmaktadırlar.
C
Bankalar serbest rezerv bulundurmamaktadır.
D
Bankalar sadece vadeli mevduat şeklinde yükümlülük kabul etmektedirler
E
Bankalar sadece vadesiz mevduat şeklinde yükümlülük kabul etmektedirler
Açıklama:
Bankacılık Sisteminde Kaydi Para Yaratılması:Basit Model
Basit modelde bankalar sadece vadeli mevduat şeklinde yükümlülük kabul etmektedirler varsayımı yoktur.
Basit modelde bankalar sadece vadeli mevduat şeklinde yükümlülük kabul etmektedirler varsayımı yoktur.
Soru 111
Parasal taban aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Seçenekler
A
Net dış varlıklar+ Net iç varlıklar
B
Net dış varlıklar-net iç varliklar
C
Serbest rezervler+zorunlu rezervler
D
Serbest rezervler+Net iç varlıklar
E
Zorunlu rezervler+Net dış varlıklar
Açıklama:
TCMB Bilançosu
Net dış varlıklar+ Net için varlıklar
Net dış varlıklar+ Net için varlıklar
Soru 112
Bir bankanın 1000 TL serbest rezervi ve 15000 TL’lik vadesiz mevduatları bulunmaktadır. Merkez bankasının belirlediği zorunlu rezerv oranı %12 (yüzde oniki) olduğuna göre, bankanın toplam rezervleri ne kadardır?
Seçenekler
A
1000
B
1800
C
2800
D
15000
E
16000
Açıklama:
Bir bankanın nasıl kaydi para yarattığını basit model çerçevesinde açıklayabileceksiniz.
Cevap: Toplam rezerv, zorunlu rezervler ile serbest rezervlerin toplamına eşittir. Buna göre toplam rezerv; 1000 + 15000 x (0,12) = 2800 TL olur.
Cevap: Toplam rezerv, zorunlu rezervler ile serbest rezervlerin toplamına eşittir. Buna göre toplam rezerv; 1000 + 15000 x (0,12) = 2800 TL olur.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangi bilanço IMF’nın önerdiği şekilde düzenlenmektedir?
Seçenekler
A
Vaziyet
B
Analitik
C
Stand-by
D
Kaydi
E
Statik
Açıklama:
TCMB; Vaziyet, Analitik Bilanço, Stand-by bilançosu gibi çeşitli biçimlerde bilançolar yayımlamaktadır. TCMB bilançosunun “daha kolay gözlenebilmesi ve yorumlanması” için, IMF’nin önerdiği şekilde düzenlenmiş olan Stand-by bilançosunu ele alınır. Bu bilanço para arzındaki değişimin özü olan parasal taban ile bu büyüklüğün nasıl yaratıldığını göstermesi açısından oldukça kullanışlıdır.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi TCMB bilançosunun aktif kısmını ifade eder?
Seçenekler
A
MB+NİV
B
NDV+NİV
C
NİV+R
D
NDV+C
E
NDV+R
Açıklama:
Bilançonun aktifinde yer alan iç ve dış varlık kalemleri netleştirilerek aktifte gösterilmekte ve merkez bankasının mali sektörle olan kredi ilişkisi kolaylıkla izlenebilmektedir. Bu bilançonun:
Aktif kısmı, net dış varlıklar (NDV) ve net iç varlıklar (NİV) ana kalemlerinin toplamından oluşur.
Pasif kısmı, parasal tabandan (MB) oluşmaktadır.
Bu durumda parasal taban aynı zamanda, NDV ve NİV toplamına eşit olmaktadır. Yani bu bilanço parasal tabanın, hem kaynakları (parasal tabanın nasıl yaratıldığı) açısından hem de kullanım açısından elde edilmesine olanak vermektedir.
Aktif kısmı, net dış varlıklar (NDV) ve net iç varlıklar (NİV) ana kalemlerinin toplamından oluşur.
Pasif kısmı, parasal tabandan (MB) oluşmaktadır.
Bu durumda parasal taban aynı zamanda, NDV ve NİV toplamına eşit olmaktadır. Yani bu bilanço parasal tabanın, hem kaynakları (parasal tabanın nasıl yaratıldığı) açısından hem de kullanım açısından elde edilmesine olanak vermektedir.
Soru 115
Parasal tabanın kaynaklara göre gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
MB = C + NİV
B
MB = NDV + C
C
MB = NDV + R
D
MB = C + R
E
MB = NDV + NİV
Açıklama:
TCMB bilançosu parasal tabanın; hem kaynakları açısından (parasal tabanın nasıl yaratıldığı) hem de kullanım açısından elde edilmesine olanak vermektedir.
Parasal tabanın kaynaklarına göre gösterimi; MB = NDV + NİV iken,
Parasal tabanın kullanıma göre gösterimi; MB = C +R şeklindedir.
İster kullanım isterse kaynak cephesinden bakılsın parasal taban için her iki tanım şekli bilanço özdeşliği gereği birbirine eşittir.
Parasal tabanın kaynaklarına göre gösterimi; MB = NDV + NİV iken,
Parasal tabanın kullanıma göre gösterimi; MB = C +R şeklindedir.
İster kullanım isterse kaynak cephesinden bakılsın parasal taban için her iki tanım şekli bilanço özdeşliği gereği birbirine eşittir.
Soru 116
Parasal tabanın kullanıma göre gösterimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
C+R
B
NDV+R
C
NDV+C
D
NİV+C
E
NİV+NDV
Açıklama:
Parasal tabanın kullanıma göre gösterimi; MB = C + R şeklinde olacaktır.
Bu gösterim şeklinin parasal taban ile mevduat bankaları bilançosu arasındaki ilişkiyi göstermektedir. Parasal tabanda yer alan rezervler toplamı; bankalar için bir varlık niteliğinde iken TCMB için yükümlülük niteliğindedir. Merkez bankası bankaların rezervlerini değiştirerek parasal tabanı ve dolayısıyla para arzını etkilemektedir.
Bu gösterim şeklinin parasal taban ile mevduat bankaları bilançosu arasındaki ilişkiyi göstermektedir. Parasal tabanda yer alan rezervler toplamı; bankalar için bir varlık niteliğinde iken TCMB için yükümlülük niteliğindedir. Merkez bankası bankaların rezervlerini değiştirerek parasal tabanı ve dolayısıyla para arzını etkilemektedir.
Soru 117
Fon fazlası olan ekonomik birimlerin tasarruflarını toplayan ve bu fonları fon açığı olan ekonomik birimlere kredi veren aracı kurumlara ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kalkınma bankacılığı
B
Merkez Bankası
C
Kıyı Bankacılığı
D
Mevduat bankacılığı
E
Yatırım Bankacılığı
Açıklama:
Mevduat bankaları fon fazlası olan ekonomik birimlerin tasarruflarını (temel olarak mevduatlar) toplayan ve bu fonları fon açığı olan ekonomik birimlere kredi veren aracı kurumlardır. Mevduat bankalarının ekonomide fon transferine aracılık etme fonksiyonlarının yanında çok önemli işlevlerinden birisi de kaydi para yaratmalarıdır.
Soru 118
Bankaların varlıklarından yabancı kaynakların indirilmesi suretiyle kalan kısmına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Krediler
B
Rezerler
C
Mevduatlar
D
Mevduat dışı kaynaklar
E
Özkaynaklar
Açıklama:
Özkaynaklar (sermaye) ya da net değer; bankaların varlıklarından (aktif değerler) yabancı kaynakların (borçların) çıkarılması suretiyle kalan kısımdır. Bankanın net değeri, varlıkların değerinde yaşanabilecek herhangi bir düşme (örneğin, kredi kullanan banka müşterisinin borcunu ödeyememesi durumunda) karşısında bir emniyet unsuru oluşturmaktadır.
Soru 119
Tek bir borçluya büyük miktarda kredi sağlamak üzere birden fazla finans kurumunun aralarında oluşturdukları geçici bir ortaklığa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rezervler
B
Sendikasyon
C
Serbest rezervler
D
Özkaynaklar
E
Reeskont kredileri
Açıklama:
Tek bir borçluya büyük miktarda kredi sağlamak üzere birden fazla finans kurumunun aralarında oluşturdukları geçici bir ortaklığa “sendikasyon” denir.
Soru 120
Merkez bankası bankacılık sistemine kaç şekilde rezerv sağlayabilmektedir?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Merkez bankası bankacılık sistemine iki şekilde rezerv sağlayabilmektedir.
Birincisi: Bankalara reeskont kredisi kullandırarak,
İkincisi: Bankalardan devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) satın alarak.
Birincisi: Bankalara reeskont kredisi kullandırarak,
İkincisi: Bankalardan devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) satın alarak.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi fiziki varlığı olmayan bir ödeme aracıdır?
Seçenekler
A
Euro
B
Ruble
C
Dolar
D
Kaydi para
E
Türk Lirası
Açıklama:
Kaydi Para (Banka Parası): Fiziki varlığı olmayan, sadece bankaların hesaplarına alacak veya borç kaydı verilmek yoluyla yaratılan bir değişim ve ödeme aracıdır.
Merkez bankası bankacılık sistemine ilave 1 liralık rezerv sağladığında mevduat hacmi bu miktarın belirli bir katı kadar artar, bu süreç kaydi para/mevduat yaratımı olarak isimlendirilmektedir.
Merkez bankası bankacılık sistemine ilave 1 liralık rezerv sağladığında mevduat hacmi bu miktarın belirli bir katı kadar artar, bu süreç kaydi para/mevduat yaratımı olarak isimlendirilmektedir.
Soru 122
İlave rezerv artışı sonucu, bankacılık sistemindeki mevduatların kaç kat artacağını gösteren değere ne ad verilir?
Seçenekler
A
Harcama çarpanı
B
Tüketim çarpanı
C
Kaydi para çarpanı
D
Yatırım çarpanı
E
Vergi çarpanı
Açıklama:
Kaydi Para (mevduat) Çarpanı: İlave rezerv artışı sonucu, bankacılık sistemindeki mevduatların kaç kat artacağını gösteren değerdir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankasının dış varlıklarından değildir?
Seçenekler
A
Brüt döviz rezervleri
B
Bankaların döviz mevduatı
C
IMF
D
Kamu mevduatı
E
Orta vadeli dış krediler
Açıklama:
Doğru D seçeneğidir. Kamu mevduatı MB'nin net iç varlıklarındandır.
Soru 124
Aşağıdakilerden hagnisi Merkez Bankasının net iç varlıklarından değildir?
Seçenekler
A
IMF
B
Kamu mevduatı
C
Fonlar
D
Banka dışı kesimin mevduatı
E
Açık piyasa işlemleri
Açıklama:
Doğru yanıt A seçeneğidir. IMF, Merkez Bankasının net dış varlıklarındandır: Tablo 8.1.
Soru 125
I. Likit Aktifler
II. Menkul Kıymetler
III. Mevduatlar
IV. Özkaynaklar
V. Krediler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bir banka bilançosunun aktifinde yer alırlar?
II. Menkul Kıymetler
III. Mevduatlar
IV. Özkaynaklar
V. Krediler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri bir banka bilançosunun aktifinde yer alırlar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I, II ve V
C
Yalnız III
D
III ve IV
E
Yalnız V
Açıklama:
Likit Aktifler (rezervler), Menkul kıymetler ve krediler bankaların aktif blançosunda yer alırlar.
Soru 126
I. Mevudatlar
II. Mevduat dışı kaynaklar
III. Özkaynaklar
IV. Menkul Kıymetler
V. Krediler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri banka bilançosunun pasifinde yer alırlar?
II. Mevduat dışı kaynaklar
III. Özkaynaklar
IV. Menkul Kıymetler
V. Krediler
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri banka bilançosunun pasifinde yer alırlar?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I, II ve III
D
III ve V
E
Yalnız IV
Açıklama:
Doğru yanıt C seçeneğidir.
6. Sayfa Tablo 1.2: Mevduat bankaları bilançosunun pasifinde yer alan alanlar:
Mevduatlar
Mevduat dışı kaynaklar
Diğer pasifler
Özkaynaklar,
olarak geçmektedir.
6. Sayfa Tablo 1.2: Mevduat bankaları bilançosunun pasifinde yer alan alanlar:
Mevduatlar
Mevduat dışı kaynaklar
Diğer pasifler
Özkaynaklar,
olarak geçmektedir.
Soru 127
"Merkez bankası bankacılık sistemine ilave 1 liralık rezerv sağladığında mevduat hacmi bu miktarın belli bir katı kadar artar, bu süreç .......... yaratımı olarak isimlendirilmektedir."
İfadede yer alan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelir?
İfadede yer alan boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelir?
Seçenekler
A
mevduat
B
özkaynak
C
rezerv
D
reeskont
E
kredi
Açıklama:
Doğru yanıt A seçenğidir.
"Merkez bankası bankacılık sistemine ilave 1 liralık rezerv sağladığında mevduat hacmi bu miktarın belirli bir katı kadar artar, bu süreç mevduat (kaydi para) yaratımı olarak isimlendirilmektedir."
"Merkez bankası bankacılık sistemine ilave 1 liralık rezerv sağladığında mevduat hacmi bu miktarın belirli bir katı kadar artar, bu süreç mevduat (kaydi para) yaratımı olarak isimlendirilmektedir."
Soru 128
Eğer bir bankanın serbest rezervleri ₺300, vadesiz mevduatları ₺3000 ise ve Merkez Bankası zorunlu rezerv oranını %15 olarak belirlemişse, bankanın toplam rezervleri kaç ₺’dir?
Seçenekler
A
750
B
345
C
495
D
405
E
600
Açıklama:
Bankaların rezervleri, zorunlu rezervler ve serbest rezervlerin toplamından oluşmaktadır;
R = RR + ER
R = Bankaların toplam rezervleri
RR = Zorunlu rezervler
ER = Serbest rezervler
Zorunlu rezervler ve serbest rezervler mevduatların belirli bir oranı olarak ayrılmaktadır.
Zorunlu rezervler, mevduatlar ile zorunlu rezerv oranının çarpımı sonucu bulunmaktadır.
rD = RR D ve RR = rD . D
D = Mevduatlar rD = Zorunlu karşılık (rezerv) oranını göstermektedir.
RR = rD . D
RR= 0.15 x 3000 = 450
R = RR + ER
R= 450+300=750
R = RR + ER
R = Bankaların toplam rezervleri
RR = Zorunlu rezervler
ER = Serbest rezervler
Zorunlu rezervler ve serbest rezervler mevduatların belirli bir oranı olarak ayrılmaktadır.
Zorunlu rezervler, mevduatlar ile zorunlu rezerv oranının çarpımı sonucu bulunmaktadır.
rD = RR D ve RR = rD . D
D = Mevduatlar rD = Zorunlu karşılık (rezerv) oranını göstermektedir.
RR = rD . D
RR= 0.15 x 3000 = 450
R = RR + ER
R= 450+300=750
Soru 129
Merkez bankasının bankacılık sistemine aktardığı T210’lik ilave rezervle zorunlu rezerv oranı %30 iken basit model çerçevesinde bankacılık sisteminin yaratabileceği kaydi para miktarı kaç lira olur?
Seçenekler
A
500
B
650
C
675
D
510
E
700
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir.
formüle göre verilenler yerine koyulduğunda:
ΔD=1/0.30 x 210
ΔD=700
formüle göre verilenler yerine koyulduğunda:ΔD=1/0.30 x 210
ΔD=700
Soru 130
Merkez bankasının bankacılık sistemine aktardığı T100'lik ilave rezervle kaydı para miktarının 500 lira olabilmesi için zorunlu rezerv oranı ne kadar olmalırdır?
Seçenekler
A
%5
B
%10
C
%12.5
D
%15
E
%20
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir.
verilenler formülde yerine koyulursa:
500= 1/rD x 100
rD= 1/5 = 0.2= %20
verilenler formülde yerine koyulursa: 500= 1/rD x 100
rD= 1/5 = 0.2= %20
Soru 131
Bankacılık sisteminde kaydi para yaratılmasında basit model ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Zorunlu rezerv oranını yükseltildiğinde bankacılık sisteminde kaydi para yatırma olanağı azalır.
B
Zorunlu rezerv oranı düşürüldüğünde bankacılık sisteminde kaydi para yatırma olanağı artar.
C
Zorunlu rezerv oranı sıfır olduğunda kaydi para yaratma olanağı sonsuzdur.
D
Basit Modele göre banka dışı kesim nakit tutmamaktadır.
E
Bankalar sadece vadeli mevduat şeklinde yükümlülük kabul etmektedir.
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir. 11-12-13 ve 19. sayfalarda konu ile ilgili ifadeler bulunabilir.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi bankacılık sistemindeki basit modelin varsayımlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bankalar serbest rezerv bulundurmamaktadır.
B
Banka dışı kesim nakit tutmamatadır.
C
Bankalar sadece vadesiz mevduat şeklinde yükümlülük kabul etmektedir.
D
Bankalar mevduatlarının sadece %10u kadar zorunlu rezerv bulundurmaktadır.
E
Ekonomik birimler ellerinde nakit olarak mevduat bulundurabilir.
Açıklama:
Doğru yanıt E seçeneğidir. 10 ve 11 sayfa "Bankacılık Sisteminde Kaydi Para Yaratılması: Basit Model" başlığında ilgili ifadeler bulunabilir.
Ünite 2
Soru 1
Hangisinde TCMB tarafından yapılan geniş tanımlı para arzı M2'nin tanımı doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
M2= Dolaşımdaki Nakit+ Vadesiz Mevduatlar
B
M2= Dolaşımdaki Nakit+ Vadesiz Mevduatlar+Vadeli Mevduatlar
C
M2= Dolaşımdaki Nakit+ Vadesiz Mevduatlar+Vadeli Mevduatlar+Repo
D
M2= Dolaşımdaki Nakit+ Vadesiz Mevduatlar+Vadeli Mevduatlar+Repo+İhraç Edilen Menkul Değerler
E
M2= Dolaşımdaki Nakit+ Vadesiz Mevduatlar+Vadeli Mevduatlar+Repo+Para Piyasası Fonları+İhraç Edilen Menkul Değerler
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 2
Para arzını belirleyen aktörler aşağıdakilerden hangisinde eksiksiz olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Merkez Bankası ve Banka Dışı Finansal Kesim
C
Merkez Bankası, Bankalar, Mevduat Sahipleri ve Bankalardan Borç Alanlar
D
Merkez Bankası, Şirketler, Mevduat Sahipleri ve Bankalardan Borç Alanlar
E
Merkez Bankası, Banka Dışı Finansal Kesim, Mevduat Sahipleri ve Bankalardan Borç Alanlar
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 3
İçsel para arzı yaklaşımının geçerli olduğu bir ekonomik ortamda zorunlu rezerv oranındaki azalmanın para arzı eğrisi üzerindeki etkisi hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Para arzı eğrisi sağa kayar
B
Para arzı eğrisi sola kayar
C
Para arzı eğrisi değişmez
D
Para arzı eğrisi dikleşir
E
Para arzı eğrisi yatıklaşır
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 4
İçsel para arzı yaklaşımının geçerli olduğu bir ekonomik ortamda parasal tabandaki artışın para arzı eğrisi üzerindeki etkisi hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Para arzı eğrisi sağa kayar
B
Para arzı eğrisi sola kayar
C
Para arzı eğrisi değişmez
D
Para arzı eğrisi dikleşir
E
Para arzı eğrisi yatıklaşır
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 5
Merkez bankasının para arzını etkilemek amacıyla para tabanını Açık Piyasa İşlemleri (APİ) kullanarak değiştirdiği bir ekonomik ortamda, Açık Piyasa İşlemleri ile para arzı arasındaki ilişki hangisinde doğru olarak gösterilmiştir
Seçenekler
A
APİ (Alım)- Rezervler azalır-Parasal Taban azalır- Para Arzı azalır.
B
APİ (Alım)- Rezervler artar-Parasal Taban artar- Para Arzı artar.
C
APİ (Satım)- Rezervler artar-Parasal Taban artar- Para Arzı artar.
D
APİ (Alım)- Rezervler artar-Parasal Taban azalır- Para Arzı artar.
E
APİ (Alım)- Rezervler artar-Parasal Taban azalır- Para Arzı azalır.
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi dar tanımlı para arzı kavramına karşılık gelmektedir?
Seçenekler
A
Dar tanımlı para arzı, M2 + Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + ihraç Edilen Menkul Değerlerden oluşmaktadır.
B
Dar tanımlı para arzı, Repo + Para Piyasası Fonlarından oluşmaktadır.
C
Dar tanımlı para arzı, M1 para arzına mevduat bankaları, katılım bankaları ve TCMB’deki TL ve yabancı para vadeli mevduatların (TD) ilave edilmesiyle bulunmaktadır.
D
Dar tanımlı para arzı, dolaşımdaki nakit ve vadesiz mevduatların toplamından oluşmaktadır.
E
Dar tanımlı para arzı M2 ile sembolize edilmektedir.
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi para arzını belirleyen aktörler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Bankalar
C
Bankalardan borç alanlar
D
Mevduat sahipleri
E
Sayıştay
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 8
I. Banka, dönen mevduat için tekrar bir zorunlu karşılık ayırarak kalan miktarı işletmelere veya hane-halkına kredi olarak verir.II. Sisteme herhangi bir miktarda para girişi olduğunda, para ilk defa bir bankaya mevduat olarak yatırılır.III. Harcanan bu para tekrar aynı veya başka bir bankaya mevduat olarak döner.IV. Krediyi alan işletme veya hane-halkı bu kredi ile herhangi bir mal veya hizmet karşılığı harcama yapar.V. Mevduatı kabul eden banka, bu mevduat için belirli bir oranda karşılık ayırdıktan sonra kalan miktarı kredi olarak verir.Yukarıdakilerin hangisinde bankacılık sistemi tarafından yaratılan kaydi para sürecinin aşamaları doğru bir şekilde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
III-I-IV-II-V
B
IV-I-III-V-II
C
II-V-IV-III-I
D
III-V-IV-II-I
E
II-III-IV-V-I
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankalarının para oluşturma yöntemleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri
B
Zorunlu karşılık oranları
C
Bankacılık sistemine verilen krediler
D
Kamu kesimine açılan krediler
E
Açık piyasa işlemleri
Açıklama:
Baz paranın kaynaklarını sıralayabileceksiniz.
Soru 10
Aşağıdakilerin hangisi para arzını belirleyen faktörler arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Para arzı çarpanı
B
Açık piyasa işlemleri
C
Reeskont kredileri
D
Zorunlu karşılık oranları
E
Halkın nakit tutma isteği
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 11
Merkez bankasının para tabanını etkilemek için DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçları alıp satması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reeskont kredileri
B
Zorunlu karşılık oranları
C
Açık Piyasa İşlemleri
D
Kaydi Para
E
Emisyon
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 12
Zorunlu karşılık oranları ile ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi yanlış bir ifadedir?
Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranları ile para arzı arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
B
Zorunlu karşılık oranı düşürüldüğünde bankaların kredi tabanı artar.
C
Merkez bankası zorunlu rezerv oranlarını yükselttiğinde bankacılık sisteminin kaydi para yaratma olanakları daralacaktır.
D
Merkez bankaları zorunlu karşılık oranını bir para politikası aracı olarak kullanabilmektedir.
E
Zorunlu karşılık oranı düşürüldüğünde kullanılabilir rezerv miktarı azalır.
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 13
Baz para ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Parasal taban (baz para), dolaşımdaki nakit ile bankaların rezervlerinin toplamından oluşur.
B
Baz para merkez bankaları tarafından yaratılan bir büyüklüktür.
C
Merkez bankaları tarafından; altın ve döviz rezervleri karşılığı, bankacılık sistemi ve kamu kesimine verilen krediler karşılığı ve açık piyasa işlemlerine bağlı olarak yaratılan paraya, “baz para” denilmektedir.
D
Baz para, parasal tabandaki ₺1’lik değişikliğe karşı, para arzının ne kadar değişeceğini hesaplamamıza yardımcı olan bir katsayıdır.
E
Merkez bankası, para arzını kontrol etmek için parasal tabanı (baz para) kontrol etmeye çalışır.
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 14
Dışsal ve içsel para kavramlarıyla ilgili aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Dışsal para arzı yaklaşımına göre para arzı, dışsal olarak merkez bankaları tarafından belirlenmektedir.
B
Dışsal para arzı yaklaşımında faiz oranları ile para arzı arasında doğrusal bir ilişki bulunmaktadır.
C
İçsel para arzı yaklaşımına göre; bankaların kredi vermesiyle para arzı yaratılmaktadır.
D
İçsel para arzı yaklaşımında faiz oranları ile para arzı arasında doğrusal bir ilişki bulunmaktadır.
E
Dışsal para arzı yaklaşımında faiz oranları ile para arzı arasında bir ilişki yoktur.
Açıklama:
İçsel ve dışsal para arzını ayırt edebileceksiniz.
Soru 15
Dolaşımdaki nakit para ile vadesiz ve vadeli mevduatların toplamı aşağıdaki para arzı tanımlarının hangisini verir?
Seçenekler
A
M1
B
M2
C
M3
D
M4
E
M5
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi bir banka bilançosunun pasif kısmında yer alır?
Seçenekler
A
Kasa
B
Merkez Bankası'ndaki serbest mevduat
C
Merkez Bankası'ndaki zorunlu karşılıklar
D
Ticari krediler
E
Vadesiz mevduatlar
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 17
Aşağıdaki yöntemlerden hangisiyle Merkez Bankası para arzı yaratmaz?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılığında
B
Bankacılık sistemine kredi vererek
C
Kamu kesimine kredi vererek
D
Kamu kesimine verilmiş kredileri tahsil ederek
E
Açık piyasa işlemi yaparak
Açıklama:
Baz paranın kaynaklarını sıralayabileceksiniz.
Soru 18
Merkez Bankası açık piyasa alımı yaptığında rezervler, parasal taban ve para arzı sırasıyla hangi yönde değişir?
Seçenekler
A
Artar, artar, düşer
B
Artar, düşer, artar
C
Artar, artar, artar
D
Düşer, artar, artar
E
Düşer, düşer, artar
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 19
Merkez Bankası açık piyasa satış işlemi yaptığında rezervler, parasal taban ve para arzı sırasıyla hangi yönde değişir?
Seçenekler
A
Artar, artar, artar
B
Artar, artar, düşer
C
Artar, düşer, artar
D
Düşer, düşer, düşer
E
Düşer, düşer, artar
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 20
Aşağıdakilerden hangisi insanların nakit tutma isteklerini arttırır?
Seçenekler
A
Finansal sistemin gelişmesi
B
Mevduat faizlerinin artması
C
Enflasyonun düşmesi
D
Kayıtdışı ekonominin gerilemesi
E
Finansal istikrarsızlığın artması
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 21
Zorunlu karşılık oranı % 8, vadesiz mevduat miktarı 400 milyar, dolaşımdaki para 360 milyar ve serbest rezervler 8 milyar ise para çarpanı kaç olur?
Seçenekler
A
1,9
B
1,75
C
1,85
D
1,1
E
0,9
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 22
Diğer şartlar sabitken aşağıdakilerden hangisi para çarpanının artmasına neden olur?
Seçenekler
A
Nakit tutma oranının artması
B
Serbest rezerv oranının artması
C
Zorunlu karşılık oranının artması
D
Zorunlu karşılık oranının düşmesi
E
Parasal tabanın artması
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 23
İçsel para arzı yaklaşımına göre faizlerde bir düşme olduğunda serbest rezerv oranı, nakit tutma oranı ve para çarpanında nasıl değişimler olur?
Seçenekler
A
Serbest rezerv oranı düşer, nakit tutma oranı artar, para çarpanı değişmez
B
Serbest rezerv oranı artar, nakit tutma oranı düşer, para çarpanı değişmez
C
Serbest rezerv oranı ve nakit tutma oranı artar, para çarpanı düşer
D
Serbest rezerv oranı değişmez, nakit tutma oranı düşer, para çarpanı düşer
E
Serbest rezerv oranı ve nakit tutma oranı düşer para çarpanı artar
Açıklama:
İçsel ve dışsal para arzını ayırt edebileceksiniz.
Soru 24
“Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar” olarak ifade edilen para arzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dar anlamda para arzı (M1)
B
Geniş anlamda para arzı (M2)
C
M3 para arzı
D
Parasal taban
E
Para piyasası fonları
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
Geniş anlamda para arzı M1 + Vadeli Mevduatlar olarak ifade edilmektedir. M1= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar olduğundan M2= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar olarak formüle edilir.
Geniş anlamda para arzı M1 + Vadeli Mevduatlar olarak ifade edilmektedir. M1= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar olduğundan M2= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar olarak formüle edilir.
Soru 25
M3 para arzının formülü aşağıdakilerden hangisinde doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar + Repo + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Değerler
B
Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar + Repo + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Değerler
C
Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Repo + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Değerler
D
Dolaşımdaki Nakit + Vadeli Mevduatlar + Repo + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Değerler
E
Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Değerler
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
TCMB tarafından yapılan son ve en geniş tanımlı para arzı M3’tür. M3 para arzı tanımı ise şöyledir: M3 = M2 + Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + İhraç Edilen Menkul Değerler M2= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar olduğundan; M3= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar + Repo + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Değerler olarak ifade edilir.
TCMB tarafından yapılan son ve en geniş tanımlı para arzı M3’tür. M3 para arzı tanımı ise şöyledir: M3 = M2 + Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + İhraç Edilen Menkul Değerler M2= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar olduğundan; M3= Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar + Repo + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Değerler olarak ifade edilir.
Soru 26
DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçların merkez bankası tarafından alınıp-satılarak ekonominin para arzını etkilemesi olarak tanımlanan ve para yaratma yolları arasında en yoğun başvurulan yöntem olan para yaratma yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılılığında
B
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında
C
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
D
Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında
E
Reeskont işlemleri karşılığında
Açıklama:
Baz paranın kaynaklarını sıralayabileceksiniz.
Açık piyasa işlemleri para yaratma yolları arasında en yoğun başvurulan yöntemdir. Açık piyasa işlemeleri, “DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçların merkez bankası tarafından alınıp-satılarak ekonominin para arzını etkilemesi olarak tanımlanmaktadır.
Açık piyasa işlemleri para yaratma yolları arasında en yoğun başvurulan yöntemdir. Açık piyasa işlemeleri, “DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçların merkez bankası tarafından alınıp-satılarak ekonominin para arzını etkilemesi olarak tanımlanmaktadır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının para yaratma yöntemlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılılığında
B
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında
C
Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında
D
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
E
Devlet tahvilleri karşılığında
Açıklama:
Baz paranın kaynaklarını sıralayabileceksiniz.
Merkez bankaları aşağıdaki dört yönteme bağlı olarak para yatırırlar: • Altın ve döviz rezervleri karşılılığında, • Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında, • Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında, • Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
Merkez bankaları aşağıdaki dört yönteme bağlı olarak para yatırırlar: • Altın ve döviz rezervleri karşılılığında, • Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında, • Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında, • Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
Soru 28
Aşağıdakilerden hangisi para arzını etkileyen faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranları
B
Açık piyasa işlenmleri
C
Reeskont kredileri
D
Yüksek istihdam
E
Bankaların aşırı rezerv bulundurma isteği
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Para arzını belirleyen faktörler aşağıdaki gibidir: • Açık piyasa işlemleri • Reeskont kredileri • Zorunlu karşılık oranları • Bankaların aşırı rezerv bulundurma isteği • Halkın nakit tutma isteği Bu bakımdan yüksek istihdam para arzını belirleyen faktörlerden birisi değildir.
Para arzını belirleyen faktörler aşağıdaki gibidir: • Açık piyasa işlemleri • Reeskont kredileri • Zorunlu karşılık oranları • Bankaların aşırı rezerv bulundurma isteği • Halkın nakit tutma isteği Bu bakımdan yüksek istihdam para arzını belirleyen faktörlerden birisi değildir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisinde baz paranın (parasal tabanın) oluşumu doğru biçimdeifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Parasal taban = Dolaşımdaki para + Para arzı
B
Parasal taban = Dolaşımdaki para + Bankaların rezervleri
C
Parasal taban = Bankaların rezervleri + Para arzı
D
Parasal taban = Mevduatlar + Zorunlu rezervler
E
Parasal taban = Bankaların rezervleri + Zorunlu rezervler
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Parasal taban (baz para), dolaşımdaki nakit ile bankaların rezervlerinin toplamından oluşur.
Parasal taban (baz para), dolaşımdaki nakit ile bankaların rezervlerinin toplamından oluşur.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi dar anlamda para arzını oluşturmaktadır?
Seçenekler
A
Dolaşımdaki nakit + vadesiz mevduat
B
Dolaşımdaki nakit - vadesiz mevduat
C
Dolaşımdaki nakit + vadesiz mevduat + vadeli mevduat
D
Dolaşımdaki nakit + vadesiz mevduat - vadeli mevduat
E
Dolaşımdaki nakit - emisyon
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
M1 = Dolaşımdaki nakit + Vadesiz Mevduat
M1 = Dolaşımdaki nakit + Vadesiz Mevduat
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankalarının para yarattığı yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılığında
B
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılığında
C
Kamu kesimine açılan krediler karşılığında
D
Dolaşımdaki para karşılığında
E
Açık piyasa işlemleri karşılığında
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Merkez bankaları aşağıda sıralanan dört yönteme bağlı olarak para yaratırlar: • Altın ve döviz rezervleri karşılığında, • Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında, • Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında, • Açık piyasa işlemleri aracılığıyla.
Merkez bankaları aşağıda sıralanan dört yönteme bağlı olarak para yaratırlar: • Altın ve döviz rezervleri karşılığında, • Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında, • Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında, • Açık piyasa işlemleri aracılığıyla.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının para tabanını etkilemek için DİBS (Devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçları alıp satması işlemidir?
Seçenekler
A
Reeskont kredileri
B
Zorunlu karşılık oranı
C
Açık piyasa işlemleri
D
Halkın nakit tutma isteği
E
Bankaları aşırı rezerv tutma isteği
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Açık piyasa işlemi merkez bankasının para tabanını etkilemek için DİBS (Devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçları alıp satması işlemidir.
Açık piyasa işlemi merkez bankasının para tabanını etkilemek için DİBS (Devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçları alıp satması işlemidir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının para politikası aracı olarak kullandığı zorunlu karşılık oranları ile para arzı arasındaki ilişkiyi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranı arttıkça para arzı artar.
B
Zorunlu karşılık oranı azaldıkça para arzı azalır.
C
Zorunlu karşılık oranı arttıkça para arzı azalır.
D
Zorunlu karşılık oranı ile para arzı arasında ilişki yoktur.
E
Zorunlu karşılık oranı arttıkça reeskont kredileri artar.
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Zorunlu karşılık oranları ile para arzı arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
Zorunlu karşılık oranları ile para arzı arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi bankaların nakit gereksinimlerin karşılayabilmek amacıyla Merkez Bankası'ndan senet ıskontosu şeklinde talep ettikleri nakdi krediye verilen isimdir?
Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranı
B
Parasal taban
C
Açık piyasa işlemleri
D
Reeskont kredileri
E
Parasal taban
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Bankaların nakit gereksinimlerin karşılayabilmek amacıyla Merkez Bankası'ndan senet ıskontosu şeklinde talep ettikleri nakdi krediye reeskont kredileri denir.
Bankaların nakit gereksinimlerin karşılayabilmek amacıyla Merkez Bankası'ndan senet ıskontosu şeklinde talep ettikleri nakdi krediye reeskont kredileri denir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik birimlerin nakit tutma isteğini belirleyen faktörler arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Finansal sistemin gelişmişliği
B
Vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü
C
Enflasyon oranı
D
Finansal istikrarsızlık
E
Parasal taban
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Nakit Tutma isteği ve Mevduatların geri dönüş oranı
Nakit Tutma isteği ve Mevduatların geri dönüş oranı
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi zorunlu karşılık oranı ile para çarpanı arasındaki etkileşimi ifade etmektedir?
Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranı arttıkça para çarpanı azalmaktadır.
B
Zorunlu karşılık oranı arttıkça para çarpanı artmaktadır.
C
Zorunlu karşılık oranı arttıkça para çarpanı değişmez.
D
Zorunlu karşılık oranı azaldıkça para çarpanı azalmaktadır.
E
Zorunlu karşılık oranı ile para çarpanı arasında etkileşim yoktur.
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
i Zorunlu Karşılık Oranları (rD)↑⇒ Para Çarpanı (m)↓
Zorunlu karşılık oranı arttıkça para çarpanı azalmaktadır.
i Zorunlu Karşılık Oranları (rD)↑⇒ Para Çarpanı (m)↓
Zorunlu karşılık oranı arttıkça para çarpanı azalmaktadır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi içsel para arzı ile dışsal para arzı arasındaki ayrımın dayandığı analizdir?
Seçenekler
A
Parasal taban analizi
B
Para emisyonu karşılıklarıyla ilgili analiz
C
Reeskont faiz oranı ile ilgili analiz
D
Açık piyasa işlemleri ile ilgili analiz
E
Neo- klasik analiz
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
İçsel para arzı ile dışsal para arzı arasındaki ayrım para emisyonunun karşılıklarıyla ilgili analize dayanmaktadır.
İçsel para arzı ile dışsal para arzı arasındaki ayrım para emisyonunun karşılıklarıyla ilgili analize dayanmaktadır.
Soru 38
Dolaşımdaki nakit ve vadesiz mevduatların toplamı aşağıdakilerden hangisine eşittir?
Seçenekler
A
M1
B
M2
C
Parasal taban
D
M3
E
Geniş tanımlı para arzı
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Dar tanımlı para arzı, dolaşımdaki nakit (C) ve vadesiz mevduatların (D) toplamından oluşmaktadır. M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
Dar tanımlı para arzı, dolaşımdaki nakit (C) ve vadesiz mevduatların (D) toplamından oluşmaktadır. M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi para arzını etkileyen aktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Merkez bankası
B
Bankalardan borç alanlar
C
Kamu iktisadi teşebbüsleri
D
Mevduat sahipleri
E
Bankalar
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Bir ekonomide para arzını çeşitli aktörler ve bu aktörlerin davranışları belirler. Bu aktörler aşağıdaki gibi sıralanmaktadır: Merkez Bankası, Bankalar, Banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar).
Bir ekonomide para arzını çeşitli aktörler ve bu aktörlerin davranışları belirler. Bu aktörler aşağıdaki gibi sıralanmaktadır: Merkez Bankası, Bankalar, Banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar).
Soru 40
Merkez bankası aşağıdaki yöntemlerden hangisine başvurarak para yaratmaz?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılığında
B
Kamu kesimine verilen krediler karşılığında
C
Bankacılık sistemine açılan krediler karşılığında
D
Açık piyasa işlemleri karşılığında
E
Mevduat sahiplerine verilen krediler karşılığında
Açıklama:
Baz paranın kaynaklarını sıralayabileceksiniz.
Merkez bankaları dört yönteme bağlı olarak para yaratırlar: Altın ve döviz rezervleri karşılılığında, Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında, Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında, Açık piyasa işlemleri aracılığıyla.
Merkez bankaları dört yönteme bağlı olarak para yaratırlar: Altın ve döviz rezervleri karşılılığında, Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında, Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında, Açık piyasa işlemleri aracılığıyla.
Soru 41
Açık piyasa işlemleri ile bir alım gerçekleştirildiğinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Para arzı azalır
B
Rezervler değişmez
C
Parasal taban azalır
D
Para arzı değişmez
E
Para arzı artar
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Ceteris paribus varsayımı altında, merkez bankasının bankacılık sisteminde açık piyasa alımı gerçekleştirmesi demek, banka rezervlerinin açık piyasa işlem tutarı kadar artması demektir. Parasal taban, dolaşımdaki para ve rezervler toplamı olarak tanımlandığından rezervlerdeki artış parasal tabanı artırmaktadır.
Ceteris paribus varsayımı altında, merkez bankasının bankacılık sisteminde açık piyasa alımı gerçekleştirmesi demek, banka rezervlerinin açık piyasa işlem tutarı kadar artması demektir. Parasal taban, dolaşımdaki para ve rezervler toplamı olarak tanımlandığından rezervlerdeki artış parasal tabanı artırmaktadır.
Soru 42
Zorunlu karşılık oranları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Para arzı ile ters yönlü ilişkilidir
B
Para arzı ile doğru yönlü ilişkilidir
C
Para arzı ile ilişki değildir
D
Rezervler ile doğru yönlü ilişkilidir
E
Parasal taban ile ilişkili değildir
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Merkez bankaları zorunlu karşılık oranını bir para politikası aracı olarak kullanabilmektedir. Zorunlu karşılık oranları ile para arzı arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
Merkez bankaları zorunlu karşılık oranını bir para politikası aracı olarak kullanabilmektedir. Zorunlu karşılık oranları ile para arzı arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
Soru 43
Reeskont kredileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Reeskont Kredileri↓⇒ Rezervler↓⇒ Parasal Taban↓⇒ Para Arzı↑
B
Reeskont Kredileri↑⇒ Rezervler↑⇒ Parasal Taban↑⇒ Para Arzı ↓
C
Reeskont Kredileri↑⇒ Rezervler↑⇒ Parasal Taban↑⇒ Para Arzı↑
D
Reeskont Kredileri↑⇒ Rezervler↓⇒ Parasal Taban↑⇒ Para Arzı↑
E
Reeskont Kredileri↓⇒ Rezervler↑⇒ Parasal Taban↑⇒ Para Arzı↑
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Merkez bankası’ndan kullanılan reeskont kredisine bağlı olarak bankaların rezervleri artacaktır. MB = C + R↑ Banka rezervleri artışına bağlı olarak, yukarıdaki eşitlik uyarınca parasal taban artacak sonuçta da para arzı artacaktır. Reeskont oranlarının artışı ise bankaların reeskont kredisi taleplerinin azalmasına, sonuç olarak da para arzının azalmasına neden olmaktadır.
Merkez bankası’ndan kullanılan reeskont kredisine bağlı olarak bankaların rezervleri artacaktır. MB = C + R↑ Banka rezervleri artışına bağlı olarak, yukarıdaki eşitlik uyarınca parasal taban artacak sonuçta da para arzı artacaktır. Reeskont oranlarının artışı ise bankaların reeskont kredisi taleplerinin azalmasına, sonuç olarak da para arzının azalmasına neden olmaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Finansal sistemin gelişmişliği
B
Büyüme oranı
C
Vadesiz mevduat faiz oranları
D
Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü
E
Enflasyon oranı
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen çeşitli faktör olduğu bilinmektedir. Bunlar; Finansal sistemin gelişmişliği, Vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü, Enflasyon oranı, Finansal istikrarsızlık, Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü, gibi faktörlerdir.
Ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen çeşitli faktör olduğu bilinmektedir. Bunlar; Finansal sistemin gelişmişliği, Vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü, Enflasyon oranı, Finansal istikrarsızlık, Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü, gibi faktörlerdir.
Soru 45
Zorunlu karşılık oranı %5, vadesiz mevduat miktar 1000 milyar, dolaşımdaki para 500 milyar ve serbest rezervler 10 milyar TL iken para çarpanın değeri kaçtır?
Seçenekler
A
2,72
B
2,08
C
3
D
2
E
2,18
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Verilenler: D= 1000 Milyar C= 500 Milyar ER= 10 Milyar rD= 0,05 İstenenler: Nakit tutma oranı (rC) Serbest rezerv oranı (rE) ve Para çarpanı (m) Bu durumda rC=C/D= 500/1000=0,5 rE=ER/D=10/1000=0,01 değerleri bulunur. Bulduğunuz değerleri para çarpanı formülünde yerine koyalım; m=1+ rC/ rC+rD+rE m=1+0,5/0,5+0,05+0,01=2,72
Verilenler: D= 1000 Milyar C= 500 Milyar ER= 10 Milyar rD= 0,05 İstenenler: Nakit tutma oranı (rC) Serbest rezerv oranı (rE) ve Para çarpanı (m) Bu durumda rC=C/D= 500/1000=0,5 rE=ER/D=10/1000=0,01 değerleri bulunur. Bulduğunuz değerleri para çarpanı formülünde yerine koyalım; m=1+ rC/ rC+rD+rE m=1+0,5/0,5+0,05+0,01=2,72
Soru 46
Aşağıdaki ifadelerden hangisi para arzı ile ekonomik hedefler arasındaki ilişkiyi açıklar?
I. Para arzı makroekonomik değişkenleri etkileyebilir.
II. Para arzı para politikalarının temel değişkenidir.
III.Para politikası yürütücüleri, ekonomik hedeflerine ulaşmak için para arzını kontrol altında tutmaya çalışır.
I. Para arzı makroekonomik değişkenleri etkileyebilir.
II. Para arzı para politikalarının temel değişkenidir.
III.Para politikası yürütücüleri, ekonomik hedeflerine ulaşmak için para arzını kontrol altında tutmaya çalışır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap E şıkkıdır. "I. Para arzı makroekonomik değişkenleri etkileyebilir." ifadesi doğrudur. Bir ekonomide yer alan istihdam düzeyi, fiyat düzeyinin istikrarı, ekonomik büyüme, yatırımlar ve üretimler doğrudan ya da dolaylı olarak para arzından etkilenir. "II. Para arzı para politikalarının temel değişkenidir." ifadesi ile "III.Para politikası yürütücüleri, ekonomik hedeflerine ulaşmak için para arzını kontrol altında tutmaya çalışır." ifadesi de doğrudur. Bu ifadelerin doğruluğu, para arzı ve para politikası kavramlarının tanımlarından kaynaklanır.
Doğru cevap E şıkkıdır. "I. Para arzı makroekonomik değişkenleri etkileyebilir." ifadesi doğrudur. Bir ekonomide yer alan istihdam düzeyi, fiyat düzeyinin istikrarı, ekonomik büyüme, yatırımlar ve üretimler doğrudan ya da dolaylı olarak para arzından etkilenir. "II. Para arzı para politikalarının temel değişkenidir." ifadesi ile "III.Para politikası yürütücüleri, ekonomik hedeflerine ulaşmak için para arzını kontrol altında tutmaya çalışır." ifadesi de doğrudur. Bu ifadelerin doğruluğu, para arzı ve para politikası kavramlarının tanımlarından kaynaklanır.
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi bankaların para arzı yaratılmasındaki rolünü ifade eder?
Seçenekler
A
Bankacılık sisteminin kontrol edilmesi
B
Para politikasının yönetilmesi
C
Baz paranın yaratılması
D
Kaydi paranın yaratılması
E
Nakit talep edilmesi
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Doğru cevap D şıkkıdır. Para arzı yaratılması sürecinde bankacılık sisteminin kontrol edilmesi, para politikasının yönetilmesi ve baz paranın yaratılması merkez bankasının üstlendiği rollerdir. Bankalardan borç alan banka dışı kesimin para arzı aktörü olarak oynadıkları rollerden biri nakit talep etmektir. Kaydi para ise, para arzı kaynaklarından biridir ve bankacılık sistemi tarafından yaratılır.
Doğru cevap D şıkkıdır. Para arzı yaratılması sürecinde bankacılık sisteminin kontrol edilmesi, para politikasının yönetilmesi ve baz paranın yaratılması merkez bankasının üstlendiği rollerdir. Bankalardan borç alan banka dışı kesimin para arzı aktörü olarak oynadıkları rollerden biri nakit talep etmektir. Kaydi para ise, para arzı kaynaklarından biridir ve bankacılık sistemi tarafından yaratılır.
Soru 48
"X ülkesi ekonomisi az gelişmiş bir ülkedir. Bu nedenle, ülkedeki bankacılık sistemi ve finansal piyasalar da yeterince gelişememiştir. Ayrıca, ülke ekonomik bir durgunluk içindedir ve merkez bankasının döviz rezervleri olması gerekenin çok üstündedir. X ülkesinin merkez bankası, uyguladığı para politikası doğrultusunda parasal tabanı genişletmek istemektedir." Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının parasal tabanı genişletmek için kullanabileceği en iyi yöntemdir ?
Seçenekler
A
Piyasadan döviz satın almak
B
Kamu kesimine kredi vermek
C
Bankacılık sistemine reeskont kredisi vermek
D
Kesin alım-satım yöntemiyle devlet iç borçlanma senedi almak
E
Repo-ters repo yöntemiyle devlet iç borçlanma senedi almak
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Doğru cevap B şıkkıdır. Ülkede finansal sistem ve piyasalar yeterince gelişmediği için kesin alım-satım yöntemiyle ya da repo-ters repo yöntemiyle devlet iç borçlanma senedi alma olanağı sınırlı olmalıdır: D ve E şıkkı doğru cevap değildir. Ülkede ekonomik durgunluk olduğuna göre, bankacılık sistemine reeskont kredisi vermek de, arzu edilen para tabanı genişlemesini sağlamayabilir. Bu nedenle, C şıkkı da doğru cevap değildir. Merkez bankasının döviz rezervleri olması gerekenin çok üstünde olduğuna göre, bu seçenek de cazip değildir. Dolayısıyla, A şıkkı da doğru değildir. Geriye gelişmiş ekonomilerde artık tercih edilmeyen "kamu kesimine kredi vermek" seçeneği kalmaktadır.
Doğru cevap B şıkkıdır. Ülkede finansal sistem ve piyasalar yeterince gelişmediği için kesin alım-satım yöntemiyle ya da repo-ters repo yöntemiyle devlet iç borçlanma senedi alma olanağı sınırlı olmalıdır: D ve E şıkkı doğru cevap değildir. Ülkede ekonomik durgunluk olduğuna göre, bankacılık sistemine reeskont kredisi vermek de, arzu edilen para tabanı genişlemesini sağlamayabilir. Bu nedenle, C şıkkı da doğru cevap değildir. Merkez bankasının döviz rezervleri olması gerekenin çok üstünde olduğuna göre, bu seçenek de cazip değildir. Dolayısıyla, A şıkkı da doğru değildir. Geriye gelişmiş ekonomilerde artık tercih edilmeyen "kamu kesimine kredi vermek" seçeneği kalmaktadır.
Soru 49
Merkez bankası para arzını etkileyen faktörlerden hangisini istediği oranda kontrol edemez?
I.Açık piyasa işlemleri
II.Reeskont kredileri
III.Bankaların aşırı rezerv bulundurma isteği
IV. Halkın nakit tutma isteği
I.Açık piyasa işlemleri
II.Reeskont kredileri
III.Bankaların aşırı rezerv bulundurma isteği
IV. Halkın nakit tutma isteği
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız IV
D
II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Doğru cevap E'dir. Merkez bankası, ne kadar APİ alıp satacağına kendisi karar verebilir. Dolayısıyla, parasal tabanı artırmak ya da daraltmak istediği ölçüde alım satım yapabilir. Ancak, reeskont kredilerinin kullanımını doğrudan etkileyemez. Çünkü, bankaların merkez bankalarından borçlanmalarını belirleyen tek faktör reeskont oranı değildir. Benzer şekilde, bankaların serbest rezerv tutma kararlarını farklı çevresel unsurlar etkiler. Yine halkın nakit tutma isteği de, finansal sistemin gelişmişliği, vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü, enflasyon oranı, finansal istikrarsızlık ve kayıt dışı ekonominin büyüklüğü ile ilgilidir. Sonuç olarak, merkez bankası reeskont kredilerini, bankaların aşırı rezerv bulundurma isteğini ve halkın nakit tutma isteğini istediği oranda kontrol edemez.
Doğru cevap E'dir. Merkez bankası, ne kadar APİ alıp satacağına kendisi karar verebilir. Dolayısıyla, parasal tabanı artırmak ya da daraltmak istediği ölçüde alım satım yapabilir. Ancak, reeskont kredilerinin kullanımını doğrudan etkileyemez. Çünkü, bankaların merkez bankalarından borçlanmalarını belirleyen tek faktör reeskont oranı değildir. Benzer şekilde, bankaların serbest rezerv tutma kararlarını farklı çevresel unsurlar etkiler. Yine halkın nakit tutma isteği de, finansal sistemin gelişmişliği, vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü, enflasyon oranı, finansal istikrarsızlık ve kayıt dışı ekonominin büyüklüğü ile ilgilidir. Sonuç olarak, merkez bankası reeskont kredilerini, bankaların aşırı rezerv bulundurma isteğini ve halkın nakit tutma isteğini istediği oranda kontrol edemez.
Soru 50
"SENARYO: Merkez bankası, Nisan 2006'da on iki ay sonrası için yıllık TÜFE'yi yüzde 5,1 tahmin etti. Ama, TÜFE Mart 2007'de gerçekleşmesi 5,8 puan saparak, yüzde 10,9 oldu."
VERİLEN BİLGİ: Para arzı, iç talep ve enflasyon arasındaki yakın ilişki iktisadın en eski teorisidir. İç talepte ani ve büyük artışlar olabilmesi için, ekonomideki likiditede benzer bir bollaşma gereklidir. " Verilen bilgilere dayanarak, senaryodaki ani enflasyon artışının nedeni hakkında ne söylenebilir?
VERİLEN BİLGİ: Para arzı, iç talep ve enflasyon arasındaki yakın ilişki iktisadın en eski teorisidir. İç talepte ani ve büyük artışlar olabilmesi için, ekonomideki likiditede benzer bir bollaşma gereklidir. " Verilen bilgilere dayanarak, senaryodaki ani enflasyon artışının nedeni hakkında ne söylenebilir?
Seçenekler
A
Ani enflasyon artışı, uygulanan para politikasının sonucu olabilir.
B
Ani enflasyon artışı, finansal istikrarsızlığın sonucu olabilir.
C
Ani enflasyon artışı, finansal sistemin gelişmemesinden kaynaklanmış olabilir.
D
Bu verilere dayanarak herhangi bir yorum yapılamaz.
E
Ani enflasyon artışının nedeniyle ilgili yorum yapabilmek için, kayıt dışı ekonominin büyüklüğünü bilmemiz gerekir.
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Para arzı, para politikalarının temel değişkenidir. Bir ekonomide ortaya çıkan fiyat istikrarının düzeyi doğrudan ya da dolaylı olarak para arzından, başka bir ifadeyle para politikasından etkilenir. Bu temel bilgiye, soruda verilen bilgiler eklendiğinde doğru cevap A şıkkıdır.
Para arzı, para politikalarının temel değişkenidir. Bir ekonomide ortaya çıkan fiyat istikrarının düzeyi doğrudan ya da dolaylı olarak para arzından, başka bir ifadeyle para politikasından etkilenir. Bu temel bilgiye, soruda verilen bilgiler eklendiğinde doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 51
Parasal taban büyüklüğü bilinen bir ekonomide, para arzını hesaplayabilmek için aşağıdakilerden hangilerine ihtiyaç duyulur? I. Nakit tutma oranı II. Serbest rezerv oranı III. Zorunlu karşılık oranı IV. Vadeli mevduat miktarı
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız IV
C
II ve III
D
I, II ve III
E
II, III ve IV
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Bir ekonomide parasal taban ile para arzı arasında bulunan ilişki şu formülle ifade edilebilir: M = m × MB. Bu formülde, “M” para arzını, “MB” parasal tabanı (baz para) ve “m” ise para çarpanını sembolize eder. Para çarpanı (m) ise, nakit tutma oranı (rC), serbest rezerv oranı (rE) ve zorunlu karşılık (rezerv) (rD) oranı temelinde şöyle gösterilebilir. m = (1 + rC ) / ( rC + rD + rE). Doğru cevap D şıkkıdır.
Bir ekonomide parasal taban ile para arzı arasında bulunan ilişki şu formülle ifade edilebilir: M = m × MB. Bu formülde, “M” para arzını, “MB” parasal tabanı (baz para) ve “m” ise para çarpanını sembolize eder. Para çarpanı (m) ise, nakit tutma oranı (rC), serbest rezerv oranı (rE) ve zorunlu karşılık (rezerv) (rD) oranı temelinde şöyle gösterilebilir. m = (1 + rC ) / ( rC + rD + rE). Doğru cevap D şıkkıdır.
Soru 52
İçsel para arzı yaklaşımı göre, para arzının belirlenmesinde ortaya çıkan temel nedensellik ilişkisi adımlarıyla ilgili aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Para arzının belirlenmesi - kredi talep edilmesi - kredi para yaratılması - firmaların işletme sermayesine ihtiyaç duyması
B
Para arzının belirlenmesi- firmaların işletme sermayesine ihtiyaç duyması - kredi para yaratılması - kredi talep edilmesi
C
Firmaların işletme sermayesine ihtiyaç duyması - kredi talep edilmesi - kredi para yaratılması- para arzının belirlenmesi
D
Firmaların işletme sermayesi ihtiyaç duyması - kredi talep edilmesi - para arzının belirlenmesi - kredi para yaratılması
E
Firmaların işletme sermayesi ihtiyaç duyması - kredi para yaratılması - kredi talep edilmesi - para arzının belirlenmesi
Açıklama:
İçsel ve dışsal para arzını ayırt edebileceksiniz.
İçsel para arzı yaklaşımına göre para arzının belirlenmesinde temel nedensellik ilişkisi, kredilerden mevduatlara ve rezervlere doğrudur. Firmaların işletme sermayesi ihtiyacı, kredi talebini belirler. Bankalar kredi verdikleri zaman kaydi para yaratılır. Kaydi para da para arzı yaratır.
İçsel para arzı yaklaşımına göre para arzının belirlenmesinde temel nedensellik ilişkisi, kredilerden mevduatlara ve rezervlere doğrudur. Firmaların işletme sermayesi ihtiyacı, kredi talebini belirler. Bankalar kredi verdikleri zaman kaydi para yaratılır. Kaydi para da para arzı yaratır.
Soru 53
Dışsal para arzı yaklaşımına göre para arzını hangi aktör belirler?
Seçenekler
A
Merkez bankası
B
Bankalar
C
Bireysel mevduat sahipleri
D
İşletme mevduat sahipleri
E
Bankalardan borç alanlar
Açıklama:
İçsel ve dışsal para arzını ayırt edebileceksiniz.
Dışsal para arzı yaklaşımına göre para arzı, dışsal olarak merkez bankaları tarafından belirlenir ve kontrol edilir.
Dışsal para arzı yaklaşımına göre para arzı, dışsal olarak merkez bankaları tarafından belirlenir ve kontrol edilir.
Soru 54
Vadesiz mevduat miktarının 750 milyar TL ve serbest rezerv miktarının 7,5 milyar TL olduğu bir ekonomide serbest rezerv oranı kaçtır?
Seçenekler
A
0,001
B
0,01
C
0,1
D
10
E
100
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 55
Dolaşımdaki para miktarının 300 milyar TL ve vadesiz mevduat miktarının 600 milyar TL olduğu bir ekonomide nakit tutma oranı kaçtır?
Seçenekler
A
0,5
B
1
C
2
D
300
E
900
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 56
İhraç edilen menkul değerler hangi yıldan itibaren M3 para arzı tanımına dahil edilmiştir?
Seçenekler
A
2010
B
2009
C
2008
D
2007
E
2006
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 57
Vadesiz mevduat miktarının 500 milyar TL ve zorunlu karşılık oranının %5 ve toplam rezerv miktarının 30 milyar TL olduğu bir durumda serbest rezervlerin miktarı kaç olacaktır?
Seçenekler
A
5 milyar TL
B
30 milyar TL
C
470 milyar TL
D
500 milyar TL
E
530 milyar TL
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi para arzını etkileyemez?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri
B
Reeskont kredileri
C
Bankaların aşırı rezervleri
D
Halkın nakit tutma isteği
E
Firmaların borçlanma ihtiyacı
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 59
Merkez bankaları aşağıdaki para yaratma yollarından hangisini kullanarak para yaratmazlar?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılığı para yaratma
B
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılığında para yaratma
C
Kamu kesimine açılan krediler karşılığında para yaratma
D
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla para yaratma
E
Piyasada karşılığı bulunmayan paranın basılmasıyla para yaratma
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının para yaratma yöntemlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Faiz oranlarını değiştirmek yoluyla
B
Altın ve döviz rezervleri karşılığında
C
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılığında
D
Kamu kesimine açılan krediler karşılığında
E
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
Açıklama:
Baz paranın kaynaklarını sıralayabileceksiniz.
Soru 61
Merkez bankasının para yaratma yöntemleri arasında yer alan ve 2001 yılında Merkez bankası kanununda yapılan düzenleme ile kaldırılan yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Faiz oranlarını değiştirmek yoluyla
B
Altın ve döviz rezervleri karşılığında
C
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılığında
D
Kamu kesimine açılan krediler karşılığında
E
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
Açıklama:
Baz paranın kaynaklarını sıralayabileceksiniz.
Soru 62
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal sistemin gelişmişliği
B
Vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü
C
Enflasyon oranı
D
Finansal istikrarsızlık
E
Okullaşma oranı
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi para arzının belirleyicileri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fiyat kontrolleri
B
Açık piyasa işlemleri
C
Reeskont kredileri
D
Zorunlu karşılık oranları
E
Halkın nakit tutma isteği
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi, ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kaydi para düzeyi
B
Finansal sistemin gelişmişliği
C
Finansal istikrarsızlık
D
Enflasyon oranları
E
Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi dolaşımdaki nakit, vadesiz mevduatlar ve vadeli mevduatlar toplamı ile elde edilen para arzı tanımıdır?
Seçenekler
A
M1
B
M2
C
M3
D
Parasal taban
E
Geniş tanımlı para arzı
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
Soru 66
Bankacılık sisteminin işleyişine bağlı olarak kayıtlar yoluyla yaratılan para aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mal Para
B
Kaydi Para
C
Kağıt Para
D
Fiat Para
E
Madeni Para
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankasının aktiflerinde yer almaz?
Seçenekler
A
Net dış varlıklar
B
Bankacılık sektörü kredileri
C
Kamu sektörü kredileri
D
Net diğer kalemler
E
Emisyon
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 68
Bir toplumda yaşanan çeşitli gelişmeler sonrasında halk nakit kullanımını azaltmış ve kredi kartı veya çek gibi ödeme araçlarına daha fazla yönelmiştir. Aşağıdakilerden hangisi bu durumun sonucudur?
Seçenekler
A
Para arzının artması
B
Mevduatların azalması
C
Kayıt dışı ekonominin artması
D
Enflasyon oranının artması
E
Mevduat faizlerinin artması
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi bir bankanın serbest rezervlerinin artırmasını teşvik eder?
Seçenekler
A
Para arzının azaltılacağının beklentisi
B
Enflasyon oranının azalacağının beklentisi
C
Faiz oranlarının artacağı beklentisi
D
Nakit talebinin artacağı beklentisi
E
Kredi kartı kullanımının yaygınlaşması
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Serbest rezervler, beklenmeyen nakit çekişlerini karşılamak ya da kârlı yatırımlarla karşılaştıklarında kullanmak için, bankaların yasal zorunluluk olmaksızın ayırdıkları fonlardır
Serbest rezervler, beklenmeyen nakit çekişlerini karşılamak ya da kârlı yatırımlarla karşılaştıklarında kullanmak için, bankaların yasal zorunluluk olmaksızın ayırdıkları fonlardır
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nin 2005 tarihinden itibaren kullandığı yeni para arzı tanımlarından birisidir?
Seçenekler
A
Para Tabanı
B
Rezerv Para
C
Mal Para
D
Kağıt Para
E
M3
Açıklama:
Para arzı ve para arzının önemini açıklayabileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 2005 tarihinden itibaren üç ayrı yeni para arzı tanımı yapmıştır. Bunlar; M1, M2 ve M3.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) 2005 tarihinden itibaren üç ayrı yeni para arzı tanımı yapmıştır. Bunlar; M1, M2 ve M3.
Soru 71
Açık piyasa işlemleri ile merkez bankasının yapacağı satış işleminin sonucunda aşağıdakilerden hangisi meydana gelir?
Seçenekler
A
Rezervler artar, parasal taban azalır, para arzı azalır.
B
Rezervler azalır, parasal taban azalır, para arzı azalır.
C
Rezervler artar, parasal taban azalır, para arzı sabit kalır.
D
Rezervler azalır, parasal taban azalır, para arzı artar.
E
Rezervler artar, parasal taban artar, para arzı artar.
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Aç›k piyasa işlemleri ile para arzı arasındaki ilişki aşağıdaki gibi özetlenebilir; APİ (alım) ⇒ Rezervler↑⇒ Parasal Taban↑⇒ Para Arz›↑ APİ (Satım) ⇒ Rezervler↓⇒ Parasal Taban↓⇒ Para Arz›↓
Aç›k piyasa işlemleri ile para arzı arasındaki ilişki aşağıdaki gibi özetlenebilir; APİ (alım) ⇒ Rezervler↑⇒ Parasal Taban↑⇒ Para Arz›↑ APİ (Satım) ⇒ Rezervler↓⇒ Parasal Taban↓⇒ Para Arz›↓
Soru 72
Bir ekonomide dolaşımdaki nakit ve bankacılık sistemindeki rezervlerin toplamı aşağıdakilerden hangisini verir?
Seçenekler
A
Serbest rezervler
B
M2 para arzı
C
M3 para arzı
D
Parasal taban
E
Emisyon
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Parasal taban (baz para), dolaşımdaki i nakit ile bankaların rezervlerinin toplamından oluşur.
Parasal taban (baz para), dolaşımdaki i nakit ile bankaların rezervlerinin toplamından oluşur.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi zorunlu karşılıklar ve para arzı arasındaki ilişkiyi ifade eder?
Seçenekler
A
Ters yönlü
B
Aynı yönlü
C
Pozitif
D
Doğrusal olmayan bir ilişki vardır
E
İki değişken arasında ilişki yoktur
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Zorunlu karşılık oranları ile para arzı arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
Zorunlu karşılık oranları ile para arzı arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır.
Soru 74
Aşağıdakilerin hangisi kaydi para yaratma sürecine ilişkin yanlış verilmiş bir evredir?
Seçenekler
A
Ticari bankaya mevduat yatırılması
B
Krediyi alan işletme ya da hane halkının harcama yapması
C
Harcamanın başka bir bankaya mevduat olarak dönmesi
D
Mevduatı kabul eden bankanın karşılık ayırarak kalanı kredi olarak kullandırması
E
Dönen mevduatın banka kasasında saklanması
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Bankacılık sistemi tarafından yaratılan kaydi para sürecini, aşamalandırarak basitçe aşağıdaki gibi özetlenebilir: 1. Sisteme herhangi bir miktarda para girişi olduğunda (merkez bankası işlemleri ile), para ilk defa bir bankaya mevduat (D) olarak yatırılır. 2. Mevduatı kabul eden banka, bu mevduat için belirli bir oranda karşılık (zorunlu karşılık) ayırdıktan sonra kalan miktarı kredi olarak verir. 3. Krediyi alan işletme veya hanehalkı bu kredi ile herhangi bir mal veya hizmet karşlığı harcama yapar. 4. Harcanan bu para tekrar aynı veya başka bir bankaya mevduat olarak döner. 5. Banka, dönen mevduat için tekrar bir zorunlu karşılık ayırarak kalan miktarı işletmelere veya hane-halkına kredi olarak verir.
Bankacılık sistemi tarafından yaratılan kaydi para sürecini, aşamalandırarak basitçe aşağıdaki gibi özetlenebilir: 1. Sisteme herhangi bir miktarda para girişi olduğunda (merkez bankası işlemleri ile), para ilk defa bir bankaya mevduat (D) olarak yatırılır. 2. Mevduatı kabul eden banka, bu mevduat için belirli bir oranda karşılık (zorunlu karşılık) ayırdıktan sonra kalan miktarı kredi olarak verir. 3. Krediyi alan işletme veya hanehalkı bu kredi ile herhangi bir mal veya hizmet karşlığı harcama yapar. 4. Harcanan bu para tekrar aynı veya başka bir bankaya mevduat olarak döner. 5. Banka, dönen mevduat için tekrar bir zorunlu karşılık ayırarak kalan miktarı işletmelere veya hane-halkına kredi olarak verir.
Soru 75
I-Kasa II-Vadeli Mevduat III- Vadesiz Mevduat Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri bankacılık sektörü bilançosu aktifleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Bankacılık Sektörü Bilançosu'nun aktiflerinde, • Kasa • MB’deki Serbest Mevduat • MB’deki Zorunlu Karşılıklar • Ticari Krediler yer alır.
Bankacılık Sektörü Bilançosu'nun aktiflerinde, • Kasa • MB’deki Serbest Mevduat • MB’deki Zorunlu Karşılıklar • Ticari Krediler yer alır.
Soru 76
I- APİ ile DİBS satılması II-Zorunlu karşılık oranlarının yükseltilmesi III-Reeskont kredilerinin artırılması Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri para arzının azalmasına neden olur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Para arzını etkileyen faktörlerden bazıları aşağıdaki şekilde özetlenebilir: 1) APİ(alım) ⇒ Para Arı›↑ veya APİ (Satım) ⇒ Para Arzı↓ 2) Zorunlu Karşılık Oranları↑⇒ Para Arzı↓ veya Zorunlu Karşılık Oranları↓⇒ Para Arzı↑ 3) Reeskont Kredileri↑⇒ Para Arzı↑ Reeskont Kredileri↓⇒ Para Arzı↓
Para arzını etkileyen faktörlerden bazıları aşağıdaki şekilde özetlenebilir: 1) APİ(alım) ⇒ Para Arı›↑ veya APİ (Satım) ⇒ Para Arzı↓ 2) Zorunlu Karşılık Oranları↑⇒ Para Arzı↓ veya Zorunlu Karşılık Oranları↓⇒ Para Arzı↑ 3) Reeskont Kredileri↑⇒ Para Arzı↑ Reeskont Kredileri↓⇒ Para Arzı↓
Soru 77
I-Emisyon II-Serbest Mevduat III- Net Dış Varlıklar Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri Merkez Bankası bilançosunun pasifinde yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Merkez Bankası bilançosunun pasifinde • Emisyon • Serbest Mevduat • Zorunlu Karşılıklar yer alır.
Merkez Bankası bilançosunun pasifinde • Emisyon • Serbest Mevduat • Zorunlu Karşılıklar yer alır.
Soru 78
Serbest rezerv miktarı 1000 TL, dolaşımdaki para 2000 TL ve vadesiz mevduat miktarı 20000 TL iken serbest rezerv oranı yüzde kaç olur?
Seçenekler
A
0.01
B
0.05
C
0.06
D
0.15
E
0.25
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
RE = Serbest rezervler=1000 TL, D = Mevduatlari=20000 TL ve rE = Serbest rezerv oranını göstermek üzere; rE=RE/D=1000/20000=0,05=5 olarak hesaplanır.
RE = Serbest rezervler=1000 TL, D = Mevduatlari=20000 TL ve rE = Serbest rezerv oranını göstermek üzere; rE=RE/D=1000/20000=0,05=5 olarak hesaplanır.
Soru 79
Zorunlu karşılık oranı %10, vadesiz mevduat miktarı 1000 TL, dolaşımdaki para 250 TL ve serbest rezerv oranı %10 iken, para çarpanın değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
3,875
B
3,571
C
2,957
D
2,222
E
2,777
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Verilenler: D= 1000, C= 250, rE= 0,10, rD= 0,10 rC=C/D=250/1000=0,25 Buna göre para çarpanı m= (1+rC)/(rC+rD+rE)=(1+0,25)/(0,25+0,10+0,10)=1,25/0,45=2,777
Verilenler: D= 1000, C= 250, rE= 0,10, rD= 0,10 rC=C/D=250/1000=0,25 Buna göre para çarpanı m= (1+rC)/(rC+rD+rE)=(1+0,25)/(0,25+0,10+0,10)=1,25/0,45=2,777
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi 2001 yılı itibariyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nin parasal taban yaratma yolları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Altın karşılığı
B
Döviz karşılığı
C
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılığı
D
Kamu kesimine açılan krediler karşılığı
E
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
Açıklama:
Baz paranın kaynaklarını sıralayabileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nin 2001 yılı itibariyle parasal taban yaratma yolları arasında kamu kesimine açılan krediler karşılığı yer almaz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nin 2001 yılı itibariyle parasal taban yaratma yolları arasında kamu kesimine açılan krediler karşılığı yer almaz.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi bankaların daha fazla serbest rezerv tutmak istemelerine yol açar?
Seçenekler
A
Piyasa faiz oranlarının artması
B
Merkez bankasının zorunlu karşılık oranlarını arttırması
C
Mevduat çıkışlarının artacağı beklentisi
D
Kayıt dışı ekonominin büyümesi
E
Vadesiz mevduat faiz oranlarının artması
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Mevduat çıkışlarının artacağı beklentisine bağlı olarak belli dönemlerde bankalar daha çok serbest rezerv tutmak isteyebilirler.
Mevduat çıkışlarının artacağı beklentisine bağlı olarak belli dönemlerde bankalar daha çok serbest rezerv tutmak isteyebilirler.
Soru 82
Vadesiz mevduatlara ödenen faiz oranlarının artmasının nakit oranı ve para çarpanı üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Nakit oranı düşer, para çarpanı düşer
B
Nakit oranı düşer, para çarpanı artar
C
Nakit oranı artar, para çarpanı düşer
D
Nakit oranı artar, para çarpanı artar
E
Nakit oranı değişmez, para çarpanı düşer
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Vadesiz mevduatlara ödenen faiz oranlar› da nakit tutma isteğini ters yönde etkilemektedir. Çünkü vadesiz mevduatlara ödenen faiz, elde nakit tutmanın alternatif maliyetini oluşturmaktadır. Dolayısıyla vadesiz mevduat faiz oranlarının artması nakit tutma isteğini azaltacaktır. Bunun tersi de doğrudur. Yani vadesiz mevduat faiz oranlarındaki bir azalışı ya da vadesiz mevduatlara hiç faiz ödenmemesi durumu nakit tutma isteğinin artmasına neden olacaktır.
Vadesiz mevduatlara ödenen faiz oranlar› da nakit tutma isteğini ters yönde etkilemektedir. Çünkü vadesiz mevduatlara ödenen faiz, elde nakit tutmanın alternatif maliyetini oluşturmaktadır. Dolayısıyla vadesiz mevduat faiz oranlarının artması nakit tutma isteğini azaltacaktır. Bunun tersi de doğrudur. Yani vadesiz mevduat faiz oranlarındaki bir azalışı ya da vadesiz mevduatlara hiç faiz ödenmemesi durumu nakit tutma isteğinin artmasına neden olacaktır.
Soru 83
Bir ekonomide kayıt dışı ekonominin boyutundaki artış diğer şartlar sabitken aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesine yol açar?
Seçenekler
A
Nakit tutma oranı artar, para çarpanı düşer
B
Nakit tutma oranı düşer, para çarpanı düşer
C
Nakit tutma oranı artar, para çarpanı artar
D
Nakit tutma oranı düşer, para çarpanı artar
E
Nakit tutma oranı düşer, para çarpanı değişmez
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Nakit tutma isteğini belirleyen bir diğer faktör ise kayıt dışı ekonominin boyutudur. Kayıt dışı ekonomi nakit kullanımının yaygınlığını gerektirir. Çünkü nakit dışındaki ödemeler, yapılan işlemin bir şekilde kayıt altına alınmasına neden olmaktadır.Dolayısıyla kayıt dışı ekonominin varlığı ve genişliği nakit tutma isteğini artırmaktadır
Nakit tutma isteğini belirleyen bir diğer faktör ise kayıt dışı ekonominin boyutudur. Kayıt dışı ekonomi nakit kullanımının yaygınlığını gerektirir. Çünkü nakit dışındaki ödemeler, yapılan işlemin bir şekilde kayıt altına alınmasına neden olmaktadır.Dolayısıyla kayıt dışı ekonominin varlığı ve genişliği nakit tutma isteğini artırmaktadır
Soru 84
Merkez bakası zorunlu rezerv oranlarını yükselttiğinde diğer şartlar sabitken aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Para çarpanı artar, para arzı azalır
B
Para çarpanı artar, para arzı artar
C
Para çarpanı düşer, para arzı artar
D
Para çarpanı düşer, para arzı azalır
E
Para çarpanı değişmez, para arzı artar
Açıklama:
Baz para ve para arzı sürecini açıklayabileceksiniz.
Merkez bakası zorunlu rezerv oranlarını yükselttiğinde, para çarpanı düşer, para arzı azalır.
Merkez bakası zorunlu rezerv oranlarını yükselttiğinde, para çarpanı düşer, para arzı azalır.
Soru 85
Piyasa faizlerinin artması durumunda serbest rezerv oranı ve çarpanın değeri nasıl değişir?
Seçenekler
A
Serbest rezerv oranı azalır, para çarpanı artar
B
Serbest rezerv oranı azalır, para çarpanı azalır
C
Serbest rezerv oranı artar, para çarpanı artar
D
Serbest rezerv oranı artar, para çarpanı değişmez
E
Serbest rezerv oranı değişmez, para çarpanı azalır
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Piyasa faiz oranlarındaki değişmeler de serbest rezervlerin miktarı üzerinde etkili olmaktadır. Bu bağlamda piyasa faiz oranının artması, bankaların serbest rezervlerinin fırsat maliyetinin (alternatif maliyet) artmasına neden olmaktadır. Bu durumda bankalar daha az serbest rezerv tutmak ve daha çok kredi vermek isterler. Bu bağlamda daha çok kaydi para yaratılır.
Piyasa faiz oranlarındaki değişmeler de serbest rezervlerin miktarı üzerinde etkili olmaktadır. Bu bağlamda piyasa faiz oranının artması, bankaların serbest rezervlerinin fırsat maliyetinin (alternatif maliyet) artmasına neden olmaktadır. Bu durumda bankalar daha az serbest rezerv tutmak ve daha çok kredi vermek isterler. Bu bağlamda daha çok kaydi para yaratılır.
Soru 86
Mevduatların geri dönüş oranının düşük olmasının kaydi para miktarı ve para arzı üzerindeki etkisi aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
Yaratılabilecek kaydi para miktarı yükselir ve dolayısıyla para arzı artar
B
Yaratılabilecek kaydi para miktarı yükselir ve dolayısıyla para arzı azalır
C
Yaratılabilecek kaydi para miktarı düşer ve dolayısıyla para arzı artar
D
Yaratılabilecek kaydi para miktarı düşer ve dolayısıyla para arzı azalır
E
Yaratılabilecek kaydi para miktarı etkilenmez ve dolayısıyla para arzı değişmez
Açıklama:
Para arzını etkileyen faktörleri irdeleyebileceksiniz.
Mevduatların geri dönüş oranı ne kadar yüksek olursa, yaratılan kaydi para o ölçüde yüksek olacağından, para arzı da o kadar yüksek olacaktır. Mevduatların geri dönüş oranı ne kadar düşük olursa, yaratılan kaydi para o ölçüde düşük olacağından, para arzı da o kadar düşük olacaktır.
Mevduatların geri dönüş oranı ne kadar yüksek olursa, yaratılan kaydi para o ölçüde yüksek olacağından, para arzı da o kadar yüksek olacaktır. Mevduatların geri dönüş oranı ne kadar düşük olursa, yaratılan kaydi para o ölçüde düşük olacağından, para arzı da o kadar düşük olacaktır.
Soru 87
Parasal aktarma mekanizmasına göre para arzındaki artış aşağıdakilerden hangisine sebep olur?
Seçenekler
A
Faiz oranları düşer, yatırım ve üretim azalır.
B
Faiz oranları düşer, yatırım ve üretim artar.
C
Faiz oranları artar, yatırım ve üretim azalır.
D
Faiz oranları artar, yatırım ve üretim artar.
E
Para arzı ekonomi üzerinde etkin değildir.
Açıklama:
Para arzı değişmeleri faiz oranları üzerinden yatırım ve üretim gibi faktörleri etkileyerek ekonominin reel dengesi üzerinde etkili olmaktadır. Parasal aktarma mekanizmasına göre, para arzında meydana gelen bir artış faiz oranlarında düşüşe neden olmakta, dolayısıyla yatırım ve üretim artmaktadır.
Soru 88
I. Dolaşımdaki nakit,
II. Vadesiz mevduatlar,
III. Vadeli mevduatlar,
Yukarıda para arzı ile ilgili unsurlar sıralanmıştır. Dar kapsamlı para arzı (M1) düşünüldüğünde hangi unsurlardan oluşur?
II. Vadesiz mevduatlar,
III. Vadeli mevduatlar,
Yukarıda para arzı ile ilgili unsurlar sıralanmıştır. Dar kapsamlı para arzı (M1) düşünüldüğünde hangi unsurlardan oluşur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
Yalnız III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para arzı tanımlardan en çok kullanılanı dar tanımlı para arzıdır. Doğrudan ve istendiği anda hiç bir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılabilen finansal varlıkları içerir. Dar tanımlı para arzı, dolaşımdaki nakit (C) ve vadesiz mevduatların (D) toplamından oluşmaktadır.
Soru 89
Geniş tanımlı para arzı olarak tanımlanan M2 aşağıdaki hangi unsurlardan oluşur?
Seçenekler
A
Dolaşımdaki nakit + Vadesiz mevduatlar
B
M1 + M3
C
Vadeli ve Vadesiz mevduatlar toplamı
D
M1 + Vadeli mevduatlar
E
M3+ Vadesiz mevduatlar
Açıklama:
Geniş tanımlı para arzı olarak tanımlanan M2 para stoku M1 para arzına mevduat bankalarındaki, katılım bankalarındaki ve TC Merkez bankasındaki vadeli mevduatların eklenmesiyle bulunur.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi para arzında banka dışı kesim içinde yer alır?
Seçenekler
A
Merkez bankası
B
Bankalar
C
Katılım bankaları
D
Mevduat sahipleri
E
Devlet
Açıklama:
Bir ekonomide para arzını çeşitli aktörler ve bu aktörlerin davranışları belirler. Bu aktörler: Merkez Bankası, bankalar ve Banka dışı kesimdir (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlardır).
Soru 91
Merkez bankaları bir ekonomide para arzının temel kaynağıdır. Aşağıdaki merkez bankası işlemlerinden (yöntemlerinden) hangisiyle para yaratamaz?
Seçenekler
A
Piyasaya altın ve döviz satarak
B
Altın ve döviz karşılığında para sürerek
C
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılığında
D
Kamu kesimine açılan krediler karşılığında
E
Açık piyasa işlemleri karşılığında
Açıklama:
Merkez bankaları dört yönteme bağlı olarak para yaratırlar: Altın ve döviz rezervleri karşılılığında, bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında, kamu kesimine açılan krediler karşılılığında, açık piyasa işlemleri aracılığıyla.
Soru 92
Merkez bankasının devlet iç borçlanma senedi ile para arzını etkilemesi aşağıdaki yöntemlerden hangisine girmektedir?
Seçenekler
A
Bankacılık işlemleri
B
Altın ve döviz karşılığında
C
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılığında
D
Kamu kesimine açılan krediler karşılığında
E
Açık piyasa işlemleri karşılığında
Açıklama:
Açık piyasa işlemleri para yaratma yolları arasında en yoğun başvurulan yöntemdir. Tanımlamak gerekirse genel anlamda şöyle bir tanım uygun olacaktır: Açık piyasa işlemeleri, “DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçların merkez bankası tarafından alınıp-satılarak ekonominin para arzını etkilemesi olarak tanımlanabilir.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi para arzını etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri
B
Reeskont kredileri
C
Faiz oranları
D
Zorunlu karşılık oranları
E
Halkın nakit tutma isteği
Açıklama:
Ekonomide yaratılan para arzı büyüklüğünü belirleyen birtakım faktörler bulunmaktadır. Bu faktörlerde meydana gelen değişmelere bağlı olarak para arzı miktarı azalıp çoğalmaktadır. Bu faktörler bağlamında para arzının belirleyicileri Açık piyasa işlemleri, reeskont kredileri, zorunlu karşılık oranları, bankaların aşırı rezerv bulundurma isteği ve halkın nakit tutma isteğidir.
Soru 94
Merkez bankası zorunlu karşılık oranlarını artırdığında para arzı, rezervler ve parasal taban üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rezervler, parasal taban ve para arzı artar
B
Rezervler azalır, parasal taban ve para arzı artar
C
Rezervler, parasal taban ve para arzı düşer
D
Rezervler artar, parasal taban ve para arzı düşer
E
Rezervler azalır ve parasal taban düşer, para arzı artar
Açıklama:
Merkez bankaları zorunlu karşılık oranını bir para politikası aracı olarak kullanabilmektedir. Zorunlu karşılık oranları ile para arzı arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Merkez bankası zorunlu rezerv oranlarını yükselttiğinde bankacılık sisteminin kaydi para yaratma olanakları daralacak ve bu durum para arzının azalmasına neden olacaktır.
Soru 95
Merkez bankası reeskont oranlarını azalttığında para arzı, rezervler ve parasal taban üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Rezervler, parasal taban ve para arzı artar.
B
Rezervler azalır, parasal taban ve para arzı artar.
C
Rezervler, parasal taban ve para arzı düşer.
D
Rezervler artar, parasal taban ve para arzı düşer.
E
Rezervler azalır ve parasal taban düşer, para arzı artar.
Açıklama:
Reeskont oranlarındaki bir düşüşe bağlı olarak, bankacılık sisteminin reeskont kredisi talebi artacaktır. Merkez bankası’ndan kullanılan reeskont kredisine bağlı olarak bankaların rezervleri artacaktır
Soru 96
Merkez bankalarının baz para (parasal taban) aşağıdaki hangi unsurların toplamından oluşur?
Seçenekler
A
Dolaşımdaki nakit ve bankaların rezervleri
B
Banka mevduatları
C
Banka rezervleri
D
Dolaşımdaki nakit ve merkez bankası rezervleri
E
Banka ve merkez bankası rezervleri
Açıklama:
Parasal taban (baz para), dolaşımdaki nakit ile bankaların rezervlerinin toplamından oluşur.
Soru 97
Bir ekonomide belirli bir anda dolaşımda bulunan her türlü paranın toplam miktarına ne denir?
Seçenekler
A
Stok
B
Kredi
C
Bilanço
D
Likit
E
Para Arzı
Açıklama:
Bir ekonomide belirli bir anda dolaşımda bulunan her türlü paranın toplam miktarına para arzı denir.
Soru 98
Dar tanımlı para arzı aşağıdakilerden hangi kısaltma ile ifade edilir?
Seçenekler
A
M1
B
M2
C
M3
D
M4
E
M5
Açıklama:
Dar Tanımlı Para Arzı(M1) Para arzı tanımlardan en çok kullanılanı dar tanımlı para arzıdır. Doğrudan ve istendiği anda hiçbir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılabilen finansal varlıkları içerir. Dar tanımlı para arzı, dolaşımdaki nakit (C) ve vadesiz mevduatların (D) toplamından oluşmaktadır.
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
Soru 99
TCMB tarafından yapılan en geniş tanımlı para arzı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
M1
B
M2
C
M3
D
Repo
E
Likit Fon
Açıklama:
TCMB tarafından yapılan son ve en geniş tanımlı para arzı M3’tür. M3 para arzı tanımı ise şöyledir:
M3 = M2 + Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + İhraç Edilen Menkul Değerler
M3 = M2 + Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + İhraç Edilen Menkul Değerler
Soru 100
Bir ekonomide para arzının temel kaynağı nedir?
Seçenekler
A
Mevduat Bankaları
B
Merkez Bankası
C
Kaydi para
D
Açık piyasa işlemleri
E
Uluslararası rezervler
Açıklama:
Bir ekonomide para arzının temel kaynağı merkez bankalarıdır.
Soru 101
I. Rezervler artar
II. Rezervler azalır
III. Kaydi para yaratma artar
IV. Kaydi para yaratma azalır
V. Parasal taban artar
VI. Parasal taban azalır
Merkez bankasının zorunlu karşılıklar oranını arttırması durumunda yukarı verilenlerden hangileri gerçekleşir?
II. Rezervler azalır
III. Kaydi para yaratma artar
IV. Kaydi para yaratma azalır
V. Parasal taban artar
VI. Parasal taban azalır
Merkez bankasının zorunlu karşılıklar oranını arttırması durumunda yukarı verilenlerden hangileri gerçekleşir?
Seçenekler
A
I, III ve V
B
II, III ve VI
C
I, IV ve VI
D
II, IV ve VI
E
II, III, V
Açıklama:
Merkez bankasının zorunlu karşılıklar oranını arttırması kaydi para yaratma olanaklarını azaltarak, parasal tabanın azalmasına ve rezervlerin azalmasına neden olur.
Soru 102
İçsel para arzı yaklaşımına göre, faiz oranının yükselmesi durumunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Nakit tutma oranı artar.
B
Para çarpanı azalır.
C
Para arzı artar.
D
Para arzı azalır.
E
Para çarpanı değişmez.
Açıklama:
İçsel para arzı yaklaşımına göre faiz oranının yükselmesi durumunda, nakit tutma oranı azalır, para çarpanı ve para arzı artar.
Soru 103
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal sistemin gelişmişliği
B
Enflasyon oranı
C
Rezervler
D
Finansal istikrarsızlık
E
Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü
Açıklama:
Ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen çeşitli faktör olduğu bilinmektedir. Bunlar; Finansal sistemin gelişmişliği, Vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü, Enflasyon oranı, Finansal istikrarsızlık, Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü, gibi faktörlerdir.
Soru 104
Merkez bankaları tarafından; altın ve döviz rezervleri karşılığı, bankacılık sistemi ve kamu kesimine verilen krediler karşılığı ve açık piyasa işlemlerine bağlı olarak yaratılan paraya ne ad verilir?
Seçenekler
A
Mevduat
B
Parasal Taban
C
Faiz
D
Enflasyon
E
Nakit
Açıklama:
Merkez bankaları tarafından; altın ve döviz rezervleri karşılığı, bankacılık sistemi ve kamu kesimine verilen krediler karşılığı ve açık piyasa işlemlerine bağlı olarak yaratılan paraya, “baz para” ya da “parasal taban” denilmektedir.
Soru 105
Para arzının içselliğiyle ilgili tartışmalar hangi iktisat akımı ile başlamıştır?
Seçenekler
A
Klasik İktisat
B
Keynesyen İktisat
C
Marksist İktisat
D
Yeni Klasik İktisat
E
Yeni Keynesyen İktisat
Açıklama:
Para arzının içselliği, post keynesyen iktisat akımından sonra başlar.
Soru 106
"Bir ekonomide belirli bir anda dolaşımda bulunan her türlü paranın toplam miktarı" şeklindeki tanım aşağıdakilerden hangisi için yapılmıştır?
Seçenekler
A
Merkez Bankası Bilançosu
B
Bankacılık
C
Para Arzı
D
Konsolide Bilanço
E
Vadeli Mevduatlar
Açıklama:
Yukarıdaki tanım ‘para arzını’ açıklamaktadır.
Soru 107
Ticari bankalar dışındaki işletmelerin ve hanehalklarının ellerinde tuttukları madeni ve kâğıt paralar aşağıdaki büyüklüklerden hangisini oluşturur?
Seçenekler
A
Dolaşımdaki para
B
Parasal taban
C
Gayri safi milli hasıla
D
Bilanço
E
Kaydi para
Açıklama:
Yukarıdaki tanım ‘dolaşımdaki para’ yı açıklamaktadır.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankası bilançosuna ait bileşenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Net Dış Varlıklar
B
Kamu Sektörü Kredileri
C
Kasa
D
Bankacılık Sektörü Kredileri
E
Net Diğer Kalemler
Açıklama:
Net dış varlıklar, Kamu Sektörü Kredileri, Bankacılık Sektörü Kredileri, Net Diğer Kalemler merkez bankası bilançosuna ait bileşenlerdir. Oysa "kasa" bankacılık sektörüne ait bir bileşendir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi para arzını etkileyen aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Bankalar
C
Mevduat Sahipleri
D
Bankalardan Borç Alanlar
E
Fonlar
Açıklama:
Merkez Bankası, Bankalar, Bankalardan Borç Alanlar ve Mevduat Sahipleri para arzını etkileyen aktörlerdendir. Ancak "fonlar" bu aktörlerden biri değildir.
Soru 110
Bir merkez bankası tarafından, bazı yöntemler kullanılarak yaratılan para, kaydi para genişlemesine baz oluşturduğu için baz para ya da parasal taban olarak isimlendirilir. Aşağıdakilerden hangisi baz para (parasal taban) yaratma yöntemlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılığında
B
Borsa aracılığıyla
C
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılığında
D
Kamu kesimine açılan krediler karşılığında
E
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
Açıklama:
Merkez bankası; altın ve döviz rezervleri, bankacılık sistemine verilen krediler, Kamu kesimine açılan krediler ve açık piyasa İşlemleri aracılığıyla baz para oluşturabilir. Ancak merkez bankası borsayı baz para oluşturmada kullanmaz.
Soru 111
Merkez bankasının para tabanını etkilemek için DIBS'ler (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçları alıp satma işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reeskont kredileri
B
Zorunlu karşılık oranları
C
Bankaların aşırı rezerv bulundurma isteği
D
Açık piyasa işlemleri
E
Halkın nakit tutma isteği
Açıklama:
Yukarıda verilen tanım açık piyasa işlemlerini açıklamaktadır. Diğer şıklarda da para arzını etkileyen faktörler sıralanmıştır.
Soru 112
Para çarpanı, parasal tabandaki 1 TL lik değişikliğe karşı, para arzının ne kadar değişeceğini gösteren bir katsayıdır.
Aşağıdakilerden hangisi para çarpanının belirleyicilerinden biridir?
Aşağıdakilerden hangisi para çarpanının belirleyicilerinden biridir?
Seçenekler
A
Mevduatlar
B
Serbest rezerv oranı
C
Diğer Pasifler
D
Nakit
E
Özkaynaklar
Açıklama:
"Serbest rezerv oranı" para çarpanının belirleyicilerinden biridir.
Soru 113
Dışsal para arzı yaklaşımında faiz oranları ile para arasındaki ilişki/ilişkisizlik gözönüne alındığında, dikey eksende faiz oranlarının yer aldığı bir grafikte para arzı eğrisi faiz eksenine doğru nasıl çizilmelidir?
Seçenekler
A
Paralel
B
Parabol şeklinde
C
Dikey
D
Üstel olarak
E
Pozitif eğimli bir doğru
Açıklama:
Dışsal para arzı yaklaşımında faiz oranları ile para arasındaki ilişki yoktur. Bu nedenle dikey eksende faiz oranlarının yer aldığı bir grafikte para arzı eğrisi faiz eksenine doğru paralel olarak çizilir.
Soru 114
İçsel para arzı yaklaşımında faiz oranları ile para arzı arasındaki ilişki/ilişkisizlik dikkate alındığında, dikey eksende faiz oranlarının yer aldığı bir grafikte para arzı eğrisi nasıl çizilmelidir?
Seçenekler
A
Dikey
B
Paralel
C
Parabol şeklinde
D
Üstel olarak
E
Pozitif eğimli bir doğru
Açıklama:
İçsel para arzı yaklaşımında faiz oranları ile para arzı arasındaki ilişki/ilişkisizlik dikkate alındığında, dikey eksende faiz oranlarının yer aldığı bir grafikte para arzı eğrisi pozitif eğimli bir doğru olarak çizilmelidir.
Soru 115
Yapısal içsellik yaklaşımına göre, merkez bankalarının sıkı para politikası uygulamaları, rezervleri azalan bankaları finansal yenilikler yoluyla kendilerine kaynak yaratmaya zorlamaktadır. Bu bağlamda aşağıdakilerden hangisi bankaların kullandığı yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Euro-dolar piyasasından borçlanma
B
Mevduat sertifikası kullanma
C
Tüketici kredilerinin faizlerini azaltma
D
Türev ürün kullanma
E
Repo-ters repo sözleşmesi yaratma
Açıklama:
Tüketici kredilerinin faizlerini azaltmak yeni kaynak yaratmayla ilgili olmadığı gibi, bankaların zararına olan bir süreçtir. Diğer şıklardaki tüm yöntemler ise bankaların başvurduğu yöntemleri sıralamaktadır.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi dar tanımlı para arzıdır
Seçenekler
A
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
B
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli mevduatlar
C
M1 = Vadesiz Mevduatlar + Vadeli mevduatlar
D
M1 = Dolaşımdaki Nakit +Vadeli mevduatlar
E
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Para Piyasası Fonları + Vadeli mevduatlar
Açıklama:
Para arzı tanımlardan en çok kullanılanı dar tanımlı para arzıdır. Doğrudan ve istendiği anda hiç bir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılabilen finansal varlıkları içerir. Dar tanımlı para arzı, dolaşımdaki nakit (C) ve vadesiz mevduatların (D) toplamından oluşmaktadır.
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
Soru 117
Geniş tanımlı para arzı (M2) aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir
Seçenekler
A
M2 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
B
M2 = M1 + Vadeli Mevduatlar
C
M2 = Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + İhraç Edilen
Menkul Değerler
Menkul Değerler
D
M2 = Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + Vadeli mevduatlar
E
M2 = Repo + vadesiz mevduatlar + İhraç Edilen
Menkul Değerler
Menkul Değerler
Açıklama:
Geniş tanımlı para arzı M2 ile sembolize edilmektedir. Geniş tanımlı para arzı, M1 para arzına mevduat bankaları, katılım bankaları ve
TCMB’deki T ve yabancı para vadeli mevduatların (TD) ilave edilmesiyle bulunmaktadır.
M2 = M1 + Vadeli Mevduatlar
TCMB’deki T ve yabancı para vadeli mevduatların (TD) ilave edilmesiyle bulunmaktadır.
M2 = M1 + Vadeli Mevduatlar
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankalarının para yaratma yöntemleri arasında yer almaz
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılılığında,
B
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında
C
Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında,
D
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
E
Cari fazla karşılığında
Açıklama:
Cari fazla karşılığında Merkez bankaları para yaratamaz. bu yüzden doğru yanıt (E ) dir
Soru 119
Merkez bankasının para tabanını etkilemek için “DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçları alıp satması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reeskont politikası
B
Zorunlu karşılık politikası
C
Açık piyasa işlemleri
D
Atıl karşılıklar politikası
E
Disponibilite politikası
Açıklama:
Merkez bankasının para tabanını etkilemek için “DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçları alıp satması işlemine "AÇIK PİYASA İŞLEMİ"denir. Bu yöntemle merkez bankasının bankalar ve çeşitli aracı kurumlardan alım yapması para tabanının artırmaktadır.
Soru 120
Açık piyasa işlemleri (APİ) ile merkez bankası bir satış gerçekleştirdiği takdirde
aşağıda verilen mekanizmalardan hangisi /hangileri gerçekleşir
I- Rezervler azalır
II- Parasal taban azalır
III- Para arzı daralır
IV- Reeskont oranları artar
aşağıda verilen mekanizmalardan hangisi /hangileri gerçekleşir
I- Rezervler azalır
II- Parasal taban azalır
III- Para arzı daralır
IV- Reeskont oranları artar
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Reeskont oranları ile açık piyasa işlemleri arasında bir bağlantı yoktur. Bu yüzden doğru yanıt C dir.
Soru 121
Bankaların, nakit gereksinimlerini karşılayabilmek amacıyla Merkez Bankası’ndan
senet iskontosu şeklinde talep ettikleri nakdi krediye ne ad verilir
senet iskontosu şeklinde talep ettikleri nakdi krediye ne ad verilir
Seçenekler
A
Reeskont kredisi
B
Rezerv para
C
Kaydi para
D
İhtiyaç kredisi
E
Zorunlu karşılık kredisi
Açıklama:
Bankaların, nakit gereksinimlerini karşılayabilmek amacıyla Merkez Bankası’ndan
senet iskontosu şeklinde talep ettikleri nakdi krediye reeskont kredisi denilmektedir. Bu kredinin uygulanmasında kullanılan faiz oranına, reeskont oranı denilmektedir.
senet iskontosu şeklinde talep ettikleri nakdi krediye reeskont kredisi denilmektedir. Bu kredinin uygulanmasında kullanılan faiz oranına, reeskont oranı denilmektedir.
Soru 122
Parasal tabandaki %1’lik değişikliğe karşı, para arzının ne kadar değişeceğini hesaplamamıza yardımcı olan bir katsayıya ne ad verilir
Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranı
B
Atıl karşılık oranı
C
nakit tercih oranı
D
Para çarpanı
E
Vadesiz mevduat oranı
Açıklama:
“Para çarpanı”; parasal tabandaki %1’lik değişikliğe karşı, para arzının ne kadar değişeceğini hesaplamamıza yardımcı olan bir katsayıdır.
Soru 123
Verilenler:
D= 800 Milyar TL
C= 600 Milyar TL
ER= 0,8 Milyar TL
rD= 0,09
ise, nakit tutma oranı kaç olur?
D= 800 Milyar TL
C= 600 Milyar TL
ER= 0,8 Milyar TL
rD= 0,09
ise, nakit tutma oranı kaç olur?
Seçenekler
A
0,0001
B
0,75
C
2,05
D
1,5
E
1,25
Açıklama:
rC=C/D
rc= 600/800= 0,75
rc= 600/800= 0,75
Soru 124
Verilenler:
D= 800 Milyar
C= 600 Milyar
ER= 0,8 Milyar ise, Serbest rezerv oranı (rE) kaç olur
D= 800 Milyar
C= 600 Milyar
ER= 0,8 Milyar ise, Serbest rezerv oranı (rE) kaç olur
Seçenekler
A
1,5
B
1,25
C
2,5
D
0,001
E
o,1
Açıklama:
rE= ER/D
rE= 0,8/800=0,001
rE= 0,8/800=0,001
Soru 125
Sıralananlardan hangileri para çarpanının değerini belirleyen faktörlerdir
I- Zorunlu karşılık oranı,
II- Reeskont oranı,
III- Serbest rezerv oranı,
IV- Nakit tutma oranı,
I- Zorunlu karşılık oranı,
II- Reeskont oranı,
III- Serbest rezerv oranı,
IV- Nakit tutma oranı,
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
II ve IV
Açıklama:
Reeskont oranı, para çarpanını belirleyen faktörler içinde yer almaz
Soru 126
Aşağıdaki aktörlerden hangisi para arzının belirlenmesi sürecinde rol oynamamaktadır?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Bankalar
C
Mevduat Sahipleri
D
Tarım Bakanlığı
E
Bankalardan borç alanlar
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 127
Para arzını belirleyen aktörler kimlerdir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası, bankalar ve banka dışı kesim
B
Merkez Bankası, Maliye Bakanlığı ve bankalar
C
Hazine Müsteşarlığı, Maliye Bakanlığı ve bankalar
D
Merkez Bankası, bankalar ve aracı kuruluşlar
E
Ekonomi Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve bankalar
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Soru 128
Bankacılık sisteminin kontrolü ve parasal politikanın yönetiminden sorumlu olan kamu kuruluşu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ziraat Bankası
B
Merkez Bankası
C
Maliye Bakanlığı
D
Ekonomi Bakanlığı
E
Halk Bankası
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Bankacılık sisteminin kontrolü ve parasal politikanın yönetiminden sorumlu olan kamu kuruluşu Merkez Bankasıdır.
Bankacılık sisteminin kontrolü ve parasal politikanın yönetiminden sorumlu olan kamu kuruluşu Merkez Bankasıdır.
Soru 129
Aşağıdakilerden hangisi para arzını etkileyen aktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Bankalar
C
Bankalardan borç alanlar
D
Maliye Bakanlığı
E
Mevduat sahipleri
Açıklama:
Para arzı aktörlerini ayırt edebileceksiniz.
Para arzını etkileyen aktörler 4 adettir. Bunlar: • Merkez Bankası • Bankalar • Banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar)
Para arzını etkileyen aktörler 4 adettir. Bunlar: • Merkez Bankası • Bankalar • Banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar)
Soru 130
"Doğrudan ve istendiği anda hiç bir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılan nakit ve vadesiz mevduatların toplamından oluşan bir büyüklüktür"tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Dar tanımlı para arzı
B
Geniş tanımlı para arzı
C
Parasal taban
D
M3
E
Dolaşımdaki para
Açıklama:
Dar Tanımlı Para Arzı(M1)
"Doğrudan ve istendiği anda hiç bir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılan nakit ve vadesiz mevduatların toplamından oluşan bir büyüklüktür"tanımı dar tanımlı para arzına aittir.
"Doğrudan ve istendiği anda hiç bir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılan nakit ve vadesiz mevduatların toplamından oluşan bir büyüklüktür"tanımı dar tanımlı para arzına aittir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankalarının para yaratılmasında kullandığı bir yöntem değildir?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılığında
B
Kamu kesimine verilen krediler karşılığında
C
Bankacılık kesimine açılan krediler karşılığında
D
Özel kesimine açılan krediler karşılığında
E
Açık piyasa işlemleri karşılığında
Açıklama:
Baz Para(Parasal Taban)Kaynakları
"Özel kesimine açılan krediler karşılığında" yöntemi diye bir yöntem Merkez bankalarının para yaratılmasında kullandığı yöntemler arasında değildir.
"Özel kesimine açılan krediler karşılığında" yöntemi diye bir yöntem Merkez bankalarının para yaratılmasında kullandığı yöntemler arasında değildir.
Soru 132
2001 Yılında Merkez Bankası Kanununda yapılan düzenleme ile aşağıdaki para yaratma yöntemlerinden hangisi uygulamadan kaldırılmıştır?
Seçenekler
A
Kamu kesimine verilen krediler karşılığında
B
Altın rezervleri karşılığında
C
Döviz rezervleri karşılığında
D
Bankacılık kesimine açılan krediler karşılığında
E
Açık piyasa işlemleri karşılığında
Açıklama:
Baz Para(Parasal Taban)Kaynakları
2001 Yılında Merkez Bankası Kanununda yapılan düzenleme ile para yaratma yöntemlerinden kamu kesimine verilen krediler karşılığında yöntemi uygulamadan kaldırılmıştır.
2001 Yılında Merkez Bankası Kanununda yapılan düzenleme ile para yaratma yöntemlerinden kamu kesimine verilen krediler karşılığında yöntemi uygulamadan kaldırılmıştır.
Soru 133
"Bankacılık sisteminin işleyişine bağlı olarak kayıtlar yoluyla yaratılan para"tanımı aşağıdaki kavramlardan hangisine aittir?
Seçenekler
A
Dolaşımdaki para
B
Dar tanımlı para
C
Kaydi para
D
Geniş tanımlı para
E
Parasal taban
Açıklama:
Para Arzı Aktörleri
"Bankacılık sisteminin işleyişine bağlı olarak kayıtlar yoluyla yaratılan para"tanımı kaydi paraya aittir.
"Bankacılık sisteminin işleyişine bağlı olarak kayıtlar yoluyla yaratılan para"tanımı kaydi paraya aittir.
Soru 134
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal istikrarsızlık
B
Finansal sistemin gelişmişliği
C
Enflasyon oranı
D
Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü
E
Vadeli mevduat faiz oranlarının büyüklüğü
Açıklama:
Nakit Tutma İsteği ve Mevduatların Geri Dönüş Oranı
Vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen faktörlerden biridir.Vadeli mevduat faiz oranının büyüklüğü değildir.
Vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen faktörlerden biridir.Vadeli mevduat faiz oranının büyüklüğü değildir.
Soru 135
"Dolaşımdaki nakit ile bankaların rezervlerinin toplamından oluşur "tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Parasal taban(baz para)
B
Bankaların serbest rezervleri
C
Açık piyasa işlemleri
D
Reeskont kredileri
E
Zorunlu karşılık oranı
Açıklama:
Baz Para ve Para Arzı Süreci
"Dolaşımdaki nakit ile bankaların rezervlerinin toplamından oluşur "tanımı parasal tabana(baz para)aittir.
"Dolaşımdaki nakit ile bankaların rezervlerinin toplamından oluşur "tanımı parasal tabana(baz para)aittir.
Soru 136
Mevduatların geri dönüş oranının büyüklüğü aşağıdaki unsurlardan hangisini etkilemektedir?
Seçenekler
A
Kaydi para- para arzı
B
Kaydi para -enflasyon oranı
C
Para arzı- faiz oranı
D
Enflasyon oranı - faiz oranı
E
Kayıt dışı ekonomi - finansal istikrarsızlık
Açıklama:
Nakit Tutma İsteği ve Mevduatların Geri Dönüş Oranı
Kaydi para- para arzı,mevduatların geri dönüş oranının büyüklüğünden etkilenen unsurlardandır.
Kaydi para- para arzı,mevduatların geri dönüş oranının büyüklüğünden etkilenen unsurlardandır.
Soru 137
Aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dışsal para arzı yaklaşımına göre para arzı dışsal olarak merkez bankaları tarafından belirlenmekte ve kontrol edilmektedir.
B
Dışsal para arzı yaklaşımına göre faiz oranları ile para arzı arasında bir ilişki yoktur.
C
Dışsal para arzı yaklaşımına göre faiz oranları ile para arzı arasında doğru yönlü bir ilişki vardır.
D
Dışsal para arzı yaklaşımına göre faiz oranları ile para arzı arasında bir ilişki olmadığı için dikey eksende faiz oranlarının yer aldığı bir grafikte para arzı eğrisi faiz eksenine paralel bir doğru olarak çizilmektedir.
E
Klasik,Neo-klasik , Monetarist ve Keynesyen iktisatçılara göre para ve para arzı dışsaldır.
Açıklama:
Para Arzında İçsellik ve Dışsallık Sorunu
Dışsal para arzı yaklaşımına göre faiz oranları ile para arzı arasında doğru yönlü bir ilişki vardır ifadesi yanlıştır .
Dışsal para arzı yaklaşımına göre faiz oranları ile para arzı arasında doğru yönlü bir ilişki vardır ifadesi yanlıştır .
Soru 138
Para arzının büyüme oranının finansal piyasalardaki talep baskısı tarafından belirlendiği görüşü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Onaylayıcı içsellik
B
Yapısal içsellik
C
Dışsal para arzı
D
Parasal taban
E
Nakit tutma oranı
Açıklama:
İçsel Para Arzi
Para arzının büyüme oranının finansal piyasalardaki talep baskısı tarafından belirlendiği görüşü onaylayıcı içsellik olarak tanımlanmaktadır.
Para arzının büyüme oranının finansal piyasalardaki talep baskısı tarafından belirlendiği görüşü onaylayıcı içsellik olarak tanımlanmaktadır.
Soru 139
İçsel Para arzı yaklaşımında faiz oranları ile para arzı arasında doğrusal bir ilişki vardır. Bu nedenle dikey eksende faiz oranlarının yer aldığı bir grafikte:
Seçenekler
A
Para arzı eğrisi pozitif eğimli bir doğru olarak çizilmektedir.
B
Para arzı eğrisi negatif eğimli bir doğru olarak çizilmektedir.
C
Para arzı eğrisi faiz eksenine paralel bir doğru olarak çizilmektedir.
D
Para arzı eğrisi faiz eksenine dik bir doğru olarak çizilmektedir.
E
Para arzı eğrisi sonsuz bir doğru olarak çizilmektedir.
Açıklama:
İçsel Para arzı yaklaşımında faiz oranları ile para arzı arasında doğrusal bir ilişki vardır. Bu nedenle dikey eksende faiz oranlarının yer aldığı bir grafikte:Para arzı eğrisi pozitif eğimli bir doğru olarak çizilmektedir.
Soru 140
Aşağıdakilerden hangisi para arzında bir artış gerçeklemesi sonucunda ortaya çıkması muhtemel sonuçlardan biridir?
Seçenekler
A
Faizler düşer
B
Yatırımlar azalır
C
Üretim azalır
D
Enflasyon azalır
E
İstihdam azalır
Açıklama:
Parasal aktarma mekanizmasına göre, para arzında meydana gelen bir artış faiz oranlarında düşüşe neden olmakta, dolayısıyla yatırım ve üretim artmaktadır. Para arzındaki düşüşler ise faiz oranlarını arttırarak yatırım ve üretim üzerinde azaltıcı etkiler yaratmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 141
Dolaşımdaki nakit, vadesiz mevduatlar, mevduat bankaları, katılım bankaları ve TCMB'deki TL ve yabancı para vadeli mevduatların oluşturduğu para arzına ne ad verilir?
Seçenekler
A
M1
B
M2
C
M3
D
Baz para
E
Parasal taban
Açıklama:
Dar tanımlı para arzı (M1), dolaşımdaki nakit (C) ve vadesiz mevduatların (D) toplamından oluşmaktadır. M1 para arzına mevduat bankaları, katılım bankaları ve TCMB’deki T ve yabancı para vadeli mevduatların (TD) ilave edilmesiyle elde edilen para arzına ise M2 adı verilir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 142
Aşağıdakilerden hangisi para arzını belirleyen aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Bankalar
C
Mevduat sahipleri
D
TBMM
E
Bankalardan borç alanlar
Açıklama:
Bir ekonomide para arzını çeşitli aktörler ve bu aktörlerin davranışları belirler. Bu aktörler aşağıdaki gibi sıralanmaktadır: Merkez Bankası, bankalar ve banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar). Doğru yanıt D'dir.
Soru 143
Kaydi para yaratım süreci nasıl başlamaktadır?
Seçenekler
A
Bankaların zorunlu karşılık ayırmasıyla
B
Bankaların kredi vermesiyle
C
Kredi verilen paranın baka bir bankaya mevduat olarak dönmesiyle
D
Hane halklarının harcama yapmasıyla
E
Merkez bankası tarafından bankalara rezerv verilmesiyle
Açıklama:
Bankacılık sistemi tarafından yaratılan kaydi para sürecini, aşamalandırarak basitçe aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:
1. Sisteme herhangi bir miktarda para girişi olduğunda (merkez bankası işlemleri
ile), para ilk defa bir bankaya mevduat (D) olarak yatırılır.
2. Mevduatı kabul eden banka, bu mevduat için belirli bir oranda karşılık (zorunlu
karşılık) ayırdıktan sonra kalan miktarı kredi olarak verir.
3. Krediyi alan işletme veya hane-halkı bu kredi ile herhangi bir mal veya hizmet
karşılığı harcama yapar.
4. Harcanan bu para tekrar aynı veya başka bir bankaya mevduat olarak döner.
5. Banka, dönen mevduat için tekrar bir zorunlu karşılık ayırarak kalan miktarı
işletmelere veya hane-halkına kredi olarak verir.
Yani kaydi paranın yaratım sürecinin başalayabilmesi için merkez bankası tarafından bankalara rezerv verilmesi gerekmektedir. Doğru yanıt E'dir.
1. Sisteme herhangi bir miktarda para girişi olduğunda (merkez bankası işlemleri
ile), para ilk defa bir bankaya mevduat (D) olarak yatırılır.
2. Mevduatı kabul eden banka, bu mevduat için belirli bir oranda karşılık (zorunlu
karşılık) ayırdıktan sonra kalan miktarı kredi olarak verir.
3. Krediyi alan işletme veya hane-halkı bu kredi ile herhangi bir mal veya hizmet
karşılığı harcama yapar.
4. Harcanan bu para tekrar aynı veya başka bir bankaya mevduat olarak döner.
5. Banka, dönen mevduat için tekrar bir zorunlu karşılık ayırarak kalan miktarı
işletmelere veya hane-halkına kredi olarak verir.
Yani kaydi paranın yaratım sürecinin başalayabilmesi için merkez bankası tarafından bankalara rezerv verilmesi gerekmektedir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının para yaratmak için kullandığı yöntemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılığında
B
Kamu kesimine verilen krediler karşılığında
C
Hane halklarına verilen krediler karşılığında
D
Bankacılık sistemine açılan krediler karşılığında
E
Açık piyasa işlemleri karşılığında
Açıklama:
Merkez bankaları aşağıda sıralanan dört yönteme bağlı olarak para yaratırlar:
• Altın ve döviz rezervleri karşılılığında,
• Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında,
• Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında,
• Açık piyasa işlemleri aracılığıyla. Doğru yanıt C'dir.
• Altın ve döviz rezervleri karşılılığında,
• Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında,
• Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında,
• Açık piyasa işlemleri aracılığıyla. Doğru yanıt C'dir.
Soru 145
Merkez bankasının para tabanını etkilemek için DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçları alıp satması işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reeskont kredileri
B
Zorunlu karşılık ayırma
C
Serbest rezerv işlemi
D
Açık piyasa işlemleri
E
Swap işlemleri
Açıklama:
Açık piyasa işlemleri, merkez bankasının para tabanını etkilemek için “DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçları alıp satması işlemidir. Bu yöntemle merkez bankasının bankalar ve çeşitli aracı kurumlardan alım yapması para tabanının artırmaktadır. Doğru yanıt D'dir.
Soru 146
Aşağıdakilerden hangisi reeskont oranlarındaki düşüşün bir sonucu olarak gerçekleşebilir?
Seçenekler
A
Banka rezervleri artar
B
Reeskont kredileri azalır
C
Parasal taban azalır
D
Para arzı azalır
E
Baz para azalır
Açıklama:
Reeskont oranlarındaki bir düşüşe bağlı olarak, bankacılık sisteminin reeskont kredisi talebi artacaktır. Merkez bankasından kullanılan reeskont kredisine bağlı olarak bankaların rezervleri artacaktır. Banka rezervleri artışına bağlı olarak, yukarıdaki eşitlik uyarınca parasal taban (baz para) artacak sonuçta da para arzı artacaktır.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik birimlerin nakit tutma isteğini artırıcı bir etkiye sahiptir?
Seçenekler
A
Ekonomik yapının finansal gelişmişlik düzeyinin yüksek olması
B
Vadesiz mevduatlara ödenen faiz oranlarının yüksek olması
C
Ekonomide finansal istikrarsızlık durumu yaşanması
D
Enflasyon oranının düşük olması
E
Kayıt dışı ekonominin çok dar olması
Açıklama:
Ekonomide yaşanacak bir finansal istikrarsızlık durumu ekonomik birimlerin finansal sistemden kaçmalarına, finansal kurumları, özellikle de bankaları daha az kullanmalarına neden olmaktadır. Dolayısıyla böyle bir durumda ekonomik birimler birikimlerini nakit olarak tutmayı tercih etmektedirler. Yani finansal istikrarsızlık durumlarında nakit tutma isteği artmaktadır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 148
Aşağıdaki iktisadi yaklaşımlardan hangisi para arzının içsel olduğunu savunur?
Seçenekler
A
Klasikler
B
Neo-Klasikler
C
Monetaristler
D
Keynesyenler
E
Post-Keynesyenler
Açıklama:
Post Keynesyen düşünce akımına göre para arzı, mevduat toplayan finansal aracı kurumlar ve bu kurumlardan borçlananların (kredi kullanan) etkileşimleri sonucunda belirlenir. Buna göre, merkez bankasının para politikasıyla ekonomiyi etkileme gücü azdır yani para arzı içseldir. Doğru yanıt E'dir.
Soru 149
İçsel para arzı yaklaşımına göre ekonomide faiz oranları artığında aşağıdaki sonuçlardan hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Para çarpanı azalır
B
Para arzı artar
C
Ekonomik birimlerin nakit tutma isteği artar
D
Bankalar serbest rezervlerini artırır
E
Bankaların kredi verme isteği azalır
Açıklama:
İçsel para arzı yaklaşımına göre ekonomide faiz oranlarının yükselmesine bağlı olarak bankalar, daha fazla kredi verebilmek için serbest rezervlerini azaltma yolunu seçerler. Yine aynı şekilde ekonomik birimler, faiz oranlarının artışına bağlı olarak nakit tutmak yerine, daha çok mevduat hesabı açmak isterler. Her iki işlemin sonucuna göre hem serbest rezerv oranı hem de nakit tutma oranı düşecektir. Böyle bir gelişme ise para çarpanı ve para arzını artırmaktadır. Doğru yanıt B'dir.
Soru 150
Para arzı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Bir ekonomide dolaşımda mevcut olan para miktarını verir.
B
Para arzı bir stoktur.
C
Para arzı değişmeleri faiz oranları üzerinden yatırım üzerinde etkili olmaktadır.
D
Para arzında meydana gelen bir artış faiz oranlarında artışa neden olmaktadır.
E
Para arzındaki düşüşler faiz oranlarını arttırarak yatırım üzerinde azaltıcı etkiler yaratmaktadır.
Açıklama:
Bir ekonomide belirli bir anda dolaşımda bulunan her türlü paranın toplam miktarına para arzı denir. Para arzı bir stoktur. Bir ekonomide dolaşımda mevcut olan para miktarını verir. Para arzı ve parasal büyüme ile ilişkilidir. Para arzı değişmeleri faiz oranları üzerinden yatırım ve üretim gibi faktörleri etkileyerek ekonominin reel dengesi üzerinde etkili olmak-tadır. Parasal aktarma mekanizmasına göre, para arzında meydana gelen bir artış faiz oranlarında düşüşe neden olmakta, dolayısıyla yatırım ve üretim artmaktadır. Para arzındaki düşüşler ise faiz oranlarını arttırarak yatırım ve üretim üzerinde azaltıcı etkiler yaratmaktadır.
Soru 151
Doğrudan ve istendiği anda hiç bir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılan, nakit ve vadesiz mevduatların toplamından oluşan büyüklüğe ne ad verilir?
Seçenekler
A
Dar tanımlı para arzı
B
Geniş tanımlı para arzı
C
Esnek tanımlı para arzı
D
Alternatif tanımlı para arzı
E
Cari tanımlı para arzı
Açıklama:
Dar tanımlı para arzı doğrudan ve istendiği anda hiç bir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılan, nakit ve vadesiz mevduatların toplamından oluşan bir büyüklüktür.
Dar tanımlı para arzı, dolaşımdaki nakit (C) ve vadesiz mevduatların (D) toplamından oluşmaktadır.
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
Dar tanımlı para arzı, dolaşımdaki nakit (C) ve vadesiz mevduatların (D) toplamından oluşmaktadır.
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
Soru 152
Dolaşımdaki paraya ilave olarak bankaların kendi kasalarındaki nakdi ve bankaların Merkez Bankası’ndaki mevduatını içeren para tanımına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Rezerv para
B
Para arzı
C
Parasal taban
D
Para talebi
E
Para çarpanı
Açıklama:
“Parasal taban”, dolaşımdaki paraya ilave olarak bankaların kendi kasalarındaki nakdi ve bankaların Merkez Bankası’ndaki mevduatını içerir.
Soru 153
TCMB tarafından yapılan son ve en geniş tanımlı para arzı M3’tür. Aşağıdakilerden hangisi M3 para arzı tanımı içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Repo
B
Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar)
C
Gayrimenkul sermaye iradı
D
Dolaşımdaki Nakit
E
Vadeli Mevduatlar
Açıklama:
M3 Para Arzı, TCMB tarafından yapılan son ve en geniş tanımlı para arzı M3’tür. M3 para arzı tanımı ise şöyledir:
M3 = M2 + Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + İhraç Edilen Menkul Değerler
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
M2 = M1 + Vadeli Mevduatlar
M3 = M2 + Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + İhraç Edilen Menkul Değerler
M1 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar
M2 = M1 + Vadeli Mevduatlar
Soru 154
Bir ekonomide para arzını çeşitli aktörler ve bu aktörlerin davranışları belirler. Aşağıdakilerden hangisi bu aktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası
B
Vakıflar
C
Bankalar
D
Mevduat sahipleri
E
Bankalardan borç alanlar
Açıklama:
Bir ekonomide para arzını çeşitli aktörler ve bu aktörlerin davranışları belirler. Bu aktörler aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:
- Merkez Bankası
- Bankalar
- Banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar)
Soru 155
Merkez bankaları dört yönteme bağlı olarak para yaratırlar. Aşağıda verilenlerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılılığında
B
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında
C
Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında
D
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
E
Senyoraj hakkı olarak
Açıklama:
Merkez bankaları aşağıda sıralanan dört yönteme bağlı olarak para yaratırlar:
- Altın ve döviz rezervleri karşılılığında,
- Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında,
- Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında,
- Açık piyasa işlemleri aracılığıyla.
Soru 156
Bankalar kendileri tarafından iskonto edilen senetleri Merkez Bankası’na götürüp, iskonto ettirerek merkez bankalarından kredi alabilirler. Bu sayede piyasaya para arz edilmiş olmaktadır. Bu işleme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reeskont
B
Senyoraj
C
Repo
D
Munzam karşılık oranı
E
Açık piyasa işlemleri
Açıklama:
Bankalar kendileri tarafından iskonto edilen senetleri Merkez Bankası’na götürüp, iskonto ettirerek merkez bankalarından kredi alabilirler. Bu sayede piyasaya para çıkarılmış (arz edilmiş) olmaktadır. Bu işleme reeskont, reeskont sırasında uygulanan faiz oranına ise reeskont faiz oranı denir.
Soru 157
Devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) başta olmak üzere çeşitli finansal araçların merkez bankası tarafından alınıp-satılarak ekonominin para arzını etkilemesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranları
B
Reeskont kredileri
C
Açık piyasa işlemeleri
D
Senyoraj
E
Enflasyon vergisi
Açıklama:
Açık piyasa işlemeleri, “DİBS (devlet iç borçlanma senetleri) başta olmak üzere çeşitli finansal araçların merkez bankası tarafından alınıp-satılarak ekonominin para arzını etkilemesi olarak tanımlanabilir.
Soru 158
Ekonomide yaratılan para arzı büyüklüğünü belirleyen bir takım faktörler bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri
B
Reeskont kredileri
C
Zorunlu karşılık oranları
D
Halkın nakit tutma isteği
E
Gayrimenkul sermaye stoku
Açıklama:
Ekonomide yaratılan para arzı büyüklüğünü belirleyen birtakım faktörler bulunmaktadır. Bu faktörlerde meydana gelen değişmelere bağlı olarak para arzı miktarı azalıp çoğalmaktadır. Bu faktörler bağlamında para arzının belirleyicileri aşağıdaki gibi sıralanmaktadır.
- Açık piyasa işlemleri
- Reeskont kredileri
- Zorunlu karşılık oranları
- Bankaların aşırı rezerv bulundurma isteği
- Halkın nakit tutma isteği
Soru 159
Mevduat kabul eden bankaların topladıkları mevduatlara karşılık olarak merkez bankasında tutmak zorunda oldukları mevduatlarının kanunen saptanan miktarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Zorunlu karşılıklar
B
Reeskont
C
Repo
D
İştirak
E
Komisyon
Açıklama:
Zorunlu karşılıklar; mevduat kabul eden bankaların topladıkları mevduatlara karşılık olarak merkez bankasında tutmak zorunda oldukları mevduatlarının kanunen saptanan miktarıdır. Bu daha çok oransal olarak ifade edi-lir ve kullanılır. Uygulamada zorunlu karşılık oranları olarak bilinen oran, tutulan zorunlu karşılıklar miktarının mevduatlara oranı olarak ifade edilmektedir.
Soru 160
Bankaların, nakit gereksinimlerini karşılayabilmek amacıyla Merkez Bankası’ndan senet iskontosu şeklinde talep ettikleri nakdi krediye ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Mevduat kredisi
B
İştirak kredisi
C
Yatırım kredisi
D
Reeskont kredisi
E
Tüketici kredisi
Açıklama:
Bankaların, nakit gereksinimlerini karşılayabilmek amacıyla Merkez Bankası’ndan senet iskontosu şeklinde talep ettikleri nakdi krediye reeskont kredisi denilmektedir. Bu kredinin uygulanmasında kullanılan faiz oranına, reeskont oranı denilmektedir. Merkez Bankası genişletici para politikası izliyorsa reeskont oranını düşürecek, daraltıcı para politikası izliyorsa reeskont oranını yükseltecektir.
Soru 161
Ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen çeşitli faktör bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal sistemin gelişmişliği
B
Vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü
C
Enflasyon oranı
D
Finansal istikrarsızlık
E
Kayıt dışı göç hareketleri
Açıklama:
Ekonomik birimlerin nakit tutma isteklerini belirleyen çeşitli faktör olduğu bilinmektedir. Bunlar;
- Finansal sistemin gelişmişliği
- Vadesiz mevduat faiz oranlarının büyüklüğü,
- Enflasyon oranı
- Finansal istikrarsızlık
- Kayıt dışı ekonominin büyüklüğü, gibi faktörlerdir.
Soru 162
- Vadeli mevduatlar
- İhraç edilen menkul kıymetler
- Dolaşımdaki nakit
- Vadesiz mevduatlar
- Repo
- Para piyasası fonları
Seçenekler
A
I ve IV
B
I, III ve IV
C
I ve V
D
III ve IV
E
II, V ve VI
Açıklama:
Para arzı tanımlardan en çok kullanılanı dar tanımlı para arzıdır. Doğrudan ve istendiği anda hiç bir kısıtlama olmaksızın ödemelerde kullanılabilen finansal varlıkları içerir. Dar tanımlı para arzı, dolaşımdaki nakit (C) ve vadesiz mevduatların (D) toplamından oluşmaktadır.
Soru 163
- Vadeli mevduatlar
- İhraç edilen menkul kıymetler
- Dolaşımdaki nakit
- Vadesiz mevduatlar
- Repo
- Para piyasası fonları
Seçenekler
A
I ve V
B
I, III ve IV
C
I, II, IV
D
III ve IV
E
V ve VI
Açıklama:
Merkez bankası tarafından yapılan diğer tanım, geniş anlamda para arzı olarak adlandırılmaktadır. Geniş tanımlı para arzı M2 ile sembolize edilmektedir. Geniş tanımlı para arzı, M1 para arzına mevduat bankaları, katılım bankaları ve TCMB’deki T ve yabancı para vadeli mevduatların (TD) ilave edilmesiyle bulunmaktadır.
M2=M1+Vadeli mevduatlar
M2=M1+Vadeli mevduatlar
Soru 164
- Vadeli mevduatlar
- İhraç edilen menkul kıymetler
- Dolaşımdaki nakit
- Vadesiz mevduatlar
- Repo
- Para piyasası fonları
Seçenekler
A
I, II, III, IV, V ve IV
B
I, II, III, IV ve V
C
I, II, III, V ve VI
D
I, II, IV, V ve VI
E
I, III, IV, V ve VI
Açıklama:
TCMB tarafından yapılan son ve en geniş tanımlı para arzı M3’tür. M3 para arzı tanımı ise şöyledir: M3 = M2 + Repo + Para Piyasası Fonları (B Tipi Likit Fonlar) + İhraç Edilen Menkul Değerler.
M3 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar + Repo + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Değerler
M3 = Dolaşımdaki Nakit + Vadesiz Mevduatlar + Vadeli Mevduatlar + Repo + Para Piyasası Fonları + İhraç Edilen Menkul Değerler
Soru 165
- Merkez bankası
- Bankalar
- Mevduat sahipleri
- Dünya Bankası
- Uluslararası Para Fonu (IMF)
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
I, II, III ve IV
D
II, III ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Bir ekonomide para arzını çeşitli aktörler ve bu aktörlerin davranışları belirler. Bu aktörler aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:
- Merkez Bankası
- Bankalar
- Banka dışı kesim (mevduat sahipleri ve bankalardan borç alanlar)
Soru 166
Aşağıdaki kalemlerden hangisi merkez bankası bilançosunun aktifinde yer alır?
Seçenekler
A
Emisyon
B
Serbest Mevduat
C
Zorunlu Karşılıklar
D
Net Dış Varlıklar
E
Özsermaye
Açıklama:
Merkez bankası bilançosunun aktifinde yer alan kalemler:
Net Dış Varlıklar
Kamu Sektörü Kredileri
DIBS Portföyü
Bankacılık Sektörü Kredileri
Açık Piyasa İşlemleri
Reeskont Kredileri
Net Diğer Kalemler.
Net Dış Varlıklar
Kamu Sektörü Kredileri
DIBS Portföyü
Bankacılık Sektörü Kredileri
Açık Piyasa İşlemleri
Reeskont Kredileri
Net Diğer Kalemler.
Soru 167
Aşağıdaki kalemlerden hangileri merkez bankası bilançosunun pasifinde yer alır?
Seçenekler
A
Net Dış Varlıklar
B
Kamu Sektörü Kredileri
C
Açık Piyasa İşlemleri
D
Reeskont Kredileri
E
Zorunlu karşılıklar
Açıklama:
Merkez bankası bilançosunun pasifinde yer alan kalemler şunlardır:
- Emisyon
- Serbest Mevduat
- Zorunlu Karşılıklar.
Soru 168
Aşağıdaki kalemlerden hangisi bankacılık sektörü bilançosunun aktifinde yer alır?
Seçenekler
A
Vadesiz mevduat
B
Vadeli mevduat
C
Merkez bankasından alınan krediler
D
Merkez bankasındaki zorunlu karşılıklar
E
Reeskont kredileri
Açıklama:
Bankacılık sektörü bilançosunun aktifinde yer alan kalemler şunlardır:
- Kasa
- MB’deki Serbest Mevduat
- MB’deki Zorunlu Karşılıklar
- Ticari Krediler
Soru 169
Aşağıdaki kalemlerden hangisi bankacılık sektörü bilançosunun pasifinde yer alır?
Seçenekler
A
Kasa
B
Merkez bankasındaki mevduat
C
Merkez bankasındaki zorunlu karşılıklar
D
Reeskont kredileri
E
Ticari krediler
Açıklama:
Bankacılık sektörü bilançosunun pasifinde yer alan kalemler şunlardır:
Vadesiz Mevduat
Vadeli Mevduat
MB’den Alınan Krediler
-Açık Piyasa İşlemleri
-Reeskont Kredileri
Vadesiz Mevduat
Vadeli Mevduat
MB’den Alınan Krediler
-Açık Piyasa İşlemleri
-Reeskont Kredileri
Soru 170
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının para yaratma yöntemleri arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Altın ve döviz rezervleri karşılığında
B
Bankacılık sistemine verilen krediler karşılığında
C
Kamu kesimine açılan krediler karşılığında
D
Açık piyasa işlemleri aracılığıyla
E
İhraç edilen mallar karşılığında
Açıklama:
Merkez bankaları aşağıda sıralanan dört yönteme bağlı olarak para yaratırlar:
- Altın ve döviz rezervleri karşılılığında,
- Bankacılık sistemine verilen krediler karşılılığında,
- Kamu kesimine açılan krediler karşılılığında,
- Açık piyasa işlemleri aracılığıyla.
Soru 171
Zorunlu karşılık oranı %10, vadesiz mevduat miktarı 500 milyar ₺, dolaşımdaki para 200 milyar ₺ ve serbest rezervler 2 milyar ₺ iken para çarpanın değeri kaç olur?
Seçenekler
A
1,23
B
1,67
C
2,50
D
2,77
E
3,05
Açıklama:
D=500 milyar
C=200 milyar
ER=1 milyar
rD=0,10
Nakit tutma oranı: 200/500=0,40
Serbest rezerv oranı: 2/500=0,004
Zorunlu karşılık oranı: 0,10
Sayfa 32'deki formülde verilenleri yerine yazarsak: para çarpanı=2,77 sonucuna erişiriz.
Hesaplama şekli
Çarpan =1+0.4 / 0.4+0.10+0.004
= 1.4/ 0.504
= 2,77
C=200 milyar
ER=1 milyar
rD=0,10
Nakit tutma oranı: 200/500=0,40
Serbest rezerv oranı: 2/500=0,004
Zorunlu karşılık oranı: 0,10
Sayfa 32'deki formülde verilenleri yerine yazarsak: para çarpanı=2,77 sonucuna erişiriz.
Hesaplama şekli
Çarpan =1+0.4 / 0.4+0.10+0.004
= 1.4/ 0.504
= 2,77
Ünite 3
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi finansal istikrara doğrudan katkı sağlamaz?
Seçenekler
A
Merkez bankasının kullandığı finansal araçlar
B
İşletmelerin bireysel bazda ödemelerini zamanında yapması
C
Merkez bankası para politikaları
D
Finansal yapıdaki sistematik risk yaratıcı faktörlerin doğru algılanması
E
Ödeme sisteminin etkin ve sorunsuz çalışmasının sağlanması
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
İşletmelerin bireysel bazda ödemelerini zamanında yapması inansal istikrara doğrudan katkı sağlamaz.
İşletmelerin bireysel bazda ödemelerini zamanında yapması inansal istikrara doğrudan katkı sağlamaz.
Soru 2
Merkez Bankası, bankalar arasında para aktarımlarının hızlı ve güvenli şekilde yapılmasını nasıl sağlar?
Seçenekler
A
Banka rezervlerini muhafaza ederek
B
Altın ve döviz rezervleri tutarak
C
Banknot basarak
D
Takas odaları oluşturarak
E
Devletin bankacılığını yaparak
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Merkez bankaları takas odaları oluşlturmak suretiyle bankalar arasında para aktarımlarının hızlı ve güvenli şekilde yapılmasına hizmet etmektedir.
Merkez bankaları takas odaları oluşlturmak suretiyle bankalar arasında para aktarımlarının hızlı ve güvenli şekilde yapılmasına hizmet etmektedir.
Soru 3
Banknot çıkarma yetkisinin tek bir bankaya (merkez bankasına) verilmesinin en önemli faydası aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru biçimde verilmiştir?
Seçenekler
A
Ödeme sisteminin oluşturulması
B
Döviz stoklarının yönetilmesi
C
Fiyat istikrarının sağlanması
D
Finansal istikrarın sağlanması
E
Ülke parasında yeknesaklığın sağlanması
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Banknot ç›karma yetkisinin tek bir bankaya (merkez bankaına) verilmesinin iki önemli faydası; ülke parasında yeknesaklığın sağlanması ve çıkarılan para miktarının denetiminin etkin şekilde yapılabilmesidir
Banknot ç›karma yetkisinin tek bir bankaya (merkez bankaına) verilmesinin iki önemli faydası; ülke parasında yeknesaklığın sağlanması ve çıkarılan para miktarının denetiminin etkin şekilde yapılabilmesidir
Soru 4
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi ya da hangileri T.C. Merkez Bankası’nın sermaye yapısını tam olarak yansıtmaktadır?I-Hazine’ye ait A sınıfı hisse senetleri,II-Türkiye’de faaliyet gösteren ulusal bankalara ait B sınıfı hisse senetleri,III-Diğer bankalara ve imtiyazlı şirketlere ait C sınıfı hisse senetleri,IV- Türk ticaret müesseselerine ve Türk vatandaşlığına haiz tüzel ve gerçek kişilere ait D sınıfı hisse senetleri.
Seçenekler
A
I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankası’nın sermaye yapısını Hazine’ye ait A sınıfı hisse senetleri, Türkiye’de faaliyet gösteren ulusal bankalara ait B sınıfı hisse senetleri, Diğer bankalara ve imtiyazlı şirketlere ait C sınıfı hisse senetleri, Türk ticaret müesseselerine ve Türk vatandaşlığına haiz tüzel ve gerçek kişilere ait D sınıfı hisse senetleri yansıtmaktadır.
T.C. Merkez Bankası’nın sermaye yapısını Hazine’ye ait A sınıfı hisse senetleri, Türkiye’de faaliyet gösteren ulusal bankalara ait B sınıfı hisse senetleri, Diğer bankalara ve imtiyazlı şirketlere ait C sınıfı hisse senetleri, Türk ticaret müesseselerine ve Türk vatandaşlığına haiz tüzel ve gerçek kişilere ait D sınıfı hisse senetleri yansıtmaktadır.
Soru 5
Ticaret bankalarının müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin, merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devletin bankacılığını yapma fonksiyonu
B
Takas fonksiyonu
C
En son kredi mercii olma fonksiyonu
D
Banka rezervlerini muhafaza fonksiyonu
E
Para piyasalarında istikrarın sağlanması fonksiyonu
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
En Son Kredi Mercii Olma Fonksiyonu, merkez bankalarının genel olarak “bankaların bankası” olması tanımına uygun düşmektedir. Bankaların bankası olmak; ticaret bankalarının (mevduat bankalar›) müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin, merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması anlamına gelmektedir. Bu anlamda merkez bankları son kredi verici olarak, bankalar üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
En Son Kredi Mercii Olma Fonksiyonu, merkez bankalarının genel olarak “bankaların bankası” olması tanımına uygun düşmektedir. Bankaların bankası olmak; ticaret bankalarının (mevduat bankalar›) müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin, merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması anlamına gelmektedir. Bu anlamda merkez bankları son kredi verici olarak, bankalar üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
Soru 6
Tarihsel olarak gerçek anlamda merkez bankası olarak kabul edilebilecek ilk kurum hangisidir?
Seçenekler
A
İngiltere Merkez Bankası
B
İsveç Devlet Bankası
C
Amerikan Merkez Bankası
D
Osmanlı Bankası
E
Japonya Merkez Bankası
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Gerçek anlamda Merkez Bankalarını; (i)Devletin bankası olmak, (ii)Banknot ihraç tekeline sahip olmak ve (iii) Likiditeninin son mercii fonksiyonuna sahip olmak üzere 3 ayrı fonksiyonu yerine getiren kurumlar olarak kabul edersek; bu üç fonksiyonu ilk olarak İngiltere Merkez Bankası üstlenmiştir.
Gerçek anlamda Merkez Bankalarını; (i)Devletin bankası olmak, (ii)Banknot ihraç tekeline sahip olmak ve (iii) Likiditeninin son mercii fonksiyonuna sahip olmak üzere 3 ayrı fonksiyonu yerine getiren kurumlar olarak kabul edersek; bu üç fonksiyonu ilk olarak İngiltere Merkez Bankası üstlenmiştir.
Soru 7
Aşağıdakilerden hangisi modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonominin para ve kredi ihtiyacını karşılamak
B
Finansal sistemin likiditesini sağlamak
C
Son kredi borç mercii olmak
D
Bankalar arası alacek ve borçların mahsubunu yapmak
E
Para piyasaların istikrarı sağlamak
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Bu fonksiyonlar şu şekildedir; Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,Finansal sistemin istikrarını sağlamakSon kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak,Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak,Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,Para piyasalarında istikrar› sağlamak,Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak
Bu fonksiyonlar şu şekildedir; Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,Finansal sistemin istikrarını sağlamakSon kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak,Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak,Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,Para piyasalarında istikrar› sağlamak,Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlar arasında yer alır?
Seçenekler
A
Devlet bütçesini kontrol etmek
B
Savunma sanayi harcamalarını kontrol etmek
C
Vergi gelirlerinin güvenliğini sağlamak
D
İthalata getirilen kota uygulamalarının denetimini yapmak
E
Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Bu fonksiyonlar şu şekildedir; Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,Finansal sistemin istikrarını sağlamakSon kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak,Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak,Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,Para piyasalarında istikrarı sağlamak,Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak
Bu fonksiyonlar şu şekildedir; Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,Finansal sistemin istikrarını sağlamakSon kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak,Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak,Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,Para piyasalarında istikrarı sağlamak,Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak
Soru 9
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kuruluş tarihi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
1929
B
1930
C
1931
D
1932
E
1933
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
30 Haziran 1930 tarihinde çıkarılan 1715 Sayılı Yasa ile TCMB kurulmuş ve banka faaliyete 3 Ekim 1931 tarihinde geçmiştir.
30 Haziran 1930 tarihinde çıkarılan 1715 Sayılı Yasa ile TCMB kurulmuş ve banka faaliyete 3 Ekim 1931 tarihinde geçmiştir.
Soru 10
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Hagisi bu nedenler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci
B
Faiz dışı bütçe fazlasına verilen önemin artması
C
İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
D
Makroekonomik istikrarsızlıkla
E
Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Bunlar:• 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,• İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması• Makroekonomik istikrarsızlıklar ve• Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır.Ayrıca para politikalarının politik süreçten ayrılması fikri de merkez bankaları-nın bağımsızlık tartışmalarına yeni bir boyut getirmiştir.
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Bunlar:• 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,• İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması• Makroekonomik istikrarsızlıklar ve• Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır.Ayrıca para politikalarının politik süreçten ayrılması fikri de merkez bankaları-nın bağımsızlık tartışmalarına yeni bir boyut getirmiştir.
Soru 11
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Hagisi bu nedenler arasında yer alır?
Seçenekler
A
1980’li yıllarda ekonomilerde görülen deflasyon süreci
B
Körfez savaşı süresince savunma harcamalarının artması
C
Faiz dışı bütçe fazlasına verilen önemim artması
D
Merkez bankaları için fiyat istikrarının yerine finansal istikrarın öncelikli hedef haline gelmesi
E
İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Bunlar:• 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,• İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması• Makroekonomik istikrarsızlıklar ve• Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır.Ayrıca para politikalarının politik süreçten ayrılması fikri de merkez bankaları-nın bağımsızlık tartışmalarına yeni bir boyut getirmiştir.
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Bunlar:• 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,• İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması• Makroekonomik istikrarsızlıklar ve• Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır.Ayrıca para politikalarının politik süreçten ayrılması fikri de merkez bankaları-nın bağımsızlık tartışmalarına yeni bir boyut getirmiştir.
Soru 12
Merkez Bankalarının fonksiyonlarını göz önüne aldığınızda, hangisi geçmişten günümüze merkez bankalarının en temel fonksiyonunu göstermektedir?
Seçenekler
A
Ekonominin ihtiyacı olan paranın basımı ve dağıtımı
B
Finansal sistemin istikrarının sağlanması
C
Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığının yapılması
D
Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarının korunması
E
Para piyasalarında istikrarın sağlanması
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Yukarıdaki şıkların her biri merkez bankalarının fonksiyonlarını doğru olarak göstermektedir. Ancak en temel fonksiyon para basımı ve dağıtımıdır.
Yukarıdaki şıkların her biri merkez bankalarının fonksiyonlarını doğru olarak göstermektedir. Ancak en temel fonksiyon para basımı ve dağıtımıdır.
Soru 13
T.C. Merkez Bankasına yasayla verilen görevler arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri yapmak
B
Altın ve döviz rezervlerini yönetmek
C
Mali piyasaları izlemek
D
Hisse senedi piyasasını yönetmek
E
Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankasına yasayla verilen görevler şunlardan ibarettir:• Açık piyasa işlemleri yapmak,• Hükûmetle birlikte Türk lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek.• Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak,• Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülükleriniesas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek,• Reeskont ve avans işlemleri yapmak,• Altın ve döviz rezervlerini yönetmek,• Türk lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek,• Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak,• Mali piyasaları izlemek,• Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek.
T.C. Merkez Bankasına yasayla verilen görevler şunlardan ibarettir:• Açık piyasa işlemleri yapmak,• Hükûmetle birlikte Türk lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek.• Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak,• Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülükleriniesas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek,• Reeskont ve avans işlemleri yapmak,• Altın ve döviz rezervlerini yönetmek,• Türk lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek,• Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak,• Mali piyasaları izlemek,• Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek.
Soru 14
T.C. Merkez Bankasına yasayla verilen yetkiler arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Türkiye’de banknot ihracını tek elden yürütmek
B
Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit etmek
C
Nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütür
D
Devletin hukuk danışmanlığını ve muhakemat hizmetlerini yapmak
E
Olağanüstü hâllerde Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kaynaklarının ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu Fona avans vermek
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
Yasayla T.C. Merkez Bankasına tanınan yetkiler şunlardır:• Türkiye’de banknot ihracı imtiyazı tek elden Bankaya aittir.• Banka, Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Bu anlamda para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve sorumludur.• Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkilidir.• Banka, olağanüstü hâllerde ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kaynakları nın ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu Fona avans vermeye yetkilidir.• Banka, nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütür.• Banka, bankaların ödünç para verme işlemlerinde ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını, belirleyeceği usul ve esaslara göre bankalardan istemeye yetkilidir.• Banka, mali piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer mali kurumlardan ve bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgileri istemeye ve istatistiki bilgi toplamaya yetkilidir.
Yasayla T.C. Merkez Bankasına tanınan yetkiler şunlardır:• Türkiye’de banknot ihracı imtiyazı tek elden Bankaya aittir.• Banka, Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Bu anlamda para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve sorumludur.• Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkilidir.• Banka, olağanüstü hâllerde ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kaynakları nın ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu Fona avans vermeye yetkilidir.• Banka, nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütür.• Banka, bankaların ödünç para verme işlemlerinde ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını, belirleyeceği usul ve esaslara göre bankalardan istemeye yetkilidir.• Banka, mali piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer mali kurumlardan ve bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgileri istemeye ve istatistiki bilgi toplamaya yetkilidir.
Soru 15
T.C. Merkez Bankasına yasayla verilen yetkiler arasında hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Devletin hukuk danışmanlığını ve muhakemat hizmetlerini yapmak
B
Harcama politikalarının geliştirilmesi ve uygulanması ile Devlet bütçesinin hazırlanması, uygulanması, uygulamanın takibi ve yönlendirilmesine ilişkin hizmetleri yürütmek
C
Devlet hesaplarını tutmak, saymanlık hizmetlerini yapmak
D
Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit etmek
E
Gelir politikasını geliştirmek, uygulamak ve devlet gelirlerini tahsil etmek
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
Yasayla T.C. Merkez Bankasına tanınan yetkiler şunlardır:• Türkiye’de banknot ihracı imtiyazı tek elden Bankaya aittir.• Banka, Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Bu anlamda para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve sorumludur.• Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkilidir.• Banka, olağanüstü hâllerde ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kaynakları nın ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu Fona avans vermeye yetkilidir.• Banka, nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütür.• Banka, bankaların ödünç para verme işlemlerinde ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını, belirleyeceği usul ve esaslara göre bankalardan istemeye yetkilidir.• Banka, mali piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer mali kurumlardan ve bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgileri istemeye ve istatistiki bilgi toplamaya yetkilidir.
Yasayla T.C. Merkez Bankasına tanınan yetkiler şunlardır:• Türkiye’de banknot ihracı imtiyazı tek elden Bankaya aittir.• Banka, Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Bu anlamda para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve sorumludur.• Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkilidir.• Banka, olağanüstü hâllerde ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kaynakları nın ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu Fona avans vermeye yetkilidir.• Banka, nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütür.• Banka, bankaların ödünç para verme işlemlerinde ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını, belirleyeceği usul ve esaslara göre bankalardan istemeye yetkilidir.• Banka, mali piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer mali kurumlardan ve bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgileri istemeye ve istatistiki bilgi toplamaya yetkilidir.
Soru 16
Hangisi T.C. Merkez Bankasının yapamayacağı bir işlemdir?
Seçenekler
A
Hazine ve kamu kurum ve kuruluşlarına avans vermek
B
Zorunlu rezerv oranını belirlemek
C
Reeskont politikasının yürütmek
D
Açık Piyasa İşlemlerini Yürütmek
E
Bankalararası para piyasasını yönlendirmek
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankasının bağımsız olmasına bağlı olarak kamu ile arasında borç alıp-verme ilişkisi bulunamaz.
T.C. Merkez Bankasının bağımsız olmasına bağlı olarak kamu ile arasında borç alıp-verme ilişkisi bulunamaz.
Soru 17
T.C. Merkez Bankasının, Açık Piyasa İşlemlerini yürütmeye başladığı tarih hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?
Seçenekler
A
1984
B
1985
C
1986
D
1987
E
1988
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
Açık piyasa işlemleri, 1211 Sayılı Merkez Bankası kanununda yer almasına rağmen, kullanımı ancak 1986 yılında yapılan bir düzenleme ile mümkünolabilmiştir.
Açık piyasa işlemleri, 1211 Sayılı Merkez Bankası kanununda yer almasına rağmen, kullanımı ancak 1986 yılında yapılan bir düzenleme ile mümkünolabilmiştir.
Soru 18
Cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı görevini yerine getirmek amacıyla yabancı sermaye ile kurulmuş banka hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı bankası
B
İstanbul Bankası
C
Türkbank
D
Kırım Bankası
E
Galata Bankası
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı görevini yerine getirmek amacıyla yabancı sermaye ile Osmanlı Bankası kurulmuştur
Cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı görevini yerine getirmek amacıyla yabancı sermaye ile Osmanlı Bankası kurulmuştur
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankası'nın yerine getirdiği işlevlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Tam istihdamı sağlamak
B
Para basmak
C
Para piyasasını denetlemek
D
Altın ve döviz rezervlerini düzenlemek
E
Fiyat istikrarını sağlamak
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Merkez bankası, para basmak, para piyasasını denetlemek, altın ve döviz rezervlerini duzenlemek ve yönetmek, fiyat istikrarını sağlamak gibi işlevleri yerine getirmek uzere devletin kurduğu ya da kurulmasına önculuk eden bir banka türüdür.
Merkez bankası, para basmak, para piyasasını denetlemek, altın ve döviz rezervlerini duzenlemek ve yönetmek, fiyat istikrarını sağlamak gibi işlevleri yerine getirmek uzere devletin kurduğu ya da kurulmasına önculuk eden bir banka türüdür.
Soru 20
Aşağıdaki hangi ülkede gerçek anlamda ilk Merkez Bankası kurulmuştur?
Seçenekler
A
Türkiye
B
ABD
C
Fransa
D
Almanya
E
İngiltere
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Devletin bankacılığını yapan, banknot ihraç tekeline sahip olan ve son likitide kaynağı fonksiyonuna sahip olan gerçek anlamda ilk merkez bankası, 1694 yılında kurulan İngiltere Merkez Bankası (Bank of England)’dır.
Devletin bankacılığını yapan, banknot ihraç tekeline sahip olan ve son likitide kaynağı fonksiyonuna sahip olan gerçek anlamda ilk merkez bankası, 1694 yılında kurulan İngiltere Merkez Bankası (Bank of England)’dır.
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi temel merkez bankası fonksiyonlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Banknot çıkarma
B
En son kredi mercii olma
C
Devletin bankacılığını yapma
D
Takas
E
Politik istikrar sağlama
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Temel merkez bankası fonksiyonları: 1) Banknot ç›kararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,2) Finansal sistemin istikrarını sağlamak, 3) Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,4) Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak, 5) Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak, 6) Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak, 7) Para piyasalarında istikrar› sağlamak,8) Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir.
Temel merkez bankası fonksiyonları: 1) Banknot ç›kararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,2) Finansal sistemin istikrarını sağlamak, 3) Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,4) Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak, 5) Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak, 6) Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak, 7) Para piyasalarında istikrar› sağlamak,8) Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarında bağımsızlık sorunun gündeme gelmesinin nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
1980'li yıllarda görülen enflasyon süreci
B
İç ve dış borçların sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
C
Makroekonomik istikrarsızlıklar
D
Artan terör saldırıları
E
Popülist politikalar
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Bunlar: 1) 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,2) İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması, 3) Makroekonomik istikrarsızlıklar, 4) Hükümetlerin çözum diye uyguladıkları populist politikalar şeklinde sıralanabilir.
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Bunlar: 1) 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,2) İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması, 3) Makroekonomik istikrarsızlıklar, 4) Hükümetlerin çözum diye uyguladıkları populist politikalar şeklinde sıralanabilir.
Soru 23
Merkez bankalarının bağımsızlığı bu kurumların aşağıdaki hangi amacını sağlamaya yönelik uygulanmaktadır?
Seçenekler
A
Yüksek büyüme
B
İşsizliği azaltma
C
Cari işlemler açığını azaltma
D
Fiyat istikrarını sağlama
E
Gelir dağılımını düzeltme
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının bağımsızlığı, bankanın fiyat istikrarını sağlamaya yönelik uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı parasal araçları kendi kararları ile seçmesi ve uygulamasıdır.
Merkez bankasının bağımsızlığı, bankanın fiyat istikrarını sağlamaya yönelik uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı parasal araçları kendi kararları ile seçmesi ve uygulamasıdır.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi 1931'de kurulmuş olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nin görev ve yetkileri arasında değildir?
Seçenekler
A
İskonto oranını saptamak
B
Para piyasasını ve paranın tedavülünü düzenlemek
C
Hazine işlemlerini yapmak
D
Hükümetle uyum içinde ulusal paranın istikrarını temin etmek için gerekli önlemleri almak
E
Doğal işsizlik oranını sağlamak
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), kanunda gösterilen amaçlara ulaşmak için;• İskonto oranını saptamak,• Para piyasası ve paranın tedavülünü düzenlemek• Hazine işlemlerini yapmak,• Hukümetle uyum içinde ulusal paranın istikrarını temin etmek için gerekli önlemleri almak gibi çeşitli görev ve yetkilere sahip olmuştur.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), kanunda gösterilen amaçlara ulaşmak için;• İskonto oranını saptamak,• Para piyasası ve paranın tedavülünü düzenlemek• Hazine işlemlerini yapmak,• Hukümetle uyum içinde ulusal paranın istikrarını temin etmek için gerekli önlemleri almak gibi çeşitli görev ve yetkilere sahip olmuştur.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nin 1980 ekonomik dönüşümünden sonra kazandığı para politikası araçlarından birisidir?
Seçenekler
A
Faiz işlemleri
B
Açık piyasa işlemleri
C
Hazineyi fonlama aracı
D
KİT'lere kredi verme aracı
E
Banknot çıkarma aracı
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
TCMB finansal sistemdeki gelişmelere öncülük etmiş ve etkin bir para politikası yürütübilmek için yeni yöntemler geliştirmiştir. Bunlardan en önemlisi ise TCMB’nin para politikası aracı olarak “açık piyasa işlemleri”ni 1987 yılında yapmaya başlamasıdır.
TCMB finansal sistemdeki gelişmelere öncülük etmiş ve etkin bir para politikası yürütübilmek için yeni yöntemler geliştirmiştir. Bunlardan en önemlisi ise TCMB’nin para politikası aracı olarak “açık piyasa işlemleri”ni 1987 yılında yapmaya başlamasıdır.
Soru 26
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankası'nın yapamayacağı işlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz.
B
Kefil olamaz.
C
Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlara avans veremez ve kredi açamaz.
D
Açık Piyasa İşlemleri (APİ) yapamaz.
E
Vereceği avans ve krediler karşılıksız ve teminatsız olamaz.
Açıklama:
T.C. Merkez Bankası işlemlerini açıklayabileceksiniz.
• Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz
• Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz.
• Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz.
• Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz.
• Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
• Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz
• Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz.
• Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz.
• Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz.
• Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
Soru 27
Aşağıdaki hangisi ekonominin gelişmesi açısından para piyasası ve bankalara çeşitli şekillerde etki yapan, kar amacı gütmeyen ve para basma yetkisine sahip olan bankalardan birisidir?
Seçenekler
A
Mevduat Bankası
B
Katılım Bankası
C
Merkez Bankası
D
Ticari Banka
E
Yatırım Bankası
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Kar amacı gütmeyen, ekonominin gelişmesi açısından para piyasası ve bankalara çeşitli şekillerde etki yapan, para basma yetkisine sahip bankaya Merkez Bankası denir.
Kar amacı gütmeyen, ekonominin gelişmesi açısından para piyasası ve bankalara çeşitli şekillerde etki yapan, para basma yetkisine sahip bankaya Merkez Bankası denir.
Soru 28
Dünya’da merkez bankacılığı esas itibariyle ne zaman gelişmeye başlamıştır?
Seçenekler
A
17. yy sonrası
B
16. yy öncesi
C
18. yy ortaları
D
19. yy sonrası
E
20. yy sonrası
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Dünya’da merkez bankacılığı esas itibariyle 19. yy sonrası gelişmeye başlamıştır.
Dünya’da merkez bankacılığı esas itibariyle 19. yy sonrası gelişmeye başlamıştır.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi Bankaların Bankası olarak ifade edilen kurumlardan birisidir?
Seçenekler
A
Kalkınma Bankası
B
Yatırım Bankası
C
Ticari Banka
D
Katılım Bankası
E
Merkez Bankası
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Bankaların Bankası’ olarak ifade edilen kurum Merkez Bankası'dır.
Bankaların Bankası’ olarak ifade edilen kurum Merkez Bankası'dır.
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi günümüzde Merkez Bankası'nın yerine getirmesi gereken fonksiyonlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak
B
Finansal sistemin istikrarını sağlamak
C
Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak
D
Bireysel ihtiyaç kredisi kullandırmak
E
Para piyasalarında istikrarı sağlamak
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Günümüzde merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlar arasında bireysel ihtiyaç kredisi kullandırmak yoktur.
Günümüzde merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlar arasında bireysel ihtiyaç kredisi kullandırmak yoktur.
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’na tanınan yetkiler arasındadır?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri yapmak
B
Reeskont ve avans işlemleri yapmak
C
Nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütmek
D
Altın ve döviz rezervlerini yönetmek
E
Mali piyasaları izlemek
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütmek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’na tanınan yetkiler arasındadır.
Nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütmek Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’na tanınan yetkiler arasındadır.
Soru 32
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hangi tarihte kurulmuştur?
Seçenekler
A
1924
B
1935
C
1929
D
1930
E
1933
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1930 tarihinde kurulmuştur.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1930 tarihinde kurulmuştur.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi sermaye yapısına göre merkez bankası türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sermayesinin tamamı devlete ait olan merkez bankaları
B
Sermayelerinin bir bölümü devlete, diğer bölümü de özel kişilere ait olan merkez bankaları
C
Sermayesinin tamamı özel kişilere ait olan merkez bankaları
D
Sermayelerinin tamamı ticaret bankalarına ait olan merkez bankaları
E
Sermayeleri devlet, özel kişiler ve ticaret bankalarınca oluşturulan merkez bankaları
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Özel kişiler merkez bankalarında pay sahibi olabilirler fakat sermayenin tamamı özel kililere ait olamaz.
Özel kişiler merkez bankalarında pay sahibi olabilirler fakat sermayenin tamamı özel kililere ait olamaz.
Soru 34
Aşağıdaki fonksiyonlardan hangisi Merkez bankalarının bankalar arasında para aktarımlarının hızlı ve güvenli şekilde yapılmasını sağlar?
Seçenekler
A
Emisyon fonksiyonu
B
Takas fonksiyonu
C
Altın ve döviz rezervlerini yönetme fonksiyonu
D
Son kredi mercii olma fonksiyonu
E
Devletin hazine işlerini yapma fonksiyonu
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Takas fonksiyonu sayesinde bankalar arasındaki işlemlerden doğan alacak ve borçların kolayca tahsili sağlanır. Böylece bankaların birbirlerine tüm borçlarını transfer etmeleri gerekmez.
Takas fonksiyonu sayesinde bankalar arasındaki işlemlerden doğan alacak ve borçların kolayca tahsili sağlanır. Böylece bankaların birbirlerine tüm borçlarını transfer etmeleri gerekmez.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankası bağımsızlığının unsurlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
İdari özerklik
B
Mali özerklik
C
Siyasi iktidardan bağımsızlık
D
Para politikasına ve uygulanacak araçlara merkez bankasının kendisinin karar vermesi
E
Merkez bankası sermayesinin tamamen ticari bankalara ait olması
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Bir merkez bankasının bağımsız olabilmesi için mali ve idari açıdan özerk olması, uygulayacağı para politikalarına ve bu politikalar içi kullanılacak araçlara müdahale olmaksızın karar verebilmesi ve siyasi iktidardan bağımsız olması gerekir. Fakat sermaye yapısının merkez bankası bağımsızlığı üzerinde bir etkisi yoktur.
Bir merkez bankasının bağımsız olabilmesi için mali ve idari açıdan özerk olması, uygulayacağı para politikalarına ve bu politikalar içi kullanılacak araçlara müdahale olmaksızın karar verebilmesi ve siyasi iktidardan bağımsız olması gerekir. Fakat sermaye yapısının merkez bankası bağımsızlığı üzerinde bir etkisi yoktur.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de Cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankası fonksiyonlarını yerine getiren ilk banka özelliğini taşımaktadır?
Seçenekler
A
Ziraat Bankası
B
Osmanlı Bankası (Bank-ı Osmani)
C
Halk Bankası
D
Bank-ı Dersaadet
E
Bank-ı Şahane-i Osmani
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Cumhuriyet dönemi öncesinde merkez bankası işlevini yerine getiren ilk banka Bank-ı Osmani adıyla kurulan Osmanlı Bankası'dır.
Cumhuriyet dönemi öncesinde merkez bankası işlevini yerine getiren ilk banka Bank-ı Osmani adıyla kurulan Osmanlı Bankası'dır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) idari yapısı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Yüksek İstişare Kurulu
B
Genel Kurul
C
Banka Meclisi
D
Para Politikası Kurulu
E
Denetleme Kurulu
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Merkez Bankası idari yapısı içinde Yüksek İstişare Kurulu yoktur.
Merkez Bankası idari yapısı içinde Yüksek İstişare Kurulu yoktur.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankası'nın görevlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemi yapmak
B
Reeskont ve avans işlemi yapmak
C
Mali piyasaları izlemek
D
Altın ve döviz rezervlerini yönetmek
E
İşsizlik oranı hedefi belirlemek
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
İşsizlik oranı hedeflemesi hükümetin görev ve yetkileri arasındadır. Merkez Bankası sadece enflasyon hedeflemesi yapabilir.
İşsizlik oranı hedeflemesi hükümetin görev ve yetkileri arasındadır. Merkez Bankası sadece enflasyon hedeflemesi yapabilir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nın yapmaya yetkili olduğu işlemlerden birisidir?
Seçenekler
A
Kamu kurum ve kuruluşlarına avans vermek
B
Kamu kurum ve kuruluşlarına kredi açmak
C
Hazinenin ana hesabını tutmak
D
Kefil olmak
E
Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın almak
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Hazinenin ana hesabını tutmak dışında sayılan tüm işlemler Merkez Bankası'nın yapmasının yasak olduğu işlemlerdir
Hazinenin ana hesabını tutmak dışında sayılan tüm işlemler Merkez Bankası'nın yapmasının yasak olduğu işlemlerdir
Soru 40
Gerçek anlamda ilk merkez bankası ne zaman ve nerde kurulmuştur?
Seçenekler
A
1668 - İsveç
B
1661 - Stockholm
C
1694 - İngiltere
D
1800 - Fransa
E
1841 - Yunanistan
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Gerçek anlamda ilk Merkez Bankası 1694 yılında İngiltere'de kurulmuştur.
Gerçek anlamda ilk Merkez Bankası 1694 yılında İngiltere'de kurulmuştur.
Soru 41
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Para basmak
B
Fiyat istikrarını sağlamak
C
Mali disiplini sağlamak
D
Para piyasasını düzenlemek
E
Altın ve döviz rezervkerini düzenlemek
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Mali disiplini sağlamak hükümetin görevleri arasındadır. Bu yüzden doğru cevap C seçeneğidir.
Mali disiplini sağlamak hükümetin görevleri arasındadır. Bu yüzden doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 42
I. Siyasi iradenin kendi kendisini kolayca finanse etmesi
II. Aşırı para arzı düşüşleri
III. Tarım sektöründeki fiyatların dünya fiyatlarından çok daha düşük tutulması
IV. Verimli olmayan kurumların merkez bankasınca kurtarılması
Yukarıdakilerden hangileri merkez bankasının bağımsız olması gerekliliğini artıran popülist politikalardandır?
II. Aşırı para arzı düşüşleri
III. Tarım sektöründeki fiyatların dünya fiyatlarından çok daha düşük tutulması
IV. Verimli olmayan kurumların merkez bankasınca kurtarılması
Yukarıdakilerden hangileri merkez bankasının bağımsız olması gerekliliğini artıran popülist politikalardandır?
Seçenekler
A
I ve IV
B
I ve III
C
III ve IV
D
II ve III
E
II ve IV
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Siyasi iradenin kendi kendisini kolayca finanse etmesi, aşırı para arzı artışları, tarım sektöründeki fiyatların dünya fiyatlarından çok daha yüksek tutulması, verimli olmayan kurumların merkez bankasınca kurtarılması popülist politikalar arasındadır. Bu yüzden A seçeneği doğrudur.
Siyasi iradenin kendi kendisini kolayca finanse etmesi, aşırı para arzı artışları, tarım sektöründeki fiyatların dünya fiyatlarından çok daha yüksek tutulması, verimli olmayan kurumların merkez bankasınca kurtarılması popülist politikalar arasındadır. Bu yüzden A seçeneği doğrudur.
Soru 43
Bankalar tarafından önceden iskonto edilmiş senetlerin merkez bankasına sunulması, merkez bankasının da bu senetleri tekrardan iskontoya tabi tutarak karşılığında ilgili bankalara kredi vermesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Takas işlemi
B
İnterbank işlemi
C
Açık piyasa işlemi
D
Emisyon işlemi
E
Reeskont işlemi
Açıklama:
T.C. Merkez Bankası işlemlerini açıklayabileceksiniz.
Bankalar tarafından önceden iskonto edilmiş senetlerin merkez bankasına sunulması, merkez bankasının da bu senetleri tekrardan iskontoya tabi tutarak karşılığında ilgili banlaşara kredi vermesi işlemine reeskont işlemi denir. Doğru cevap E.
Bankalar tarafından önceden iskonto edilmiş senetlerin merkez bankasına sunulması, merkez bankasının da bu senetleri tekrardan iskontoya tabi tutarak karşılığında ilgili banlaşara kredi vermesi işlemine reeskont işlemi denir. Doğru cevap E.
Soru 44
"Ekonomik bağımsızlık, merkez bankasının para politikası araçlarını hiçbir engelleme ve kısıtlayıcı uygulamaya tabi olmadan kullanbimesidir. Bu durum aynı zamanda hükümetin kamu açıklarını finanse etmek için her istediğinde merkez bankası kaynaklarına kolaylıkla başvuramamasını da ifade etmektedir."
Buna göre aşağıda verilen işlemlerden hangisi merkez bankasının ekonomik bağımsızlığını ihlal eden bir uygulamadır?
Buna göre aşağıda verilen işlemlerden hangisi merkez bankasının ekonomik bağımsızlığını ihlal eden bir uygulamadır?
Seçenekler
A
Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alması
B
Her türlü devlet iç borçlanma senetlerini ikincil piyasadan satın alması
C
Banka mevduat sertifikalarını satın alması
D
Finansal sistemle ilgili olarak belli konularda hükümete görüş bildirmesi
E
Bankalara teminatlı veya karşılıklı kredi açması
Açıklama:
T.C. Merkez Bankası işlemlerini açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alması ekonomik bağımsızlığı ihlal eder. Doğru cevap A.
Merkez bankasının hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alması ekonomik bağımsızlığı ihlal eder. Doğru cevap A.
Soru 45
"Faiz oranlarında ve tahvil fiyatlarında ortaya çıkan büyük dalgalanmalara bağlı olarak, finansal piyasalar düzensiz çalışıyorsa veya finansal kurumlar sık sık ödeme güçlüğüne düşüyorlarsa, halkın bu kurumlara olan güveni kaybolabilir."
Bu bağlamda merkez bankasının finansal piyasaların gelişimi ve halkın kurumlara olan güvenini devamlı hale getirmek için hangi fonksiyonunu yerine getirmesi gerekir?
Bu bağlamda merkez bankasının finansal piyasaların gelişimi ve halkın kurumlara olan güvenini devamlı hale getirmek için hangi fonksiyonunu yerine getirmesi gerekir?
Seçenekler
A
En son kredi mercii olma fonksiyonu
B
Devletin bankacılığını yapma fonksiyonu
C
Para piyasalarında istikrarın sağlanması fonksiyonu
D
Banka rezervlerini muhafaza fonksiyonu
E
Takas fonksiyonu
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Merkez bankası finansal piyasaların gelişimi ve fonların piyasalar aracılığıyla istikrarlı akımını sağlamada para piyasalarında istikrarın sağlanması fonksiyonunu yerine getirir. Doğru cevap C.
Merkez bankası finansal piyasaların gelişimi ve fonların piyasalar aracılığıyla istikrarlı akımını sağlamada para piyasalarında istikrarın sağlanması fonksiyonunu yerine getirir. Doğru cevap C.
Soru 46
Aşağıda verilenlerden hangisi TCMB'nin 1930 yılında kurulduğu zaman sahip olduğu ancak günümüzde uygulanmasının yasaklandığı yetkilerden biridir?
Seçenekler
A
İskonto oranını saptamak
B
Hazine ve kamu kesimine kredi vermek
C
Para piyasası ve paranın tedavülünü düzenlemek
D
Hazine işlemlerini yapmak
E
Hükümetle uyum içinde ulusal paranın istikrarını temin etmek
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Hazineye ve kamu sektörüne avans ve kredi verilmesi 2001 yılında kabul edilen 4651 sayılı yasa ile yasaklanmıştır. Doğru cevap B.
Hazineye ve kamu sektörüne avans ve kredi verilmesi 2001 yılında kabul edilen 4651 sayılı yasa ile yasaklanmıştır. Doğru cevap B.
Soru 47
I. Atamalar
II. Kurumsal düzenlemeler
III. Bütçe açıklarının finansmanı
IV. Parasal araçlar
V. Merkez bankasının hükümetle olan ilişkileri
Yukarıda verilenlerden hangileri merkez bankalarının ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılan kriterlerdir?
II. Kurumsal düzenlemeler
III. Bütçe açıklarının finansmanı
IV. Parasal araçlar
V. Merkez bankasının hükümetle olan ilişkileri
Yukarıda verilenlerden hangileri merkez bankalarının ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılan kriterlerdir?
Seçenekler
A
I, II ve V
B
I, II ve III
C
III ve IV
D
IV ve V
E
III, IV ve V
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde; bütçe açıklarının finansmanı ve parasal araçlar olmak üzere iki grup kriter kullanılmaktadır. Doğru cevap C
Merkez bankasının ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde; bütçe açıklarının finansmanı ve parasal araçlar olmak üzere iki grup kriter kullanılmaktadır. Doğru cevap C
Soru 48
Gerçek anlamda ilk merkez bankası olarak kabul edilen banka aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ABD Merkez Bankası
B
İngiltere Merkez Bankası
C
Avrupa Merkez Bankası
D
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası
E
Almanya Federal Cumhuriyeti Merkez Bankası
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
1694 yılında kurulan ve 1844 yılında çıkarılan yasayla yeniden düzenlenen İngiltere Merkez Bankası (Bank of England) gerçek anlamda ilk merkez bankası olarak kabul edilmektedir.
1694 yılında kurulan ve 1844 yılında çıkarılan yasayla yeniden düzenlenen İngiltere Merkez Bankası (Bank of England) gerçek anlamda ilk merkez bankası olarak kabul edilmektedir.
Soru 49
Merkez bankası denildiğinde ilk olarak akla nasıl bir banka gelmektedir?
Seçenekler
A
Faiz oranını arttıran bir banka
B
Faiz oranını azaltan bir banka
C
Para çıkarma yetkisine sahip bir banka
D
Altın rezervleri bulunduran bir banka
E
Borç veren bir banka
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Merkez bankası denildiğinde, ilk önce para çıkarma yetkisine sahip bir banka akla gelmektedir. Ekonomideki fonksiyonları bu işlev ile özdeşleştirilen merkez bankaları aslında bunun dışında farklı fonksiyonlar da üstlenmektedir. Tarihsel süreç içinde merkez bankaları kuruldukları günden başlayarak yapısal ve işlevsel anlamda değişiklikler geçirmiştir.
Merkez bankası denildiğinde, ilk önce para çıkarma yetkisine sahip bir banka akla gelmektedir. Ekonomideki fonksiyonları bu işlev ile özdeşleştirilen merkez bankaları aslında bunun dışında farklı fonksiyonlar da üstlenmektedir. Tarihsel süreç içinde merkez bankaları kuruldukları günden başlayarak yapısal ve işlevsel anlamda değişiklikler geçirmiştir.
Soru 50
Merkez bankası nasıl bir banka türüdür?
Seçenekler
A
Halk sandıkları aracılığı ile kurulan
B
Özel sermaye ile kurulan
C
Yabancı sermaye ile kurulan
D
Devletin kurulmasına öncülük ettiği
E
Şirketlerin ortaklaşa kurdukları
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Para basmak, para piyasasını denetlemek, altın ve döviz rezervlerini düzenlemek ve yönetmek, fiyat istikrarını sağlamak gibi işlevleri yerine getirmek üzere devletin kurduğu ya da kurulmasına öncülük ettiği bir banka türüdür.
Para basmak, para piyasasını denetlemek, altın ve döviz rezervlerini düzenlemek ve yönetmek, fiyat istikrarını sağlamak gibi işlevleri yerine getirmek üzere devletin kurduğu ya da kurulmasına öncülük ettiği bir banka türüdür.
Soru 51
Modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlar arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?
Seçenekler
A
Finansal sistemin istikrarını sağlamak
B
Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak
C
Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak
D
Para piyasalarında istikrarı sağlamak
E
Hazineye ve kamu sektörüne avans ve kredi sağlamak
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Hazineye ve kamu sektörüne avans ve kredi verilmesi modern bir merkez bankasının fonksiyonları arasında değildir.
Hazineye ve kamu sektörüne avans ve kredi verilmesi modern bir merkez bankasının fonksiyonları arasında değildir.
Soru 52
Banknot çıkarma yetkisinin tek bir bankaya verilmesinin faydaları arasında aşağıdakilerden hangisi sayılabilir?
Seçenekler
A
Ülke parasında yeknesaklığın sağlanması
B
Hazine işlerine danışmanlığın yapılabilmesi
C
Hisse senedi alım satımına imkan sağlama
D
Takas odaları oluşturabilme
E
İlk kredi merci olma özelliğine sahip olma
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Banknot çıkarma yetkisinin tek bir bankaya (merkez bankasına) verilmesinin iki önemli faydası bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, ülke parasında yeknesaklığın sağlanması, ikincisi ise çıkarılan para miktarının denetiminin etkin şekilde yapılabilmesidir.
Banknot çıkarma yetkisinin tek bir bankaya (merkez bankasına) verilmesinin iki önemli faydası bulunmaktadır. Bunlardan birincisi, ülke parasında yeknesaklığın sağlanması, ikincisi ise çıkarılan para miktarının denetiminin etkin şekilde yapılabilmesidir.
Soru 53
Merkez bankaları neden takas odaları oluştururlar?
Seçenekler
A
Rezervleri muhafaza ettiği için
B
Para aktarımlarının hızlı ve güvenli şekilde yapılmasına olanak sağladığı için
C
Devletin bankacılığını yaptığı için
D
Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak için
E
Finansal sistemin istikrararını sağlamak için
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Merkez bankaları takas odaları oluşturmak suretiyle bankalar arasında para aktarımlarının hızlı ve güvenli şekilde yapılmasına hizmet etmektedir. Özellikle çekle yapılan ödemelerin geliştiği yerlerde bankalar arasında doğan alacak ve borçların takas yoluyla tahsil ve ödenmesini sağlayan kuruluşlara ihtiyaç vardır. Bankaların merkez bankasında bulundurdukları hesapları aracılığıyla bankalar arasındaki alacak ve borç farklılıkları, günün sonunda hesaplar arası aktarmalar suretiyle takas edilmektedir.
Merkez bankaları takas odaları oluşturmak suretiyle bankalar arasında para aktarımlarının hızlı ve güvenli şekilde yapılmasına hizmet etmektedir. Özellikle çekle yapılan ödemelerin geliştiği yerlerde bankalar arasında doğan alacak ve borçların takas yoluyla tahsil ve ödenmesini sağlayan kuruluşlara ihtiyaç vardır. Bankaların merkez bankasında bulundurdukları hesapları aracılığıyla bankalar arasındaki alacak ve borç farklılıkları, günün sonunda hesaplar arası aktarmalar suretiyle takas edilmektedir.
Soru 54
3 Ekim 1931 tarihinde faaliyete geçen banka aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı Bankası
B
Galata Bank
C
Emlak Bankası
D
Ziraat Bankası
E
T.C. Merkez Bankası
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
30 Haziran 1930 tarihinde çıkarılan 1715 Sayılı Yasa ile TCMB kurulmuş ve banka faaliyete 3 Ekim 1931 tarihinde geçmiştir.
30 Haziran 1930 tarihinde çıkarılan 1715 Sayılı Yasa ile TCMB kurulmuş ve banka faaliyete 3 Ekim 1931 tarihinde geçmiştir.
Soru 55
Federal Rezerv Bankası (Fed) aşağıdaki tarihlerden hangisinde kurulmuştur?
Seçenekler
A
1914
B
1915
C
1916
D
1917
E
1918
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Zamanla, her bağımsız ülke, bağımsızlığının bir simgesi olarak merkez bankası kurmaya yönelmiştir. İsveç Devlet Bankası ve İngiltere Merkez Bankasından sonra, 1800 yılında Fransa Merkez Bankası, 1811yılında Finlandiya Merkez Bankası, 1814 yılında Hollanda Merkez Bankası, 1818 yılında Danimarka Merkez Bankası, 1841 yılında Yunanistan Merkez Bankası, 1850 yılında Belçika Merkez Bankası, 1874 yılında İspanya Merkez Bankası, 1878 yılında Avusturya Merkez Bankası, 1882 yılında Japonya Merkez Bankası, 1892 yılında İtalya Merkez Bankası, 1915 yılında da Federal Rezerv Bankası (Fed) kurulmuştur.
Zamanla, her bağımsız ülke, bağımsızlığının bir simgesi olarak merkez bankası kurmaya yönelmiştir. İsveç Devlet Bankası ve İngiltere Merkez Bankasından sonra, 1800 yılında Fransa Merkez Bankası, 1811yılında Finlandiya Merkez Bankası, 1814 yılında Hollanda Merkez Bankası, 1818 yılında Danimarka Merkez Bankası, 1841 yılında Yunanistan Merkez Bankası, 1850 yılında Belçika Merkez Bankası, 1874 yılında İspanya Merkez Bankası, 1878 yılında Avusturya Merkez Bankası, 1882 yılında Japonya Merkez Bankası, 1892 yılında İtalya Merkez Bankası, 1915 yılında da Federal Rezerv Bankası (Fed) kurulmuştur.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının bağımsızlığının gündeme gelmesinde etkili olmamıştır?
Seçenekler
A
1980’lerde görülen enflasyonist süreçler
B
İç ve dış borçlanmanın tehlikeli boyutlara ulaşması
C
Makroekonomik istikrarsızlıklar
D
Hükümetlerin popülist politikaları
E
Ticari bankaların aşırı kar elde etme çabaları
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Bunlar: • 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci, • İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması • Makroekonomik istikrarsızlıklar • Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır.
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Bunlar: • 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci, • İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması • Makroekonomik istikrarsızlıklar • Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır.
Soru 57
25.04.2001 tarihinde kabul edilen kanunlardan hangisiyle TCMB’nin bazı görev ve işlevlerinde değişikler yapılmıştır?
Seçenekler
A
4647 sayılı kanun
B
4648 sayılı kanun
C
4649 sayılı kanun
D
4650 sayılı kanun
E
4651 sayılı kanun
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
25.04.2001 tarihinde kabul edilen 4651 sayılı kanun ile T.C. Merkez Bankası nın bazı görev ve işlevlerinde değişikler yapılmıştır.
25.04.2001 tarihinde kabul edilen 4651 sayılı kanun ile T.C. Merkez Bankası nın bazı görev ve işlevlerinde değişikler yapılmıştır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi TCMB ‘nin görevleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri yapmak
B
Reeskont ve avans işlemleri yapmak
C
Altın ve döviz rezervlerini yönetmek
D
Mali piyasaları izlemek
E
Devlet bütçesini düzenlemek
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankası’na yasayla verilen görevler şunlardan ibarettir: • Açık piyasa işlemleri yapmak, • Hükûmetle birlikte Türk Lirası’nın iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı› paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek. • Türk Lirası’nın yabancı› paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk Lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak, • Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülüklerini esas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek, • Reeskont ve avans işlemleri yapmak, • Altın ve döviz rezervlerini yönetmek, • Türk lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek, • Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak, • Mali piyasaları izlemek, • Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek.
T.C. Merkez Bankası’na yasayla verilen görevler şunlardan ibarettir: • Açık piyasa işlemleri yapmak, • Hükûmetle birlikte Türk Lirası’nın iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı› paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek. • Türk Lirası’nın yabancı› paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk Lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak, • Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülüklerini esas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek, • Reeskont ve avans işlemleri yapmak, • Altın ve döviz rezervlerini yönetmek, • Türk lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek, • Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak, • Mali piyasaları izlemek, • Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Banknot ihraç ederek para ihtiyacını karşılamak
B
Finansal sistemin istikrarını sağlamak
C
Bankalar arası borç ve alacak mahsubunu gerçekleştirmek
D
Devletin ekonomi politikasını belirlemek
E
Para piyasalarında istikrarı sağlamak
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Merkez bankası bir finansal kurum olarak, devletin fonlarını toplama, tutma, aktarma ve bu fonlardan ödemede bulunma işlemleri yoluyla devletin bir nevi bankerliğini yapar. Bunun dışında merkez bankası kamu borcuna ilişkin teknik hizmetler sunabilir ve belirli şartlar altında devlete kısa vadeli avans verebilir. Öte yandan, merkez bankası, devletin mali danışmanı niteliğindedir ve bazı ülkelerde kamu borcunun yönetilmesinden de sorumludur.
Merkez bankası bir finansal kurum olarak, devletin fonlarını toplama, tutma, aktarma ve bu fonlardan ödemede bulunma işlemleri yoluyla devletin bir nevi bankerliğini yapar. Bunun dışında merkez bankası kamu borcuna ilişkin teknik hizmetler sunabilir ve belirli şartlar altında devlete kısa vadeli avans verebilir. Öte yandan, merkez bankası, devletin mali danışmanı niteliğindedir ve bazı ülkelerde kamu borcunun yönetilmesinden de sorumludur.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi açık piyasa işlemlerinin amaçları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Ekonominin likiditesini düzenlemek
B
Çıktı açığını azaltmak
C
Enflasyonu düşürmek
D
Para talebini arttırmak
E
Tarımsal ürün fiyatlarını kontrol etmek
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
Açık piyasa işlemlerinin amacı, 1211 Sayılı TCMB Kanununun 52. maddesi uyarınca, para arzını ve ekonominin likiditesini düzenlemektir.
Açık piyasa işlemlerinin amacı, 1211 Sayılı TCMB Kanununun 52. maddesi uyarınca, para arzını ve ekonominin likiditesini düzenlemektir.
Soru 61
Dünyada merkez bankalarına ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
En eski merkez bankaları İsveç ve İngilterede’dir.
B
Rusya, Ukrayna gibi ülkelerin merkez bankaları 1990 sonrasında kurulmuştur.
C
Dünyada merkez bankacılığı 19.yüzyıldan sonra gelişmiştir.
D
Günümüzde merkez bankalarının özerkliğine önem atfedilmektedir.
E
Merkez bankalarının sermayeleri daima devlete aittir.
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Merkez bankaları sermayeleri bakımından •Sermayesinin tamamı devlete ait olan merkez bankaları, • Sermayelerinin bir bölümü devlete, diğer bölümü de özel kişilere ait olan merkez bankaları, • Sermayelerinin tamam› ticaret bankalarına ait olan merkez bankaları, • Sermayeleri devlet, özel kişiler ve ticaret bankalarınca oluşturulan merkez bankaları, olarak sıralanmaktadır.
Merkez bankaları sermayeleri bakımından •Sermayesinin tamamı devlete ait olan merkez bankaları, • Sermayelerinin bir bölümü devlete, diğer bölümü de özel kişilere ait olan merkez bankaları, • Sermayelerinin tamam› ticaret bankalarına ait olan merkez bankaları, • Sermayeleri devlet, özel kişiler ve ticaret bankalarınca oluşturulan merkez bankaları, olarak sıralanmaktadır.
Soru 62
Kuruluş döneminde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın temel fonksiyonu aşağıdakilerden hangisi olmuştur?
Seçenekler
A
Etkin bir para politikasını yürütmek
B
Ekonomik kalkınmaya katkı sağlamak
C
Kamu kesimi finansman açıklarını kapatmak
D
Döviz kurunu dengelemek
E
Kredi genişlemesini sağlamak
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
1715 Sayılı TCMB Kanunu, uygulandığı dönemde değişikliklere uğramış ve günün koşullarına uyarlanmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte, yapılan değişiklikler etkin bir merkez bankacılığı uygulaması sağlayacak düzenlemeler olamamıştır. Öyle ki bu dönemde bankanın temel fonksiyonu etkin bir para politikası yürütmek ve ekonomik kalkınmaya katkı sağlamaktan çok, kamu kesiminin finansman açıklarını kapatmak olmuştur.
1715 Sayılı TCMB Kanunu, uygulandığı dönemde değişikliklere uğramış ve günün koşullarına uyarlanmaya çalışılmıştır. Bununla birlikte, yapılan değişiklikler etkin bir merkez bankacılığı uygulaması sağlayacak düzenlemeler olamamıştır. Öyle ki bu dönemde bankanın temel fonksiyonu etkin bir para politikası yürütmek ve ekonomik kalkınmaya katkı sağlamaktan çok, kamu kesiminin finansman açıklarını kapatmak olmuştur.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi temel merkez bankacılığı fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal sistemin istikrarını sağlamak
B
Para piyasalarında istikrarı sağlamak
C
Bankalar arası alacak ve mahsup hesaplarını tutmak
D
Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak
E
Ticari bankalarla birlikte kredi vermek
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Bankaların temel fonksiyonları; • Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak, • Finansal sistemin istikrarını sağlamak • Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak, • Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak, • Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak, • Bankalar arası alacak ve borçların mahsubunu yapmak, • Para piyasalarında istikrarı sağlamak, • Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslar arası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir.
Bankaların temel fonksiyonları; • Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak, • Finansal sistemin istikrarını sağlamak • Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak, • Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak, • Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak, • Bankalar arası alacak ve borçların mahsubunu yapmak, • Para piyasalarında istikrarı sağlamak, • Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslar arası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir.
Soru 64
TCMB nın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarını sağlamak
B
Finansal istikrarı sağlamak
C
Çıktı istikrarını sağlamak
D
İşsizliği azaltmak
E
Cari işlemler açığını azaltmak
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
• Bir bağımsızlık ölçütü olarak, Merkez Bankasının temel amacının fiyat istikrarını sağlamak olduğu ve bankanın, para politikasının belirlenmesi ve uygulamasında tek yetkili ve sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır.
• Bir bağımsızlık ölçütü olarak, Merkez Bankasının temel amacının fiyat istikrarını sağlamak olduğu ve bankanın, para politikasının belirlenmesi ve uygulamasında tek yetkili ve sorumlu olduğu hükme bağlanmıştır.
Soru 65
Ülkemizde açık piyasa işlemleri ilk uygulanmaya başlandığında, aşağıdaki ülkelerden hangisinin merkez bankasının uyguladığı sistem örnek alınmıştır?
Seçenekler
A
Hollanda
B
Fransa
C
Almanya
D
ABD
E
İngiltere
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Ülkemizde açık piyasa işlemlerine Şubat 1987 tarihinden itibaren, genel hatlarıyla ABD Merkez Bankasının (Federal Reserve Bank) uyguladığı sistem örnek alınarak başlanmıştır.
Ülkemizde açık piyasa işlemlerine Şubat 1987 tarihinden itibaren, genel hatlarıyla ABD Merkez Bankasının (Federal Reserve Bank) uyguladığı sistem örnek alınarak başlanmıştır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi 1715 sayılı yasaya göre Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın görev ve yetkileri içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Iskonto oranını saptamak
B
Para piyasasını düzenlemek
C
Uluslararası sermaye akımlarını serbestleştirmek
D
Hazine işlemlerini yapmak
E
Paranın tedavülünü düzenlemek
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Buna göre TCMB, kanunda gösterilen amaçlara ulaşmak için; • Iskonto oranını saptamak, • Para piyasası ve paranın tedavülünü düzenlemek, • Hazine işlemlerini yapmak, • Hükûmetle uyum içinde ulusal paranın istikrarını temin etmek için gerekli önlemleri almak gibi çeşitli görev ve yetkilere sahip olmuştur.
Buna göre TCMB, kanunda gösterilen amaçlara ulaşmak için; • Iskonto oranını saptamak, • Para piyasası ve paranın tedavülünü düzenlemek, • Hazine işlemlerini yapmak, • Hükûmetle uyum içinde ulusal paranın istikrarını temin etmek için gerekli önlemleri almak gibi çeşitli görev ve yetkilere sahip olmuştur.
Soru 67
Banknot ihraç tekeline sahip olan ve son likidite fonksiyonuna sahip olan gerçek anlamda ilk merkez bankası aşağıdaki ülkelerden hangisinde kurulmuştur?
Seçenekler
A
İngiltere
B
ABD
C
Fransa
D
Almanya
E
İtalya
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
İngiltere Merkez Bankası 1844 yılında kâğıt para ihraç tekeline kavuşmuş, 1870 yılında da likiditenin son mercii fonksiyonunu üstlenmiştir.
İngiltere Merkez Bankası 1844 yılında kâğıt para ihraç tekeline kavuşmuş, 1870 yılında da likiditenin son mercii fonksiyonunu üstlenmiştir.
Soru 68
Para basma yetkisine sahip banka denildiğinde aşağıdakilerden hangisi akla gelmektedir?
Seçenekler
A
Kalkınma Bankaları
B
Katılım Bankaları
C
Yatırım Bankaları
D
Ticari Bankalar
E
Merkez Bankası
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Fonksiyonel anlamda yapılacak diğer bir tanımlama ise şöyledir: Merkez bankası; para basmak, para piyasasını denetlemek, altın ve döviz rezervlerini düzenlemek ve yönetmek, fiyat istikrarını sağlamak gibi işlevleri yerine getirmek üzere devletin kurduğu ya da kurulmasına öncülük ettiği bir banka türüdür.
Fonksiyonel anlamda yapılacak diğer bir tanımlama ise şöyledir: Merkez bankası; para basmak, para piyasasını denetlemek, altın ve döviz rezervlerini düzenlemek ve yönetmek, fiyat istikrarını sağlamak gibi işlevleri yerine getirmek üzere devletin kurduğu ya da kurulmasına öncülük ettiği bir banka türüdür.
Soru 69
Aşağıdakilerden hangisi Cumhuriyet dönemi öncesinde Türkiye’de para basma ve devletin hazine işlerini takip etme yetkisine sahip bankadır?
Seçenekler
A
Osmanlı Bankası
B
Venedik Bankası
C
İstanbul Bankası
D
Memleket Sandıkları
E
Ziraat Bankası
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Ülkemizde cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı fonksiyonlarını yerine getiren ilk banka, yabancı sermaye ile kurulmuş olan “Osmanlı Bankası'dır. Bankaya Osmanlı İmparatorluğu döneminde banknot çıkarma ve devletin hazine işlerini yürütme görevleri verilmiştir.
Ülkemizde cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı fonksiyonlarını yerine getiren ilk banka, yabancı sermaye ile kurulmuş olan “Osmanlı Bankası'dır. Bankaya Osmanlı İmparatorluğu döneminde banknot çıkarma ve devletin hazine işlerini yürütme görevleri verilmiştir.
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi TCMB’nin gerçekleştirdiği işlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Reeskont işlemi
B
Karşılık oranı işlemi
C
İnterbank işlemleri
D
Para ve kredi işlemleri
E
Hazine finansman işlemleri
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
TCMB'ın İşlemleri başlığı altında yukarıda sayılanlar arasında sadece Hazine Finansman İşlemleri yer almamaktadır.
TCMB'ın İşlemleri başlığı altında yukarıda sayılanlar arasında sadece Hazine Finansman İşlemleri yer almamaktadır.
Soru 71
TCMB’nin aşağıdaki işlemlerden hangisini yapması hukuken imkansızdır?
Seçenekler
A
Reeskont işlemi
B
Karşılık oranı işlemi
C
İnterbank işlemleri
D
Para ve kredi işlemleri
E
Hazineye yönelik kredi işlemleri
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankasının yapamayacağı işlemler yasada belirtilmiştir. Buna göre banka yasada belirtilen aşağıdaki işlemleri yapamaz: • Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz, • Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz. • Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz. • Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz. • Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
T.C. Merkez Bankasının yapamayacağı işlemler yasada belirtilmiştir. Buna göre banka yasada belirtilen aşağıdaki işlemleri yapamaz: • Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz, • Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz. • Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz. • Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz. • Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
Soru 72
Sermaye yapılarına göre Merkez Bankaları sınıflandırılırsa aşağıdakilerden hangisi bu sınıflar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Sermayesinin tamamı devlete ait olan bankalar
B
Sermayesinin bir bölümü devlete ait olan bankalar
C
Sermayesinin tamamı ticaret bankalarına ait olan bankalar
D
Sermayeleri devlet, özel ve ticaret bankalarınca oluşturulan bankalar
E
Sermayeleri özel kesimce oluşturulan bankalar
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Dünyada Merkez Bankası niteliğini taşıyan ilk bankaların daha çok özel sermaye ile kuruldukları görülmektedir. İlerleyen süreçte özel sermaye ile kurulan bu bankaların, sahip oldukları banknot ihraç yetkisinin bir kamu fonksiyonu olarak nitelendirilmesi, merkez bankalarının tamamen ya da kısmen devletleştirilmelerine neden olmuştur. Bununla birlikte dünyada tamamen özel sermayeli merkez bankaları da bulunmaktadır. T.C. Merkez Bankası ise ABD Merkez Bankası gibi tamamen özel sermayeli bir banka olmadığı gibi, Kanada ve İsrail merkez bankaları gibi tamamen devlet sermayeli de değildir. Bu bağlamda TCMB’nin sermayesine çeşitli menfaat grupları iştirak ettirilerek, bankaya belli bir serbesti verilmeye çalışılmıştır.
Dünyada Merkez Bankası niteliğini taşıyan ilk bankaların daha çok özel sermaye ile kuruldukları görülmektedir. İlerleyen süreçte özel sermaye ile kurulan bu bankaların, sahip oldukları banknot ihraç yetkisinin bir kamu fonksiyonu olarak nitelendirilmesi, merkez bankalarının tamamen ya da kısmen devletleştirilmelerine neden olmuştur. Bununla birlikte dünyada tamamen özel sermayeli merkez bankaları da bulunmaktadır. T.C. Merkez Bankası ise ABD Merkez Bankası gibi tamamen özel sermayeli bir banka olmadığı gibi, Kanada ve İsrail merkez bankaları gibi tamamen devlet sermayeli de değildir. Bu bağlamda TCMB’nin sermayesine çeşitli menfaat grupları iştirak ettirilerek, bankaya belli bir serbesti verilmeye çalışılmıştır.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi TCMB’nin yetkileri arasında bulunmaz?
Seçenekler
A
Türkiye’de banknot ihtiyacını karşılamak
B
Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla para politikası uygulamak
C
Nihai kredi mercii olarak görevde bulunmak
D
Hükümetle birlikte enflasyon hedefini tespit etmek
E
Bütçe açıklarının finansmanı için para basmak
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Yasayla T.C. Merkez Bankasına tanınan yetkiler şunlardır: • Türkiye’de banknot ihracı imtiyazı tek elden Bankaya aittir. • Banka, Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Bu anlamda para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve sorumludur. • Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkilidir. • Banka, olağanüstü hâllerde ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kaynaklarının ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu Fona avans vermeye yetkilidir. • Banka, nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütür. • Banka, bankaların ödünç para verme işlemlerinde ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını, belirleyeceği usul ve esaslara göre bankalardan istemeye yetkilidir. • Banka, mali piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer mali kurumlardan ve bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgileri istemeye ve istatistiki bilgi toplamaya yetkilidir.
Yasayla T.C. Merkez Bankasına tanınan yetkiler şunlardır: • Türkiye’de banknot ihracı imtiyazı tek elden Bankaya aittir. • Banka, Hükûmetle birlikte enflasyon hedefini tespit eder, buna uyumlu olarak para politikasını belirler. Bu anlamda para politikasının uygulanmasında tek yetkili ve sorumludur. • Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmaya, uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemeye ve uygulamaya yetkilidir. • Banka, olağanüstü hâllerde ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kaynaklarının ihtiyacı karşılamaması durumunda, belirleyeceği usul ve esaslara göre bu Fona avans vermeye yetkilidir. • Banka, nihai kredi mercii olarak bankalara kredi verme işlerini yürütür. • Banka, bankaların ödünç para verme işlemlerinde ve mevduat kabulünde uygulayacakları faiz oranlarını, belirleyeceği usul ve esaslara göre bankalardan istemeye yetkilidir. • Banka, mali piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer mali kurumlardan ve bunları düzenlemek ve denetlemekle görevli kurum ve kuruluşlardan gerekli bilgileri istemeye ve istatistiki bilgi toplamaya yetkilidir.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi TCMB’nin yapamayacağı işlemler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Türkiye’de banknot ihtiyacını karşılamak
B
Fiyat istikrarını sağlamak amacıyla para politikası uygulamak
C
Nihai kredi mercii olarak görevde bulunmak
D
Hükümetle birlikte enflasyon hedefini tespit etmek
E
Kanunla verilen yetkiler dışında kredi vermek
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankasının yapamayacağı işlemler yasada belirtilmiştir. Buna göre banka yasada belirtilen aşağıdaki işlemleri yapamaz: • Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz, • Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz. • Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz. • Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz. • Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
T.C. Merkez Bankasının yapamayacağı işlemler yasada belirtilmiştir. Buna göre banka yasada belirtilen aşağıdaki işlemleri yapamaz: • Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz, • Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz. • Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz. • Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz. • Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
Soru 75
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası aşağıdaki dönemlerin hangisinde kurulmuş ve faaliyete geçmiştir?
Seçenekler
A
Tanzimat öncesi dönem
B
1923-1928 dönemi
C
1929-1941 dönemi
D
1960-1980 dönemi
E
1980 sonrası dönem
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Osmanlı Bankası cumhuriyetten sonra da bir süre merkez bankası görevini yürütmeye devam etmiştir. Ancak devletin yeni yapısı içinde bir yabancı bankanın merkez bankası olarak görev yapmasına karşı tepkiler artınca, millî bir merkez bankasının kuruluş çalışmalarına başlanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda, 30 Haziran 1930 tarihinde çıkarılan 1715 Sayılı Yasa ile TCMB kurulmuş ve banka faaliyete 3 Ekim 1931 tarihinde geçmiştir.
Osmanlı Bankası cumhuriyetten sonra da bir süre merkez bankası görevini yürütmeye devam etmiştir. Ancak devletin yeni yapısı içinde bir yabancı bankanın merkez bankası olarak görev yapmasına karşı tepkiler artınca, millî bir merkez bankasının kuruluş çalışmalarına başlanmıştır. Bu çalışmalar sonucunda, 30 Haziran 1930 tarihinde çıkarılan 1715 Sayılı Yasa ile TCMB kurulmuş ve banka faaliyete 3 Ekim 1931 tarihinde geçmiştir.
Soru 76
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının bağımsızlığı ile ilgilidir?
Seçenekler
A
Ticari faaliyetlerde bulunabilmek
B
Mali ve idari işlerinde tamamen özerk olmak
C
Para politikası araçlarını kullanmada özerk olmak
D
Ekonomi politikasını belirlemeye yetkili olmak
E
Enflasyonla mücadelede geniş yetkilere sahip olmak
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Genel olarak merkez bankasının bağımsızlığını şöyle tanımlayabiliriz: Merkez bankasının bağımsızlığı, bankanın fiyat istikrarını sağlamaya yönelik uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını kendi kararları ile seçmesi ve uygulamasıdır.
Genel olarak merkez bankasının bağımsızlığını şöyle tanımlayabiliriz: Merkez bankasının bağımsızlığı, bankanın fiyat istikrarını sağlamaya yönelik uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını kendi kararları ile seçmesi ve uygulamasıdır.
Soru 77
1211 sayılı kanunda TCMB’nin sermaye yapısına göre hazine hisselerinin payı yüzde kaçtan düşük olamaz?
Seçenekler
A
10
B
15
C
25
D
35
E
51
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Türkiye’de 1715 sayılı Merkez Bankası Yasası 40 yıl yürürlükte kaldıktan sonra 1970 yılında değiştirilmiştir. Ekonomik koşulların zorlaması ve “planlı ekonomi” ilkelerine uyum amacıyla 1211 sayılı yeni Merkez Bankası Yasası 26.01.1970 tarihinde uygulanmaya başlanmıştır. Bu yasaya bağlı olarak, TCMB’nin organizasyon yapısı yeniden düzenlenmiş ve banka yeni yetki ve görevlere kavuşmuştur. Yeni yasanın getirdiği en önemli değişiklik ise banka sermayesi içindeki Hazine payının %15’den %51’e çıkarılması olmuştur. Eski kanuna göre Hazinenin payı %15 olarak belirlenmiş ve bunun en çok %25’e kadar arttırabileceği hükme bağlanmış iken yeni yasada Hazinenin payının %51’den az olamayacağı kararlaştırılmıştır.
Türkiye’de 1715 sayılı Merkez Bankası Yasası 40 yıl yürürlükte kaldıktan sonra 1970 yılında değiştirilmiştir. Ekonomik koşulların zorlaması ve “planlı ekonomi” ilkelerine uyum amacıyla 1211 sayılı yeni Merkez Bankası Yasası 26.01.1970 tarihinde uygulanmaya başlanmıştır. Bu yasaya bağlı olarak, TCMB’nin organizasyon yapısı yeniden düzenlenmiş ve banka yeni yetki ve görevlere kavuşmuştur. Yeni yasanın getirdiği en önemli değişiklik ise banka sermayesi içindeki Hazine payının %15’den %51’e çıkarılması olmuştur. Eski kanuna göre Hazinenin payı %15 olarak belirlenmiş ve bunun en çok %25’e kadar arttırabileceği hükme bağlanmış iken yeni yasada Hazinenin payının %51’den az olamayacağı kararlaştırılmıştır.
Soru 78
TCMB, bankalar tarafından verilen ve vadesinin dolmasına en fazla kaç gün kalan ticari senet ve vesikaları reeskonta kabul eder?
Seçenekler
A
120
B
360
C
450
D
500
E
720
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Uygulamada TCMB, muteber saydığı asgari üç imzayı taşımak ve vadelerine en çok 120 gün kalmış olmak şartıyla ve kendi belirleyeceği esaslar dâhilinde bankalar tarafından verilecek ticari senet ve vesikalar› reeskonta kabul edebilir.
Uygulamada TCMB, muteber saydığı asgari üç imzayı taşımak ve vadelerine en çok 120 gün kalmış olmak şartıyla ve kendi belirleyeceği esaslar dâhilinde bankalar tarafından verilecek ticari senet ve vesikalar› reeskonta kabul edebilir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Bankası’nın bir merkez bankası olarak yerine getirdiği fonksiyonlardan birisidir?
Seçenekler
A
En son kredi mercii olma
B
Açık piyasa işlemleri yapma
C
Banknot çıkarmak
D
Karşılıklar yoluyla kredi sağlama
E
Repo işlemleri yapma
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Ülkemizde cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı fonksiyonlarını yerine getiren ilk banka, yabancı sermaye ile kurulmuş olan “Osmanlı Bankası”dır. Bankaya Osmanlı İmparatorluğu döneminde banknot çıkarma ve devletin hazine işlerini yürütme görevleri verilmiştir.
Ülkemizde cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı fonksiyonlarını yerine getiren ilk banka, yabancı sermaye ile kurulmuş olan “Osmanlı Bankası”dır. Bankaya Osmanlı İmparatorluğu döneminde banknot çıkarma ve devletin hazine işlerini yürütme görevleri verilmiştir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi TCMB’nin hisse senetlerinin sınıflaması içine girmez?
Seçenekler
A
A
B
B
C
C
D
D
E
E
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Banka sermayesi 250.000 adet hisse senedi tarafından temsil edilmektedir. Hisse senetleri ise nama yazılı olup (A), (B), (C) ve (D) olmak üzere dört sınıfa ayrılmaktadır.
Banka sermayesi 250.000 adet hisse senedi tarafından temsil edilmektedir. Hisse senetleri ise nama yazılı olup (A), (B), (C) ve (D) olmak üzere dört sınıfa ayrılmaktadır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi TCMB’ye yasayla verilen görevlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri yapmak
B
Bankacılık sistemini denetlemek ve düzenlemek
C
Altın ve döviz rezervlerini yönetmek
D
Banka mevduatlarının vadelerini belirlemek
E
Türk lirasının hacim ve tedavülünü belirlemek
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankası’na yasayla verilen görevler şunlardan ibarettir: • Açık piyasa işlemleri yapmak, • Hükûmetle birlikte Türk Lirası’nın iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek. • Türk Lirası’nın yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak, • Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülüklerini esas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek, • Reeskont ve avans işlemleri yapmak, • Altın ve döviz rezervlerini yönetmek, • Türk Lirası’nın hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek, • Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak, • Mali piyasaları izlemek, • Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek.
T.C. Merkez Bankası’na yasayla verilen görevler şunlardan ibarettir: • Açık piyasa işlemleri yapmak, • Hükûmetle birlikte Türk Lirası’nın iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek. • Türk Lirası’nın yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak, • Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülüklerini esas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek, • Reeskont ve avans işlemleri yapmak, • Altın ve döviz rezervlerini yönetmek, • Türk Lirası’nın hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek, • Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak, • Mali piyasaları izlemek, • Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek.
Soru 82
Merkez bankasının diğer bankaların ihtiyaç duydukları ancak bulmakta zorlandıkları fonları sağlaması aşağıdaki temel merkez bankası fonksiyonlarından hangisine girer?
Seçenekler
A
En son kredi mercii olma fonksiyonu
B
Banknot çıkarma fonksiyonu
C
Banka rezervlerini muhafaza fonksiyonu
D
Devletin bankacılığını yapma fonksiyonu
E
Para piyasalarında istikrarı sağlama fonksiyonu
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
Merkez bankası, en son kredi veren kurum olması nedeniyle diğer bankaların, geçici nitelikteki likidite ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Mevduat kurumlarına ihtiyaç duydukları ancak bulmakta zorlandıkları fonları reeskont kredisi vermek gibi yöntemlerle sağlayan merkez bankalar›, bu işlevi ile finansal sistem içinde önemli bir görevi yerine getirmektedir.
Merkez bankası, en son kredi veren kurum olması nedeniyle diğer bankaların, geçici nitelikteki likidite ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Mevduat kurumlarına ihtiyaç duydukları ancak bulmakta zorlandıkları fonları reeskont kredisi vermek gibi yöntemlerle sağlayan merkez bankalar›, bu işlevi ile finansal sistem içinde önemli bir görevi yerine getirmektedir.
Soru 83
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde merkez bankasının bağımsızlığıyla çelişen bir durum sözkonusu değildir?
Seçenekler
A
Merkez bankası yönetim kurulu üyelerinin görev süresinin hükümetin görev süresine bağlı olması
B
Hükümetin kamu açıklarını finanse etmek için sıklıkla merkez bankasına başvurabilmesi
C
Merkez bankasının hazineye her istediğinde kısa vadeli avans vermesi
D
Merkez bankasının para politikası hedeflerini hükümeti belirlemesi
E
Merkez bankasının uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı araçları doğrudan kendisinin belirlemesi
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının bağımsızlığı, merkez bankasının uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı araçları doğrudan kendisinin belirlemesidir.
Merkez bankasının bağımsızlığı, merkez bankasının uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı araçları doğrudan kendisinin belirlemesidir.
Soru 84
Aşağıdakilerden bankalardan hangisi ülkemizde cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı fonksiyonlarını yerine getiren ilk kurumlardan birisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı Bankası
B
İsveç Devlet Bankası
C
Stockholm Bankası
D
İngiltere merkez Bankası
E
Federal Reserve Bankası
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Ülkemizde cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı fonksiyonlarını yerine getiren ilk banka Osmanlı Bankasıdır.
Ülkemizde cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı fonksiyonlarını yerine getiren ilk banka Osmanlı Bankasıdır.
Soru 85
Aşağıdaki kurumlardan hangisi zorunlu karşılık oranlarını belirleme yetkisine sahiptir?
Seçenekler
A
Tasarruf Mevduatı ve Sigorta Fonu
B
Mevduat Bankaları
C
Hazine
D
Merkez Bankası
E
Bankalar Birliği
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yasayla verilen görevlerden birisi bankaların ve bankaca uygun görülecek diğer mali kurumlar›n yükümlülüklerini esas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemektir
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına yasayla verilen görevlerden birisi bankaların ve bankaca uygun görülecek diğer mali kurumlar›n yükümlülüklerini esas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemektir
Soru 86
Ülkelerin merkez bankalarının kuruluş tarihi ile ilgili olarak aşağıda verilen sıralamalardan hangisi doğru verilmiştir?
Seçenekler
A
Japonya - Çin - ABD - Türkiye - Kanada
B
Japonya - Kanada - ABD - Türkiye - Çin
C
Japonya - Türkiye - ABD - Çin - Kanada
D
Japonya - Çin - Türkiye - ABD - Kanada
E
Kanada - Japonya - ABD - Türkiye - Çin
Açıklama:
Ülkelerin merkez bankalarının kuruluş tarihleri şu şekildedir; Japonya (1882), Çin (1908), ABD (1915), Türkiye (1932), Kanada (1934)
Soru 87
Merkez bankalarının diğer bankalardan ayrı nitelik ve yetkilerle ortaya çıkmalarındaki temel nedenlerden birinci imtiyaz aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kredi
B
Repo
C
Açık Piyasa İşlemleri
D
Döviz rezervi
E
Banknot Çıkarma (para basma)
Açıklama:
Merkez bankalarının diğer bankalardan ayrı nitelik ve yetkilerle ortaya çıkmalarındaki temel nedenlerden birincisi, banknot çıkarma (para basma) imtiyazlarıdır. Banknot çıkarımı, merkez bankalarının en temel görevlerinden birisidir. İlk zamanlarda aynı ülkede birden fazla banka banknot çıkarma imkânına sahip olabilirken, günümüzde artık bu imtiyaza sadece merkez bankaları sahiptir.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankacılığı fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Para piyasalarında istikrarı sağlamak
B
Finansal sistemin istikrarını sağlamak
C
Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak
D
Ödeme sisteminin etkin ve sorunsuz çalışmasının sağlanması
E
Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak,
Açıklama:
Modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlar genel olarak belli başlıklar altında toplanabilmektedir. Bunlar; Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak, Finansal sistemin istikrarını sağlamak, Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak, Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak, Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak, Bankalar arası alacak ve borçların mahsubunu yapmak, Para piyasalarında istikrarı sağlamak, Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir.
Soru 89
Merkez bankası likidite hacmini düzenlenmesi amacıyla, “likidite sıkıntısı nedeniyle ekonomide ………… yaratmamak ya da likidite fazlalığı nedeniyle …………’a neden olmamak merkez bankacılığının önemli konuları arasında yer almaktadır.” Boş bırakılan yere en uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Resesyon - enflasyon
B
Enflasyon - resesyon
C
Stagflasyon - resesyon
D
Stagflasyon - enflasyon
E
Resesyon - stagflasyon
Açıklama:
Merkez bankasının likidite sıkıntısı nedeniyle ekonomide resesyon yaratmamak ya da likidite fazlalığı nedeniyle enflasyona neden olmamak merkez bankacılığının önemli konuları arasında yer almaktadır.
Soru 90
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası hangi tarihte faaliyete geçmiştir?
Seçenekler
A
1856
B
1863
C
1925
D
1927
E
1931
Açıklama:
30 Haziran 1930 tarihinde çıkarılan 1715 Saylı Yasa ile TCMB kurulmuş ve banka faaliyete 3 Ekim 1931 tarihinde geçmiştir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi T.C. Merkez Bankasına 1211 Sayılı Kanunun 4651 sayılı kanun ile verilen görevlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kefil olmak ve teminat sağlamak
B
Açık piyasa işlemleri yapmak
C
Altın ve döviz rezervlerini yönetmek
D
Mali piyasaları izlemek
E
Reeskont ve avans işlemleri yapmak
Açıklama:
T.C. Merkez Bankasına yasayla verilen görevler şunlardan ibarettir: Açık piyasa işlemleri yapmak, Hükûmetle birlikte Türk lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek, Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak, Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülüklerini esas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek, Reeskont ve avans işlemleri yapmak, Altın ve döviz rezervlerini yönetmek, Türk lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek, Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak, Mali piyasaları izlemek, Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankasının yapmayacağı işlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz
B
Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz.
C
Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz.
D
Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
E
Daraltıcı para politikası
Açıklama:
Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz. Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz. Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz. Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
Soru 93
Merkez bankası 1980’li yılların sonuna kadar çeşitli nedenlerden dolayı aşağıda verilen para politikası araçlarından hangisini etkin olarak kullanamamıştır?
Seçenekler
A
Reeskont politikasını
B
Zorunlu karşılıklar politikasını
C
Para basma politikasını
D
Emisyon politikasını
E
Altın ve Döviz politikası
Açıklama:
Merkez bankası 1980’li yılların sonuna kadar reeskont politikasını etkin bir şekilde kullanamamıştır.
Soru 94
Para çıkarma yetkisine sahip kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Bankalar
B
Merkez bankası
C
Devlet
D
Menkul kıymet borsası
E
Altın borsası
Açıklama:
Merkez bankası denildiğinde, ilk önce para çıkarma yetkisine sahip bir banka akla gelmektedir. Ekonomideki fonksiyonları bu işlev ile özdeşleştirilen merkez bankaları aslında bunun dışında farklı fonksiyonlar da üstlenmektedir.
Soru 95
I-Para basmak,
II-Altın ve döviz rezervlerini düzenlemek,
III-Para piyasasını denetlemek,
IV-Fiyat istikrarı sağlamak
Yukarıda merkez bankasının bazı işlevleri sıralanmıştır. Buna göre merkez bankasının işlevlerini hangi seçenek en iyi bir şekilde ifade edilen seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
II-Altın ve döviz rezervlerini düzenlemek,
III-Para piyasasını denetlemek,
IV-Fiyat istikrarı sağlamak
Yukarıda merkez bankasının bazı işlevleri sıralanmıştır. Buna göre merkez bankasının işlevlerini hangi seçenek en iyi bir şekilde ifade edilen seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
I, II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Merkez bankası; para basmak, para piyasasını denetlemek, altın ve döviz rezervlerini düzenlemek ve yönetmek, fiyat istikrarını sağlamak gibi işlevleri yerine getirmek üzere devletin kurduğu ya da kurulmasına öncülük ettiği bir banka türüdür.
Soru 96
1694 yılında kurulan ilk merkez bankası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Osmanlı Bankası
B
İngiltere Merkez Bankası
C
İsveç Devlet Bankası
D
Amerikan Merkez Bankası (FE)
E
Hollanda Merkez Bankası
Açıklama:
1694 yılında kurulan ve 1844 yılında çıkarılan yasayla yeniden düzenlenen İngiltere Merkez Bankası (Bank of Englan gerçek anlamda ilk merkez bankası olarak kabul edilmektedir.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Devletin hazine işlerini ve danışmanlığını yapmak
B
Ekonominin kredi hacmini ayarlamak
C
Bankalar arası alacak ve borçların mahsubunu yapmak
D
Devletin vergilerini toplamak
E
Finansal sistemin istikrarının sağlamak
Açıklama:
Modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlar genel olarak belli başlıklar altında toplanabilmektedir. Bunlar; banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak, finansal sistemin istikrarını sağlamak, son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak, devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak, bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak, bankalar arası alacak ve borçların mahsubunu yapmak, para piyasalarında istikrarı sağlamak, ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir.
Soru 98
Ticaret bankalarının (mevduat bankaları) müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin, merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması anlamına gelen merkez bankasının fonksiyonu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
En son kredi mercii olma fonksiyonu
B
Banknot çıkarma fonksiyonu
C
Devlet bankacılığı fonksiyonu
D
Takas fonksiyonu
E
Banka rezervlerini muhafaza fonksiyonu
Açıklama:
Merkez bankalarının genel olarak “bankaların bankası” olması tanımına uygun düşmektedir. Bankaların bankası olmak; ticaret bankalarının (mevduat bankaları) müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin, merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması anlamına gelmektedir. Bu anlamda merkez bankları son kredi verici olarak, bankalar üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
Soru 99
Merkez bankaları para ve kredi arzını ve maliyetini düzenlemesi aşağıdaki fonksiyonlardan hangisine girer?
Seçenekler
A
En son kredi mercii olma fonksiyonu
B
Banknot çıkarma fonksiyonu
C
Devlet bankacılığı fonksiyonu
D
Takas fonksiyonu
E
Para piyasalarında istikrarın sağlanması fonksiyonu
Açıklama:
Merkez bankalarının üstlendiği en önemli görev, ülkedeki parasal sistemi kontrol ederek istikrarlı bir şekilde çalışmasını temin etmektir. Merkez bankası bu amaca yönelik olarak para ve kredi arzını, maliyetini ve elde edilebilirliğini düzenler. Merkez bankalarının söz konusu parasal kontrol işlevi, bir yönüyle de kredi vererek kaynak yaratma yeteneklerinden kaynaklanmaktadır.
Soru 100
Merkez bankaları devlete kısa vadeli avans vermesi aşağıdaki fonksiyonlardan hangisi içine girer?
Seçenekler
A
En son kredi mercii olma fonksiyonu
B
Banknot çıkarma fonksiyonu
C
Devlet bankacılığı fonksiyonu
D
Takas fonksiyonu
E
Banka rezervlerini muhafaza fonksiyonu
Açıklama:
Merkez bankası bir finansal kurum olarak, devletin fonlarını toplama, tutma, aktarma ve bu fonlardan ödemede bulunma işlemleri yoluyla devletin bir nevi bankerliğini yapar. Bunun dışında merkez bankası kamu borcuna ilişkin teknik hizmetler sunabilir ve belirli şartlar altında devlete kısa vadeli avans verebilir.
Soru 101
I-Sorumluluğun bireysel bazda kurumlara verilmesi,
II-Sorumluluğun genel olarak piyasalara verilmesi,
III-Ödeme sisteminin etkin ve sorunsuz çalışması,
IV-İhtiyaç duyulduğunda piyasaya likidite sağlanması,
Yukarıda merkez bankalarının finansal istikrar sağlamaya yönelik çabalarında dikkat etmeleri gereken ilkeler verilmiştir. Buna göre en doğru ilkeler aşağıdakilerden hangisinde sıralanmıştır?
II-Sorumluluğun genel olarak piyasalara verilmesi,
III-Ödeme sisteminin etkin ve sorunsuz çalışması,
IV-İhtiyaç duyulduğunda piyasaya likidite sağlanması,
Yukarıda merkez bankalarının finansal istikrar sağlamaya yönelik çabalarında dikkat etmeleri gereken ilkeler verilmiştir. Buna göre en doğru ilkeler aşağıdakilerden hangisinde sıralanmıştır?
Seçenekler
A
I, II, III, IV
B
II ve III
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
Açıklama:
Merkez bankalarının finansal istikrar hedefini sağlamaya yönelik çabalarında dikkat etmeleri gereken ilkeleri; Sorumluluğun bireysel bazda kurumlar yerine genel olarak piyasalara verilmesi, ödeme sisteminin etkin ve sorunsuz çalışmasının sağlanması, ihtiyaç duyulduğunda belirli ilkeler altında piyasaya likidite sağlanması, şeklinde özetlemek mümkündür.
Soru 102
Hükümetlerin uyguladıkları popülist politikalar ve enflasyon süreci ve dış borçlanmanın artması aşağıdaki merkez bankasının hangi özelliği ile çatışmaktadır?
Seçenekler
A
Merkez bankasının bağımsızlığı
B
Fiyat istikrarı özelliği
C
Devletle birlikte hareket etme özelliği
D
Devlete bağlılığı
E
Devlet bankası olma özelliği
Açıklama:
Hükûmetler merkez bankalarının kontrolünü hep ellerinde tutmak istemiştir. Yaşanan süreç içinde hükûmetlerin güçlü kalmak istekleri ile merkez bankaları arasında potansiyel bir mücadele ortaya çıkmıştır. Özellikle 20.yy’ın ilk çeyreğinden itibaren hükûmetler, çeşitli nedenlerle piyasaların işleyişine müdahalelerde bulunmuşlardır. Bu müdahaleler daha çok; istikrarlı büyüme, işsizlik, dış ödemeler dengesinin sağlanması, gelir dağılımı gibi makro hedefler üzerinde yoğunlaşmıştır. Hükûmetler bu müdahalelerde merkez bankalarını, kararları ile yanlarında görmek istemişlerdir. Bu bağlamda merkez bankalarının belirlediği hedef ve araçların, hükûmetin genel ekonomi politikalarına uygun ve tamamlayıcı olması gündeme gelmiştir. Ancak bu süreç ekonomilerde birtakım sorunların oluşmasına ve merkez bankalarının hükûmetlerle olan ilişkilerinin sorgulanmasına neden olmuştur.
Soru 103
Para basmak, para piyasasını denetlemek, altın ve döviz rezervlerini düzenlemek ve yönetmek, fiyat istikrarını sağlamak gibi işlevleri yerine getirmek üzere devletin kurduğu ya da kurulmasına öncülük ettiği kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Banka
B
Borsa
C
Merkez Bankası
D
Türk Ziraat Bankası
E
Türkiye Vakıflar Bankası
Açıklama:
Yukarıdaki tanım “merkez bankasını” açıklamaktadır.
Soru 104
İlk Merkez Bankası hangi ülkede kurulmuştur?
Seçenekler
A
Fransa
B
Hollanda
C
Danimarka
D
İngiltere
E
Yunanistan
Açıklama:
İlk merkez bankası 1694 yılında İngiltere’de kurulmuştur. Diğer şıklardaki ülkelere ait merkez bankaları ise 1800 yılı ve sonrasında kurulmaya başlamıştır.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi farklı statüye sahip merkez bankalarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Sermayesinin tamamı devlete ait olan merkez bankaları,
B
Sermayelerinin bir bölümü devlete, diğer bölümü de özel kişilere ait olan merkez bankaları,
C
Sermayelerinin tamamı ticaret bankalarına ait olan merkez bankaları,
D
Sermayeleri devlet, özel kişiler ve ticaret bankalarınca oluşturulan merkez bankaları,
E
Sermayelerinin tamamı özel kişilerce oluşturulan merkez bankaları
Açıklama:
Merkez bankaları sadece özel kişiler tarafından kurulamazlar.
Soru 106
Aşağıdakilerden hangisi temel merkez bankacılığı fonksiyonlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,
B
Finansal sistemin istikrarını sağlamak
C
Araç kredisi vermek,
D
Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak,
E
Bankalar arası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,
Açıklama:
Araç kredisi gibi bireysel kredilerle ticaret bankaları ilgilenir, bu iş merkez bankasının görevi dahilinde değildir.
Soru 107
Bankanın fiyat istikrarını sağlamaya yönelik uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı parasal araçları kendi kararları ile seçmesi ve uygulaması merkez bankasının bağımsızlığıdır. Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,
B
İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
C
Makroekonomik istikrarsızlıklar
D
Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar,
E
Mikroekonomik istikrarsızlıklar
Açıklama:
Mikroekonomik istikrarsızlıklar merkez bankalarının bağımsızlığı konusunda bir etken oluşturmamıştır.
Soru 108
Türkiye’nin ilk merkez bankası aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Halk Bankası
B
Vakıflar Bankası
C
Osmanlı Bankası
D
Ziraat Bankası
E
İller Bankası
Açıklama:
Ülkemizde cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı fonksiyonlarını yerine getiren ilk banka, yabancı sermaye ile kurulmuş olan “Osmanlı Bankası”dır.
Soru 109
Merkez bankalarının para arzı miktarını düzenlemek için, hazine bono ve tahvilleri ile özel kesime ait çeşitli tahvil ve senetleri alıp satması işlemleri ne olarak adlandırılmaktadır?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri
B
Bankacılık işlemleri
C
Borsa işlemleri
D
Birincil piyasa işlemleri
E
Para ve Kredi işlemleri
Açıklama:
Yukarıda verilen tanımda açık piyasa işlemleri anlatılmaktadır.
Soru 110
Merkez Bankası açık piyasa işlemlerini yürütmek ve bu anlamda ekonomide para arzını ve likiditeyi düzenlemek amacıyla, kendi nam ve hesabına çeşitli kıymetleri alıp satabilmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu kıymetlerden değildir?
Seçenekler
A
Her türlü devlet iç borçlanma senetleri, kamu idare ve kuruluşlarının tahvilleri,
B
Ödenmiş sermayeleri en az 500 milyon TL olan anonim şirketlerin borsaya kayıtlı tahvilleri,
C
Banka mevduat sertifikaları,
D
SPK tarafından ihraç izni verilmiş borç senetleri,
E
Vadelerine en çok 365 gün kalmış gelir ortaklığı senetleri ve kâr zarar ortaklığı belgeleri
Açıklama:
Bu kıymetler vadelerine en çok 120 gün kalmış gelir ortaklığı senetleri ve kâr zarar ortaklığı belgelerini içermektedir.
Soru 111
Merkez bankası, açık piyasa işlemlerini gerçekleştirirken aşağıdaki yöntemlerden hangisini uygulamaz?
Seçenekler
A
Doğrudan alım
B
Doğrudan satım
C
Bankalara döviz bozdurma
D
Repo
E
Ters repo
Açıklama:
Merkez bankası açık piyasa işlemlerini gerçekleştirirken bankalara döviz bozdurma işlemini gerçekleştirmez.
Soru 112
Para basmak, para piyasasını denetlemek, altın ve döviz rezervlerini düzenlemek ve yönetmek gibi amaçlarla kurulan kurum hangisidir?
Seçenekler
A
Hazine Müsteşarlığı
B
Dış Ticaret Müsteşarlığı
C
Maliye Bakanlığı
D
Ekonomi Bakanlığı
E
Merkez Bankası
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Soruda sıralanmış bulunan fonksiyonları yerine getirmek üzere Merkez Bankaları kurulmuştur.
Soruda sıralanmış bulunan fonksiyonları yerine getirmek üzere Merkez Bankaları kurulmuştur.
Soru 113
T.C. Merkez Bankasına yasayla verilen görevler arasında hangisi yer alır?
Seçenekler
A
Hisse senedi piyasasını yönetmek
B
Dış Ekonomik İlişkiler Konseyine (DEİK) başkanlık yapmak
C
Kamu Borçlanma İhalelerini yönetmek
D
Hisse senedi piyasasını denetlemek ve düzenlemek
E
Açık Piyasa İşlemleri yapmak
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankasına yasayla verilen görevler şunlardan ibarettir:• Açık piyasa işlemleri yapmak,• Hükûmetle birlikte Türk lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek.• Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak,• Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülükleriniesas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek,• Reeskont ve avans işlemleri yapmak,• Altın ve döviz rezervlerini yönetmek,• Türk lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek,• Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak,• Mali piyasaları izlemek,• Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek.
T.C. Merkez Bankasına yasayla verilen görevler şunlardan ibarettir:• Açık piyasa işlemleri yapmak,• Hükûmetle birlikte Türk lirasının iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak ve yabancı paralar ile altın karşısındaki muadeletini tespit etmeye yönelik kur rejimini belirlemek.• Türk lirasının yabancı paralar karşısındaki değerinin belirlenmesi için döviz ve efektiflerin vadesiz ve vadeli alım ve satımı ile dövizlerin Türk lirası ile değişimi ve diğer türev işlemlerini yapmak,• Bankaların ve Bankaca uygun görülecek diğer mali kurumların yükümlülükleriniesas alarak, zorunlu karşılıklar ve umumi disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek,• Reeskont ve avans işlemleri yapmak,• Altın ve döviz rezervlerini yönetmek,• Türk lirasının hacim ve tedavülünü düzenlemek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak, kurulmuş ve kurulacak sistemlerin kesintisiz işlemesini ve denetimini sağlayacak düzenlemeleri yapmak, ödemeler için elektronik ortam da dâhil olmak üzere kullanılacak yöntemleri ve araçları belirlemek,• Finansal sistemde istikrarı sağlayıcı ve para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak,• Mali piyasaları izlemek,• Bankalardaki mevduatın vade ve türleri ile özel finans kurumlarındaki katılma hesaplarının vadelerini belirlemek.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının politik bağımsızlığı ile ilgili değildir?
Seçenekler
A
Atama ve görevden almaların bankaca kararlaştırılması
B
Banka yönetimi üzerinde etkili politikacıların var olmaması
C
Banka ve hükümet arasında sıkı ilişkilerin olmaması
D
Genel ekonomi politikasının bankaca kararlaştırılması
E
Para politikasının bankaca seçilen araçlara dayandırılması
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
Politik bağımsızlığın ölçülmesinde kullanılan kriterler; atamalar, merkez bankasının hükûmetle olan ilişkileri ve kurumsal düzenlemeler olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Buna göre; • Merkez bankası başkanın atanma ve görevden alınma süreci ve sıklığı • Bankanın yönetimi üzerinde kamu bürokrasisinin rolü • Banka ve yönetici arasındaki temas sıklığı gibi faktörler bu anlamda oldukça önemlidir.
Politik bağımsızlığın ölçülmesinde kullanılan kriterler; atamalar, merkez bankasının hükûmetle olan ilişkileri ve kurumsal düzenlemeler olmak üzere üç grupta toplanmaktadır. Buna göre; • Merkez bankası başkanın atanma ve görevden alınma süreci ve sıklığı • Bankanın yönetimi üzerinde kamu bürokrasisinin rolü • Banka ve yönetici arasındaki temas sıklığı gibi faktörler bu anlamda oldukça önemlidir.
Soru 115
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının idari organları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Başkanlık
B
Genel Kurul
C
Banka Meclisi
D
Denetleme Kurulu
E
Halkla İlişkiler Kurulu
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankasının idari yapısı çeşitli organların bir bileşkesini oluşturmaktadır. Merkez Bankasının idari yapası içinde yer alan bu organlar; • Başkanlık (Guvernörlük), • Genel kurul • Banka meclisi • Denetleme kurulu •Yönetim komitesi • Para politikası kurulu, gibi başkanlıklar altında sıralanmaktadır.
T.C. Merkez Bankasının idari yapısı çeşitli organların bir bileşkesini oluşturmaktadır. Merkez Bankasının idari yapası içinde yer alan bu organlar; • Başkanlık (Guvernörlük), • Genel kurul • Banka meclisi • Denetleme kurulu •Yönetim komitesi • Para politikası kurulu, gibi başkanlıklar altında sıralanmaktadır.
Soru 116
TCMB’nin başkanlıktan sonra gelen karar ve icra organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genel Kurul
B
Yönetim Komitesi
C
Banka Meclisi
D
Denetleme Kurulu
E
Para Politikası Kurulu
Açıklama:
Merkez bankalarının bağımsızlığı kavramını açıklayabileceksiniz.
Yönetim Komitesi: Başkanın başkanlığı altında, başkan ve dört başkan yardımcısından oluşan Yönetim Komitesi, başkanlıktan sonra gelen karar ve icra organıdır.
Yönetim Komitesi: Başkanın başkanlığı altında, başkan ve dört başkan yardımcısından oluşan Yönetim Komitesi, başkanlıktan sonra gelen karar ve icra organıdır.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi TCMB ‘nin idari yapısı içinde yer almaz?
Seçenekler
A
Genel kurul
B
Banka meclisi
C
Denetleme kurulu
D
Yönetim komitesi
E
Araştırma birimi
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankasının idari yapısı çeşitli organların bir bileşkesini oluşturmaktadır. Merkez Bankasının idari yapısı içinde yer alan bu organlar; • Başkanlık (Guvernörlük), • Genel kurul • Banka meclisi • Denetleme kurulu • Yönetim komitesi • Para politikası kurulu, gibi başlıklar altında sıralanmaktadır.
T.C. Merkez Bankasının idari yapısı çeşitli organların bir bileşkesini oluşturmaktadır. Merkez Bankasının idari yapısı içinde yer alan bu organlar; • Başkanlık (Guvernörlük), • Genel kurul • Banka meclisi • Denetleme kurulu • Yönetim komitesi • Para politikası kurulu, gibi başlıklar altında sıralanmaktadır.
Soru 118
Türkiye’de banknot ihracı imtiyazı tek elden aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
TCMB
B
Ekonomi Bakanlığı
C
Maliye Bakanlığı
D
Hazine Müsteşarlığı
E
Ticari Bankalar
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
30 Haziran 1930 tarihinde çıkarılan 1715 Sayılı Yasa ile TCMB kurulmuş ve banka faaliyete 3 Ekim 1931 tarihinde geçmiştir. TCMB T15 milyon sermayeli ve banknot ihracı imtiyazına sahip, bir anonim ortaklık olarak kurulmuştur.
30 Haziran 1930 tarihinde çıkarılan 1715 Sayılı Yasa ile TCMB kurulmuş ve banka faaliyete 3 Ekim 1931 tarihinde geçmiştir. TCMB T15 milyon sermayeli ve banknot ihracı imtiyazına sahip, bir anonim ortaklık olarak kurulmuştur.
Soru 119
Merkez bankalarının politik bağımsızlığından söz edebilmek için başkan ve yönetim kurulu üyelerinin atanma sürelerinin ne kadar olması gerekir?
Seçenekler
A
6 aydan uzun
B
18 aydan uzun
C
5 yıldan uzun
D
1 yıldan uzun
E
2 yıldan uzun
Açıklama:
Finansal istikrar için merkez bankalarının önemini ifade edebileceksiniz.
Politik bağımsızlık için arzu edilen, başkan ve yönetim kurulu üyelerinin atanmasında hükûmetin etkisinin olmaması ya da mümkün olduğunca sınırlı tutulmasıdır. Bu aşamada önemli olan bir başka konu ise başkan ve yönetim kurulu üyelerinin görevde kalma süreleridir. Uygulamada politik ağımsızlığın olmadığı ya da yeterince olmadığı ülkelerde, başkan ve yönetim kurulu üyelerinin görev süreleri, hükûmetlerin görev süreleri ile benzerlik göstermektedir. Bu bağlamda banka yönetiminin görev süresinin, hükûmetin görev süresine bağlı olmaması politik bağımsızlık kriteri olarak kabul edilmektedir. Bu kriterler açısından politik bağımsızlıktan söz edilebilmesi için başkan ve yönetim kurulu üyelerinin beş yıldan daha uzun bir süre için atanmaları gerekmektedir.
Politik bağımsızlık için arzu edilen, başkan ve yönetim kurulu üyelerinin atanmasında hükûmetin etkisinin olmaması ya da mümkün olduğunca sınırlı tutulmasıdır. Bu aşamada önemli olan bir başka konu ise başkan ve yönetim kurulu üyelerinin görevde kalma süreleridir. Uygulamada politik ağımsızlığın olmadığı ya da yeterince olmadığı ülkelerde, başkan ve yönetim kurulu üyelerinin görev süreleri, hükûmetlerin görev süreleri ile benzerlik göstermektedir. Bu bağlamda banka yönetiminin görev süresinin, hükûmetin görev süresine bağlı olmaması politik bağımsızlık kriteri olarak kabul edilmektedir. Bu kriterler açısından politik bağımsızlıktan söz edilebilmesi için başkan ve yönetim kurulu üyelerinin beş yıldan daha uzun bir süre için atanmaları gerekmektedir.
Soru 120
Aşağıdaki idari organlardan hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nin pay sahipleri defterinde yazılı bulunan hissedarlardan birisidir?
Seçenekler
A
Başkanlık
B
Genel kurul
C
Banka meclisi
D
Denetleme kurulu
E
Yönetim komitesi
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankasının idari yapısı çeşitli organların bir bileşkesini oluşturmaktadır. Merkez Bankasının idari yapası içinde yer alan bu organlar; Başkanlık (Guvernörlük), Genel kurul, Banka meclisi, Denetleme kurulu, Yönetim komitesi, Para politikası kurulu, gibi başlıklar altında sıralanmaktadır. Genel Kurul: Merkez bankası pay sahipleri defterinde yazılı bulunan hissedarlar, bankanın Genel Kurulunu oluşturmaktadır. Esas mukavelede belirtildiği üzere, her yıl toplanan Genel Kurulda her on hisseye sahip olan veya bu miktar hisseyi temsil eden bir oya sahiptir. Genel kurulun; yıllık rapor ve denetleme kurulu raporunun incelenmesi, sermayenin artırılması, esas sözleşmede değişiklik yapılması, banka meclisi üyeleri ve denetleme kurulunun ibrası, bankanın bilançosuyla kâr-zarar hesaplarının incelenip karara bağlanması ve bankanın tasfiyesi hakkında karar verilmesi gibi çeşitli konularda görev ve yetkileri bulunmaktadır.
T.C. Merkez Bankasının idari yapısı çeşitli organların bir bileşkesini oluşturmaktadır. Merkez Bankasının idari yapası içinde yer alan bu organlar; Başkanlık (Guvernörlük), Genel kurul, Banka meclisi, Denetleme kurulu, Yönetim komitesi, Para politikası kurulu, gibi başlıklar altında sıralanmaktadır. Genel Kurul: Merkez bankası pay sahipleri defterinde yazılı bulunan hissedarlar, bankanın Genel Kurulunu oluşturmaktadır. Esas mukavelede belirtildiği üzere, her yıl toplanan Genel Kurulda her on hisseye sahip olan veya bu miktar hisseyi temsil eden bir oya sahiptir. Genel kurulun; yıllık rapor ve denetleme kurulu raporunun incelenmesi, sermayenin artırılması, esas sözleşmede değişiklik yapılması, banka meclisi üyeleri ve denetleme kurulunun ibrası, bankanın bilançosuyla kâr-zarar hesaplarının incelenip karara bağlanması ve bankanın tasfiyesi hakkında karar verilmesi gibi çeşitli konularda görev ve yetkileri bulunmaktadır.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nın karar organı olarak görev yapmaktadır?
Seçenekler
A
Banka meclisi
B
Başkanlık
C
Denetleme kurulu
D
Yönetim komitesi
E
Para politikası kurulu
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nın karar organı aşağıdaki gibidir: • Başkanlık (Guvernörlük),• Genel kurul• Banka meclisi• Denetleme kurulu• Yönetim komitesi• Para politikası kurulu
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nın karar organı aşağıdaki gibidir: • Başkanlık (Guvernörlük),• Genel kurul• Banka meclisi• Denetleme kurulu• Yönetim komitesi• Para politikası kurulu
Soru 122
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankası’nın politik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılabilecek kriterler arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Bütçe açıklarının finansmanı
B
Merkez Bankası başkanın atanma sıklığı
C
Merkez Bankası başkanın görevden alınma süreci ve sıklığı
D
Banka yönetimi üzerinde kamu bürokrasisinin rolü
E
Banka ve yönetici arasındaki temas sıklığı
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Merkez Bankası’nın politik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılabilecek kriterler arasında bütçe açıklarının finansmanı gösterilemez.
Merkez Bankası’nın politik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılabilecek kriterler arasında bütçe açıklarının finansmanı gösterilemez.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankası’nın ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılabilecek kriterler arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası başkanın görevden alınma süreci ve sıklığı
B
Banka yönetimi üzerinde kamu bürokrasisinin rolü
C
Merkez Bankasının para politikası araçlarını kısıtlayıcı uygulamalara tabi olmadan kullanabilmesi
D
Merkez Bankası başkanın atanma sıklığı
E
Banka ve yönetici arasındaki temas sıklığı
Açıklama:
Temel merkez bankacılığı fonksiyonlarını listeleyebileceksiniz.
Merkez Bankası’nın ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılabilecek kriterler arasında Merkez Bankasının para politikası araçlarını kısıtlayıcı uygulamalara tabi olmadan kullanabilmesi gösterilebilir.
Merkez Bankası’nın ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılabilecek kriterler arasında Merkez Bankasının para politikası araçlarını kısıtlayıcı uygulamalara tabi olmadan kullanabilmesi gösterilebilir.
Soru 124
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)'nın idari yapısı içerisinde gösterilemez?
Seçenekler
A
Başkanlık
B
Genel Kurul
C
Banka Meclisi
D
Para Politikası Kurulu
E
İdari Kurul
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası idari yapısı içerisinde İdari Kurul yoktur.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası idari yapısı içerisinde İdari Kurul yoktur.
Soru 125
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının fonksiyonları arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Para basmak
B
Para piyasasını denetlemek
C
Altın ve döviz rezervlerini yönetmek
D
Fiyat istikrarını sağlamak
E
Vergi gelirlerini tahsil etmek
Açıklama:
Merkez bankacılığının tanımını ve gelişimini açıklayabileceksiniz.
Para basmak, para piyasasını kontrol etmek, altın ve döviz rezervlerini yönetmek ve fiyat istikrarını sağlamak merkez bankalarının fonksiyonudur. Buna karşın vergi gelirlerini tahsil etmek Maliye Bakanlığı'nın görevidir
Para basmak, para piyasasını kontrol etmek, altın ve döviz rezervlerini yönetmek ve fiyat istikrarını sağlamak merkez bankalarının fonksiyonudur. Buna karşın vergi gelirlerini tahsil etmek Maliye Bakanlığı'nın görevidir
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi Merkez Bankası Para Politikası Kurulu üyesi değildir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası Başkanı
B
Merkez Bankası Başkan Yardımcıları
C
Banka Meclisi üyelerince seçilen bir üye
D
Maliye Bakanlığı Müsteşarı
E
Hazine Müsteşarı
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
Maliye Bakanlığı Müsteşarı para politikası kurulu üyesi değildir. Hazine Müsteşarı veya onun belirleyeceği yardımcısı para politikası kuruluna oy hakkı olmaksızın üye olur.
Maliye Bakanlığı Müsteşarı para politikası kurulu üyesi değildir. Hazine Müsteşarı veya onun belirleyeceği yardımcısı para politikası kuruluna oy hakkı olmaksızın üye olur.
Soru 127
Merkez Bankasının idari yapası içinde aşağıdaki organlardan hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Başkanlık
B
Denetleme kurulu
C
Hazine kurulu
D
Genel kurul
E
Para politikası kurulu
Açıklama:
Türkiye’de merkez bankacılığını irdeleyebileceksiniz.
T.C. Merkez Bankasının idari yapısı çeşitli organların bir bileşkesini oluşturmaktadır. Merkez Bankasının idari yapası içinde yer alan bu organlar; Başkanlık (Guvernörlük), Genel kurul,Banka meclisi, Denetleme kurulu, Yönetim komitesi, Para politikası kurulu, gibi başlıklar altında sıralanmaktadır.
T.C. Merkez Bankasının idari yapısı çeşitli organların bir bileşkesini oluşturmaktadır. Merkez Bankasının idari yapası içinde yer alan bu organlar; Başkanlık (Guvernörlük), Genel kurul,Banka meclisi, Denetleme kurulu, Yönetim komitesi, Para politikası kurulu, gibi başlıklar altında sıralanmaktadır.
Soru 128
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının işlevleri arasında sayılmaz
Seçenekler
A
Para basmak
B
Para piyasasını denetlemek
C
Altın ve döviz rezervlerini düzenlemek
D
Fiyat istikrarını sağlamak
E
İstihdam piyasasını düzenlemek
Açıklama:
Merkez bankasının işlevleri arasında “istihdam piyasasını düzenlemek” işlevi yoktur. Dolayısıyla doğru yanıt “e” dir
Soru 129
Gerçek anlamda merkez bankacılığı, 18. yüzyılda üç önemli fonksiyonu içerecek şekilde ortaya çıkmıştır. Bu üç önemli fonksiyon aşağıdakilerden hangileridir?
I-Devletin bankası olmak
II-Banknot ihraç tekeline sahip olmak,
III- Likiditenin son mercii fonksiyonuna sahip olmak
IV- Kaydi para yaratmak
I-Devletin bankası olmak
II-Banknot ihraç tekeline sahip olmak,
III- Likiditenin son mercii fonksiyonuna sahip olmak
IV- Kaydi para yaratmak
Seçenekler
A
I ve IV
B
I, II ve III
C
II, III ve IV
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Merkez bankasının üç önemli fonksiyonu arasında “Kaydi para yaratmak” yoktur. Doğru yanıt “b” dir
Soru 130
Ticaret bankalarının (mevduat bankaları) müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin, merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması, merkez bankasının hangi fonksiyonu ile ilgilidir
Seçenekler
A
Banknot Çıkarma (Emisyon) Fonksiyonu
B
En Son Kredi Mercii Olma Fonksiyonu
C
Devletin Bankacılığını Yapma Fonksiyonu
D
Takas Fonksiyonu
E
Reeskont işlemleri fonksiyonu
Açıklama:
Bankaların bankası olmak; ticaret bankalarının (mevduat bankaları) müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin, merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması anlamına gelmektedir. Doğru yanıt “b” dir
En Son Kredi Mercii Olma Fonksiyonu, merkez bankalarının genel olarak “bankaların bankası” olması tanımına uygun düşmektedir.
En Son Kredi Mercii Olma Fonksiyonu, merkez bankalarının genel olarak “bankaların bankası” olması tanımına uygun düşmektedir.
Soru 131
Aşağıda sıralanan temel ilkeler içinde, merkez bankalarının finansal istikrar hedefini sağlamaya yönelik olarak dikkat etmeleri gerekenler hangileridir
I- Sorumluluğun bireysel bazda kurumlar yerine genel olarak piyasalara verilmesi,
II- Ödeme sisteminin etkin ve sorunsuz çalışmasının sağlanması
III- Piyasaya likidite sağlanması
IV-Cari işlemler dengesinin sağlanması
I- Sorumluluğun bireysel bazda kurumlar yerine genel olarak piyasalara verilmesi,
II- Ödeme sisteminin etkin ve sorunsuz çalışmasının sağlanması
III- Piyasaya likidite sağlanması
IV-Cari işlemler dengesinin sağlanması
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
I, II,III ve IV
Açıklama:
finansal istikrar hedefini sağlamaya yönelik olarak dikkat edilmesi gereken temel ilkeler içinde Cari işlemler dengesinin sağlanması ilkesi yer almaz. Doğru yanıt “c” dir
Soru 132
Merkez bankasının politik bağımsızlığın ölçülmesinde kullanılan kriterler, sıralananlardan hangileridir?
I- Atamalar
II- Merkez bankasının hükümetle olan ilişkileri
III- Finansal aracılar ile ilişkileri
IV- Kurumsal düzenlemeler
I- Atamalar
II- Merkez bankasının hükümetle olan ilişkileri
III- Finansal aracılar ile ilişkileri
IV- Kurumsal düzenlemeler
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II,II ve IV
Açıklama:
Merkez bankasının politik bağımsızlığın ölçülmesinde kullanılan kriterler arasında, “Finansal aracılar ile ilişkiler” yer almaz.
Doğru yanıt “d” dir
Doğru yanıt “d” dir
Soru 133
I- Bütçe açıklarının finansmanı
II- Parasal araçlar
III-Mali araçlar
IV- Kontrol araçları
Yukarıda sıralanan kriterlerden hangileri Merkez bankasının ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılmaktadır
II- Parasal araçlar
III-Mali araçlar
IV- Kontrol araçları
Yukarıda sıralanan kriterlerden hangileri Merkez bankasının ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde kullanılmaktadır
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Politik bağımsızlığın ölçülmesinde kullanılan kriterler arasında Mali araçlar ve Kontrol araçları yer almaz.
Doğru yanıt “a” dir
Doğru yanıt “a” dir
Soru 134
TCMB para politikası aracı olarak “açık piyasa işlemlerine kaç yılında başlamıştır.
Seçenekler
A
1994
B
1987
C
2001
D
2008
E
2011
Açıklama:
TCMB finansal sistemdeki gelişmelere öncülük etmiş ve etkin bir para politikası yürütebilmek için yeni yöntemler geliştirmiştir. Bunlardan en önemlisi ise TCMB’nin para politikası aracı olarak “açık piyasa işlemleri”ni 1987 yılında yapmaya başlamasıdır.
“Açık piyasa işlemleri 1987 yılında yapılmaya başlanmıştır".
“Açık piyasa işlemleri 1987 yılında yapılmaya başlanmıştır".
Soru 135
Merkez Bankasının bankalar tarafından önceden iskonto edilmiş senetleri tekrardan iskontaya tabi tutarak, karşılığında ilgili bankalara kredi vermesi işlemine ne ad verilir
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemi
B
Zorunlu karşılıklar
C
Reeskont işlemi
D
İnterbank işlemleri
E
Faiz işlemleri
Açıklama:
Bankalar tarafından önceden iskonto edilmiş senetlerin Merkez Bankasına sunulması, Merkez Bankasının da bu senetleri tekrardan iskontaya tabi tutarak, karşılığında ilgili bankalara kredi vermesi işlemine “reeskont işlemi” denir
Doğru yanıt"c" dir
Doğru yanıt"c" dir
Soru 136
Bankaların arz ve talebe göre kısa vadeli fon ihtiyaçlarını giderdikleri piyasa aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para piyasası
B
Sermaye piyasası
C
İnterbank piyasası
D
Sendikasyon piyasası
E
Ödünç verilebilir fonlar piyasası
Açıklama:
: Merkez Bankası yönetiminde oluşan “İnterbank piyasasındaki arz ve talebe göre kısa vadeli fon ihtiyaçlarını giderebilmektedirler
yanıt c
yanıt c
Soru 137
1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu kaç yılında yürürlüğe girmiştir
Seçenekler
A
1965
B
1970
C
1980
D
1984
E
1994
Açıklama:
1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu 1970 yılında yürürlüğe girdi.
Soru 138
Merkez bankası aşağıdakilerden hangi işlevi yerine getirmek zorunda değildir?
Seçenekler
A
Para basmak
B
Para piyasasını denetlemek
C
Fiyat istikrarını sağlamak
D
Tam istihdamı sağlamak
E
Altın ve döviz rezervlerini düzenlemek ve yönetmek
Açıklama:
Merkez Bankası Kavramı
Tam istihdamı sağlamak merkez bankasının yerine getirmesi gereken bir işlev değildir.
Tam istihdamı sağlamak merkez bankasının yerine getirmesi gereken bir işlev değildir.
Soru 139
Modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Emek piyasasında istikrarı sağlamak
B
Finansal sistemin istikrarını sağlamak
C
Devletin hazine işlerini ve malı danışmanlığını yapmak
D
Ekonominin kredi hacmini ayarlamak
E
Para piyasalarında istikrarı sağlamak
Açıklama:
Temel Merkez Bankacılığı Fonksiyonları
Emek piyasasında istikrarı sağlamak merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonları arasında yer almaz.
Emek piyasasında istikrarı sağlamak merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonları arasında yer almaz.
Soru 140
Ticaret bankalarının müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması merkez bankasının hangi fonksiyonunu bize göstermektedir?
Seçenekler
A
Banknot çikarma
B
Devletin bankacılığını yapma
C
En son kredi mercii olma
D
Banka rezervlerini muhafaza etme
E
Altın ve döviz rezervlerini koruma
Açıklama:
Temel Merkez Bankacılığı Fonksiyonları
Ticaret bankalarının müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması merkez bankasının en son kredi mercii olma fonksiyonunu göstermektedir.
Ticaret bankalarının müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması merkez bankasının en son kredi mercii olma fonksiyonunu göstermektedir.
Soru 141
Aşağidakilerden hangisi merkez bankasının bağımsızlığı sorununu gündeme getiren nedenlerden değildir?
Seçenekler
A
Petrol fiyatlarındaki aşırı derecede artış
B
1980li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon
C
Iç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
D
Makroekonomik istikrarsızlık
E
Uygulanan popülist politikalar
Açıklama:
Merkez Bankalarının Bağımsızlığı Kavrami
Petrol fiyatlarındaki aşırı derecede artış merkez bankalarının bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin nedenleri arasında yer almaz.
Petrol fiyatlarındaki aşırı derecede artış merkez bankalarının bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin nedenleri arasında yer almaz.
Soru 142
Merkez bankasının ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde aşağıdaki kriterlerden hangisi kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Bütçe açıklarının finansmanı ve parasal araçlar
B
Malî araçlar
C
Döviz girdileri
D
Ödemeler bilançosu açıklarının finansmanı
E
Vergi politikalari
Açıklama:
Ekonomik Bağımsızlık
Merkez bankasının ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde bütçe açıklarının finansmanı ve parasal araçlar kullanılmaktadır.
Merkez bankasının ekonomik bağımsızlığının ölçülmesinde bütçe açıklarının finansmanı ve parasal araçlar kullanılmaktadır.
Soru 143
Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Bankası için gerçeği yansıtmamaktadır?
Seçenekler
A
Bir merkez bankasından beklenen ekonominin likiditesini ve kredi hacmini ayarlama ve denetleme işlevlerini yerine getirmiştir.
B
Bir ticaret bankası olarak faaliyet göstermiştir.
C
Devletin hazinedarlığını kısmen yerine getirmiştir.
D
Devletin mali ajanlığını kısmen yerine getirmiştir.
E
Banka karlılığını ön planda tutmuştur.
Açıklama:
Türkiye'de Merkez Bankacılğının Doğuşu
Merkez bankasından beklenen likidite ve kredi hacmi ayarlama ve denetleme işlevlerini yerine getirmemiştir.
Merkez bankasından beklenen likidite ve kredi hacmi ayarlama ve denetleme işlevlerini yerine getirmemiştir.
Soru 144
"Bankalar tarafından önceden iskonto edilmiş senetlerin Merkez Bankasına sunulması,Merkez Bankasının da bu senetleri tekrardan iskontoya tabi tutarak,karşılığında ilgili bankalara kredi vermesi işlemi" aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri
B
Reeskont işlemleri
C
Karşılık oranları işlemleri
D
Para ve kredi işlemleri
E
Altın ve döviz işlemleri
Açıklama:
Reeskont İşlemi
"Bankalar tarafından önceden iskonto edilmiş senetlerin Merkez Bankasına sunulması,Merkez Bankasının da bu senetleri tekrardan iskontoya tabi tutarak,karşılığında ilgili bankalara kredi vermesi işlemi" reeskont işlemidir.
"Bankalar tarafından önceden iskonto edilmiş senetlerin Merkez Bankasına sunulması,Merkez Bankasının da bu senetleri tekrardan iskontoya tabi tutarak,karşılığında ilgili bankalara kredi vermesi işlemi" reeskont işlemidir.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangi para politikası aracı 1986 yılında yürürlüğe girerek bankalara Merkez Bankası yönetiminde arz ve talebe göre kısa vadeli fon ihtiyaçlarını giderebilme olanağı vermiştir?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri
B
Reeskont işlemleri
C
Karşılık oranları işlemleri
D
İnterbank işlemleri
E
Para ve kredi işlemleri
Açıklama:
İnterbank İşlemleri
İnterbank işlemleri olarak tanımlanan para politikası aracı 1986 yılında yürürlüğe girerek bankalara Merkez Bankası yönetiminde arz ve talebe göre kısa vadeli fon ihtiyaçlarını giderebilme olanağı vermiştir.
İnterbank işlemleri olarak tanımlanan para politikası aracı 1986 yılında yürürlüğe girerek bankalara Merkez Bankası yönetiminde arz ve talebe göre kısa vadeli fon ihtiyaçlarını giderebilme olanağı vermiştir.
Soru 146
TCMB hangi para politikası aracını 1989 yılı sonuna kadar bankalara orta ve uzun vadeli kredi açma amacıyla kullanıyordu?
Seçenekler
A
Açık piyasa işlemleri
B
İnterbank işlemleri
C
Reeskont işlemleri
D
Karşılık oranları işlemleri
E
Hükümetle ilgili işlemler
Açıklama:
TCMB İşlemleri
TCMB reeskont işlemleri şeklinde adlandırılan para politikası aracını 1989 yılı sonuna kadar bankalara orta ve uzun vadeli kredi açma amacıyla kullanıyordu.
TCMB reeskont işlemleri şeklinde adlandırılan para politikası aracını 1989 yılı sonuna kadar bankalara orta ve uzun vadeli kredi açma amacıyla kullanıyordu.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi TCMBnin yapamayacağı işlemlerdendir?
Seçenekler
A
Banknot ihracı
B
Para politikasını uygulamak
C
Bankalara kredi sağlamak
D
Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans vermek ve kredi açmak
E
Hükümetle birlikte enflasyon hedefini tespit etmek
Açıklama:
TCMBnin Yapamayacağı İşlemler
Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans vermek ve kredi açmak TCMB nin yapamayacağı işlemlerdendir.
Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans vermek ve kredi açmak TCMB nin yapamayacağı işlemlerdendir.
Soru 148
Aşağıdaki bankalardan hangisi gerçek anlamda ilk merkez bankası olarak kabul edilmektedir?
Seçenekler
A
Bank of England
B
Riksbank
C
Stockholm Bankası
D
Federal Rezerv Bankası
E
Osmanlı Merkez Bankası
Açıklama:
Bu bağlamda 1694 yılında kurulan ve 1844 yılında çıkarılan yasayla yeniden düzenlenen İngiltere Merkez Bankası (Bank of England) gerçek anlamda ilk merkez bankası olarak kabul edilmektedir.
Soru 149
“Federal Reserve Sistem (FED)”, her birinin çalışma alanları sınırlandırılmış kaç adet “Federal Reserve Bank” dan oluşmuştur?
Seçenekler
A
11
B
12
C
13
D
14
E
15
Açıklama:
Merkez bankacılığı işlevlerinin ticaret bankalarından alınmasını takip eden süreç içinde, hemen her ülkede bu işlevi yapacak bir merkez bankasının oluşturulması yoluna gidilmiştir. Ancak bu durumun bir istisnası ABD’de ortaya çıkmıştır. Bu ülkedeki federe devletlerin özel haklarını koruma isteği, devlet içinde tek bir emisyon bankası kurulmasını önlemiştir. Bunun sonucunda oluşturulan “Federal Reserve Sistem (FED)”, her birinin çalışma alanları sınırlandırılmış 12 adet “Federal Reserve Bank” dan oluşmuştur. Ancak ülke ekonomisini ilgilendiren konularda izlenecek politikalar, ortak olarak belirlendiği ve 12 bankayı da bağlayıcı olduğu (sadece idari konularda bankaların özel takdir hakları bulunmaktadır) için, bu sistem (FED) tek bir banka gibi algılanmaktadır
Soru 150
Merkez bankalarının özerk bir yapıya sahip olması gerektiği konusu ilk kez hangi konferansta gündeme gelmiştir?
Seçenekler
A
Londra Konferansı
B
Cenova Konferansı
C
Brüksel Konferansı
D
Berlin Konferansı
E
Paris Konferansı
Açıklama:
Brüksel Konferansı, merkez bankacılığının gelişimi konusunda iki noktada önemli rol oynamıştır: İlk olarak, merkez bankalarının özerk bir yapıya sahip olması gerektiği konusu ilk kez bu konferansta gündeme gelmiştir. İkinci olarak ise merkez bankası olmayan ülkelerde de birer merkez bankası kurulması yönünde tavsiye kararı alınmıştır
Soru 151
Aşağıdakilerden hangisi modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Banknot çıkarmak
B
Finansal istikrarı sağlamak
C
Ekonominin kredi hacmini ayarlamak
D
Devletin maliye politikasını belirlemek
E
Para piyasasında istikrarı sağlamak
Açıklama:
Her ülkenin bu anlamda yaşadığı deneyimler, merkez bankalarının işlevlerinin ülkeden ülkeye farklılıklar göstermesine neden olmaktadır. Bununla birlikte, modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlar genel olarak belli başlıklar altında toplanabilmektedir. Bunlar;
• Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,
• Finansal sistemin istikrarını sağlamak
• Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,
• Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak,
• Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak,
• Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,
• Para piyasalarında istikrarı sağlamak,
• Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir.
• Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,
• Finansal sistemin istikrarını sağlamak
• Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,
• Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak,
• Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak,
• Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,
• Para piyasalarında istikrarı sağlamak,
• Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir.
Soru 152
Merkez Bankasının bankaların bankası olması ne anlama gelmektedir?
Seçenekler
A
Son kredi verici olması
B
Ülke parasında yeknesaklığın sağlaması
C
Çıkarılan para miktarının denetlenmesi
D
Devletin bankerlik işlerini yapması
E
Ülkenin altın ve döviz rezervlerini koruması
Açıklama:
Bankaların bankası olmak; ticaret bankalarının (mevduat bankaları) müşterilerine sunduğu hizmetlerin benzerlerinin, merkez bankası tarafından ticaret bankalarına sağlanması anlamına gelmektedir. Bu anlamda merkez bankları son kredi verici olarak, bankalar üzerinde önemli bir etkiye sahiptir.
Soru 153
- İstikrarlı bir finansal ortam
- Finansal piyasa katılımcılarının istikrarlı hareket etmeleri
- İstikrarlı bir ödeme sistemi
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Finansal istikrar kavramıyla kastedilen şey; istikrarlı bir finansal ortam, finansal piyasa katılımcılarının istikrarlı hareket etmeleri ve istikrarlı bir ödeme sistemidir. Sözü edilen 3 temel alandaki istikrar, sağlıklı ve istikrarlı bir şekilde faaliyet gösteren bir finansal sistemin geliştirilmesinde gerekli olan temel unsurlardır.
Soru 154
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yaşanan yüksek enflasyon
B
İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
C
Makroekonomik istikrarsızlıklar
D
Merkez bankasının son kredi mercii olması
E
Hükumetlerin uyguladıkları popülist politikalar
Açıklama:
Aslında merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli
nedenleri bulunmaktadır. Bunlar:
• 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,
• İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
• Makroekonomik istikrarsızlıklar ve
•Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır.
nedenleri bulunmaktadır. Bunlar:
• 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,
• İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
• Makroekonomik istikrarsızlıklar ve
•Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır.
Soru 155
Osmanlı Bankası banknot çıkarma imtiyazı hangi yıl kaybetmiştir?
Seçenekler
A
1923
B
1925
C
1928
D
1930
E
1933
Açıklama:
Osmanlı Bankasının banknot çıkarma imtiyazı cumhuriyet döneminde de bir süre devam etmiştir. Ancak 1930 yılında T.C. Merkez Bankası kurulduktan sonra Osmanlı Bankası bu imtiyazını kaybetmiştir.
Soru 156
TCMB’nin para politikası aracı olarak “açık piyasa işlemleri”ni hangi yılında yapmaya başlamasıdır?
Seçenekler
A
1985
B
1986
C
1987
D
1988
E
1989
Açıklama:
TCMB’nin para politikası aracı olarak “açık piyasa işlemleri”ni 1987 yılında yapmaya başlamasıdır. Böylece Merkez Bankası piyasadaki likidite ve faizler üzerinde etkili olan aktif bir araca kavuşmuştur.
Soru 157
Aşağıdakilerden hangisi T.C. Merkez Bankasının yapamayacağı işlemlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz
B
Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını ikincil piyasadan satın alamaz
C
Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz
D
Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz
E
Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez
Açıklama:
T.C. Merkez Bankasının yapamayacağı işlemler yasada belirtilmiştir. Buna göre
banka yasada belirtilen aşağıdaki işlemleri yapamaz:
• Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz,
• Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz.
• Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz.
• Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz.
• Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
banka yasada belirtilen aşağıdaki işlemleri yapamaz:
• Banka, Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarına avans veremez ve kredi açamaz,
• Hazine ile kamu kurum ve kuruluşlarının ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alamaz.
• Banka, kanunla yetki verilen işlemler dışında avans veremez ve kredi açamaz.
• Vereceği avans ve açacağı krediler ise teminatsız veya karşılıksız olamaz.
• Her ne şekilde olursa olsun kefil olamaz ve doğrudan kendisi ile ilgili işlemler dışında teminat veremez.
Soru 158
Aşağıdakilerden hangisi banknot ihraç eden ilk banka olarak karşımıza çıkmaktadır?
Seçenekler
A
Stockholm Bankası
B
Roma Bankası
C
Paris Bankası
D
Londra Bankası
E
Münih Bankası
Açıklama:
Banknot ihraç eden ilk bankalara on yedinci yüzyılın ikinci yarısında rastlanmaktadır. Bu konuda 1661 yılında “Stockholm Bankası” ilk örnek olarak karşımıza çıkmasına rağmen geçerlilik süresi oldukça kısa olmuştur. Doğru cevap A'dır.
Soru 159
Gerçek anlamda ilk merkez bankası olarak kabul edilen İngiltere Merkez Bankası hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1693
B
1694
C
1695
D
1696
E
1697
Açıklama:
1694 yılında kurulan ve 1844 yılında çıkarılan yasayla yeniden düzenlenen İngiltere Merkez Bankası (Bank of England) gerçek anlamda ilk merkez bankası olarak kabul edilmektedir. Doğru cevap B'dir.
Soru 160
Her ülkede bir merkez bankası oluşturulması durumunun istisnası aşağıdaki ülkelerden hangisinde ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
İngiltere
B
Almanya
C
ABD
D
Fransa
E
İspanya
Açıklama:
Hemen her ülkede bu işlevi yapacak bir merkez bankasının oluşturulması yoluna gidilmiştir. Ancak bu durumun bir istisnası ABD’de ortaya çıkmıştır. Bu ülkedeki federe devletlerin özel haklarını koruma isteği, devlet içinde tek bir emisyon bankası kurulmasını önlemiştir. Bunun sonucunda oluşturulan “Federal Reserve Sistem (FED)”, her birinin çalışma alanları sınırlandırılmış 12 adet “Federal Reserve Bank” dan oluşmuştur. Ancak ülke ekonomisini ilgilendiren konularda izlenecek politikalar, ortak olarak belirlendiği ve 12 bankayı da bağlayıcı olduğu (sadece idari konularda bankaların özel takdir hakları bulunmaktadır) için, bu sistem (FED) tek bir banka gibi algılanmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 161
Merkez bankalarının özerk bir yapıya sahip olması gerektiği konusu ilk kez hangi konferansta gündeme gelmiştir?
Seçenekler
A
New York Konferansı
B
Paris Konferansı
C
Uruguay Konferansı
D
Brüksel Konferansı
E
Cenova Konferansı
Açıklama:
Brüksel Konferansı, merkez bankacılığının gelişimi konusunda iki noktada önemli rol oynamıştır: İlk olarak, merkez bankalarının özerk bir yapıya sahip olması gerektiği konusu ilk kez bu konferansta gündeme gelmiştir. İkinci olarak ise merkez bankası olmayan ülkelerde de birer merkez bankası kurulması yönünde tavsiye kararı alınmıştır. Doğru cevap D'dir.
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının temel fonksiyonları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Banknot çıkarmak
B
Finansal sistemin istikrarını sağlamak
C
Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak
D
Para piyasalarında istikrarı sağlamak
E
Ekonomik kalkınma politikalarını belirlemek
Açıklama:
Modern bir merkez bankasının yerine getirmesi gereken fonksiyonlar genel olarak belli başlıklar altında toplanabilir. Bunlar;
• Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,
• Finansal sistemin istikrarını sağlamak
• Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,
• Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak,
• Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak,
• Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,
• Para piyasalarında istikrarı sağlamak,
• Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
• Banknot çıkararak ekonominin para ve kredi ihtiyaçlarını karşılamak,
• Finansal sistemin istikrarını sağlamak
• Son kredi mercii olarak ekonominin kredi hacmini ayarlamak,
• Devletin hazine işlerini ve mali danışmanlığını yapmak,
• Bankaların kasa fazlalıklarını ve mevduat karşılıklarını korumak,
• Bankalararası alacak ve borçların mahsubunu yapmak,
• Para piyasalarında istikrarı sağlamak,
• Ülkenin altın ve döviz rezervlerini korumak ve uluslararası ödemelerde aracı olmak şeklinde sıralanabilir. Doğru cevap E'dir.
Soru 163
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomilerin hedeflediklerinden daha az ekonomik büyüme gerçekleştirmeleri
B
1980'li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci
C
İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
D
Makroekonomik istikrarsızlıklar
E
Hükumetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar
Açıklama:
Merkez bankalarında bağımsızlık sorununun gündeme gelmesinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Bunlar:
• 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,
• İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
• Makroekonomik istikrarsızlıklar ve
• Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap A'dır.
• 1980’li yıllarda ekonomilerde görülen enflasyon süreci,
• İç ve dış borçlanmanın sürdürülebilir ölçülerden uzaklaşması
• Makroekonomik istikrarsızlıklar ve
• Hükûmetlerin çözüm diye uyguladıkları popülist politikalar, olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap A'dır.
Soru 164
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının ekonomik bağımsızlığını ifade eden bir kavramdır?
Seçenekler
A
Merkez bankası başkanının atanma süreci
B
Merkez bankasının para politikası araçları hiçbir engelleme olmadan kullanabilmesi
C
Merkez bankası başkanının görevden alınma sıklığı
D
Merkez bankasının yönetimi üzerinde kamu bürokrasisinin rolü
E
Merkez bankası ve ülke yönetimi arasındaki temas sıklığı
Açıklama:
Ekonomik bağımsızlık, merkez bankasının para politikası araçlarını hiçbir engelleme ve kısıtlayıcı uygulamaya tabi olmadan kullanabilmesidir. Diğer şıklar ise merkez bankasının politik bağımsızlığını ifade eder. Doğru cevap B'dir.
Soru 165
Ülkemizde cumhuriyet öncesi dönemde merkez bankacılığı fonksiyonlarını yerine getiren ilk banka olan Osmanlı Bankası hangi yıl kurulmuştur?
Seçenekler
A
1854
B
1855
C
1856
D
1857
E
1858
Açıklama:
Osmanlı Bankası; Kırım Savaşı’ndan sonra bir grup İngiliz sermayedarı tarafından, 1856 yılında “Bank-ı Osmani” adıyla kurulmuştur. Doğru cevap C'dir.
Soru 166
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası hisse senetleri kaç sınıfa ayrılmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Banka sermayesi 250.000 adet hisse senedi tarafından temsil edilmektedir. Hisse senetleri ise nama yazılı olup (A), (B), (C) ve (D) olmak üzere dört sınıfa ayrılmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 167
Merkez bankası pay sahipleri defterinde yazılı bulunan hissedarların oluşturduğu Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası organı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para Politikası Kurulu
B
Yönetim Komitesi
C
Denetleme Kurulu
D
Banka Meclisi
E
Genel Kurul
Açıklama:
Merkez bankası pay sahipleri defterinde yazılı bulunan hissedarlar, bankanın Genel Kurulunu oluşturmaktadır. Esas mukavelede belirtildiği üzere, her yıl toplanan Genel Kurulda her on hisseye sahip olan veya bu miktar hisseyi temsil eden bir oya sahiptir. Doğru cevap E'dir.
Ünite 4
Soru 1
Para miktarının ayarlanarak makroekonomik değişkenlere yön verilmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Maliye politikası
B
Sanayi politikası
C
Tarım politikası
D
Para politikası
E
İstihdam politikası
Açıklama:
Para politikası amaçlarını tartışabileceksiniz.
Para miktarının ayarlanarak makroekonomik değişlenlere yön verilmesine para politikası adı verilir.
Para miktarının ayarlanarak makroekonomik değişlenlere yön verilmesine para politikası adı verilir.
Soru 2
Pozitif talep şoku durumunda fiyatlar genel düzeyi ile ilgili hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Artar
B
Azalır
C
Değişmez
D
Önce azalır sonra artar
E
Önce sabit kalır sonra azalır
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Pozitif bir talep şoku durumunda, gelir ve fiyat düzeyi ile istihdam seviyesi artar.
Pozitif bir talep şoku durumunda, gelir ve fiyat düzeyi ile istihdam seviyesi artar.
Soru 3
Negatif arz şoku durumunda, sırasıyla gelir, istihdam ve fiyatlar genel seviyesi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Artar, artar, artar
B
Azalır, azalır, azalır
C
Azalır, azalır, artar
D
Artar, artar, azalır
E
Azalır, artar, artar
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Negatif arz şoku durumunda, gelir ve istihdam seviyesi azalırken, fiyatlar genel seviyesi artacakrtır.
Negatif arz şoku durumunda, gelir ve istihdam seviyesi azalırken, fiyatlar genel seviyesi artacakrtır.
Soru 4
Aşağıdakilerden hangisi para politikası amaçları arasında değildir?
Seçenekler
A
Tam istihdam
B
Arzulanır ekonomik büyüme
C
Fiyat istikrarı
D
Finansal istikrar
E
Sanayisizleşme
Açıklama:
Para politikası amaçlarını tartışabileceksiniz.
İktisat literaturunde, öne çıkan para politikası amaçlarını genel olarak Aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür: • Tam istihdam • Arzulanır bir ekonomik büyüme • Fiyat istikrarı • Finansal istikrar
İktisat literaturunde, öne çıkan para politikası amaçlarını genel olarak Aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür: • Tam istihdam • Arzulanır bir ekonomik büyüme • Fiyat istikrarı • Finansal istikrar
Soru 5
Para politikasının nihai hedeflere ulaşması için toplam talebi artırıcı yönde uyarılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genişlemeci para politikası
B
Daraltıcı para politikası
C
Genişletici maliye politikası
D
Daraltıcı maliye politikası
E
Sektör odaklı sanayi politikası
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Genişlemeci para politikası, Para politikasının nihai hedeflere ulaşması için toplam talebi artırıcı yönde uyarılmasıdır.
Genişlemeci para politikası, Para politikasının nihai hedeflere ulaşması için toplam talebi artırıcı yönde uyarılmasıdır.
Soru 6
Para politikasının yürütülmesinde, nihai amaca, faaliyet ve ara hedefler üzerinden ulaşma stratejisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon stratejisi
B
Nokta hedef stratejisi
C
Ulusal hedef stratejisi
D
Para politikası hedefleme stratejisi
E
Devalüasyon stratejisi
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Para politikasının yürütülmesinde, nihai amaca, faaliyet ve ara hedefler üzerinden ulaşma stratejisine para politiası hedefleme stratejisi adı verilir.
Para politikasının yürütülmesinde, nihai amaca, faaliyet ve ara hedefler üzerinden ulaşma stratejisine para politiası hedefleme stratejisi adı verilir.
Soru 7
Para politikasının yürütülmesinde, nominal değişkenlerden döviz kuru, enflasyon oranı, parasal büyüklük veya faiz oranı değişkenlerden hedef olarak dikkate alınan değişken nedir?
Seçenekler
A
Nomimal Çapa
B
Reel Çapa
C
Belirli bir aralık içerisinde dalgalanan (yılan) çapa
D
Ulusal çapa
E
Geleneksel çapa
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Para politikasının yürütülmesinde, nominal değişkenlerden döviz kuru, enflasyon oranı, parasal büyüklük veya faiz oranı değişkenlerden hedef olarak dikkate alınan değişken nominal çapadır.
Para politikasının yürütülmesinde, nominal değişkenlerden döviz kuru, enflasyon oranı, parasal büyüklük veya faiz oranı değişkenlerden hedef olarak dikkate alınan değişken nominal çapadır.
Soru 8
Merkez bankasının, kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin borç alma ve borç verme faiz oranlarını açıklayarak faiz oranlarının limitler içinde belirlenmesini sağladığı sistem nedir?
Seçenekler
A
Aktarım mekanizması
B
Faiz koridoru
C
Enflason düşürücü sistem
D
Taylor mekanizması
E
Genişleyici sistem
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının, kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin borç alma ve borç verme faiz oranlarını açıklayarak faiz oranlarının limitler içinde belirlenmesini sağladığı sistem faiz koridorudur
Merkez bankasının, kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin borç alma ve borç verme faiz oranlarını açıklayarak faiz oranlarının limitler içinde belirlenmesini sağladığı sistem faiz koridorudur
Soru 9
I. Tam istihdam, II. Finansal istikrar, III. Fiyat istikrarı, IV. Arzulanabilir ekonomik büyüme. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi para politikasının amaçlarının tamamını kapsamaktadır?
Seçenekler
A
Yalnız IV
B
II ve V
C
I, II, III, ve IV
D
III ve V
E
II, III, ve IV
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Para politikasının amaçları şunlardır: -Tam istihdam -Finansal istikrar -Fiyat istikrarı -Arzulanabilir ekonomik büyümedir.
Para politikasının amaçları şunlardır: -Tam istihdam -Finansal istikrar -Fiyat istikrarı -Arzulanabilir ekonomik büyümedir.
Soru 10
Para politikası araçları ile para miktarının ayarlanarak makroekonomik değişkenlere yön verilmesi ifadesini karşılayan kavram aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?
Seçenekler
A
Reeskont oranı
B
Açık piyasa işlemleri
C
Zorunlu karşılık oranı
D
Faiz Koridoru
E
Para politikası
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Para Politikası: Para politikası araçları ile para miktarının ayarlanarak makro ekonomik değişkenlere yön verilmesidir.
Para Politikası: Para politikası araçları ile para miktarının ayarlanarak makro ekonomik değişkenlere yön verilmesidir.
Soru 11
Ekonomide fiyatlar genel düzeyinde meydana gelen sürekli azalışın tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Enflasyon
C
Faiz
D
Tam istihdam
E
Eksik istihdam
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Deflasyon: Ekonomide fiyatlar genel düzeyinde meydana gelen sürekli azalışdır.
Deflasyon: Ekonomide fiyatlar genel düzeyinde meydana gelen sürekli azalışdır.
Soru 12
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi para politikası araçları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Politika faizi
B
Zorunlu karşılık oranı
C
Nominal çapa
D
İletişim politikası
E
Döviz işlemleri
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Para politikası araçları şunlardır: Politika faizi Faiz koridoru Reeskont oranı Zorunlu karşılık oranı Açık piyasa işlemleri İletişim politikası Döviz işlemleri
Para politikası araçları şunlardır: Politika faizi Faiz koridoru Reeskont oranı Zorunlu karşılık oranı Açık piyasa işlemleri İletişim politikası Döviz işlemleri
Soru 13
I. Politika faizini artırmak, II. Reeskont oranını azaltmak, III.Zorunlu karşılık oranını artırmak, IV. Döviz Kurunu artırmak, V. Ters repo yapmak. Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde daraltıcı para politikasının uygulamaları bir arada verilmiştir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
II ve V
C
II, III, ve IV
D
I, III ve V
E
I, II, ve III
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Daraltıcı para politikasının uygulamaları şunlardır; Politika faizini artırmak Zorunlu karşılık oranını artırmak Ters repo yapmak
Daraltıcı para politikasının uygulamaları şunlardır; Politika faizini artırmak Zorunlu karşılık oranını artırmak Ters repo yapmak
Soru 14
Para politikası hedefleme stratejisinin kullanımında, merkez bankasının para politikası araçlarını kullanarak etkilemeye çalıştıkları ilk hedef değişkenin tanımı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Makro hedef
B
Nihai hedef
C
faaliyet hedefidir.
D
Ara hedef
E
Mikro hedef
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Para politikası hedefleme stratejisinin kullanımında, merkez bankasının para politikası araçlarını kullanarak etkilemeye çalıştıkları ilk hedef faaliyet hedefidir.
Para politikası hedefleme stratejisinin kullanımında, merkez bankasının para politikası araçlarını kullanarak etkilemeye çalıştıkları ilk hedef faaliyet hedefidir.
Soru 15
Merkez bankalarının, kısa vadeli faiz oranlarının arzulanan düzeyde oluşumunu sağlamak ve finansal sistemdeki likiditeyi etkin bir biçimde düzenlemek için kısa vadeli piyasalardan menkul kıymet alım ve satımı yapması aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Reeskont oranı
B
Açık piyasa işlemleri
C
Nihai hedef
D
Zorunlu karşılık oranı
E
Politika faizi
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Açık piyasa işlemleri: Merkez bankalarının, kısa vadeli faiz oranlarının arzulanan düzeyde oluşumunu sağlamak ve finansal sistemdeki likiditeyi etkin bir biçimde düzenlemek için kısa vadeli piyasalardan menkul kıymet alım ve satımı yapmasıdır.
Açık piyasa işlemleri: Merkez bankalarının, kısa vadeli faiz oranlarının arzulanan düzeyde oluşumunu sağlamak ve finansal sistemdeki likiditeyi etkin bir biçimde düzenlemek için kısa vadeli piyasalardan menkul kıymet alım ve satımı yapmasıdır.
Soru 16
Aşağıdaki seçeneklerden hangisi 2010 sonrası ülkemizde para politikasının değişen yönünü temsil etmemektedir?
Seçenekler
A
Finansal istikrar amacının öne çıkması
B
Spekülatif sermaye hareketlerini azaltmak
C
Kredi arzındaki artışı sınırlamak
D
Gecelik borçlanma faizini düşürmek
E
Politika faiz oranını artırmak
Açıklama:
Küresel finansal krizden sonra TCMB’nin para politikası uygulamalarında yaşanan değişimi tartışabileceksiniz.
2010 sonrası ülkemizde para politikasının değişen yönüne baktığımızda; -Finansal istikrar amacının öne çıkması -Spekülatif sermaye hareketlerini azaltmak -Kredi arzındaki artışı sınırlamak .Gecelik borçlanma faizini ve politika faizini düşürmek yer almaktadır.
2010 sonrası ülkemizde para politikasının değişen yönüne baktığımızda; -Finansal istikrar amacının öne çıkması -Spekülatif sermaye hareketlerini azaltmak -Kredi arzındaki artışı sınırlamak .Gecelik borçlanma faizini ve politika faizini düşürmek yer almaktadır.
Soru 17
Toplam arzda bir değişim olmaksızın, yaşanan bir negatif talep şoku neticesinde aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Fiyatlar genel düzeyi artar
B
Milli gelir artar
C
İstihdam artar
D
İşsizlik azalır
E
Fiyatlar genel düzeyi düşer
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Toplam talep eğrisi sola kayacağından hem fiyatlar genel düzeyi hem de milli gelir düşecektir.
Toplam talep eğrisi sola kayacağından hem fiyatlar genel düzeyi hem de milli gelir düşecektir.
Soru 18
Toplam arzda bir değişim olmaksızın pozitif bir talep şoku yaşanması durumunda aşağıdakilerden hangileri gerçekleşir?
Seçenekler
A
Milli gelir, fiyatlar genel düzeyi ve istihdam düşer
B
Milli gelir artar, fiyatlar genel düzeyi ve istihdamda değişim olmaz
C
Milli gelirde değişim olmaz, fiyatlar genel düzeyi düşer ve istihdam azalır
D
Milli gelir azalır, fiyatlar genel düzeyi ve istihdamda değişim olmaz
E
Milli gelir, fiyatlar genel düzeyi ve istihdam artar
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Pozitif talep şokunda toplam talep eğrisi sağa kayacağından fiyatlar genel düzeyi ve milli gelir artar. Talebin artması mal tüketimini ve dolayısıyla üretimi ve istihdamı da arttırır.
Pozitif talep şokunda toplam talep eğrisi sağa kayacağından fiyatlar genel düzeyi ve milli gelir artar. Talebin artması mal tüketimini ve dolayısıyla üretimi ve istihdamı da arttırır.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bütçe açığının en aza indirilmesi
B
Tam istihdam
C
Arzulanır bir ekonomik büyüme
D
Fiyat istikrarı
E
Finansal istikrar
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Tam istihdam, arzulanır düzeyde ekonomik büyüme, fiyat istikrarı ve finansal istikrar para politikasının amaçları arasında yer alırken bütçe açığı maliye politikasını ilgilendiren bir konudur.
Tam istihdam, arzulanır düzeyde ekonomik büyüme, fiyat istikrarı ve finansal istikrar para politikasının amaçları arasında yer alırken bütçe açığı maliye politikasını ilgilendiren bir konudur.
Soru 20
Fiyatlar genel düzeyinin sürekli düşmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Devaluasyon
D
Stagflasyon
E
Revaluasyon
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Fiyatlar genel düzeyinin sürekli düşmesi deflasyon, sürekli artması ise enflasyon olarak adlandırılır.
Fiyatlar genel düzeyinin sürekli düşmesi deflasyon, sürekli artması ise enflasyon olarak adlandırılır.
Soru 21
Finansal sistemde yer alan kurum ve ödeme sistemlerinde istikrar ve yaşanan şoklara karşı dayanıklılığı ifade etmek için kullanılan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ödemeler dengesi
B
Mali disiplin
C
Finansal istikrar
D
Fiyat istikrarı
E
Finansal derinlik
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Finansal sistemde, kurumlarda ve ödeme sistemlerinde istikrar ve şoklara dayanıklı olma durumu finansal istikrarı ifade eder.
Finansal sistemde, kurumlarda ve ödeme sistemlerinde istikrar ve şoklara dayanıklı olma durumu finansal istikrarı ifade eder.
Soru 22
Merkez bankasının para politikası yürütürken para politikası araçları ile nihai hedefler arasına faaliyet ve ara hedefler koyması ne olarak adlandırılır?
Seçenekler
A
Faaliyet hedefi
B
Merkez bankası bağımsızlığı
C
Nihai hedef
D
Hedefleme stratejisi
E
Ara hedef
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının para politikası yürütürken para politikası araçları ile nihai hedefler arasına faaliyet ve ara hedefler koyması hedefleme stratejisi olarak tanımlanır. Faaliyet hedefi, ara hedef ve nihai hedef bu stratejinin bileşenleridir.
Merkez bankasının para politikası yürütürken para politikası araçları ile nihai hedefler arasına faaliyet ve ara hedefler koyması hedefleme stratejisi olarak tanımlanır. Faaliyet hedefi, ara hedef ve nihai hedef bu stratejinin bileşenleridir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisinde para politikası hedef seçiminde gözetilen kriterler tam olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Kontrol edilebilirlik, tahmin edilebilirlik, ölçülebilirlik
B
Kontrol edilebilirlik, tahmin edilebilirlik, basitlik
C
Kontrol edilebilirlik ve ölçülebilirlik
D
Ölçülebilirlik ve basitlik
E
Ölçülebilirlik ve tahmin edilebilirlik
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Merkez bankası hedef seçerken hedefin ölçülebilir, kontrol edilebilir ve tahmin edilebilir olması gözetilir
Merkez bankası hedef seçerken hedefin ölçülebilir, kontrol edilebilir ve tahmin edilebilir olması gözetilir
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi para politikası araçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Politika faizi
B
Açık piyasa işlemleri
C
Faiz koridoru
D
Vergi oranları
E
Reeskont oranı
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Vergi oranları maliye politikası aracıdır.
Vergi oranları maliye politikası aracıdır.
Soru 25
“Para politikası araçları ile para miktarının ayarlanarak makro-ekonomik değişkenlere yön verilmesine ............ denir.” Tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para Politikası
B
Maliye Politikası
C
İstikrar Politikası
D
Siyaset Politikası
E
Kültür Politikası
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Para politikası araçları ile para miktarının ayarlanarak makroekonomi değişkenlere yön verilmesine para politikası denir. Dolayısıyla doğru seçenek A şıkkıdır.
Para politikası araçları ile para miktarının ayarlanarak makroekonomi değişkenlere yön verilmesine para politikası denir. Dolayısıyla doğru seçenek A şıkkıdır.
Soru 26
Ekonomide pozitif bir talep şoku olduğunda, toplam talep ve fiyatlar genel düzeyi değişkenlerinde ne gibi değişiklikler olur?
Seçenekler
A
Toplam talep eğrisi sola kayar ve fiyatlar genel düzeyi azalır.
B
Toplam talep eğrisi ve fiyatlar genel düzeyi değişmez.
C
Toplam talep eğrisi sola kayar ve fiyatlar genel düzeyi değişmez.
D
Toplam talep eğrisi sağa kayar ve fiyatlar genel düzeyi artar.
E
Toplam talep eğrisi değişmez ve fiyatlar genel düzeyi azalır.
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Bir ekonomide pozitif bir talep şoku meydana geldiğinde öncelikle toplam talep eğrisi sağa kayar. Bununla birlikte temel makro-ekonomik değişkenlerden olan milli gelir, istihdam ve fiyatlar genel seviyesi artar. Sonuç olarak doğru cevap, D şıkkıdır.
Bir ekonomide pozitif bir talep şoku meydana geldiğinde öncelikle toplam talep eğrisi sağa kayar. Bununla birlikte temel makro-ekonomik değişkenlerden olan milli gelir, istihdam ve fiyatlar genel seviyesi artar. Sonuç olarak doğru cevap, D şıkkıdır.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi para politikası amaçlarından değildir?
Seçenekler
A
Tam İstihdam
B
Ekonomik Büyüme
C
İşsizlik
D
Fiyat İstikrarı
E
Finansal İstikrar
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
İktisat literatüründe, öne çıkan para politikası amaçlarını genel olarak aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür: • Tam istihdam • Arzulanır bir ekonomik büyüme • Fiyat istikrarı • Finansal istikrar. C şıkkında yer alan işsizlik para politikası amaçlarından biri değildir. Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
İktisat literatüründe, öne çıkan para politikası amaçlarını genel olarak aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür: • Tam istihdam • Arzulanır bir ekonomik büyüme • Fiyat istikrarı • Finansal istikrar. C şıkkında yer alan işsizlik para politikası amaçlarından biri değildir. Dolayısıyla doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 28
4. Para politikasının yürütülmesinde nominal değişkenlerden döviz kuru, ……….. , parasal büyüklük veya faiz oranı değişkenlerinden hedef olarak dikkate alınan değişkene nominal çapa denilmektedir.
Yukarıda tanımı verilen kavramın boş bırakılan değişkeni aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen kavramın boş bırakılan değişkeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İşsizlik oranı
B
Enflasyon oranı
C
Reel Milli gelir
D
Tam istihdam
E
İşgücü oranı
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Yukarıda tanımı verilen nominal çapanın tanımında boş bırakılan değişken enflasyon oranıdır. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır
Yukarıda tanımı verilen nominal çapanın tanımında boş bırakılan değişken enflasyon oranıdır. Dolayısıyla doğru cevap B şıkkıdır
Soru 29
Merkez bankasının para politikasını yürütürken para politikası araçları ile nihai hedefler arasına faaliyet ve ara hedefler koymasına ne denir?
Seçenekler
A
Finansal istikrar
B
Tam istihdam
C
Hedefleme stratejisi
D
Enflasyon
E
İşsizlik
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Merkez bankasının para politikasını yürütürken para politikası araçları ile nihai hedefler arasına faaliyet ve ara hedefler koymasına hedefleme stratejisi denir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Merkez bankasının para politikasını yürütürken para politikası araçları ile nihai hedefler arasına faaliyet ve ara hedefler koymasına hedefleme stratejisi denir. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 30
I. Politika faizi
II. Faiz Koridoru
III. Reeskont Oranı
IV. Döviz İşlemleri
Yukarıdakilerden hangileri para politikası araçlarındandır?
II. Faiz Koridoru
III. Reeskont Oranı
IV. Döviz İşlemleri
Yukarıdakilerden hangileri para politikası araçlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve IV
D
I, II ve II
E
Hepsi
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Merkez bankalarının para politikası araçları, politika faizi , faiz koridoru , reeskont oranı , zorunlu karşılık oranı, açık piyasa işlemleri , iletişim politikası, döviz işlemleridir. Soruda verilen değişkenlerden hepsi para politikası araçlarındandır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Merkez bankalarının para politikası araçları, politika faizi , faiz koridoru , reeskont oranı , zorunlu karşılık oranı, açık piyasa işlemleri , iletişim politikası, döviz işlemleridir. Soruda verilen değişkenlerden hepsi para politikası araçlarındandır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 31
Aşağıdaki öncülerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Günümüzde genel olarak fiyat istikrarı amacı merkez bankaları için en ön planda yer alan amaç niteliğindedir.
B
Merkez bankasının hedef değişken üzerinde etkili bir kontrol gücünün olmasını ifade eden kritere kontrol edilebilirlik denir.
C
Ekonomide likidite arzı ve talebi ekonomideki uzun vadeli faiz oranlarına göre belirlenmektedir.
D
Reeskont, ticari bankaların iskonto ettikleri bir senedi merkez bankasına tekrar iskonto ettirerek merkez bankasından kısa vadeli kredi kullanımı anlamına gelir.
E
Piyasada kalıcı likidite fazlası varsa açık piyasa işlemlerinin çeşidi olarak doğrudan satım uygulamasına başvurulur.
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini değerlendirebileceksiniz.
Yukarıdaki öncüler incelendiğinde A, B,D ve E şıklarında öncüler doğrudur. Ancak, C şıkkında bulunan öncü yanlıştır. Çünkü, Ekonomide likidite arzı ve talebi ekonomideki uzun vadeli faiz oranlarına göre değil kısa vadeli faiz oranlarına göre belirlenir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.
Yukarıdaki öncüler incelendiğinde A, B,D ve E şıklarında öncüler doğrudur. Ancak, C şıkkında bulunan öncü yanlıştır. Çünkü, Ekonomide likidite arzı ve talebi ekonomideki uzun vadeli faiz oranlarına göre değil kısa vadeli faiz oranlarına göre belirlenir. Dolayısıyla sorunun doğru cevabı C şıkkıdır.
Soru 32
Açık piyasa işlemleri kullanımda dört tür işlem bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu dört işlemden biri değildir?
Seçenekler
A
Doğrudan satım
B
Ters repo
C
Doğrudan alım
D
Repo
E
Faiz sabitlemesi
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Açık piyasa işlemleri kullanımında dört işlem bulunmaktadır. Bunlar , doğrudan satım ,ters repo , doğrudan alım ve repodur. E şıkkında bulunan faiz sabitlemesi bunların dışındadır. Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.
Açık piyasa işlemleri kullanımında dört işlem bulunmaktadır. Bunlar , doğrudan satım ,ters repo , doğrudan alım ve repodur. E şıkkında bulunan faiz sabitlemesi bunların dışındadır. Dolayısıyla doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 33
Merkez bankası likidite arzını geçici olarak azaltmak istediğinde aşağıdakilerden hangisini yapması gerekir?
Seçenekler
A
Reeskont oranını düşürmesi
B
Zorunlu karşılık oranını azaltması
C
Açık piyasayada doğrudan alım yapması
D
Ters repo yapması
E
Politika faizini azaltması
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Ters Repo (Geri Alım Vaadiyle Satım): Merkez bankasının piyasada geçici bir likidite fazlası olduğunu düşünmesi durumunda bu likidite fazlasını piyasadan çekebilmek için kullandığı APİ'dir. Merkez bankası bu APİ türünde, belirli bir tarihte geri satın almayı taahhüt ederek satış yapmaktadır.
Ters Repo (Geri Alım Vaadiyle Satım): Merkez bankasının piyasada geçici bir likidite fazlası olduğunu düşünmesi durumunda bu likidite fazlasını piyasadan çekebilmek için kullandığı APİ'dir. Merkez bankası bu APİ türünde, belirli bir tarihte geri satın almayı taahhüt ederek satış yapmaktadır.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi zorunlu karşılık oranları ile ilgili olarak söylenemez?
Seçenekler
A
Zorunlu karşılık oranlarının artması likiditeyi azaltır
B
Zorunlu karşılık oranlarını merkez bankası belirler
C
Zorunlu karşılıkların artması bankaların kredi olarak verebilecekleri fonları arttırır
D
Beklenmedik mevduat çekilişlerine karşı bir sigorta işlevi görür
E
Zorunlu karşılık oranı para çarpanını etkiler
Açıklama:
Para politikası araçlarının neler olduğunu ve bu araçların nasıl kullanıldığını açıklayabileceksiniz.
Zorunlu Karşılık Oranı
Zorunlu Karşılık Oranı
Soru 35
Bir ekonomide toplam arzın fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesine ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Talep Şoku
B
Para Politikası
C
Arz Şoku
D
Genişlemeci Para Politikası
E
Daraltıcı Para Politikası
Açıklama:
Arz Şoku: Bir ekonomide toplam arzın fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesidir.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tam İstihdam
B
Arzulanır bir ekonomik büyüme
C
Fiyat istikrarı
D
Finansal istikrar
E
Talep Şoku
Açıklama:
Merkez iktisat literatüründe, öne çıkan para politikası amaçlarını genel olarak aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
- Tam istihdam
- Arzulanır bir ekonomik büyüme
- Fiyat istikrarı
- Finansal istikrar
Yukarıda sıralanan ilk üç amaç bir üst başlıkta ele alınan temel makroekonomik değişkenler olan milli gelir, istihdam ve işsizlik düzeyi ve fiyatlar genel düzeyi ile doğrudan ilişkili amaçlardır. Sıralamayı takip eden finansal istikrar amacı ise ilk üç amaç üzerinde dolaylı olarak etkili olmaktadır.
- Tam istihdam
- Arzulanır bir ekonomik büyüme
- Fiyat istikrarı
- Finansal istikrar
Yukarıda sıralanan ilk üç amaç bir üst başlıkta ele alınan temel makroekonomik değişkenler olan milli gelir, istihdam ve işsizlik düzeyi ve fiyatlar genel düzeyi ile doğrudan ilişkili amaçlardır. Sıralamayı takip eden finansal istikrar amacı ise ilk üç amaç üzerinde dolaylı olarak etkili olmaktadır.
Soru 37
Ekonomide fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen sürekli azalışı ifade etmek için aşağıdaki kavramlardan hangisi kullanılır?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Fiyat istikrarı
D
Finansal istikrar
E
Tam istihdam
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyindeki hareketlilik bazen artış bazen de azalma yönünde olabilir. Fiyatlar genel seviyesindeki sürekli artış enflasyon olarak tanımlanmakta iken fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalış deflasyon olarak tanımlanmaktadır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi para politikası hedefleme stratejilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Para politikası araçları
B
Faaliyet hedefi
C
Ara hedef
D
Nihai hedef
E
Fiyat istikrarı
Açıklama:
Hedefleme stratejisi; merkez bankasının para politikası yürütürken para politikası araçları ile nihai hedefler arasına faaliyet ve ara hedefler koymasıdır.
Soru 39
Merkez bankasının kontrolünde olan ve ekonomiye yön vermek için merkez bankasının kullandığı enstrümanlar aşağıdaki hangi kavramlardan hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Nominal çapa
B
Kontrol edilebilirlik
C
Para politikası araçları
D
Faaliyet hedefi
E
Nihai hedef
Açıklama:
Merkez bankasının kontrolünde olan ve ekonomiye yön vermek için merkez bankasının kullandığı enstrümanlar para politikası araçları olarak tanımlanır.
Soru 40
Bankaların merkez bankasına yatırmaları gereken zorunlu rezerv miktarını temin etmek için geçen döneme ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
APİ
B
Zorunlu karşılık oranı
C
İletişim politikası
D
Zorunlu karşılık tesis dönemi
E
Ters repo
Açıklama:
Zorunlu karşılık yönteminin nasıl uygulandığına baktığımızda ise bankaların merkez bankasına yatırmak zorunda oldukları zorunlu karşılık miktarının tespiti için belirli bir zaman geçmesi gerekmektedir. Bu sürenin sonunda ise bankalara bu miktarı merkez bankasına yatırmaları için belirli bir süre verilmektedir. Zorunlu karşılık tesis dönemi denen bu sürenin sonunda bankalar yatırmaları gereken miktarı merkez bankasına yatırmak zorundadır.
Soru 41
2010’lar sonrası Türkiye ekonomisinde iç talepteki büyüme ve TL’nin değer kazanması aşağıdaki unsurlardan hangisinde bir artışa neden olmuştur?
Seçenekler
A
İthalat
B
İhracat
C
Repo
D
İşsizlik
E
Deflasyon
Açıklama:
Sermaye girişleri Türk lirasının değerini artırmış ve artan kaynaklar aynı zamanda iç kredi kullanımını ve iç talebi artırmıştır. Türkiye ekonomisinde iç talepteki büyüme ve TL’nin değer kazanması ithalat artışını hızlandırmıştır.
Soru 42
Merkez bankaları tarafından likitideyi ayarlamak için en çok tercih edilen para polikitası aracı olan APİ’nin kullanımında aşağıdaki işlemlerden hangisi yapılmamaktadır?
Seçenekler
A
Doğrudan (kesin) satım
B
Ters Repo (Geri alım vaadiyle satım)
C
Doğrudan (kesin) alım
D
Repo (Geri satım vaadiyle alım)
E
Hedefleme stratejisi
Açıklama:
Para politikası araçları içinde merkez bankaları tarafından likiditeyi ayarlamak için en çok tercih edilen APİ’nin kullanımına baktığımızda, uygulamada en çok dört tür işlemin gerçekleştiği görülmektedir.
- Doğrudan (Kesin) Satım: Merkez bankasının kalıcı olarak piyasadaki likiditenin fazla olduğunu düşünmesi durumunda başvurduğu APİ türüdür. Böyle bir durumda merkez bankası kendi portföyünde bulunan menkul kıymetlerin bir kısmını satışla çıkararak arzuladığı miktarda likiditeyi piyasadan çekebilir.
- Ters Repo (Geri Alım Vadiyle Satım): Merkez bankasının piyasada geçici bir likidite fazlası olduğunu düşünmesi durumunda bu likidite fazlasını piyasadan çekebilmek için kullandığı APİ’dir. Merkez bankası bu APİ türünde, belirli bir tarihte geri satın almayı taahhüt ederek satış yapmaktadır.
- Doğrudan (Kesin) Alım: Piyasada kalıcı likidite ihtiyacı söz konusu olduğunda, merkez bankasının bu likiditeyi kalıcı olarak sağlamak için piyasadan menkul kıymet satın almasıdır.
- Repo (Geri Satım Vadiyle Alım): Ekonomide geçici likidite ihtiyacı olması durumunda, merkez bankasının bu ihtiyacı karşılamak adına yaptığı APİ türüdür. Bu işlemde merkez bankası geri satmayı taahhüt ederek piyasadan menkul kıymet satın almaktadır.
- Doğrudan (Kesin) Satım: Merkez bankasının kalıcı olarak piyasadaki likiditenin fazla olduğunu düşünmesi durumunda başvurduğu APİ türüdür. Böyle bir durumda merkez bankası kendi portföyünde bulunan menkul kıymetlerin bir kısmını satışla çıkararak arzuladığı miktarda likiditeyi piyasadan çekebilir.
- Ters Repo (Geri Alım Vadiyle Satım): Merkez bankasının piyasada geçici bir likidite fazlası olduğunu düşünmesi durumunda bu likidite fazlasını piyasadan çekebilmek için kullandığı APİ’dir. Merkez bankası bu APİ türünde, belirli bir tarihte geri satın almayı taahhüt ederek satış yapmaktadır.
- Doğrudan (Kesin) Alım: Piyasada kalıcı likidite ihtiyacı söz konusu olduğunda, merkez bankasının bu likiditeyi kalıcı olarak sağlamak için piyasadan menkul kıymet satın almasıdır.
- Repo (Geri Satım Vadiyle Alım): Ekonomide geçici likidite ihtiyacı olması durumunda, merkez bankasının bu ihtiyacı karşılamak adına yaptığı APİ türüdür. Bu işlemde merkez bankası geri satmayı taahhüt ederek piyasadan menkul kıymet satın almaktadır.
Soru 43
Merkez bankasının, piyasadaki likiditeyi yönetmek ve kısa vadeli faiz oranlarını arzuladığı düzeyde gerçekleşmesini sağlamak amacıyla gerçekleştirdiği menkul kıymet alım ve satım işlemi aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanmaktadır?
Seçenekler
A
Doğrudan Alım
B
Repo
C
Açık piyasa işlemleri
D
Ters Repo
E
Finansal istikrar
Açıklama:
Merkez bankalarının, kısa vadeli faiz oranlarının arzulanan düzeyde oluşumunu sağlamak ve finansal vadeli piyasalardan menkul kıymet alım ve satımı yapması açık piyasa işlemi (APİ) olarak tanımlanır. Kısaca merkez bankasının piyasadan likidite çekmek için menkul kıymet satması, piyasaya likidite sürmek içinde menkul kıymet satın alması anlamına gelmektedir. Merkez bankası bu menkul kıymetleri sattığında bedelleri satın alan kurumlardan merkez bankasına aktarılmakta iken satın alması durumunda bedelleri merkez bankasından piyasaya aktarılmaktadır.
Soru 44
Bir ekonomide para ve maliye politikası eylemleri uygulanmaksızın toplam talebin fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesi işlemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arz şoku
B
Talep şoku
C
Pozitif talep şoku
D
Negatif talep şoku
E
Pozitif arz şoku
Açıklama:
Yukarıdaki tanım “talep şokunu” açıklamaktadır.
Soru 45
Pozitif arz şokunun arz eğrisi AS sağa kaydığında, milli gelir (Y), ne durumda olur?
Seçenekler
A
Artar
B
Azalır
C
Sabit kalır
D
Üstel azalır
E
Üstel artar
Açıklama:
Pozitif arz şokunun arz eğrisi AS sağa kaydığında, milli gelir (Y) artar.
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi para politikası amaçlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Tam istihdam
B
Genişlemeci para politikası
C
Fiyat istikrarı
D
Arzulanır bir ekonomik büyüme
E
Finansal istikrar
Açıklama:
Genişlemeci para politikası, para politikalarından biridir, bir amaç değildir.
Soru 47
Ekonomide fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen sürekli azalış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Fiyat istikrarı
C
Deflasyon
D
Finansal istikrar
E
İstikrarsızlık
Açıklama:
Fiyatlardaki sürekli düşüş deflasyon olarak adlandırılmaktadır.
Soru 48
Para politikasının yürütülmesinde, nihai amaca, faaliyet ve ara hedefler üzerinden ulaşma stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Genişlemeci para politikası
B
Aktivist para politikası
C
Parasal hedefleme stratejisi
D
Para politikası hedefleme stratejisi
E
Faiz koridoru sistemi
Açıklama:
Yukarıdaki tanım para politikası hedefleme stratejisini açıklamaktadır.
Soru 49
Bankanın fiyat istikrarını sağlamaya yönelik politikasının yürütülmesinde, nominal değişkenlerden döviz kuru, enflasyon oranı, parasal büyüklük veya faiz oranı değişkenlerden hedef olarak dikkate alınan değişken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nominal çapa
B
Kontrol edilebilirlik
C
Tahmin edilebilirlik
D
Ölçülebilirlik
E
Nihai hedef
Açıklama:
Yukarıda verilen tanım “nominal çapa”yı açıklamaktadır.
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının toplam ta- lep ve bunun aracılığı ile temel makroekonomik değişkenler üzerinde etki yaratabilmek için kullanabileceği araçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Politika faizi
B
Faiz koridoru
C
İletişim politikası
D
Döviz işlemleri
E
Repo
Açıklama:
Repo merkez bankasının makroekonomik etkenler üzerinde etki yaratabilmek için kullandığı araçlardan biri değildir.
Soru 51
Para arzındaki artış likidite arzını ne şekilde etkiler?
Seçenekler
A
Azalış şeklinde
B
Sabit kalma şeklinde
C
Üstel olarak
D
Artma şeklinde
E
Etkilemez
Açıklama:
Para arzındaki artış likitide arzında artışa sebep olur.
Soru 52
Merkez bankasının kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin borç alma (alt limit) ve borç verme (üst limit) faiz oranlarını açıklayarak piyasa faiz oranının limitler içinde belirlenmesini sağladığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nominal çapa
B
Faiz koridoru
C
Politika faizi
D
Reeskont
E
Deflasyon
Açıklama:
Yukarıdaki tanım faiz koridorunu açıklamaktadır.
Soru 53
Merkez bankalarının içinde yer aldıkları Merkez bankasının piyasada geçici bir likidite fazlası olduğunu düşünmesi durumunda bu likidite fazlasını piyasadan çekebilmek için kullandığı açık piyasa işlemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan (kesin) alım
B
Doğrudan (kesin) satım
C
Ters repo
D
Birincil piyasa işlemleri
E
Repo
Açıklama:
Yukarıda verilen açık piyasa işlemi ters repoyu anlatmaktadır.
Soru 54
Parasal araçlar ile makro ekonomik değişkenlere yön verilmesine aşağıdaki hangi kavram ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Para arzı
B
Para politikası
C
Para talebi
D
Ekonomi politikası
E
Makro ekonomik politikalar
Açıklama:
Ekonomide bazı politika araçlarının kullanımı ile para miktarının değiştirilmesi ve böylelikle makroekonomik değişkenlere yön verilmesi, para politikası olarak tanımlanmaktadır. Para politikasının tanımından da anlaşılabileceği gibi politikanın yürütülmesinde öncelikle makroekonomik değişkenlerde nasıl bir değişimin arzulanır olduğuna karar vermek gerekir.
Soru 55
I - Milli gelir (Y),
II - İstihdam (L),
III - Fiyatlar genel düzeyi (P),
IV - Para arzı (M),
Yukarıda bazı makro değişkenler verilmiştir. Para politikası ile yukarıdaki değişkenlerden hangilerine yön verilebilir?
II - İstihdam (L),
III - Fiyatlar genel düzeyi (P),
IV - Para arzı (M),
Yukarıda bazı makro değişkenler verilmiştir. Para politikası ile yukarıdaki değişkenlerden hangilerine yön verilebilir?
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve IV
D
I, II, III
E
I, III ve IV
Açıklama:
Söz konusu makro değişkenlerin neler olduğuna baktığımızda karşımıza çıkan önemli değişkenlerin; Milli gelir (Y), istihdam (L) ve fiyatlar genel düzeyi (P) olduğu görülmektedir. Her ekonomi için bu değişkenler, ekonomideki genel görünümü yansıtmada en önemli göstergeler arasında sayılmaktadır. Başka bir ifadeyle bu değişkenler, ekonominin nabzını en iyi yansıtan değişkenler arasındadır.
Soru 56
Bir ekonomide para ve maliye politikası eylemleri uygulanmaksızın toplam talebin fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesine aşağıdaki kavramlardan hangisi ile tanımlanır?
Seçenekler
A
Arz şoku
B
Talep şoku
C
Arz ve talep dengesi
D
Arz eğrisi
E
Talep eğrisi
Açıklama:
Talep şoku; bir ekonomide para ve maliye politikası eylemleri uygulanmaksızın toplam talebin fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesidir.
Soru 57
Para politikasının nihai hedefe ulaşmak için toplam talebi artırıcı yönde uygulanmasına, aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Arz yönlü para politikası
B
Mali yönlü para politikası
C
Daraltıcı para politikası
D
Genişlemeci para politikası
E
Sıkı para politikası
Açıklama:
Talep yönlü ekonomi politikaları, para ve maliye politikaları şeklinde ikiye ayrılmaktadır. Dolayısıyla para politikası ile arzulanan nihai hedefe toplam talep üzerinden ulaşmaktadır. Eğer para politikası, nihai hedefe ulaşmak adına toplam talebi arttırmakta ise izlenen politika genişlemeci ya da gevşek para politikası olarak tanımlanmaktadır. Para politikasının hedefe ulaşmak için, toplam talebi azaltıcı yönde uygulanması durumunda ise politika, daraltıcı ya da sıkı para politikası olarak tanımlanmaktadır.
Soru 58
Aşağıdakilerden hangisi genel olarak para politikası amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tam istihdam
B
Arzulanır bir ekonomik büyüme
C
Finansal istikrar
D
Fiyat istikrarı
E
İhracat - ithalat dengesinin sağlanması
Açıklama:
İktisat literatüründe, öne çıkan para politikası amaçlarını genel olarak sıralandığında; tam istihdam, arzulanır bir ekonomik büyüme, fiyat istikrarı ve finansal istikrardır.
Soru 59
Ekonomide fiyatlar genel düzeyinde sürekli azalışına aşağıdaki hangi kavram ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Fiyat istikrarsızlığı
C
Regülasyon
D
Ekonomik küçülme
E
Deflasyon
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyindeki hareketlilik bazen artış bazen de azalma yönünde olabilir. Fiyatlar genel seviyesindeki sürekli artış enflasyon olarak tanımlanmakta iken fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalış deflasyon olarak tanımlanmaktadır.
Soru 60
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının finansal istikrarı sağlamak amacıyla gerekli tedbirlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal sistemi takip etmesi
B
Para miktarını ayarlaması
C
Vergi yükü ile ilgili tedbirler almak
D
Para piyasasında tedbirler almak
E
Faiz oranı istikrarını sağlamak
Açıklama:
Merkez bankaları finansal istikrarı sağlamak amacıyla finansal sistemi takip ederek, para miktarını ayarlamakta, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmakta ve bu sistemlere ilişkin gerekli düzenlemeleri yapmakta, finansal sistemde istikrarı sağlamak amacıyla para ve döviz piyasaları ile ilgili gerekli tedbirleri almaktadır. Faiz oranı istikrarı ve döviz kuru istikrarı gibi konuları da finansal istikrar içinde değerlendirmek mümkündür.
Soru 61
I -Dolaylı olması,
II - Gecikmeli olması,
III - Parasal stratejisinin olması,
Yukarıda merkez bankalarının para politikası yaratacağı etkilerin özellikleri verilmiştir. Doğru olan özellikler aşağıdakilerden hangisidir?
II - Gecikmeli olması,
III - Parasal stratejisinin olması,
Yukarıda merkez bankalarının para politikası yaratacağı etkilerin özellikleri verilmiştir. Doğru olan özellikler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
Yalnız I
C
Yalnız II
D
I ve II
E
Yalnız III
Açıklama:
Para politikasının hedefleme stratejisi dahilinde yürütülmesinin iki temel nedeni bulunmaktadır. Bu nedenler, para politikası eylemlerinin nihai hedef üzerinde yaratacağı etkinin, dolaylı ve gecikmeli olmasıdır.
Soru 62
I -Kontrol edebilirlik,
II - Ölçül birlik,
III - Tahmin edilebilirlik
IV- Çalışıla bilirlik,
Yukarıda merkez bankalarının doğru değişkeni ara hedef olarak seçmek için bazı kriterler verilmiştir. Doğru kriterler aşağıdakilerden hangisidir?
II - Ölçül birlik,
III - Tahmin edilebilirlik
IV- Çalışıla bilirlik,
Yukarıda merkez bankalarının doğru değişkeni ara hedef olarak seçmek için bazı kriterler verilmiştir. Doğru kriterler aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
I, II ve III
B
II, III, ve IV
C
I ve II
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Merkez bankaları doğru değişkeni ara hedef olarak seçmek için bazı kriterleri dikkate almak durumundadır. Bu kriterleri kontrol edilebilirlik, ölçülebilirlik ve tahmin edilebilirlik olarak sıralamak mümkündür.
Soru 63
Para politikasının yürütülmesinde, nominal değişkenlerden döviz kuru, enflasyon oranı, parasal büyüklük veya faiz oranı değişkenlerden hedef olarak dikkate alınan değişkenin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nominal çapa
B
Reeskont oranı
C
Reel değişken
D
Faiz koridoru
E
Döviz çapası
Açıklama:
Hedef olarak hangi değişkenlerin seçileceği nihai hedefe ulaşma başarısı üzerinde belirleyicidir. Hedef olarak seçilecek değişkenler aynı zamanda nominal çapa olarak kullanılacak değişkenin belirlenmesi anlamına gelir. Para politikası yürütülmesinde fiyat istikrarı gibi nihai hedeflere ulaşmak için faiz oranı, döviz kuru, enflasyon oranı veya parasal büyüklük gibi nominal değişkenlerden hedef olarak biri kullanılıyor ise bu değişken nominal çapa olarak tanımlanmaktadır.
Soru 64
Para politikası ile zaman zaman değiştirilmesi amaçlanan temel makro değişkenler hangileridir?
I-Millî gelir
II-İstihdam
III-Denk bütçe
IV- Fiyatlar genel düzeyi
I-Millî gelir
II-İstihdam
III-Denk bütçe
IV- Fiyatlar genel düzeyi
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, II ve IV
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde öncelikle makroekonomik değişkenlerde nasıl bir değişimin arzulanır olduğuna karar vermek gerekir. Başka bir ifade ile izlenecek politikanın sonucunda varılması arzulanan amacın ne olduğuna karar verilmelidir. Söz konusu makro değişkenlerin neler olduğuna baktığımızda karşımıza çıkan önemli değişkenlerin; • Millî gelir (Y), • İstihdam (L) ve • Fiyatlar genel düzeyi (P) olduğu görülmektedir. |
Denk bütçe temel makro değişkenler içinde yer almaz. Bu yüzden doğru yanıt E dir.
Soru 65
Konjonktürün canlanma dönemlerinde makro ekonomik değişkenlerde meydana gelen değişimler aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir
Seçenekler
A
millî gelir artarken işsizlik azalmakta, fiyatlar genel düzeyi ise yükselmekte-
dir.
dir.
B
Millî gelir azalırken, işsizlik azalmakta, fiyatlar genel düzeyi ise yükselmekte-
dir.
dir.
C
Millî gelir artarken işsizlik azalmakta, fiyatlar genel düzeyi ise düşmektedir
D
Millî gelir azalırken, işsizlik artmakta, fiyatlar genel düzeyi ise yükselmekte-
dir.
dir.
E
Millî gelir artarken işsizlik ve fiyatlar genel düzeyi değişmemektedir
Açıklama:
Konjonktürün canlanma dönemlerinde millî gelir artarken işsizlik azalmakta, fiyatlar genel düzeyi ise yükselmektedir. Konjonktürün daralma dönemlerinde ise bu gelişmeler aksi yönde gerçekleşmektedir. |
Konjonktürün canlanma dönemlerinde millî gelir artarken işsizlik azalmakta, fiyatlar genel düzeyi ise yükselmektedir.
Soru 66
Para politikasının birbirini destekleyen amaç demeti aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir.
Seçenekler
A
Tam istihdam- fiyat istikrarı
B
Ekonomik büyüme- fiyat istikrarı
C
Ekonomik büyüme- fiyat istikrarı- Tam İstihdam
D
Ekonomik büyüme- Tam İstihdam
E
Ekonomik büyüme- Fiyat istikrarı- Tam İstihdam- Finansal istikrar
Açıklama:
Para politikasının amaçlarına ilişkin üzerinde durulması gereken bir başka nokta ise bazen amaçların birbirini tamamladığı bazen ise çatışabildiğidir. Ekonomik büyüme ve tam istihdama ulaşma amacı birbirini tamamlarken kısa dönemde bu amaçlar fiyat istikrarı amacı ile çatışmaktadır.
Ekonomik büyüme ve tam istihdama ulaşma amacı birbirini destekleyen amaçlardır
Ekonomik büyüme ve tam istihdama ulaşma amacı birbirini destekleyen amaçlardır
Soru 67
Aşağıdakilerden hangileri merkez bankalarının doğru değişkeni ara hedef olarak seçmek için dikkate almak durumunda olduğu kriterlerdir.
I-Kontrol Edilebilirlik
II-Ölçüle Bilirlik
III-Tahmin Edilebilirlik
IV-Hesap verilebilirlik
I-Kontrol Edilebilirlik
II-Ölçüle Bilirlik
III-Tahmin Edilebilirlik
IV-Hesap verilebilirlik
Seçenekler
A
I, II ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
• Kontrol Edilebilirlik: Merkez bankasının hedef değişken üzerinde etkili bir kontrol gücünün olmasını ifade eder. • Ölçüle Bilirlik: Hedef olarak seçilen değişkenin gözlenebilir ve kolay bir şekilde ölçülebilir olmasıdır. • Tahmin Edilebilirlik: Ara hedef olarak seçilecek değişkenin, nihai amaç üzerindeki etkisinin tahmin edilebilir olması gerekir. |
Merkez bankaları doğru değişkeni ara hedef olarak seçmek için bazı kriterleri dikkate almak durumundadır. Bu kriterleri, kontrol edilebilirlik, ölçüle bilirlik ve tahmin edilebilirlik olarak sıralamak mümkündür.
Soru 68
İktisat teorisinde, paranın kısa dönemde reel değişkenleri de etkileyebildiği görüşü aşağıdaki düşünce okullarından hangisine aittir
Seçenekler
A
Keynesyen
B
Klasik
C
Monetarist
D
Yeni klasik
E
Arz yanlı iktisat
Açıklama:
Keynesyen yaklaşım, hedefleme stratejisinde faiz oranlarının hedef olarak seçilmesi görüşünü benimseme eğiliminde olmuştur. Faiz oranlarının hedef olarak kullanımında uzun dönemli faiz oranı ara hedef olarak seçilmekte iken faaliyet hedefi bu ara hedefi etkileyebilen bir faiz oranı olarak belirlenmektedir
İktisat teorisinde, paranın kısa dönemde reel değişkenleri de etkileyebildiği (paranın yansız olmaması) Keynesyen model tarafından sistematize edilmiştir
İktisat teorisinde, paranın kısa dönemde reel değişkenleri de etkileyebildiği (paranın yansız olmaması) Keynesyen model tarafından sistematize edilmiştir
Soru 69
Merkez bankasının kontrolünde olan ve ekonomiye yön vermek için merkez bankasının kullandığı enstrümanlar aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır.
Seçenekler
A
Nominal araçlar
B
Hedef araçlar
C
Hedefleme stratejisi
D
Para politikası araçları
E
Çapa araçlar
Açıklama:
Bu araçlar, merkez bankalarının ekonomide yaratmayı arzuladığı etkilerin ortaya çıkabilmesi için kullandığı enstrümanlardır. İlk başlıkta değindiğimiz gibi politik aracın kullanım yönünün, genişlemeci ya da daraltıcı olarak tanımlanması politika eyleminin toplam talep üzerinde yaratacağı etkinin yönüne bağlıdır. |
| Merkez bankasının kontrolünde olan ve ekonomiye yön vermek için merkez bankasının kullandığı enstrümanlar para politikası araçları olarak tanımlanır. |
Soru 70
Aşağıdakilerden hangisi daraltıcı para politikası eylemi değildir?
Seçenekler
A
Politika faizini arttırmak
B
Faiz koridorunun alt ve üst sınırlarını arttırmak
C
Reeskont oranını arttırmak
D
Zorunlu karşılık oranını azaltmak
E
Döviz kurunu düşürmek
Açıklama:
Daraltıcı para politikasında zorunlu karşılık oranının azaltılması değil arttırılması gerekir.
Soru 71
Açık piyasa işlemlerinden biri olan "doğrudan satım" işlemi hangi durumda yapılır.
Seçenekler
A
Piyasada kalıcı likidite fazlası varsa
B
Piyasada geçici likidite fazlası varsa
C
Piyasada kalıcı likidite sıkışıklığı varsa
D
Piyasada geçici likidite sıkışıklığı varsa
E
Piyasada geçici döviz kıtlığı varsa
Açıklama:
APİ Çeşidi | Yapıldığı Durum | Sonuç |
Doğrudan Satım | Piyasada kalıcı likidite fazlası varsa | Likidite kalıcı olarak çekilir |
Ters Repo | Piyasada geçici likidite fazlası varsa | Likidite geçici olarak çekilir. |
Doğrudan Alım | Piyasada kalıcı likidite sıkışıklığı varsa | Likidite kalıcı olarak arttırılır |
Repo | Piyasada geçici likidite sıkışıklığı varsa | Likidite geçici olarak arttırılır |
Doğrudan satım, piyasada kalıcı likidite fazlası varsa yapılır. Doğru yanıt A dır.
Soru 72
"Ters repo"nun sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Likidite kalıcı olarak çekilir
B
Likidite geçici olarak çekilir.
C
Likidite kalıcı olarak arttırılır
D
Likidite geçici olarak arttırılır
E
Likidite sabitlenir.
Açıklama:
APİ Çeşidi | Yapıldığı Durum | Sonuç |
Doğrudan Satım | Piyasada kalıcı likidite fazlası varsa | Likidite kalıcı olarak çekilir |
Ters Repo | Piyasada geçici likidite fazlası varsa | Likidite geçici olarak çekilir. |
Doğrudan Alım | Piyasada kalıcı likidite sıkışıklığı varsa | Likidite kalıcı olarak arttırılır |
Repo | Piyasada geçici likidite sıkışıklığı varsa | Likidite geçici olarak arttırılır |
Ters repo durumunda likidite geçici olarak çekilir: Doğru yanıt B dir
Soru 73
1970 yılında yürürlüğe giren kanun ile TCMB APÎ yapma yetkisini edinmiş olsa da bu politika aracının kullanımı hangi tarihte başlamıştır.
Seçenekler
A
1975
B
1980
C
1987
D
1990
E
1995
Açıklama:
1970 yılında yürürlüğe giren kanun ile TCMB APÎ yapma yetkisini edinmiş olsa da bu politika aracının kullanımı için bir hayli zaman geçmesi gerekmiş ve APÎ 1987 yılında yapılmaya başlamıştır. TCMB günümüzde bu işlemleri gerçekleştirir iken ihale ya da kotasyon yöntemlerini kullanmaktadır. |
Soru 74
"Ekonomide bazı politika araçlarının kullanımı ile para miktarının değiştirilmesi ve makro ekonomik değişkenlere yön verilmesi "tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Maliye politikası
B
Likidite Yönetimi
C
Para politikası
D
Faiz koridoru
E
Döviz kuru politikası
Açıklama:
Para Politikasının Tanımı
"Ekonomide bazı politika araçlarının kullanımı ile para miktarının değiştirilmesi ve makro ekonomik değişkenlere yön verilmesi "tanımı para politikasına aittir.
"Ekonomide bazı politika araçlarının kullanımı ile para miktarının değiştirilmesi ve makro ekonomik değişkenlere yön verilmesi "tanımı para politikasına aittir.
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının yürütülmesinde önemli makro ekonomik değişkenlerdendir?
Seçenekler
A
Fiyatlar genel düzeyi
B
Döviz kuru
C
Bütçe
D
Dış ödemeler bilançosu
E
Politika faizi
Açıklama:
Para Politikasının Tanımlanması
Fiyatlar genel düzeyi;para politikasının yürütülmesinde önemli makro ekonomik değişkenlerdendir.
Fiyatlar genel düzeyi;para politikasının yürütülmesinde önemli makro ekonomik değişkenlerdendir.
Soru 76
Aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Konjonktürün canlanma dönemlerinde milli gelir azalırken, işsizlik azalmakta,fiyatlar genel düzeyi ise yükselmektedir.
B
Konjonktürün canlanma dönemlerinde milli gelir artarken, işsizlik azalmakta,fiyatlar genel düzeyi ise yükselmektedir.
C
Konjonktürün canlanma dönemlerinde milli gelir artarken, işsizlik artmakta,fiyatlar genel düzeyi ise yükselmektedir.
D
Konjonktürün canlanma dönemlerinde milli gelir artarken, işsizlik azalmakta,fiyatlar genel düzeyi ise düşmektedir.
E
Konjonktürün canlanma dönemlerinde milli gelir artarken, işsizlik artmakta,fiyatlar genel düzeyi ise yükselmektedir.
Açıklama:
Para Politikasının Tanımlanması
Konjonktürün canlanma dönemlerinde milli gelir artarken, işsizlik azalmakta,fiyatlar genel düzeyi ise yükselmektedir.
Konjonktürün canlanma dönemlerinde milli gelir artarken, işsizlik azalmakta,fiyatlar genel düzeyi ise yükselmektedir.
Soru 77
"Bir ekonomide toplam arzın fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesidir"tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Talep şoku
B
Arz şoku
C
Enflasyon
D
Deflasyon
E
Finansal istikrar
Açıklama:
Para Politikasının Tanımlanması
"Bir ekonomide toplam arzın fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesidir"tanımı arz şokuna aittir.
"Bir ekonomide toplam arzın fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesidir"tanımı arz şokuna aittir.
Soru 78
Eğer para politikası nihai hedefe ulaşmak adına toplam talebi arttırmakta ise izlenen politika aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Finansal istikrar
B
Fiyat istikrarı
C
Genişlemeci(gevşek)politika
D
Daraltıcı(sıkı)politika
E
Arzulanır ekonomik büyüme
Açıklama:
Para Politikasının Tanımlanması
Eğer para politikası nihai hedefe ulaşmak adına toplam talebi arttırmakta ise izlenen politika genişlemeci(gevşek)politikadır.
Eğer para politikası nihai hedefe ulaşmak adına toplam talebi arttırmakta ise izlenen politika genişlemeci(gevşek)politikadır.
Soru 79
Bir ekonominin aşırı istihdam dengesinde bulunması durumunda nasıl bir politika uygulanmalıdır?
Seçenekler
A
Daraltıcı(sıkı)para politikası
B
Genişlemeci(gevşek)para politikası
C
Arzulanır bir ekonomik büyüme politikası
D
Maliye politikası
E
İstikrar politikası
Açıklama:
Para Politikası Araçları
Bir ekonominin aşırı istihdam dengesinde bulunması durumunda daraltıcı(sıkı)bir para politikası uygulanmalıdır.
Bir ekonominin aşırı istihdam dengesinde bulunması durumunda daraltıcı(sıkı)bir para politikası uygulanmalıdır.
Soru 80
"Finansal sistemde,yer alan kurum ve ödeme sistemlerinde istikrarı ve şoklara karşı dayanıklılığı ifade etmede kullanılan kavram"aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deflasyon
B
Enflasyon
C
Fiyat istikrarı
D
Finansal istikrar
E
Sürdürülebilir ekonomik büyüme
Açıklama:
Finansal İstikrar
"Finansal sistemde,yer alan kurum ve ödeme sistemlerinde istikrarı ve şoklara karşı dayanıklılığı ifade etmede kullanılan kavram"finansal istikrardır.
"Finansal sistemde,yer alan kurum ve ödeme sistemlerinde istikrarı ve şoklara karşı dayanıklılığı ifade etmede kullanılan kavram"finansal istikrardır.
Soru 81
"Para politikasının yürütülmesinde nihai hedeflere ulaşmak için faiz oranı,döviz kuru,enflasyon oranı veya parasal büyüklük gibi nominal değişkenlerden hedef olarak biri kullanılıyorsa"bu değişken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Nominal çapa
B
Faaliyet hedefi
C
Ara hedef
D
Nihai hedef
E
Enflasyon hedeflemesi
Açıklama:
Para Politikasının Yürütülmesinde Nominal Çapa Hedeflemesi
"Para politikasının yürütülmesinde nihai hedeflere ulaşmak için faiz oranı,döviz kuru,enflasyon oranı veya parasal büyüklük gibi nominal değişkenlerden hedef olarak biri kullanılıyorsa"bu değişken nominal çapadır.
"Para politikasının yürütülmesinde nihai hedeflere ulaşmak için faiz oranı,döviz kuru,enflasyon oranı veya parasal büyüklük gibi nominal değişkenlerden hedef olarak biri kullanılıyorsa"bu değişken nominal çapadır.
Soru 82
İktisat teorisinde,paranın kısa dönemde reel değişkenleri de etkileyebildiği(paranın yansız olması)hangi ekonomik yaklaşım tarafından sistematize edilmiştir?
Seçenekler
A
Merkantilistler
B
Rasyonel beklentiler
C
Klasik
D
Keynesyen
E
Monetarist
Açıklama:
Para Politikasının Yürütülmesinde Nominal Çapa Hedeflemesi
İktisat teorisinde,paranın kısa dönemde reel değişkenleri de etkileyebildiği(paranın yansız olması)hangi ekonomik yaklaşım Keynes tarafından sistematize edilmiştir.
İktisat teorisinde,paranın kısa dönemde reel değişkenleri de etkileyebildiği(paranın yansız olması)hangi ekonomik yaklaşım Keynes tarafından sistematize edilmiştir.
Soru 83
2010 yılında Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere akan kısa vadeli yabancı sermaye akımları aşağıdakilerden hangisine yol açmamıştır?
Seçenekler
A
Türk lirasının değeri artmıştır.
B
İç kredi kullanımı ve iç talep artmıştır.
C
İthalat artmıştır.
D
Dış talep iç talebe göre güçlü kalmıştır.
E
Makro finansal istikrara ilişkin riskler artmıştır.
Açıklama:
2010 Sonrası Para Politikasının Değişen Görünümü
2010 yılında Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere akan kısa vadeli yabancı sermaye akımları dış talebin iç talebe göre güçlü değil,zayıf kalmasına yol açmıştır.
2010 yılında Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelere akan kısa vadeli yabancı sermaye akımları dış talebin iç talebe göre güçlü değil,zayıf kalmasına yol açmıştır.
Soru 84
Ekonomi genel denge durumunda iken yaşanan bir negatif talep şoku sonucunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?
Seçenekler
A
Milli gelir azalır
B
Fiyatlar genel seviyesi düşer
C
AD eğrisi sağa doğru kayar
D
AD eğrisi sola doğru kayar
E
AS eğrisi değişmez
Açıklama:
Negatif talep şoku durumunda toplam talep eğrisi (AD) sola doğru kayacaktır. Yani gerçekleşmeyecek durum C şıkkıdır.
Soru 85
Para politikasının nihai hedefe ulaşmak için, toplam talebi arttıracak yönde uygulanması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilmektedir?
Seçenekler
A
Daraltıcı para politikası
B
Pozitif para politikası
C
Genişlemeci para politikası
D
Pozitif arz şoku
E
Pozitif talep şoku
Açıklama:
Para politikasının bu şekilde uygulanmasına verilen isim genişlemeci para politikasıdır. Eğer azaltıcı diye sorulmuş olsa idi cevap daraltıcı para politikası olacaktı. Doğru cevap C şıkkıdır.
Soru 86
I. Tam istihdam
II. Arzulanır bir ekonomik büyüme
III. Finansal istikrar
IV. Fiyat istikrarı
Yukarıda yer alan para politikası amaçlarından hangisi ya da hangileri milli gelir, istihdam ve işsizlik ile dolaylı yoldan ilişkilidir?
II. Arzulanır bir ekonomik büyüme
III. Finansal istikrar
IV. Fiyat istikrarı
Yukarıda yer alan para politikası amaçlarından hangisi ya da hangileri milli gelir, istihdam ve işsizlik ile dolaylı yoldan ilişkilidir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Tam istihdam, arzulanır bir ekonomik büyüme ve fiyat istikrarı; milli gelir, istihdam ve işsizlik ile doğrudan ilişkilidir. Finansal istikrar ise dolaylı yoldan ilişkilidir. Yani doğru cevap B şıkkı olacaktır.
Soru 87
Merkez bankalarının para politikası yürütürken, para politikası araçları ile nihai hedef arasında yer alan kavramlar aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Faaliyet Hedefi ve Hedefleme Stratejisi
B
Gerekli Hedef ve Hedefleme Stratejisi
C
Ara Hedef ve Hedefleme Stratejisi
D
Ara Hedef ve Gerekli Hedef
E
Faaliyet Hedefi ve Ara Hedef
Açıklama:
Doğru seçenek E şıkkıdır. Merkez bankasının para politikası yürütürken para politikası araçları ile nihai hedefler arasına faaliyet ve ara hedefler koymasıdır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi para politikası araçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Politika faizi
B
Faiz koridoru
C
Döviz işlemleri
D
Vergilendirme
E
Reeskont oranı
Açıklama:
Vergilendirme maliye politikası araçları arasında yer almaktadır. Yani yer almayan politika aracı D şıkkıdır.
Soru 89
Diğer bütün koşullar sabitken likidite talebi azalır ise aşağıdaki durumlardan hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Likidite Arzı Azalır
B
Kısa Vadeli Faiz Oranı Artar
C
Kısa Vadeli Faiz Oranı Azalır
D
Kısa Vadeli Faiz Oranı Değişmez
E
Likidite Arzı Değişmez
Açıklama:
Diğer bütün koşullar sabitken likidite talebi azalır ise likidite arzı artar ve kısa vadeli faiz oranı azalır. Doğru seçenek C şıkkıdır.
Soru 90
TCMB faiz koridoru uygulamasında borç alma ve verme faizlerinin geçerli olduğu en son zaman dilimlerini tam iş günleri ve yarım iş günleri için aşağıdaki hangi saatler olarak belirlemiştir?
Seçenekler
A
Tam iş günü: 17:00, Yarım iş günü:12:00
B
Tam iş günü: 16:00, Yarım iş günü:12:00
C
Tam iş günü: 18:00, Yarım iş günü:13:00
D
Tam iş günü: 16:00, Yarım iş günü:12:30
E
Tam iş günü: 17:30, Yarım iş günü:12:30
Açıklama:
Doğru seçenek B şıkkıdır. TCMB faiz koridoru uygulamasında borç alma ve verme faizlerinin geçerli olduğu en son zaman dilimlerini tam iş günleri için saat 16:00, yarım iş günleri için ise saat 12:00 olarak belirlemiştir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi Açık Piyasa İşlemlerinin uygulamada kullanılan işlem türleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dolaylı Satım
B
Doğrudan Satım
C
Ters Repo
D
Doğrudan Alım
E
Repo
Açıklama:
Yer almayan kavram A şıkkıdır.
Soru 92
Aşağıdakilerden hangisi küresel kriz sonrası Türkiye ekonomisinde ortaya çıkan durumlardan birisi olduğu söylenebilir?
Seçenekler
A
Kısa vadeli sermaye akımları durmuştur
B
Türk lirası değer kaybetmiştir
C
İthalat artışını yavaşlamıştır
D
İç kredi kullanımı ve iç talep arttırmıştır
E
Dışarıdan gelen talep güçlenmiştir
Açıklama:
Doğru seçenek D şıkkıdır. 2010 yılında gelişmiş ülke merkez bankalarının genişlemeci politikalar izlemesi kısa vadeli sermaye akımlarının Türkiye gibi gelişmekte olan ülke ekonomilerine akmasına neden olmuştur. Sermaye girişleri Türk lirasının değerini arttırmış ve artan kaynaklar aynı zamanda iç kredi kullanımını ve iç talebi arttırmıştır. Türkiye ekonomisinde iç talepteki büyüme ve TL’nin değer kazanması ithalat artışını hızlandırmıştır. Ancak bunun aksine kriz dönemi süresince özellikle Türkiye’nin ihracatının gelişmiş ülkelere yönelik olması nedeniyle dış talep iç talebe göre zayıf kalmıştır.
Soru 93
Aşağıdakilerden hangisi para politikası araçlarının daraltıcı para politikası uygulamasında nasıl kullanılması gerektiği yanlış gösterilmiştir?
Seçenekler
A
Politika faizini arttırmak
B
Reeskont oranını arttırmak
C
Döviz kurunu arttırmak
D
Zorunlu karşılık oranını arttırma
E
Faiz koridorunun alt ve üst sınırlarını arttırmak
Açıklama:
Yanlış seçene C şıkkıdır. Döviz kurunu arttırmak değil döviz kurunu düşürmek olmalıdır.
Soru 94
"Ekonomide bazı politika araçlarının kullanımı ile para miktarının değiştirilmesi
ve böylelikle makroekonomik değişkenlere yön verilmesi, .................. olarak
tanımlanmaktadır." Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
ve böylelikle makroekonomik değişkenlere yön verilmesi, .................. olarak
tanımlanmaktadır." Boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?
Seçenekler
A
Maliye politikası
B
Para politikası
C
Milli gelir
D
Kişisel gelir
E
Enflasyon
Açıklama:
Ekonomide bazı politika araçlarının kullanımı ile para miktarının değiştirilmesi
ve böylelikle makroekonomik değişkenlere yön verilmesi, para politikası olarak
tanımlanmaktadır.
ve böylelikle makroekonomik değişkenlere yön verilmesi, para politikası olarak
tanımlanmaktadır.
Soru 95
Bir ekonomide para ve maliye politikası eylemleri uygulanmaksızın toplam talebin fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesine ne denir?
Seçenekler
A
Talep Şoku
B
Arz Şoku
C
Enflasyon
D
Deflasyon
E
Stagflasyon
Açıklama:
Talep Şoku: Bir ekonomide para ve maliye politikası eylemleri uygulanmaksızın toplam talebin fiyatlar genel düzeyi dışındaki bir nedenden dolayı değişmesidir.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının öne çıkan amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Tam istihdam
B
Arzulanır bir ekonomik büyüme
C
Fiyat istikrarı
D
Bütçe açıklarını kapatma
E
Finansal istikrar
Açıklama:
İktisat literatüründe, öne çıkan para politikası amaçlarını genel olarak aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
• Tam istihdam
• Arzulanır bir ekonomik büyüme
• Fiyat istikrarı
• Finansal istikrar
• Tam istihdam
• Arzulanır bir ekonomik büyüme
• Fiyat istikrarı
• Finansal istikrar
Soru 97
Fiyatlar genel düzeyinin sürekli azalmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Fiyat İstikrarı
B
Enflasyon
C
Deflasyon
D
Stagflasyon
E
Devalüasyon
Açıklama:
Fiyatlar genel seviyesindeki sürekli artış enflasyon olarak tanımlanmakta iken fiyatlar genel düzeyindeki sürekli azalış deflasyon olarak tanımlanmaktadır.
Soru 98
- Kontrol Edilebilirlik
- Ölçüle Bilirlik
- Tahmin Edilebilirlik
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Merkez bankaları doğru değişkeni ara hedef olarak seçmek için bazı kriterleri dikkate almak durumundadır. Bu kriterleri, kontrol edilebilirlik, ölçüle bilirlik ve tahmin edilebilirlik olarak sıralamak mümkündür.
• Kontrol Edilebilirlik: Merkez bankasının hedef değişken üzerinde etkili bir kontrol gücünün olmasını ifade eder.
• Ölçüle Bilirlik: Hedef olarak seçilen değişkenin gözlenebilir ve kolay bir şekilde ölçülebilir olmasıdır.
• Tahmin Edilebilirlik: Ara hedef olarak seçilecek değişkenin, nihai amaç üzerindeki etkisinin tahmin edilebilir olması gerekir.
• Kontrol Edilebilirlik: Merkez bankasının hedef değişken üzerinde etkili bir kontrol gücünün olmasını ifade eder.
• Ölçüle Bilirlik: Hedef olarak seçilen değişkenin gözlenebilir ve kolay bir şekilde ölçülebilir olmasıdır.
• Tahmin Edilebilirlik: Ara hedef olarak seçilecek değişkenin, nihai amaç üzerindeki etkisinin tahmin edilebilir olması gerekir.
Soru 99
Para politikası yürütülmesinde fiyat istikrarı gibi nihai hedeflere ulaşmak için faiz oranı, döviz kuru, enflasyon oranı veya parasal büyüklük gibi nominal değişkenlerden hedef olarak birinin kullanılmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Nominal Çapa
B
Reel Çapa
C
Ara Hedef
D
Nihai Hedef
E
Para Politikası Araçları
Açıklama:
Para politikası yürütülmesinde fiyat istikrarı gibi nihai hedeflere ulaşmak için faiz oranı, döviz kuru, enflasyon oranı veya parasal büyüklük gibi nominal değişkenlerden hedef olarak biri kullanılıyor ise bu değişken nominal çapa olarak tanımlanmaktadır.
Soru 100
Aşağıdaki hangisi merkez bankalarının kullanabileceği araçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Politika faizi
B
Faiz koridoru
C
Reeskont oranı
D
Kapalı piyasa işlemleri
E
Döviz işlemleri
Açıklama:
Merkez bankalarının toplam talep ve bunun aracılığı ile temel makroekonomik değişkenler üzerinde etki yaratabilmek için kullanabileceği araçların neler olduğunu inceleyelim. Bu araçları şu şekilde sıralamak mümkündür.
• Politika faizi
• Faiz koridoru
• Reeskont oranı
• Zorunlu karşılık oranı
• Açık piyasa işlemleri
• İletişim politikası
• Döviz işlemleri
• Politika faizi
• Faiz koridoru
• Reeskont oranı
• Zorunlu karşılık oranı
• Açık piyasa işlemleri
• İletişim politikası
• Döviz işlemleri
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisini Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası politika faiz oranı olarak kullanmaktadır?
Seçenekler
A
1 hafta vadeli repo faiz oranını
B
10 gün vadeli repo faiz oranını
C
15 gün vadeli repo faiz oranını
D
21 gün vadeli repo faiz oranını
E
1 ay vadeli repo faiz oranını
Açıklama:
Birbiri ile yakın ilişkili olsa da ekonomide kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin tek bir gösterge faiz oranı yoktur. Merkez bankası bu oranlardan birini kendisine politika faiz oranı olarak belirlemektedir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bu amaçla 1 hafta vadeli repo faiz oranını politika faiz oranı olarak kullanmaktadır.
Soru 102
Merkez Bankasının kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin borç alma ve borç verme faiz oranlarını açıklayarak piyasa faiz oranının limitler içinde belirlenmesini sağladığı sistem aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Politika Faizi
B
Reeskont oranı
C
Faiz koridoru
D
İletişim politikası
E
Zorunlu karşılık oranı
Açıklama:
Faiz Koridoru: Merkez Bankasının kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin borç alma (alt limit) ve borç verme (üst limit) faiz oranlarını açıklayarak piyasa faiz oranının limitler içinde
belirlenmesini sağladığı sistemdir.
belirlenmesini sağladığı sistemdir.
Soru 103
TCMB Açık Piyasa İşlemi (APİ) yapma yetkisini hangi yıl elde etmiştir?
Seçenekler
A
1969
B
1970
C
1974
D
1976
E
1979
Açıklama:
TCMB, birincil piyasadan yasa gereği kamu borçlanma senetleri ile ilgili işlem yapamamaktadır. 1970 yılında yürürlüğe giren kanun ile TCMB APİ yapma yetkisini edinmiş olsa da bu politika aracının kullanımı için bir hayli zaman geçmesi gerekmiş ve APİ 1987 yılında yapılmaya başlamıştır. TCMB günümüzde bu işlemleri gerçekleştirir iken ihale ya da kotasyon yöntemlerini kullanmaktadır.
Soru 104
Ekonomide pozitif bir talep şoku yaşanması durumunda söz konusu şokun sırasıyla milli gelir (Y), istihdam (L) ve fiyatlar genel düzeyi (P) üzerindeki etkileri nasıl olur?
Seçenekler
A
Y artar, L artar, P artar
B
Y azalır, L azalır, P azalır
C
Y artar, L artar, P azalır
D
Y azalır, L azalır, P artar
E
Y artar, L azalır, P artar
Açıklama:
Oluşan yeni dengede ekonomide fiyatlar genel düzeyinde ve millî gelir düzeyinde bir artış meydana gelecektir. Bu durumda bu ekonomide istihdam düzeyi artarken işsizlik düzeyinin azaldığı da unutulmamalıdır
Soru 105
Ekonomide negatif bir talep şoku yaşanması durumunda söz konusu şokun sırasıyla milli gelir (Y), istihdam (L) ve fiyatlar genel düzeyi (P) üzerindeki etkileri nasıl olur?
Seçenekler
A
Y artar, L artar, P artar
B
Y azalır, L azalır, P azalır
C
Y artar, L artar, P azalır
D
Y azalır, L azalır, P artar
E
Y artar, L azalır, P artar
Açıklama:
Negatif bir talep şoku yaşanması durumunda ise millî gelir, istihdam düzeyi ve fiyatlar genel düzeyinde bir azalma yaşanırken işsizlik düzeyinde bir artış meydana gelecektir.
Soru 106
Ekonomide pozitif bir arz şoku yaşanması durumunda söz konusu şokun sırasıyla milli gelir (Y), istihdam (L) ve fiyatlar genel düzeyi (P) üzerindeki etkileri nasıl olur?
Seçenekler
A
Y artar, L artar, P artar
B
Y azalır, L azalır, P azalır
C
Y artar, L artar, P azalır
D
Y azalır, L azalır, P artar
E
Y artar, L azalır, P artar
Açıklama:
Arz şoklarına baktığımızda pozitif arz şoku, arz eğrisi AS’yi sağa kaydırdırır. Bunun sonucunda ise millî gelir ve istihdam düzeyi artarken fiyatlar genel düzeyinin azaldığı görülmektedir.
Soru 107
Ekonomide negatif bir arz şoku yaşanması durumunda söz konusu şokun sırasıyla milli gelir (Y), istihdam (L) ve fiyatlar genel düzeyi (P) üzerindeki etkileri nasıl olur?
Seçenekler
A
Y artar, L artar, P artar
B
Y azalır, L azalır, P azalır
C
Y artar, L artar, P azalır
D
Y azalır, L azalır, P artar
E
Y artar, L azalır, P artar
Açıklama:
Arz şokunun negatif olması durumunda arz eğrisi sola kayacaktır. Bu durumda ekonomide hem millî gelir hem de istihdam düzeylerinde bir azalma ve fiyatlar genel düzeyinde ise bir artış meydana gelecektir.
Soru 108
Para politikasının nihai hedefe ulaşmak için toplam talebi arttırıcı yönde uygulanmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Genişlemeci para politikası
B
Sıkı para politikası
C
Daraltıcı para politikası
D
Tam istihdam politikası
E
İthal ikameci sanayileşme politikası
Açıklama:
Genişlemeci para politikası, para politikasının nihai hedefe ulaşmak için toplam talebi arttırıcı yönde uygulanmasıdır.
Soru 109
Ekonomide fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen sürekli artışa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Dezenflasyon
D
Stagflasyon
E
Slumpflasyon
Açıklama:
Enflasyon: Ekonomide fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen sürekli artıştır.
Soru 110
Ekonomide fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen sürekli azalışa ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Deflasyon
C
Dezenflasyon
D
Stagflasyon
E
Slumpflasyon
Açıklama:
Ekonomide fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen sürekli azalıştır.
Soru 111
Ekonomik birimlerin yatırım, tüketim ve tasarruf kararları alırken, dikkate almaya gerek duymayacakları ölçüde düşük bir enflasyon oranının gerçekleşmesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Finansal istikrar
B
Tam istihdam
C
Fiyat istikrarı
D
Sürdürülebilir büyüme
E
Döviz kuru istikrarı
Açıklama:
Fiyat istikrarı, fiyatlar genel seviyesinin değişim hızı ile ilgili bir kavramdır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası fiyat istikrarını, ekonomik birimlerin yatırım, tüketim ve tasarruf kararlarını alırken dikkate almaya gerek duymadıkları ölçüde düşük bir enflasyon oranı olarak tanımlamaktadır. Bu tanımlamadan da anlaşıldığı gibi fiyat istikrarı, fiyat artış hızının sıfır olması değil fiyat artış hızının arzulanır bir düzeyde olması olarak tanımlanabilir.
Soru 112
Merkez Bankasının kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin borç alma ve borç verme faiz oranlarını açıklayarak piyasa faiz oranının limitler içinde belirlenmesini sağladığı sisteme ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reeskont politikası
B
Açık piyasa işlemleri
C
Dalgalı kur
D
Sabit kur
E
Faiz koridoru
Açıklama:
Faiz Koridoru: Merkez Bankasının kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin borç alma (alt limit) ve borç verme (üst limit) faiz oranlarını açıklayarak piyasa faiz oranının limitler içinde belirlenmesini sağladığı sistemdir.
Soru 113
Merkez bankasının piyasada geçici bir likidite fazlası olduğunu düşünmesi durumunda bu likidite fazlasını piyasadan çekebilmek için belirli bir tarihte geri satın almayı taahhüt ederek menkul kıymet satışı yapması işlemi hangisidir?
Seçenekler
A
Doğrudan satım
B
Ters repo
C
Doğrudan alım
D
Repo
E
Reeskont kredisi
Açıklama:
Ters Repo (Geri Alım Vadiyle Satım): Merkez bankasının piyasada geçici bir likidite fazlası olduğunu düşünmesi durumunda bu likidite fazlasını pi- yasadan çekebilmek için kullandığı APİ’dir. Merkez bankası bu APİ türünde, belirli bir tarihte geri satın almayı taahhüt ederek satış yapmaktadır.
Soru 114
Ekonomide pozitif bir talep şoku gerçekleşirse aşağıdaki sonuçlardan hangisi oluşur?
Seçenekler
A
AD sağa kayar
B
AD sola kayar
C
Milli gelir (Y) azalır
D
İstihdam (L) azalır
E
Fiyatlar genel düzeyi (P) azalır
Açıklama:
Pozitif talep şoku gerçekleşirse; AD sağa kayar, Y artar, L artar ve P artar. Doğru cevap A'dır.
Soru 115
Ekonomide negatif bir arz şoku gerçekleşirse aşağıdaki sonuçlardan hangisi oluşur?
Seçenekler
A
AS sağa kayar
B
AS sola kayar
C
Milli gelir (Y) artar
D
İstihdam (L) artar
E
Fiyatlar genel seviyesi (P) azalır
Açıklama:
Negatif arz şoku gerçekleşirse; AS sola kayar, Y azalır, L azalır ve P artar. Doğru cevap B'dir.
Soru 116
Ekonomide bir politika yürütülürken kullanılan politika araçları ile aşağıdakilerden hangisi etkilenerek amaç olarak belirlenen makroekonomik değişkene ulaşılmaya çalışılır?
Seçenekler
A
Toplam tasarruf
B
Toplam yatırım
C
Toplam talep
D
Toplam arz
E
Kamu harcamaları
Açıklama:
Bir politika yürütülürken kullanılan politika araçları ile toplam talep düzeyi etkilenerek amaç olarak belirlenen makroekonomik değişkene ulaşılmaya çalışılmaktadır. Doğru cevap C'dir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi iktisat literatüründe öne çıkan para politikası amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Tam istihdam
B
Arzulanır bir ekonomik büyüme
C
Fiyat istikrarı
D
Dengeli bir döviz kuru
E
Finansal istikrar
Açıklama:
İktisat literatüründe, öne çıkan para politikası amaçlarını genel olarak aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
• Tam istihdam
• Arzulanır bir ekonomik büyüme
• Fiyat istikrarı
• Finansal istikrar
Doğru cevap D'dir.
• Tam istihdam
• Arzulanır bir ekonomik büyüme
• Fiyat istikrarı
• Finansal istikrar
Doğru cevap D'dir.
Soru 118
Ekonomide fiyatlar genel seviyesinde meydana gelen sürekli artış aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Depresyon
B
Resesyon
C
Stagflasyon
D
Deflasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Fiyatlar genel düzeyindeki hareketlilik bazen artış bazen de azalma yönünde olabilir. Fiyatlar genel seviyesindeki sürekli artış enflasyon olarak tanımlanmaktadır. Doğru cevap E'dir.
Soru 119
Gelişmiş bir ekonomi için fiyat artış hızı aşağıdaki yüzdelik aralıklardan hangisinde olmalıdır?
Seçenekler
A
%1-3
B
%3-5
C
%5-7
D
%7-9
E
%9-11
Açıklama:
Ekonomide fiyatlar genel düzeyinin artış hızının arzulanır düzeyi, gelişmiş ekonomiler için yıllık fiyat artış hızının %1-3 aralığında olmasıdır. Doğru cevap A'dır.
Soru 120
Para politikası hedefleme stratejisinde hedef sıralaması aşağıdaki şıklardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Ara hedef - Faaliyet hedefi - Nihai hedef
B
Faaliyet hedefi - Ara hedef - Nihai Hedef
C
Nihai hedef - Faaliyet hedefi - Ara hedef
D
Nihai hedef - Ara hedef - Faaliyet hedefi
E
Ara hedef - Nihai hedef - Faaliyet hedefi
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejisinde doğru sıralama; faaliyet hedefi - ara hedef - nihai hedef olarak sıralanmaktadır. Doğru cevap B'dir.
Soru 121
Aşağıdaki para politikası araçlarından hangisi doğrudan likiditeyi yönetmek için kullanılır?
Seçenekler
A
Politika faizi
B
Faiz koridoru
C
Reeskont oranı
D
İletişim politikası
E
Döviz işlemleri
Açıklama:
Reeskont oranı, zorunlu rezerv oranı ve açık piyasa işlemleri; merkez bankalarının doğrudan likiditeyi yönetmek için kullandıkları araçlardır. Doğru cevap C'dir.
Soru 122
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası aşağıdakilerden hangisini politika faiz oranı olarak kullanır?
Seçenekler
A
Gecelik repo faiz oranı
B
Avans faiz oranı
C
Reeskont faiz oranı
D
Bir hafta vadeli repo faiz oranı
E
Geç likidite penceresi faiz oranı
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bu amaçla 1 hafta vadeli repo faiz oranını politika faiz oranı olarak kullanmaktadır. Doğru cevap D'dir.
Soru 123
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankaları tarafından uygulamada en çok gerçekleştirilen açık piyasa işlemleri içerisinde yer almaz?
Seçenekler
A
Doğrudan satım
B
Ters repo
C
Doğrudan kesin alım
D
Repo
E
Döviz alımı
Açıklama:
Para politikası araçları içinde merkez bankaları tarafından likiditeyi ayarlamak için en çok tercih edilen APİ’nin kullanımına baktığımızda, uygulamada en çok dört tür işlemin gerçekleştiği görülmektedir. Bunlar;
• Doğrudan (Kesin) Satım,
• Ters Repo (Geri Alım Vadiyle Satım),
• Doğrudan (Kesin) Alım,
• Repo (Geri Satım Vadiyle Alım).
Doğru cevap E'dir.
• Doğrudan (Kesin) Satım,
• Ters Repo (Geri Alım Vadiyle Satım),
• Doğrudan (Kesin) Alım,
• Repo (Geri Satım Vadiyle Alım).
Doğru cevap E'dir.
Ünite 5
Soru 1
Merkez bankasının para politikasını bir kural çerçevesinde yürütmesi, genel kabul gören bir görüştür. Aşağıdakilerden hangisi belirlenen kuralın ekonomiye sağladığı katkıyı en iyi açıklar?
Seçenekler
A
Tam istihdamı kolaylaştırması
B
Arzulanabilir bir ekonomik büyüme sağlaması
C
Fiyat istikrarını sağlaması
D
İleriye dönük beklentisi olan ekonomik birimlere kılavuzluk etmesi
E
Finansal istikrarı sağlaması
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejilerinin neden önemli olduğunu belirtebileceksiniz.
Bir ekonomide faaliyet gösteren ekonomik birimler ileriye dönük beklentilere sahiptir. Merkez bankası, para politikası eylemlerini bir kurala dayandırdığı zaman, bu kural ekonomik birimlere yol gösterecek, belirsizlikleri giderecek ve doğru kararlar almalarını sağlayacaktır. Bu durum da, merkez bankasının para politikası amaçlarını başarıyla gerçekleştirmesine neden olacaktır. Tam istihdam, arzulanabilir bir ekonomik büyüme, fiyat istikrarı ve finansal istikrar, merkez bankası para politikasının amaçlarıdır. Bu amaçlara ulaşmayı sağlayan kuralın kendisi değil; bir para politikasının uygulanmasıdır. Başka bir anlatımla, bir kurala bağlı olmayan para politikaları da bu amaçların gerçekleşmesini sağlayabilir.
Bir ekonomide faaliyet gösteren ekonomik birimler ileriye dönük beklentilere sahiptir. Merkez bankası, para politikası eylemlerini bir kurala dayandırdığı zaman, bu kural ekonomik birimlere yol gösterecek, belirsizlikleri giderecek ve doğru kararlar almalarını sağlayacaktır. Bu durum da, merkez bankasının para politikası amaçlarını başarıyla gerçekleştirmesine neden olacaktır. Tam istihdam, arzulanabilir bir ekonomik büyüme, fiyat istikrarı ve finansal istikrar, merkez bankası para politikasının amaçlarıdır. Bu amaçlara ulaşmayı sağlayan kuralın kendisi değil; bir para politikasının uygulanmasıdır. Başka bir anlatımla, bir kurala bağlı olmayan para politikaları da bu amaçların gerçekleşmesini sağlayabilir.
Soru 2
I. Parasal hedefleme stratejisi, II. Döviz kuru hedefleme stratejisi, III. Enflasyon hedefleme rejimi. Para politikasını belirli bir kural çerçevesinde yürüten bir merkez bankası, yukarıdaki para politikası hedefleme stratejilerinden hangisini ya da hangilerini kullanabilir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Para politikasının belirli bir kural çerçevesinde yürütülmesi gerektiği görüşünü savunanlar, bu kuralın hangi hedef üzerinden uygulanacağı konusunu tartışmaktadır. Merkez bankaları, yukarıda verilen üç alternatif hedefleme stratejisinden herhangi birisini kullanabilir.
Para politikasının belirli bir kural çerçevesinde yürütülmesi gerektiği görüşünü savunanlar, bu kuralın hangi hedef üzerinden uygulanacağı konusunu tartışmaktadır. Merkez bankaları, yukarıda verilen üç alternatif hedefleme stratejisinden herhangi birisini kullanabilir.
Soru 3
"A" ülkesinin merkez bankası, para politikası eylemlerini yürütebilmek için, döviz kuru hedefleme stratejisi izlemeye karar vermiştir. Çapa ülke olarak seçilebilecek üç ülke ("X" ülkesi, "Y" ülkesi ve "Z" ülkesi) bulunmaktadır. Bu ülkelerin konuyla ilgili bilinen özellikleri şöyledir:1. "X" ülkesi, fiyat istikrarı sağlamada başarılı olmuştur ve "A" ülkesinin en çok ithalat ve ihracat yaptığı ülkedir.2. "Y" ülkesi fiyat istikrarı sağlamada başarılı bir ülkedir. Ancak, "A" ülkesiyle hiçbir dış ticaret ilişkisi bulunmamaktadır.3. "Z" ülkesinin parası dünya çapında sağlam bir rezerv para işlevi görmektedir. "Z" ülkesi son iki yıldır yüksek enflasyonla mücadele etmektedir.Elimizdeki bu verilere göre, aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
"X" ülkesinin para birimi nominal çapa olarak seçilebilir.
B
"Y" ülkesinin para birimi nominal çapa olarak seçilebilir.
C
"Z" ülkesinin para birimi nominal çapa olarak seçilebilir.
D
"X" ve "Y" ülkelerinin para birimlerinden oluşan bir sepet nominal çapa olarak belirlenmelidir.
E
"Y" ve "Z" ülkelerinin para birimlerinden oluşan bir sepet nominal çapa olarak belirlenmelidir.
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Çapa olarak seçilecek bir ülkenin üç kriteri sağlaması beklenir. Bu kriteler şunlardır: 1. Ülke, fiyat istikrarını sağlamada başarılı olmalıdır. 2. Ülke parası sağlam bir rezerv para işlevini görebilmelidir. 3. Hedefleme stratejisi uygulayan ülke ile çapa ülke arasında dış ticaret ilişkisi bulunmalıdır. "Y" ve "Z" ülkelerinin bu kriterlerden en az birine uymadığı bilinmektedir. Bu durumda, çapa ülke olmaya en uygun ülke "X" ülkesidir.
Çapa olarak seçilecek bir ülkenin üç kriteri sağlaması beklenir. Bu kriteler şunlardır: 1. Ülke, fiyat istikrarını sağlamada başarılı olmalıdır. 2. Ülke parası sağlam bir rezerv para işlevini görebilmelidir. 3. Hedefleme stratejisi uygulayan ülke ile çapa ülke arasında dış ticaret ilişkisi bulunmalıdır. "Y" ve "Z" ülkelerinin bu kriterlerden en az birine uymadığı bilinmektedir. Bu durumda, çapa ülke olmaya en uygun ülke "X" ülkesidir.
Soru 4
"B" ülkesinin merkez bankası para politikası eylemlerini yürütebilmek için, döviz kuru hedefleme stratejisi izlemeye karar vermiştir. Bu merkez bankası, döviz kuru hedefleme stratejisi adına aşağıda sıralanan eylemlerden hangisini ya da hangilerini gerçekleştirebilir? I. Genişlemeci para politikası uygulayarak döviz kurunu yükseltmek, II. Daraltıcı para politikası uygulayarak döviz kurunu düşürmek, III. Döviz piyasasında döviz alımı ya da satışı yaparak döviz kuruna müdahale etmek, IV. Zorunlu karşılık oranlarını değiştirerek, piyasadaki likiditeyi değiştirmek.
Seçenekler
A
Yalnız III
B
Yalnız IV
C
I ve II
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Para arzındaki bir artış, döviz kurunun değerini arttırır. Dolayısıyla, döviz kuru yükselir ve yerli para değer kaybeder. Parasal bir daralma ise, döviz kurunun düşmesine ve yerli paranın değer kazanmasına neden olur. Kısacası, genişlemeci para politikası döviz kurunu yükseltir. Daraltıcı para politikası ise, döviz kurunu düşürür. Dolayısıyla I ve II doğrudur. Merkez bankasının, döviz kurunu hedeflediği düzeyde tutabilmek için yapabileceği en doğrudan müdahale döviz almak veya satmaktır. Dolayısıyla, III de doğrudur. Aslında, zorunlu karşılık oranlarını değiştirerek, piyasadaki para arzını arttırmak ya da azaltmak mümkündür. Ancak, bu eylem "zorunlu karşılık tesis dönemi" nedeniyle hemen sonuç verecek bir müdahale değildir. Dolayısıyla, döviz kurunu etkilemek üzere, para arzını zorunlu karşılık oranlarında değişiklik yapmak mantıklı değildir.
Para arzındaki bir artış, döviz kurunun değerini arttırır. Dolayısıyla, döviz kuru yükselir ve yerli para değer kaybeder. Parasal bir daralma ise, döviz kurunun düşmesine ve yerli paranın değer kazanmasına neden olur. Kısacası, genişlemeci para politikası döviz kurunu yükseltir. Daraltıcı para politikası ise, döviz kurunu düşürür. Dolayısıyla I ve II doğrudur. Merkez bankasının, döviz kurunu hedeflediği düzeyde tutabilmek için yapabileceği en doğrudan müdahale döviz almak veya satmaktır. Dolayısıyla, III de doğrudur. Aslında, zorunlu karşılık oranlarını değiştirerek, piyasadaki para arzını arttırmak ya da azaltmak mümkündür. Ancak, bu eylem "zorunlu karşılık tesis dönemi" nedeniyle hemen sonuç verecek bir müdahale değildir. Dolayısıyla, döviz kurunu etkilemek üzere, para arzını zorunlu karşılık oranlarında değişiklik yapmak mantıklı değildir.
Soru 5
Merkez bankasının döviz kurunu hedeflediği düzeyde tutabilmesi için gerekli olan döviz satış düzeyini aşağıdakilerden hangisi etkilemez?
Seçenekler
A
Döviz talebindeki değişimin şiddeti
B
Merkez bankasının döviz rezervlerinin yeterliliği
C
Döviz satışı eyleminin hesap verilebilirliği
D
Para arzındaki değişimin sonuçlarının katlanılabilirliği
E
Para arzının azalması sonucu ortaya çıkabilecek yüksek faiz oranlarının katlanılabilirliği
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Döviz kuru hedefleme stratejisi izleyen bir merkez bankası için, döviz kurunu hedeflediği düzeyde tutmak üzere döviz satması son derece meşrudur. Dolayısıyla, merkez bankasının döviz satmak zorunda kalması durumunda hesap verme kaygısı bulunmaz. Diğer şıkların döviz satış düzeyini nasıl etkilediğini öğrenmek için sayfa 109'a bakınız.
Döviz kuru hedefleme stratejisi izleyen bir merkez bankası için, döviz kurunu hedeflediği düzeyde tutmak üzere döviz satması son derece meşrudur. Dolayısıyla, merkez bankasının döviz satmak zorunda kalması durumunda hesap verme kaygısı bulunmaz. Diğer şıkların döviz satış düzeyini nasıl etkilediğini öğrenmek için sayfa 109'a bakınız.
Soru 6
Döviz kuru mekanizması (DKM) ile ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Döviz kuru mekanizmasının para birimi avrodur.
B
Döviz kuru mekanizması, döviz kuru hedefleme stratejisinin bir uygulamasıdır.
C
Döviz kuru mekanizması içinde sabit fakat ayarlanabilir bir kur rejimi benimsenmiştir.
D
Döviz kuru mekanizmasının çapa ülkesi Almanya'dır.
E
Almanya'da 1990'lı yıllarda yaşanan enflasyonist süreç, döviz kuru mekanizması içinde yer alan diğer ülkeleri olumsuz etkilemiştir.
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Döviz kuru mekanizması, 1979-1998 yılları arasında uygulanmıştır. DKM'nın çapa ülkesi, Alman markının istikrarı nedeniyle Almanya olmuştur. Başka bir deyişle, nominal çapa Alman markıdır. Avro ise, 1 Ocak 1999 tarihinde başlayan Avrupa Para Birliği'nin para birimidir.
Döviz kuru mekanizması, 1979-1998 yılları arasında uygulanmıştır. DKM'nın çapa ülkesi, Alman markının istikrarı nedeniyle Almanya olmuştur. Başka bir deyişle, nominal çapa Alman markıdır. Avro ise, 1 Ocak 1999 tarihinde başlayan Avrupa Para Birliği'nin para birimidir.
Soru 7
Aşağıdaki kur sistemlerinden hangisinde para politikası uygulama olanağı tamamen ortadan kalkmıştır?
Seçenekler
A
Sabit döviz kur sistemi
B
Tam dolarizasyon
C
Ayarlanabilir döviz kur sistemi
D
Dalgalı döviz kur sistemi
E
Bant dahilinde dalgalanan döviz kur sistemi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Ayarlanabilir döviz kur sistemi, dalgalı döviz kur sistemi ve bant dahilinde dalgalanan döviz kur sisteminde bir merkez bankası vardır; bazen kurala bağlı ya da çok kısıtlı da olsa para politikası uygulayabilir. Sabit döviz kur sistemi genellikle para kurulu sisteminde uygulanır.Bu sistemde de kısıtlı olmakla birlikte para politikası uygulanabilir. Ancak, tam dolarizasyon sisteminde yerli para tamamen ortadan kalkmıştır. Olmayan bir ulusal paranın "para politikası" da olamaz.
Ayarlanabilir döviz kur sistemi, dalgalı döviz kur sistemi ve bant dahilinde dalgalanan döviz kur sisteminde bir merkez bankası vardır; bazen kurala bağlı ya da çok kısıtlı da olsa para politikası uygulayabilir. Sabit döviz kur sistemi genellikle para kurulu sisteminde uygulanır.Bu sistemde de kısıtlı olmakla birlikte para politikası uygulanabilir. Ancak, tam dolarizasyon sisteminde yerli para tamamen ortadan kalkmıştır. Olmayan bir ulusal paranın "para politikası" da olamaz.
Soru 8
"Arjantin 1991 yılında kamu açıklarını kapatmak ve enflasyonu kontrol altına alabilmek amacıyla para kurulu uygulamasına geçmiştir." Verilen bu bilgiye göre, Arjantin para kurulu sisteminin hangi avantajından ya da avantajlarından yararlanmak üzere para kurulu sistemine geçmiş olabilir? I. Makroekonomik disiplini sağlamak, II. Dış ödemeler dengesine ilişkin otomatik bir mekanizma tesis etmek, III. Ulusal paraya kaybolmuş güveni tekrar sağlamak.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
II. Dış ödemeler dengesine ilişkin otomatik bir mekanizma tesis etmek avantajı şöyle açıklanabilir: Para kurulu sisteminde, ödemeler bilançosunun açık ya da fazla vermesi ekonomideki döviz miktarını etkiler. Bunun sonucunda ekonomideki yerli para miktarı ve dolayısıyla faiz oranları etkilenir. Faizlerdeki değişim ise, yatırım harcamalarını ve milli geliri, milli gelir ise ihracat harcamalarını ve dolayısıyla ödemeler dengesini etkiler. Dolayısıyla, para kurulu sistemi Arjantin'in kamu açıklarını kapamasına yardım edecektir. III. Ulusal paraya kaybolmuş güveni tekrar sağlamak: Para kurulu sistemi, yerli paranın enflasyonist süreç sebebiyle kaybettiği itibarı tekrar kazanmasını sağlayabilir.
II. Dış ödemeler dengesine ilişkin otomatik bir mekanizma tesis etmek avantajı şöyle açıklanabilir: Para kurulu sisteminde, ödemeler bilançosunun açık ya da fazla vermesi ekonomideki döviz miktarını etkiler. Bunun sonucunda ekonomideki yerli para miktarı ve dolayısıyla faiz oranları etkilenir. Faizlerdeki değişim ise, yatırım harcamalarını ve milli geliri, milli gelir ise ihracat harcamalarını ve dolayısıyla ödemeler dengesini etkiler. Dolayısıyla, para kurulu sistemi Arjantin'in kamu açıklarını kapamasına yardım edecektir. III. Ulusal paraya kaybolmuş güveni tekrar sağlamak: Para kurulu sistemi, yerli paranın enflasyonist süreç sebebiyle kaybettiği itibarı tekrar kazanmasını sağlayabilir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi "Ortodoks Para Kurulu Sistemi"nin özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Ülke parası, sadece döviz ve döviz cinsi varlıklar karşılığında sabit kur üzerinden arz edilir.
B
Bu para kurulu sistemi, ilk para kurulu uygulamalarındandır.
C
Günümüzde Ortodoks Para Kurulu Sistemi'nin örneklerine rastlamak zordur.
D
Ortodoks Para Kurulu Sistemi'nde en son ödünç veren özelliği bulunmamaktadır.
E
Ortodoks Para Kurulu Sistemi'ni uygulayan ülkede merkez bankası vardır.
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Ortodoks Para Kurulu Sistemi'nin en büyük özelliği, merkez bankasının bulunmaması ve %100 karşılık sisteminin kullanılmasıdır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir. Diğer şıklarda verilen özellikler doğrudur (Bakınız s:118).
Ortodoks Para Kurulu Sistemi'nin en büyük özelliği, merkez bankasının bulunmaması ve %100 karşılık sisteminin kullanılmasıdır. Dolayısıyla doğru cevap E'dir. Diğer şıklarda verilen özellikler doğrudur (Bakınız s:118).
Soru 10
Para politikasının belirli bir kural içerisinde yürütülmesi anlamına gelen "kurala göre politika" önlemlerinin alınmasının dayanakları arasında hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığının arttırılması
B
Politika kararlarının açıklanmasının kolaylaştırılması
C
Politika yürütücülerinin üzerindeki baskılarının azaltılması
D
Geleceğe ilişkin belirsizliklerin azaltılması
E
Enflasyonis bekleyişlerinin düşürülmesi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri anlamına gelen Zaman Tutarsızlığı sorunun azaltılması, kurala dayalı politika uygulamalarının önemli dayanaklarından biridir.
Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri anlamına gelen Zaman Tutarsızlığı sorunun azaltılması, kurala dayalı politika uygulamalarının önemli dayanaklarından biridir.
Soru 11
Yerli paranın sabit ya da bir bant dahilinde değerinin değişimine izin veilen yabancı paraya bağlanarak, para politikasının bu esas dahilinde yürütülmesi stratejisine verilen isim hangisidir?
Seçenekler
A
Yumuşak döviz kuru hedeflemesi stratejisi
B
Katı döviz kuru hedeflemesi stratejisi
C
Tam dolarizasyon uygulama stratejisi
D
Para kurulu stratejisi
E
Yarı Para Kurulu Sistemi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Döviz kuru hedefleme stratejisinin uygulanmasına bakıldığında iki farklı strateji örneği ile karşılaşılmaktadır. Bunlar; • Katı döviz kuru hedeflemesi (hard exchange-rate peg) ve • Yumuşak döviz kuru hedeflemesi (soft exchange-rate peg) stratejileridir. Soru da verilen tanım ikinci stratejiyi tanımlamaktadır.
Döviz kuru hedefleme stratejisinin uygulanmasına bakıldığında iki farklı strateji örneği ile karşılaşılmaktadır. Bunlar; • Katı döviz kuru hedeflemesi (hard exchange-rate peg) ve • Yumuşak döviz kuru hedeflemesi (soft exchange-rate peg) stratejileridir. Soru da verilen tanım ikinci stratejiyi tanımlamaktadır.
Soru 12
Merkez bankasının döviz piyasasında yaptığı alım satım işleminin, yerli para miktarı üzerinde yaratacağı etkinin, para politikası araçlarının aksi etki yaratacak biçimde kullanılması ile telafi edilmesine verilen isim hangisidir?
Seçenekler
A
Sterilize edilmiş müdahale
B
Sterilize edilmemiş müdahale
C
Geri alım vaadiyle satım
D
Geri satım vaadiyle alım
E
Doğrudan satım
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Merkez bankasının döviz rezervleri kuru savunmayı ve etkilemeyi mümkün kılsa da önemli bir başka sorunun yaşanması olası bir durumdur. O da merkez bankasının döviz satışlarının yerli para miktarı üzerindeki etkisidir. Örneğin, merkez bankasının döviz satışını tercih etmesi para arzı üzerinde daraltıcı bir etki anlamına gelir ve bu durumun önüne geçilmelidir. Bunun için, döviz kuru piyasasına böyle bir müdahalenin yerli para miktarı üzerindeki etkisini gidermek amacıyla para politikası araçlarının kullanımı gerekmektedir. Kura müdahalenin bu şekilde desteklenmesi, para politikası literatüründe sterilize edilmiş müdahale olarak tanımlanır.
Merkez bankasının döviz rezervleri kuru savunmayı ve etkilemeyi mümkün kılsa da önemli bir başka sorunun yaşanması olası bir durumdur. O da merkez bankasının döviz satışlarının yerli para miktarı üzerindeki etkisidir. Örneğin, merkez bankasının döviz satışını tercih etmesi para arzı üzerinde daraltıcı bir etki anlamına gelir ve bu durumun önüne geçilmelidir. Bunun için, döviz kuru piyasasına böyle bir müdahalenin yerli para miktarı üzerindeki etkisini gidermek amacıyla para politikası araçlarının kullanımı gerekmektedir. Kura müdahalenin bu şekilde desteklenmesi, para politikası literatüründe sterilize edilmiş müdahale olarak tanımlanır.
Soru 13
Döviz kuru hedefleme stratejisinin önemli dezavantajlarından biri olarak finansal kırılganlığın artması gösterilmektedir. Buna göre Merkez Bankası kuru savunmak için döviz sattıkça fimaların ve bankaların bilanaçoları olumsuz etkilenecek ve finansal kırılganlık artacaktır. Bu durum göz önüne alındığında, döviz kuru hedefleme stratejisi ile finansal kırılgalık arasındaki ilişkinin kurulmasında temel olan ekonomik değişken hangisidir?
Seçenekler
A
Faiz oranı
B
Enflasyon oranı
C
İşsizlik oranı
D
Kredi/Mevduat oranı
E
Mevduat bankaları kredi oranı
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Kura yönelik savunmanın yeterince sterilize edilmemesi durumunda ülkedeki faiz oranlarının yükselmesi söz konusu olacaktır. Dolayısıyla kuru savunmak için merkez bankası döviz sattıkça, yerli para miktarı azalacak, bu da ülkedeki faiz oranlarının artmasına neden olacaktır. Faiz oranlarının artması ise firmaların ve bankaların bilançolarını olumsuz etkileyerek finansal sistemin kırılganlığını arttırabilecek ve finansal sistemde bir kriz beklentisi oluşturabilecektir.
Kura yönelik savunmanın yeterince sterilize edilmemesi durumunda ülkedeki faiz oranlarının yükselmesi söz konusu olacaktır. Dolayısıyla kuru savunmak için merkez bankası döviz sattıkça, yerli para miktarı azalacak, bu da ülkedeki faiz oranlarının artmasına neden olacaktır. Faiz oranlarının artması ise firmaların ve bankaların bilançolarını olumsuz etkileyerek finansal sistemin kırılganlığını arttırabilecek ve finansal sistemde bir kriz beklentisi oluşturabilecektir.
Soru 14
Merkez bankasının bulunmadığı ve %100 karşılık uygulamasının geçerli olduğu ve en son ödünç veren özelliği olmayan para kurulu sistemi hangisidir?
Seçenekler
A
Ortodoks para kurulu sistemi
B
Heteredoks para kurulu sistemi
C
Yarı para kurulu sistemi
D
Tam para kurulu sistemi
E
Döviz kurulu sistemi
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Ortodoks Para Kurulu Sistemi, bir kurul tarafından ülke parasının, sadece döviz ve döviz cinsi varlıklar karşılığında sabit kur üzerinden arz edildiği sistemdir. Bu para kurulu sistemi ilk para kurulu uygulamalarındandır ve günümüzde örneklerine rastlamak zordur. Merkez bankasının bulunmadığı %100 karşılık sisteminin kullanıldığı ortodoks para kurulu sisteminde en son ödünç veren özelliği bulunmamaktadır.
Ortodoks Para Kurulu Sistemi, bir kurul tarafından ülke parasının, sadece döviz ve döviz cinsi varlıklar karşılığında sabit kur üzerinden arz edildiği sistemdir. Bu para kurulu sistemi ilk para kurulu uygulamalarındandır ve günümüzde örneklerine rastlamak zordur. Merkez bankasının bulunmadığı %100 karşılık sisteminin kullanıldığı ortodoks para kurulu sisteminde en son ödünç veren özelliği bulunmamaktadır.
Soru 15
Yaşanmış ülke deneyimleri sonucunda para kurulu uygulamasına geçilirken bazı gerekliliklerin yerine getirilmesi gerektiği görülmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu gereklilikler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Merkez bankasının en son ödünç veren özelliğinin bulunmaması
B
Rezerv alınacak para biriminin hangisi olduğunun belirlenmesi
C
Sabit döviz kurunun değerinin belirlenmesi
D
Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi
E
Rezerv ayırmada dikkate alınacak parasal büyüklüğün ne olacağına karar verilmesi
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının bulunmadığı %100 karşılık sisteminin kullanıldığı ortodoks para kurulu sisteminde en son ödünç veren özelliği bulunmamaktadır. Görüldüğü gibi bu seçenek (A şıkkı) para kurulu uygulamasının bir ön gerekliliğini değil, para kurulu temel sistemlerinden birinin özelliğini göstermektedir.
Merkez bankasının bulunmadığı %100 karşılık sisteminin kullanıldığı ortodoks para kurulu sisteminde en son ödünç veren özelliği bulunmamaktadır. Görüldüğü gibi bu seçenek (A şıkkı) para kurulu uygulamasının bir ön gerekliliğini değil, para kurulu temel sistemlerinden birinin özelliğini göstermektedir.
Soru 16
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları arasında değildir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
B
Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
C
Politika yapıcıları ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi
D
Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması
E
Maliye politikasının yürütülmesine imkân tanıması
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Para politikası uygulanırken maliye politikaları dikkate alınmaz.
Para politikası uygulanırken maliye politikaları dikkate alınmaz.
Soru 17
Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu veya tam dolarizasyon olarak uygulanma haline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Katı döviz kuru hedefleme stratejisi
B
Yumuşak döviz kuru hedefleme stratejisi
C
Bant halinde dalgalanan sabit döviz kuru hedeflemesi
D
Zaman tutarsızlığı politikası
E
Sabit döviz kuru hedefleme stratejisi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu veya tam dolarizasyon olarak uygulanma haline katı döviz kuru hedefleme stratejisi adı verilir
Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu veya tam dolarizasyon olarak uygulanma haline katı döviz kuru hedefleme stratejisi adı verilir
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajları arasında değildir?
Seçenekler
A
Bağımsız para politikası uygulamasından mahrum kalınması
B
İhracatı zamanla azaltması
C
Devalüasyon beklentisini arttırması
D
Hesap verebiliriliği azaltması
E
Finansal kırılganlığı arttırması
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Döviz kuru hedefleme stratejisinin ihracat üzerindeki etkisi, o ekonominin ihracat kompozisyonuna göre farklılık gösteren bir durumdur.
Döviz kuru hedefleme stratejisinin ihracat üzerindeki etkisi, o ekonominin ihracat kompozisyonuna göre farklılık gösteren bir durumdur.
Soru 19
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararlarla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Revalüasyon
C
Enflasyon katılığı
D
Açıklık
E
Zaman tutarsızlığı
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararlarla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesine devalüasyon adı verilmektedir.
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararlarla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesine devalüasyon adı verilmektedir.
Soru 20
Parasal tabanın ülkenin döviz rezervine bağlandığı, sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerine bir insiyatifinin bulunmadığı döviz kuru hedefleme stratejisine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Para kurulu
B
Rezerv para sistemi
C
Katı döviz kuru sistemi
D
Devalüasyon sistemi
E
Sterilize edilmiş müdahale
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Parasal tabanın ülkenin döviz rezervine bağandığı, sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerine bir insiyatifinin bulunmadığı döviz kuru hedefleme stratejisine para kurulu sistemi adı verilir.
Parasal tabanın ülkenin döviz rezervine bağandığı, sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerine bir insiyatifinin bulunmadığı döviz kuru hedefleme stratejisine para kurulu sistemi adı verilir.
Soru 21
Merkez bankasının bulunmadığı, %100 karşılık uygulamasının geçerli olduğu para sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yarı para kurulu sistemi
B
Rezerv para sistemi
C
Ortodoks para kurulu sistemi
D
Dolarizasyon sistemi
E
Kısmi dolarizasyon sistemi
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının bulunmadığı, %100 karşılık uygulamasının geçerli olduğu para sistemi ortodoks para kurulu sistemidir.
Merkez bankasının bulunmadığı, %100 karşılık uygulamasının geçerli olduğu para sistemi ortodoks para kurulu sistemidir.
Soru 22
Merkez bankasının varlığını koruduğu ve sınırlı da olsa para politikası araçlarının kullanımının mümkün olduğu para kurulu sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yarı para kurulu sistemi
B
Ortodoks para kurulu sistemi
C
Rezerv para sistemi
D
Devalüasyon sistemi
E
Rezerv yönetim sistemi
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının varlığını koruduğu ve sınırlı da olsa para politikası araçlarının kullanımının mümkün olduğu para kurulu sistemi yarı para kurulu sistemidir.
Merkez bankasının varlığını koruduğu ve sınırlı da olsa para politikası araçlarının kullanımının mümkün olduğu para kurulu sistemi yarı para kurulu sistemidir.
Soru 23
Ekonomik birimlerin yabancı para cinsinden finansal aktifleri tercih etme durumu aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tam dolarizasyon
B
Para kurulu
C
Kısmi dolarizasyon
D
Bant içinde dalgalanan kur sistemi
E
Ortodoks para kurulu sistemi
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Ekonomik birimlerin yabancı para cinsinden finansal aktifleri tercih etme durumu kısmi dolarizasyondur.
Ekonomik birimlerin yabancı para cinsinden finansal aktifleri tercih etme durumu kısmi dolarizasyondur.
Soru 24
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
B
Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
C
Politika yapıcıları üzerindeki baskıları hafifletmesi
D
Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması
E
Enflasyonist bekleyişleri yükseltmesi
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejilerinin neden önemli olduğunu belirtebileceksiniz.
Cevap: "Enflasyonist bekleyişleri düşürmesi" dayanakları arasındadır.
Cevap: "Enflasyonist bekleyişleri düşürmesi" dayanakları arasındadır.
Soru 25
Döviz arz ve talebi piyasada dengedeyken Merkez Bankası piyasaya döviz satarsa aşağıdaki durumlardan hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Döviz arz eğrisi sola kayar.
B
Döviz kurunun değeri artar.
C
Döviz arz eğrisi sağa kayar.
D
Piyasa denge noktası daha yüksek döviz kurunda oluşur.
E
Türk lirası değer kaybetmiştir.
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Cevap:Döviz arz eğrisi sağa kayar
Cevap:Döviz arz eğrisi sağa kayar
Soru 26
Döviz arz ve talebi piyasada dengedeyken Merkez Bankası piyasadan döviz satın alırsa aşağıdaki durumlardan hangisi gerçekleşir?
Seçenekler
A
Döviz talebi azalır
B
Döviz talep eğrisi sağa kayar
C
Döviz kuru azalır
D
Döviz piyasası denge noktası sola kayar
E
Türk Lirası değer kazanır
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Cevap: Döviz talep eğrisi sağa kayar
Cevap: Döviz talep eğrisi sağa kayar
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin avantajları arasında gösterilebilir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası üzerindeki baskıları arttırması
B
Belirsizlikleri arttırması
C
Zaman tutarsızlığı sorununu arttırması
D
Ekonomik birimlerin izlenen politikayı anlayabilmesi
E
Bağımsız politika izlenememesi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Cevap: Belirsizliklerin azalması sonucunda ekonomik birimler izlenen politikayı anlayabilirler
Cevap: Belirsizliklerin azalması sonucunda ekonomik birimler izlenen politikayı anlayabilirler
Soru 28
Develüasyonun yaşandığı ekonomiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Yerli para değer kazanır.
B
Döviz kuru düşürülmüştür.
C
Yerli para değer kaybetmiştir.
D
Bu ekonomide hareketli kur rejimi uygulanır.
E
Döviz kuru iradi kararla düşürülmüştür.
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Cevap: Yerli para değer kaybetmiştir.
Cevap: Yerli para değer kaybetmiştir.
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi para kurullarının özellikleri arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Senyoraj gelirinin sadece faizden elde edilmesi
B
Rezerv sistemi
C
En son ödünç veren kurum özelliğinin bulunmaması
D
Tam konvertibilitenin bulunmaması
E
Sabit döviz kuru sisteminin geçerli olması
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Tam konvertibilitenin bulunmaması
Tam konvertibilitenin bulunmaması
Soru 30
Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminin dezavantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Yerli paranın aşırı değer kaybetmesi
B
Para basma geliri elde etmek
C
Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
D
Para politikası araçlarını kullanabilme olanağı
E
Sınırlı konvertibilite
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Cevap: Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
Cevap: Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
Soru 31
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
B
Enflasyonist bekleyişleri arttırması
C
Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi
D
Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
E
Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejilerinin neden önemli olduğunu belirtebileceksiniz.
Para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları şu şekilde sıralanabilir: • Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması • Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması • Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi • Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması ve • Enflasyonist bekleyişleri düşürmesidir. Bu bakımdan B şıkkında enflasyonist bekleyişleri arttırması yazdığından doğru yanıt B seçeneğidir.
Para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları şu şekilde sıralanabilir: • Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması • Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması • Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi • Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması ve • Enflasyonist bekleyişleri düşürmesidir. Bu bakımdan B şıkkında enflasyonist bekleyişleri arttırması yazdığından doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajlarından biridir?
Seçenekler
A
Belirsizlikleri azaltması
B
Merkez bankası üzerindeki baskıları azaltması
C
Zaman tutarsızlığı sorununu hafifletmesi
D
Devalüasyon beklentisinin artması
E
Bağımsız para politikası izleme olanağının olması
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
İlk üç seçenekte bulunan (A, B, C seçenekleri); belirsizlikleri azaltması, Merkez bankası üzerindeki baskıları azaltması ve zaman tutarsızlığı sorununu hafifletmesi şıkları döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajları değil avantajlarıdır. Son seçenekte ise bağımsız para politikası izleme olanağının olmasından bahsedilmiştir. Halbuki döviz kuru hedefleme stratejisinde Dövizi hedef değişken olarak kullanan bir merkez bankası, para politikası yürütürken döviz kuru değişkenine odaklandığı için, iç ve dış şoklara karşı bağımsız bir politika yürütme imkanını kaybetmiştir. Bir başka deyişle E seçeneğindeki ifadenin tam tersine döviz kuru hedefleme stratejisinde bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınmaktadır, yani bu seçenek de yanlıştır. Bu bakımdan doğru cevap D seçeneğidir. Devalüasyon beklentisinin artması döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajlarından biridir.
İlk üç seçenekte bulunan (A, B, C seçenekleri); belirsizlikleri azaltması, Merkez bankası üzerindeki baskıları azaltması ve zaman tutarsızlığı sorununu hafifletmesi şıkları döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajları değil avantajlarıdır. Son seçenekte ise bağımsız para politikası izleme olanağının olmasından bahsedilmiştir. Halbuki döviz kuru hedefleme stratejisinde Dövizi hedef değişken olarak kullanan bir merkez bankası, para politikası yürütürken döviz kuru değişkenine odaklandığı için, iç ve dış şoklara karşı bağımsız bir politika yürütme imkanını kaybetmiştir. Bir başka deyişle E seçeneğindeki ifadenin tam tersine döviz kuru hedefleme stratejisinde bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınmaktadır, yani bu seçenek de yanlıştır. Bu bakımdan doğru cevap D seçeneğidir. Devalüasyon beklentisinin artması döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajlarından biridir.
Soru 33
I. Rezerv alınacak para biriminin hangisi olacağının belirlenmesi,
II. Sabit döviz kurunun değerinin tespit edilmesi,
III. Rezerv ayırmada dikkate alınacak referans parasal büyüklüğün ne olacağına ve rezerv oranına karar verilmesi,
IV. Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri para kurulu uygulamasına geçilirken yerine getirilmesi gereken gerekliliklerdendir?
II. Sabit döviz kurunun değerinin tespit edilmesi,
III. Rezerv ayırmada dikkate alınacak referans parasal büyüklüğün ne olacağına ve rezerv oranına karar verilmesi,
IV. Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi.
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri para kurulu uygulamasına geçilirken yerine getirilmesi gereken gerekliliklerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, III ve IV
D
I, II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Verilen tüm maddeler (I, II, III ve IV) para kurulu uygulamasına geçilirken yerine getirilmesi gereken gerekliliklerden olduğu için doğru yanıt E seçeneğidir.
Verilen tüm maddeler (I, II, III ve IV) para kurulu uygulamasına geçilirken yerine getirilmesi gereken gerekliliklerden olduğu için doğru yanıt E seçeneğidir.
Soru 34
"Parasal tabanın ülkenin döviz rezervlerine bağlandığı, sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerinde bir inisiyatifinin bulunmadığı bir döviz kuru hedefleme stratejisi şeklidir."
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Para kurulu
B
Rezerv Para
C
Döviz kuru mekanizması
D
Zaman tutarsızlığı
E
Yumuşak döviz kuru hedefleme stratejisi
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Para kurulu, parasal tabanın ülkenin döviz rezervlerine bağlandığı, sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerinde bir inisiyatifinin bulunmadığı bir döviz kuru hedefleme stratejisi şeklidir. Bu bakımdan doğru yanıt A seçeneğidir.
Para kurulu, parasal tabanın ülkenin döviz rezervlerine bağlandığı, sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerinde bir inisiyatifinin bulunmadığı bir döviz kuru hedefleme stratejisi şeklidir. Bu bakımdan doğru yanıt A seçeneğidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi para kurullarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Senyoraj gelirinin sadece faizden elde edilmesi
B
En son ödünç veren kurum özelliğinin bulunmaması
C
Kredi verememesi
D
Ayarlanabilir veya dalgalı döviz kuru sisteminin geçerli olması
E
Tam konvertibilitenin bulunması
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Para kurullarında sabit döviz kuru sistemi geçerlidir. D seçeneğinde ayarlanabilir veya dalgalı döviz kuru sisteminin geçerli olması yazdığından doğru yanıt D şıkkıdır.
Para kurullarında sabit döviz kuru sistemi geçerlidir. D seçeneğinde ayarlanabilir veya dalgalı döviz kuru sisteminin geçerli olması yazdığından doğru yanıt D şıkkıdır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın nihai hedefidir?
Seçenekler
A
Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltmak
B
Enflasyonu düşürmek
C
Fiyat istikrarını sağlamak
D
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltmak
E
Döviz kurunu dengede tutmak
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejilerinin neden önemli olduğunu belirtebileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın nihai hedefi fiyat istikrarını sağlamaktır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın nihai hedefi fiyat istikrarını sağlamaktır. Bu nedenle doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 37
"Döviz kuru hedefleme stratejisinde, yerli paranın sabit ya da bir bant dahilinde değerinin değişimine izin verilen yabancı paraya bağlanarak, para politikasının bu esas dahilinde yürütülmesi" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman Tutarsızlığı
B
Yumuşak Döviz Kuru Hedefleme Stratejisi
C
Katı Döviz Kuru Hedefleme Stratejisi
D
Döviz Kuru Mekanizması
E
Enflasyon Katılığı
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Yumuşak döviz kuru hedefleme stratejisi; döviz kuru hedefleme stratejisinde, yerli paranın sabit ya da bir bant dahilinde değerinin değişimine izin verilen yabancı paraya bağlanarak, para politikasının bu esas dahilinde yürütülmesidir. Bu bakımdan doğru yanıt B seçeneğidir.
Yumuşak döviz kuru hedefleme stratejisi; döviz kuru hedefleme stratejisinde, yerli paranın sabit ya da bir bant dahilinde değerinin değişimine izin verilen yabancı paraya bağlanarak, para politikasının bu esas dahilinde yürütülmesidir. Bu bakımdan doğru yanıt B seçeneğidir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminin dezavantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Para politikası araçlarını kullanamamak
B
Para basma gelirinden mahrum kalmak
C
Yerli paranın aşırı değerlenmesi
D
Dış ödemeler dengesine ilişkin otomatik bir mekanizma tesis etmek
E
Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Para politikası araçlarını kullanamamak, para basma gelirinden mahrum kalmak, yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği ve yerli paranın aşırı değerlenmesi para kurulu sisteminin dezavantajlarındandır. Dış ödemeler dengesine ilişkin otomatik bir mekanizma tesis etmek ise para kurulu sisteminin avantajlarındandır. Bu bakımdan doğru cevap D seçeneğidir.
Para politikası araçlarını kullanamamak, para basma gelirinden mahrum kalmak, yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği ve yerli paranın aşırı değerlenmesi para kurulu sisteminin dezavantajlarındandır. Dış ödemeler dengesine ilişkin otomatik bir mekanizma tesis etmek ise para kurulu sisteminin avantajlarındandır. Bu bakımdan doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 39
Para kurulu sisteminin ilk uygulaması aşağıdaki yıllardan hangisinde gerçekleşmiştir?
Seçenekler
A
1549
B
1649
C
1749
D
1849
E
1949
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Para Kurulu Sisteminin Avantaj ve Dezavantajları: İlk uygulaması 1849’da Mauritius’da hayata geçirilmiş olan para kurulları, günümüze değin 70’den fazla ülkede uygulanmıştır.
Para Kurulu Sisteminin Avantaj ve Dezavantajları: İlk uygulaması 1849’da Mauritius’da hayata geçirilmiş olan para kurulları, günümüze değin 70’den fazla ülkede uygulanmıştır.
Soru 40
Döviz kurunun ekonomide nihai hedefler üzerinde etkili olabilmesi için aşağıdaki değişkenlerden hangisinin üzerinde önemli bir etkisinin olması gereklidir?
Seçenekler
A
Bütçe açığı
B
Enflasyonist bekleyişler
C
Vergiler
D
Kamu harcamaları
E
Üretim miktarı
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Soru 41
Merkez Bankasının döviz piyasasında alım yapması durumunda yaşanacak muhtemel gelişme nasıl olur?
Seçenekler
A
Döviz arzı artar, döviz kuru düşer.
B
Döviz arzı azalır, döviz kuru düşer.
C
Döviz talebi azalır, döviz kuru yükselir.
D
Döviz talebi azalır, döviz kuru düşer.
E
Döviz talebi artar, döviz kuru yükselir.
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin İşleyişi
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin İşleyişi
Soru 42
Para politikasının döviz piyasası kanalıyla yürütüldüğü hedefleme stratejisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Döviz kuru hedefleme stratejisi
B
Parasal hedefleme stratejisi
C
Enflasyon hedeflemesi stratejisi
D
Çıktı hedeflemesi stratejisi
E
Mali istikra stratejisi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin İşleyişi
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin İşleyişi
Soru 43
Döviz kuru hedeflemesi yapılan bir ekonomide ekonomik birimler aşağıdakilerden hangisiyle karşılaşmak durumunda değildir?
Seçenekler
A
Döviz satışı
B
Para arzında daralma
C
Faiz oranlarının yükselmesi
D
Finansal kırılganlık
E
Kurda belirsizlik
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin İşleyişi
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin İşleyişi
Soru 44
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek yerli paranın değer kaybetmesi aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Revalüasyon
C
Stagflasyon
D
Enflasyon
E
Deflasyon
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Devalüasyon: Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
Devalüasyon: Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
Soru 45
Aşağıdakilerden hangisi katı döviz kuru hedefleme stratejisinin farklı uygulama şekillerinden birisidir?
Seçenekler
A
İstihdam hedeflemesi
B
Para kurulu
C
Enflasyon hedeflemesi
D
Parasal hedef
E
Çıktı hedeflemesi
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Para kurulu, katı döviz kuru hedefleme stratejisidir.
Para kurulu, katı döviz kuru hedefleme stratejisidir.
Soru 46
Para kurulu sisteminde yerli paranın sabit kur üzerinde endekslendiği para aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Mal para
B
İtibari para
C
Kağıt para
D
Madeni para
E
Rezerv para
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Rezerv Para: Para kurulu sisteminde yerli paranın sabit kur üzerinden endekslendiği paradır.
Rezerv Para: Para kurulu sisteminde yerli paranın sabit kur üzerinden endekslendiği paradır.
Soru 47
TCMB kur değişim oranı aşağıdaki yıllardan hangisinde en fazladır?
Seçenekler
A
Mart-2001
B
Nisan-2001
C
Şubat-2001
D
Aralık-2000
E
Kasım-2000
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Tablo 5.2
Tablo 5.2
Soru 48
Bir ülkede ekonomik birimlerin yabancı para cinsinden finansal aktifleri tercih etmelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ortodoks para kurulu sistemi
B
Kısmi dolarizasyon
C
Tam dolarizasyon
D
Para kurulu sistemi
E
Merkez Bankası sistemi
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Kısmi Dolarizasyon: Ekonomik birimlerin yabancı para cinsinden finansal aktifleri tercih etme durumudur.
Kısmi Dolarizasyon: Ekonomik birimlerin yabancı para cinsinden finansal aktifleri tercih etme durumudur.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi para kuruluna geçmeyi planlayan bir ülkenin yerine getirmesi gereken zorunluluklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Rezerv alınacak para biriminin belirlenmesi
B
Sabit döviz kurunun değerinin belirlenmesi
C
Rezerv oranına karar verilmesi
D
Rezervlerin yapısının belirlenmesi
E
Uygulanacak para politikasının belirlenmesi
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Ülke örneklerine baktığımızda para kurulu uygulamasına geçilirken bazı gerekliliklerin yerine getirilmesi gerekir. Bunlar; • Rezerv alınacak para biriminin hangisi olacağının belirlenmesi, • Sabit döviz kurunun değerinin tespit edilmesi, • Rezerv ayırmada dikkate alınacak referans parasal büyüklüğün ne olacağına ve rezerv oranına karar verilmesi, • Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi. Bu belirleme faiz gelirinden senyoraj elde edebilmeyi etkilemektedir.
Ülke örneklerine baktığımızda para kurulu uygulamasına geçilirken bazı gerekliliklerin yerine getirilmesi gerekir. Bunlar; • Rezerv alınacak para biriminin hangisi olacağının belirlenmesi, • Sabit döviz kurunun değerinin tespit edilmesi, • Rezerv ayırmada dikkate alınacak referans parasal büyüklüğün ne olacağına ve rezerv oranına karar verilmesi, • Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi. Bu belirleme faiz gelirinden senyoraj elde edebilmeyi etkilemektedir.
Soru 50
TCMB’nin nihai hedefi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Siyasi istikrar
B
Finansal istikrar
C
Döviz kuru istikrarı
D
Çıktı istikrarı
E
Fiyat istikrarı
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejilerinin neden önemli olduğunu belirtebileceksiniz.
Sorunun cevabı net değildir.
Sorunun cevabı net değildir.
Soru 51
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Stagflasyon
B
Devalüasyon
C
Enflasyon
D
Deflasyon
E
Hiperenflasyon
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Devalüasyon: Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
Devalüasyon: Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
Soru 52
Merkez bankaları döviz rezervlerinin ekonomiye sokulması sonrasında yerli parada ortaya çıkacak sorunları aşağıdakilerden hangisi ile çözümler?
Seçenekler
A
Sterilizasyon politikaları
B
Devalüasyon
C
Zorunlu karşılık oranları değişikliği
D
Düşük faiz oranı uygulaması
E
Döviz alım ihalesi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Döviz Kuruna Sterilize Edilmiş Müdahale: Merkez piyasasında yaptığı bir alım satım işleminin, yerli para miktarı üzerinde yaratacağı etkinin, para politikası araçlarının aksi etki yaratacak biçimde kullanımı ile telafi edilmesidir.
Döviz Kuruna Sterilize Edilmiş Müdahale: Merkez piyasasında yaptığı bir alım satım işleminin, yerli para miktarı üzerinde yaratacağı etkinin, para politikası araçlarının aksi etki yaratacak biçimde kullanımı ile telafi edilmesidir.
Soru 53
Döviz kuruna yapılan kuru düşürücü bir müdahalenin sterilize edilebilmesi için Merkez Bankasının aşağıdakilerden hangisini yapması gerekir?
Seçenekler
A
Tahvil-bono satın almak
B
Tahvil-bono satmak
C
Döviz satmak
D
Zorunlu karşılık oranını yükseltmek
E
Reeskont oranının yükseltmek
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Sorunun cevabı ünite içerisinde yer almamaktadır.
Sorunun cevabı ünite içerisinde yer almamaktadır.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tam konvertibilitenin bulunması
B
Senyoraj gelirlerinin sadece faizden elde edilmesi
C
En son ödünç veren kurumun bulunması
D
Sabit döviz kuru sisteminin bulunması
E
%100 karşılıklı rezerv sistemi bulunması
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Para kurulu sisteminin en son ödünç veren kurum özelliği bulunmamaktadır.
Para kurulu sisteminin en son ödünç veren kurum özelliği bulunmamaktadır.
Soru 55
I. Para kurulu, II. Tam dolarizasyon, III. Bant aralığında salınım. Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri katı döviz kuru hedefleme stratejileri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Katı döviz kuru hedefleme stratejisinde iki farklı uygulama şekli söz konusudur. Bunlar; para kurulu ve tam dolarizasyon uygulamalarıdır.
Katı döviz kuru hedefleme stratejisinde iki farklı uygulama şekli söz konusudur. Bunlar; para kurulu ve tam dolarizasyon uygulamalarıdır.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı sorununun azaltılması
B
Politika kararlarının açıklanmasının kolaylaşması
C
Politika yapıcı ve yürütücülerin üzerindeki baskıların hafiflemesi
D
Enflasyonist bekleyişlerin düşürülmesi
E
Faiz oranındaki yükselişlerin kontrol edilmesi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
"Faiz oranındaki yükselişlerin kontrol edilmesi" para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanaklarından biri değildir.
"Faiz oranındaki yükselişlerin kontrol edilmesi" para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanaklarından biri değildir.
Soru 57
Kur 1dolar=2 TL iken Ortodoks para kurulu sisteminde 100 dolar karşılığı merkez bankası piyasaya ne kadar TL arz edebilir?
Seçenekler
A
250
B
200
C
300
D
400
E
500
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Ortodoks Para Kurulu Sistemi, bir kurul tarafından ülke parasının, sadece döviz ve döviz cinsi varlıklar karşılığında sabit kur üzerinden arz edildiği sistemdir. Bu durumda cevap 100x2TL=200 TL.
Ortodoks Para Kurulu Sistemi, bir kurul tarafından ülke parasının, sadece döviz ve döviz cinsi varlıklar karşılığında sabit kur üzerinden arz edildiği sistemdir. Bu durumda cevap 100x2TL=200 TL.
Soru 58
Merkez bankasının piyasadan döviz satın alması sonucu para arzında 1000 TL’lik azalmayı tam sterilize etmesi için aşağıdaki uygulamalardan hangisini yapmalıdır?
Seçenekler
A
Açık piyasada 1000 TL’lik alım yapmalıdır
B
Açık piyasada 1000 TL’lik satış yapmalıdır
C
1000 TL’lik ters repo yapmalıdır
D
Politika faizini arttırmalıdır
E
Uzun vadeli faizleri arttırmalıdır
Açıklama:
Para politikası hedefleme stratejilerinin neden önemli olduğunu belirtebileceksiniz.
Sorunun cevabı ünite içerisinde yer almamaktadır.
Sorunun cevabı ünite içerisinde yer almamaktadır.
Soru 59
Ortodoks para kurulu sisteminde merkez bankası aşağıdakilerden hangisi karşılığı para basabilir?
Seçenekler
A
Bankalara kredi vererek
B
Kamuya kredi vererek
C
Döviz karşılığı
D
NİV’i arttırarak
E
Hazineye kısa vadeli avans kullandırarak
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Sorunun çözümü yoktur
Sorunun çözümü yoktur
Soru 60
Döviz piyasası dengedeyken Merkez Bankası'nın piyasaya döviz satması, diğer şartlar sabitken, kur ve para arzını nasıl etkiler?
Seçenekler
A
Kur düşer - para arzı artar
B
Kur düşer - para arzı azalır
C
Kur yükselir - para arzı azalır
D
Kur yükselir - para arzı değişmez
E
Kur değişmez - para arzı artar
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Merkez Bankası'nın piyasaya döviz satması kuru düşürür, para arzını ise azaltır.
Merkez Bankası'nın piyasaya döviz satması kuru düşürür, para arzını ise azaltır.
Soru 61
Döviz piyasası dengedeyken Merkez Bankası'nın piyasadan döviz alması, diğer şartlar sabitken, kur ve para arzını nasıl etkiler?
Seçenekler
A
Kur düşer-para arzı değişmez
B
Kur düşer-para arzı azalır
C
Kur yükselir-para arzı azalır
D
Kur yükselir-para arzı artar
E
Kur değişmez-para arzı artar
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Merkez Bankası'nın piyasadan döviz alması kuru yükseltir, para arzını ise arttırır.
Merkez Bankası'nın piyasadan döviz alması kuru yükseltir, para arzını ise arttırır.
Soru 62
Döviz kuru hedefleme stratejisini uygulayan bir Merkez Bankası'nın döviz talebinin arttığı bir ortamda hedeflediği kur düzeyini savunabilmesi için aşağıdaki unsurlardan hangisinin olması gerekir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası'nın döviz rezervlerinin yeterince güçlü olması gereklidir.
B
Merkez Bankası'nın faizleri serbestçe değiştirebilmesi gereklidir.
C
Merkez Bankası'nın piyasadan döviz alımı yapabilmesi gereklidir.
D
Merkez Bankası'nın sterilizasyon yapması gereklidir.
E
Merkez Bankası'nın zorunlu karşılıkları serbestçe değiştirebilmesi gereklidir.
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Döviz kuru hedefleme stratejisini uygulayan bir Merkez Bankası'nın döviz talebinin arttığı bir ortamda hedeflediği kur düzeyini savunabilmesi için Merkez Bankası'nın döviz rezervlerinin yeterince güçlü olması gereklidir.
Döviz kuru hedefleme stratejisini uygulayan bir Merkez Bankası'nın döviz talebinin arttığı bir ortamda hedeflediği kur düzeyini savunabilmesi için Merkez Bankası'nın döviz rezervlerinin yeterince güçlü olması gereklidir.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisinde katı döviz kuru hedefleme stratejisinin iki farklı uygulama şekli doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Tam dolarizasyon - Esnek kur
B
Tam dolarizasyon - Dalgalı kur
C
Para kurulu - Ayarlanabilir kur
D
Para kurulu - Serbest kur
E
Para kurulu - Tam dolarizasyon
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Katı Döviz Kuru Hedefleme Stratejisi: Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanması halidir.
Katı Döviz Kuru Hedefleme Stratejisi: Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanması halidir.
Soru 64
Döviz kurunun olması gereken değerinden daha düşük seyretmesi sebebiyle, yerli paranın değerinin olması gerekenden daha yüksek olması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Yerli paranın aşırı değerlenmesi
B
Yerli paranın devalüe edilmesi
C
Yerli paranın revalüe edilmesi
D
Yerli paranın sterilize edilmesi
E
Yerli paranın çıpa olarak seçilmesi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Yerli Paranın Aşırı Değerlenmesi: Döviz kurunun olması gereken değerinden daha düşük seyretmesi sebebiyle yerli paranın değerinin olması gerekenden daha yüksek olma durumu.
Yerli Paranın Aşırı Değerlenmesi: Döviz kurunun olması gereken değerinden daha düşük seyretmesi sebebiyle yerli paranın değerinin olması gerekenden daha yüksek olma durumu.
Soru 65
I. Katı döviz kuru hedeflemesi
II. Orta döviz kuru hedeflemesi
III. Yumuşak döviz kuru hedeflemesi
Verilenlerden hangisi ya da hangileri döviz kuru hedefleme stratejileri arasındadır?
II. Orta döviz kuru hedeflemesi
III. Yumuşak döviz kuru hedeflemesi
Verilenlerden hangisi ya da hangileri döviz kuru hedefleme stratejileri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin uygulanmasına bakıldığında iki farklı strateji örneği ile karşılaşılmaktadır. Bunlar; katı döviz kuru hedeflemesi (hard exchange-rate peg) ve yumuşak döviz kuru hedeflemesi (soft exchange-rate peg) stratejileridir.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminin avantajları arasındadır?
Seçenekler
A
Yerli paranın aşırı değerlenmesi
B
Ulusal paraya kaybolmuş güveni tekrar sağlamak
C
Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
D
Para basma gelirinden mahrum kalmak
E
Para politikası araçlarını kullanamamak
Açıklama:
Para kurulu sistemi uygulamasının sağlayacağı temel avantajları üç noktada toplamak mümkündür. Bu avantajlar; makroekonomik disiplinin sağlanması, otomatik ödemeler dengesi sağlayıcı mekanizmanın tesisi ve yerli paraya kaybolmuş güvenin yeniden kazanılmasıdır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminin dezavantajlarındandır?
Seçenekler
A
Para politikası araçlarını kullanmak
B
Para politikası araçlarını kullanamamak
C
Ulusal paraya kaybolmuş güveni tekrar sağlamak
D
Otomatik ödemeler dengesi sağlayıcı mekanizmanın tesisi
E
Makroekonomik disiplinin sağlanması
Açıklama:
Para kurulu sisteminin bazı dezavantajları da bulunmaktadır. Bu dezavantajlar ise; yerli paranın aşırı değerlenmesi, para basma gelirinden mahrum kalmak, para politikası araçlarını kullanamamak, yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği.
Soru 68
I. Dolarizasyonun avantajları arasında döviz kurunun değişmesi ve devalüasyon ihtimalinin bulunmaması vardır.
II. Ekonomik birimlerin yabancı para cinsinden finansal aktifleri tercih etme durumuna tam dolarizasyon denir.
III. Para kurulu uygulamasından farklı olarak dolarizasyon senyoraj gelirinden mahrum bırakmaz.
Dolarizasyon ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Ekonomik birimlerin yabancı para cinsinden finansal aktifleri tercih etme durumuna tam dolarizasyon denir.
III. Para kurulu uygulamasından farklı olarak dolarizasyon senyoraj gelirinden mahrum bırakmaz.
Dolarizasyon ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kısmi Dolarizasyon: Ekonomik birimlerin yabancı para cinsinden finansal aktifleri tercih etme durumudur. Tam Dolarizasyon: Bir ekonomide yerli para yerine tamamıyla yabancı paranın kullanımı. Bu sistemde yabancı para birimi resmî para birimi gibi kullanılmaktadır. Yerli para biriminin olmaması sebebiyle döviz kurunun değişmesi ve devalüasyon ihtimalinin bulunmaması bu uygulamanın en önemli avantajlarından biridir. Ancak yerli para biriminin olmaması, aynı para kurulu uygulamasında olduğu gibi senyoraj gelirinden mahrum kalmayı beraberinde getirir.
Soru 69
I. Dış ödemeler dengesine ilişkin otomatik bir mekanizma tesis edilmesi
II. Rezerv alınacak para biriminin belirlenmesi
III. Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi
Verilenlerden hangisi ya da hangileri para kurulu uygulamasına geçilirken yerine getirilmesi gerekenlerdendir?
II. Rezerv alınacak para biriminin belirlenmesi
III. Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi
Verilenlerden hangisi ya da hangileri para kurulu uygulamasına geçilirken yerine getirilmesi gerekenlerdendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para kurulu uygulamasına geçilirken bazı gerekliliklerin yerine getirilmesi gerekir. Bunlar; rezerv alınacak para biriminin hangisi olacağının belirlenmesi, sabit döviz kurunun değerinin tespit edilmesi, rezerv ayırmada dikkate alınacak referans parasal büyüklüğün ne olacağına ve rezerv oranına karar verilmesi, kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi.
Soru 70
I. Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi
II. Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
III. Enflasyonist bekleyişleri düşürmesi
Verilenlerden hangisi ya da hangileri para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları arasındandır?
II. Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
III. Enflasyonist bekleyişleri düşürmesi
Verilenlerden hangisi ya da hangileri para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları arasındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları şu şekilde sıralanabilir: Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması, politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması, politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi, geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması ve enflasyonist bekleyişleri düşürmesidir.
Soru 71
I. Döviz kuru mekanizması içinde Alman Markının istikrarlı seyri temel belirleyici olmuştur.
II. Avro sürecinin başlamasıyla ortaya çıkmıştır.
III. Avrupa Topluluğu’nun kur rejimini ayarlama mekanizmasıdır.
Döviz kuru mekanizması ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
II. Avro sürecinin başlamasıyla ortaya çıkmıştır.
III. Avrupa Topluluğu’nun kur rejimini ayarlama mekanizmasıdır.
Döviz kuru mekanizması ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Döviz Kuru Mekanizması (DKM): Avrupa Topluluğu’nun kur rejimini ayarlama mekanizmasıdır. Sabit fakat ayarlanabilir bir kur rejiminin benimsendiği bu mekanizma içinde Alman Markının istikrarlı seyri temel belirleyici olmuştur. 1979-1998 arasında geçerli olan mekanizma Avro ile sonuçlanan sürecin başlangıcı sayılabilmektedir.
Soru 72
I. Parasal Hedefleme
II. Döviz Kuru Hedeflemesi
III.Enflasyon Hedeflemesi
Aşağıdakilerden hangisi / hangileri para politikasının belirli bir kural çerçevesinde yürütülmesi için kabul edilen hedefleme stratejilerindendir?
II. Döviz Kuru Hedeflemesi
III.Enflasyon Hedeflemesi
Aşağıdakilerden hangisi / hangileri para politikasının belirli bir kural çerçevesinde yürütülmesi için kabul edilen hedefleme stratejilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para politikasının belirli bir kural çerçevesinde yürütülmesi gerektiği fikrinin, kendi içindeki tartışılma alanı bu kuralın hangi hedef üzerine yoğunlaşması gerektiğidir. Bu amaçla alternatif hedefleme stratejileri;
- Parasal hedefleme - Döviz kuru hedeflemesi ve -Enflasyon hedeflemesidir.
- Parasal hedefleme - Döviz kuru hedeflemesi ve -Enflasyon hedeflemesidir.
Soru 73
Para Politikasının belirli bir kurala dayalı yürütülmesinin dayanağı nedir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
B
Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
C
Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi
D
Enflasyonist bekleyişleri düşürmesi
E
Hepsi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinde yukarıda yer alan tüm bilgilere ihtiyaç vardır.
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejilerinin avantajları arasında yer almaktadır?
I. Merkez bankası üzerindeki baskıları azaltması
II. Belirsizlikleri azaltması
III. Devalüasyon beklentisinin artması
I. Merkez bankası üzerindeki baskıları azaltması
II. Belirsizlikleri azaltması
III. Devalüasyon beklentisinin artması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
I ve II
E
Yalnız III
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejilerinde birinci ve ikinci maddenin avantajları açıklanmıştır, ve devalüasyon beklentisinin artması döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajları arasında yer almaktadır.
Soru 75
Para Kurulu Sistemi uygulanmasının avantajları aşağıdaki maddelerden hangisini içerir?
I. Makroekonomik Disiplin Sağlanması
II. Otomatik ödemeler dengesi sağlayıcı mekanizmanın tesisi
III.Ulusal paraya olan güvenin sağlanması
I. Makroekonomik Disiplin Sağlanması
II. Otomatik ödemeler dengesi sağlayıcı mekanizmanın tesisi
III.Ulusal paraya olan güvenin sağlanması
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
I ve III
D
II ve III
E
Hepsi
Açıklama:
Para Kurulu Sistemi uygulanmasının avantajları 3 ana bölümde yukarıdaki maddeler dahilinde belirtilmiştir.
Soru 76
Merkez bankasının bulunmadığı %100 karşılık uygulamasının geçerli olduğu para kurulu sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ortodoks Para Kurulu Sistemi
B
Yarı Para Kurulu Sistem
C
Heterodoks Para Kurulu Sistemi
D
Merkez Bankası Sistemi
E
Dalgalı Döviz Kurulu Sistemi
Açıklama:
Ortodoks Para Kurulu Sistemi; merkez bankasının bulunmadığı %100 karşılık uygulamasının geçerli olduğu para kurulu sistemidir.
Soru 77
Bir ülkede yerli para cinsinden finansal aktifler yerine yabancı para cinsinden finansal aktiflerin tercih edilmeye başlanması aşağıdaki kavramlardan hangisinin tanımıdır?
Seçenekler
A
Tam Dolarizasyon
B
Kısmı Dolarizasyon
C
Kambiyo Rejimi
D
Finansal Kırılganlık
E
Döviz Çapası
Açıklama:
Kısmi dolarizasyon, bir ülkede yerli para cinsinden finansal aktifler yerine yabancı para cinsinden finansal aktiflerin tercih edilmeye başlanmasıdır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Politize olmama
B
Sadece faizlerden senyoraj geliri
C
Değişebilir rezerv oranı
D
Enflasyon hedefi olmaması
E
Tam konvertibilite
Açıklama:
Değişebilir rezerv oranı Merkez Bankası Sisteminin özelliğidir.
Soru 79
Döviz kuru hedefleme stratejisini benimsemiş özellikle gelişmekte olan ülkelerde devalüasyon beklentisinin olması durumunda ekonomik birimlerin ekonomik davranışları aşağıdakilerden hangisinde doğru sıra ile verilmiştir?
Seçenekler
A
Devalüasyon Beklentisi - Yerli Paraya Yönelme - Döviz Talep Azalışı - Aşırı Değerleme - Devalüasyon Beklentisi
B
Devalüasyon Beklentisi - Yerli Paradan Kaçış - Döviz Talep Artış - Aşırı Değerleme - Devalüasyon Beklentisi
C
Devalüasyon Beklentisi - Yerli Paraya Yönelme - Döviz Talep Artış - Düşük Değerleme - Devalüasyon Beklentisi
D
Devalüasyon Beklentisi - Yerli Paradan Kaçış - Döviz Talep Artış - Düşük Değerleme - Devalüasyon Beklentisi
E
Devalüasyon Beklentisi - Yerli Paraya Yönelme - Döviz Talep Artışı - Aşırı Değerleme - Devalüasyon Beklentisi
Açıklama:
Devalüasyon Beklentisi - Yerli Paradan Kaçış - Döviz Talep Artış - Aşırı Değerleme - Devalüasyon Beklentisi şeklinde olmalıdır.
Soru 80
Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilmesine ne denir?
Seçenekler
A
Zaman Tutarsızlığı
B
Döviz Kuru Tutarsızlığı
C
Finansal Kırılganlık
D
Döviz Çapası
E
Dalgalı Döviz Kuru Sistemi
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
B
Enflasyonist beklentileri düşürmesi
C
Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
D
Geleceğe ilişkin belirsizlikleri arttırması
E
Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi
Açıklama:
Para politikasının kurala dayalı yürütülmesi ile geleceğe ilişkin belirsizlikler azaltılır.
Soru 82
I. Satılması gereken döviz miktarının yükselmesi
II. Piyasadaki TL miktarının azalması
III. Kurun sabit tutulmasının zorlaşması
Yukarıdakilerden hangileri merkez bankasının döviz rezervlerinin güçlü olmaması durumunda meydana gelir?
II. Piyasadaki TL miktarının azalması
III. Kurun sabit tutulmasının zorlaşması
Yukarıdakilerden hangileri merkez bankasının döviz rezervlerinin güçlü olmaması durumunda meydana gelir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
Yalnız II
D
I, II ve III
E
Yalnız III
Açıklama:
Merkez bankasının hedeflediği kuru koruyabilmesi için döviz rezervlerinin yeteri kadar yüksek olması gerekir. Rezervlerin güçlü olmaması durumunda kuru sabit tutmak zorlaşacaktır.
Soru 83
Merkez bankası üzerindeki baskılara ilişkin bir hafifleme kamuoyu baskısıdır. Aşağıdakilerden hangisi bu olaya bir örnektir?
Seçenekler
A
Siyasi otoritenin kalkınmanın finansmanı amacıyla merkez bankası kaynaklarına başvurması
B
Bir ülke parasının yabancı bir para karşısında aşırı değerlenmesi
C
Merkez bankasının ihtiyaç anında dahi bankalara kredi vermemesi
D
Zaman tutarsızlığı
E
Parasal genişleme ve fiyat istikrarı hedeflerinden sapma
Açıklama:
Bir ülke parasının yabancı bir para karşısında aşırı değerlenmesi döviz kurunun yükseltilmesi yönünde bir baskıya neden olur. Çünkü döviz kurlarındaki aşırı değerlenme, ihracatı olumsuz etkilerken ithalatın yükselmesine dolayısıyla cari açığın artmasına neden olur. Böyle bir ortamda merkez bankasının kura müdahale etmesi yönünde bir kamuoyu baskısı oluşması olası bir durumdur.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi ekonomide gelecek dönemlere ilişkin belirsizliklerin azalmasına neden olabilecek faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
İzlenen stratejinin basit ve anlaşılır olması
B
Enflasyon oranı
C
İşsizlik
D
Döviz kurunda önemli bir sapma olmaması
E
Dış ticaret
Açıklama:
İşsizlik haricindeki diğer durumlar ekonomide geleceğe ilişkin belirsizliklere neden olabilecek faktörlerdir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi devalüasyonun tanımıdır?
Seçenekler
A
Sabit kur rejiminin uygulandığı ülkelerde ekonomide iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
B
Avrupa Topluluğu’nun kur rejimini ayarlama mekanizmasıdır.
C
Yerli paranın olması gerekenden daha yüksek olma durumudur.
D
Gelecek dönem enflasyon beklentilerinin günümüz beklenti düzeyinin altında gerçekleşmeyeceğine yönelik inanıştır.
E
Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin ileride dönebilecekleri anlamına gelir.
Açıklama:
Devalüasyon sabit kur rejiminin uygulandığı ülkelerde ekonomide iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesi anlamına gelmektedir.
Soru 86
I. Tam konvertibilitenin bulunması
II. Rezerv sistemi
III. Sabit döviz kuru sisteminin geçerli olması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri para kurullarının özelliklerindendir?
II. Rezerv sistemi
III. Sabit döviz kuru sisteminin geçerli olması
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri para kurullarının özelliklerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Her üçü de para kurullarının özelliklerindendir.
Soru 87
Aşağıdakilerden hangisi Para Kurulu Sisteminde bulunan özelliklerden bir değildir?
Seçenekler
A
Az sayıda çalışan
B
Enflasyon hedefi olmaması
C
Ayarlanabilir veya dalgalı döviz kuru
D
% 100 rezerv para karşılığı
E
Kurala dayalı para politikası
Açıklama:
Ayarlanabilir veya dalgalı döviz kuru Merkez Bankası Sisteminin özelliklerinden birisidir.
Soru 88
Para kurullarının ilk uygulaması hangi ülkede hayata geçirilmiştir?
Seçenekler
A
Singapur
B
Mauritius
C
Estonya
D
Arjantin
E
Bulgaristan
Açıklama:
İlk uygulaması 1849’da Mauritius’da hayata geçirilmiş olan para kurulları günümüze değin 70’den fazla ülkede uygulanmıştır.
Soru 89
I. Yerli paranın değer kaybetmesi
II. Para basma gelirinden mahrum kalmak
III. Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri para kurulu sisteminin dezavantajlarındandır?
II. Para basma gelirinden mahrum kalmak
III. Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri para kurulu sisteminin dezavantajlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para kurulu sisteminde yerli para aşırı değerlenir. Para basma gelirinden mahrum kalınması ve yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği bu sitemin dezavantajlarındandır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin olası dezavantajlarından değildir?
Seçenekler
A
Bağımsız para politikası izlenememesi
B
Develüasyon beklentisinin artması
C
Finansal kırılganlığın artması
D
Spekülatif ataklara açık kalınması
E
Belirsizliklerin artması
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin Dezavantajları
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin Dezavantajları
Soru 91
"Madde 29: Dolayısıyla enflasyonun en az maliyetle aşağı indirilebilmesi için, geçmişe yönelik endeksleme alışkanlığının terk edilmesi gerekmektedir. Önceden açıklanan kur, buna bu büyük desteği verecektir. Fiyat oluşumu ve ücret taleplerinde eski alışkanlığın sürdürülmesi üretimin ve istihdamın daralmasına yol açacaktır. Programa olan güven ne kadar fazla ve sürekli olursa ve program toplumun her kesimi tarafından ne kadar çok benimsenirse, maliyet en aza indirilirken, enflasyonla mücadelede başarı o derece yüksek olacaktır." Yukarıda verilen paragraf, 9 Aralık 1999 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel tarafından sunulan para programının 29. maddesinden alınmıştır. Bu program, döviz kuru hedefleme strateji uygulamak üzere hazırlanmıştır.Para programında yer alan bu paragraf, aşağıdaki sorunlardan hangisinin çözümüne yöneliktir?
Seçenekler
A
Döviz kuru hedefleme stratejisi uygulanan ekonomide, devalüasyon beklentisinin artması sorunu
B
İzlenecek kurun önceden belirlenmesinin, ekonomiyi spekülatif amaçlı sermaye hareketlerine açık hale getirmesi sorunu
C
Kronik bir enflasyonist süreç yaşayan ekonomide enflasyon katılığı sorunu
D
Merkez bankasının döviz kurunu savunmak üzere döviz satmak zorunda kalması sonucunda, faiz oranlarının yükselmesi sorunu
E
Döviz kuru hedefleme stratejisinin, döviz kurundan gelen sinyalleri engellemesi sorunu
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Enflasyon katılığı, ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerinin izlenen politikalara karşın devam etmesi ve gelecek dönem enflasyon beklentilerinin günümüz beklenti düzeyinin altında gerçekleşmeyeceğine yönelik inanıştır. Enflasyon katılığı, enflasyonu düşürmeye yönelik politikaların güvenilirliğini olumsuz etkiler. Paragrafta yer alan, "...enflasyonun en az maliyetle aşağı indirilebilmesi için, geçmişe yönelik endeksleme alışkanlığının terk edilmesi gerekmektedir. ...Fiyat oluşumu ve ücret taleplerinde eski alışkanlığın sürdürülmesi üretimin ve istihdamın daralmasına yol açacaktır. " ifadeleri kronik enflasyona ve enflasyon beklentisi alışkanlığına işaret etmektedir. "Programa olan güven ne kadar fazla ve sürekli olursa ve program toplumun her kesimi tarafından ne kadar çok benimsenirse, maliyet en aza indirilirken, enflasyonla mücadelede başarı o derece yüksek olacaktır." ifadesi ise, ekonomik birimleri sunulan para programına güven duymaya ve enflasyon katılığından vazgeçmeye çağırmaktadır.
Enflasyon katılığı, ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerinin izlenen politikalara karşın devam etmesi ve gelecek dönem enflasyon beklentilerinin günümüz beklenti düzeyinin altında gerçekleşmeyeceğine yönelik inanıştır. Enflasyon katılığı, enflasyonu düşürmeye yönelik politikaların güvenilirliğini olumsuz etkiler. Paragrafta yer alan, "...enflasyonun en az maliyetle aşağı indirilebilmesi için, geçmişe yönelik endeksleme alışkanlığının terk edilmesi gerekmektedir. ...Fiyat oluşumu ve ücret taleplerinde eski alışkanlığın sürdürülmesi üretimin ve istihdamın daralmasına yol açacaktır. " ifadeleri kronik enflasyona ve enflasyon beklentisi alışkanlığına işaret etmektedir. "Programa olan güven ne kadar fazla ve sürekli olursa ve program toplumun her kesimi tarafından ne kadar çok benimsenirse, maliyet en aza indirilirken, enflasyonla mücadelede başarı o derece yüksek olacaktır." ifadesi ise, ekonomik birimleri sunulan para programına güven duymaya ve enflasyon katılığından vazgeçmeye çağırmaktadır.
Soru 92
Politika yapıcıların bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözleri ileride tutmamaları durumunu anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı
B
Spekülatif atak
C
Finansal kırılganlık
D
Bağımsız para politikası
E
Enflasyon katılığı
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Zaman Tutarsızlığı: Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri, anlamına gelir. Bu durumun ekonomik birimlerce tahmini ise izlenen politikaların enflasyonist süreci beslemesine neden olur.
Zaman Tutarsızlığı: Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri, anlamına gelir. Bu durumun ekonomik birimlerce tahmini ise izlenen politikaların enflasyonist süreci beslemesine neden olur.
Soru 93
Bir ekonomide enflasyon oranının düşmesine yönelik uygulanan politikalara inanılmaması ve enflasyon oranının istenenden daha yüksek düzeylerde beklenmesi durumunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı
B
Spekülatif atak
C
Finansal kırılganlık
D
Bağımsız para politikası
E
Enflasyon katılığı
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Enflasyon Katılığı (inflation inertia): Ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerinin izlenen politikalara karşın devam etmesi, gelecek dönem enflasyon beklentilerinin günümüz beklenti düzeyinin altında gerçekleşmeyeceğine yönelik enflasyonu düşürmeye yönelik politikalarının güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir.
Enflasyon Katılığı (inflation inertia): Ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerinin izlenen politikalara karşın devam etmesi, gelecek dönem enflasyon beklentilerinin günümüz beklenti düzeyinin altında gerçekleşmeyeceğine yönelik enflasyonu düşürmeye yönelik politikalarının güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi bir ülkede tam konvertibilitenin bulunması için gerekli bir koşuldur?
Seçenekler
A
Ülke parasının rezerv para olması
B
Ülke parasının yoğun olarak talep edilmesi
C
Ülke parasının uluslararası ticarette yoğun olarak kullanılması
D
Ülkedeki herkesin serbestçe döviz alıp satabilmesi
E
Ülke parasına spekülatif atağın olmaması
Açıklama:
Para kurulu sisteminin uygulamasının nasıl yürütüldüğünü açıklayabileceksiniz.
Tam konvertibilitenin bulunması: Ülke içinde dileyen herkesin belirlenen kurdan dilediği kadar döviz alıp satabilmesidir.
Tam konvertibilitenin bulunması: Ülke içinde dileyen herkesin belirlenen kurdan dilediği kadar döviz alıp satabilmesidir.
Soru 95
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin avantajlarından birisidir?
Seçenekler
A
Spekülatif ataklar durur
B
Finansal kriz olasılığı azalır
C
Merkez bankası üzerindeki kamuoyu baskısı azalır
D
Belirsizlikler ve merkez bankası üzerindeki baskılar artar
E
Devalüasyon beklentisi azalır
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Döviz kuru hedefleme stratejisini kullanarak başarıya ulaşmış ülke deneyimleri incelendiğinde, bu stratejiye ilişkin göze çarpan avantajları; merkez bankası üzerindeki baskıları hafifletmesi ve ekonomideki geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması olarak iki başlıkta toplanması mümkündür.
Döviz kuru hedefleme stratejisini kullanarak başarıya ulaşmış ülke deneyimleri incelendiğinde, bu stratejiye ilişkin göze çarpan avantajları; merkez bankası üzerindeki baskıları hafifletmesi ve ekonomideki geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması olarak iki başlıkta toplanması mümkündür.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin avantajları arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Merkez Bankası üzerindeki baskıların hafifletilmesi
B
Devalüasyon beklentisinin azalması
C
Bağımsız para politikası izlenmesi
D
Spekülatif atak ihtimalini azaltması
E
Hesap verilebilirliği güçlendirmesi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Döviz kuru hedefleme stratejisini kullanarak başarıya ulaşmış ülke deneyimleri incelendiğinde, bu stratejiye ilişkin göze çarpan avantajları; merkez bankası üzerindeki baskıları hafifletmesi ve ekonomideki geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması olarak iki başlıkta toplanması mümkündür.
Döviz kuru hedefleme stratejisini kullanarak başarıya ulaşmış ülke deneyimleri incelendiğinde, bu stratejiye ilişkin göze çarpan avantajları; merkez bankası üzerindeki baskıları hafifletmesi ve ekonomideki geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması olarak iki başlıkta toplanması mümkündür.
Soru 97
Aşağıdakilerden hangisi "döviz kuru hedefleme stratejisinin" dezavantajları arasında yer almamaktadır?
Seçenekler
A
Finansal kırılganlığın azalması
B
Devalüasyon beklentisinin artması
C
Spekülatif ataklara açık hale gelinmesi
D
Hesap verilebilirliği zayıflatması
E
Devalüasyonun zararlı etkilerini arttırması
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Fiyat istikrarının yakalanmasında alternatif stratejilerden biri olan döviz kuru hedeflemesi uygulayan ülke deneyimleri incelendiğinde, birçok avantajının yanında birçok dezavantajının da bulunduğu görülmektedir. Bu dezavantajları şu şekilde sıralamak mümkündür: • Bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınması • Devalüasyon beklentisinin artması • Spekülatif ataklara açık hale gelinmesi • Finansal kırılganlığı arttırması • Hesap verilebilirliği zayıflatması • Devalüasyonun zararlı etkilerini arttırması
Fiyat istikrarının yakalanmasında alternatif stratejilerden biri olan döviz kuru hedeflemesi uygulayan ülke deneyimleri incelendiğinde, birçok avantajının yanında birçok dezavantajının da bulunduğu görülmektedir. Bu dezavantajları şu şekilde sıralamak mümkündür: • Bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınması • Devalüasyon beklentisinin artması • Spekülatif ataklara açık hale gelinmesi • Finansal kırılganlığı arttırması • Hesap verilebilirliği zayıflatması • Devalüasyonun zararlı etkilerini arttırması
Soru 98
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajları arasında gösterilemez?
Seçenekler
A
Bağımsız politika izlenememesi
B
Devalüasyon beklentisinin artması
C
Spekülatif ataklara açık hale gelinmesi
D
Hesap verilebilirliği zayıflatması
E
Finansal kırılganlığı azaltması
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin avantaj ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Cevap: "Finansal kırılganlığı arttırması" dezavantajlar arasındadır.
Cevap: "Finansal kırılganlığı arttırması" dezavantajlar arasındadır.
Soru 99
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanaklarından biri değildir?
Seçenekler
A
| Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması |
B
| Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması |
C
| Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi |
D
Uluslararası finansal kuruluşların ikna edilmesi
E
| Enflasyonist bekleyişleri düşürmesidir. |
Açıklama:
Para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları arasında "Uluslararası finansal kuruluşların ikna edilmesi" şeklinde bir dayanak bulunmamaktadır.
Soru 100
| I- Parasal hedefleme II- Döviz kuru hedeflemesi III- Enflasyon hedeflemesi IV- Cari açık hedeflemesi, Sıralananlardan hangileri alternatif hedefleme stratejileridir |
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Alternatif hedefleme stratejileri arasında cari açık hedeflemesi yoktur. Bu nedenle cevap C dir.
I,II ve III
I,II ve III
Soru 101
Dövizin hedef değişken olarak seçimi üzerine çalışan strateji aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Döviz kuru hedefleme stratejisi
B
| Parasal hedefleme stratejisi |
C
| Parasal hedefleme stratejisi |
D
Maliye politikası hedefleme stratejisi
E
Cari açık hedefleme stratejisi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisi, dövizin hedef değişken olarak seçimi üzerine çalışan bir stratejidir. Para politikasının, döviz piyasası kanalıyla yürütülmesi anlamına gelmektedir |
Soru 102
Aşağıda para arzı ile döviz kuru arasında verilen ilişkilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Para arzındaki bir artış, döviz kurunun değerini arttırır, yerli para değer kaybeder
B
Para arzındaki bir artış, döviz kurunun değerini azaltır, yerli para değer kazanır.
C
Para arzındaki bir azalış, döviz kurunun değerini azaltır, yerli para değer kaybeder
D
Para arzındaki bir azalış, döviz kurunun değerini yükseltir, yerli para değer kazanır
E
Para arzındaki bir artış, döviz kurunun değerini yükseltir, yerli para değer kazanır.
Açıklama:
para arzı ve döviz kuru arasında bir ilişki bulunmaktadır. Para arzındaki bir artış, döviz kurunun değerini arttırmakta ve dolayısıyla kurun yükselmesine (yerli paranın değer kaybetmesine) neden olmaktadır
Para arzındaki bir artış, döviz kurunun değerini arttırır, yerli para değer kaybeder
Para arzındaki bir artış, döviz kurunun değerini arttırır, yerli para değer kaybeder
Soru 103
| Merkez bankasının kuru, hedeflediği düzeyde tutabilmesi için gerekli olan döviz satış düzeyini etkileyebilecek durumlar hangileridir? I- Döviz talebindeki değişimin şiddeti II- Merkez bankasının döviz rezervlerinin yeterliliği III- Para arzındaki değişimin sonuçlarının katlanılabilirliği IV- Doğrudan yabancı sermaye yatırımları |
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve IV
D
II ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Merkez bankasının kuru, hedeflediği düzeyde tutabilmesi için
gerekli olan döviz satış düzeyini etkileyebilecek durumlar arasında "Doğrudan yabancı sermaye yatırımları" yer almaz
I, II ve III
gerekli olan döviz satış düzeyini etkileyebilecek durumlar arasında "Doğrudan yabancı sermaye yatırımları" yer almaz
I, II ve III
Soru 104
Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri, anlamına gelen ifade aşağıdakilerden hangisidir.
Seçenekler
A
Yumuşak döviz kuru hedeflemesi stratejisi
B
Zaman Tutarsızlığı
C
Katı döviz kuru hedefleme stratejisi
D
Kur Çıpası
E
Dolarizasyon
Açıklama:
Zaman Tutarsızlığı: Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri, anlamına gelir. Bu durumun ekonomik birimlerce tahmini ise izlenen politikaların enflasyonist süreci beslemesine neden olur.
Soru 105
Döviz kurlarındaki aşırı değerlenme sıralanan sonuçlardan hangilerini doğurur?
I- İhracat azalır
II- İthalat yükselir
III- İşsizlik azalır
IV- Cari açık artar
I- İhracat azalır
II- İthalat yükselir
III- İşsizlik azalır
IV- Cari açık artar
Seçenekler
A
I ve III
B
II ve III
C
III ve IV
D
I,II ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
döviz kurlarındaki aşırı değerlenme, ihracatı olumsuz etkilerken ithalatın yükselmesine dolayısıyla cari açığın artmasına neden olmaktadır
I,II ve IV
I,II ve IV
Soru 106
Döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajları arasında aşağıdakilerden hangisini sayamayız?
Seçenekler
A
Bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınması
B
Finansal kırılganlığı arttırması
C
Enflasyon beklentisinin artması
D
Spekülatif ataklara açık hale gelinmesi
E
Hesap verilebilirliği zayıflatması
Açıklama:
Bu strateji, enflasyon beklentisini değil, devalüasyon beklentisini arttırır
Enflasyon beklentisinin artması
Enflasyon beklentisinin artması
Soru 107
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesine ne ad verilir.
Seçenekler
A
Dolarizasyon
B
Devalüasyon
C
Enflasyon
D
Stagflasyon
E
Enflasyon katılığı
Açıklama:
Devalüasyon: Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
Soru 108
Aşağıdakilerden hangisi Para kurullarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Tam konvertibilitenin bulunması
B
Senyoraj gelirinin sadece faizden elde edilmesi
C
Rezerv sistemi
D
En son ödünç veren kurum özelliğinin bulunmaması
E
Esnek döviz kuru sisteminin geçerli olması
Açıklama:
Sabit döviz kuru sisteminin geçerli olması: Ayarlanabilir sabit döviz kuru sisteminde pariteler bazen değiştirilebilir iken para kurulu sisteminde uygulanan sabit kur siteminde, rezerv paranın değeri çapa ülkedeki enflasyon oranı değişmediği taktirde değiştirilmemektedir.
Esnek döviz kuru sisteminin geçerli olması
Esnek döviz kuru sisteminin geçerli olması
Soru 109
Para kurulu uygulamasına geçilirken yerine getirilmesi gereken gereklilikler nelerdir.
I- Rezerv alınacak para biriminin hangisi olacağının belirlenmesi,
II- Sabit döviz kurunun değerinin tespit edilmesi,
III- Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi,
IV- Dolarizasyon miktarının belirlenmesi
I- Rezerv alınacak para biriminin hangisi olacağının belirlenmesi,
II- Sabit döviz kurunun değerinin tespit edilmesi,
III- Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi,
IV- Dolarizasyon miktarının belirlenmesi
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
III ve IV
E
I, I, III ve IV
Açıklama:
"Dolarizasyon miktarının belirlenmesi" yerine getirilmesi gereken bir gereklilik değildir.
I, II ve III
I, II ve III
Soru 110
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
B
Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
C
Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları artırması
D
Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması
E
Enflasyonist beklentileri düşürmesi
Açıklama:
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisi
Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları artırması kurala dayalı para politikasının yürütülmesinin dayanakları arasında yer almaz.Çünkü kurala dayalı para politikasının yürütülmesi politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletir.
Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları artırması kurala dayalı para politikasının yürütülmesinin dayanakları arasında yer almaz.Çünkü kurala dayalı para politikasının yürütülmesi politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletir.
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi para arzındaki artış ile döviz kuru arasındaki ilişkiyi tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Para arzındaki bir artış,döviz kurunun değerini artırmakta dolayısıyla kurun yükselmesine(yerli paranın değer kaybetmesine)neden olur.
B
Para arzındaki bir artış,döviz kurunun değerini düşürmekte dolayısıyla kurun yükselmesine(yerli paranın değer kazanmasına)neden olur.
C
Para arzındaki bir artış,döviz kurunun değerini artırmakta dolayısıyla kurun düşmesine(yerli paranın değer kaybetmesine)neden olur.
D
Para arzındaki bir artış,döviz kurunun değerini düşürmekte dolayısıyla kurun düşmesine(yerli paranın değer kaybetmesine)neden olur.
E
Para arzındaki bir artış,döviz kurunun değerini artırmakta dolayısıyla kurun yükselmesine(yerli paranın değer kazanmasına) neden olur.
Açıklama:
Döviz Kuru Hedeflemesi Stratejisi
Para arzındaki bir artış,döviz kurunun değerini artırmakta dolayısıyla kurun yükselmesine(yerli paranın değer kaybetmesine)neden olur.
Para arzındaki bir artış,döviz kurunun değerini artırmakta dolayısıyla kurun yükselmesine(yerli paranın değer kaybetmesine)neden olur.
Soru 112
Finansal istikrarı sağlamada başarılı bir ülke çapa ülke olarak seçilir.Aşağıdakilerden hangisi çapa olarak seçilen ülkenin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Fiyat istikrarını sağlamış olmak.
B
Parasının sağlam bir rezerv para işlevini yerine getirmesi.
C
Çapa olarak seçilen ülke ile döviz kuru hedefleme stratejisi uygulayan ülke arasında dış ticaret ilişkisinin olması.
D
Çapa ülke parası ile yapılan dış ticaret hacminin dikkate alınması.
E
Döviz kuru hedefleme stratejisini uygulayan ülkenin parası çapa ülkenin para biriminden bağımsızdır.
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisini uygulayan ülkenin parası , çapa ülkenin para biriminden bağımsız değil bağımlıdır.
Soru 113
"Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanması halidir"tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Enflasyon katılığı
B
Yumuşak döviz kuru hedefleme stratejisi
C
Katı döviz kuru hedefleme stratejisi
D
Sabit döviz kuru hedefleme stratejisi
E
Bant dahilinde dalgalanan sabit döviz kuru hedeflemesi
Açıklama:
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin İşleyişi
"Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanması halidir"tanımı katı döviz kuru hedefleme stratejisine aittir.
"Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanması halidir"tanımı katı döviz kuru hedefleme stratejisine aittir.
Soru 114
Politika yapıcıların,bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden dönebilmeleri olayı aşağıdaki kavramlardan hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı
B
Politika tutarsızlığı
C
Enflasyon katılığı
D
Enflasyon hedeflemesi
E
Finansal kırılganlık
Açıklama:
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin Avantajları
Politika yapıcıların,bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden dönebilmeleri olayı zaman tutarsızlığı olarak tanımlanmaktadır.
Politika yapıcıların,bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden dönebilmeleri olayı zaman tutarsızlığı olarak tanımlanmaktadır.
Soru 115
Döviz kuru hedefleme stratejisi 90'lı yılların sonuna doğru gelişmekte olan ülkelerde taşıdığı dezavantajlar nedeniyle popülaritesini yitirmeye başlamıştır.Aşağıdakilerden hangisi bu dezavantajlar arasında sayılmaz?
Seçenekler
A
Devalüasyonun zararlı etkilerini azaltması
B
Finansal kırılganlığı arttırması
C
Bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınması.
D
Devalüasyon beklentisinin artması.
E
Hesap verilebilirliği zayıflatması
Açıklama:
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin Dezavantajları
Devalüasyonun zararlı etkilerini azaltması bir dezavantaj değildir. Bu strateji tam tersine bir durum yaratmaktadır.
Devalüasyonun zararlı etkilerini azaltması bir dezavantaj değildir. Bu strateji tam tersine bir durum yaratmaktadır.
Soru 116
"Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla döviz kurunun yükseltilerek,yerli paranın değer kaybetmesidir."tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Revalüasyon
C
Devalüasyon
D
Enflasyon katılığı
E
Finansal kırılganlık
Açıklama:
Döviz Kuru Hedeflemesi Stratejisinin Dezavantajları
"Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla döviz kurunun yükseltilerek,yerli paranın değer kaybetmesidir."tanımı devalüasyona aittir.
"Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla döviz kurunun yükseltilerek,yerli paranın değer kaybetmesidir."tanımı devalüasyona aittir.
Soru 117
"Merkez bankasının döviz piyasasında yaptığı bir alım satım işleminin,yerli para miktarı üzerinde yaratacağı etkinin,para politikası araçlarının aksi etki yaratacak biçimde kullanımı ile telafi edilmesidir"tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı
B
Enflasyon katılığı
C
Sterilize edilmiş müdahale
D
Döviz kuru mekanizması
E
Yerli paranın aşırı değerlenmesi
Açıklama:
Finansal Kırılganlığın Artması
"Merkez bankasının döviz piyasasında yaptığı bir alım satım işleminin,yerli para miktarı üzerinde yaratacağı etkinin,para politikası araçlarının aksi etki yaratacak biçimde kullanımı ile telafi edilmesidir"tanımı sterilize edilmiş müdahaleye aittir.
"Merkez bankasının döviz piyasasında yaptığı bir alım satım işleminin,yerli para miktarı üzerinde yaratacağı etkinin,para politikası araçlarının aksi etki yaratacak biçimde kullanımı ile telafi edilmesidir"tanımı sterilize edilmiş müdahaleye aittir.
Soru 118
Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminin dezavantajları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Makro ekonomik disiplini sağlamak
B
Yerli paranın aşırı değerlenmesi
C
Para basma gelirinden mahrum kalmak
D
Para politikası araçlarını kullanamamak
E
Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
Açıklama:
Para Kurulu Sisteminin Avantaj ve Dezavantajları
Makro ekonomik disiplini sağlamak,para kurulu sisteminin dezavantajı değil avantajıdır.
Makro ekonomik disiplini sağlamak,para kurulu sisteminin dezavantajı değil avantajıdır.
Soru 119
Aşağıdaki özelliklerden hangisi para kurulu için geçerli değildir?
Seçenekler
A
Tam konvertibilitenin bulunması.
B
Ülke para basmaktan dolayı senyoraj geliri elde eder.
C
Rezerv sistemi mevcuttur.
D
En son ödünç borç veren kurum özelliği yoktur.
E
Sabit döviz kuru sistemi geçerlidir.
Açıklama:
Para Kurulu Sistemi
Paranın döviz karşılığı basılması para kurulu uygulayan ülkenin senyoraj geliri elde etme olanğını ortadan kaldırır.
Paranın döviz karşılığı basılması para kurulu uygulayan ülkenin senyoraj geliri elde etme olanğını ortadan kaldırır.
Soru 120
Para politikasının belirli bir kuralın sınırları içinde yürütülmesinin nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması
B
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
C
Enflasyonist bekleyişleri yükselmesi
D
Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi
E
Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
Açıklama:
Yanlış cevap C şıkkıdır. Cevaptaki yanlış olmasının sebebi enflasyonist bekleyişleri yükselmesi değil, enflasyonist bekleyişleri düşürmesi şeklinde olacaktır.
Soru 121
Aşağıdakilerden hangisi sırasıyla döviz kuru hedefleme stratejisi nedensellik akışını göstermektedir?
Seçenekler
A
Nihai Hedef, Döviz Kuru, Para Politikası
B
Döviz Kuru, Nihai Hedef, Para Politikası
C
Döviz Kuru, Para Politikası, Nihai Hedef
D
Para Politikası, Döviz Kuru, Nihai Hedef
E
Nihai Hedef, Para Politikası, Döviz Kuru
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisi nedensellik akışının doğru gösterim şekli D şıkkındaki gibi olmalıdır.
Soru 122
Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanması hali ............ olarak adlandırılır. Aşağıdaki seçeneklerden hangisi boşluğa gelmelidir?
Seçenekler
A
Bağımlı döviz kuru hedeflemesi
B
Sabit döviz kuru hedeflemesi
C
Değişken döviz kuru hedeflemesi
D
Yumuşak döviz kuru hedeflemesi
E
Katı döviz kuru hedeflemesi
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin uygulanmasına bakıldığında iki farklı strateji örneği ile karşılaşılmaktadır. Bizim boşluğumuza gelmesi gereken strateji ise katı döviz kuru hedeflemesi olmalıdır. Doğru cevap E şıkkıdır.
Soru 123
I. Hesap verilebilirliği zayıflatması
II. Belirsizlikleri Azaltması
III. Finansal kırılganlığı arttırması
Yukarıdaki ifadelerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajları arasında yer alır?
II. Belirsizlikleri Azaltması
III. Finansal kırılganlığı arttırması
Yukarıdaki ifadelerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajları arasında yer alır?
Seçenekler
A
I ve III
B
Yalnız II
C
I ve II
D
II ve III
E
I, II, III
Açıklama:
II numaralı ifade, döviz kuru hedefleme stratejisinin avantajları arasında yer almaktadır. Diğer dejavantajlar ise Bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınması, devalüasyon beklentisinin artması, spekülatif ataklara açık hale gelinmesi ve devalüasyonun zararlı etkilerini arttırması şeklinde sayılabilir. Yani doğru cevap A şıkkı olmalıdır.
Soru 124
Hedefleme stratejisini benimsemiş bir ülke uzun yıllardır enflasyon sorunu yaşıyor ise bu ülkede aşağıdakilerden hangisi söz konusu olabilir?
Seçenekler
A
Yerli Paranın Aşırı Değerlenmesi
B
Enflasyon Katılığı
C
Dezenflasyon
D
Yerli Paraya Yönelme
E
Enflasyon Yumuşaklığı
Açıklama:
Doğru cevap enflasyon katılığı olacaktır. Kronik bir enflasyonist sürecin yaşandığı bir ülkede enflasyonist beklentileri kırmak zor olacaktır. Bir ülke için uzun süredir enflasyon sorunu var ise yerli parası değer kaybeder. Yerli para değer kaybettiği içinde yerli paradan kaçış olur. Dezenflasyon da enflasyondaki yaşanan düşüş demektir. Yani doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 125
Devalüasyon ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Gelişmiş ülkeler gelişmekte olan ülkelere göre devalüasyonun olumsuz etkilerini daha az yaşar.
B
Gelecek döneme ilişkin kurlardaki belirsizlik ön plana çıkabilmektedir.
C
Tercihini yabancı paradan yana kullanmış ekonomik birimlerin borçlarının artmasına neden olabilmektedir.
D
Devalüasyon yapan bir ülke ithalat hedefinde olan bir ülkedir.
E
Bilanço değerlerinde olumsuz etkiler yaşanabilir.
Açıklama:
Yanlış cevap D şıkkıdır. Devalüasyon yapan bir ülke amaç olarak ülkenin parasının değerini düşürüp ülkesindeki malları diğer ülkelerdeki mallara göre daha ucuz hale getirip ihracatını arttırmak amacındadır.
Soru 126
Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminde yerli paranın sabit kur üzerinden endekslendiği paraya verilen isimdir?
Seçenekler
A
Sabit Para
B
Endeks Para
C
Rezerv Para
D
Döviz Kuru Parası
E
Çapa Para
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır. Rezerv para, tam konvertibiliteye sahip, uluslararası piyasalarda genel kabul görmüş güçlü bir para birimidir.
Soru 127
Merkez bankası sistemi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Seçenekler
A
Pasifinde, genellikle, dolaşımdaki para vardır
B
Sınırlı konvertibilite
C
Tam konvertibilite
D
Mali sistemle ilgili asgari düzenleme
E
Enflasyon hedefi olmaması
Açıklama:
Doğru şık B şıkkıdır. Merkez bankası sisteminde, ülke içinde dileyen herkesin belirlenen kurdan dilediği kadar döviz alıp satılamaz.
Soru 128
Para kurulu sistemi ilk ne zaman ve nerede hayata geçirilmiştir?
Seçenekler
A
1967, Singapur
B
1846, Hong Kong
C
1845, Fransa
D
1849, Mauritius
E
1890, İngiltere
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır. İlk uygulaması 1849’da Mauritius’da hayata geçirilmiş olan para kurulları günümüze değin 70’den fazla ülkede uygulanmıştır.
Soru 129
'Yerli paradan vazgeçip, yabancı paranın resmi para birimi gibi kullanılması anlamına gelen' durumu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Merkez bankası sistemi
B
Para kurulu sistemi
C
Ortodoks para kurulu
D
Yumuşak döviz kuru hedeflemesi stratejisi
E
Tam dolarizasyon
Açıklama:
Doğru cevap E şıkkıdır. Dolarizasyon kavramını tam ve kısmı dolarizasyon olmak üzere iki farklı şekilde tanımlanmaktadır. Bize soruda verilen tanım ise tam dolarizasyondur.
Soru 130
Para politikası bir kural çerçevesinde yürütülmesi gerekmektedir. Aşağıdakilerden hangisi bu dayanaklardan biri değildir?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
B
Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
C
Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıların arttırılası
D
Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması
E
Enflasyonist bekleyişleri düşürmesi
Açıklama:
Para politikası bir kural çerçevesinde yürütülmesi gerekmektedir. Para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları şu şekilde sıralanabilir:
- Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
- Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
- Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi
- Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması
- Enflasyonist bekleyişleri düşürmesidir.
Soru 131
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankasının piyasada döviz satışının sonuçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Döviz arz eğrisi sağa kayar
B
Piyasada döviz arzı artar.
C
Döviz kuru düşer.
D
Dövizle borçlanmak pahalı hale gelir.
E
Türk lirası değer kazanır.
Açıklama:
Merkez bankasının piyasada döviz sattığını düşünelim. Bu durumda piyasada döviz arzı artacak ve döviz arz eğrisi sağa kayar. Görüldüğü üzere merkez bankasının döviz satışı piyasada döviz arzını arttırmış, döviz kurunu düşürmüş ve Türk lirası değer kazanmıştır.
Soru 132
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankasının piyasadan döviz satın almasının para arzı üzerindeki etkilerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankasının piyasadan döviz satın almasının para arzı üzerindeki etkilerinden biri değildir?
B
Para arzındaki bir artış yerli paranın değer kazanmasına neden olmaktadır.
C
Merkez bankasının net net dış varlıklarını arttırarak para arzının artmasına neden olmuştur.
D
Para arzındaki artış, döviz kurunun değerini arttırmaktadır.
E
Genişlemeci para politikası, döviz kurunu yükseltmektedir.
Açıklama:
Merkez bankasının piyasadan döviz satın almasının para arzı üzerindeki etkisine bakıldığında ise döviz satışının aksine döviz alımının para arzı üzerinde genişlemeci bir etkisi vardır. Döviz satın alımı merkez bankasının NDV’sini (NDV-net net dış varlıklar). arttırarak para arzının artmasına neden olmuştur. Anlaşıldığı gibi, para arzı ve döviz kuru arasında bir ilişki bulunmaktadır. Para arzındaki bir artış, döviz kurunun değerini arttırmakta ve dolayısıyla kurun yükselmesine (yerli paranın değer kaybetmesine) neden olmakta görüldüğü gibi genişlemeci para politikası, döviz kurunu yükseltmekte iken daraltıcı politika ise döviz kurunu düşürmektedir.
Soru 133
Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanma haline ne ad verilir?
Seçenekler
A
Esnek döviz kuru hedefleme stratejisi
B
Dışsal döviz kuru hedefleme stratejisi
C
Serbest döviz kuru hedefleme stratejisi
D
Yumuşak döviz kuru hedefleme stratejisi
E
Katı döviz kuru hedefleme stratejisi
Açıklama:
katı döviz kuru hedefleme stratejisi: döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanması halidir.
Soru 134
Döviz kuru hedefleme stratejisinde, yerli paranın sabit ya da bir bant dâhilinde değerinin değişimine izin verilen yabancı paraya bağlanarak, para politikasının bu esas dâhilinde yürütülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Katı döviz kuru hedefleme stratejisi
B
Yumuşak döviz kuru hedefleme stratejisi
C
Sabit döviz kuru hedefleme stratejisi
D
Pozitif döviz kuru hedefleme stratejisi
E
Negatif döviz kuru hedefleme stratejisi
Açıklama:
Yumuşak Döviz Kuru Hedefleme Stratejisi: Döviz kuru hedefleme stratejisinde, yerli paranın sabit ya da bir bant dâhilinde değerinin değişimine izin verilen yabancı paraya bağlanarak, para politikasının bu esas dâhilinde yürütülmesidir.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınır.
B
Devalüasyon beklentisinin artar.
C
Spekülatif ataklara açık hale gelir.
D
Finansal kırılganlığı artar.
E
Hesap verilebilirlik artar.
Açıklama:
Döviz Kuru Hedefleme Stratejisinin Dezavantajları
- Bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınması
- Devalüasyon beklentisinin artması
- Spekülatif ataklara açık hale gelinmesi
- Finansal kırılganlığı arttırması
- Hesap verilebilirliği zayıflatması
- Devalüasyonun zararlı etkilerini arttırması
Soru 136
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Devalüasyon
B
Deflasyon
C
Stagflasyon
D
Resesyon
E
Arbitraj
Açıklama:
Devalüasyon: Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
Soru 137
Para kurulu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Parasal taban ülkenin döviz rezervlerine bağlıdır.
B
Sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapılmaktadır.
C
Para otoritesinin emisyon üzerinde bir inisiyatifinin bulunmamaktadır.
D
Yerli paranın bir bant dâhilinde değerinin değişimine izin verilir.
E
Rezerv paraya karşılık sabit bir kurdan piyasaya para sürüldüğü bir mekanizmadır.
Açıklama:
Para Kurulu: Parasal tabanın ülkenin döviz rezervlerine bağlandığı, sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerinde bir inisiyatifinin bulunmadığı bir döviz kuru hedefleme stratejisi şeklidir. Bu sistem, rezerv paraya karşılık sabit bir kurdan piyasaya para sürüldüğü bir mekanizmadır
Soru 138
Aşağıdakilerden hangisi Para kurullarının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ülke içinde dileyen herkesin belirlenen kurdan dilediği kadar döviz alıp satabilmesi
B
Bankalara kredi verebilmesi
C
Senyoraj gelirinin sadece faizden elde edilmesi
D
En son ödünç veren kurum özelliğinin bulunmaması
E
Sabit döviz kuru sisteminin geçerli olması
Açıklama:
Para kurullarının özellikleri ülke yapılarından kaynaklı bazı küçük farklılıklar taşısa da genel olarak şu şekilde sıralanabilir:
- Tam konvertibilitenin bulunması: Ülke içinde dileyen herkesin belirlenen kurdan dilediği kadar döviz alıp satabilmesidir.
- Senyoraj gelirinin sadece faizden elde edilmesi: Paranın döviz karşılığı basılması, para kurulu uygulayan ülkenin para basmaktan dolayı senyoraj geliri elde etme imkânının ortadan kalkması anlamına gelir. Hatta bu gelir rezerv para ülkesine yönlendirilmektedir. Ancak para kurulu uygulama-sında elde tutulan rezervlerin bir kısmı faiz geliri elde edilebilecek şekilde değerlendirilir ise bu durumda senyoraja benzer bir gelir elde edilebilecek ancak kaynağı faiz olacaktır.
- Rezerv sistemi: Para kurulu sisteminde, genel olarak dolaşımdaki nakit karşılığı, sonradan bazı ülke uygulamalarında esnetilmiş olsa da %100 karşılık ayrılmaktadır. Bu karşılıklara rezerv denilmektedir. Burada önemli olan konu, nelerin karşılığın içinde sayılacağıdır. Bazı ülkelerde esnetilmiş olsa da bu rezervlerin olabildiğince fazla kısmının döviz cinsinden oluşması arzulanır.
- En son ödünç veren kurum özelliğinin bulunmaması: Para politikası tamamıyla otomatik bir hal aldığı için, ülke içi gelişmelere müdahale etmekte para politikası araçlarının kullanımı mümkün olmamaktadır.
- Sabit döviz kuru sisteminin geçerli olması: Ayarlanabilir sabit döviz kuru sisteminde pariteler bazen değiştirilebilir iken para kurulu sisteminde uygulanan sabit kur siteminde, rezerv paranın değeri çapa ülkedeki enflasyon oranı değişmediği taktirde değiştirilmemektedir. Bu sitemde kurun sabitliği yasal bir güvence ile süreklilik kazanmaktadır.
- Kredi verememesi: Para kurulu sadece döviz karşılığı para bastığı için, varlıkları arasında iç varlıklar bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu kurul bankalara ve kamuya kredi verememektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerin bütçe disiplini sorunu yaşamaları bu kurulların kullanımı üzerinde etkili olmuştur.
Soru 139
Merkez bankasının bulunmadığı %100 karşılık uygulamasının geçerli olduğu para kurulu sistemine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Ortodoks para kurulu sistemi
B
Yarı para kurulu sistemi
C
Melez para kurulu sistemi
D
Esnek para kurulu sistemi
E
Kısmi esnek para kurulu sistemi
Açıklama:
Ortodoks Para Kurulu Sistemi: Merkez bankasının bulunmadığı %100 karşılık uygulamasının geçerli olduğu para kurulu sistemidir.
Soru 140
Ülke örneklerine baktığımızda para kurulu uygulamasına geçilirken bazı gerekliliklerin yerine getirilmesi gerekir. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Rezerv alınacak para biriminin hangisi olacağının belirlenmesi
B
Sabit döviz kurunun değerinin tespit edilmesi
C
Rezerv ayırmada dikkate alınacak referans parasal büyüklüğün ne olacağına karar verilmesi
D
Devletin hükümranlık hakkına dayanarak senyoraj elde edilmesi
E
Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi
Açıklama:
Ülke örneklerine baktığımızda para kurulu uygulamasına geçilirken bazı gerekliliklerin yerine getirilmesi gerekir. Bunlar;
- Rezerv alınacak para biriminin hangisi olacağının belirlenmesi,
- Sabit döviz kurunun değerinin tespit edilmesi,
- Rezerv ayırmada dikkate alınacak referans parasal büyüklüğün ne olacağına ve rezerv oranına karar verilmesi,
- Kurulun tutacağı rezervlerin yapısının belirlenmesi. Bu belirleme faiz gelirinden senyoraj elde edebilmeyi etkilemektedir.
Soru 141
Aşağıdakilerden hangisi Para kurulu sisteminin dezavantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Yerli paranın aşırı değerlenmesi
B
Para basma gelirinden mahrum kalmak
C
Makro ekonomik disiplinin sağlanması
D
Para politikası araçlarını kullanamamak
E
Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
Açıklama:
Para Kurulu Sisteminin Dezavantajları:
- Yerli paranın aşırı değerlenmesi,
- Para basma gelirinden mahrum kalmak,
- Para politikası araçlarını kullanamamak
- Yeterli döviz rezervi tutma gerekliliği
Soru 142
Dolarizasyon kavram ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Dolarizasyon kavramını tam ve kısmı dolarizasyon olarak iki farklı şekilde tanımlamaktır.
B
Kısmi dolarizasyon, bir ülkede yerli para cinsinden finansal aktifler yerine yabancı para cinsinden finansal aktiflerin tercih edilmeye başlanmasıdır.
C
Tam dolarizasyon yerli paradan vazgeçip, yabancı paranın resmî para birimi gibi kullanılması anlamına gelmektedir.
D
Devletin egemenlik hakkı olarak Senyoraj geliri elde edilmektedir.
E
Ülkenin ekonomi politikası yerli para yerine kullanılan diğer ülke parasına bağlamaktadır.
Açıklama:
Dolarizasyon kavramını tam ve kısmı dolarizasyon olarak iki farklı şekilde tanımlamak mümkündür. Kısmi dolarizasyon, bir ülkede yerli para cinsinden finansal aktifler yerine yabancı para cinsinden finansal aktiflerin tercih edilmeye başlanmasıdır.
Tam dolarizasyon ise yerli paradan vazgeçip, yabancı paranın resmî para birimi gibi kullanılması anlamına gelmektedir. Döviz kuru hedefleme stratejisinin en uç örneği sayılabilen tam dolarizasyon, geri dönülemez para kurulu uygulamasına benzetilebilir. Tam dolarizasyonun diğer döviz kuru hedefleme stratejileri uygulama şekillerinden farkı, yerli paranın tamamen ortadan kalkmasıdır.
Para kurulu uygulamasında olduğu gibi senyoraj gelirinden mahrum kalmayı beraberinde getirir. Ayrıca uygulayan ülkenin ekonomi politikasını yerli para yerine kullanılan ülke parasına bağlamaktadır. Bunun yanında dikkate alınması gereken bir başka durum ise para basma gibi bir egemenlik hakkının kullanımından vazgeçildiğidir.
Tam dolarizasyon ise yerli paradan vazgeçip, yabancı paranın resmî para birimi gibi kullanılması anlamına gelmektedir. Döviz kuru hedefleme stratejisinin en uç örneği sayılabilen tam dolarizasyon, geri dönülemez para kurulu uygulamasına benzetilebilir. Tam dolarizasyonun diğer döviz kuru hedefleme stratejileri uygulama şekillerinden farkı, yerli paranın tamamen ortadan kalkmasıdır.
Para kurulu uygulamasında olduğu gibi senyoraj gelirinden mahrum kalmayı beraberinde getirir. Ayrıca uygulayan ülkenin ekonomi politikasını yerli para yerine kullanılan ülke parasına bağlamaktadır. Bunun yanında dikkate alınması gereken bir başka durum ise para basma gibi bir egemenlik hakkının kullanımından vazgeçildiğidir.
Soru 143
Merkez bankası piyasada döviz satışı gerçekleştirdiğinde piyasada bulunan döviz arzı -----, Türk lirası değeri ------, para arzında ---- gerçekleşecektir.
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıda boş bırakılan yerler doğru bir sıralamayla tamamlanabilir?
Aşağıdaki seçeneklerden hangisinde yukarıda boş bırakılan yerler doğru bir sıralamayla tamamlanabilir?
Seçenekler
A
Azalacak-Artacak-Genişleme
B
Azalacak-Azalacak-Daralma
C
Azalacak-Artacak-Genişleme
D
Artacak-Artacak-Daralma
E
Artacak-Azalacak-Daralma
Açıklama:
Merkez bankası piyasada döviz sattığı zaman, piyasada bulunun döviz arzında bir artış sağlanır.Bu durum döviz arzının sağa kaymasına neden olacak ve piyasa denge noktasını aşağıya çekecektir.Bunun sonucunda TL'nin değerinde bir artış yaşanmasına neden olur.Döviz rezervleri aynı zamanda bankaların dış varlıkları içinde değerlendirilmesinden dolayı, döviz satışı Merkez bankasının rezervlerinde azalma meydana getirecek.Bu durumda para miktarı azalır yani para arzında daralma meydana gelir.
Soru 144
"Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanması" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yumuşak döviz kuru hedefleme stratejisi
B
Katı döviz kuru hedefleme stratejisi
C
Rezerv para yönetimi
D
Kısmi dolarizasyon
E
Yönetimli dalgalanma
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisinin para kurulu ya da tam dolarizasyon olarak uygulanması hali, katı döviz kuru hedefleme stratejisi olarak tanımlanır.
Soru 145
a-Döviz miktarı, döviz talebindeki değişimin şiddetinden daha az bir oranda değişmelidir.
b-Döviz kurunu etkileyebilecek kadar merkez bankasının döviz rezervleri yeterliliği olmalıdır.
c-Döviz alış-satış işlemlerinin para arzında neden olacak değişmelerin neden olacağı sonuçlara katlanabilmelidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri sabit kur sisteminde merkez bankasının döviz kurunu arzuladığı düzeyde tutabilmesi için gerekli olan noktaları gösterir?
b-Döviz kurunu etkileyebilecek kadar merkez bankasının döviz rezervleri yeterliliği olmalıdır.
c-Döviz alış-satış işlemlerinin para arzında neden olacak değişmelerin neden olacağı sonuçlara katlanabilmelidir.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri sabit kur sisteminde merkez bankasının döviz kurunu arzuladığı düzeyde tutabilmesi için gerekli olan noktaları gösterir?
Seçenekler
A
Yalnızca a
B
Yalnızca b
C
Yalnızca c
D
a ve b
E
b ve c
Açıklama:
Sabit döviz kuru sisteminde merkez bankasının kuru hedeflediği düzeyde tutabilmesi için gerekli olan döviz satışı düzeyini etkileyebilecek bazı önemli noktalar bulunmaktadır:
1) Döviz talebindeki değişim döviz talebindeki kaymayı etkileyecek kadar şiddetli olmalıdır, yani döviz miktarını o oranda değişiklik göstermelidir.
2) Merkez bankasının hedeflediği kuru koruyabilmesi için döviz rezervlerinin yeteri kadar yüksek olması gerekir.Rezervlerinin güçlü olmaması kurun sabit tutulmasını zorlaştıracaktır.
3)Döviz alış satışı piyasadaki TL miktarının artmasına ve azalmasına neden olacaktır.Dolayısıyla para arzının artması ve azalmasına göre faiz oranlarında değişiklik gözlemlenir.Bu durumun ekonomiye etkisi katlanılabilir seviyede olmalıdır.
1) Döviz talebindeki değişim döviz talebindeki kaymayı etkileyecek kadar şiddetli olmalıdır, yani döviz miktarını o oranda değişiklik göstermelidir.
2) Merkez bankasının hedeflediği kuru koruyabilmesi için döviz rezervlerinin yeteri kadar yüksek olması gerekir.Rezervlerinin güçlü olmaması kurun sabit tutulmasını zorlaştıracaktır.
3)Döviz alış satışı piyasadaki TL miktarının artmasına ve azalmasına neden olacaktır.Dolayısıyla para arzının artması ve azalmasına göre faiz oranlarında değişiklik gözlemlenir.Bu durumun ekonomiye etkisi katlanılabilir seviyede olmalıdır.
Soru 146
Döviz kuru sisteminin sağladığı avantajlardan biri olan zaman tutarsızlığı problemini azaltması, ekonomik birimlerce hangi beklentilerin önüne geçmesine neden olur?
Seçenekler
A
Enflasyonist
B
Kur baskısı
C
Faiz Artışı
D
Spekülatif Ataklar
E
Finansal kırılganlık
Açıklama:
Zaman tutarsızlığı politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri anlamına gelir.Merkez bankasının bir çapaya bağlı olması ve finansman olarak kaynaklarına dokunulmaması, zaman tutarsızlığı sorununu azaltır.Böylece ekonomik birimlerce enflasyonist bekleyişler kontrol altına alınır.
Soru 147
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bağımsız bir para politikası izlenemez.
B
Ekonomide devalüasyon beklentisi hakimdir.
C
Ekonomik belirsizliği arttırır.
D
Ülkeyi spekülatif ataklara açık bir hale getirir.
E
Finansal kırılganlığı arttırır.
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisi ekonomik belirsizliğin artmasına değil azalmasını sağlayan bir para politikası stratejisidir. Dezavantajları ise şöyledir:
-Bağımsız para politikası izleme olanağı yoktur.
-Devalüasyon beklentilerini arttırır.
-Spekülatif atakların sık yaşanmasına neden olur.
-Finansal kırılganlıkların artmasına neden olur.
-Hesap verilebilirlik azalır.
-Bağımsız para politikası izleme olanağı yoktur.
-Devalüasyon beklentilerini arttırır.
-Spekülatif atakların sık yaşanmasına neden olur.
-Finansal kırılganlıkların artmasına neden olur.
-Hesap verilebilirlik azalır.
Soru 148
Sabit kur rejimi altında, bir ülkenin merkez bankasının kendi istek ve kararıyla döviz kurunu yükselterek yerli parada değer kaybına neden olması anlamına gelen terim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Revalüasyon
B
Devalüasyon
C
Enflasyon katılığı
D
Zaman tutarsızlığı
E
Spekülatif ataklara açıklık
Açıklama:
Döviz kuru stratejisinde kur artışını engellenmesi paranın aşırı değerlenmesine neden olabilmektedir. Bu aşırı değerlemenin önüne geçebilmek için, ekonominin iradi kararla döviz kurunu yükselterek yerli paranın değer kaybetmesini sağlaması devalüasyon olarak adlandırılır.
Soru 149
Türkiye'nin 2001 yılında sabit dövizi kuru rejmi gereğince yapılan müdahele etkisini azaltmak için sterilize edilmiş müdahele uygulaması sonucu hangi politika aracında çarpıcı oranlar yaşanmıştır?
Seçenekler
A
Para arzı
B
Parasal taban
C
Döviz rezervleri
D
Gecelik faiz oranları
E
Para çarpanı
Açıklama:
2001 yılında ülkemizin bankalar arası para piyasasında gecelik faiz oranları çok yüksek seviyelere çıkmıştır.Çünkü kura yönelik savunma için merkez bankası para politikası araçlarına başvuruda bulunur.Kuru savunmak için merkez bankası döviz satacak ve yerli para miktarı azalacak. Bu nedensellik ilişkisi sonucunda ülkedeki faiz oranlarının artışına neden olacaktır.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi para kurulu sisteminin genel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Döviz tam konvertibilite özelliğe sahip olur.
B
Senyoraj geliri sadece faizden elde edilir.
C
Rezervlerin büyük çoğunluğu döviz cinsinden oluşmalıdır.
D
Ülke içi gelişmelere müdahalede para politikası araçları aktif olarak kullanılabilir.
E
Sabit döviz kuru sistemi geçerlidir.
Açıklama:
Para kurulu sisteminde, para politikası tamamıyla otomatik bir hal aldığı için, ülke içi gelişmelere müdahale etmekte para politikası araçlarının kullanımı mümkün olmamaktadır.
Soru 151
"Merkez bankasının hiç bulunmadığı, %100 karşılık uygulamasının geçerli olduğu para kurulu sistemi" anlamına gelen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yarı para kurulu sistemi
B
Ortodoks para kurulu sistemi
C
Kısmi dolarizasyon
D
Rezerv para yönetimi
E
Dalgalı kur
Açıklama:
Ortodoks para kurulu sistemi: Merkez bankasının bulunmadığı %100 karşılık uygulamasının geçerliği olduğu para kurulu sistemidir.
Soru 152
Aşağıdakierden hangisi para kurulu sistemi için doğru bir ifade değildir?
Seçenekler
A
Merkez bankası kaynaklarına başvurulamaz.
B
Kamu dengesini sağlama zorunluluğu vardır.
C
Para basma gelirinden yararlanılabilir.
D
Para politikası araçları kullanılamaz.
E
Dış ödemeler dengesi otomatik bir mekanizma dahilinde hareket eder.
Açıklama:
Para kurulu sistemi ülke ekonomisinde kamu dengesinin sağlar.Merkez bankası kaynaklarını kullanamaz.Dış ödemeler dengesine ilişkin otomatik bir mekanizmanın tesis edilmesini sağlar.Para politikası araçlarını kullanamaz. Bu sistemde para basma gelirinden mahrum kalınır.
Soru 153
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması
B
Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması
C
Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi
D
Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması
E
Veri gecikmesi sorununu azaltması
Açıklama:
Para politikasının kurala dayalı yürütülmesinin dayanakları şu şekilde sıralanabilir:
- Zaman tutarsızlığı sorununu azaltması,
- Politika kararlarının açıklanmasını kolaylaştırması,
- Politika yapıcı ve yürütücüleri üzerindeki baskıları hafifletmesi,
- Geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması,
- Enflasyonist bekleyişleri düşürmesidir.
Soru 154
- Parasal hedefleme
- İşsizlik hedeflemesi
- Döviz kuru hedeflemesi
- İhracat hedeflemesi
- Enflasyon hedeflemesidir
Seçenekler
A
I, II ve III
B
I, II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, III ve V
E
II, IV ve V
Açıklama:
Para politikasının belirli bir kural çerçevesinde yürütülmesi gerektiği fikrinin, kendi içindeki tartışma alanı ise bu kuralın hangi hedef üzerine yoğunlaşması gerektiğidir. Bu amaçla alternatif hedefleme stratejileri;
- Parasal hedefleme,
- Döviz kuru hedeflemesi,
- Enflasyon hedeflemesidir.
Soru 155
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2000 yılının başlarından itibaren yürüttüğü döviz kuruna dayalı hedefleme stratejisinde kullandığı döviz çapası sepetinde hangi para birimleri yer almaktaydı?
Seçenekler
A
Amerikan doları ve Japon yeni
B
Amerikan doları ve Çin renminbisi
C
Avro ve Japon yeni
D
Avro ve Çin renminbisi
E
Amerikan doları ve Avro
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2000 yılının başlarından itibaren yürüttüğü döviz kuruna dayalı hedefleme stratejisinde kullandığı döviz çapası sepete bağlı bir çapa olmuş ve sepetin değeri de 1 Amerikan Doları ve 0,77 Avro toplamından oluşturulmuştur.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri olasılığını ifade eder?
Seçenekler
A
Veri tutarsızlığı
B
Zaman tutarsızlığı
C
Hedef tutarsızlığı
D
Etkinlik tutarsızlığı
E
Teşhis tutarsızlığı
Açıklama:
Zaman Tutarsızlığı: Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri, anlamına gelir. Bu durumun ekonomik birimlerce tahmini ise izlenen politikaların enflasyonist süreci beslemesine neden olur.
Soru 157
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin dezavantajları arasındadır?
Seçenekler
A
Bağımsız para politikası izleme olanağı sağlaması
B
Devalüasyon beklentisinin artması
C
Spekülatif atakları azaltması
D
Finansal kırılganlığı azaltması
E
Hesap verilebilirliği artırması
Açıklama:
Dezavantajları:
- Bağımsız para politikası izleme olanağından mahrum kalınması
- Devalüasyon beklentisinin artması
- Spekülatif ataklara açık hale gelinmesi
- Finansal kırılganlığı arttırması
- Hesap verilebilirliği zayıflatması
- Devalüasyonun zararlı etkilerini arttırması
Soru 158
Aşağıdakilerden hangisi döviz kuru hedefleme stratejisinin avantajları arasındadır?
Seçenekler
A
Belirsizlikleri azaltması
B
Devalüasyon beklentisinin artması
C
Hesap verilebilirliği zayıflatması
D
Spekülatif ataklara açık hale gelinmesi
E
Finansal kırılganlığı arttırması
Açıklama:
Döviz kuru hedefleme stratejisini kullanarak başarıya ulaşmış ülke deneyimleri incelendiğinde, bu stratejiye ilişkin göze çarpan avantajları; merkez bankası üzerindeki baskıları hafifletmesi ve ekonomideki geleceğe ilişkin belirsizlikleri azaltması olarak iki başlıkta toplanması mümkündür.
Soru 159
Aşağıdakilerden hangisi sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir?
Seçenekler
A
Revalüasyon
B
Devalüasyon
C
Stagflasyon
D
Enflasyon
E
Senyoraj
Açıklama:
Devalüasyon: Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
Soru 160
Aşağıdaki ifadelerden hangisi devalüasyonu tam ve doğru olarak tanımlar?
Seçenekler
A
Esnek kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
B
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun düşürülerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
C
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun düşürülerek, yerli paraya değer kazandırılmasıdır.
D
Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
E
Esnek kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun düşürülerek, yerli paraya değer kazandırılmasıdır.
Açıklama:
Devalüasyon: Sabit kur rejiminin uygulandığı ekonomilerde iradi kararla, döviz kurunun yükseltilerek, yerli paranın değer kaybetmesidir.
Soru 161
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerinin izlenen politikalara karşın devam etmesi ve gelecek dönem enflasyon beklentilerinin günümüz beklenti düzeyinin altında gerçekleşmeyeceğine yönelik inanışı ifade eder?
Seçenekler
A
Hiperenflasyon
B
Deflasyon
C
Dezenflasyon
D
Stagflasyon
E
Enflasyon katılığı
Açıklama:
Enflasyon Katılığı (inflation inertia): Ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerinin izlenen politikalara karşın devam etmesi, gelecek dönem enflasyon beklentilerinin günümüz beklenti düzeyinin altında gerçekleşmeyeceğine yönelik inanıştır
Soru 162
Aşağıdakilerden hangisi parasal tabanın ülkenin döviz rezervlerine bağlandığı, sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerinde bir inisiyatifinin bulunmadığı döviz kuru hedefleme stratejisi şeklidir?
Seçenekler
A
Para kurulu
B
Rezerv para
C
Tam dolarizasyon
D
Kısmi dolarizasyon
E
Kontrollü dalgalanma
Açıklama:
Para Kurulu: Parasal tabanın ülkenin döviz rezervlerine bağlandığı, sabit bir kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerinde bir inisiyatifinin bulunmadığı bir döviz kuru hedefleme stratejisi şeklidir.
Ünite 6
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulanması sürecinde ön plana çıkan farklılıklar arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fiyat endeksinin seçimi
B
Hedef düzeyinin belirlenmesi
C
Hedefleme süresi
D
Hesap verilebilirlik ve şeffaflık
E
İletişim politikası
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulanması sürecinde "hesap verilebilirlik ve şeffaflık" yer almamaktadır.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulanması sürecinde "hesap verilebilirlik ve şeffaflık" yer almamaktadır.
Soru 2
I. Her yılın başında enflasyon hedefinin kamuoyuna açıklanması.
II. Faiz kararlarının alınacağı tarihlerin kamuoyu tarafından bilinmesi.
III. Kısa vadeli faiz oranlarının temel politika aracı olması.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri örtük enflasyon hedefleme rejimi ile açık enflasyon hedeflemesi rejimi arasındaki benzerlikler arasındadır?
II. Faiz kararlarının alınacağı tarihlerin kamuoyu tarafından bilinmesi.
III. Kısa vadeli faiz oranlarının temel politika aracı olması.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri örtük enflasyon hedefleme rejimi ile açık enflasyon hedeflemesi rejimi arasındaki benzerlikler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
II ve III
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
I ve III. seçenek iki rejim arasındaki benzerlikler arasında yer almaktadır.
I ve III. seçenek iki rejim arasındaki benzerlikler arasında yer almaktadır.
Soru 3
Hükümet ile merkez bankası arasında borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Amaç bağımsızlığı
B
Ekonomik bağımsızlık
C
Araç bağımsızlığı
D
Mali baskınlık
E
Şeffaflık
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Hükümetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir.
Hükümetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir.
Soru 4
Enflasyon hedeflemesi rejimi uygulanırken, hedeflenen enflasyon oranlarının nokta hedef ya da bir bant aralığına karşılık gelecek şekilde belirlenmesine hangi aşamada karar verilir?
Seçenekler
A
Fiyat endeksinin seçimi
B
Hedef düzeyin belirlenmesi
C
Hedefleme süresi
D
İletişim politikası
E
Hesap verilebilirlik ve şeffaflık
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Hedef düzeyinin belirlenmesi: Nokta hedef ve bant hedef. Enflasyon hedeflemesini uygulayan ülkelerden bazıları enflasyon hedefi için ‘nokta hedef’ belirlerken, bazıları ise ‘bant hedef’ belirlemektedirler.
Hedef düzeyinin belirlenmesi: Nokta hedef ve bant hedef. Enflasyon hedeflemesini uygulayan ülkelerden bazıları enflasyon hedefi için ‘nokta hedef’ belirlerken, bazıları ise ‘bant hedef’ belirlemektedirler.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi mali baskınlığın olduğu bir ekonomik yapının özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Yüksek bütçe açığının olması
B
Enflasyonun fazla önemsenmesi
C
Aktif para politikası yürütülmesi
D
Pasif maliye politikası yürütülmesi
E
Maliye politikasının para politikasını desteklemesi
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Mali baskınlığı, kısaca, yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yapı olarak tasvir edebiliriz.
Mali baskınlığı, kısaca, yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yapı olarak tasvir edebiliriz.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında karar alma sürecinin kurumsallaşmasına ait bir özellik değildir?
Seçenekler
A
Merkez bankasının ekonomik bağımsızlığa sahip olması
B
Para politikası kararlarının alınacağı tarihlerin önceden belirlenmesi
C
Politika kararlarının şeffaf bir yapıya ulaşması
D
Alınan kararların gerekçelerinin açıklanması
E
Yapılan açıklamalarda gelecek dönemlerdeki kararların yönüne ilişkin eğilimlere yer verilmesi
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Karar alma sürecinin kurumsallaşması ile (i) para politikası kararlarının alınacağı tarihlerin önceden belirlenmesi ve bunun kamuoyu ile paylaşılması, (ii) politika kararlarının şeffaf bir yapıya ulaşması, (iii) alınan kararların gerekçelerinin açıklanması ve bu açıklamalarda gelecek dönemlerdeki kararların yönüne ilişkin eğilimlere yer verilmesi gibi özellikler kastedilmektedir.
Karar alma sürecinin kurumsallaşması ile (i) para politikası kararlarının alınacağı tarihlerin önceden belirlenmesi ve bunun kamuoyu ile paylaşılması, (ii) politika kararlarının şeffaf bir yapıya ulaşması, (iii) alınan kararların gerekçelerinin açıklanması ve bu açıklamalarda gelecek dönemlerdeki kararların yönüne ilişkin eğilimlere yer verilmesi gibi özellikler kastedilmektedir.
Soru 7
Ekonomi tarihine baktığımız zaman fiyat istikrarını sağlamak adına 1960-1990 arasındaki dönemde aşağıdakilerden hangisinin hedeflenmesine dayalı bir para politikası uygulanmamıştır?
Seçenekler
A
Döviz kuru
B
Faiz
C
Enflasyon
D
Nominal gelir
E
Parasal büyüklük
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin oluşturulması ve yaygınlaşması, parasal büyüklüklere veya döviz kuruna dayalı rejimlerin etkinliğini zaman içinde kaybetmesine paralel olarak 1990 sonrası ortaya çıkmıştır.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin oluşturulması ve yaygınlaşması, parasal büyüklüklere veya döviz kuruna dayalı rejimlerin etkinliğini zaman içinde kaybetmesine paralel olarak 1990 sonrası ortaya çıkmıştır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Merkez bankalarına orta vadeli gelişmelere tepki verme imkanı sağlar
B
Maliye politikalarının hesap verilebilirliğini ve disiplinini arttırır
C
Mali baskınlığı engeller
D
Parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikarlı bir ilişki olmasını önemsemez
E
Uzun vadede kamuoyunun ilgisini makroekonomik istikrarı destekleyen bir hedefe kaydırır
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin diğer para politikası rejimlerine göre birinci avantajı, parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmamasıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması, bu rejimin sağladığı ikinci avantajdır. Enflasyon hedeflemesi rejimi, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunmaktadır. Bu durum, hedeflerin genellikle orta vade için tanımlanmış ve kısa dönemli sapmaların kabul edilebilir olmasından kaynaklanmaktadır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin uzun vadede sağlayacağı bir avantajı ise kamuoyunun ilgisini kısa vadeli müdahaleci politikalar yerine düşük ve istikrarlı enflasyon gibi makroekonomik istikrarı ve ekonomik büyümeyi destekleyen bir hedefe kaydırmasıdır. Bunun yanı sıra, enflasyon hedeflemesi, sadece para politikasının değil aynı zamanda, maliye politikalarının da hesap verebilirliğini ve disiplinini artırmaktadır. Son olarak, enflasyon hedeflemesi rejimi, hem merkez bankalarının kurumsallaştırılması hem de ekonomi genelinde enflasyonla mücadele sürecine katkı da bulunacak yapısal reformların gerçekleştirilmesi konularında motivasyon sağlamaktadır.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin diğer para politikası rejimlerine göre birinci avantajı, parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmamasıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması, bu rejimin sağladığı ikinci avantajdır. Enflasyon hedeflemesi rejimi, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunmaktadır. Bu durum, hedeflerin genellikle orta vade için tanımlanmış ve kısa dönemli sapmaların kabul edilebilir olmasından kaynaklanmaktadır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin uzun vadede sağlayacağı bir avantajı ise kamuoyunun ilgisini kısa vadeli müdahaleci politikalar yerine düşük ve istikrarlı enflasyon gibi makroekonomik istikrarı ve ekonomik büyümeyi destekleyen bir hedefe kaydırmasıdır. Bunun yanı sıra, enflasyon hedeflemesi, sadece para politikasının değil aynı zamanda, maliye politikalarının da hesap verebilirliğini ve disiplinini artırmaktadır. Son olarak, enflasyon hedeflemesi rejimi, hem merkez bankalarının kurumsallaştırılması hem de ekonomi genelinde enflasyonla mücadele sürecine katkı da bulunacak yapısal reformların gerçekleştirilmesi konularında motivasyon sağlamaktadır.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi 2002-2005 döneminde Türkiye'de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin "örtük" olarak adlandırılmasının nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Karar alma mekanizmalarının kurumsal olmaması
B
Faiz kararlarının alınacağı tarihleri kamuoyu tarafından bilinmemesi
C
Enflasyon raporunun yayınlanmaması
D
Şeffaflığın tam olarak sağlanamamış olması
E
Bir enflasyon hedefinin belirlenmemesi
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
• Karar alma mekanizmaları kurumsallaşmamıştır. Para Politikası Kurulu tavsiye niteliğinde açıklamalarda bulunuyor ve düzenli aralıklarla toplantı yapmıyordu. Buna karşılık faiz kararları TCMB başkanlığınca herhangi bir zamanda alınıyordu, • Buna bağlı olarak, faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından bilinmiyordu. Bir başka ifadeyle açık enflasyon hedeflemesi rejiminde esas olan şeffaflık tam olarak sağlanmamıştı.. • Enflasyon raporu yayınlanmıyordu ve TCMB’nin ileriye dönük enflasyon tahminleri ve olası politika tepkileri hakkında kamuoyu düzenli olarak bilgilendirilmiyordu.
• Karar alma mekanizmaları kurumsallaşmamıştır. Para Politikası Kurulu tavsiye niteliğinde açıklamalarda bulunuyor ve düzenli aralıklarla toplantı yapmıyordu. Buna karşılık faiz kararları TCMB başkanlığınca herhangi bir zamanda alınıyordu, • Buna bağlı olarak, faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından bilinmiyordu. Bir başka ifadeyle açık enflasyon hedeflemesi rejiminde esas olan şeffaflık tam olarak sağlanmamıştı.. • Enflasyon raporu yayınlanmıyordu ve TCMB’nin ileriye dönük enflasyon tahminleri ve olası politika tepkileri hakkında kamuoyu düzenli olarak bilgilendirilmiyordu.
Soru 10
I. Temel politika aracı uzun vadeli faiz oranlarıdır
II. Sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur.
III. Bugünkü enflasyonun seyri, rejimin odağında yer alır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri enflasyon hedeflemesi rejiminin özellikleri arasındadır?
II. Sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur.
III. Bugünkü enflasyonun seyri, rejimin odağında yer alır.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri enflasyon hedeflemesi rejiminin özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
II ve III
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin toplum tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi amacıyla öncelikle sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur. Bu duyuru ile birlikte merkez bankası bu hedefe ulaşacağını taahhüt eder. Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır. Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında karar alma sürecinin kurumsallaşmasını sağlamak da en az enflasyon hedefini saptamak ve bu hedefi kamuoyuna açıklamak kadar önemlidir. Karar alma sürecinin kurumsallaşması ile (i) para politikası kararlarının alınacağı tarihlerin önceden belirlenmesi ve bunun kamuoyu ile paylaşılması, (ii) politika kararlarının şeffaf bir yapıya ulaşması, (iii) alınan kararların gerekçelerinin açıklanması ve bu açıklamalarda gelecek dönemlerdeki kararların yönüne ilişkin eğilimlere yer verilmesi gibi özellikler kastedilmektedir. Enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamasında enflasyon tahminleri büyük önem taşımaktadır. Merkez bankasının enflasyonun gelecekte izleyeceği seyri doğru öngörebilmesi oldukça önemlidir. Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında merkez bankasının beklentileri iyi yönetmesi ve etkin bir iletişim politikası izlemesi önemlidir.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin toplum tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi amacıyla öncelikle sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur. Bu duyuru ile birlikte merkez bankası bu hedefe ulaşacağını taahhüt eder. Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır. Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında karar alma sürecinin kurumsallaşmasını sağlamak da en az enflasyon hedefini saptamak ve bu hedefi kamuoyuna açıklamak kadar önemlidir. Karar alma sürecinin kurumsallaşması ile (i) para politikası kararlarının alınacağı tarihlerin önceden belirlenmesi ve bunun kamuoyu ile paylaşılması, (ii) politika kararlarının şeffaf bir yapıya ulaşması, (iii) alınan kararların gerekçelerinin açıklanması ve bu açıklamalarda gelecek dönemlerdeki kararların yönüne ilişkin eğilimlere yer verilmesi gibi özellikler kastedilmektedir. Enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamasında enflasyon tahminleri büyük önem taşımaktadır. Merkez bankasının enflasyonun gelecekte izleyeceği seyri doğru öngörebilmesi oldukça önemlidir. Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında merkez bankasının beklentileri iyi yönetmesi ve etkin bir iletişim politikası izlemesi önemlidir.
Soru 11
Merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik kamuoyuna açıklanan para politikası uygulaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Çekirdek enflasyon
B
Enflasyon hedeflemesi rejimi
C
Döviz hedeflemesi rejimi
D
Kısmi dolarizasyon
E
Rezerv para
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejimi; merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır.
Enflasyon hedeflemesi rejimi; merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır.
Soru 12
TCMB’nin enflasyon hedeflemesi rejimini tanıtmak amacıyla 2006 yılında hazırladığı kitapçıkta aşağıdaki temel özelliklerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve bu hedefe ulaşılacağı taahhüt edilir
B
MB’nin etkin bir iletişim politikası izlemesi gerekir
C
MB’nin temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır
D
Belirlenen enflasyon hedefi kamuoyuna duyurulur
E
Enflasyon hedeflemesi rejiminin kolaylıkla anlaşılabilir olmasına gerek yoktur
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler. Enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir hakkında tahminlerde bulunur. Bu tahmin, hedef enflasyon oranıyla karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir. Merkez bankalarının uyguladığı klasik yöntemlerle karşılaştırıldığı zaman, bu yöntemin para politikasının tasarımını ve performansını arttırdığına inanılmaktadır. TCMB’nin enflasyon hedeflemesi rejimini tanıtmak amacıyla 2006 yılında hazırladığı kitapçıkta rejimin temel özellikleri sıralanmaktadır.
Merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler. Enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir hakkında tahminlerde bulunur. Bu tahmin, hedef enflasyon oranıyla karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir. Merkez bankalarının uyguladığı klasik yöntemlerle karşılaştırıldığı zaman, bu yöntemin para politikasının tasarımını ve performansını arttırdığına inanılmaktadır. TCMB’nin enflasyon hedeflemesi rejimini tanıtmak amacıyla 2006 yılında hazırladığı kitapçıkta rejimin temel özellikleri sıralanmaktadır.
Soru 13
Enflasyon hedeflemesi rejimi ilk olarak 1989 yılında hangi ülke tarafından uygulanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Kanada
B
Türkiye
C
Macaristan
D
Yeni Zelanda
E
Endonezya
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejimi ilk olarak, 1989 yılında Yeni Zelanda’da uygulanmaya başlamıştır. 1989 ile 1993 yılları arasında ise 7 ülke (Yeni Zelanda, fiili, Kanada, İsrail, İngiltere, İsveç, Avusturya) enflasyon hedeflemesi rejimini uygulamaya başlamıştır. Bu gelişme diğer ülkelere de ilham vermiş ve enflasyon hedeflemesi rejimi çok kısa bir sürede dünya ekonomilerinde önce gelişmiş ardından gelişmekte olan ekonomilerde hızla yayılmıştır.
Enflasyon hedeflemesi rejimi ilk olarak, 1989 yılında Yeni Zelanda’da uygulanmaya başlamıştır. 1989 ile 1993 yılları arasında ise 7 ülke (Yeni Zelanda, fiili, Kanada, İsrail, İngiltere, İsveç, Avusturya) enflasyon hedeflemesi rejimini uygulamaya başlamıştır. Bu gelişme diğer ülkelere de ilham vermiş ve enflasyon hedeflemesi rejimi çok kısa bir sürede dünya ekonomilerinde önce gelişmiş ardından gelişmekte olan ekonomilerde hızla yayılmıştır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesinin avantajları arasında sayılamaz?
Seçenekler
A
Parasal büyüklüklerle enflasyon arasında istikrarlı bir ilişkinin olmasının uygulamanın başarısı için çok önemli olmaması
B
Alternatiflere göre daha esnek bir strateji sunmaktadır
C
Hedeflerin açıkça ilan edilmesi MB’nin hesap vermesini sağlayan mekanizmayı harekete geçirir
D
MB’nin hedef ve taahhütleri diğer rejimlere göre daha net ve anlaşılırdır
E
Kısa vadeli müdahaleci politikalar savunulur
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmamasıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin operasyonel uygulaması böyle bir ilişkinin varlığı üzerine inşa edilmemekte, bunun yerine uygun para politikası araçlarının kullanılabilmesi için mevcut en geniş bilgi setinin kullanmasına olanak vermektedir.
Parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmamasıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin operasyonel uygulaması böyle bir ilişkinin varlığı üzerine inşa edilmemekte, bunun yerine uygun para politikası araçlarının kullanılabilmesi için mevcut en geniş bilgi setinin kullanmasına olanak vermektedir.
Soru 15
MB para politikasının amacını kendisinin belirleme yetkisine sahip olması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?
Seçenekler
A
Amaç Bağımsızlığı
B
Para kurulu üyelerinin bağımsızlığı
C
Koordinasyon Bağımsızlığı
D
Ekonomik Bağımsızlık
E
Araç Bağımsızlığı
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Amaç Bağımsızlığı: Merkez bankasının para politikasının amacını kendisinin belirleme yetkisine sahip olmasıdır. Araç Bağımsızlığı: Merkez bankasının para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarını kullanılacağına kendisinin karar vermesidir. Ekonomik Bağımsızlık: Hükûmet ile merkez bankası arasında borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesidir.
Amaç Bağımsızlığı: Merkez bankasının para politikasının amacını kendisinin belirleme yetkisine sahip olmasıdır. Araç Bağımsızlığı: Merkez bankasının para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarını kullanılacağına kendisinin karar vermesidir. Ekonomik Bağımsızlık: Hükûmet ile merkez bankası arasında borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesidir.
Soru 16
Enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşulları arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?
Seçenekler
A
Finansal sektörün gelişmiş olması
B
Para politikasının döviz kuru istikrarına odaklanması
C
Merkez bankası bağımsızlığı
D
Hesap verilebilirlik ve şeffaflık
E
Mali baskınlığın düşük olması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Para politikası uygulamalarından enflasyon hedeflemesi rejiminin fiyat istikrarını sağlama amacına başarıyla ulaşabilmesi için bazı ön koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu ön koşullar Finansal sektörün gelişmiş olması, Mali baskınlığın düşük olması, Hesap verilebilirlik ve şeffaflık, Merkez bankası bağımsızlığı, Para politikasının fiyat istikrarına odaklanmasıdır.
Para politikası uygulamalarından enflasyon hedeflemesi rejiminin fiyat istikrarını sağlama amacına başarıyla ulaşabilmesi için bazı ön koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu ön koşullar Finansal sektörün gelişmiş olması, Mali baskınlığın düşük olması, Hesap verilebilirlik ve şeffaflık, Merkez bankası bağımsızlığı, Para politikasının fiyat istikrarına odaklanmasıdır.
Soru 17
Pek çok ülkede MB toplantı tutanaklarının, özetlerinin, enflasyon oranının tahmin edilmesinde kullanılan modellerin ve enflasyon raporlarının yayımlanması hangi politika aracı olarak kullanılmaktadır?
Seçenekler
A
Enflasyon hedeflemesi politikası
B
İletişim Politikası
C
Araç bağımsızlığı politikası
D
Amaç bağımsızlığı politikası
E
Döviz kuru hedeflemesi politikası
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Pek çok ülkede temel iletişim aracı olarak enflasyon raporu kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra faiz kararlarının alındığı toplantılardaki görüşleri içeren toplantı özetleri, toplantılardaki oylamaları gösteren toplantı tutanakları ve enflasyon oranını tahmin etmekte kullanılan modellerin kamuoyuyla paylaşılması gibi bilgiler değişik ülkelerde kullanılan iletişim araçlarına örnek olarak gösterilebilir.
Pek çok ülkede temel iletişim aracı olarak enflasyon raporu kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra faiz kararlarının alındığı toplantılardaki görüşleri içeren toplantı özetleri, toplantılardaki oylamaları gösteren toplantı tutanakları ve enflasyon oranını tahmin etmekte kullanılan modellerin kamuoyuyla paylaşılması gibi bilgiler değişik ülkelerde kullanılan iletişim araçlarına örnek olarak gösterilebilir.
Soru 18
En yalın haliyle enflasyon hedeflemesi rejimine yakınsama stratejisi olan örtük enflasyon hedeflemesi rejimi Türkiye’de hangi dönemde uygulanmıştır?
Seçenekler
A
1993-1995
B
1996-1999
C
2002-2005
D
2006-2009
E
2012-2015
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Örtük enflasyon hedeflemesi, en yalın hâliyle enflasyon hedeflemesi rejimine yakınsama stratejisidir. Bu dönemde uygulanan para politikası rejiminin açık enflasyon hedeflemesi rejimi Türkiye’de 2002-2005 arasındaki dönemde uygulanmıştır.
Örtük enflasyon hedeflemesi, en yalın hâliyle enflasyon hedeflemesi rejimine yakınsama stratejisidir. Bu dönemde uygulanan para politikası rejiminin açık enflasyon hedeflemesi rejimi Türkiye’de 2002-2005 arasındaki dönemde uygulanmıştır.
Soru 19
TCMB Para Politikası Kurulu kaç kişiden oluşur?
Seçenekler
A
7
B
6
C
9
D
8
E
5
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Para Politikası Kurulu, Merkez Bankası Kanunu’nda 2001 yılında yapılan değişiklik sonucu kurulmuştur. Kurul TCMB Başkanı, 4 Başkan Yardımcısı, Banka Meclisince kendi üyeleri arasından seçilen bir üye ve Başkan’ın önerisi üzerine müşterek kararla atanan bir üye olmak üzere toplam 7 kişiden oluşmaktadır.
Para Politikası Kurulu, Merkez Bankası Kanunu’nda 2001 yılında yapılan değişiklik sonucu kurulmuştur. Kurul TCMB Başkanı, 4 Başkan Yardımcısı, Banka Meclisince kendi üyeleri arasından seçilen bir üye ve Başkan’ın önerisi üzerine müşterek kararla atanan bir üye olmak üzere toplam 7 kişiden oluşmaktadır.
Soru 20
TCMB’nin temel iletişim aracı olan enflasyon raporu yılda kaç kere yayınlanmaktadır?
Seçenekler
A
2
B
3
C
4
D
5
E
6
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
TCMB’nin temel iletişim aracı yılda dört kere yayınlanan enflasyon raporudur
TCMB’nin temel iletişim aracı yılda dört kere yayınlanan enflasyon raporudur
Soru 21
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel politika aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Reeskont oranı
B
Zorunlu karşılık oranı
C
Açık piyasa işlemleri
D
Kısa vadeli faiz oranları
E
Uzun vadeli faiz oranları
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Şıklarda verilen bütün cevaplar, para politikası aracı olarak kullanılabilir. Ancak, enflasyon hedeflemesi rejiminin temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır. Diğer para politikası araçları, gerekli görülürse, temel araç olan kısa vadeli faiz oranlarını desteklemek için kullanılabilir.
Şıklarda verilen bütün cevaplar, para politikası aracı olarak kullanılabilir. Ancak, enflasyon hedeflemesi rejiminin temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır. Diğer para politikası araçları, gerekli görülürse, temel araç olan kısa vadeli faiz oranlarını desteklemek için kullanılabilir.
Soru 22
X ülkesinin ekonomisinde belli başlı şu sorunlar bulunmaktadır: Yüksek işsizlik, yüksek enflasyon, düşük ekonomik büyüme, finansal istikrara duyulan güvensizlik ve milli gelirin arzulanan seviyenin altında olması. Ülkenin merkez bankası, bu ekonomik koşullarda para politikası stratejisi olarak enflasyon hedeflemesi rejimini benimsemiştir. Buna göre, merkez bankası ekonomik sorunlardan hangisini öncelikli olarak çözmeyi amaçlamaktadır?
Seçenekler
A
Yüksek işsizlik
B
Yüksek enflasyon
C
Düşük ekonomik büyüme
D
Finansal istikrara duyulan güvensizlik
E
Milli gelirin arzulanan seviyenin altında olması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Para politikasının amaçları, tam istihdam ( işsizlik oranını doğal seviyesine getirmek), arzulanabilir bir ekonomik büyüme, fiyat istikrarı (düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranı gerçekleştirmek), finansal istikrar ve arzulanabilir bir milli gelir seviyesine ulaşmak olabilir. Ancak, para politikası stratejisi olarak enflasyon hedeflemesi rejiminin esas amacı, fiyat istikrarının sağlanmasıdır. Dolayısıyla, bir merkez bankasının öncelikli amacı enflasyonu düşürmek ise, diğer para politikası stratejilerini değil de, enflasyon hedeflemesi rejimini seçecektir.
Para politikasının amaçları, tam istihdam ( işsizlik oranını doğal seviyesine getirmek), arzulanabilir bir ekonomik büyüme, fiyat istikrarı (düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranı gerçekleştirmek), finansal istikrar ve arzulanabilir bir milli gelir seviyesine ulaşmak olabilir. Ancak, para politikası stratejisi olarak enflasyon hedeflemesi rejiminin esas amacı, fiyat istikrarının sağlanmasıdır. Dolayısıyla, bir merkez bankasının öncelikli amacı enflasyonu düşürmek ise, diğer para politikası stratejilerini değil de, enflasyon hedeflemesi rejimini seçecektir.
Soru 23
Uyguladığı politikalarda şeffaf olan ve izlediği politikalar hakkında kamuoyunu sözlü ve yazılı olarak bilgilendiren bir merkez bankası için en doğru ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Karar alma süreci kurumsallaşmıştır.
B
Etkin bir iletişim politikası izlemektedir.
C
Amacına ulaşmak için, elinde geniş bir bilgi seti bulundurmaktadır.
D
Ekonomik birimlerin beklentilerini iyi yönetmektedir.
E
İzlediği para politikası amaçlarına başarıyla ulaşmaktadır.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Şeffaflık ve bilgilendirme iletişim konusuyla ilgilidir. Dolayısıyla, uyguladığı politikalarda şeffaf olan ve izlediği politikalar hakkında kamuoyunu sözlü ve yazılı olarak bilgilendiren bir merkez bankası etkin bir iletişim politikası izlemektedir.
Şeffaflık ve bilgilendirme iletişim konusuyla ilgilidir. Dolayısıyla, uyguladığı politikalarda şeffaf olan ve izlediği politikalar hakkında kamuoyunu sözlü ve yazılı olarak bilgilendiren bir merkez bankası etkin bir iletişim politikası izlemektedir.
Soru 24
Enflasyon hedeflemesi rejiminin işleyiş adımlarıyla ilgili aşağıdaki sıralamalardan hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Enflasyon hedefi belirleme - para politikası önlemleri geliştirme -gelecekteki enflasyonun tahmini - hedef oran ile tahmin oranı karşılaştırma
B
Para politikası önlemleri geliştirme - gelecekteki enflasyonun tahmini - enflasyon hedefi belirleme - hedef oran ile tahmin oranı karşılaştırma
C
Para politikası önlemleri geliştirme - enflasyon hedefi belirleme - gelecekteki enflasyonun tahmini - hedef oran ile tahmin oranı karşılaştırma
D
Gelecekteki enflasyonun tahmini - Enflasyon hedefi belirleme -hedef oran ile tahmin oranı karşılaştırma - para politikası önlemleri geliştirme
E
Enflasyon hedefi belirleme - gelecekteki enflasyonun tahmini - hedef oran ile tahmin oranı karşılaştırma - para politikası önlemleri geliştirme
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Merkez bankası, öncelikle bu strateji için uygun olduğunu düşündüğü bir enflasyon hedefi belirler. Daha sonra, enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir hakkında tahminlerde bulunur. Bu tahmin, hedef enflasyon oranıyla karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir.
Merkez bankası, öncelikle bu strateji için uygun olduğunu düşündüğü bir enflasyon hedefi belirler. Daha sonra, enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir hakkında tahminlerde bulunur. Bu tahmin, hedef enflasyon oranıyla karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir.
Soru 25
"Meksika ekonomisinde 1990’ların başında yaşanan kırılganlıklar ve 1994’deki negatif şoklar ülkede ödemeler dengesi probleminin ve mali krizin oluşmasına neden olmuştur. Mali krizin en önemli nedeni, cari açığın büyük boyutlarda olması ve kısa dönemli yabancı sermaye girişleriyle finanse edilmesidir. Bu sorunların çözülmesine yönelik alınan ekonomik önlemler, 1999 yılında Meksika'nın enflasyon hedeflemesi rejimini benimsemesiyle sonuçlanmıştır." Verilen paragraftaki bilgiye göre, Meksika'nın enflasyon hedeflemesi rejimini benimsemesine aşağıdakilerden hangisi yol açmıştır?
Seçenekler
A
Küreselleşme
B
Döviz kıtlığı
C
Spekülatif saldırılar
D
Milli gelirin düşüklüğü
E
Ekonominin daralması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
1990’lı yıllarda kullanılan döviz kuru, faiz, nominal gelir ve parasal büyüklüklerin hedeflenmesine dayanan stratejilerin etkisiz kalmaya başlamasının en önemli nedeni küreselleşmedir. Küreselleşmenin doğal sonucu olarak, uluslararası sermaye akımları artmıştır. Meksika'da da cari açığın kısa dönemli yabancı sermaye girişleriyle finanse edilmesi küreselleşmenin bir sonucudur. Dolayısyla, Meksika'da enflasyon hedefleme rejiminin benimsenmesine küreselleşme yol açmıştır.
1990’lı yıllarda kullanılan döviz kuru, faiz, nominal gelir ve parasal büyüklüklerin hedeflenmesine dayanan stratejilerin etkisiz kalmaya başlamasının en önemli nedeni küreselleşmedir. Küreselleşmenin doğal sonucu olarak, uluslararası sermaye akımları artmıştır. Meksika'da da cari açığın kısa dönemli yabancı sermaye girişleriyle finanse edilmesi küreselleşmenin bir sonucudur. Dolayısyla, Meksika'da enflasyon hedefleme rejiminin benimsenmesine küreselleşme yol açmıştır.
Soru 26
YZ ülkesi enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamaktadır. Ancak, bu ülkede döviz kurları son yıllarda aşırı değer kazanmıştır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin aşağıdaki dezavantajlarından hangisi bu duruma neden olmuştur?
Seçenekler
A
Para politikasının şoklara arzu edilen esneklikte tepki vermesini engeller.
B
Politika yapıcılarının aşırı genişlemeci politikalar izlemesine neden olabilir.
C
Öncelikli olarak fiyat istikrarına odaklanılması nedeniyle, döviz kurlarının göz ardı edilmesine neden olabilir.
D
Döviz kuru oynaklıkları, finansal istikrarsızlığa neden olabilir.
E
Enflasyon hedeflemesi rejiminin katı olarak yorumlanması durumunda, politika yapıcılara çok az takdir yetkisi bırakır.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin amacı, fiyat istikrarına ulaşmaktır. Fiyat istikrarına ulaşmak için de, öncelikli hedef düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranı gerçekleştirmektir. Bu durum, öncelikli olarak fiyat istikrarına odaklanılması nedeniyle, döviz kurlarının göz ardı edilmesine neden olabilir.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin amacı, fiyat istikrarına ulaşmaktır. Fiyat istikrarına ulaşmak için de, öncelikli hedef düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranı gerçekleştirmektir. Bu durum, öncelikli olarak fiyat istikrarına odaklanılması nedeniyle, döviz kurlarının göz ardı edilmesine neden olabilir.
Soru 27
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Uygun para politikası araçları için mevcut en geniş bilgi setinin kullanılmasını sağlar.
B
Merkez bankası hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olmasını sağlar.
C
Yalnız para politikasının değil aynı zamanda maliye politikasının da hesap verebilirliğini ve disiplinini arttırır.
D
Parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki sağlar.
E
Merkez bankalarının kurumsallaşmasını sağlar.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejiminde parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişkinin olması çok önemli değildir. Enflasyon hedeflemesi rejiminin operasyonel uygulaması böyle bir ilişkinin varlığı üzerine inşa edilmez. Bunun yerine, uygun para politikası araçları için mevcut en geniş bilgi setinin kullanılmasını sağlar.
Enflasyon hedeflemesi rejiminde parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişkinin olması çok önemli değildir. Enflasyon hedeflemesi rejiminin operasyonel uygulaması böyle bir ilişkinin varlığı üzerine inşa edilmez. Bunun yerine, uygun para politikası araçları için mevcut en geniş bilgi setinin kullanılmasını sağlar.
Soru 28
XZ ülkesinde kamu açıkları hızla artmaktadır. Hükümet, merkez bankasına kamu açıklarını kapatmak üzere kamu kuruluşlarına kredi vermesi için baskı yapmaktadır. Bir ay sonra enflasyon hedeflemesi rejimine geçmeyi planlayan merkez bankası, merkez bankası bağımsızlığı ön koşulunu öne sürerek bu talebi reddetmektedir. Aşağıdaki şıklardan hangisi senaryoda sözü edilen merkez bankası bağımsızlık türünü ya da türlerini kapsamaktadır? I. Amaç bağımsızlığı II.Araç bağımsızlığı III.Ekonomik bağımsızlık
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I ve III
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Hükümetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir. Senaryodan, XZ ülkesinde enflasyon hedeflemesi rejimine geçmek için ekonomik bağımsızlıkla ilgili yasal düzenlemeleri tartıştıkları varsayımında bulunabiliriz. Amaç ve araç bağımsızlıkları merkez bankasının kredi açmasıyla ilgili değildir. Bakınız s:135.
Hükümetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir. Senaryodan, XZ ülkesinde enflasyon hedeflemesi rejimine geçmek için ekonomik bağımsızlıkla ilgili yasal düzenlemeleri tartıştıkları varsayımında bulunabiliriz. Amaç ve araç bağımsızlıkları merkez bankasının kredi açmasıyla ilgili değildir. Bakınız s:135.
Soru 29
Türkiye'de 2006 yılından itibaren açık enflasyon hedeflemesi rejimi uygulanmaktadır. Bu dönemde belirlenen enflasyon hedefleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Seçenekler
A
Enflasyon hedefi, Tüketici Fiyat Endeksi üzerinden hesaplanan enflasyon oranı olarak belirlenir.
B
Enflasyon hedefi, hedef düzeyi açısından "nokta hedef" olarak belirlenir.
C
Enflasyon hedefi üç yıllık dönem için ilan edilir ve yıllık olarak açıklanır.
D
Nokta hedefin belirsizlik aralığı aşağı ve yukarı yönde 2 yüzdelik puan olarak oluşturulur.
E
Enflasyon hedefini, TCMB tek başına belirler.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedefini, TCMB ve hükümet beraber belirler.
Enflasyon hedefini, TCMB ve hükümet beraber belirler.
Soru 30
Türkiye'de 1999 yılından itibaren uygulan para politikası stratejileri aşağıdaki şıklardan hangisinde "ilk uygulamadan son uygulamaya" olmak üzere kronolojik olarak doğru sıralanmıştır?
Seçenekler
A
Örtük enflasyon hedeflemesi rejimi - Döviz kuru hedefleme stratejisi - Açık enflasyon hedeflemesi rejimi
B
Açık enflasyon hedeflemesi rejimi- Örtük enflasyon hedeflemesi rejimi - Döviz kuru hedefleme stratejisi
C
Döviz kuru hedefleme stratejisi - Açık enflasyon hedeflemesi rejimi- Örtük enflasyon hedeflemesi rejimi
D
Döviz kuru hedefleme stratejisi - Örtük enflasyon hedeflemesi rejimi - Açık enflasyon hedeflemesi rejimi
E
Açık enflasyon hedeflemesi rejimi - Döviz kuru hedefleme stratejisi - Örtük enflasyon hedeflemesi rejimi
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
1999 yılının sonunda Türkiye ile IMF arasında 17.kez destekleme anlaşması imzalanmış ve önceden açıklanan yönlendirilmiş sabit döviz kuru sistemine dayalı "döviz kuru hedefleme stratejisi" uygulanmaya başlamıştır. Şubat 2001'de yaşanan ekonomik çöküntünün ardından döviz kuru hedefleme stratejisi terk edilerek yeni bir programın hazırlıklarına başlanmıştır. 2002 yılında yeni bir para politikası stratejisi belirlenirken enflasyon hedeflemesi rejimi için gerekli önkoşullar sağlanamamıştır. Bu nedenle, 2002 yılında enflasyon hedeflemesine yakınsama rejimi olarak tanımlanan "örtük enflasyon hedeflemesi rejimi" uygulanmaya başlamıştır. 2006 yılına gelindiğinde ise, "açık enflasyon hedeflemesi rejimi" için gereken önkoşullar sağlanmıştır. Bunun sonucu olarak, 2006 yılından itibaren "açık enflasyon hedeflemesi rejimi" uygulanmaktadır.
1999 yılının sonunda Türkiye ile IMF arasında 17.kez destekleme anlaşması imzalanmış ve önceden açıklanan yönlendirilmiş sabit döviz kuru sistemine dayalı "döviz kuru hedefleme stratejisi" uygulanmaya başlamıştır. Şubat 2001'de yaşanan ekonomik çöküntünün ardından döviz kuru hedefleme stratejisi terk edilerek yeni bir programın hazırlıklarına başlanmıştır. 2002 yılında yeni bir para politikası stratejisi belirlenirken enflasyon hedeflemesi rejimi için gerekli önkoşullar sağlanamamıştır. Bu nedenle, 2002 yılında enflasyon hedeflemesine yakınsama rejimi olarak tanımlanan "örtük enflasyon hedeflemesi rejimi" uygulanmaya başlamıştır. 2006 yılına gelindiğinde ise, "açık enflasyon hedeflemesi rejimi" için gereken önkoşullar sağlanmıştır. Bunun sonucu olarak, 2006 yılından itibaren "açık enflasyon hedeflemesi rejimi" uygulanmaktadır.
Soru 31
Türkiye ekonomisinde örtük enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulandığı dönem hangisinde doğru olarak gösterilmiştir?
Seçenekler
A
2002-2005
B
2006-2010
C
2010-2016
D
1999-2001
E
1980-1989
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
2002 yılında yeni bir para politikası stratejisi belirlenirken enflasyon hedeflemesi için gereken hedeflerin sağlanamamış olması sebebiyle öncelikle enflasyon hedeflemesine yakınsama rejimi olarak tanımlanan örtük enflasyon hedeflemesi rejimi uygulanmıştır. Bu nedenle enflasyon hedeflemesi stratejisinin güvenilirliğinin zedelenmemesi için öncelikle örtük enflasyon hedeflemesi uygulanmış, 2006 yılından sonra ise açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçilmiştir.
2002 yılında yeni bir para politikası stratejisi belirlenirken enflasyon hedeflemesi için gereken hedeflerin sağlanamamış olması sebebiyle öncelikle enflasyon hedeflemesine yakınsama rejimi olarak tanımlanan örtük enflasyon hedeflemesi rejimi uygulanmıştır. Bu nedenle enflasyon hedeflemesi stratejisinin güvenilirliğinin zedelenmemesi için öncelikle örtük enflasyon hedeflemesi uygulanmış, 2006 yılından sonra ise açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçilmiştir.
Soru 32
Türkiye'de açık enflasyon rejimi hedeflemesine geçilmeden önce örtük enflasyon hedeflemesi rejiminin takip edilmesi sebepleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Seçenekler
A
Bankacılık sisteminde gerekli olan düzenlemelerin henüz gerçekleştirilmemiş olması,
B
Geçmiş enflasyona dayalı fiyatalama alışkanlıklarının devam ediyor olması,
C
Döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyondaki değişimi belirlemede önemli rol oynamaya devam etmesi,
D
Mali baskınlığın yüksek olması
E
Parasal baskınlığın olmaması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi stratejisine geçmeden önce örtük enflasyon hedeflemesi rejimi ile uygulamaya başlanmasının sebeplerini dört temel başlık altında açıklayabiliriz. Bunlar; bankacılık sisteminde gerekli düzenlemelerin henüz gerçekleştirilmemiş olması, geçmiş enflasyona dayalı fiyatlama alışkanlığının devam etmesi, döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyondaki değişimi belirlemede önemli rol oynamaya devam etmesi ve mali baskınlığın yüksek olması olarak belirtilebilir.
Enflasyon hedeflemesi stratejisine geçmeden önce örtük enflasyon hedeflemesi rejimi ile uygulamaya başlanmasının sebeplerini dört temel başlık altında açıklayabiliriz. Bunlar; bankacılık sisteminde gerekli düzenlemelerin henüz gerçekleştirilmemiş olması, geçmiş enflasyona dayalı fiyatlama alışkanlığının devam etmesi, döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyondaki değişimi belirlemede önemli rol oynamaya devam etmesi ve mali baskınlığın yüksek olması olarak belirtilebilir.
Soru 33
Merkez bankasının para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarını kullanacağına kendisinin karar verdiğini gösteren bağımsızlık uygulamasının adı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amaç bağımsızlığı
B
Araç bağımsızlığı
C
Ekonomik bağımsızlık
D
Mali baskınlık
E
Parasal baskınlık
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi stratejisinin ön koşullarından birisi merkez bankasının politika uygulamalarında bağımsız olmasıdır. Merkez bankasının para politikası amacını kendisinin belirlemesine amaç bağımsızlığı adı verilmektedir. Para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarının kullanılacağına merkez bankası tarafından karar verilmesi ise araç bağımsızlığı olarak bilinmektedir. Enflasyon hedeflemesi rejimini uygulayan bir merkez bankasının temel amacı olarak belirlediği fiyat istikrarına ulaşmak için uygulayacağı para politikası rejimini ve kullanacağı parasal araçları seçmesi ve uygulaması açısından tam bağımsız olması gerekmektedir.
Enflasyon hedeflemesi stratejisinin ön koşullarından birisi merkez bankasının politika uygulamalarında bağımsız olmasıdır. Merkez bankasının para politikası amacını kendisinin belirlemesine amaç bağımsızlığı adı verilmektedir. Para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarının kullanılacağına merkez bankası tarafından karar verilmesi ise araç bağımsızlığı olarak bilinmektedir. Enflasyon hedeflemesi rejimini uygulayan bir merkez bankasının temel amacı olarak belirlediği fiyat istikrarına ulaşmak için uygulayacağı para politikası rejimini ve kullanacağı parasal araçları seçmesi ve uygulaması açısından tam bağımsız olması gerekmektedir.
Soru 34
Hükumet ile merkez bankası arasındaki borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Amaç bağımsızlığı
B
Araç bağımsızlığı
C
Ekonomik bağımsızlık
D
Mali baskınlık
E
Parasal baskınlık
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Merkez bankası bağımsızlığına ilişkin bir diğer kavram da ekonomik bağımsızlıktır. Hükûmetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir. Ekonomik bağımsızlık sayesinde bütçe açıklarının finansmanında merkez bankasına başvurulamaz. Ekonomik bağımsızlığa sahip olmayan bir merkez bankasının hükûmetin taleplerini yerine getirmeye zorlanması, enflasyonist baskıların ortaya çıkmasına ve para politikasının etkinliğinin azalmasına neden olmaktadır.
Merkez bankası bağımsızlığına ilişkin bir diğer kavram da ekonomik bağımsızlıktır. Hükûmetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir. Ekonomik bağımsızlık sayesinde bütçe açıklarının finansmanında merkez bankasına başvurulamaz. Ekonomik bağımsızlığa sahip olmayan bir merkez bankasının hükûmetin taleplerini yerine getirmeye zorlanması, enflasyonist baskıların ortaya çıkmasına ve para politikasının etkinliğinin azalmasına neden olmaktadır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşulları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Merkez Bankasının bağımsızlığı
B
Para politikasının fiyat istikrarına odaklanması
C
Finansal sektörün gelişmiş olması
D
Parasal baskınlığın düşük olması
E
Hesap verilebilirlik ve şeffaflığın sağlanması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Burada doğru cevap, parasal baskınlığın düşük olması yerine mali baskınlığın düşük olmasıdır. Kısaca yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yapı olarak tanımlayabileceğimiz mali baskınlığın düşük olması aslında sadece enflasyon hedeflenmesi rejiminin değil diğer para politikası rejimleri için de bir ön koşuldur.
Burada doğru cevap, parasal baskınlığın düşük olması yerine mali baskınlığın düşük olmasıdır. Kısaca yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yapı olarak tanımlayabileceğimiz mali baskınlığın düşük olması aslında sadece enflasyon hedeflenmesi rejiminin değil diğer para politikası rejimleri için de bir ön koşuldur.
Soru 36
Enflasyon hedeflemesi rejimi uygulaması kapsamında TCMB'nin enflasyonu ölçmede kullandığı endeks aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
GSYİH Deflatörü
B
GSMH Deflatörü
C
Üretici Fiyatları Endeksi
D
Tüketici Fiyatları Endeksi
E
Toptan Eşya Fiyatları Endeksi
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Ülkemizde enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında enflasyon hedefinin belirlendiği ve enflasyonun ölçüldüğü değişken Tüketici Fiyatları Endeksidir.
Ülkemizde enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında enflasyon hedefinin belirlendiği ve enflasyonun ölçüldüğü değişken Tüketici Fiyatları Endeksidir.
Soru 37
Örtük enflasyon hedeflemesi rejimi altında TCMB'nin kullandığı temel politika aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gecelik faiz oranı
B
Haftalık faiz oranı
C
Zorunlu karşılık oranı
D
Rezerv opsiyon katsayısı
E
Reeskont oranı
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
TCMB örtük enflasyon hedeflemesi rejimi altında temel politika aracı olarak gecelik faiz oranını kullanmıştır. Para politikası gelecek dönem enflasyonuna odaklandığı için faiz aracının alacağı değerler enflasyon tahminleri ile hedeflenen enflasyon arasındaki farka bağlı olarak değiştirilmiştir.
TCMB örtük enflasyon hedeflemesi rejimi altında temel politika aracı olarak gecelik faiz oranını kullanmıştır. Para politikası gelecek dönem enflasyonuna odaklandığı için faiz aracının alacağı değerler enflasyon tahminleri ile hedeflenen enflasyon arasındaki farka bağlı olarak değiştirilmiştir.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Diğer para politikası rejimlerine göre daha rahat anlaşılır olması
B
Döviz kurunun istikrarlı seyretmesini garanti almasına bağlı olarak belirsizliğin azalmasına sebep olması
C
Kamuoyunun ilgisini düşük ve istikrarlı enflasyon gibi makroekonomik istikrarı destekleyen bir hedefe kaydırması
D
Merkez bankasının hesap verebilirliği arttırıcı mekanizmaları geliştirmesi
E
Merkez bankası politika uygulamalarında şeffaflığın artması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejimi temel politika aracı olarak faiz oranlarının üzerinde durmaktadır. Buna karşılık döviz kuru bu rejim altında piyasada serbestçe dalgalanmaya bırakılmaktadır. Bu sebeple enflasyon hedeflemesi rejiminin döviz krunun istikrarlı seyretmesini garanti altına alacak bir uygulaması bulunmamaktadır.
Enflasyon hedeflemesi rejimi temel politika aracı olarak faiz oranlarının üzerinde durmaktadır. Buna karşılık döviz kuru bu rejim altında piyasada serbestçe dalgalanmaya bırakılmaktadır. Bu sebeple enflasyon hedeflemesi rejiminin döviz krunun istikrarlı seyretmesini garanti altına alacak bir uygulaması bulunmamaktadır.
Soru 39
Enflasyon hedeflemesi rejimini para politikası uygulaması olarak ilk kez kullanan ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
İsrail
B
Kanada
C
Almanya
D
İngiltere
E
Yeni Zelanda
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Endlayon Hedeflemesi Rejimi ilk kez 1989 yılında Yeni Zelanda'da kullanılmaya başlanmıştır.
Endlayon Hedeflemesi Rejimi ilk kez 1989 yılında Yeni Zelanda'da kullanılmaya başlanmıştır.
Soru 40
Merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
enflasyon hedeflemesi
B
maliye politikası
C
fiyat istikrarı
D
ekonomik istikrar rejimi
E
bant içinde fiyat rejimi
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejimi; merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır.
Enflasyon hedeflemesi rejimi; merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır.
Soru 41
1989 yılında enflasyon hedeflemesi rejimini benimseyen ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni Zelanda
B
Türkiye
C
ABD
D
Şili
E
Brezilya
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Yeni Zelanda
Yeni Zelanda
Soru 42
1990 yılınde enflasyon hedeflemesi rejmini benimseyen ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Yeni Zelanda
B
Şili
C
İngiltere
D
İsrail
E
Türkiye
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Şili
Şili
Soru 43
2002 yılında enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Filipinler
B
Türkiye
C
Gana
D
Kosta Rika
E
Arabistan
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Filipinler
Filipinler
Soru 44
2008 yılında enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Kosta Rika
B
ABD
C
İsrail
D
Meksika
E
Türkiye
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Kosta Rika
Kosta Rika
Soru 45
1993 yılında enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Avusturya
C
Peru
D
Filipinler
E
Japonya
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Avusturya
Avusturya
Soru 46
Aşağıdakilerden hangisi 2002-2006 döneminde Türkiye’de uygulanan ekonomi politikasıdır?
Seçenekler
A
Örtük enflasyon hedeflemesi
B
Açık enflasyon hedeflemesi
C
Faiz çapası
D
Döviz çapası
E
Döviz sepeti çapası
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Örtük Enflasyon Hedeflemesi Rejimi Dönemi (2002-2005)
Örtük Enflasyon Hedeflemesi Rejimi Dönemi (2002-2005)
Soru 47
TCMB’nin enflasyon hedeflemesi rejimine ilişkin kamuoyuna bilgi vermesini sağlayan temel iletişim aracı olan enflasyon raporu hangi aralıklarla yayınlanmaktadır?
Seçenekler
A
1 ay
B
3 ay
C
6 ay
D
1 yıl
E
3 yıl
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
TCMB üç ayda bir beklenen enflasyona ilişkin değerlendirmeleri içeren enflasyon raporu çıkaracaktır.
TCMB üç ayda bir beklenen enflasyona ilişkin değerlendirmeleri içeren enflasyon raporu çıkaracaktır.
Soru 48
Aşağıdaki ikililerden hangisi Türkiye’de sırasıyla enflasyon hedeflemesinde hedef belirleme ve enflasyon raporu verme aralıklarını doğru bir şekilde vermektedir?
Seçenekler
A
1 yıl - 1 ay
B
2 yıl - 2 ay
C
3 yıl - 3 ay
D
4 yıl - 4 ay
E
5 yıl - 5 ay
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır. TCMB üç ayda bir beklenen enflasyona ilişkin değerlendirmeleri içeren enflasyon raporu çıkaracaktır.
Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır. TCMB üç ayda bir beklenen enflasyona ilişkin değerlendirmeleri içeren enflasyon raporu çıkaracaktır.
Soru 49
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi programında hedefler kaçar yıllık süreçler için açıklanmaktadır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır.
Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır.
Soru 50
Türkiye’de aşağıdaki dönemlerin hangisinde enflasyon hedeflemesi programı uygulanmıştır?
Seçenekler
A
1923-1945
B
1946-1960
C
1961-1980
D
1981-2005
E
2006-2014
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
TCMB, örtük enflasyon hedeflemesi rejimi döneminde elde edilen başarıdan aldığı cesaretle açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçiş için gerekli ön koşullarda önemli iyileşme sağlandığını da göz önüne alarak, 2006 yılı başından itibaren açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçmiş ve son yıllardaki “düşen enflasyon” sürecinden “fiyat istikrarı” sürecine doğru ilerleneceğini ifade etmiştir.
TCMB, örtük enflasyon hedeflemesi rejimi döneminde elde edilen başarıdan aldığı cesaretle açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçiş için gerekli ön koşullarda önemli iyileşme sağlandığını da göz önüne alarak, 2006 yılı başından itibaren açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçmiş ve son yıllardaki “düşen enflasyon” sürecinden “fiyat istikrarı” sürecine doğru ilerleneceğini ifade etmiştir.
Soru 51
Türkiye aşağıdaki yılların hangisinde örtük enflasyon hedeflemesi programını açık enflasyon hedeflemesi programına dönüştürmüştür?
Seçenekler
A
1989
B
2001
C
2002
D
2006
E
2009
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Türkiye'de enflasyon hedeflemesi stratejisinin güvenilirliğinin zedelenmemesi için öncelikle örtük enflasyon hedeflemesi uygulanmış, 2006 yılından sonra ise açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçilmiştir.
Türkiye'de enflasyon hedeflemesi stratejisinin güvenilirliğinin zedelenmemesi için öncelikle örtük enflasyon hedeflemesi uygulanmış, 2006 yılından sonra ise açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçilmiştir.
Soru 52
2002 ile 2005 yılları arasında Türkiye ekonomisinde kullanılan para politikası rejimi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık enflasyon hedeflemesi
B
Döviz kuru hedeflemesi
C
Faiz oranı hedeflemesi
D
Örtük enflasyon hedeflemesi
E
Parasal taban hedeflemesi
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Örtük Enflasyon Hedeflemesi Rejimi Dönemi (2002-2005)
Örtük Enflasyon Hedeflemesi Rejimi Dönemi (2002-2005)
Soru 53
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi sisteminin ön koşullarından biri değildir?
Seçenekler
A
Bağımsız bir merkez bankası
B
Para politikasının fiyat istikrarına odaklanması
C
Finansal sektörün gelişmiş olması
D
Mali baskınlığın düşük olması
E
Dış ve iç borç yükünün hafifletilmiş olması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Para politikası uygulamalarından enflasyon hedeflemesi rejiminin fiyat istikrarını sağlama amacına başarıyla ulaşabilmesi için baz› ön koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu ön koşullar: Merkez Bankası Bağımsızlığı Para Politikasının Fiyat İstikrarına Odaklanması Finansal Sektörün Gelişmiş Olması Mali Baskınlığın Düşük Olması Hesap Verilebilirlik ve Şeffaflık şeklinde sıralanabilir.
Para politikası uygulamalarından enflasyon hedeflemesi rejiminin fiyat istikrarını sağlama amacına başarıyla ulaşabilmesi için baz› ön koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu ön koşullar: Merkez Bankası Bağımsızlığı Para Politikasının Fiyat İstikrarına Odaklanması Finansal Sektörün Gelişmiş Olması Mali Baskınlığın Düşük Olması Hesap Verilebilirlik ve Şeffaflık şeklinde sıralanabilir.
Soru 54
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi programına ilişkin 2006 yılında TCMB tarafından yayınlanan kitapçıkta aşağıdaki yargılardan hangisi bulunmaz?
Seçenekler
A
Bir enflasyon hedefi belirlenir ve bu hedef kamuoyuna duyurulur.
B
Bu rejim altında Merkez Bankasının temel aracı kısa vadeli faiz oranıdır.
C
Bu rejimin uygulanmasında enflasyon tahminleri büyük öneme sahiptir.
D
Rejim dahilinde bankanın beklentileri iyi yönetmesi önemlidir.
E
Rejim dahilinde Merkez Bankası tamamen özerkleştirilmiştir.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
TCMB’nin enflasyon hedeflemesi rejimini tanıtmak amacıyla 2006 yılında hazırladığı kitapçıkta bu rejimin temel özellikleri şu şekilde belirtilmiştir: • Enflasyon hedeflemesi rejiminin toplum tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi amacıyla öncelikle sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur. • Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır. • Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında karar alma sürecinin kurumsallaşmasını sağlamak da en az enflasyon hedefini saptamak ve bu hedefi kamuoyuna açıklamak kadar önemlidir. • Enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamasında enflasyon tahminleri büyük önem taşımaktadır. • Merkez bankasının enflasyon tahminlerinin enflasyon hedefinden önemli ölçüde sapması durumunda merkez bankası temel para politikası aracı olan faiz oranlarına müdahalede bulunarak bu sapmanın önüne geçmeye çalışacaktır
TCMB’nin enflasyon hedeflemesi rejimini tanıtmak amacıyla 2006 yılında hazırladığı kitapçıkta bu rejimin temel özellikleri şu şekilde belirtilmiştir: • Enflasyon hedeflemesi rejiminin toplum tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi amacıyla öncelikle sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur. • Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır. • Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında karar alma sürecinin kurumsallaşmasını sağlamak da en az enflasyon hedefini saptamak ve bu hedefi kamuoyuna açıklamak kadar önemlidir. • Enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamasında enflasyon tahminleri büyük önem taşımaktadır. • Merkez bankasının enflasyon tahminlerinin enflasyon hedefinden önemli ölçüde sapması durumunda merkez bankası temel para politikası aracı olan faiz oranlarına müdahalede bulunarak bu sapmanın önüne geçmeye çalışacaktır
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi bir merkez bankasının gerçekleşen enflasyonun hedeflenenden daha yüksekte oluşmaya başlaması durumunda hedefi tutturmak için yapabilecekleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Faiz oranını yükseltmek
B
Piyasadan döviz satın almak
C
Döviz rezervini artırmak
D
Para arzını artırmak
E
Zorunlu karşılık oranını düşürmek
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Merkez bankalarında görev yapan ekonomistler çeşitli ekonomik ve istatiksel modelleri kullanarak gelecek dönemde gerçekleşmesi beklenen enflasyonu ve faiz oranlarının değişik düzeylerine enflasyonun nasıl tepki vereceğini tahmin etmeye çalışırlar. Bu iki bilgi ışığında gerçekleşmesi beklenen enflasyon oranını hedef enflasyon oranına yaklaştırabilmek için faiz oranlarının değerine karar verirler.
Merkez bankalarında görev yapan ekonomistler çeşitli ekonomik ve istatiksel modelleri kullanarak gelecek dönemde gerçekleşmesi beklenen enflasyonu ve faiz oranlarının değişik düzeylerine enflasyonun nasıl tepki vereceğini tahmin etmeye çalışırlar. Bu iki bilgi ışığında gerçekleşmesi beklenen enflasyon oranını hedef enflasyon oranına yaklaştırabilmek için faiz oranlarının değerine karar verirler.
Soru 56
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi sistemine geçiş aşamalarından biri değildir?
Seçenekler
A
Fiyat endeksi seçilmesi
B
Hedef düzeyinin belirlenmesi
C
Hedefleme süresinin belirlenmesi
D
Kamuoyu ile iletişim politikasının oluşturulması
E
Hedeflenen enflasyon düzeyinin sürekli düşürülmesi
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Uygulandığı ülkelerin her birinde ana hatları aynı olmakla birlikte enflasyon hedeflemesi rejimi, farklı şekillerde tasarlanabilmektedir. Rejimin esnek yapısı, her ülkenin enflasyon hedeflemesi rejimini kendine özgü ekonomik, sosyal ve siyasi yapısına uygun şekilde tasarlamasına imkân tanımaktadır.
Uygulandığı ülkelerin her birinde ana hatları aynı olmakla birlikte enflasyon hedeflemesi rejimi, farklı şekillerde tasarlanabilmektedir. Rejimin esnek yapısı, her ülkenin enflasyon hedeflemesi rejimini kendine özgü ekonomik, sosyal ve siyasi yapısına uygun şekilde tasarlamasına imkân tanımaktadır.
Soru 57
TCMB’nin enflasyon hedefini belirlerken kullandığı belirsizlik aralığı değeri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Her iki yönde yüzde 1 puan
B
Her iki yönde yüzde 2 puan
C
Her iki yönde yüzde 3 puan
D
Her iki yönde yüzde 4 puan
E
Her iki yönde yüzde 5 puan
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Belirsizlik aralığı aşağı ve yukarı yönde 2 yüzdelik puan olarak oluşturulmaktadır.
Belirsizlik aralığı aşağı ve yukarı yönde 2 yüzdelik puan olarak oluşturulmaktadır.
Soru 58
2002-2006 arasında süren örtük enflasyon hedeflemesi politikasına ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Karar alma mekanizmaları bu dönemde kurumsallaşmış haldedir.
B
Para Politikası Kurulu kararları bağlayıcı nitelikte olmuştur.
C
Faiz kararlarının alınacağı tarihler önceden ilan edilmiştir.
D
Faiz kararları belirli aralıklarla alınmıştır.
E
Enflasyon raporu hazırlanmış ve paylaşılmıştır.
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
2002 ile 2005 yılları arasında uygulanan rejimin enflasyon hedeflemesi rejiminden ayrılan ve örtük ismini taşımasına sebep olan faktörler ise şöyleydi: • Karar alma mekanizmaları kurumsallaşmamıştı. Para Politikası Kurulu tavsiye niteliğinde açıklamalarda bulunuyor ve düzenli aralıklarla toplantı yapmıyordu. Buna karşılık faiz kararları TCMB başkanlığınca herhangi bir zamanda alınıyordu, • Buna bağlı olarak, faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından bilinmiyordu. Bir başka ifadeyle açık enflasyon hedeflemesi rejiminde esas olan şeffaflık tam olarak sağlanmamıştı. • Enflasyon raporu yayınlanmıyordu ve TCMB’nin ileriye dönük enflasyon tahminleri ve olası politika tepkileri hakkında kamuoyu düzenli olarak bilgilendirilmiyordu.
2002 ile 2005 yılları arasında uygulanan rejimin enflasyon hedeflemesi rejiminden ayrılan ve örtük ismini taşımasına sebep olan faktörler ise şöyleydi: • Karar alma mekanizmaları kurumsallaşmamıştı. Para Politikası Kurulu tavsiye niteliğinde açıklamalarda bulunuyor ve düzenli aralıklarla toplantı yapmıyordu. Buna karşılık faiz kararları TCMB başkanlığınca herhangi bir zamanda alınıyordu, • Buna bağlı olarak, faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından bilinmiyordu. Bir başka ifadeyle açık enflasyon hedeflemesi rejiminde esas olan şeffaflık tam olarak sağlanmamıştı. • Enflasyon raporu yayınlanmıyordu ve TCMB’nin ileriye dönük enflasyon tahminleri ve olası politika tepkileri hakkında kamuoyu düzenli olarak bilgilendirilmiyordu.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi sisteminin avantajlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Merkez bankalarının kurumsallaşmasına yardımcı olur.
B
Parasal büyüklükler ile enflasyon arasındaki ilişkinin istikrar kazanmasını sağlar.
C
Açık ve anlaşılır bir sistem olduğundan güven kazanması da kolaydır.
D
Alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir politikadır.
E
Merkez bankalarının tam bağımsızlığını sağlar.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin diğer para politikası rejimlerine göre birinci avantajı, parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmamasıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması, bu rejimin sağladığı ikinci avantajdır. Bunun yanı sıra, enflasyon hedeflemesi rejimi, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunmaktadır. Bu durum, hedeflerin genellikle orta vade için tanımlanmış ve kısa dönemli sapmaların kabul edilebilir olmasından kaynaklanmaktadır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin uzun vadede sağlayacağı bir avantajı ise kamuoyunun ilgisini kısa vadeli müdahaleci politikalar yerine düşük ve istikrarlı enflasyon gibi makroekonomik istikrarı ve ekonomik büyümeyi destekleyen bir hedefe kaydırmasıdır.
Enflasyon hedeflemesi rejiminin diğer para politikası rejimlerine göre birinci avantajı, parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmamasıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması, bu rejimin sağladığı ikinci avantajdır. Bunun yanı sıra, enflasyon hedeflemesi rejimi, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunmaktadır. Bu durum, hedeflerin genellikle orta vade için tanımlanmış ve kısa dönemli sapmaların kabul edilebilir olmasından kaynaklanmaktadır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin uzun vadede sağlayacağı bir avantajı ise kamuoyunun ilgisini kısa vadeli müdahaleci politikalar yerine düşük ve istikrarlı enflasyon gibi makroekonomik istikrarı ve ekonomik büyümeyi destekleyen bir hedefe kaydırmasıdır.
Soru 60
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi sisteminin baz aldığı fiyat endeksi ve hedef türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TÜFE - Nokta hedef
B
ÜFE - Nokta hedef
C
TÜFE - Bant hedef
D
ÜFE - Üst sınır
E
ÜFE - Bant hedef
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Fiyat Endeksinin Seçimi: Günlük yaşam maliyetini daha iyi ölçmesi ve toplumun daha geniş bir kesimi tarafından anlaşılabilmesi nedeniyle Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) üzerinden hesaplanan enflasyon oranı enflasyon hedefi olarak belirlenmektedir.
Fiyat Endeksinin Seçimi: Günlük yaşam maliyetini daha iyi ölçmesi ve toplumun daha geniş bir kesimi tarafından anlaşılabilmesi nedeniyle Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) üzerinden hesaplanan enflasyon oranı enflasyon hedefi olarak belirlenmektedir.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesinde nokta hedef stratejisini uygulayan ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Avustralya
C
Güney Afrika
D
Kanada
E
Tayland
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Nokta hedefin tam olarak tutturulması hemen hemen imkânsız olduğundan nokta hedef belirleyen diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de nokta hedef etrafında bir belirsizlik aralığı belirlenmektedir.
Nokta hedefin tam olarak tutturulması hemen hemen imkânsız olduğundan nokta hedef belirleyen diğer ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de nokta hedef etrafında bir belirsizlik aralığı belirlenmektedir.
Soru 62
TCMB enflasyon hedefini %5 olarak belirlemişken bu hedef düzeyi için belirsizlik aralığı aşağı ve yukarı yönde yüzde kaç olur?
Seçenekler
A
%3 - %7
B
%4 - %6
C
%6 - %7
D
%3 - %4
E
%8 - %10
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Belirsizlik aralığı hedeften “aşırı sapma” olarak tanımlanacak olan sapmaların alt ve üst eşiklerini göstermektedir. Bu çerçevede belirsizlik aralığı aşağı ve yukarı yönde 2 yüzdelik puan olarak oluşturulmaktadır.
Belirsizlik aralığı hedeften “aşırı sapma” olarak tanımlanacak olan sapmaların alt ve üst eşiklerini göstermektedir. Bu çerçevede belirsizlik aralığı aşağı ve yukarı yönde 2 yüzdelik puan olarak oluşturulmaktadır.
Soru 63
Para politikası uygulamalarının enflasyon üzerindeki etkisinin görülebilmesi için en az ne kadar süre beklemek gerekmektedir?
Seçenekler
A
1 ay
B
3 ay
C
6 ay
D
1 yıl
E
5 yıl
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Uygulanan politikaların enflasyona etkilerini belirlemek ve değerlendirmek için en az bir yıl veya daha fazla beklemek gerekmektedir.
Uygulanan politikaların enflasyona etkilerini belirlemek ve değerlendirmek için en az bir yıl veya daha fazla beklemek gerekmektedir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye’de enflasyon hedeflemesi stratejisine geçilmeden önce örtük enflasyon hedeflemesi stratejisinin uygulanmasının nedenlerinden birisi değildir?
Seçenekler
A
Bankacılık sisteminde düzenlemelerin gerçekleşmemiş olması
B
Enflasyon ataletinin devam etmesi
C
Döviz kuru dalgalanmalarının enflasyondaki değişimi belirlemede önemli olması
D
Mali baskınlığın yüksek olması
E
Merkez bankasının hazineye kısa vadeli avans kullandırmaya devam etmesi
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi stratejisine geçmeden önce örtük enflasyon hedeflemesi rejimi ile uygulamaya başlanmasının sebeplerini dört temel başlık altında açıklayabiliriz. Bunlar; bankacılık sisteminde gerekli düzenlemelerin henüz gerçekleştirilmemiş olması, geçmiş enflasyona dayalı fiyatlama alışkanlığının devam etmesi, döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyondaki değişimi belirlemede önemli rol oynamaya devam etmesi ve mali baskınlığın yüksek olması olarak belirtilebilir.
Enflasyon hedeflemesi stratejisine geçmeden önce örtük enflasyon hedeflemesi rejimi ile uygulamaya başlanmasının sebeplerini dört temel başlık altında açıklayabiliriz. Bunlar; bankacılık sisteminde gerekli düzenlemelerin henüz gerçekleştirilmemiş olması, geçmiş enflasyona dayalı fiyatlama alışkanlığının devam etmesi, döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyondaki değişimi belirlemede önemli rol oynamaya devam etmesi ve mali baskınlığın yüksek olması olarak belirtilebilir.
Soru 65
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankalarının temel politika aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun vadeli faiz oranı
B
Kısa vadeli faiz oranı
C
Reeskont oranı
D
Zorunlu karşılık oranı
E
Repo
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır.
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır.
Soru 66
Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının amacı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Döviz kuru dalgalanmasını en aza indirmeye çalışmak
B
M1 veya M2 gibi parasal büyüklüklerin büyüme oranını en aza indirmeye çalışmak
C
Gelecek dönem gerçekleşmesi beklenen enflasyon oranı ile hedef enflasyon oranı arasındaki farkı en aza indirmeye çalışmak
D
Hedef enflasyon ile hedef faizinin istikrarlı olmasına çalışmak
E
Faiz oranında ve döviz kurunda istikrarı sağlamaya çalışmak
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler. Enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir hakkında tahminlerde bulunur. Bu tahmin, hedef enflasyon oranıyla karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir.
Merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler. Enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir hakkında tahminlerde bulunur. Bu tahmin, hedef enflasyon oranıyla karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir.
Soru 67
Merkez bankası bağımsızlığına ilişkin kavramlardan olan ekonomik bağımsızlığın tanımı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Hükümet ile merkez bankası arasındaki borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesi
B
Merkez bankasının para politikası araçlarını nasıl kullanacağına kendisinin karar vermesi
C
Merkez bankasının para politikası amaçlarını kendisinin belirleme yetkisine sahip olması
D
Merkez bankasının açık piyasa işlemlerini yapma yetkisine sahip olması
E
Merkez bankasının sermayesinin tamamının özel kişilere ait olması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarını ve dezavantajlarını değerlendirebileceksiniz.
Hükûmetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir. Ekonomik bağımsızlık sayesinde bütçe açıklarının finansmanında merkez bankasına başvurulamaz. Ekonomik bağımsızlığa sahip olmayan bir merkez bankasının hükûmetin taleplerini yerine getirmeye zorlanması, enflasyonist baskıların ortaya çıkmasına ve para politikasının etkinliğinin azalmasına neden olmaktadır.
Hükûmetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir. Ekonomik bağımsızlık sayesinde bütçe açıklarının finansmanında merkez bankasına başvurulamaz. Ekonomik bağımsızlığa sahip olmayan bir merkez bankasının hükûmetin taleplerini yerine getirmeye zorlanması, enflasyonist baskıların ortaya çıkmasına ve para politikasının etkinliğinin azalmasına neden olmaktadır.
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi hedeflenen enflasyon oranın nokta hedef şeklinde belirlenmesinin avantajlarından birisi değildir?
Seçenekler
A
Kamuoyu tarafından kolayca anlaşılması
B
Nokta hedefin tam olarak tutturulmasının kolay olması
C
İletişim açısından avantajlı olması
D
Beklenti yönetiminin etkin olması
E
Hedefin tutmaması durumunda bant hedefe göre daha az itibar kaybı olması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Nokta hedefleme tercih edildiğinde yalnızca tek bir enflasyon oranı belirlenir ve tam olarak belirlenen enflasyon düzeyine ulaşılması gerekir. Nokta hedef, kamuoyu tarafından kolaylıkla anlaşılabildiği ve beklentilerin bir noktaya odaklanabilmesine imkân tanıdığı için özellikle iletişim açısından daha avantajlıdır. Nokta hedefler, merkez bankasının hedefine ulaşmaktaki taahhüdünü daha açık şekilde göstermekte ve beklenti yönetimi konusunda daha etkin sonuç vermektedir Ancak, nokta hedefin tam olarak tutturulması, bant hedefin tutturulmasına göre çok daha zordur, hatta neredeyse imkânsızdır. Enflasyonun nokta hedefle birebir uyumlu gerçekleşmesi olasılığının sıfıra yakın olduğu düşünüldüğünde, merkez bankasının itibarının olumsuz etkilenmemesi için nokta hedefin iletişiminin iyi yapılması kritik önem taşımaktadır.
Nokta hedefleme tercih edildiğinde yalnızca tek bir enflasyon oranı belirlenir ve tam olarak belirlenen enflasyon düzeyine ulaşılması gerekir. Nokta hedef, kamuoyu tarafından kolaylıkla anlaşılabildiği ve beklentilerin bir noktaya odaklanabilmesine imkân tanıdığı için özellikle iletişim açısından daha avantajlıdır. Nokta hedefler, merkez bankasının hedefine ulaşmaktaki taahhüdünü daha açık şekilde göstermekte ve beklenti yönetimi konusunda daha etkin sonuç vermektedir Ancak, nokta hedefin tam olarak tutturulması, bant hedefin tutturulmasına göre çok daha zordur, hatta neredeyse imkânsızdır. Enflasyonun nokta hedefle birebir uyumlu gerçekleşmesi olasılığının sıfıra yakın olduğu düşünüldüğünde, merkez bankasının itibarının olumsuz etkilenmemesi için nokta hedefin iletişiminin iyi yapılması kritik önem taşımaktadır.
Soru 69
Yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yapı aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanır?
Seçenekler
A
Finansal kırılganlık
B
Reel kırılganlık
C
Mali disiplin
D
Mali baskınlık
E
Dezenflasyon
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin nasıl işlediğini açıklayabileceksiniz.
Mali baskınlığı, kısaca, yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yap› olarak tasvir edebiliriz.
Mali baskınlığı, kısaca, yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yap› olarak tasvir edebiliriz.
Soru 70
Enflasyon hedeflemesi yaklaşımında para politikasının esas amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını gerçekleştirmek
B
Yüksek bir enflasyon oranını gerçekleştirmek
C
Politika faizini düşürmek
D
Enflasyon oranını sıfır yapmak
E
Finansal istikrarı sağlamak
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Enflasyon hedeflemesi yaklaşımında para politikasının esas amacı, düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını gerçekleştirmektir. Bu stratejide merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler. Enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir.
Enflasyon hedeflemesi yaklaşımında para politikasının esas amacı, düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını gerçekleştirmektir. Bu stratejide merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler. Enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir.
Soru 71
- Fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacıyla uygulanır.
- Para politikasının belirlenen bir dönemi için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayanır.
- Enflasyon hedefi ya da hedef aralığına kamuoyuna açıklanması zorunlu değildir.
Enflasyon hedeflemesi rejimi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi; merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır
Soru 72
TCMB’nin enflasyon hedeflemesi rejimini tanıtmak amacıyla 2006 yılında hazırladığı kitapçıkta bu rejimin temel özellikleri hakkında verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Belirlenen enflasyon hedefinin kamuoyuna duyurulması zorunlu değildir.
B
Enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamasında enflasyon tahminleri büyük önem taşımaktadır.
C
Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında karar alma sürecinin kurumsallaşmasını sağlamak
D
Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında merkez bankasının beklentileri etkilememesi önemlidir
E
Merkez bankasının tarafından iletişim politikalarının kullanılmaması gerekmektedir.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin toplum tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi amacıyla öncelikle sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur. Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında karar alma sürecinin kurumsallaşmasını sağlamak da en az enflasyon hedefini saptamak ve bu hedefi kamuoyuna açıklamak kadar önemlidir. Enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamasında enflasyon tahminleri büyük önem taşımaktadır. Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında merkez bankasının beklentileri iyi yönetmesi ve etkin bir iletişim politikası izlemesi önemlidir.
Soru 73
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında karar alma sürecinin kurumsallaşması ile ilgili özellikler arasındadır?
Seçenekler
A
Para politikası kararlarının kamuoyu ile paylaşılmaması
B
Alınan kararların gerekçelerinin açıklanmaması
C
Alınan kararların gerekçelerinin açıklamalarında sadece belirlenen dönemdeki kararların yönüne ilişkin eğilimlere yer verilmesi
D
Para politikası kararlarının alınacağı tarihlerin önceden belirlenmesi
E
Politika kararlarının örtük bir yapıya ulaşması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında karar alma sürecinin kurumsallaşmasını sağlamak da en az enflasyon hedefini saptamak ve bu hedefi kamuoyuna açıklamak kadar önemlidir. Karar alma sürecinin kurumsallaşması ile (i) para politikası kararlarının alınacağı tarihlerin önceden belirlenmesi ve bunun kamuoyu ile paylaşılması, (ii) politika kararlarının şeffaf bir yapıya ulaşması, (iii) alınan kararların gerekçelerinin açıklanması ve bu açıklamalarda gelecek dönemlerdeki kararların yönüne ilişkin eğilimlere yer verilmesi gibi özellikler kastedilmektedir
Soru 74
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajları arasındadır?
Seçenekler
A
Parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişkinin uygulamanın başarısını doğrudan etkilemesi
B
Para politikası araçlarının kullanılabilmesi için mevcut en geniş bilgi setinin kullanılmasına ihtiyaç duyulmaması
C
Diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması
D
Enflasyon hedeflemesi rejiminin, alternatif rejimlere kıyasla daha sıkı bir strateji sunması
E
Enflasyon hedeflemesi rejiminin katı olarak yorumlanması durumunda politika yapıcılara çok az takdir yetkisi bırakması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin diğer para politikası rejimlerine göre birinci avantajı, parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmamasıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin operasyonel uygulaması böyle bir ilişkinin varlığı üzerine inşa edilmemekte, bunun yerine uygun para politikası araçlarının kullanılabilmesi için mevcut en geniş bilgi setinin kullanmasına olanak vermektedir. Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması, bu rejimin sağladığı ikinci avantajdır. Bunun yanı sıra, enflasyon hedeflemesi rejimi, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunmaktadır
Soru 75
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajları arasındadır?
Seçenekler
A
Ekonomi genelinde enflasyonla mücadele sürecine katkıda bulunacak yapısal reformların gerçekleştirilmesi konularında motivasyonu düşürmesi
B
Küçük ve dışa açık ülke ekonomilerinin makroekonomik dengesine ilişkin sorunlara neden olması
C
Enflasyon hedeflemesi rejiminin katı olarak yorumlanması durumunda politika yapıcılara çok az takdir yetkisi bırakması
D
Enflasyon hedeflemesi rejiminin mali baskınlığı engelleyememesi
E
Parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmaması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin diğer para politikası rejimlerine göre birinci avantajı, parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmamasıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin operasyonel uygulaması böyle bir ilişkinin varlığı üzerine inşa edilmemekte, bunun yerine uygun para politikası araçlarının kullanılabilmesi için mevcut en geniş bilgi setinin kullanmasına olanak vermektedir. Enflasyon hedeflemesi rejiminin uzun vadede sağlayacağı bir avantajı ise kamuoyunun ilgisini kısa vadeli müdahaleci politikalar yerine düşük ve istikrarlı enflasyon gibi makroekonomik istikrarı ve ekonomik büyümeyi destekleyen bir hedefe kaydırmasıdır. Cevap E şıkkıdır.
Soru 76
- Merkez Bankası Bağımsızlığı
- Mali Baskınlığın Yüksek Olması
- Finansal Sektörün Gelişmiş Olması
- Para Politikasının Fiyat İstikrarına Odaklanması
Verilenlerden hangisi ya da hangileri enflasyon hedeflenmesi rejiminin ön koşulları arasındadır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Para politikası uygulamalarından enflasyon hedeflemesi rejiminin fiyat istikrarını sağlama amacına başarıyla ulaşabilmesi için bazı ön koşulların gerçekleşmesi gerekmektedir. Bunlar: Merkez bankası bağımsızlığı, para politikasının fiyat istikrarına odaklanması, finansal sektörün gelişmiş olması, mali baskınlığın düşük olması, hesap verilebilirlik ve şeffaflıktır.
Soru 77
- Enflasyon hedeflenmesi rejiminin katı yapısı nedeniyle her ülkede aynı şekilde uygulanır.
- Merkez bankasının uygulayacağı politikanın ne kadar süreyi kapsayacağı ifade edilmelidir.
- Hedeflenen enflasyon nokta ya da bant hedef olarak belirlenebilir.
Enflasyon hedeflenmesi rejiminin uygulanmasıyla ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Uygulandığı ülkelerin her birinde ana hatları aynı olmakla birlikte enflasyon hedeflemesi rejimi, farklı şekillerde tasarlanabilmektedir. Rejimin esnek yapısı, her ülkenin enflasyon hedeflemesi rejimini kendine özgü ekonomik, sosyal ve siyasi yapısına uygun şekilde tasarlamasına imkân tanımaktadır. Enflasyon hedeflemesi stratejisinin uygulama aşamasında hedeflenen enflasyon oranlarının nokta hedef şeklinde mi yoksa bir bant aralığına karşılık gelecek şekilde mi belirleneceği konusuna karar verilmesi gerekir. Uygulama süresinin seçimi, merkez bankasının belirlemiş olduğu enflasyon hedefine ulaşmada uygulayacağı politikanın ne kadar süreyi kapsayacağını ifade etmektedir
Soru 78
Türkiye’de enflasyon hedeflemesi rejimi ile ilgili verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Türkiye 2006 yılından sonra örtük enflasyon hedeflemesi rejimini uygulamıştır.
B
2002 ve 2005 yılları arasında Türkiye açık enflasyon hedeflenmesi rejimini uygulamıştır.
C
Türkiye 2001 yılında döviz kuru hedefleme stratejisini terk ederek enflasyon hedefleme rejimine geçiş yapmıştır.
D
Türkiye’nin enflasyon hedeflemesi rejimini uygulamasındaki tek sebebi düşük enflasyona sahip olmaktır.
E
Türkiye’nin başarısız geçen açık enflasyon hedeflemesi rejimi örtük enflasyon hedeflenmesi rejimine geçmesine neden olmuştur.
Açıklama:
Türkiye Şubat 2001’de yaşanılan çöküşün ardından döviz kuru hedeflemesi stratejisi terk edilerek yeni bir programın hazırlıklarına başlanmıştır. Enflasyon hedeflemesi stratejisinin güvenilirliğinin zedelenmemesi için öncelikle 2002 ve 2005 yılları arasında örtük enflasyon hedeflemesi uygulanmış, 2006 yılından sonra ise açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçilmiştir. TCMB, örtük enflasyon hedeflemesi rejimi döneminde elde edilen başarıdan aldığı cesaretle açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçiş için gerekli ön koşullarda önemli iyileşme sağlandığını da göz önüne alarak, 2006 yılı başından itibaren açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçmiş ve son yıllardaki “düşen enflasyon” sürecinden “fiyat istikrarı” sürecine doğru ilerleneceğini ifade etmiştir.
Soru 79
- TCMB hedef alınan enflasyona ulaşmak için iletişim politikasını yaygın bir biçimde kullanmıştır.
- Faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından bilinmiyordu.
- Enflasyon hedeflemesi rejiminde olduğu gibi bu rejim altında da her yılın başında enflasyon hedefi kamuoyuna açıklanmıştır.
Örtük enflasyon hedeflemesi rejimi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
TCMB hedef alınan enflasyona ulaşmak için iletişim politikasını yaygın bir biçimde kullanmıştır. Faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından bilinmiyordu. Enflasyon hedeflemesi rejiminde olduğu gibi örtük enflasyon hedeflemesi rejimi rejim altında da her yılın başında enflasyon hedefi kamuoyuna açıklanmıştı
Soru 80
- Para Politikası Kurulu, Merkez Bankası Kanunu’nda 2001 yılında yapılan değişiklik sonucu kurulmuştur.
- TCMB’nin temel iletişim aracı yılda dört kez yayınlanan enflasyon raporudur.
- Enflasyon hedefinin dört yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır.
Açık enflasyon hedeflemesi rejimi dönemi ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para Politikası Kurulu, Merkez Bankası Kanunu’nda 2001 yılında yapılan değişiklik sonucu kurulmuştur. TCMB’nin temel iletişim aracı yılda dört kez yayınlanan enflasyon raporudur. Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi TCMB’nin enflasyon hedeflemesi rejimini tanıtmak amacıyla 2006 yılında hazırladığı kitapçıkta yer alan özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır.
B
Karar alma sürecinin kurumsallaşmasını sağlamak.
C
Sayısal bir enflasyon hedefinin belirlenmesi ve kamuoyuna duyurulması.
D
Merkez bankasının her ne sebeple olursa olsun faiz oranlarına müdahale edememesi.
E
Merkez bankasının beklentileri iyi yönetmesi ve etkin bir iletişim politikası izlemesi.
Açıklama:
Merkez bankasının enflasyon tahminlerinin enflasyon hedefinden önemli ölçüde sapması durumunda merkez bankası temel para politikası aracı olan faiz oranlarına müdahalede bulunarak bu sapmanın önüne geçmeye çalışacaktır.
Soru 82
Enflasyon hedeflemesi rejimi ilk olarak aşağıdaki ülkelerden hangisinde uygulanmaya başlanmıştır?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Norveç
C
Yeni Zelanda
D
İsviçre
E
İngiltere
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi ilk olarak 1989 yılında Yeni Zelanda’da uygulanmaya başlanmıştır.
Soru 83
Parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişkinin olmamasının, uygulamanın başarılı olması için çok önemli olmaması.
Hedeflerin genellikle orta vade için tanımlanmış ve kısa dönemli sapmaların kabul edilebilir olması.
Merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin çok daha rahat anlaşılır ve açık olması.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri enflasyon hedeflemesi rejiminin, parasal büyüklüklerin ve döviz kurunun hedeflendiği rejimlere kıyasla sunduğu avantajlardandır?
Hedeflerin genellikle orta vade için tanımlanmış ve kısa dönemli sapmaların kabul edilebilir olması.
Merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin çok daha rahat anlaşılır ve açık olması.
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri enflasyon hedeflemesi rejiminin, parasal büyüklüklerin ve döviz kurunun hedeflendiği rejimlere kıyasla sunduğu avantajlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Her üç madde de enflasyon rejiminin diğer rejimlere kıyasla sunduğu avantajlardandır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi ekonomik bağımsızlığın tanımını vermektedir?
Seçenekler
A
Merkez bankasının hangi para ve döviz kuru politikası araçlarını kullanacağına kendisinin karar vermesidir.
B
Hükümet ile Merkez bankası arasında borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesidir.
C
Merkez bankasının para politikasının amacını kendisinin belirleme yetkisine sahip olmasıdır.
D
Belirli zaman aralığında, hane halklarının tüketim harcamalarında yer alan mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki değişimleri gösteren fiyat endeksidir.
E
Enflasyon hedeflemesi rejimine yakınsama stratejisidir.
Açıklama:
Ekonomik bağımsızlık hükümet ile merkez bankası arasında borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesidir.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi meydana geldiğinde Tüketici Fiyatları Endeksinde (TÜFE) aşırı dalgalanmaların yaşanmasına yol açmaz?
Seçenekler
A
Ülkede yaşanan işsizlik.
B
Enerji fiyatlarındaki artış.
C
Mevsimsel koşullar.
D
Maliye politikası.
E
Dış politika.
Açıklama:
Ülkede yaşanan işsizlik TÜFE’nin dalgalanmasına yol açmaz
Soru 86
Aşağıdaki ülkelerden hangisi enflasyon hedefi için bant hedef uygulayan ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Avustralya
C
İsrail
D
Şili
E
Kanada
Açıklama:
Bu ülkelerden Türkiye Nokta hedef belirleyen ülkelerdendir. Diğerleri bant hedef uygulamasını kullanmaktadırlar.
Soru 87
- Yolsuzluk
- Sosyal güvenlik
- Özelleştirme
- İşsizlik
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri 1999 yılının sonunda Türkiye ile IMF arasında imzalanan destekleme anlaşmasında çözüme kavuşturulması hedeflenen sorunlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve IV
C
Yalnız IV
D
II ve III
E
I, II ve IV
Açıklama:
Bu anlaşma gereğince yolsuzluk, sosyal güvenlik ve özelleştirme konularının aynı zamanda çözüme kavuşturulması hedeflenmiştir.
Soru 88
- İletişim politikası
- Fiyat endeksinin seçimi
- Hedefleme süreci
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri enflasyon hedeflemesi rejimini uygulayan ülkelerde ön plana çıkan farklılıklardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
II ve III
D
I, II ve III
E
I ve III
Açıklama:
Her üç madde de bu rejimi uygulayan ülkelerde ön plana çıkan farklılıklardandır.
Soru 89
2006 yılından beri ülkemizde uygulanmakta olan açık enflasyon hedefleme sisteminde enflasyon hedefinin kaç yıllık bir dönem için ilan edilmesi kararlaştırılmıştır?
Seçenekler
A
1
B
2
C
3
D
4
E
5
Açıklama:
Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi ülkemizde 2002 ile 2005 yılları arasında kullanılan örtük enflasyon hedeflemesi rejimi döneminde gerçekleşen gelişmeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
TCMB'nin temel amacı ekonomik büyüme ve makroekonomik istikrarın sağlanması olarak belirlenmiştir.
B
TCMB'nin her sene iki kere Bakanlar Kurulu'na ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Bütçe ve Plan Komisyonuna sunum yaparak hesap vermesi kararlaştırılmıştır.
C
Bu dönem kullanılan temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır.
D
Her yılın başında enflasyon hedefi kamuoyu ile paylaşılmıştır.
E
Para kurulu bu dönemde düzenli aralıklarla toplanmamış ve sadece tavsiye niteliğinde açıklamalarda bulunmuştur.
Açıklama:
Türkiye’de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini açıklayabileceksiniz.
2001 yılında çıkartılan yasaya göre TCMB'nin temel amacı fiyat istikrarını sağlamak olarak belirlenmiştir.
2001 yılında çıkartılan yasaya göre TCMB'nin temel amacı fiyat istikrarını sağlamak olarak belirlenmiştir.
Soru 91
1995 yılında enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Çek Cumhuriyeti
B
Japonya
C
Almanya
D
Kanada
E
Peru
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
Çek Cumhuriyeti
Çek Cumhuriyeti
Soru 92
1992 yılında enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ülke hangisidir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Peru
C
İsrail
D
Çek Cumhuriyeti
E
Güney Kore
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejiminin temel özelliklerini tanımlayabileceksiniz.
İsrail
İsrail
Soru 93
Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının nihai hedefi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ödemeler dengesi açığını azaltmak
B
Ekonomik büyümeyi sağlamak
C
Tam istihdamı gerçekleştirmek
D
Fiyat istikrarını sağlamak
E
Adil bir gelir dağılımını gerçekleştirmek
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi; merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır
Merkez bankasının nihai hedefi fiyat istikrarının sağlanmasıdır
Merkez bankasının nihai hedefi fiyat istikrarının sağlanmasıdır
Soru 94
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kısa vadeli faiz oranları
B
Açık piyasa işlemleri
C
Rezerv opsiyon mekanizması
D
Uzun vadeli kur politikası
E
Reeskont politikası
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır. Merkez bankası temel aracını ve aynı zamanda sahip olduğu diğer bütün araçları belirlenen enflasyon hedefine ulaşmak için kullanır
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır.
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı kısa vadeli faiz oranlarıdır.
Soru 95
Enflasyon hedeflemesi rejimi ilk olarak hangi ülkede başlamıştır.
Seçenekler
A
Yeni Zelanda
B
Şili
C
Kanada
D
Türkiye
E
İsveç
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi ilk olarak, 1989 yılında Yeni Zelanda’da uygulanmaya başlamıştır. 1989 ile 1993 yılları arasında ise 7 ülke (Yeni Zelanda, fiili, Kanada, İsrail, İngiltere, İsveç, Avusturya) enflasyon hedeflemesi rejimini uygulamaya başlamıştır. Bu gelişme diğer ülkelere de ilham vermiş ve enflasyon hedeflemesi rejimi çok kısa bir sürede dünya ekonomilerinde önce gelişmiş ardından gelişmekte olan ekonomilerde hızla yayılmıştır.
Soru 96
I- Parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmaması,
II- Merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması,
III- Enflasyon hedeflemesi rejiminin, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunması,
IV- Merkez bankası yönetiminin kamuoyuna hesap verme zorunluluğunun bulunmaması.
Merkez bankasının sıralanan avantajları arasında yukarıdakilerden hangileri sayılabilir.
II- Merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması,
III- Enflasyon hedeflemesi rejiminin, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunması,
IV- Merkez bankası yönetiminin kamuoyuna hesap verme zorunluluğunun bulunmaması.
Merkez bankasının sıralanan avantajları arasında yukarıdakilerden hangileri sayılabilir.
Seçenekler
A
I ve IV
B
II, III ve IV
C
III ve IV
D
I, II, III ve IV
E
I, II ve III
Açıklama:
Hedeflerin açıkça ilan edilmiş olması, merkez bankalarının bu hedefe ulaşamama durumunda hesap vermesini sağlayan bir mekanizmanın oluşturulmasını gerektirmektedir.
Merkez bankasının kamuoyuna hesap verme zorunluluğu vardır
Merkez bankasının kamuoyuna hesap verme zorunluluğu vardır
Soru 97
Hükümet ile merkez bankası arasında borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesi, hangi tür bağımsızlığı ifade eder?
Seçenekler
A
Amaç Bağımsızlığı
B
Araç Bağımsızlığı
C
Ekonomik Bağımsızlık
D
Yönetim bağımsızlığı
E
Yargı bağımsızlığı
Açıklama:
Ekonomik Bağımsızlık:
Hükümet ile merkez bankası arasında borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesidir.
Hükümetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir. Ekonomik bağımsızlık sayesinde bütçe açıklarının finansmanında merkez bankasına başvurulamaz. Ekonomik bağımsızlığa sahip olmayan bir merkez bankasının hükümetin taleplerini yerine getirmeye zorlanması, enflasyonist baskıların ortaya çıkmasına ve para politikasının etkinliğinin azalmasına neden olmaktadır.
Hükümet ile merkez bankası arasında borçlanma ilişkisinin yasal olarak engellenmesidir.
Hükümetlerin merkez bankasından borçlanmasının yasal olarak engellenmesi merkez bankasının ekonomik olarak bağımsız olduğunu gösterir. Ekonomik bağımsızlık sayesinde bütçe açıklarının finansmanında merkez bankasına başvurulamaz. Ekonomik bağımsızlığa sahip olmayan bir merkez bankasının hükümetin taleplerini yerine getirmeye zorlanması, enflasyonist baskıların ortaya çıkmasına ve para politikasının etkinliğinin azalmasına neden olmaktadır.
Soru 98
Enflasyon hedeflemesi rejimini uygulayan bir merkez bankası yalnızca belirlediği enflasyon hedefine ulaşmayı amaçlaması, enflasyon hedeflemesi rejiminin hangi ön koşuludur.
Seçenekler
A
Finansal Sektörün Gelişmiş Olması
B
Para Politikasının Fiyat İstikrarına Odaklanması
C
Merkez Bankası Bağımsızlığı
D
Mali baskınlığın düşük olması
E
Hesap Verilebilirlik ve Şeffaflık
Açıklama:
Enflasyon dışında başka bir ekonomik değişkene yönelik taahhütte bulunan merkez bankasının bu amaca ulaşmak için izleyeceği politikalar, enflasyon hedeflemesi ile çelişebilecektir
Enflasyon hedeflemesi rejimini uygulayan bir merkez bankası yalnızca belirlediği enflasyon hedefine ulaşmayı amaçlamalıdır. Başka bir ifadeyle büyüme, istihdam seviyesi veya döviz kuru istikrarı gibi başka hedefler seçmemelidir
Enflasyon hedeflemesi rejimini uygulayan bir merkez bankası yalnızca belirlediği enflasyon hedefine ulaşmayı amaçlamalıdır. Başka bir ifadeyle büyüme, istihdam seviyesi veya döviz kuru istikrarı gibi başka hedefler seçmemelidir
Soru 99
Yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yapı olarak tasvir edilen durum aşağıdakilerden hangisidir
Seçenekler
A
Mali baskınlık
B
Finansal Sektörün az Gelişmiş Olması
C
Yanlış hedefleme
D
Araç bağımsızlığı
E
Amaç bağımsızlığı
Açıklama:
Mali baskınlığın olmaması koşulu, enflasyon hedeflemesi stratejisinde olduğu kadar diğer para politikası rejimleri için de geçerlidir. Mali baskınlığı, kısaca, yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yapı olarak tasvir edebiliriz. Böyle bir ekonomik yapıda, kamu gelirleri ile kamu harcamalarının tamamı karşılanamadığından aradaki fark para basılarak veya borçlanılarak kapatılacaktır
Mali baskınlığı, kısaca, yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yapı olarak tasvir edebiliriz
Mali baskınlığı, kısaca, yüksek bütçe açığının olduğu ve enflasyonu az önemseyen bir ekonomik yapı olarak tasvir edebiliriz
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de örtük enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulama sebeplerinden sayılmaz
Seçenekler
A
Bankacılık sisteminde gerekli düzenlemelerin henüz gerçekleştirilmemiş olması
B
Geçmiş enflasyona dayalı fiyatlama alışkanlığının devam etmesi
C
Döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyondaki değişimi belirlemede önemli rol oynamaya devam etmesi
D
Mali baskınlığın yüksek olması
E
Yüksek işsizlik oranı
Açıklama:
Yüksek işsizlik oranı, örtük enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulama gerekçelerinden biri değildir
Soru 101
Türkiye'de açık enflasyon hedeflemesi rejimine kaç yılında geçilmiştir.
Seçenekler
A
2004
B
2009
C
2002
D
2006
E
1994
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi stratejisinin güvenilirliğinin zedelenmemesi için öncelikle örtük enflasyon hedeflemesi uygulanmış, 2006 yılından sonra ise açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçilmiştir.
Soru 102
I- Bütçeye maliyetinin düşük olması
II- İletişim açısından avantajlı olması
III- Kolay anlaşılabilir olması
IV- Beklentileri etkileme gücünün yüksek olması
Sıralananlardan hangileri enflasyon hedefinin “nokta hedef” olarak belirlenmesinde etken olmuşlardır.
II- İletişim açısından avantajlı olması
III- Kolay anlaşılabilir olması
IV- Beklentileri etkileme gücünün yüksek olması
Sıralananlardan hangileri enflasyon hedefinin “nokta hedef” olarak belirlenmesinde etken olmuşlardır.
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I ve IV
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Açık enflasyon hedeflemesi rejimi altında da enflasyon hedefinin “nokta hedef” olarak belirlenmesi kararlaştırılmıştır. Nokta hedefin kolay anlaşılabilir olmasının yanı sıra iletişim açısından avantajlı olması ve bu nedenle de beklentileri etkileme gücünün daha yüksek olması hedef düzeyinin nokta hedef olarak belirlenmesinde etken olmuştur.
II, III ve IV
II, III ve IV
Soru 103
“___________________”, merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Örtük enflasyon
B
Enflasyon hedeflemesi rejimi
C
Ekonomik bağımsızlık
D
Araç bağımsızlığı
E
Fiyat endeksi
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi; merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır.
Soru 104
I. Küreselleşmenin etkisiyle fiyat istikrarını sağlamada kullanılan döviz kuru, faiz, nominal gelir ve parasal büyüklüklerin hedeflenmesine dayalı stratejilerin etkisiz kalmaya başlaması
II. Merkez bankalarının, fiyat istikrarını sağlamak görevlerinden uzaklaşarak, özellikle siyasi baskıların da etkisiyle hükûmetlerin harcamalarını finanse eder hâle gelmeleri.
III. Para ve kredi büyüklükleri ile enflasyon arasındaki kısa vadeli ilişkinin oldukça istikrarsız bir hâl alması.
IV. Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin finansal piyasalar üzerindeki etkisi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri enflasyon hedeflemesi rejiminin benimsenmesinin sebeplerindendir?
II. Merkez bankalarının, fiyat istikrarını sağlamak görevlerinden uzaklaşarak, özellikle siyasi baskıların da etkisiyle hükûmetlerin harcamalarını finanse eder hâle gelmeleri.
III. Para ve kredi büyüklükleri ile enflasyon arasındaki kısa vadeli ilişkinin oldukça istikrarsız bir hâl alması.
IV. Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin finansal piyasalar üzerindeki etkisi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri enflasyon hedeflemesi rejiminin benimsenmesinin sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I, II ve III
D
II, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
1990’lara gelindiğinde, para ve kredi büyüklükleri ile enflasyon arasındaki kısa vadeli ilişki oldukça istikrarsız bir hâl almıştır. 1990 öncesi dönemde gözlenen bir başka unsur ise merkez bankalarının, fiyat istikrarını sağlamak görevlerinden uzaklaşarak, özellikle siyasi baskıların da etkisiyle hükûmetlerin harcamalarını finanse eder hâle gelmeleridir. 1990’larda kendini iyice hissettirmeye başlayan küreselleşmenin de etkisiyle fiyat istikrarını sağlamada kullanılan döviz kuru, faiz, nominal gelir ve parasal büyüklüklerin hedeflenmesine dayalı stratejiler etkisiz kalmaya başlamıştır. Bunlara ek olarak, 1980’li yıllarda bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin finansal piyasalar üzerindeki etkisi 1990’larda kendini göstermeye başlamıştır.
Soru 105
Türkiye enflasyon hedeflemesi rejimini kaç yılında benimsemiştir?
Seçenekler
A
2001
B
2002
C
2005
D
2006
E
2007
Açıklama:
Türkiye enflasyon hedeflemesi rejimini 2006 yılında benimsemiştir.
Soru 106
I. Enflasyon hedeflemesi rejiminin operasyonel uygulamasının parasal büyüklükler ile enflasyon arasında ilişkinin varlığı üzerine inşa edilmemesi
II. Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması
III. Enflasyon hedeflemesi rejiminin, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunması
IV. Kamuoyunun ilgisini kısa vadeli müdahaleci politikalara çekmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarındandır?
II. Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması
III. Enflasyon hedeflemesi rejiminin, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunması
IV. Kamuoyunun ilgisini kısa vadeli müdahaleci politikalara çekmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri enflasyon hedeflemesi rejiminin avantajlarındandır?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi, parasal büyüklüklerin veya döviz kurunun hedeflendiği rejimlere kıyasla önemli avantajlar sunmaktadır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin diğer para politikası rejimlerine göre birinci avantajı, parasal büyüklükler ile enflasyon arasında istikrarlı bir ilişki olmasının, uygulamanın başarısı için çok önemli olmamasıdır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin operasyonel uygulaması böyle bir ilişkinin varlığı üzerine inşa edilmemekte, bunun yerine uygun para politikası araçlarının kullanılabilmesi için mevcut en geniş bilgi setinin kullanmasına olanak vermektedir. Enflasyon hedeflemesi rejiminde merkez bankasının hedeflerinin ve taahhütlerinin diğer para politikası rejimlerine göre çok daha rahat, anlaşılır ve açık olması, bu rejimin sağladığı ikinci avantajdır. Bunun yanı sıra, enflasyon hedeflemesi rejimi, alternatif rejimlere kıyasla daha esnek bir strateji sunmaktadır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin uzun vadede sağlayacağı bir avantajı ise kamuoyunun ilgisini kısa vadeli müdahaleci politikalar yerine düşük ve istikrarlı enflasyon gibi makroekonomik istikrarı ve ekonomik büyümeyi destekleyen bir hedefe kaydırmasıdır.
Soru 107
Merkez bankasının para politikası amacını kendisinin belirlemesine “________________” adı verilmektedir. Para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarının kullanılacağına merkez bankası tarafından karar verilmesi ise “________________” olarak bilinmektedir.
Yukarıdaki boşluklara gelmesi gereken kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki boşluklara gelmesi gereken kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Amaç bağımsızlığı- araç bağımsızlığı
B
Merkez bankası bağımsızlığı- ekonomik bağımsızlık
C
Enflasyon hedeflemesi rejimi- para piyasası
D
Nokta hedef- bant hedef
E
Örtük enflasyon- açık enflasyon
Açıklama:
Merkez bankasının para politikası amacını kendisinin belirlemesine amaç bağımsızlığı adı verilmektedir. Para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarının kullanılacağına merkez bankası tarafından karar verilmesi ise araç bağımsızlığı olarak bilinmektedir.
Soru 108
Yeni Zelanda Merkez Bankası, merkez bankası başkanının çalışma şartları özel olarak düzenlenmiştir. Enflasyon hedefi tutturulamadığı zaman, başkanın performansı RBNZ kurulunun incelemesine alınmaktadır. Söz konusu kurul hükûmete, başkanın görev süresinin devam edip etmemesi konusunda öneride bulunmaktadır.
Yukarıdaki durum enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşullarından hangisine örnektir?
Yukarıdaki durum enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşullarından hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası Bağımsızlığı
B
Para Politikasının Fiyat İstikrarına Odaklanması
C
Finansal Sektörün Gelişmiş Olması
D
Mali Baskınlığın Düşük Olması
E
Hesap Verilebilirlik
Açıklama:
Yeni Zelanda Merkez Bankasının (Reserve Bank of New Zealand - RBNZ) hesap verebilirliğini arttırmak için, merkez bankası başkanının çalışma şartları özel olarak düzenlenmiştir. Enflasyon hedefi tutturulamadığı zaman, başkanın performansı RBNZ kurulunun incelemesine alınmaktadır. Söz konusu kurul hükûmete, başkanın görev süresinin devam edip etmemesi konusunda öneride bulunmakta ve böylelikle Yeni Zelanda Merkez Bankası başkanı enflasyon hedeflemesinin başarısıyla ilgili olarak doğrudan hesap verebilir konuma gelmektedir.
Soru 109
Aşağıdakilerden hangisi TÜFE ile ilgili doğru bir yargı değildir?
Seçenekler
A
TÜFE günlük yaşam maliyetini ölçmekte etkili bir endekstir.
B
Türkiye İstatistik Kurumunun fiyatlar genel düzeyinde gerçekleşen değişimleri izlemek amacıyla yayınladığı tek endekstir.
C
TÜFE’nin, hesaplanması, anlaşılması ve izlenmesi kolaydır.
D
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası enflasyon hedefini TÜFE üzerinden tanımlamaktadır.
E
Endeks kapsamında yer alan bazı kalemlerin fiyatları parasal nedenlerden daha çok dışsal nedenlere bağlı olarak değişmektedir.
Açıklama:
TÜFE günlük yaşam maliyetini ölçmekte etkili bir endekstir. Ayrıca, hesaplanması, anlaşılması ve izlenmesi daha kolaydır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’da enflasyon hedefini TÜFE üzerinden tanımlamaktadır. Buna karşılık endeks kapsamında yer alan bazı kalemlerin fiyatları parasal nedenlerden daha çok dışsal nedenlere bağlı olarak değişmektedir. Enerji fiyatlarında artış, mevsimsel koşullar, maliye politikası gibi dışsal koşullara daha açık olan bu kalemlerinin fiyatlarındaki değişikliklerin para politikası uygulamalarının kontrolü dışında olması, TÜFE’de aşırı dalgalanmaların yaşanmasına yol açabilmektedir. Bununla birlikte Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) fiyatlar genel düzeyinde gerçekleşen değişimleri izlemek amacıyla üretici fiyatları endeksi (ÜFE) ve tüketici fiyatları endeksi (TÜFE) olmak üzere iki fiyat endeksi yayınlamaktadır.
Soru 110
I. Norveç
II. Türkiye
III. Avustralya
IV. Slovakya
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri nokta hedef belirleyen ülkelerdendir?
II. Türkiye
III. Avustralya
IV. Slovakya
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri nokta hedef belirleyen ülkelerdendir?
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve IV
C
I, II ve III
D
I, III ve IV
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
Soru 111
Aşağıdakilerden hangisi 2002-2005 yılları arasında Türkiye’de örtük enflasyon uygulanmasının sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Bankacılık sisteminde gerekli düzenlemelerin henüz gerçekleştirilmemiş olması
B
Geçmiş enflasyona dayalı fiyatlama alışkanlığının devam etmesi
C
Enflasyon hedeflemesi stratejisinin güvenilirliğinin zedelenmesi
D
Döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyondaki değişimi belirlemede önemli rol oynaması
E
Mali baskınlığın yüksek olması
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi stratejisine geçmeden önce örtük enflasyon hedeflemesi rejimi ile uygulamaya başlanmasının sebeplerini dört temel başlık altında açıklayabiliriz. Bunlar; bankacılık sisteminde gerekli düzenlemelerin henüz gerçekleştirilmemiş olması, geçmiş enflasyona dayalı fiyatlama alışkanlığının devam etmesi, döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyondaki değişimi belirlemede önemli rol oynamaya devam etmesi ve mali baskınlığın yüksek olması olarak belirtilebilir. Bununla birlikte enflasyon hedeflemesi stratejisinin güvenilirliğinin zedelenmemesi için öncelikle örtük enflasyon hedeflemesi uygulanmıştır.
Soru 112
2005 yılında Türk Lirasından altı sıfır atılması aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Seçenekler
A
Ulusal paraya duyulan güveni arttırmak
B
Açık enflasyona geçiş
C
Örtük enflasyona geçiş
D
Mali baskınlığın derecesini azaltmak
E
Bütçe dengesini sağlamak
Açıklama:
Örtük enflasyon hedeflemesi döneminde yaşanan başka bir gelişme ise ulusal paraya duyulan güven ile ilgilidir. 2002 öncesi dönemde yaşan yüksek enflasyon ortamının bir neticesi olarak ekonomik birimlerin Türk lirasına olan güveni azalmıştır. Bu dönemde ekonomik birimler Türk lirasından uzaklaşarak ekonomik işlemlerin gerçekleştirilmesinde Amerikan doları başta olmak üzere yabancı para kullanmayı tercih eder olmuştur. Bu durum örtük enflasyon hedeflemesi rejiminin uygulandığı dönemde büyük ölçüde değişmiştir. Yüksek enflasyon ortamında sürekli değer kaybederek bol sıfırlı hâle gelen Türk lirası bu dönemde itibarını geri kazanmaya başlamıştır. 2005 yılında paradan altı sıfır atılması, bu durumun somut bir göstergesi olarak kabul edilebilir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Sayısal bir hedef belirlenir ve kamuoyuna duyurulur.Merkez bankası bu hedefe ulaşacağını taahhüt eder.
B
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı uzun vadeli faiz oranlarıdır.
C
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında karar alma sürecinin kurumsallaşması sağlanır.
D
Merkez bankasının enflasyonun gelecekte izleyeceği seyri doğru öngörebilmesi önemlidir.
E
Enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında merkez bankasının beklentileri iyi yönetmesi ve etkin iletişim politikası izlemesi önemlidir.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi altında merkez bankasının temel politika aracı uzun vadeli faiz oranları enflasyon hedeflemesi rejiminin özelliklerinden biri değildir.Kısa vadeli faiz oranlarıdır.
Soru 114
Aşağıdakilerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşullarından değildir?
Seçenekler
A
Merkez bankası politika uygulamalarında bağımsız olmalıdır.
B
Para politikasının hedefi döviz kuru istikrarına odaklanmalıdır.
C
Finansal sektör gelişmiş olmalıdır.
D
Mali baskınlık düşük olmalıdır.
E
Hesap verilebilir ve şeffaf olmalıdır.
Açıklama:
Para politikasının hedefi döviz kuru istikrarına odaklanmalıdır enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşullarından değildir. Sadece fiyat istikrarına odaklanılmalıdır.
Soru 115
"Merkez bankasının para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarını kullanılacağına karar vermesi "tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Araç bağımsızlığı
B
Amaç bağımsızlığı
C
Ekonomik bağımsızlık
D
Politik bağımsızlık
E
Enflasyon hedeflemesi
Açıklama:
Enflasyon Hedeflemesi Rejiminin Ön Koşulları
"Merkez bankasının para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarını kullanılacağına karar vermesi "tanımı araç bağımsızlığına aittir.
"Merkez bankasının para politikası amaçlarına ulaşmak için hangi para ve döviz kuru politikası araçlarını kullanılacağına karar vermesi "tanımı araç bağımsızlığına aittir.
Soru 116
Aşağıdakilerden hangisi uygulamada ülkeden ülkeye farklılıklar gösteren enflasyon hedeflemesi rejiminde ön plana çıkan farklılıklardan değildir?
Seçenekler
A
Fiyat endeksinin seçimi
B
Hedef düzeyinin belirlenmesi
C
Hedefleme süresi
D
İletişim politikası
E
Mali baskınlığın düşük olması
Açıklama:
Enflasyon Hedeflemesi Rejiminin Uygulanması
Mali baskınlığın düşük olması enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşullarındandır.Dolayısıyla uygulamada ülkeden ülkeye farklılıklar gösteren enflasyon hedeflemesi rejiminde ön plana çıkan farklılıklardan değildir
Mali baskınlığın düşük olması enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşullarındandır.Dolayısıyla uygulamada ülkeden ülkeye farklılıklar gösteren enflasyon hedeflemesi rejiminde ön plana çıkan farklılıklardan değildir
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi örtük enflasyon rejimi uygulanma nedenleri arasında değildir?
Seçenekler
A
Bankacılık sisteminde gerekli düzenlemelerin gerçekleştirilememesi
B
Geçmiş enflasyona dayalı fiyatlama alışkanlığının devam etmesi
C
Döviz kurundaki dalgalanmaların enflasyonu belirlemede önemli rol oynamaya devam etmesi.
D
Mali baskınlığın yüksek olması
E
Para politikasının fiyat istikrarına odaklanması
Açıklama:
Türkiye'de Enflasyon Hedeflemesi Rejimi
Para politikasının fiyat istikrarına odaklanması örtük enflasyon rejimi uygulanma nedenleri arasında değildir.
Para politikasının fiyat istikrarına odaklanması örtük enflasyon rejimi uygulanma nedenleri arasında değildir.
Soru 118
Örtük enflasyon ile açık enflasyon hedeflemesi arasındaki benzerlikleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Her iki rejimde de enflasyon hedefi belirlenir.
B
Her ikisinde de her yılın başında enflasyon hedefi kamuoyuna açıklanır.
C
Her iki rejimde de temel politika aracı uzun vadeli faiz oranlarıdır.
D
Her iki uygulamada da merkez bankası yılda iki kez TBMM Bakanlar Kurulu ve Bütçe ve Plan Komisyonuna sunum yaparak hesap verir.
E
TCMB her iki uygulamada da iletişim politikasını yaygın bir biçimde kullanır.
Açıklama:
Örtük Enflasyon Hedeflemesi Rejimi Dönemi(2002-2005)
Her iki rejimde de temel politika aracı uzun vadeli faiz oranları değil kısa vadeli faiz oranlarıdır.
Her iki rejimde de temel politika aracı uzun vadeli faiz oranları değil kısa vadeli faiz oranlarıdır.
Soru 119
Türkiye'de açık enflasyon rejimi dönemi ne zaman başlamıştır?
Seçenekler
A
2002
B
2005
C
2000
D
2006
E
2010
Açıklama:
Açık Enflasyon Rejimi Dönemi (2006 ve Sonrası)
Türkiye'de açık enflasyon rejimi dönemi 2006 yılı başında başlamıştır.
Türkiye'de açık enflasyon rejimi dönemi 2006 yılı başında başlamıştır.
Soru 120
Açık enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında Türkiye'de enflasyon hedefi hangi ölçüt esas alınarak belirlenir?
Seçenekler
A
TÜFE
B
ÜFE
C
Çekirdek enflasyon
D
Uzun vadeli faiz oranı
E
Büyüme oranı
Açıklama:
Açık Enflasyon Hedeflemesi Rejimi Dönemi(2006 ve Sonrası)
Açık enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında Türkiye'de enflasyon hedefi TÜFE esas alınarak belirlenir.
Açık enflasyon hedeflemesi rejimi kapsamında Türkiye'de enflasyon hedefi TÜFE esas alınarak belirlenir.
Soru 121
Türkiye'de 2002-2005 yılları arasında uygulanan örtük enflasyon hedeflemesini açık enflasyon hedeflemesinden ayıran özellik aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Her yılın başında enflasyon hedefi kamu oyuna açıklanmıştır.
B
TCMB yılda 2 kez Bakanlar Kuruluna ve Bütçe ve Plan Komisyonuna sunum yaparak hesap vermiştir.
C
İletişim politikası yaygın bir şekilde kullanılmıştır.
D
Temel politika aracı kısa vadeli faiz oranları olmuştur.
E
Faiz kararları TCMB başkanlığı tarafından herhangi bir zamanda alınmıştır.
Açıklama:
Örtük Enflasyon Hedeflemesi Rejimi Dönemi
Faiz kararları TCMB başkanlığı tarafından herhangi bir zamanda alınmıştır şıkkı Türkiye'de 2002-2005 yılları arasında uygulanan örtük enflasyon hedeflemesini açık enflasyon hedeflemesinden ayıran özelliktir. Diğer şıklar ortak özelliklerdir.
Faiz kararları TCMB başkanlığı tarafından herhangi bir zamanda alınmıştır şıkkı Türkiye'de 2002-2005 yılları arasında uygulanan örtük enflasyon hedeflemesini açık enflasyon hedeflemesinden ayıran özelliktir. Diğer şıklar ortak özelliklerdir.
Soru 122
Aşağıdaki ifadelerden hangisi enflasyon hedeflemesi rejiminin ön koşullarından birini yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Doğrudan enflasyon hedeflemesi rejimini seçen ülkeler sabit kur sistemini terk etmek durumundadır.
B
Doğrudan enflasyon hedeflemesi rejimini seçen ülkeler para politikası uygularken büyüme,istihdam,döviz kuru istikrarı ve fiyat istikrarına birlikte odaklanmalıdır.
C
Bu sistem ancak sabit döviz kuru sistemi altında işler.
D
Para politikası fiyat istikrarına odaklanmamalıdır.
E
Gelişmemiş finansal piyasaların varlığı bu rejimin uygulamasında herhangi bir sorun yaratmaz.
Açıklama:
Para Politikasının Fiyat İstikrarına Odaklanması
Doğrudan enflasyon hedeflemesi rejimini seçen ülkeler sabit kur sistemini terk etmek durumundadır şıkkı gerçeği yansıtmaktadır.
Doğrudan enflasyon hedeflemesi rejimini seçen ülkeler sabit kur sistemini terk etmek durumundadır şıkkı gerçeği yansıtmaktadır.
Soru 123
Enflasyon hedeflemesi rejimi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır.
B
Enflasyon hedeflemesi yaklaşımında para politikasının esas amacı, düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını gerçekleştirmektir.
C
Enflasyon hedeflemesi yaklaşımında merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler.
D
Merkez bankalarının uyguladığı klasik yöntemlerle karşılaştırıldığı zaman, bu yöntemin para politikasının tasarımını ve performansını riske soktuğuna inanılmaktadır.
E
Enflasyon hedeflemesi rejiminin toplum tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi amacıyla öncelikle sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi; merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır. Enflasyon hedeflemesi yaklaşımında para politikasının esas amacı, düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını gerçekleştirmektir. Bu stratejide merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler. Enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir hakkında tahminlerde bulunur. Bu tahmin, hedef enflasyon oranıyla karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir. Merkez bankalarının uyguladığı klasik yöntemlerle karşılaştırıldığı zaman, bu yöntemin para politikasının tasarımını ve performansını arttırdığına inanılmaktadır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin toplum tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi amacıyla öncelikle sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur. Bu duyuru ile birlikte merkez bankası bu hedefe ulaşacağını taahhüt eder.
Soru 124
- Parasal göstergelerin seyri
- Verimlilik
- Nüfus artışı
- İstihdam ve ücretler
- Dış borçlar
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-IV-V
C
I-II-V
D
II-III-V
E
I-II-IV
Açıklama:
Merkez bankasının enflasyon tahminlerinin enflasyon hedefinden önemli ölçüde sapması durumunda merkez bankası temel para politikası aracı olan faiz oranlarına müdahalede bulunarak bu sapmanın önüne geçmeye çalışacaktır. Bir başka ifadeyle merkez bankasının enflasyonun gelecekte izleyeceği seyri doğru öngörebilmesi oldukça önemlidir. Bu amaçla ekonomideki toplam arz ve toplam talep gelişmeleri, parasal göstergelerin seyri, kamu maliyesinde yaşanan gelişmeler, beklentiler, fiyatlama davranışları, iç ve dış şoklar, verimlilik, istihdam ve ücretler, döviz kurlarında ve ödemeler dengesinde yaşanan gelişmeler gibi pek çok farklı unsuru içinde barındıran geniş bir bilgi setinin merkez bankasının hizmetinde olması gerekmektedir.
Soru 125
Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1999 yılından itibaren enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Brezilya
C
Kolombiya
D
Meksika
E
Polonya
Açıklama:
Brezilya, Kolombiya, Meksika ve Polonya gibi ülkeler 1999 yılından itibaren enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ülkelerdendir.
Soru 126
Enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ilk ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kosta Rika
B
Norveç
C
İsviçre
D
Yeni Zelanda
E
Şili
Açıklama:
Yeni Zelanda 1989 yılında enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ilk ülkedir.
Soru 127
Enflasyon hedeflemesi rejimini uygulayan bir merkez bankası yalnızca belirlediği enflasyon hedefine ulaşmayı amaçlamalıdır. Başka bir ifadeyle büyüme, istihdam seviyesi veya döviz kuru istikrarı gibi başka hedefler seçmemelidir. Enflasyon dışında başka bir ekonomik değişkene yönelik taahhütte bulunan merkez bankasının bu amaca ulaşmak için izleyeceği politikalar, enflasyon hedeflemesi ile çelişebilecektir.
Yukarıda verilen açıklama para politikası uygulamalarından enflasyon hedeflemesi rejiminin fiyat istikrarını sağlama amacına başarıyla ulaşabilmesi için gerekli önkoşullardan hangisine ait olabilir?
Yukarıda verilen açıklama para politikası uygulamalarından enflasyon hedeflemesi rejiminin fiyat istikrarını sağlama amacına başarıyla ulaşabilmesi için gerekli önkoşullardan hangisine ait olabilir?
Seçenekler
A
Merkez Bankası Bağımsızlığı
B
Para Politikasının Fiyat İstikrarına Odaklanması
C
Finansal Sektörün Gelişmiş Olması
D
Mali Baskınlığın Düşük Olması
E
Hesap Verilebilirlik ve Şeffaflık
Açıklama:
Para Politikasının Fiyat İstikrarına Odaklanması ön koşulunda enflasyon hedeflemesi rejimini uygulayan bir merkez bankası yalnızca belirlediği
enflasyon hedefine ulaşmayı amaçlamalıdır. Başka bir ifadeyle büyüme, istihdam
seviyesi veya döviz kuru istikrarı gibi başka hedefler seçmemelidir. Enflasyon dışında başka bir ekonomik değişkene yönelik taahhütte bulunan merkez bankasının bu amaca ulaşmak için izleyeceği politikalar, enflasyon hedeflemesi ile çelişebilecektir. Örneğin, sabit kur sistemi altında enflasyon hedeflemesi sisteminin
işlemesi mümkün değildir. Bu nedenle doğrudan enflasyon hedeflemesi rejimini
seçen ülkeler sabit kur sistemini terk etmek durumundadır.
enflasyon hedefine ulaşmayı amaçlamalıdır. Başka bir ifadeyle büyüme, istihdam
seviyesi veya döviz kuru istikrarı gibi başka hedefler seçmemelidir. Enflasyon dışında başka bir ekonomik değişkene yönelik taahhütte bulunan merkez bankasının bu amaca ulaşmak için izleyeceği politikalar, enflasyon hedeflemesi ile çelişebilecektir. Örneğin, sabit kur sistemi altında enflasyon hedeflemesi sisteminin
işlemesi mümkün değildir. Bu nedenle doğrudan enflasyon hedeflemesi rejimini
seçen ülkeler sabit kur sistemini terk etmek durumundadır.
Soru 128
Enerji fiyatlarında artış, mevsimsel koşullar, maliye politikası gibi dışsal koşullara daha açık olan ve geçici nitelikler taşıyabilen mal ve hizmetlerin TÜFE sepetinden çıkartılmasıyla hesaplanan dar kapsamlı bir enflasyon olarak tanımlanan enflasyon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ilımlı enflasyon
B
Çekirdek enflasyon
C
Talep enflasyonu
D
Galopan Enflasyon
E
İthal enflasyon
Açıklama:
Çekirdek Enflasyon: Enerji fiyatlarında artış, mevsimsel koşullar, maliye politikası gibi dışsal koşullara daha açık olan ve geçici nitelikler taşıyabilen mal ve hizmetlerin TÜFE sepetinden çıkartılmasıyla hesaplanan dar kapsamlı enflasyon tanımıdır.
Soru 129
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde bant hedefi belirleyen ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Slovak Cumhuriyeti
C
Türkiye
D
Güney Kore
E
Çek Cumhuriyeti
Açıklama:
Avustralya, Filipinler, G.Afrika, İsrail, Kanada, Kolombiya, G.Kore, Şili, Tayland, Yeni Zelanda gibi ülkelerde bant hedefi belirleyen ülkeler arasında yer alır.
Soru 130
- Örtük enflasyon hedeflemesi, en yalın hâliyle enflasyon hedeflemesi rejimine yakınsama stratejisidir.
- TCMB’nin her sene bir kere Bakanlar Kurulu’na ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Bütçe ve Plan Komisyonu’na sunum yaparak hesap vermesi kararı alınmıştır.
- Faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından bilinmemektedir.
- 2003 yılında çıkartılan yasaya göre TCMB’nin temel amacı fiyat istikrarını sağlamak olarak belirlenmiştir.
- Enflasyon hedeflemesi rejiminde olduğu gibi bu rejim altında da her yılın başında enflasyon hedefi kamuoyuna açıklanmıştır.
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-IV-V
C
I-III-V
D
II-III-V
E
I-IV-V
Açıklama:
Örtük enflasyon hedeflemesi, en yalın hâliyle enflasyon hedeflemesi rejimine yakınsama stratejisidir. Bu dönemde uygulanan para politikası rejiminin açık enflasyon hedeflemesi rejimi ile benzerlikleri aşağıdaki gibidir;
• Örtük enflasyon hedeflemesi rejiminde de bir enflasyon hedefi belirlenmektedir. 2001 yılında çıkartılan yasaya göre TCMB’nin temel amacı fiyat
istikrarını sağlamak olarak belirlenmiştir. TCMB bu amaç doğrultusunda
hangi aracın kullanılacağına dair kendisi karar yetkisine sahiptir.
• Enflasyon hedeflemesi rejiminde olduğu gibi bu rejim altında da her yılın
başında enflasyon hedefi kamuoyuna açıklanmıştır.
• Temel politika aracı her iki uygulama altında da kısa vadeli faiz oranlarıdır.
TCMB örtük enflasyon hedeflemesi rejimi altında temel politika aracı olarak gecelik faiz oranını kullanmıştır. Para politikası gelecek dönem enflasyonuna odaklandığı için faiz aracının alacağı değerler enflasyon tahminleri
ile hedeflenen enflasyon arasındaki farka bağlı olarak değiştirilmiştir.
• TCMB’nin her sene iki kere Bakanlar Kurulu’na ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi Bütçe ve Plan Komisyonu’na sunum yaparak hesap vermesi kararı
alınmıştır.
• TCMB hedef alınan enflasyona ulaşmak için iletişim politikasını yaygın bir
biçimde kullanmıştır.
2002 ile 2005 yılları arasında uygulanan rejimin enflasyon hedeflemesi rejiminden ayrılan ve örtük ismini taşımasına sebep olan faktörler ise şöyleydi:
Karar alma mekanizmaları kurumsallaşmamıştı. Para Politikası Kurulu
tavsiye niteliğinde açıklamalarda bulunuyor ve düzenli aralıklarla toplantı
yapmıyordu. Buna karşılık faiz kararları TCMB başkanlığınca herhangi bir
zamanda alınıyordu,
• Buna bağlı olarak, faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından
bilinmiyordu. Bir başka ifadeyle açık enflasyon hedeflemesi rejiminde esas
olan şeffaflık tam olarak sağlanmamıştı.
• Enflasyon raporu yayınlanmıyordu ve TCMB’nin ileriye dönük enflasyon
tahminleri ve olası politika tepkileri hakkında kamuoyu düzenli olarak bilgilendirilmiyordu.
2002 ile 2005 yılları arasında enflasyon hedeflemesi için gereken ön koşullar arasında yer alan bankacılık sektörünün sağlam bir yapıda olması ve finansal piyasaların güçlü ve gelişmiş olmaları konusunda da hem yasal düzenlemeler hem de uygulamalar yönüyle büyük gelişmeler yaşanmıştır.
• Örtük enflasyon hedeflemesi rejiminde de bir enflasyon hedefi belirlenmektedir. 2001 yılında çıkartılan yasaya göre TCMB’nin temel amacı fiyat
istikrarını sağlamak olarak belirlenmiştir. TCMB bu amaç doğrultusunda
hangi aracın kullanılacağına dair kendisi karar yetkisine sahiptir.
• Enflasyon hedeflemesi rejiminde olduğu gibi bu rejim altında da her yılın
başında enflasyon hedefi kamuoyuna açıklanmıştır.
• Temel politika aracı her iki uygulama altında da kısa vadeli faiz oranlarıdır.
TCMB örtük enflasyon hedeflemesi rejimi altında temel politika aracı olarak gecelik faiz oranını kullanmıştır. Para politikası gelecek dönem enflasyonuna odaklandığı için faiz aracının alacağı değerler enflasyon tahminleri
ile hedeflenen enflasyon arasındaki farka bağlı olarak değiştirilmiştir.
• TCMB’nin her sene iki kere Bakanlar Kurulu’na ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi Bütçe ve Plan Komisyonu’na sunum yaparak hesap vermesi kararı
alınmıştır.
• TCMB hedef alınan enflasyona ulaşmak için iletişim politikasını yaygın bir
biçimde kullanmıştır.
2002 ile 2005 yılları arasında uygulanan rejimin enflasyon hedeflemesi rejiminden ayrılan ve örtük ismini taşımasına sebep olan faktörler ise şöyleydi:
Karar alma mekanizmaları kurumsallaşmamıştı. Para Politikası Kurulu
tavsiye niteliğinde açıklamalarda bulunuyor ve düzenli aralıklarla toplantı
yapmıyordu. Buna karşılık faiz kararları TCMB başkanlığınca herhangi bir
zamanda alınıyordu,
• Buna bağlı olarak, faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından
bilinmiyordu. Bir başka ifadeyle açık enflasyon hedeflemesi rejiminde esas
olan şeffaflık tam olarak sağlanmamıştı.
• Enflasyon raporu yayınlanmıyordu ve TCMB’nin ileriye dönük enflasyon
tahminleri ve olası politika tepkileri hakkında kamuoyu düzenli olarak bilgilendirilmiyordu.
2002 ile 2005 yılları arasında enflasyon hedeflemesi için gereken ön koşullar arasında yer alan bankacılık sektörünün sağlam bir yapıda olması ve finansal piyasaların güçlü ve gelişmiş olmaları konusunda da hem yasal düzenlemeler hem de uygulamalar yönüyle büyük gelişmeler yaşanmıştır.
Soru 131
Ülkemizde açık enflasyon hedeflemesi rejiminin kullanılmaya başlandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2004
B
2002
C
2007
D
2005
E
2006
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), örtük enflasyon hedeflemesi rejimi döneminde elde edilen başarıdan aldığı cesaretle açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçiş için gerekli ön koşullarda önemli iyileşme sağlandığını da göz önüne alarak, 2006 yılı başından itibaren açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçmiş ve son yıllardaki “düşen enflasyon” sürecinden “fiyat istikrarı” sürecine doğru ilerleneceğini ifade etmiştir.
Soru 132
Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır. Bu hedefi TCMB ve hükûmet beraber belirleyecektir. Para Politikası Kurulu faiz kararlarının alınmasında esas yetkili mercii olmuştur. Kurulun yıl boyunca yapacağı toplantıların tarihlerinin yılbaşında kamuoyuna duyurulması ve Kurulun aldığı faiz kararlarının gerekçelerinin kamuoyuyla paylaşılması kararlaştırılmıştır. Buna ek olarak, TCMB üç ayda bir beklenen enflasyona ilişkin değerlendirmeleri içeren enflasyon raporu çıkaracaktır.
Yukarı verilen açıklama açık enflasyon rejiminin özelliklerinden hangisine ait olabilir?
Yukarı verilen açıklama açık enflasyon rejiminin özelliklerinden hangisine ait olabilir?
Seçenekler
A
Fiyat Endeksinin Seçimi
B
Hedef Düzeyinin Belirlenmesi
C
Hedefleme Süresi
D
İletişim Politikası
E
Hedef Düzeyin Açıklanması
Açıklama:
Hedefleme Süresi: Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır. Bu hedefi TCMB ve hükûmet beraber belirleyecektir. Para Politikası Kurulu faiz kararlarının alınmasında esas yetkili mercii olmuştur. Kurulun yıl boyunca yapacağı toplantıların tarihlerinin yılbaşında kamuoyuna duyurulması ve Kurulun aldığı faiz kararlarının gerekçelerinin kamuoyuyla paylaşılması kararlaştırılmıştır. Buna ek olarak, TCMB üç ayda bir beklenen enflasyona ilişkin değerlendirmeleri içeren enflasyon raporu çıkaracaktır.
Ünite 7
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının nihai hedefleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Dış borcun milli gelire oranı
B
İstihdam oranı
C
Özel tasarruf oranı
D
İç borcun milli gelire oranı
E
Konut kredilerinin toplam krediler içindeki payı
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Para politikasının nihai amacı millî gelir, istihdam ve fiyatlar genel düzeyi için belirlenen hedeflere ulaşmaktır.
Para politikasının nihai amacı millî gelir, istihdam ve fiyatlar genel düzeyi için belirlenen hedeflere ulaşmaktır.
Soru 2
Bekleyişler teorisine göre bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalaması aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Gecelik repo oranı
B
Konut kredisi faiz oranı
C
Taşıt kredisi faiz oranı
D
Enflasyon oranı
E
Uzun vadeli tahvillerin faiz oranı
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi finansal sistemin unsurları arasında yer almaz
Seçenekler
A
Piyasalar
B
Kurumlar
C
Aracılar
D
Reel sektör
E
Yasal altyapı
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Bir ekonomide finansal sistem, piyasalar, kurumlar, aracılar ve yasal altyapıdan oluşmaktadır.
Bir ekonomide finansal sistem, piyasalar, kurumlar, aracılar ve yasal altyapıdan oluşmaktadır.
Soru 4
Varlık fiyatlarında bir düşme olması durumunda aşağıdaki etkilerden hangisi görülmez?
Seçenekler
A
Mal alımlarında azalma
B
Hizmet alımlarında azalma
C
Toplam talepte düşüş
D
Yatırım harcamalarında azalma
E
İşsizlik oranında düşüş
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Bakınız: sayfa 162
Bakınız: sayfa 162
Soru 5
Elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanı Gecikmesi
B
Veri Gecikmesi
C
Yürütme Gecikmesi
D
Düzenleme Gecikmesi
E
Etkinlik Gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Tanı gecikmesi, elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikme türüdür.
Tanı gecikmesi, elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikme türüdür.
Soru 6
Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Yürütme Gecikmesi
B
Veri Gecikmesi
C
Düzenleme Gecikmesi
D
Etkinlik Gecikmesi
E
Tanı Gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Veri gecikmesi, Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikmedir.
Veri gecikmesi, Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikmedir.
Soru 7
Para politikasının yürütülmesi konusunda yaşanan gecikme sorunuyla ilgili olarak öne çıkan aktivist politika görüşü aşağıdaki iktisadi ekollerden hangisine daha yakındır?
Seçenekler
A
Neoklasik Ekol
B
Klasik Ekol
C
Keynesyen Ekol
D
Monetarist Ekol
E
Fizyokrat Ekol
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Para politikasının yürütülmesi konusunda yaşanan gecikme sorunuyla ilgili olarak öne çıkan aktivist politika görüşü Keynesyen ekole aittir.
Para politikasının yürütülmesi konusunda yaşanan gecikme sorunuyla ilgili olarak öne çıkan aktivist politika görüşü Keynesyen ekole aittir.
Soru 8
Para politikasının yürütülmesinde aktivist olmayan görüşe sahip bir iktisatçıdan aşağıdakilerden hangisini savunması beklenmez?
Seçenekler
A
Para politikası önceden belirlenmiş bir kurala göre uygulanmalıdır
B
Ücretler ve fiyatlar esnektir
C
Ekonomi kendiliğinden dengeye gelir
D
Ekonomik şoklara müdahale edilmesi sorunun çözümünü kolaylaştırır
E
Aktivist politikalar şokların atlatılmasını geciktirir
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Bakınız: Para politikasının yürütülmesinde aktivist olmayan görüş
Bakınız: Para politikasının yürütülmesinde aktivist olmayan görüş
Soru 9
Merkez bankasının faiz oranlarını düşürmesi aşağıdakilerden hangisine neden olmaz?
Seçenekler
A
Yatırım yapma maliyeti düşer
B
Tüketici kredilerinde artış olur
C
Tasarruflar artar
D
Toplam talepte artış olur
E
Gayrımenkul talebinde artış olur
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Para Politikasının Faizler Üzerindeki Etkisi
Para Politikasının Faizler Üzerindeki Etkisi
Soru 10
Aşağıdakilerden hangisi kredi daralmasının sonuçları arasında yer alır?
Seçenekler
A
Borçlanma maliyetinin artması
B
Yatırımların artması
C
Tüketimin artması
D
Borçlanma kıstaslarının kolaylaşması
E
Toplam talebin artması
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Kredi daralması genel olarak kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranından verilen kredinin azalması şeklinde tanımlanmaktadır. Kredi daralmasının doğal bir sonucu, borçlanma kıstaslarının ve borçlanma maliyetinin artmasıdır.
Kredi daralması genel olarak kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranından verilen kredinin azalması şeklinde tanımlanmaktadır. Kredi daralmasının doğal bir sonucu, borçlanma kıstaslarının ve borçlanma maliyetinin artmasıdır.
Soru 11
TCMB para politikası referans faiz oranı olarak Mayıs 2010’a kadar aşağıdaki faiz oranlarından hangisini politika faizi olarak kullanmıştır?
Seçenekler
A
Gecelik borçlanma faizi
B
Bir haftalık repo faizi
C
Gösterge faizi
D
Basit faiz
E
Bileşik faiz
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
TCMB para politikası referans faiz oranı olarak Mayıs 2010’a kadar Gecelik borçlanma faizini kullanmıştır.
TCMB para politikası referans faiz oranı olarak Mayıs 2010’a kadar Gecelik borçlanma faizini kullanmıştır.
Soru 12
Uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır. Yukarıdaki tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Getiri eğrisi
B
Taylor kuralı
C
Üretim açığı
D
Bekleyişler teorisi
E
Enflasyon açığı
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Bekleyişler teorisine göre, Uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Bekleyişler teorisine göre, Uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Soru 13
Farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Taylor Kuralı
B
Getiri Eğrisi
C
Bekleyişler Teorisi
D
Üretim açığı
E
Reel Balans Etkisi
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren eğri Getiri eğrisi olarak adlandırılır.
Farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren eğri Getiri eğrisi olarak adlandırılır.
Soru 14
Aşağıdakilerden hangisi kredi daralmasının nedenlerinden değildir?
Seçenekler
A
Başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi
B
Banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler
C
Bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler
D
Banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları
E
Zorunlu karşılık oranlarının düşürülmesi
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Kredi daralması genel olarak kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranından verilen kredinin azalması şeklinde tanımlanmaktadır. Kredi daralmasının doğal bir sonucu, borçlanma kıstaslarının ve borçlanma maliyetinin artmasıdır. Kredi daralmasının başlıca nedenleri; banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler, başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi, banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları, bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler olarak sıralanabilir.
Kredi daralması genel olarak kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranından verilen kredinin azalması şeklinde tanımlanmaktadır. Kredi daralmasının doğal bir sonucu, borçlanma kıstaslarının ve borçlanma maliyetinin artmasıdır. Kredi daralmasının başlıca nedenleri; banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler, başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi, banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları, bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler olarak sıralanabilir.
Soru 15
Uluslararası Basel 2 uzlaşısına göre sermaye yeterlilik oranın alt limiti kaç olmak zorundadır?
Seçenekler
A
%5
B
%6
C
%7
D
%8
E
%9
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Uluslararası Basel 2 uzlaşısına göre sermaye yeterlilik oranın alt limiti %8 olmak zorundadır.
Uluslararası Basel 2 uzlaşısına göre sermaye yeterlilik oranın alt limiti %8 olmak zorundadır.
Soru 16
Türkiye’de iflas eden bankaların yönetilmesi ve iyileştirilmesini üstlenen kurum aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
TMSF (Tasarruf Mevduatı ve Sigorta Fonu)
B
SPK (Sermaye Piyasası Kurulu)
C
BDDK( Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu)
D
TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası)
E
Ekonomi Bakanlığı
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Türkiye’de iflas eden bankaların yönetilmesi ve iyileştirilmesini üstlenen kurum TMSF' (Tasarruf Mevduatı ve Sigorta Fonu) dir.
Türkiye’de iflas eden bankaların yönetilmesi ve iyileştirilmesini üstlenen kurum TMSF' (Tasarruf Mevduatı ve Sigorta Fonu) dir.
Soru 17
Para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasındaki geçen zamana ne denir?
Seçenekler
A
İç Gecikme
B
Dış Gecikme
C
Veri Gecikmesi
D
Tanı (Teşhis) Gecikmesi
E
Yürütme Gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasındaki geçen zamana "iç gecikme" denir.
Para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasındaki geçen zamana "iç gecikme" denir.
Soru 18
Bir politikanın uygulamaya konulmasıyla, ekonomi üzerinde etkilerinin ortaya çıkması arasında geçen zamanı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Dış Gecikme
B
İç Gecikme
C
Etkinlik Gecikmesi
D
Tanı(Teşhis )Gecikmesi
E
Yürütme Gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Bir politikanın uygulamaya konulmasıyla, ekonomi üzerinde etkilerinin ortaya çıkması arasında geçen zamanı ifade eden kavram etkinlik gecikmesi olarak tanımlanır.
Bir politikanın uygulamaya konulmasıyla, ekonomi üzerinde etkilerinin ortaya çıkması arasında geçen zamanı ifade eden kavram etkinlik gecikmesi olarak tanımlanır.
Soru 19
Para Politikasının belirli bir kurala göre yürütülmesini savunan görüşe ne denir?
Seçenekler
A
Aktivist politika görüşü
B
Aktivist olmayan politika görüşü
C
Popülist politika görüşü
D
Popülist olmayan politika görüşü
E
Kapitalist politika görüşü
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Para Politikasının belirli bir kurala göre yürütülmesini savunan görüşe Aktivist olmayan politika görüşü denilmektedir.
Para Politikasının belirli bir kurala göre yürütülmesini savunan görüşe Aktivist olmayan politika görüşü denilmektedir.
Soru 20
Merkez bankası para politikasını nasıl yürütmektedir?
Seçenekler
A
Sahip olduğu araçlarla kısa vadeli faiz oranlarını etkileyerek
B
Sahip olduğu araçlarla vergi oranlarını etkileyerek
C
Sahip olduğu araçlarla yatırım kararlarını etkileyerek
D
Sahip olduğu araçlarla tüketim kararlarını etkileyerek
E
Sahip olduğu araçlarla tasarruf kararlarını etkileyerek
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Merkez bankası ve faiz politikası
Merkez bankası ve faiz politikası
Soru 21
Aşağıdakilerden hangisi bekleyişler teorisine göre uzun vadeli faiz oranlarının formülüdür?
Seçenekler
A
Bugünkü ve gelecekte beklenen uzun vadeli faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
B
Bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
C
Bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli faiz oranlarının geometrik ortalamasıdır.
D
Bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli faiz oranlarının toplamıdır.
E
Bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli faiz oranlarının çarpımıdır.
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Bekleyişler teorisine göre uzun vadeli faiz oranları bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Bekleyişler teorisine göre uzun vadeli faiz oranları bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Soru 22
Bekleyişler Teorisine göre, uzun vadeli tahvillerin faiz oranları bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının hangi oranı olarak hesaplanır?
Seçenekler
A
Ağırlıklı Ortalamasıdır
B
Ağırlıklandırılmamış Ortalamasıdır
C
İki katıdır
D
Yarısıdır
E
Logaritması alınmış şeklidir
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Bekleyişler teorisine göre farklı vadelerdeki tahvillerin faiz oranlarının farklı olmasının sebebi, sadece gelecekteki kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin bekleyişler tarafından belirlenmesidir. Bekleyişler teorisine göre, tahvil satın almak isteyenler için, vade tercihi söz konusu değildir yani yatırımcılar kısa ve uzun vade arasında herhangi bir tercihte bulunmamaktadır. Farklı yatırım seçeneklerinin aynı beklenen getiriye sahip olması aynı zamanda yatırımcılar için arbitraj olanağının olmaması anlamına da gelmektedir.
Bekleyişler teorisine göre farklı vadelerdeki tahvillerin faiz oranlarının farklı olmasının sebebi, sadece gelecekteki kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin bekleyişler tarafından belirlenmesidir. Bekleyişler teorisine göre, tahvil satın almak isteyenler için, vade tercihi söz konusu değildir yani yatırımcılar kısa ve uzun vade arasında herhangi bir tercihte bulunmamaktadır. Farklı yatırım seçeneklerinin aynı beklenen getiriye sahip olması aynı zamanda yatırımcılar için arbitraj olanağının olmaması anlamına da gelmektedir.
Soru 23
Farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi aşağıdakilerden hangisi göstermektedir?
Seçenekler
A
Taylor Kuralı
B
Enflasyon Açığı
C
Üretim Açığı
D
Getiri Eğrisi
E
Etkinlik Gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Para politikasının araç değişken olarak kullandığı kısa vadeli faiz oranları ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkide bekleyişlerin oynadığı rol getiri eğrilerini, merkez bankaları tarafından politika oluşturma sürecinde önemle takip edilen göstergeler haline getirmiştir.
Para politikasının araç değişken olarak kullandığı kısa vadeli faiz oranları ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkide bekleyişlerin oynadığı rol getiri eğrilerini, merkez bankaları tarafından politika oluşturma sürecinde önemle takip edilen göstergeler haline getirmiştir.
Soru 24
Merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik kullanılan araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Vergi Gecikmesi
B
Kredi Daralması
C
Taylor Kuralı
D
İç Gecikme
E
Dış Gecikme
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır. Bu kuralın temelinde enflasyonda veya ekonomik konjonktürde oluşabilecek hedeflerden sapmalar karşısında para politikasının kurala bağlı olarak değiştirilmesi ve böylece para otoritesinin davranışlarının daha tahmin edilebilir olmasını sağlamak amacı yer almaktadır.
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır. Bu kuralın temelinde enflasyonda veya ekonomik konjonktürde oluşabilecek hedeflerden sapmalar karşısında para politikasının kurala bağlı olarak değiştirilmesi ve böylece para otoritesinin davranışlarının daha tahmin edilebilir olmasını sağlamak amacı yer almaktadır.
Soru 25
Bankaların kullandırttığı kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranında verilen kredinin azalmasının nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
Seçenekler
A
Banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler
B
Başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi
C
Banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları
D
Merkez Bankası’nın politika faiz oranını düşürmesi
E
Bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Kredi daralması genel olarak kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranından verilen kredinin azalması şeklinde tanımlanmaktadır. Kredi daralmasının doğal bir sonucu, borçlanma kıstaslarının ve borçlanma maliyetinin artmasıdır. Kredi daralmasının başlıca nedenleri; banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler, başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi, banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları, bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler olarak sıralanabilir.
Kredi daralması genel olarak kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranından verilen kredinin azalması şeklinde tanımlanmaktadır. Kredi daralmasının doğal bir sonucu, borçlanma kıstaslarının ve borçlanma maliyetinin artmasıdır. Kredi daralmasının başlıca nedenleri; banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler, başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi, banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları, bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler olarak sıralanabilir.
Soru 26
Kısa vadeli faiz oranının, faizler genel düzeyini ve yurtiçi talebi etkileyerek toplam talebi etkilemesi ve yurtiçi enflasyonu baskı altına alması enflasyon üzerinde bir etkiye yol açması iktisatta nasıl adlandırılır?
Seçenekler
A
Taylor Kuralı
B
Parasal Aktarım Mekanizması
C
Reeskont Oranı
D
Enflasyon Açığı
E
Nakit Akımları
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanan, bir dizi etki ortaya çıkmaktadır. İktisatçılar bu gelişmeler zincirine parasal aktarım mekanizması adını vermektedir.
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanan, bir dizi etki ortaya çıkmaktadır. İktisatçılar bu gelişmeler zincirine parasal aktarım mekanizması adını vermektedir.
Soru 27
Para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamana ne ad verilir?
Seçenekler
A
İç gecikme
B
Dış gecikme
C
Etkinlik gecikmesi
D
Üretim haddi gecikmesi
E
Enflasyon verisi gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
İç gecikme, ekonomide yaşanan gelişmelere bağlı olarak izlenen para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamandır. Dış gecikme ise belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süredir.
İç gecikme, ekonomide yaşanan gelişmelere bağlı olarak izlenen para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamandır. Dış gecikme ise belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süredir.
Soru 28
Elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin para politikası uygulayıcıları tarafından tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikme aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Düzenleme gecikmesi
C
Yürütme gecikmesi
D
Etkinlik gecikmesi
E
Tanı gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin para politikası uygulayıcıları tarafından tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikmedir.
Elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin para politikası uygulayıcıları tarafından tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikmedir.
Soru 29
Hanehalklarının tasarruf ve tüketim kararları ile firmaların yatırım kararları sadece bugünkü faiz oranına değil aynı zamanda gelecekte beklenen faiz oranına da dayalı olması aşağıdaki etkilerden hangisi ile ifade edilebilir?
Seçenekler
A
Para Politikasının Faizler Üzerindeki Etkileri
B
Para Politikasının Beklentiler Üzerindeki Etkileri
C
Para Politikasının Varlık Fiyatları Üzerindeki Etkileri
D
Para Politikasının Banka Kredileri Üzerindeki Etkileri
E
Para Politikasının Büyüme Üzerindeki Etkileri
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Para politikası kararları firmaların ve hanehalklarının beklentilerini doğrudan ve dolaylı yoldan etkilemektedir. Hanehalklarının tasarruf ve tüketim kararları ile firmaların yatırım kararları sadece bugünkü faiz oranına değil aynı zamanda gelecekte beklenen faiz oranına da dayanır. Döviz kurları da önümüzdeki dönemlerde beklenen kur ve faiz beklentilerine göre şekillenir.
Para politikası kararları firmaların ve hanehalklarının beklentilerini doğrudan ve dolaylı yoldan etkilemektedir. Hanehalklarının tasarruf ve tüketim kararları ile firmaların yatırım kararları sadece bugünkü faiz oranına değil aynı zamanda gelecekte beklenen faiz oranına da dayanır. Döviz kurları da önümüzdeki dönemlerde beklenen kur ve faiz beklentilerine göre şekillenir.
Soru 30
Merkez bankasının politika faizinde indirime gitmesi ve piyasa faizlerinin de düşmesi durumunda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?
Seçenekler
A
Yatırımlar artar
B
Yüksek değerli firmaların kredi ödeyememesi durumunda katlanacakları maliyetler artar
C
Fonlara ulaşım zorlaşır
D
Riskli işlere girme eğilimi azalır
E
Genişletici para politikasıyla net değeri artan firmaların bilançoları iyileşir
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Merkez bankasının politika faiz oranını değiştirmesi piyasa faizlerini etkileyecektir. Merkez bankasının politika faizinde indirime gitmesi ve piyasa faizlerinin de düşmesi durumunda bankacılık sistemine bağımlı küçük firmaların elde edebileceği fonlara ulaşım kolaylaşacaktır. Bu da yatırımlarda bir artışa yol açacaktır. Buna ek olarak genişlemeci bir para politikası, firmaların net değerlerini arttırarak bilançolarını iyileştirecektir. Yüksek bir net değer, firmaların kullandıkları krediyi geri ödeyememe durumunda katlanacakları maliyeti artıracaktır. Yani, yüksek net değer firmaların kullandıkları kredilerle riskli ve maceralı işlere girişme eğilimlerini azaltacaktır.
Merkez bankasının politika faiz oranını değiştirmesi piyasa faizlerini etkileyecektir. Merkez bankasının politika faizinde indirime gitmesi ve piyasa faizlerinin de düşmesi durumunda bankacılık sistemine bağımlı küçük firmaların elde edebileceği fonlara ulaşım kolaylaşacaktır. Bu da yatırımlarda bir artışa yol açacaktır. Buna ek olarak genişlemeci bir para politikası, firmaların net değerlerini arttırarak bilançolarını iyileştirecektir. Yüksek bir net değer, firmaların kullandıkları krediyi geri ödeyememe durumunda katlanacakları maliyeti artıracaktır. Yani, yüksek net değer firmaların kullandıkları kredilerle riskli ve maceralı işlere girişme eğilimlerini azaltacaktır.
Soru 31
"I. Merkez bankası, yalnızca kısa vadeli faiz oranlarını doğrudan etkileyebilir; orta ve uzun vadeli faiz oranlarını doğrudan etkileme gücü yoktur.II. Tüketim ve yatırım harcama kararları orta ve uzun vadeli faiz oranlarından etkilenir."I. ve II. maddede verilen bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisinin kesinlikle doğru olduğunu söyleyebiliriz?
Seçenekler
A
Merkez bankasının tüketim ve yatırım harcama kararları üzerinde hiçbir etkisi yoktur.
B
Kısa vadeli faiz oranlarından doğrudan etkilenen tüketim ve yatırım harcama kararları vardır.
C
Merkez bankasının para politikası referans faiz oranı olarak kullandığı kısa vadeli faiz oranı aracılığıyla, orta ve uzun vadeli faiz oranlarını etkileme gücü bulunmaktadır.
D
Merkez bankasının tüketim ve yatırım harcama kararlarını doğrudan etkilemesi mümkün değildir.
E
Tüketim ve yatırım harcama kararları, faiz oranlarının vadesine bakmaksızın her türlü faiz oranı değişikliğinden etkilenir.
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
"A" şıkkı yanlıştır. Çünkü, I. ve II. maddedeki bilgileri birlikte değerlendirdiğimizde, merkez bankasının tüketim ve yatırım harcama kararlarını dolaylı olarak etkileyebileceği çıkarımında bulunabiliriz. "B" şıkkının doğru mu, yanlış mı olduğunu I. ve II. maddede yer alan bilgilere dayarak söylememiz mümkün değildir. Bu konuda yorum yapabilmek için daha fazla bilgiye ihtiyaç vardır. "C" şıkkı çeldirici şıktır ve üniteye göre doğru bilgi içermektedir. Ancak, tek başına bu sorunun içerdiği bilgilere dayanarak "kesinlikle doğru" olduğu söylenemez. "D" şıkkı, doğru cevaptır. I. ve II. maddede verilen bilgilere dayanarak bu çıkarımda bulunabiliriz. "E" şıkkının doğru mu, yanlış mı olduğunu I. ve II. maddede yer alan bilgilere dayarak söylememiz mümkün değildir. Bu konuda yorum yapabilmek için daha fazla bilgiye ihtiyaç vardır.
"A" şıkkı yanlıştır. Çünkü, I. ve II. maddedeki bilgileri birlikte değerlendirdiğimizde, merkez bankasının tüketim ve yatırım harcama kararlarını dolaylı olarak etkileyebileceği çıkarımında bulunabiliriz. "B" şıkkının doğru mu, yanlış mı olduğunu I. ve II. maddede yer alan bilgilere dayarak söylememiz mümkün değildir. Bu konuda yorum yapabilmek için daha fazla bilgiye ihtiyaç vardır. "C" şıkkı çeldirici şıktır ve üniteye göre doğru bilgi içermektedir. Ancak, tek başına bu sorunun içerdiği bilgilere dayanarak "kesinlikle doğru" olduğu söylenemez. "D" şıkkı, doğru cevaptır. I. ve II. maddede verilen bilgilere dayanarak bu çıkarımda bulunabiliriz. "E" şıkkının doğru mu, yanlış mı olduğunu I. ve II. maddede yer alan bilgilere dayarak söylememiz mümkün değildir. Bu konuda yorum yapabilmek için daha fazla bilgiye ihtiyaç vardır.
Soru 32
"Piyasa katılımcıları, faiz oranlarının sabit tutulacağını beklemektedir. Merkez bankası, iki saat önce yaptığı toplantıda faiz oranlarının düşürüleceğini açıklamıştır." Bekleyişler teorisine göre, bu senaryoda uzun vadeli faiz oranları merkez bankasının açıklamasından nasıl etkilenir?
Seçenekler
A
Merkez bankasının beklenmedik bir şekilde politika faiz oranlarını değiştirmesi, uzun vadeli faiz oranlarını etkilemez.
B
Merkez bankasının beklenmedik bir şekilde politika faiz oranlarını düşürmesi, piyasa katılımcılarının kafasını karıştırır. Ancak, bu açıklama uzun vadeli faiz oranlarını etkilemez.
C
Merkez bankasının beklenmedik bir şekilde politika faiz oranlarını düşürmesi, piyasa katılımcılarının beklentilerinin bozulmasına yol açar. Bu nedenle, uzun vadeli faiz oranları düşer.
D
Merkez bankasının beklenmedik bir şekilde politika faiz oranlarını düşürmesi, piyasa katılımcılarının beklentilerini etkilemez. Uzun vadeli faiz oranları sabit kalır.
E
Merkez bankasının beklenmedik bir şekilde politika faiz oranlarını düşürmesi, piyasa katılımcılarının kafasını karıştırır. Bunun sonucunda, uzun vadeli faiz oranları yükselir.
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Bekleyişler teorisine göre merkez bankası tarafından belirlenen kısa vadeli faiz oranı, piyasadaki uzun dönemli faizler üzerinde etki yaratır. Bu etkinin temel nedeni, politika faizinde gerçekleştirilecek bir değişikliğin gelecek döneme ilişkin faiz beklentilerini de değiştirmesidir. Sorudaki senaryoda, merkez bankası kısa vadeli faiz oranlarını düşürmektedir. Bu karar, piyasa katılımcılarında uzun vadeli faiz oranlarının düşeceği beklentisini yaratacaktır. Doğru cevap, "C" şıkkıdır.
Bekleyişler teorisine göre merkez bankası tarafından belirlenen kısa vadeli faiz oranı, piyasadaki uzun dönemli faizler üzerinde etki yaratır. Bu etkinin temel nedeni, politika faizinde gerçekleştirilecek bir değişikliğin gelecek döneme ilişkin faiz beklentilerini de değiştirmesidir. Sorudaki senaryoda, merkez bankası kısa vadeli faiz oranlarını düşürmektedir. Bu karar, piyasa katılımcılarında uzun vadeli faiz oranlarının düşeceği beklentisini yaratacaktır. Doğru cevap, "C" şıkkıdır.
Soru 33
"Avrupa Merkez Bankası (ECB), kuruluşunda para politikasının gerekleri (para arzını kontrol etmek) dışında, hiçbir üye devletin bonosunu alamayacağı karara bağlanmışken, son iki yıldır piyasalardan borçlanamayan üye devletlerin bonolarını almaya başladı. Bilançosunun sağlamlığını korumaya yönelik olarak kuruluşunda, 'ECB, kredi notu A ve üzeri olan üye ülkelerin bonolarını teminat kabul ederek bankalara borç verebilir' dendi. Önce Yunanistan, sonra İrlanda ve Portekiz A olan kredi notlarını kaybettiler. ECB de kuralını değiştirip temerrüde düşene kadar bu ülkelerin bonolarını teminat olarak kabul etme kararı aldı." ECB'nin bu paragrafta anlatılan davranış değişikliklerinin altında yatan temel neden aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
ECB kuruluşunda, para politikası hedeflerine ulaşmak için önceden belirlenmiş belirli kurallara bağlı kalma kararı almıştır. Ancak gerekli gördüğü takdirde, duruma bağlı hareket etmekten çekinmemektedir.
B
Avrupa Birliği ülkelerinde görülen yüksek enflasyon, ECB'yi para politikası hedeflerine ulaşmak için belirli kurallara bağlı kalma kararından vazgeçirmiştir.
C
ECB, merkez bankalarından beklenen para politikalarını yürütme görevini yerine getirememektedir.
D
ECB, Avrupa Birliği ülkelerinde finansal istikrarı sağlama kaygısı taşımamaktadır.
E
ECB'nin bilançosu çok sağlamdır. Dolayısıyla, bilançosunun sağlamlığını korumaya yönelik olarak kuruluşunda belirlemiş olduğu kurallara bağlı kalmasına gerek yoktur.
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Merkez bankalarının para politikası faizlerinin piyasa faizlerini etkileme sürecinde ekonomik birimlerin bekleyişleri önemli rol oynar. Para politikası hedeflerine ulaşılmasında duruma göre mi yoksa önceden belirlenmiş belirli bir kurala bağlı olarak mı hareket edilmesi gerektiği sorununu ön plana çıkmış bir sorundur. Merkez bankaları genellikle, para politikalarıyla uyuşan piyasa beklentileri yaratabilmek için, önceden belirlenmiş belirli bir kurala bağlı kalmayı tercih eder. Verilen paragraftaki bilgiden, Avrupa Merkez Bankası (ECB)'nın da kuruluşunda, önceden belirlenmiş belirli kurallara bağlı kalmayı tercih ettiği anlaşılmaktadır. Ancak, yine paragrafta verilen bilgiden, bazı durumlarda bu kurallardan vazgeçebildiği açıklanmaktadır. Bu nedenle, "A" şıkkı doğrudur. Verilen paragrafta, diğer şıklarda yer alan açıklamaların doğruluğunu destekleyen herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.
Merkez bankalarının para politikası faizlerinin piyasa faizlerini etkileme sürecinde ekonomik birimlerin bekleyişleri önemli rol oynar. Para politikası hedeflerine ulaşılmasında duruma göre mi yoksa önceden belirlenmiş belirli bir kurala bağlı olarak mı hareket edilmesi gerektiği sorununu ön plana çıkmış bir sorundur. Merkez bankaları genellikle, para politikalarıyla uyuşan piyasa beklentileri yaratabilmek için, önceden belirlenmiş belirli bir kurala bağlı kalmayı tercih eder. Verilen paragraftaki bilgiden, Avrupa Merkez Bankası (ECB)'nın da kuruluşunda, önceden belirlenmiş belirli kurallara bağlı kalmayı tercih ettiği anlaşılmaktadır. Ancak, yine paragrafta verilen bilgiden, bazı durumlarda bu kurallardan vazgeçebildiği açıklanmaktadır. Bu nedenle, "A" şıkkı doğrudur. Verilen paragrafta, diğer şıklarda yer alan açıklamaların doğruluğunu destekleyen herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.
Soru 34
Finansal piyasalarda işlem gören varlık fiyatlarındaki değişmeler hangi yollar aracılığıyla bir ekonomideki toplam harcama miktarını etkiler? I. Servetin tüketim üzerindeki etkisi aracılığıyla,II. Hisse senedi fiyatlarının yatırımlar üzerindeki etkisi aracılığıyla,III. Net değer ve teminatlar üzerindeki etkisi aracılığıyla.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I,II ve III
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Varlık fiyatlarındaki değişmeler ekonomik birimlerin servetlerini doğrudan etkilerler (I. madde). Varlık fiyatlarındaki değişmeler aynı zamanda toplam harcamaların dört bileşeninden biri olan yatırımlar üzerinde de etkili olabilmektedir (II. madde). Varlık fiyatlarındaki değişmeler banka kredilerine erişimi kolaylaştırarak da toplam harcamaları etkilemektedir. Yüksek hisse senedi fiyatları ise firmaların net değerlerini yükseltecektir.(III. madde). Dolayısıyla, "E" şıkkı doğru cevaptır.
Varlık fiyatlarındaki değişmeler ekonomik birimlerin servetlerini doğrudan etkilerler (I. madde). Varlık fiyatlarındaki değişmeler aynı zamanda toplam harcamaların dört bileşeninden biri olan yatırımlar üzerinde de etkili olabilmektedir (II. madde). Varlık fiyatlarındaki değişmeler banka kredilerine erişimi kolaylaştırarak da toplam harcamaları etkilemektedir. Yüksek hisse senedi fiyatları ise firmaların net değerlerini yükseltecektir.(III. madde). Dolayısıyla, "E" şıkkı doğru cevaptır.
Soru 35
Parasal aktarım mekanizmasının adımları aşağıdaki şıklardan hangisinde "ilk etkiden son etkiye" olmak üzere doğru sırayla dizilmiştir?
Seçenekler
A
Finansal piyasalar üzerinde etki - Fiyat düzeyi ve enflasyon üzerinde etki - Toplam talep düzeyi üzerinde etki
B
Finansal piyasalar üzerinde etki - Toplam talep düzeyi üzerinde etki - Fiyat düzeyi ve enflasyon üzerinde etki
C
Toplam talep düzeyi üzerinde etki - Finansal piyasalar üzerinde etki - Fiyat düzeyi ve enflasyon üzerinde etki
D
Fiyat düzeyi ve enflasyon üzerinde etki - Toplam talep düzeyi üzerinde etki - Finansal piyasalar üzerinde etki
E
Toplam talep düzeyi üzerinde etki - Fiyat düzeyi ve enflasyon üzerinde etki - Finansal piyasalar üzerinde etki
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda bir dizi etki ortaya çıkar. İktisatçılar bu gelişmeler zincirine parasal aktarım mekanizması adını verir. Bu etki dizisi, finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlar. Daha sonra aynı dizi harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışır ve fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanır.
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda bir dizi etki ortaya çıkar. İktisatçılar bu gelişmeler zincirine parasal aktarım mekanizması adını verir. Bu etki dizisi, finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlar. Daha sonra aynı dizi harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışır ve fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi para politikası uygulamalarının ekonomiye aktarımında ortaya çıkan gecikme türlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Değerleme gecikmesi
E
Yürütme gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Para politikası uygulamalarının ekonomiye aktarımında ortaya çıkan gecikme türleri şunlardır: • Veri gecikmesi, • Tanı (teşhis) gecikmesi, • Düzenleme gecikmesi, • Yürütme gecikmesi, • Etkinlik gecikmesi. Değerleme gecikmesi, gecikme türlerinden biri değildir. Doğru cevap "D" şıkkıdır.
Para politikası uygulamalarının ekonomiye aktarımında ortaya çıkan gecikme türleri şunlardır: • Veri gecikmesi, • Tanı (teşhis) gecikmesi, • Düzenleme gecikmesi, • Yürütme gecikmesi, • Etkinlik gecikmesi. Değerleme gecikmesi, gecikme türlerinden biri değildir. Doğru cevap "D" şıkkıdır.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri para politikasının yürütülmesi konusunda öne çıkan görüşlerle ilgili doğru ifade(ler)dir?I. Aktivist olmayan politika görüşünün taraftarları, para politikasının belirli bir kurala göre yürütülmesi gerektiğini savunur.II. Keynesyen iktisatçılar para politikasının yürütülmesi konusunda aktivist politika görüşünü savunur.III. Aktivist politika görüşü, devletin ekonomiye müdahalesinin gerekli olduğunu ileri sürer.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Para politikasının yürütülmesi konusunda öne çıkan görüşlerle ilgili üç maddenin her biri doğru ifadeleri kapsamaktadır.
Para politikasının yürütülmesi konusunda öne çıkan görüşlerle ilgili üç maddenin her biri doğru ifadeleri kapsamaktadır.
Soru 38
X bankasının son bir yıl içinde geri ödenmeyen kredileri üç katına çıkmıştır. Geri ödenmeyen krediler, bankayı varlıklarını azaltmaya zorlamaktadır. X bankasının içinde bulunduğu duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kredi daralması
B
Sermaye daralması
C
Banka iflası
D
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na devir
E
Bankacılık sistemi denetlemesi
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Kredilerin geri ödenmemesi bankaların sermayelerinde azalmaya yol açar. Bu durumda bankalar, sermaye yeterlilik oranı koşulunu tutturabilmek için, krediler kalemi de dâhil olmak üzere varlıklarını azaltmak zorunda kalır. Bankaların kredi kullandırma miktarlarını azaltmalarına sebep olacak şekilde, sermayelerinin azalmasına sermaye daralması adı verilir. Doğru cevap "B" şıkkıdır.
Kredilerin geri ödenmemesi bankaların sermayelerinde azalmaya yol açar. Bu durumda bankalar, sermaye yeterlilik oranı koşulunu tutturabilmek için, krediler kalemi de dâhil olmak üzere varlıklarını azaltmak zorunda kalır. Bankaların kredi kullandırma miktarlarını azaltmalarına sebep olacak şekilde, sermayelerinin azalmasına sermaye daralması adı verilir. Doğru cevap "B" şıkkıdır.
Soru 39
İki senelike bir zaman diliminde yatırım yapan bir yatırımcı için 1 yıl vadeli tahvilin bugunkü faiz %8 olduğunu ve piyasa katılımcılarının önümüzdeki yıl ihraç ihraç edilecek olan 1 yıl vadeli tahvilin getirisini %10 olarak beklediğini kabul edelim. Buna göre, "bekleyişler teorisini" esas aldığımız bir ekonomik ortamda 2 yıl vadeli tahvilin bugunkü faiz oranının ne olması gerekmektedir?
Seçenekler
A
%6
B
%7
C
%8
D
%9
E
%10
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Bekleyişler teorisine göre 2 yıl vadeli tahvilin bugünkü getirisinin, 1 yıl vadeli tahvilin bugunkü getirisi ile gelecek dönemde beklenen getirisinin basit ortalamasına eşit olması gerekir. Buna göre %8 ve %10;un aritmetik ortalaması %9'a eşittir.
Bekleyişler teorisine göre 2 yıl vadeli tahvilin bugünkü getirisinin, 1 yıl vadeli tahvilin bugunkü getirisi ile gelecek dönemde beklenen getirisinin basit ortalamasına eşit olması gerekir. Buna göre %8 ve %10;un aritmetik ortalaması %9'a eşittir.
Soru 40
Faiz oranlarının vade yapsıına göre belrilenmesinde kullanılan "bekleyişler teorisi" aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmiştir?
Seçenekler
A
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugunkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
B
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugunkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının geometrik ortalamasıdır.
C
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugunkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının harmonik ortalamasıdır.
D
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugunkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasına likidite priminin eklenmiş halidir.
E
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugunkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının geometrik ortalamasına likidite primi eklenmiş halidir.
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugunkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugunkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Soru 41
Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının genel yapısını gösteren ve özellikle faiz oranlarının genel seyrinin görülmesi amacıyla kullanılan göstergeye ne isim verilir?
Seçenekler
A
Getiri eğrisi
B
Gösterge eğrisi
C
Tahvil Talep eğrisi
D
Tahvil arz eğrisi
E
Talep konsantrasyon eğrisi
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının genel yapısını gösteren ve özellikle faiz oranlarının genel seyrinin görülmesi amacıyla kullanılan göstergeye "getiri eğrisi" denilir
Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının genel yapısını gösteren ve özellikle faiz oranlarının genel seyrinin görülmesi amacıyla kullanılan göstergeye "getiri eğrisi" denilir
Soru 42
Merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesinde kullanılan Taylor Kuralı aşağıdakilerden hangisinin altında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Amaç kuralları
B
Araç kuralları
C
Hedef kuralları
D
Para kuralları
E
Mali kurallar
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Taylo kuralı, en yaygın olarak kullanışlan araç kurallarından biridir.
Taylo kuralı, en yaygın olarak kullanışlan araç kurallarından biridir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi Merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesinde kullanılan Taylor Kuralı'nda referans faiz oranının bulunmasında kullanılan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Gerçekleşen enflasyon oranı
B
Beklenen enflasyon oranı
C
Enflasyon açığı
D
Denge reel faiz oranı
E
Üretim açığı
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Taylor kuralı referans faiz oranının hesaplanmasını gerçekleşen enflasyon oranı, üretim açığı, enflasyon açığı ve denge reel faiz oranı üzerine kurmaktadır. Görüldüğü gibi beklenen enflasyon oranı bu faktörler arasında yer almamaktadır.
Taylor kuralı referans faiz oranının hesaplanmasını gerçekleşen enflasyon oranı, üretim açığı, enflasyon açığı ve denge reel faiz oranı üzerine kurmaktadır. Görüldüğü gibi beklenen enflasyon oranı bu faktörler arasında yer almamaktadır.
Soru 44
Aşağıdakilerden hangisi kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranından verilen kredinin azalması şeklinde tanımlanan "kredi daralmasının" nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Banka sermaye yeterlilik oranının aşağıya çekilmesi
B
Geri ödenmeyen kredilerin artması
C
Bankacılık sektörünün kredi standartlarının yukarıya çekilmesi
D
Banka denetimini üstlenen kurumun katı uygulamalar getirmesi
E
Genel ekonomik yapıda yaşanan istikrarsızlıkların artması
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Burada esas olan bankaların kredi vermesini azaltacak faktörlerdir. A şıkkında ise kredi yeterlilik oranının aşağıya çekilmesi ile bankaların eline kredi verebilecekleri fazladan kaynak ortaya çıkmaktadır. Bu şık kredi genişlemesine katkı sağlar.
Burada esas olan bankaların kredi vermesini azaltacak faktörlerdir. A şıkkında ise kredi yeterlilik oranının aşağıya çekilmesi ile bankaların eline kredi verebilecekleri fazladan kaynak ortaya çıkmaktadır. Bu şık kredi genişlemesine katkı sağlar.
Soru 45
Parasal aktarım mekanizmasının işleyişine ilişkin aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Merkez Bankasının faiz oranlarını düşürmesi ile sermaye kullanım maliyeti artacak ve ekonomik birimlerin tüketim ve yatırım harcamaları azalacaktır.
B
Hisse senedi fiyatlarındaki artış bireylerin servetlerini arttırırken, tüketim talebini, toplam talebi ve üretimi azaltır.
C
Para politikasındaki bir gevşeme tüketicilerin ve firmaların gelecek döneme ilişkin beklentilerini arttırır. Beklentilerdeki bu olumlu gelişme hisse senedi fiyatlarını yukarıya çeker.
D
Genişlemeci bir para politikası sonucunda firmaların bilançolarının iyileşmesi ve net değerlerinin artması, bu firmaların kullandıkları krediyi geri ödememe durumunda katlanacakları maliyeti azaltır.
E
Merkez bankasının para politikası uygulamalarının toplam talebi ve enflasyonu etkilemesi hemen gerçekleşir.
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Para politikasındaki bir gevşeme tüketicilerin ve firmaların gelecek döneme ilişkin beklentilerini arttırır. Beklentilerdeki bu olumlu gelişme hisse senedi fiyatlarını yukarıya çeker. Hisse senedi fiyatlarındaki artış bireylerin servetlerini arttırırken tüketim talebini, toplam talebi ve üretimi arttırır.
Para politikasındaki bir gevşeme tüketicilerin ve firmaların gelecek döneme ilişkin beklentilerini arttırır. Beklentilerdeki bu olumlu gelişme hisse senedi fiyatlarını yukarıya çeker. Hisse senedi fiyatlarındaki artış bireylerin servetlerini arttırırken tüketim talebini, toplam talebi ve üretimi arttırır.
Soru 46
Para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulan an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
İç gecikme
C
Tanı gecikmesi
D
Düzenleme gecikmesi
E
Yürütme gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulan an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zaman İç Gecikme olarak isimlendirir.
Para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulan an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zaman İç Gecikme olarak isimlendirir.
Soru 47
Belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süreye ne ad verilir?
Seçenekler
A
İç gecikme
B
Dış gecikme
C
Veri gecikmesi
D
Tanı gecikmesi
E
Yürütme gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süreye dış gecikme adı verilir.
Belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süreye dış gecikme adı verilir.
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi kredi daralmasına yol açan durumlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Banka sermayesinde yaşanan daralmalar
B
Başarısız mevduat kurumlarının piyasadan çekilmesi
C
Banka denetimini yapan kurulun katı uygulamaları
D
Bankacılık sektörü kredi standartlarında yaşanan değişmeler
E
Merkez bankalarının faiz oranı kararları
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Kredi daralması genel olarak kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranından verilen kredinin azalması şeklinde tanımlanmaktadır. Kredi daralmasının doğal bir sonucu, borçlanma kıstaslarının ve borçlanma maliyetinin artmasıdır. Kredi daralmasının başlıca nedenleri; banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler, başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi, banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları, bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler olarak sıralanabilir.
Kredi daralması genel olarak kredi arzının birden daralması veya herhangi bir faiz oranından verilen kredinin azalması şeklinde tanımlanmaktadır. Kredi daralmasının doğal bir sonucu, borçlanma kıstaslarının ve borçlanma maliyetinin artmasıdır. Kredi daralmasının başlıca nedenleri; banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler, başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi, banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları, bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler olarak sıralanabilir.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi kısa vadeli faiz oranının toplam talebi etkileme yollarından biri değildir?
Seçenekler
A
Faizler genel düzeyi
B
Kredi piyasası
C
Varlık fiyatları
D
Bekleyişler
E
Enflasyon baskısı
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yarattığı etki aktarım mekanizmasının ilk adımıdır.
Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yarattığı etki aktarım mekanizmasının ilk adımıdır.
Soru 50
Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının genel yapısını gösteren ve para politikası uygulayıcılarının faiz oranlarının genel seyrini görmesine yardımcı olan eğri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Getiri eğrisi
B
Bekleyişler eğrisi
C
Taylor eğrisi
D
Lorenz eğrisi
E
Kuznet eğrisi
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren eğri getiri eğrisi olarak adlandırılmaktadır.
farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren eğri getiri eğrisi olarak adlandırılmaktadır.
Soru 51
Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının genel yapısını gösteren ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Getiri eğrisi
B
Risk bandı
C
Bekleyişler teorisi
D
Etkinlik gecikmesi
E
Kredi daralması
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren eğri getiri eğrisi olarak adlandırılmaktadır.
farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren eğri getiri eğrisi olarak adlandırılmaktadır.
Soru 52
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının uygulanmasında iç gecikme ve dış gecikme arasındaki ayrımın yapılmasında kullanılan kriterdir?
Seçenekler
A
Politika öncesi veya sonrasında ortaya çıkma
B
Yerel para veya yabancı para kaynaklı olarak ortaya çıkma
C
Para piyasası veya sermaye piyasası kaynaklı olarak ortaya çıkma
D
Politikayı uygulayan kurum
E
Politika kapsamı
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
İç gecikme, ekonomide yaşanan gelişmelere bağlı olarak izlenen para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamandır. D›ş gecikme ise belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süredir. Para politikasının uygulanmaya başladığı zamandan sonraki bütün gecikmeler
İç gecikme, ekonomide yaşanan gelişmelere bağlı olarak izlenen para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamandır. D›ş gecikme ise belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süredir. Para politikasının uygulanmaya başladığı zamandan sonraki bütün gecikmeler
Soru 53
Para politikasının varlık fiyatları üzerindeki etkilerine dair aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Varlıklar için faiz oranı düştükçe varlığın bugünkü değeri artar.
B
Merkez Bankasının faiz kararları borsayı etkileyebilir.
C
Yüksek fiyatlı hisse senetleri firmaların fon bulmasını zorlaştırır.
D
Beklentilerdeki iyileşmeler hisse senedi değerlerini artırır.
E
Para politikasındaki gevşeme sonraki dönem beklentilerini iyileştirir.
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Para politikasının varlık fiyatlar› üzerindeki etkileri ile temel olarak kastedilen, para politikası kararlarının hisse senedi fiyatlar› üzerinden yatırımlar› etkilemesidir.
Para politikasının varlık fiyatlar› üzerindeki etkileri ile temel olarak kastedilen, para politikası kararlarının hisse senedi fiyatlar› üzerinden yatırımlar› etkilemesidir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının uygulanmasında yaşanan gecikmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Tanı gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Planlama gecikmesi
E
Yürütme gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Veri, tam, düzenleme, yürütme ve etkinlik gecikme türlerindendir.
Veri, tam, düzenleme, yürütme ve etkinlik gecikme türlerindendir.
Soru 55
Aşağıdakilerden hangisi uygulamaya konulan bir para politikasının etkilerinin ortaya hemen çıkamamasının göstergesidir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Tanı gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Etkinlik Gecikmesi: Bir politikanın uygulamaya konulmasıyla, ekonomi üzerinde etkilerinin ortaya çıkması arasında geçen zaman› ifade etmektedir.
Etkinlik Gecikmesi: Bir politikanın uygulamaya konulmasıyla, ekonomi üzerinde etkilerinin ortaya çıkması arasında geçen zaman› ifade etmektedir.
Soru 56
I. Servet II. Hisse senedi fiyatları III. Net değer ve teminatlar Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri finansal piyasalarda işlem gören varlık fiyatlarının toplam harcamalara olan etkisine örnek olarak gösterilebilir?
Seçenekler
A
Yalnız II
B
Yalnız III
C
I ve II
D
I ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Para politikasının varlık fiyatlar› üzerindeki etkileri ile temel olarak kastedilen, para politikası kararlarının hisse senedi fiyatlar› üzerinden yatırımlar› etkilemesidir. Hisse senedi fiyatlarındaki artış, bireylerin servetlerini arttıracaktır.
Para politikasının varlık fiyatlar› üzerindeki etkileri ile temel olarak kastedilen, para politikası kararlarının hisse senedi fiyatlar› üzerinden yatırımlar› etkilemesidir. Hisse senedi fiyatlarındaki artış, bireylerin servetlerini arttıracaktır.
Soru 57
Para politikası faiz kararının uzun vadeli faizler üzerinde yarattığı etkinin arkasında yatan temel faktör aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Açık piyasada alım
B
Açık piyasada satış
C
Gelecek dönem faizine ilişkin bekleyişler
D
Faiz kararlarında şeffaflık
E
Hesap verilebilirlik
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yarattığı etki aktarım mekanizmasın›n ilk adımıdır.
Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yarattığı etki aktarım mekanizmasın›n ilk adımıdır.
Soru 58
Taylor kuralına göre gerçekleşen üretim potansiyel üretimin üzerindeyse merkez bankası kısa vadeli faizi nasıl değiştirmelidir?
Seçenekler
A
Yükseltmelidir
B
Düşürmelidir
C
Döviz kuruyla uyumlaştırmalıdır
D
Para arzıyla uyumlaştırmalıdır
E
Sabit tutmalıdır
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Potansiyel reel üretim ve gerçekleşen reel üretim arasındaki farka bağlı olarak üretim açığının ayarlanmasıdır. Bu faktör üretim a盤› pozitif olduğunda yani gerçekleşen reel üretimin potansiyel reel üretiminin üzerinde olması durumunda, nominal faiz oranının yükseltilmesi ve tersi durumda ise düşürülmesi gerektiğini ortaya koyar.
Potansiyel reel üretim ve gerçekleşen reel üretim arasındaki farka bağlı olarak üretim açığının ayarlanmasıdır. Bu faktör üretim a盤› pozitif olduğunda yani gerçekleşen reel üretimin potansiyel reel üretiminin üzerinde olması durumunda, nominal faiz oranının yükseltilmesi ve tersi durumda ise düşürülmesi gerektiğini ortaya koyar.
Soru 59
Taylor kuralına göre gerçekleşen üretim potansiyel üretimin altındaysa merkez bankası kısa vadeli faizi nasıl değiştirmelidir?
Seçenekler
A
Yükseltmelidir
B
Düşürmelidir
C
Döviz kuruyla uyumlaştırmalıdır
D
Para arzıyla uyumlaştırmalıdır
E
Sabit tutmalıdır
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Potansiyel reel üretim ve gerçekleşen reel üretim arasındaki farka bağlı olarak üretim açığının ayarlanmasıdır. Bu faktör üretim açığı pozitif olduğunda yani gerçekleşen reel üretimin potansiyel reel üretiminin üzerinde olması durumunda, nominal faiz oranının yükseltilmesi ve tersi durumda ise düşürülmesi gerektiğini ortaya koyar.
Potansiyel reel üretim ve gerçekleşen reel üretim arasındaki farka bağlı olarak üretim açığının ayarlanmasıdır. Bu faktör üretim açığı pozitif olduğunda yani gerçekleşen reel üretimin potansiyel reel üretiminin üzerinde olması durumunda, nominal faiz oranının yükseltilmesi ve tersi durumda ise düşürülmesi gerektiğini ortaya koyar.
Soru 60
Merkez bankasının politika faiz oranını arttırması ve sonrasında enflasyonun etkilenmesi için geçen zaman aşağıdaki gecikme türlerinden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Teşhis gecikmesi
B
Düzenleme gecikmesi
C
İkiz gecikme
D
Dış gecikme
E
İç gecikme
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
D›ş gecikme ise belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süredir.
D›ş gecikme ise belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süredir.
Soru 61
Para politikasının belirli bir kurala göre yürütülmesi gerektiğini savunan politika görüşü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
Seçenekler
A
Aktivist politika
B
Duruma göre politika
C
Aktivist olmayan politika
D
Devletçi politika
E
Keynesyen politika
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Para politikasının belirli bir kurala göre yürütülmesi gerektiğini savunan aktivist olmayan politika görüşüdür.
Para politikasının belirli bir kurala göre yürütülmesi gerektiğini savunan aktivist olmayan politika görüşüdür.
Soru 62
Taylor kuralına göre gerçekleşen enflasyonun hedeflenen enflasyonun altında olması durumunda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gerekmektedir?
Seçenekler
A
Faiz oranı yükseltilmelidir
B
Faiz oranı düşürülmelidir
C
Döviz kuru yükseltilmelidir
D
Döviz kuru düşürülmelidir
E
Faizler sabitleştirilmelidir
Açıklama:
Para politikasının yürütülmesinde ortaya çıkan gecikme sorununu tanımlayabileceksiniz.
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır.
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi aktarım mekanizmasının ilk adımında, merkez bankasının kısa vadeli faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin üzerinde etkili olduğu unsurlardan birisi değildir?
Seçenekler
A
Toplam talep
B
Faizler genel düzeyi
C
Kredi piyasası
D
Varlık fiyatları
E
Bekleyişler
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası›, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yaratacağı etki aktarım mekanizmasın›n ilk adımıdır.
Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası›, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yaratacağı etki aktarım mekanizmasın›n ilk adımıdır.
Soru 64
Merkez bankasının kısa vadeli faizlerde yaptığı değişikliklerin ilk etkisi aşağıdakilerin hangisinde ortaya çıkar?
Seçenekler
A
İstihdam düzeyi
B
Fiyatlar genel düzeyi
C
Toplam harcamalar
D
Üretim
E
Finansal piyasalar
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Piyasa faizlerinin para politikası› kararlarına nasıl tepki verdiği, hem para politikası yapıcılarının hem de finansal piyasa katılımcılarının her zaman ilgisini çeken bir konu olmuştur. Para politikası yapıcıları açsından, menkul kıymet fiyatlarının para politikası› araçlarına verdiği tepkiyi anlamak, hem uygulanan para politikasın›n etkililiğini değerlendirmek hem de daha etkin politika kararlar› almak açısından önemlidir. Diğer taraftan duruma finansal piyasaların katılımcıları açısından baktığımızda, etkin yatırım kararlarının verilmesinde ve risk yönetimi stratejilerinin saptanmasında finansal piyasalarda işlem gören varlıkların fiyatlarının para politikası› araçlarında meydana gelen değişimlere nasıl tepki göstereceğini tahmin etmek çok önemlidir.
Piyasa faizlerinin para politikası› kararlarına nasıl tepki verdiği, hem para politikası yapıcılarının hem de finansal piyasa katılımcılarının her zaman ilgisini çeken bir konu olmuştur. Para politikası yapıcıları açsından, menkul kıymet fiyatlarının para politikası› araçlarına verdiği tepkiyi anlamak, hem uygulanan para politikasın›n etkililiğini değerlendirmek hem de daha etkin politika kararlar› almak açısından önemlidir. Diğer taraftan duruma finansal piyasaların katılımcıları açısından baktığımızda, etkin yatırım kararlarının verilmesinde ve risk yönetimi stratejilerinin saptanmasında finansal piyasalarda işlem gören varlıkların fiyatlarının para politikası› araçlarında meydana gelen değişimlere nasıl tepki göstereceğini tahmin etmek çok önemlidir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankası politika faiz oranının enflasyon ve çıktı açığının aldığı değerlere göre belirlenmesi gerektiğini savunan kuraldır?
Seçenekler
A
Hedefleme kuralı
B
Politika kuralı
C
Fisher kuralı
D
Taylor kuralı
E
Cecchetti kuralı
Açıklama:
Para politikasının ekonomiyi etkilemesine aracılık eden kanalları açıklayabileceksiniz.
Taylor Kural›, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır.
Taylor Kural›, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır.
Soru 66
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının para politikası araçlarıyla direkt etkilediği faiz oranıdır?
Seçenekler
A
Çok kısa vadeli faiz
B
Uzun vadeli faiz
C
Orta vadeli faiz
D
Taşıt kredisi faizi
E
Konut kredisi faizi
Açıklama:
Para politikasının kısa vadeli referans faiz oranı ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişkiyi ifade edebileceksiniz.
Merkez bankalarının kullandıkları politika faiz oranı çok kısa vadelidir. Örneğin, TCMB para politikası referans faiz oranı olarak Mayıs 2010’a kadar gecelik borçlanma faiz oranını kullanmaktayken bu tarihten sonra bir hafta vadeli repo faizini politika faizi olarak kullanmaktadır. Gördüğünüz gibi her iki faiz de çok kısa vadelidir.
Merkez bankalarının kullandıkları politika faiz oranı çok kısa vadelidir. Örneğin, TCMB para politikası referans faiz oranı olarak Mayıs 2010’a kadar gecelik borçlanma faiz oranını kullanmaktayken bu tarihten sonra bir hafta vadeli repo faizini politika faizi olarak kullanmaktadır. Gördüğünüz gibi her iki faiz de çok kısa vadelidir.
Soru 67
- Kısa dönemli faizler
- Orta dönemli faizler
- Uzun dönemli faizler
Para politikası yapıcıları verilenlerden hangisini ya da hangilerini doğrudan etkileme gücüne sahiptir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para politikası yapıcıları, kısa dönemli faizleri doğrudan etkileme gücüne sahipken, orta ve uzun dönemli faizler üzerinde böyle bir kontrole sahip değildir
Soru 68
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanan şeklinde olan gelişme zinciri nedir?
Seçenekler
A
Taylor Kuralı
B
Bekleyişler Teorisi
C
Parasal Aktarım Mekanizması
D
Para Politikası Kuralı
E
İletişim Politikası
Açıklama:
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanan, bir dizi etki ortaya çıkmaktadır. İktisatçılar bu gelişmeler zincirine “parasal aktarım mekanizması” adını vermektedir
Soru 69
Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikme türü nedir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikme veri gecikmesidir.
Soru 70
Elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin para politikası uygulayıcıları tarafından tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikme gecikme türü nedir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Teşhis gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin para politikası uygulayıcıları tarafından tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikme teşhis gecikmesidir
Soru 71
- Merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla kullanılır
- Taylor Kural’ında para politikası referans faiz oranı üç faktöre bağlı olarak değiştirilir.
- Denge reel faiz oranı, Taylor Kural’ında para politikası referans faiz oranının bağlı olduğu faktörlerden biridir.
Taylor Kuralı ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır. Taylor Kural’ında para politikası referans faiz oranı dört faktöre bağlı olarak değiştirilir. İlk faktör gerçekleşen enflasyon oranıdır. İkinci faktör ise denge reel faiz oranıdır. Gerçekleşen enflasyon oranı ve reel faiz oranı toplamı nominal faiz oranını vermektedir. Üçüncü faktör, gerçekleşen enflasyonun hedeflenenden sapmasına dayalı olarak enflasyon açığının ayarlanmasıdır. Dördüncü faktör, potansiyel reel üretim ve gerçekleşen reel üretim arasındaki farka bağlı olarak üretim açığının ayarlanmasıdır.
Soru 72
- Kredi piyasası
- Bekleyişler
- Varlık fiyatları
Verilenlerden hangisi ya da hangileri para politikası aktarım mekanizmasına göre ilk adımda etkilenir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yarattığı etki aktarım mekanizmasının ilk adımıdır.
Soru 73
Aşağıda verilenlerden hangisi para politikası aktarım mekanizmasına göre ikinci aşamada etkilenenlerdendir?
Seçenekler
A
Enflasyon oranı
B
Varlık fiyatları
C
Faizler genel düzeyi
D
Toplam talep düzeyi
E
Bekleyişler
Açıklama:
Para politikası aktarım mekanizmasına göre ikinci aşamada finansal piyasalardaki değişiklikler ekonomik birimlerin harcamalarını etkileyecek ve ekonomide toplam talep düzeyi değişecektir
Soru 74
Aşağıda verilenlerden hangisi para politikası aktarım mekanizmasına göre üçüncü aşamada etkilenenlerdendir?
Seçenekler
A
Bekleyişler
B
Yurt içi enflasyon beklentisini
C
Faizler genel düzeyi
D
Toplam talep düzeyi
E
Kredi piyasası
Açıklama:
Para politikası aktarım mekanizmasına göre üçüncü aşamada ise toplam harcamalardaki bu değişmeler yurt içi enflasyon beklentisini, üretimi ve fiyatlar genel düzeyini etkilemektedir
Soru 75
- Getiri eğrisi, farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının, genel yapısını gösterir ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olur.
- Para politikası kuralları araç kuralları ve hedef(leme) kuralları olarak iki bafllık altında incelenebilir.
- Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Getiri eğrisi, farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının, genel yapısını gösterir ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olur. Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır. Para politikası kuralları araç kuralları ve hedef(leme) kuralları olarak iki başlık altında incelenebilir
Soru 76
Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikme türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tanı gecikmesi
B
Veri gecikmesi
C
Yürütme gecikmesi
D
Düzenleme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Veri gecikmesi, para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikmedir
Soru 77
Kısa süreli faiz oranlarında meydana gelen değişimler aşağıdakilerden hangisi/hangileri üzerinde etkilidir?
- Faizler üzerindeki etkisi
- Banka kredileri üzerindeki etkisi
- Beklentiler üzerindeki etkisi
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I, II ve III
D
I ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Kısa vadeli faiz oranlarında medyana gelen değişimlerin sırasıyla faizler, varlık fiyatları, banka kredileri ve beklentiler üzerindeki etkileri kısaca açıklanmıştır.
Soru 78
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının varlık fiyatları üzerindeki etkisine aracılık yapmaktadır?
Seçenekler
A
Bono fiyatları
B
Döviz kuru
C
Nakit akımları
D
Tahvil fiyatları
E
Hisse senetleri
Açıklama:
Para politikasının varlık fiyatları üzerindeki etkileri ile temel olarak kastedilen, para politikası kararlarının hisse senedi fiyatları üzerinden yatırımları etkilemesidir.
Soru 79
Aşağıdakilerden hangisi kredi daralmasının nedenleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Banka sermayesinde yaşanan kötüleşme
B
Banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları
C
Başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi
D
Bir ekonomide fon arz edenler ve fon talep edenler arasındaki sağlıklı bir ilişki kurulması
E
Bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler
Açıklama:
Kredi daralmasının başlıca nedenleri; Banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler, başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi, banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları, bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler olarak sıralanabilir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri finansal sitemin ekonomi üzerindeki etkisinin önemi arasında yer almaktadır?
- Finansal sistemde yaşanan gelişmeler ekonomik dalgalanmaların tetikleyicisi olabilir
- Finansal sistem para politikası kararlarının ekonomiye aktarımında önemli bir rol oynar.
- Finansal sistem ekonomideki toplam harcamalar üzerinde önemli bir etkisi bulunmamaktadır.
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve III
E
I ve II
Açıklama:
Finansal sitemin ekonomi üzerindeki etkileri iki açıdan önemlidir. İlk olarak, finansal sistemde yaşanan gelişmeler ekonomik dalgalanmaların tetikleyicisi olabilir. Varlık fiyatlarında yaşanan çöküşler veya bankacılık sisteminde kriz yaşanması ekonominin genelini ciddi bir daralma içine sokabilir. İkincisi, finansal sistem para politikası kararlarının ekonomiye aktarımında önemli bir rol oynamaktadır.
Soru 81
Aşağıdakilerden hangisi Taylor kuralında politika referans faiz oranının belirlenmesinde rol oynayan faktörlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Üretim açığı
B
Denge reel faiz oranı
C
Toplam harcama düzeyi
D
Enflasyon açığı
E
Gerçekleşen enflasyon oranı
Açıklama:
Taylor Kuralı’nda para politikası referans faiz oranı dört faktöre bağlı olarak değiştirilir. İlk faktör gerçekleşen enflasyon oranıdır. İkinci faktör ise denge reel faiz oranıdır. Üçüncü faktör, gerçekleşen enflasyonun hedeflenenden sapmasına dayalı olarak enflasyon açığının ayarlanmasıdır. Dördüncü faktör, potansiyel reel üretim ve gerçekleşen reel üretim arasındaki farka bağlı olarak üretim açığının ayarlanmasıdır
Soru 82
Merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır ifadesi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Araç kuralları
B
Taylor kuralı
C
Hedef kuralları
D
Enflasyon açığı
E
Üretim açığı
Açıklama:
Taylor kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır.
Soru 83
Ekonomik birimlerin tüketim ve yatırım kararları almalarında etkili olan faiz oranı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Uzun vadeli faiz oranı
B
Orta vadeli faiz oranı
C
Kısa vadeli faiz oranı
D
Orta ve uzun vadeli faiz oranı
E
Kısa ve orta vadeli faiz oranı
Açıklama:
Para politikası yapıcıları, kısa dönemli faizleri doğrudan etkileme gücüne sahipken, orta ve uzun dönemli faizler üzerinde böyle bir kontrole sahip değildir. Oysaki ekonomik birimlerin tüketim ve yatırım kararlarını almalarında ve dolayısıyla ülkenin reel ekonomik faaliyetlerinin etkilenmesi bakımından etkili olan faiz orta ve uzun vadeli faiz oranlarıdır.
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi para politikası yapıcılarının doğrudan etkileme gücüne sahip olduğu faizler arasında yer almaktadır?
Seçenekler
A
Gecelik faiz oranı
B
Mevduat faiz oranı
C
Konut kredisi faiz oranı
D
Reeskont oranı
E
Tahvil faiz oranları
Açıklama:
Para politikası yapıcıları, kısa dönemli faiz oranlarını doğrudan etkileme gücüne sahiptir. Örneğin, taşıt kredileri genellikle 3-5 yıl gibi vadelere sahipken konut kredilerinde vade 15 yıla kadar çıkabilmektedir. Benzer bir şekilde firmalarda yatırımlarını finance etmek için uzun vadeli kredilere başvurmaktadır. TCMB para politikası referans faiz oranı olarak Mayıs 2010’a kadar gecelik borçlanma faiz oranını kullanmaktayken bu tarihden sonra bir hafta vadeli refo faizini politika faizi olarak kullanmaktadır. Her iki faizde çok kısa vadelidir.
Soru 85
- Milli gelir
- İstihdam
- Fiyatlar
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri para politikasının nihai amaçlarındandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para politikasının nihai amacı milli gelir, istihdam ve fiyatlar genel düzeyi belirlenen hedeflere ulaşmaktır.
Soru 86
Bir yatırımcının 3 senelik bir zaman diliminde yatırım yaptığını düşünelim. Yatırımcı 3 yıl vadeli tahvil almış olsun. 1 yıl vadeli tahvilin şu anda yıllık % 5 ile işlem gördüğünü, 1 yıl sonra vadeli tahvilin getirisinin % 7 olacağını ve 1 yıl sonra da bu getirinin % 10 olacağının beklendiğini varsayalım. Bekleyişler teorisine göre bugünkü 3 yıl vadeli tahvilin faizi ne olmalıdır?
Seçenekler
A
0.05
B
0.06
C
0.07
D
0.08
E
0.09
Açıklama:
Bu örnekte bugünkü 3 yıl vadeli tahvilin faizi, bu üç faiz oranının ortalaması olmalıdır. Bu durumda (0.05+0.07+0.10)/3=0.07 olur.
Soru 87
Taylor kuralında para politikası referans faiz oranı aşağıdaki faktörlerden hangisine bağlı olarak değişmez?
Seçenekler
A
Denge reel faiz oranı
B
Gecelik faiz oranı
C
Enflasyon açığının ayarlanması
D
Enflasyon oranı
E
Üretim açığının ayarlanması
Açıklama:
Taylor kuralında gecelik faiz oranının hiçbir etkisi yoktur.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi bir ekonomide finansal sistemi oluşturan yapılardan biri değildir?
Seçenekler
A
Piyasalar
B
Kurumlar
C
Aracılar
D
Dış politika
E
Yasal altyapı
Açıklama:
Bir ekonomide piyasalar, kurumlar, aracılar ve yasal altyapı finansal sistemi oluşturur.
Soru 89
- Enflasyon oranı
- Servetin tüketim üzerindeki etkisi
- Hisse senedi fiyatlarının yatırımlar üzerindeki etkisi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri varlık fiyatlarındaki değişimlerin etkilediği unsurlardandır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
I ve III
E
II ve III
Açıklama:
Enflasyon oranı varlık fiyatlarındaki değişimlerden etkilenmez.
Soru 90
Aşağıdakilerden hangisi kredi daralmasının başlıca nedenlerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Aracıların yeteri kadar etkin olamaması
B
Banka sermayesinde yaşanan daralmalar
C
Başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi
D
Banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları
E
Bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler
Açıklama:
Kredi daralmasının başlıca nedenleri; banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler, başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi, banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları ve bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler olarak sıralanabilir.
Soru 91
Aşağıdakilerden hangisi parasal aktarım mekanizmasına göre enflasyonu etkileyen faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Kredi piyasası
B
Varlık fiyatları
C
Orta ve uzun vadeli faiz oranı
D
Yurt içi talep
E
İthalat fiyatları
Açıklama:
TCMB kısa vadeli faiz oranlarına göre işlem yapmaktadır. Bu nedenle orta ve uzun vadeli faiz oranının enflasyon üzerinde bir etkisi yoktur
Soru 92
- Düzenleme Gecikmesi
- Yürütme Gecikmesi
- Etkinlik Gecikmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri politika uygulamaları sürecinde ortaya çıkan gecikme türlerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Her üç madde de politika uygulamaları sürecinde ortaya çıkan gecikme türlerindendir.
Soru 93
Merkez bankasının para politikası uygulamalarının toplam talebi ve enflasyonu etkilemesi hemen gerçekleşmez. Politika değişimleri etkilerini ancak belirli bir gecikme süresi sonunda gösterirler. Bu gecikmenin genellikle ne kadar sürdüğü kabul edilir?
Seçenekler
A
1 saat
B
1 gün
C
1 hafta
D
1 ay
E
1 yıl
Açıklama:
Genel bir mutabakat olmasa da bu gecikmenin genellikle 1 yıl sürdüğü kabul edilir.
Soru 94
Aşağıdakilerden hangisi getiri eğrisine bakılarak anlaşılabilir?
Seçenekler
A
Enflasyon açığı
B
Faiz oranlarının genel seyrinin görülmesi
C
Üretim açığı
D
Kredi daralması
E
İç gecikme
Açıklama:
Getiri eğrisi farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının genel yapısını gösterir ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olur.
Soru 95
Merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik olan araç kuralı nedir?
Seçenekler
A
İletişim Politikası
B
Faiz koridoru politikası
C
Para Politikası Kuralı
D
Taylor Kuralı
E
Marshall- Lerner kuralı
Açıklama:
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır.
Soru 96
Aşağıdakilerden hangisi para politikasının amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Piyasalarda fiyat istikrarını sağlamak
B
Mali Piyasalarda istikrar
C
Gelir dağılımında adaleti sağlamak
D
Döviz kurunu istikrarlı tutmak
E
Ekonominin büyümesi
Açıklama:
Para politkasının amaçları arasında yer alamayan C şıkkıdır. Gelir adaletinin sağlanması maliye politikasının amaçları arasında yer almaktadır. Bu amaçlara ek olarak, yüksek istihdam sağlamak ve atıl iş gücünü engellemek de para politikasının amacı olarak söylenebilir.
Soru 97
Bekleyişler teorisine göre, tahvil satın almak isteyenler için, vade tercihi söz konusu değildir yani yatırımcılar kısa ve uzun vade arasında herhangi bir tercihte bulunmamaktadır. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin mümkün olamamasına neden olur?
Seçenekler
A
Kambiyo Karı
B
Arbitraj
C
Bono Satışı
D
Bono Alışı
E
İleri Tarihli Senet Yazımı
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 98
Farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren eğri aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Tahvil Eğrisi
B
Getiri Eğrisi
C
Bekleyiş Eğrisi
D
Risk Eğrisi
E
Likidite Eğrisi
Açıklama:
Doğru yanıt B cevabıdır. Makroekonomik veri akışının finansal piyasalardaki beklentileri nasıl etkilediğinin incelenmesi, getiri eğrilerinin en önemli kullanım alanlarından birisidir
Soru 99
- Taylor kısa vadeli faiz oranı= 0,2
- Söz konusu faize ilişkin reel denge değeri=0,15
- Gerçekleşen enflasyon oranı=0,1
- Gerçekleşen üretim düzeyi=0,8
- Potansiyel üretim düzeyi=0,6
Seçenekler
A
0,1
B
0,2
C
0,3
D
0,4
E
0,5
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır. Taylor tarafından ortaya konulan basit para politikası kuralı aşağıdaki formül:
iTaylor = πt + r* + 0,5(πt - π*) + 0,5(yt - y*) şeklindedir. Yukardaki verileri yerine yazar isek:
0,2= 0,1 +0,15 + 05(0,1-π*) + 0,5(0,8-06) şeklinde denklem oluşur. Gerekli işlemler yapılır ise sonuç:
π*=0,4 şeklinde oluşacaktır.
iTaylor = πt + r* + 0,5(πt - π*) + 0,5(yt - y*) şeklindedir. Yukardaki verileri yerine yazar isek:
0,2= 0,1 +0,15 + 05(0,1-π*) + 0,5(0,8-06) şeklinde denklem oluşur. Gerekli işlemler yapılır ise sonuç:
π*=0,4 şeklinde oluşacaktır.
Soru 100
Aşağıdakilerden hangisi bankaların kredi politikalarındaki değişmeler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Banka Sermayesinde Yaşanan Daralmalar
B
Başarısız Mevduat Kurumlarının Faaliyetlerine Devam Edememesi
C
Banka Denetimini Üstlenen Kurulun Katı Uygulamalar
D
Bankacılık Sektörünün Kredi Standartlarında Yaşanan Değişmeler
E
Kredi Genişlemesi
Açıklama:
Yer almayan değişim olan cevap E şıkkıdır. Bankların kredi politikalarındaki yaptıkları değişmeler arasında kredi genişlemesi değil kredi daralması yer almaktadır.
Soru 101
Aşağıdakilerden hangisi para politikasında meydana gelen değişimlerin ekonomiye aktarımında kısa vadeli faiz oranlarındaki değişimin ekonomideki talebi etkilemesi için etkide bulunduğu etkenlerden birisi değildir?
Seçenekler
A
Faizler Genel Düzeyi
B
Kredi Piyasası
C
Fiyatlar Genel Düzeyi
D
Varlık Fiyatları
E
Bekleyişler
Açıklama:
Yer almayan etken C şıkkıdır. Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yarattığı etki aktarım mekanizmasının ilk adımıdır. Bu aşamada, faizlerdeki değişiklikler varlık fiyatlarına, döviz kuruna ve kredi koşullarına yansımak suretiyle öncelikle finansal piyasaları etkilemektedir. İkinci aşamada finansal piyasalardaki değişiklikler ekonomik birimlerin harcamalarını etkileyecek ve ekonomide toplam talep düzeyi değişecektir.
Soru 102
Bir politikanın uygulamaya konulmasıyla, ekonomi üzerinde etkilerinin ortaya çıkması arasında geçen zamanı ifade eden gecikme türü aşağıdakilerden hangsidir?
Seçenekler
A
Veri Gecikmesi
B
Etkinlik Gecikmesi
C
Yürütme Gecikmesi
D
Düzenleme Gecikmesi
E
Tanı Gecikmesi
Açıklama:
Doğru cevap B şıkkıdır.
Soru 103
Ekonomide negatif talep şoku olduğunu varsayalım. Bu durumda merkez bankasının vereceği tepkiler veya oluşabilecek sonuçlar açışından aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?
Seçenekler
A
Gecikme durumu olur ise etkin bir para politikası uygulanabilir
B
Ekonomide gecikme sorununun yaşanmaması durumunda çıktı düzeyi değişmeyecektir
C
Ekonomide gecikme sorununun yaşanmaması durumunda merkez bankası faiz oranlarını düşürecektir
D
Ekonomide gecikme sorununun yaşanmaması durumunda enflasyon oluşmayacaktır
E
Aktivist politikalar yaşanan şoklara son derece yavaş tepki verecektir
Açıklama:
Gecikme sorununun varlığı, merkez bankasının talep şokunun yarattığı etkilere karşı zamanında bir politika geliştirebilmesine engel olacaktır. Para politikasının etkinliği son derece kısıtlı olacaktır. Yani yanlış olmasın gereken ifade A şıkkıdır.
Soru 104
I. Hisse Senedi Fiyatlarının Gelir Üzerindeki Etkisi
II. Servetin Tüketim Üzerindeki Etkisi
III. Net Değer ve Teminatlar Üzerindeki Etkisi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangisi finansal piyasalarda işlem gören varlık fiyatlarındaki değişmeler sonucunda oluşan etkiler arasında yer alır?
II. Servetin Tüketim Üzerindeki Etkisi
III. Net Değer ve Teminatlar Üzerindeki Etkisi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangisi finansal piyasalarda işlem gören varlık fiyatlarındaki değişmeler sonucunda oluşan etkiler arasında yer alır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Doğru cevap D şıkkıdır. I numaralı ifade de yer alan hisse senedi fiyatlarının gelir üzerindeki etkisi ifadesinin doğru hali yatırımlara olan etkisi olacaktır. Yani eğer ifade; hisse senedi fiyatlarının yatırımlar üzerindeki etkisi şeklinde olsa doğru olacaktı.
Soru 105
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankasının para politikası kararları sonucunda faiz oranlarını düşürmesi ile oluşacak durumlardan birisidir?
Seçenekler
A
Sermaye kullanımının maliyeti artar
B
Bireylerin kredi kullanımı azalır
C
Tüketim artar
D
Yatırımlar azalır
E
Toplam harcamalar azalır
Açıklama:
Doğru cevap C şıkkıdır. Merkez bankasının para politikası kararları sonucunda faiz oranlarını düşürmesi durumunda piyasa faiz oranları da düşecek ve sermaye kullanımının maliyeti de düşecektir. Sermaye maliyetlerindeki bu azalış işletmelerin yeni yatırımlara yönelmelerine ve bireylerin kredi kullanarak araba veya gayrimenkul gibi ürünleri daha fazla satın almalarına neden olacaktır. Dolayısıyla tüketim ve yatırımlar artacak ve toplam harcamalar artacaktır.
Soru 106
Merkez Bankasının referans faiz oranının %9 olduğunu, ancak Para Kurulunun aldığı kararla faiz oranlarını 50 baz puan artırdığını varsayalım. Bekleyişler teorisine göre bu değişimin 1 yıl vadeli faiz oranlarına etkisi yüzde kaç olur?
Seçenekler
A
%0,001
B
%0,1
C
%0,5
D
%1
E
%10
Açıklama:
Merkez Bankası referans faiz oranı olarak kullandığı gecelik borçlanma faiz oranının 50 baz puan arttırdığında, bu değişimin 1 yıl vadeli faiz oranları üzerindeki doğrudan etkisi oldukça küçük olacaktır. Bekleyişler teorisine göre bu etki sadece (1/365) (%0,5)=% 0,001 oranında olacaktır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 107
Merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik araç kuralı aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hedef kuralı
B
Mali kural
C
Taylor kuralı
D
Enflasyon kuralı
E
Üretim kuralı
Açıklama:
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır. Doğru yanıt C'dir.
Soru 108
Taylor Kuralı’nda para politikası referans faiz oranı dört faktöre bağlı olarak değiştirilir. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Enflasyon oranı
B
Denge reel faiz oranı
C
Enflasyon açığı
D
Üretim açığı
E
Tüketim açığı
Açıklama:
Taylor Kuralı’nda para politikası referans faiz oranı dört faktöre bağlı olarak değiştirilir. İlk faktör gerçekleşen enflasyon oranıdır. İkinci faktör ise denge reel faiz oranıdır. Üçüncü faktör, gerçekleşen enflasyonun hedeflenenden sapmasına dayalı olarak enflasyon açığının ayarlanmasıdır. Dördüncü faktör, potansiyel reel üretim ve gerçekleşen reel üretim arasındaki farka bağlı olarak üretim açığının ayarlanmasıdır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 109
Taylor kuralına göre, gerçekleşen enflasyon oranının hedeflenen enflasyon oranının üstünde olması durumunda hangi hamle yapılmalıdır?
Seçenekler
A
Para politikası referans faiz oranı düşürülmelidir.
B
Para politikası referans faiz oranı yükseltilmelidir.
C
Para politikası referans faiz oranı sabitlenmelidir.
D
Para politikası referans faiz oranı %1'in altında tutulmalıdır.
E
Para politikası referans faiz oranı %1'in üzerinde tutulmalıdır.
Açıklama:
Taylor Kuralı'nda üçüncü faktör, gerçekleşen enflasyonun hedeflenenden sapmasına dayalı olarak enflasyon açığının ayarlanmasıdır. Faiz oranının enflasyon açığına göre ayarlanması faktörü, gerçekleşen enflasyon oranının hedeflenen enflasyon oranının üstünde olması durumunda para politikası referans faiz oranının yükseltilmesi ve tersi durumda ise düşürülmesi gerektiğini belirtir. Doğru yanıt B'dir.
Soru 110
Finansal piyasalarda işlem gören varlıkların fiyatlarında bir artış meydana gelmesi aşağıdaki sonuçlardan hangisini doğurabilir?
Seçenekler
A
Tüketimi azaltır
B
Yatırım kararlarını negatif etkiler
C
Ahlaki tehlike sorunu artar
D
Bankaların verdiği kredileri artırır
E
Ters seçim sorunu artar
Açıklama:
Yüksek hisse senedi fiyatları ise firmaların net değerlerini yükseltecektir. Net değerde yaşanan artış firmaların daha az riskli yatırımlara yönelmelerine sebep olacak ve finansal piyasalarda gözlenen ahlaki tehlike ve ters seçim sorunlarını azaltacaktır. Eksik bilgiye bağlı olarak ortaya çıkan bu sorunların azalması bankaların verdiği kredileri arttırmalarına neden olacaktır. Yatırımlar artacak, toplam talep ve üretim düzeyi yükselecektir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 111
Bankaları iflas etme riskine karşı koruyacak belirli bir sermaye yeterliliğini sağlamak amacıyla imzalanan Uluslararası Basel II uzlaşısına göre sermaye yeterlilik oranının alt limiti yüzde kaçtır?
Seçenekler
A
%1
B
%5
C
%8
D
%15
E
%20
Açıklama:
Yasal olarak bankaların özkaynaklarının belirli bir sermaye yeterlilik oranının altına inmesine izin verilmez. Burada amaç bankaları iflas etme riskine karşı koruyacak belirli bir sermaye yeterliliğini sağlamaktır. Örneğin, Uluslararası Basel II uzlaşısına göre sermaye yeterlilik oranının alt limiti %8 olmak zorundadır. Yani genel bir ifadeyle bankaların sermayesinin varlıklarına oranının %8’den aşağıda olmaması gerekmektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 112
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar, harcamalar, üretim, istihdamda, fiyat düzeyi ve enflasyon üzerinde ortaya çıkan etkiler zincirine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon hedeflemesi
B
Para politikasının etkinliği
C
Parasal aktarım mekanizması
D
İçsel para politikası
E
Dışsal para politikası
Açıklama:
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanan, bir dizi etki ortaya çıkmaktadır. İktisatçılar bu gelişmeler zincirine parasal aktarım mekanizması adını vermektedir. Doğru yanıt C'dir.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin aldıkları kararların, enflasyonu etkileme kanallarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kredi piyasası
B
Yurtiçi talep
C
İthal mallara olan talep
D
İhracat talebi
E
Varlık fiyatları
Açıklama:
Para politikası uygulamalarının reel ekonomi üzerinde etkili oluş sürecinde temel olarak üç aşamadan bahsedebiliriz. Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yarattığı etki aktarım mekanizmasının ilk adımıdır. Bu aşamada, faizlerdeki değişiklikler varlık fiyatlarına, döviz kuruna ve kredi koşullarına yansımak suretiyle öncelikle finansal piyasaları etkilemektedir. İkinci aşamada finansal piyasalardaki değişiklikler ekonomik birimlerin harcamalarını etkileyecek ve ekonomide toplam talep düzeyi değişecektir. Üçüncü aşamada ise toplam harcamalardaki bu değişmeler yurt içi enflasyon beklentisini, üretimi ve fiyatlar genel düzeyini etkilemektedir. Konuyu daha iyi anlayabilmek için kitabımızda sayfa 168'de yer alan Şekil 7.2'ye bakılabilir. Doğru yanıt D'dir.
Soru 114
TCMB’nin beklenmeyen bir şekilde politika faiz oranında 100 baz puanlık artış yapmasının varlık fiyatları ve ekonomi üzerinde nasıl bir etkisi olabilir?
Seçenekler
A
Hisse senedi fiyatları düşer
B
Hisse senedi fiyatları kısa dönemde yükselir
C
Yatırımlar artar
D
Bireylerin servetleri artar
E
Toplam talep artar
Açıklama:
Nitekim TCMB’de yapılan bir vaka çalışması sonucunda para politikası sürprizlerinin hisse senedi fiyatları üzerinde etkili olduğu gösterilmiştir. Buna göre TCMB’nin politika faiz oranında 100 baz puanlık artış şeklindeki politika sürprizinin İMKB-100 endeksinde ortalama olarak %2,7’lik bir düşüşe neden olduğu ve elde edilen katsayının da anlamlı olduğu görülmüştür. Hisse senedi fiyatlarındaki artış, bireylerin servetlerini arttıracaktır. Bu durum tüketim harcamalarını ve dolayısıyla toplam talebi ve üretimi arttırmaktadır. Doğru yanıt A'dır.
Soru 115
Ekonomide yaşanan gelişmelere bağlı olarak izlenen para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Tanı (Teşhis) gecikmesi
C
Etkinlik gecikmesi
D
Dış gecikme
E
İç gecikme
Açıklama:
İç gecikme, ekonomide yaşanan gelişmelere bağlı olarak izlenen para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamandır. Doğru yanıt E'dir.
Soru 116
Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının genel yapısının ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olan araç aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Getiri eğrisi
B
Kuznet eğrisi
C
Talep eğrisi
D
J eğrisi
E
Kayıtsızlık eğrisi
Açıklama:
Getiri eğrisi: Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının, genel yapısını gösterir ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olur.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araçtır?
Seçenekler
A
Say kanunu
B
Phillips eğrisi
C
Taylor kuralı
D
Marshall-Lerner koşulu
E
Mundell-Fleming modeli
Açıklama:
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır.
Soru 118
Hedeflenen ve gerçekleşen enflasyon oranları arasındaki farkı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enflasyon açığı
B
Üretim açığı
C
Cari açık
D
Bütçe açığı
E
Deflasyon
Açıklama:
Enflasyon açığı hedeflenen ve gerçekleşen enflasyon oranları arasındaki farka eşittir.
Soru 119
Bir ekonominin potansiyel reel üretim düzeyi ile gerçekleşen reel üretim düzeyi arasındaki farkı ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Enflasyon açığı
B
Üretim açığı
C
Cari açık
D
Stagflasyon
E
Bütçe açığı
Açıklama:
Üretim açığı: Bir ekonominin potansiyel reel üretim düzeyi ile gerçekleşen reel üretim düzeyi arasındaki farka eşittir.
Soru 120
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanan gelişmeler zincirine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Reel aktarım mekanizması
B
Dış aktarım mekanizması
C
Parasal aktarım mekanizması
D
Paranın miktar teorisi
E
Ödünç verilebilir fonlar teorisi
Açıklama:
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasa- lar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerin- de bir etkiyle sonlanan, bir dizi etki ortaya çıkmaktadır. İktisatçılar bu gelişmeler zincirine parasal aktarım mekanizması adını vermektedir.
Soru 121
Merkez Bankası, bankaların kendi aralarında yaptıkları kısa vadeli işlemlerde geçerli olan gecelik faizleri nasıl etkilemektedir?
Seçenekler
A
Merkez bankası çok kısa vadeli politika faiz oranında değişiklikler yaparak,
B
Tüketim ve yatırım harcamalarına yönelik olarak verilen kararlar,
C
Bir ekonomide politika faiz oranları ile piyasa faiz oranları arasındaki ilişki ile,
D
Para politikası araçlarının bu makro ekonomik değişkenler üzerindeki etkisi ile,
E
Ülkenin reel ekonomik faaliyetlerinde etkili olan faiz orta ve uzun vadeli faiz oranları ile,
Açıklama:
Merkez bankası çok kısa vadeli politika faiz oranında değişiklikler yaparak bankaların kendi aralarında yaptıkları kısa vadeli işlemlerde geçerli olan gecelik faizleri etkilemektedir.
Soru 122
Para politikasının nihai amacı nedir?
Seçenekler
A
Merkez bankası toplam harcamaları kısa vadeli faiz oranına ayarlamaktır.
B
Para politikasının nihai amacı millî gelir, istihdam ve fiyatlar genel düzeyi için belirlenen hedeflere ulaşmaktır.
C
Merkez bankalarının politika referans faiz oranı olarak kullandıkları kısa vadeli faizlerin orta ve uzun dönemli faizleri değiştirmektir.
D
Firmaların yatırımlarını finanse etmek için uzun vadeli krediler vermektir.
E
Bir haftalık repo faizlerini düzenlemektir.
Açıklama:
Para politikasının nihai amacı millî gelir, istihdam ve fiyatlar genel düzeyi için belirlenen hedeflere ulaşmaktır. Ancak para politikası araçlarının bu makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisi dolaylı bir şekilde olmaktadır. Para politikası yapıcıları, kısa dönemli faizleri doğrudan etkileme gücüne sahipken, orta ve uzun dönemli faizler üzerinde böyle bir kontrole sahip değildir.
Soru 123
Bekleyişler Teorisi bize neyi anlatır?
Seçenekler
A
Bugünkü 1 yıl vadeli tahvilin faizi, kısa vadeli faiz oranının ortalamasına eşittir.
B
Merkez bankası politika faizi olarak gecelik faizi baz alıp analizinin yapılmasıdır.
C
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
D
Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının, genel yapısını gösterir.
E
Makroekonomik veri akışının finansal piyasalardaki beklentileri nasıl etkilediğinin incelenmesidir.
Açıklama:
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Soru 124
Para Teorisi kitabında açıklandığı gibi farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zaman ve belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren eğrinin adı nedir?
Seçenekler
A
Kâr zarar eğrisi
B
Verim eğrisi
C
Tahvil fiyatları eğrisi
D
Getiri eğrisi
E
Faiz eğrisi
Açıklama:
Getiri eğrisi: Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının, genel yapısını gösterir ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olur.
Soru 125
Taylor kuralı nerede kullanılır?
Seçenekler
A
Taylor stratejisinde bir ekonomide gelecek dönemlere ilişkin belirsizliklerin azalmasıdır.
B
Ülke parasının, sadece döviz ve döviz cinsi varlıklar karşılığında sabit kur üzerinden arz edildiği sistemdir.
C
Enflasyon açığı hedeflenen ve gerçekleşen enflasyon oranları arasındaki farka eşittir.
D
Bir ekonominin potansiyel reel üretim düzeyi ile gerçekleşen reel üretim düzeyi arasındaki farka eşittir.
E
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır.
Açıklama:
Taylor Kuralı, merkez bankalarının enflasyon ve üretim hedeflerine ulaşabilmek amacıyla para politikası aracı olarak kullandıkları kısa vadeli faiz oranlarının belirlenmesine yönelik bir araç kuralıdır. Bu kuralın temelinde enflasyonda veya ekonomik konjonktürde oluşabilecek hedeflerden sapmalar karşısında para politikasının kurala bağlı olarak değiştirilmesi ve böylece para otoritesinin davranışlarının daha tahmin edilebilir olmasını sağlamak amacı yer almaktadır.
Soru 126
Hisse senedi fiyatlarının yatırımlar üzerindeki etkisi nasıldır?
Seçenekler
A
Hisse senedi fiyatlarının yükselmesi durumunda, firmaların her bir hisseden elde edecekleri fon miktarı artacaktır ve yatırım harcamaları artacaktır
B
Varlık fiyatlarındaki değişmeler ekonomik birimlerin servetlerini doğrudan etkilerler.
C
Varlık fiyatlarındaki değişmeler banka kredilerine ulaşımı kolaylaştırarak da toplam harcamaları etkilemektedir.
D
Varlık fiyatlarındaki artışların toplam harcamaları arttıracağını tersi durumda ise toplam harcamaların azalacağını söyleyebiliriz.
E
Yatırımcılar, yatırım kararlarını alırken risk ve getiri dışında başka değişkenleri de gözetirler ve bütün değişkenleri değerlendirirler.
Açıklama:
Varlık fiyatlarındaki değişmeler aynı zamanda toplam harcamaların dört bileşeninden biri olan yatırımlar üzerinde de etkili olabilmektedir. Örneğin firmalar yeni yatırımlarını finanse etmek için hisse senedi ihraç etmek yöntemini tercih edebilmektedir. Hisse senedi fiyatlarının yükselmesin durumunda, firmaların her bir hisseden elde edecekleri fon miktarı artacaktır. Dolayısıyla da yatırım harcamaları artacaktır.
Soru 127
Başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesinin sonucu ne olacaktır.
Seçenekler
A
Yasal olarak bankaların öz-kaynakları’nın belirli bir sermaye yeterlilik oranının altına inmesine izin verilmez.
B
Faaliyetlerini sürdürmeye yetecek bir bilançoya sahip olmayan bankalar bankacılık siteminden ayıklanarak TMSF tarafından devralınır.
C
Bankalar, sermaye yeterlilik oranı koşulunu tutturabilmek için krediler kalemi de dâhil olmak üzere varlıklarını azaltma yoluna gitmek zorunda kalırlar.
D
Bankacılık sitemindeki istikrarı sağlamak ve sürekli kılmak amacıyla bankacılık sistemi sürekli olarak denetlemelere ve düzenlemelere tabi olmalıdır.
E
Bankalar riskli buldukları ekonomik birimlere kredi kullandırtmayı önlemeliler.
Açıklama:
Finansal piyasaların sağlıklı olması için iflas eden bankaların ve yönetimin iyileştirilmesi gerekir. Ülkemizde bu sorumluluk Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) aittir. Faaliyetlerini sürdürmeye yetecek bir bilançoya sahip olmayan bankalar bankacılık siteminden ayıklanarak TMSF tarafından devralınır. TMSF yönetimi altına giren bankaların, geri dönmeyen varlık portföyünü sağlıklı bir yapıya kavuşturduktan sonra bankayı satmak suretiyle tekrar piyasaya kazandırır.
Soru 128
İktisatta parasal aktarım mekanizması nedir?
Seçenekler
A
Para politikası araçları ile ilgili alınan kararların bankalar üzerindeki genel etkisidir.
B
Para politikası araçları ile ilgili alınan kararların borsalar üzerindeki genel etkisidir.
C
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanan, bir dizi etki ortaya çıkmaktadır.
D
Para politikası araçları ile ilgili alınan kararların faizler üzerindeki genel etkisidir.
E
Merkez bankası kısa vadeli nominal faiz oranlarında yaptığı değişikliklerin faizler genel düzeyi, kredi piyasası, varlık fiyatları ve bekleyişler üzerinde yarattığı etkidir.
Açıklama:
Para politikalarının başarıyla yürütülmesi için para otoritelerin uyguladıkları politikaların ekonomiye etkileri konusunda tam bir değerlendirmeye sahip olmaları gerekir. Bu değerlendirme surecinde para politikalarının ekonomiye etkilerinin hangi kanallar aracılığıyla gerçekleştiğinin anlaşılması, uygulanacak politikaların belirlenmesi bakımından önemlidir.
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanan, bir dizi etki ortaya çıkmaktadır. İktisatçılar bu gelişmeler zincirine parasal aktarım mekanizması adını vermektedir.
Merkez bankalarının para politikası uygulamaları sonucunda finansal piyasalar üzerinde bir etkiyle başlayan ve daha sonra harcamalar, üretim ve istihdamda değişiklikler yoluyla çalışan, fiyat düzeyi ve daha özellikli olarak enflasyon üzerinde bir etkiyle sonlanan, bir dizi etki ortaya çıkmaktadır. İktisatçılar bu gelişmeler zincirine parasal aktarım mekanizması adını vermektedir.
Soru 129
Para politikasının varlık fiyatları üzerindeki etkileri nasıldır?
Seçenekler
A
Firmaların kullandıkları krediyi geri ödeyememe durumunda katlanacakları maliyetin etkileridir.
B
Merkez bankasının para politikası kararları sonucunda faiz oranlarını düşürmesi durumunda piyasa faiz oranları da düşecek ve sermaye kullanımının maliyeti de düşecektir.
C
Faizlerdeki değişiklikler varlık fiyatlarına, döviz kuruna ve kredi koşullarına yansımak suretiyle öncelikle finansal piyasaları etkilemektedir.
D
Para politikası kararlarının hisse senedi fiyatları üzerinden yatırımları etkilemesidir.
E
Toplam harcamalardaki bu değişmeler yurt içi enflasyon beklentisini, üretimi ve fiyatlar genel düzeyini etkilemektedir.
Açıklama:
Para politikasının varlık fiyatları üzerindeki etkileri: Para politikasının varlık fiyatları üzerindeki etkileri ile temel olarak kastedilen, para politikası kararlarının hisse senedi fiyatları üzerinden yatırımları etkilemesidir. Hisse senedinin temel değeri, gelecek donem elde edilecek temettü̈ ödemelerinin bugünkü değerine eşittir. Faiz oranları düştükçe, bugünkü̈ değerimize artacak ve hisse senedinin fiyatı artacaktır. Buna ek olarak, para politikasındaki bir gevşeme tüketicilerin ve firmaların gelecek dönemdeki ekonomik büyümeye ilişkin beklentilerini arttıracaktır.
Soru 130
Politika uygulamaları sürecinde ortaya çıkan gecikme sorununda, iç gecikme ve dış gecikme olarak incelenir. Bu ikisinden birisi olan iç gecikme ne demektir?
Seçenekler
A
Belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süredir.
B
Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikmedir.
C
Elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin para politikası uygulayıcıları tarafından tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikmedir.
D
Belirli bir politikayı uygulamaya sokabilmek için bazı durumlarda yasal düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Bu süreçte geçen süreye bağlı olarak ortaya çıkan gecikmeye düzenleme gecikmesi denilmektedir.
E
İç gecikme, ekonomide yaşanan gelişmelere bağlı olarak izlenen para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamandır.
Açıklama:
Politika uygulamaları sürecinde ortaya çıkan gecikme sorununu, genel olarak iç gecikme ve dış gecikme olmak üzere iki tür altında özetleyebiliriz. İç gecikme, ekonomide yaşanan gelişmelere bağlı olarak izlenen para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamandır. Dış gecikme ise belli bir politikayı uygula- maya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen suredir.
Soru 131
Uzun vadeli tahvillerin faiz oranlarının, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalaması olduğunu ifade eden yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ricardocu denklik teorisi
B
Yaşam boyu gelir teorisi
C
Heckscher - Ohlin teorisi
D
Bekleyişler teorisi
E
Rybczynski teorisi
Açıklama:
Bekleyişler teorisine göre; uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır.
Soru 132
1 yıl vadeli tahvil şu anda yıllık %10 faiz ile işlem görmekte ve piyasa katılımcıları 1 yıl sonra ihraç edilecek olan 1 yıl vadeli tahvilin getirisini %20 olarak beklemektedir. Bekleyişler teorisine göre bu ekonomide 2 yıl vadeye sahip olan tahvilin bugünkü getirisi aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
%10
B
%12,5
C
%15
D
%18
E
%20
Açıklama:
Bekleyişler teorisine göre, bugünkü bir yıl vadeli tahvil faiz oranının % 10, gelecek yıl gerçekleşmesi beklenen bir yıl vadeli tahvil faiz oranının % 20 olduğu bu durumda, 2 yıl vadeye sahip olan tahvilin bugünkü getirisinin, 1 yıl vadeli tahvilin bugünkü getirisi ile gelecek dönemdeki beklenen getirisinin basit ortalamasına eşit olması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle bugünkü 2 yıl vadeli tahvilin faizi, bu iki faiz oranının ortalaması yani (0,10+0,20)/2=0,15 olmalıdır
Soru 133
Ekonomik faaliyetlerin düzeyini ölçen GSYİH büyüklüğü bilgisine para politikası uygulayıcıları tarafından ilgili çeyrekten üç ay sonra ulaşılabilmesi para politikasının yürütülmesinde hangi tür gecikmeye bir örnektir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Tanı gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Veri Gecikmesi: Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikmedir. Örneğin, ekonomik faaliyetlerin düzeyini ölçen GSYİH verisine ancak ilgili çeyrekten üç ay sonra ulaşılabilmektedir.
Soru 134
Para politikasının yürütülmesinde elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin para politikası uygulayıcıları tarafından tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikme hangisidir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Tanı gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Tanı (Teşhis) Gecikmesi: Elde edilen verilerin ekonominin gelecekte izleyeceği seyre ilişkin ne tür sinyaller verdiğinin para politikası uygulayıcıları tarafından tam olarak anlaşılması sürecinde geçen zamana bağlı olarak ortaya çıkan gecikmedir.
Soru 135
Aşağıdakilerden hangisi bir politikanın uygulamaya konulmasıyla, ekonomi üzerinde etkilerinin ortaya çıkması arasında geçen zamanı ifade eder?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Tanı gecikmesi
C
Düzenleme gecikmesi
D
Yürütme gecikmesi
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Etkinlik Gecikmesi: Bir politikanın uygulamaya konulmasıyla, ekonomi üzerinde etkilerinin ortaya çıkması arasında geçen zamanı ifade etmektedir.
Soru 136
Enflasyon hedeflemesi rejimi ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Seçenekler
A
Merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır.
B
Enflasyon hedeflemesi yaklaşımında para politikasının esas amacı, düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını gerçekleştirmektir.
C
Enflasyon hedeflemesi yaklaşımında merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler.
D
Merkez bankalarının uyguladığı klasik yöntemlerle karşılaştırıldığı zaman, bu yöntemin para politikasının tasarımını ve performansını riske soktuğuna inanılmaktadır.
E
Enflasyon hedeflemesi rejiminin toplum tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi amacıyla öncelikle sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur.
Açıklama:
Enflasyon hedeflemesi rejimi; merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması ve sürdürülmesi amacına yönelik olarak, para politikasının belirlenen bir dönem için belirlenen sayısal bir enflasyon hedefi ya da hedef aralığına dayandırılması ve bunun kamuoyuna açıklanması şeklinde tanımlanabilen para politikası uygulamasıdır. Enflasyon hedeflemesi yaklaşımında para politikasının esas amacı, düşük ve istikrarlı bir enflasyon oranını gerçekleştirmektir. Bu stratejide merkez bankası öncelikle ekonomi için uygun olduğuna inandığı bir enflasyon hedefi belirler. Enflasyonun gelecekte izleyeceği seyir hakkında tahminlerde bulunur. Bu tahmin, hedef enflasyon oranıyla karşılaştırılır ve tahminle hedef arasındaki farka bağlı olarak para politikası önlemleri geliştirilir. Merkez bankalarının uyguladığı klasik yöntemlerle karşılaştırıldığı zaman, bu yöntemin para politikasının tasarımını ve performansını arttırdığına inanılmaktadır. Enflasyon hedeflemesi rejiminin toplum tarafından kolaylıkla anlaşılabilmesi ve izlenebilmesi amacıyla öncelikle sayısal bir enflasyon hedefi belirlenir ve kamuoyuna duyurulur. Bu duyuru ile birlikte merkez bankası bu hedefe ulaşacağını taahhüt eder.
Soru 137
- Parasal göstergelerin seyri
- Verimlilik
- Nüfus artışı
- İstihdam ve ücretler
- Dış borçlar
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-IV-V
C
I-II-V
D
II-III-V
E
I-II-IV
Açıklama:
Merkez bankasının enflasyon tahminlerinin enflasyon hedefinden önemli ölçüde sapması durumunda merkez bankası temel para politikası aracı olan faiz oranlarına müdahalede bulunarak bu sapmanın önüne geçmeye çalışacaktır. Bir başka ifadeyle merkez bankasının enflasyonun gelecekte izleyeceği seyri doğru öngörebilmesi oldukça önemlidir. Bu amaçla ekonomideki toplam arz ve toplam talep gelişmeleri, parasal göstergelerin seyri, kamu maliyesinde yaşanan gelişmeler, beklentiler, fiyatlama davranışları, iç ve dış şoklar, verimlilik, istihdam ve ücretler, döviz kurlarında ve ödemeler dengesinde yaşanan gelişmeler gibi pek çok farklı unsuru içinde barındıran geniş bir bilgi setinin merkez bankasının hizmetinde olması gerekmektedir.
Soru 138
Aşağıdaki ülkelerden hangisi 1999 yılından itibaren enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ülkelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Türkiye
B
Brezilya
C
Kolombiya
D
Meksika
E
Polonya
Açıklama:
Brezilya, Kolombiya, Meksika ve Polonya gibi ülkeler 1999 yılından itibaren enflasyon hedeflemesi rejimine geçen ülkelerdendir.
Soru 139
Enerji fiyatlarında artış, mevsimsel koşullar, maliye politikası gibi dışsal koşullara daha açık olan ve geçici nitelikler taşıyabilen mal ve hizmetlerin TÜFE sepetinden çıkartılmasıyla hesaplanan dar kapsamlı bir enflasyon olarak tanımlanan enflasyon türü aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Ilımlı enflasyon
B
Çekirdek enflasyon
C
Talep enflasyonu
D
Galopan Enflasyon
E
İthal enflasyon
Açıklama:
Çekirdek Enflasyon: Enerji fiyatlarında artış, mevsimsel koşullar, maliye politikası gibi dışsal koşullara daha açık olan ve geçici nitelikler taşıyabilen mal ve hizmetlerin TÜFE sepetinden çıkartılmasıyla hesaplanan dar kapsamlı enflasyon tanımıdır.
Soru 140
Aşağıdaki ülkelerden hangisinde bant hedefi belirleyen ülkelerden biridir?
Seçenekler
A
Brezilya
B
Slovak Cumhuriyeti
C
Türkiye
D
Güney Kore
E
Çek Cumhuriyeti
Açıklama:
Avustralya, Filipinler, G.Afrika, İsrail, Kanada, Kolombiya, G.Kore, Şili, Tayland, Yeni Zelanda gibi ülkelerde bant hedefi belirleyen ülkeler arasında yer alır.
Soru 141
- Örtük enflasyon hedeflemesi, en yalın hâliyle enflasyon hedeflemesi rejimine yakınsama stratejisidir.
- TCMB’nin her sene bir kere Bakanlar Kurulu’na ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Bütçe ve Plan Komisyonu’na sunum yaparak hesap vermesi kararı alınmıştır.
- Faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından bilinmemektedir.
- 2003 yılında çıkartılan yasaya göre TCMB’nin temel amacı fiyat istikrarını sağlamak olarak belirlenmiştir.
- Enflasyon hedeflemesi rejiminde olduğu gibi bu rejim altında da her yılın başında enflasyon hedefi kamuoyuna açıklanmıştır.
Seçenekler
A
I-II-III
B
II-IV-V
C
I-III-V
D
II-III-V
E
I-IV-V
Açıklama:
Örtük enflasyon hedeflemesi, en yalın hâliyle enflasyon hedeflemesi rejimine yakınsama stratejisidir. Bu dönemde uygulanan para politikası rejiminin açık enflasyon hedeflemesi rejimi ile benzerlikleri aşağıdaki gibidir;
• Örtük enflasyon hedeflemesi rejiminde de bir enflasyon hedefi belirlenmektedir. 2001 yılında çıkartılan yasaya göre TCMB’nin temel amacı fiyat
istikrarını sağlamak olarak belirlenmiştir. TCMB bu amaç doğrultusunda
hangi aracın kullanılacağına dair kendisi karar yetkisine sahiptir.
• Enflasyon hedeflemesi rejiminde olduğu gibi bu rejim altında da her yılın
başında enflasyon hedefi kamuoyuna açıklanmıştır.
• Temel politika aracı her iki uygulama altında da kısa vadeli faiz oranlarıdır.
TCMB örtük enflasyon hedeflemesi rejimi altında temel politika aracı olarak gecelik faiz oranını kullanmıştır. Para politikası gelecek dönem enflasyonuna odaklandığı için faiz aracının alacağı değerler enflasyon tahminleri
ile hedeflenen enflasyon arasındaki farka bağlı olarak değiştirilmiştir.
• TCMB’nin her sene iki kere Bakanlar Kurulu’na ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi Bütçe ve Plan Komisyonu’na sunum yaparak hesap vermesi kararı
alınmıştır.
• TCMB hedef alınan enflasyona ulaşmak için iletişim politikasını yaygın bir
biçimde kullanmıştır.
2002 ile 2005 yılları arasında uygulanan rejimin enflasyon hedeflemesi rejiminden ayrılan ve örtük ismini taşımasına sebep olan faktörler ise şöyleydi.
Karar alma mekanizmaları kurumsallaşmamıştı. Para Politikası Kurulu
tavsiye niteliğinde açıklamalarda bulunuyor ve düzenli aralıklarla toplantı
yapmıyordu. Buna karşılık faiz kararları TCMB başkanlığınca herhangi bir
zamanda alınıyordu,
• Buna bağlı olarak, faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından
bilinmiyordu. Bir başka ifadeyle açık enflasyon hedeflemesi rejiminde esas
olan şeffaflık tam olarak sağlanmamıştı.
• Enflasyon raporu yayınlanmıyordu ve TCMB’nin ileriye dönük enflasyon
tahminleri ve olası politika tepkileri hakkında kamuoyu düzenli olarak bilgilendirilmiyordu.
2002 ile 2005 yılları arasında enflasyon hedeflemesi için gereken ön koşullar arasında yer alan bankacılık sektörünün sağlam bir yapıda olması ve finansal piyasaların güçlü ve gelişmiş olmaları konusunda da hem yasal düzenlemeler hem de uygulamalar yönüyle büyük gelişmeler yaşanmıştır.
• Örtük enflasyon hedeflemesi rejiminde de bir enflasyon hedefi belirlenmektedir. 2001 yılında çıkartılan yasaya göre TCMB’nin temel amacı fiyat
istikrarını sağlamak olarak belirlenmiştir. TCMB bu amaç doğrultusunda
hangi aracın kullanılacağına dair kendisi karar yetkisine sahiptir.
• Enflasyon hedeflemesi rejiminde olduğu gibi bu rejim altında da her yılın
başında enflasyon hedefi kamuoyuna açıklanmıştır.
• Temel politika aracı her iki uygulama altında da kısa vadeli faiz oranlarıdır.
TCMB örtük enflasyon hedeflemesi rejimi altında temel politika aracı olarak gecelik faiz oranını kullanmıştır. Para politikası gelecek dönem enflasyonuna odaklandığı için faiz aracının alacağı değerler enflasyon tahminleri
ile hedeflenen enflasyon arasındaki farka bağlı olarak değiştirilmiştir.
• TCMB’nin her sene iki kere Bakanlar Kurulu’na ve Türkiye Büyük Millet
Meclisi Bütçe ve Plan Komisyonu’na sunum yaparak hesap vermesi kararı
alınmıştır.
• TCMB hedef alınan enflasyona ulaşmak için iletişim politikasını yaygın bir
biçimde kullanmıştır.
2002 ile 2005 yılları arasında uygulanan rejimin enflasyon hedeflemesi rejiminden ayrılan ve örtük ismini taşımasına sebep olan faktörler ise şöyleydi.
Karar alma mekanizmaları kurumsallaşmamıştı. Para Politikası Kurulu
tavsiye niteliğinde açıklamalarda bulunuyor ve düzenli aralıklarla toplantı
yapmıyordu. Buna karşılık faiz kararları TCMB başkanlığınca herhangi bir
zamanda alınıyordu,
• Buna bağlı olarak, faiz kararlarının alınacağı tarihler kamuoyu tarafından
bilinmiyordu. Bir başka ifadeyle açık enflasyon hedeflemesi rejiminde esas
olan şeffaflık tam olarak sağlanmamıştı.
• Enflasyon raporu yayınlanmıyordu ve TCMB’nin ileriye dönük enflasyon
tahminleri ve olası politika tepkileri hakkında kamuoyu düzenli olarak bilgilendirilmiyordu.
2002 ile 2005 yılları arasında enflasyon hedeflemesi için gereken ön koşullar arasında yer alan bankacılık sektörünün sağlam bir yapıda olması ve finansal piyasaların güçlü ve gelişmiş olmaları konusunda da hem yasal düzenlemeler hem de uygulamalar yönüyle büyük gelişmeler yaşanmıştır.
Soru 142
Ülkemizde açık enflasyon hedeflemesi rejiminin kullanılmaya başlandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
2004
B
2002
C
2007
D
2005
E
2006
Açıklama:
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), örtük enflasyon hedeflemesi rejimi döneminde elde edilen başarıdan aldığı cesaretle açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçiş için gerekli ön koşullarda önemli iyileşme sağlandığını da göz önüne alarak, 2006 yılı başından itibaren açık enflasyon hedeflemesi rejimine geçmiş ve son yıllardaki “düşen enflasyon” sürecinden “fiyat istikrarı” sürecine doğru ilerleneceğini ifade etmiştir.
Soru 143
Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır. Bu hedefi TCMB ve hükûmet beraber belirleyecektir. Para Politikası Kurulu faiz kararlarının alınmasında esas yetkili mercii olmuştur. Kurulun yıl boyunca yapacağı toplantıların tarihlerinin yılbaşında kamuoyuna duyurulması ve Kurulun aldığı faiz kararlarının gerekçelerinin kamuoyuyla paylaşılması kararlaştırılmıştır. Buna ek olarak, TCMB üç ayda bir beklenen enflasyona ilişkin değerlendirmeleri içeren enflasyon raporu çıkaracaktır.
Yukarı verilen açıklama açık enflasyon rejiminin özelliklerinden hangisine ait olabilir?
Yukarı verilen açıklama açık enflasyon rejiminin özelliklerinden hangisine ait olabilir?
Seçenekler
A
Fiyat Endeksinin Seçimi
B
Hedef Düzeyinin Belirlenmesi
C
Hedefleme Süresi
D
İletişim Politikası
E
Hedef Düzeyin Açıklanması
Açıklama:
Hedefleme Süresi: Enflasyon hedefinin üç yıllık bir dönem için ilan edilmesi ve yıllık olarak açıklanması kararlaştırılmıştır. Bu hedefi TCMB ve hükûmet beraber belirleyecektir. Para Politikası Kurulu faiz kararlarının alınmasında esas yetkili mercii olmuştur. Kurulun yıl boyunca yapacağı toplantıların tarihlerinin yılbaşında kamuoyuna duyurulması ve Kurulun aldığı faiz kararlarının gerekçelerinin kamuoyuyla paylaşılması kararlaştırılmıştır. Buna ek olarak, TCMB üç ayda bir beklenen enflasyona ilişkin değerlendirmeleri içeren enflasyon raporu çıkaracaktır.
Soru 144
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri para politikasının nihai amaçları arasında yer alır?
- Milli gelir düzeyini ayarlamak
- İstihdam oranlarını düzenlemek
- Fiyatların genel düzeyini belirlemek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para politikasının nihai amacı millî gelir, istihdam ve fiyatlar genel düzeyi için belirlenen hedeflere ulaşmaktır. Ancak para politikası araçlarının bu makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisi dolaylı bir şekilde olmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 145
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri para politikasının nihai amaçları arasında yer alır?
- Milli gelir düzeyini ayarlamak
- İstihdam oranlarını düzenlemek
- Fiyatların genel düzeyini belirlemek
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para politikasının nihai amacı millî gelir, istihdam ve fiyatlar genel düzeyi için belirlenen hedeflere ulaşmaktır. Ancak para politikası araçlarının bu makroekonomik değişkenler üzerindeki etkisi dolaylı bir şekilde olmaktadır. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 146
Merkez Bankası para politikası referans faiz oranı olarak; gecelik borçlanma faiz oranını kullanmaktayken hangi yıldan sonra bir hafta vadeli repo faizini politika faizi olarak kullanmaya başlamıştır?
Seçenekler
A
1995
B
2000
C
2005
D
2010
E
2015
Açıklama:
Merkez bankalarının kullandıkları politika faiz oranı çok kısa vadelidir. Örneğin, TCMB para politikası referans faiz oranı olarak Mayıs 2010’a kadar gecelik borçlanma faiz oranını kullanmaktayken bu tarihten sonra bir hafta vadeli repo faizini politika faizi olarak kullanmaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 147
Farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi aşağıdakilerden hangisi ile gösterilir?
Seçenekler
A
Getiri Eğrisi
B
Veri gecikmesi
C
Denge reel faiz oranı
D
Gecelik faiz oranı
E
Üretim açığı
Açıklama:
Para Teorisi kitabında açıklandığı gibi farklı vadelere sahip ancak aynı düzeyde risk, likidite ve vergi ayrıcalıklarına sahip tahvillerin getirileri arasında zamanın belirli noktasındaki ilişkiyi gösteren eğri getiri eğrisi olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 148
Servetin tüketim üzerindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
- Servet artarsa mal alımı artar
- Servet artarsa tüketim azalır
- Servet artarsa toplam harcama artar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Servetin Tüketim Üzerindeki Etkisi: Varlık fiyatlarındaki değişmeler ekonomik birimlerin servetlerini doğrudan etkilerler. Örneğin, hisse senetlerinin %30 değer kazanması durumunda, tasarruflarını bu piyasada değerlendiren ekonomik birimlerin servetleri de aynı ölçüde artacaktır. Servette yaşan bu artış bireyleri daha fazla mal ve hizmet satın almaya yönlendirecektir. Dolayısıyla tüketim artacak ve toplam harcamalar artacaktır. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 149
Bir ekonominin potansiyel reel üretim düzeyi ile gerçekleşen reel üretim düzeyi arasındaki farka ne ad verilir?
Seçenekler
A
Üretim açığı
B
Enflasyon açığı
C
Kredi açığı
D
Tüketim açığı
E
Çıktı Açığı
Açıklama:
Üretim açığı: Bir ekonominin potansiyel reel üretim düzeyi ile gerçekleşen reel üretim düzeyi arasındaki farka eşittir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 150
Aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri kredi daralmasının başlıca nedenleri arasında yer alır?
- Banka sermayesinde yaşanan kötüleşme
- Başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi
- Banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Kredi daralmasının başlıca nedenleri; banka sermayesinde yaşanan kötüleşmeler, başarısız mevduat kurumlarının faaliyetlerine devam edememesi, banka denetimini üstlenen kurulun katı uygulamaları, bankacılık sektörünün kredi standartlarında yaşanan değişmeler olarak sıralanabilir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 151
Para politikasının varlık fiyatları üzerindeki etkileri göz önünde bulundurulduğunda faiz oranları düştükçe aşağıdakilerden hangisi ya da hangilerinin olması beklenir?
- Faiz indirimi hisse senedi fiyatlarını yukarıya çeker
- Gelecek döneme ilişkin ekonomik büyüme beklentisi artar
- Yüksek getiri ve kâr olanaklarının ortaya çıkar
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Para Politikasının Varlık Fiyatları Üzerindeki Etkileri: Para politikasının varlık fiyatları üzerindeki etkileri ile temel olarak kastedilen, para politikası kararlarının hisse senedi fiyatları üzerinden yatırımları etkilemesidir. Hisse senedinin temel değeri, gelecek dönem elde edilecek temettü ödemelerinin bugünkü değerine eşittir. Faiz oranları düştükçe, bugünkü değerimiz artacak ve hisse senedinin fiyatı artacaktır. Buna ek olarak, para politikasındaki bir gevşeme tüketicilerin ve firmaların gelecek dönemdeki ekonomik büyümeye ilişkin beklentilerini arttıracaktır. Ekonominin daha fazla büyümesi daha yüksek getiri ve kâr olanaklarının ortaya çıkması demektir. Beklentilerdeki bu olumlu gelişme de hisse senedi fiyatlarını yukarıya çekecektir. Doğru cevap E seçeneğidir.
Soru 152
Para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamana ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Tanı gecikmesi
C
Dış gecikme
D
İç gecikme
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
İç gecikme: Para politikasında bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğu an ile merkez bankasının para politikasındaki değişikliği uygulamaya başladığı an arasında geçen zamandır. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 153
Belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süreye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Tanı gecikmesi
C
Dış gecikme
D
İç gecikme
E
Yürütme gecikmesi
Açıklama:
Dış gecikme: Belli bir politikayı uygulamaya koyduktan sonra, bu politika kapsamında değişmesi beklenen hedef değişkenin etkilendiği zamana kadar geçen süredir. Doğru cevap C seçeneğidir.
Soru 154
Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikmeye ne ad verilir?
Seçenekler
A
Veri gecikmesi
B
Tanı gecikmesi
C
Dış gecikme
D
İç gecikme
E
Etkinlik gecikmesi
Açıklama:
Veri Gecikmesi: Para politikası uygulayıcılarının ekonomide yaşanan gelişmeleri takip etmek amacıyla kullandıkları verilerin elde edilmesi sürecinde ortaya çıkan gecikmedir. Örneğin, ekonomik faaliyetlerin düzeyini ölçen GSYİH verisine ancak ilgili çeyrekten üç ay sonra ulaşılabilmektedir. Doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 155
Aşağıdakilerden hangisi bekleyişler teorisine göre farklı vadelerdeki tahvillerin faiz oranlarının farklı olmasının sebebi değildir?
Seçenekler
A
Sadece gelecekteki kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin bekleyişler tarafından belirlenmesidir.
B
Bekleyişler teorisine göre tahvil satın almak isteyenler için,vade tercihi söz konusu değildir.
C
Farklı yatırım seçeneklerinin aynı beklenen getiriye sahip olması aynı zamanda yatırımcılar için arbitraj olanağının olmaması demektir.
D
Bekleyişler teorisine göre yatırımcılar kısa ve uzun vade arasında herhangi bir tercihte bulunmamaktadır.
E
Sadece gelecekteki orta ve uzun faiz oranlarına ilişkin bekleyişler tarafından belirlenmesidir.
Açıklama:
Bekleyişler Teorisi ve Kısa Dönemli Politika Faiz Oranının Uzun Dönemli Faiz Oranları Üzerine Etkisi
Sadece gelecekteki orta ve uzun faiz oranlarına ilişkin bekleyişler tarafından belirlenmez gelecekteki kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin bekleyişler tarafından belirlenir.
Sadece gelecekteki orta ve uzun faiz oranlarına ilişkin bekleyişler tarafından belirlenmez gelecekteki kısa vadeli faiz oranlarına ilişkin bekleyişler tarafından belirlenir.
Soru 156
Aşağıdakilerden hangisi bekleyişler teorisine göre uzun vadeli tahvillerin faiz oranları için gerçeği yansıtmaktadır?
Seçenekler
A
Bekleyişler teorisine göre uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır
B
Bekleyişler teorisine göre uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen orta vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır
C
Bekleyişler teorisine göre uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen orta ve uzun vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır
D
Bekleyişler teorisine göre uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü orta ve uzun vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır
E
Bekleyişler teorisine göre uzun vadeli tahvillerin faiz oranları gelecekte beklenen orta ve uzun vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır
Açıklama:
Bekleyişler Teorisi ve Kısa Dönemli Politika Faiz Oranının Uzun Dönemli Faiz Oranları Üzerine Etkisi
Bekleyişler teorisine göre uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır
Bekleyişler teorisine göre uzun vadeli tahvillerin faiz oranları, bugünkü ve gelecekte beklenen kısa vadeli tahvil faiz oranlarının ağırlıklı ortalamasıdır
Soru 157
"Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının,genel yapısını gösterir ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olur."tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Üretim açığı
B
Enflasyon açığı
C
Taylor kuralı
D
Para politikası kuralı
E
Getiri Eğrisi
Açıklama:
Para Politikası Kararları ve Getiri Eğrileri
"Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının,genel yapısını gösterir ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olur."tanımı getiri eğrisine aittir.
"Farklı vadelerdeki menkul kıymetlerin faiz oranlarının,genel yapısını gösterir ve faiz oranlarının genel seyrinin görülmesine yardımcı olur."tanımı getiri eğrisine aittir.
Soru 158
Aşağıdakilerden hangisi Taylor Kuralı'nda para politikası referans faiz oranını değiştiren faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Dış ticaret açığı
B
Gerçekleşen enflasyon oranı
C
Denge reel faiz oranı
D
Enflasyon açığının ayarlanması
E
Üretim açığının ayarlanması
Açıklama:
Faiz Kararlarının Alınmasında Para Politikası Kuralı
Dış ticaret açığı ,Taylor Kuralı'nda para politikası referans faiz oranını değiştiren faktörler arasında yer almaz.
Dış ticaret açığı ,Taylor Kuralı'nda para politikası referans faiz oranını değiştiren faktörler arasında yer almaz.
Soru 159
Kısa vadeli faiz oranlarında meydana gelen değişimler aşağıdakilerden hangi faktörü etkilemez?
Seçenekler
A
Faizler
B
Varlık fiyatları
C
Banka kredileri
D
Beklentiler
E
Emek piyasası
Açıklama:
Para Politikası Kararlarının Ekonomiye Aktarımı
Emek piyasası,kısa vadeli faiz oranlarında meydana gelen değişimlerden etkilenmez.
Emek piyasası,kısa vadeli faiz oranlarında meydana gelen değişimlerden etkilenmez.
Ünite 8
Soru 1
Aşağıdakilerden hangisi finansal krizler sırasında gelişen ortak olaylardan biri değildir?
Seçenekler
A
Varlık fiyatlarında düşüşler
B
Likidite yetmezliği
C
İflaslar
D
Sürü davranışı
E
Otomobil sektörünün canlanması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Krizlerin çoğunun merkezinde varlık fiyatlarında yaşanan önemli değer kayıpları, mali başarısızlıklar, likidite krizleri ve bir ülkede patlak veren krizin başka ülkelere yayılması gibi olaylar yer almaktadır.
Krizlerin çoğunun merkezinde varlık fiyatlarında yaşanan önemli değer kayıpları, mali başarısızlıklar, likidite krizleri ve bir ülkede patlak veren krizin başka ülkelere yayılması gibi olaylar yer almaktadır.
Soru 2
Finansal sistemin farklı sebeplerle işleyişinin bozulması ve ödünç alanlar ile ödünç verenler arasındaki fon akımının sürdürülememesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Finansal kriz
B
Küresel kriz
C
Depresyon
D
Resesyon
E
Balon
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Finansal sistemin farklı sebeplerle işleyişinin bozulması ve ödünç alanlar ile ödünç verenler arasındaki fon akımının sürdürülememesi durumuna finansal kriz adı verilir.
Finansal sistemin farklı sebeplerle işleyişinin bozulması ve ödünç alanlar ile ödünç verenler arasındaki fon akımının sürdürülememesi durumuna finansal kriz adı verilir.
Soru 3
Faiz oranlarının sıfır düzeyine indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Likidite tuzağı
B
Dışlama etkisi
C
Topal ölçü
D
Devalüasyon
E
Buhran
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Para teorisi dersinde Keynes’in likidite tercihi teorisini açıklarken faiz oranlarının sıfır düzeyine indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olacağından bahsetmiştik. Keynes bu duruma likidite tuzağı adını vermiştir.
Para teorisi dersinde Keynes’in likidite tercihi teorisini açıklarken faiz oranlarının sıfır düzeyine indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olacağından bahsetmiştik. Keynes bu duruma likidite tuzağı adını vermiştir.
Soru 4
Sabit kur sisteminin uygulandığı bir ekonomide piyasa katılımcılarının ani bir şekilde ellerinde bulunan ulusal varlıkları yabancı varlıklara çevirmeleri ve döviz kurunun değerini korumak isteyen merkez bankasının döviz piyasasına müdahale etmek amacıyla rezervlerini kullanması sonucunda oluşan krize ne ad verilir?
Seçenekler
A
Bankacılık krizi
B
Döviz krizi
C
Petrol krizi
D
Regülasyon krizi
E
Yapısal kriz
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Sabit kur sisteminin uygulandığı bir ekonomide piyasa katılımcılarının ani bir şekilde ellerinde bulunan ulusal varlıkları yabancı varlıklara çevirmeleri ve döviz kurunun değerini korumak isteyen merkez bankasının döviz piyasasına müdahale etmek amacıyla rezervlerini kullanması sonucunda oluşan krize döviz krizi adı verilir.
Sabit kur sisteminin uygulandığı bir ekonomide piyasa katılımcılarının ani bir şekilde ellerinde bulunan ulusal varlıkları yabancı varlıklara çevirmeleri ve döviz kurunun değerini korumak isteyen merkez bankasının döviz piyasasına müdahale etmek amacıyla rezervlerini kullanması sonucunda oluşan krize döviz krizi adı verilir.
Soru 5
Üçüncü nesil döviz krizleri modelleri kapsamında, aşağıdakilerden hangisi krizlere yol açan mikro ekonomik faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Aşırı yatırım
B
Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı
C
Finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar
D
Bankacılık sektörünün problemleri
E
Doğal afetler
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Doğal afetler, üçüncü nesil döviz krizleri modelleri kapsamında krizlere yol açan mikro ekonomik faktörlerden biri değildir.
Doğal afetler, üçüncü nesil döviz krizleri modelleri kapsamında krizlere yol açan mikro ekonomik faktörlerden biri değildir.
Soru 6
Aşağıdakilerden hangisi finansal liberalizasyon olgusunun temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mevduat faiz ve kredi tavanı uygulaması ile öncelikli sektörlere kredi verilmesi uygulamasının yürürlükten kaldırılması
B
Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması
C
Döviz alım ve satımının yapılmasıını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi
D
Yurtiçi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi
E
Uluslararası sermaye hareketlerine kısıtlama getirilmesi
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Uluslararası sermaye hareketlerine kısıtlama getirilmesi, finansal liberalizasyon olgusunun temel özelliklerinden biri değildir. Finansal liberalizasyon için uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması gerekir.
Uluslararası sermaye hareketlerine kısıtlama getirilmesi, finansal liberalizasyon olgusunun temel özelliklerinden biri değildir. Finansal liberalizasyon için uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması gerekir.
Soru 7
Eichengreen ve Hausmann (1999), ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu dört özelliğe bağlı olarak oluştuğunu belirtmişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi bu özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bankalar yüksek finansal kaldıraçlarla çalışmaktadırlar.
B
Bankaların borçlanma kaynakları sınırlıdır.
C
Bankaların ustlendikleri riskler konusunda piyasalar asimetrik bilgiye sahiptirler.
D
Bankacılık sistemine yönelik açık ve gizli garantiler zor durumda kalan bankaların kurtarılmasını sağlamaktadır.
E
Bankaların faiz oranları yüksek risk primi sonucu çok yüksektir.
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Eichengreen ve Hausmann (1999), ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu dört özelliğe bağlı olarak oluştuğunu belirtmişlerdir. Bu dört özellik; • Bankalar yüksek finansal kaldıraçla çalışmaktadırlar, • Bankaların borçlanma kaynakları sınırlıdır, • Bankaların üstlendiği riskler konusunda piyasalar asimetrik bilgiye sahiptirler, • Bankacılık sistemine yönelik açık ve gizli garantiler zor durumda kalan bankaların kurtarılmasını sağlamaktadır.
Eichengreen ve Hausmann (1999), ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu dört özelliğe bağlı olarak oluştuğunu belirtmişlerdir. Bu dört özellik; • Bankalar yüksek finansal kaldıraçla çalışmaktadırlar, • Bankaların borçlanma kaynakları sınırlıdır, • Bankaların üstlendiği riskler konusunda piyasalar asimetrik bilgiye sahiptirler, • Bankacılık sistemine yönelik açık ve gizli garantiler zor durumda kalan bankaların kurtarılmasını sağlamaktadır.
Soru 8
Aşağıdakilerden hangisi kurtarma politikalarının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kriz döneminde piyasalara hakim olan panik ortamının sonlandırılması
B
Ekonomik aktivitelerin çökmesinin engellenmesi
C
Ekonomideki toplam talep miktarını canlandıracak mali genişleme sağlanması
D
Enflasyon oranının çift haneli rakamlara çıkarılması
E
Fon akımlarının normal işleyişine dönebilmesi için bankalar arası para piyasasında yaşanılan sorunların giderilmesi
Açıklama:
Finansal krizlere karşı alınan politika önlemlerini açıklayabileceksiniz.
Enflasyon oranının çift haneli rakamlara çıkarılması, kurtarma politikalarının amaçlarından biri değildir.
Enflasyon oranının çift haneli rakamlara çıkarılması, kurtarma politikalarının amaçlarından biri değildir.
Soru 9
Aşağıdakilerden hangisi bankacılık krizine sebep olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal liberalizasyon ve (de)regülasyon
B
Bilanço bozuklukları kaynaklı sorunlar
C
Ahlaki tehlike problemi
D
Makroekonomik sorunların bankacılık sistemine yayılması
E
Sanayi politikalarının başarısızlığa uğraması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Sanayi politikalarının başarısızlığa uğraması, bankacılık krizine sebep olan faktörlerden biri değildir.
Sanayi politikalarının başarısızlığa uğraması, bankacılık krizine sebep olan faktörlerden biri değildir.
Soru 10
Altın, döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kar elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Banka hücumu
B
Spekülatif atak
C
Devalüasyon
D
Sürü davranışı
E
Finansal bulaşıcılık
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Altın, döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kar elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasına spekülatif atak verilir.
Altın, döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kar elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasına spekülatif atak verilir.
Soru 11
Aşağıdakilerden hangisi finansal krizler esnasında yaşanan gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Varlık fiyatlarında keskin düşüşler
B
Banka hücumları
C
Finansal kurumların ödeme güçlüğü yaşaması
D
Likidite bolluğu
E
Finansal bulaşıcılık
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Likidite bolluğu, finansal krizler esnasında yaşanan gelişmelerden biri değildir.
Likidite bolluğu, finansal krizler esnasında yaşanan gelişmelerden biri değildir.
Soru 12
Bir devletin resmi para biriminin değerinin, diğer ülke para birimleri karşısında düşürülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Arbitraj
B
Devalüasyon
C
Revalüasyon
D
Deflasyon
E
Enflasyon
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Bir devletin resmi para biriminin değerinin, diğer ülke para birimleri karşısında düşürülmesine devalüasyon adı verilir.
Bir devletin resmi para biriminin değerinin, diğer ülke para birimleri karşısında düşürülmesine devalüasyon adı verilir.
Soru 13
Yatırımcıların yatırım kararlarını verirken kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların kararlarını taklit etmeleri veya diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenerek kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kredi tayınlaması
B
Resesyon
C
Sürü davranışı
D
Kriz sarmalı
E
Finansal bulaşıcılık
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Yatırımcıların yatırım kararlarını verirken kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların kararlarını taklit etmeleri veya diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenerek kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına sürü davranışı denir.
Yatırımcıların yatırım kararlarını verirken kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların kararlarını taklit etmeleri veya diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenerek kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına sürü davranışı denir.
Soru 14
Faizlerin aşırı derece düşmesi sonucu ekonomik birimlerin spekülatif para talebinin sonsuza yaklaşmasına bağlı olarak, para arzında meydana gelen değişikliklerin ekonomi üzerinde etkisinin neredeyse yok denilecek kadar azalması durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Likidite tuzağı
B
Kredi tayınlaması
C
Spekülatif atak
D
Kredi daralması
E
Stagflasyon
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Faizlerin aşırı derece düşmesi sonucu ekonomik birimlerin spekülatif para talebinin sonsuza yaklaşmasına bağlı olarak, para arzında meydana gelen değişikliklerin ekonomi üzerinde etkisinin neredeyse yok denilecek kadar azalması durumuna likidite tuzağı denir.
Faizlerin aşırı derece düşmesi sonucu ekonomik birimlerin spekülatif para talebinin sonsuza yaklaşmasına bağlı olarak, para arzında meydana gelen değişikliklerin ekonomi üzerinde etkisinin neredeyse yok denilecek kadar azalması durumuna likidite tuzağı denir.
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi bankacılık krizlerinin sebepleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Finansal liberalizasyon ve (de)regülasyon
B
Bilanço bozuklukları
C
Ahlaki tehlike problemi
D
Makroekonomik sorunların bankacılık sistemine yansıması
E
Bankaların aktiflerinin yükümlülüklerinden fazla olması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Bankaların aktiflerinin yükümlülüklerinden fazla olması, bankacılık krizlerinin sebepleri arasında yer almaz.
Bankaların aktiflerinin yükümlülüklerinden fazla olması, bankacılık krizlerinin sebepleri arasında yer almaz.
Soru 16
Bir bankanın yabancı para yükümlülüklerinin yabancı para varlıklarını geçmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kapalı pozisyon
B
Açık pozisyon
C
Ahlaki problem
D
Finansal bulaşıcılık
E
Ters seçim
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Bir bankanın yabancı para yükümlülüklerinin yabancı para varlıklarını geçmesine açık pozisyon adı verilir.
Bir bankanın yabancı para yükümlülüklerinin yabancı para varlıklarını geçmesine açık pozisyon adı verilir.
Soru 17
Aşağıdakilerden hangisi banka mevduatlarının bir kısmının veya tamamının kurulan bir sistem ile sigorta edilmesinin sonuçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Banka hücumlarının azalması
B
Mevduat sahiplerinin daha düşük risk primi talep etmesi
C
Kredi faiz oranlarının düşmesi
D
Küçük bankaların rekabet gücünün artması
E
Mevduat faiz oranlarının artması
Açıklama:
Finansal krizlere karşı alınan politika önlemlerini açıklayabileceksiniz.
Mevduat faiz oranlarının artması, banka mevduatlarının bir kısmının veya tamamının kurulan bir sistem ile sigorta edilmesinin sonuçları arasında yer almaz.
Mevduat faiz oranlarının artması, banka mevduatlarının bir kısmının veya tamamının kurulan bir sistem ile sigorta edilmesinin sonuçları arasında yer almaz.
Soru 18
Aşağıdakilerden hangisi 2007'de ABD'de başlayan konut piyasası kökenli krizden önce gözlemlenen gelişmelerden biri değildir?
Seçenekler
A
Konut kredisi faizlerinin oldukça düşük olması
B
Likidite bolluğu
C
Konut fiyatlarında şişkinlik
D
Harcamalarda daralma
E
Gelir durumu ve varlık miktarı açısından zayıf bireylere verilen konut kredilerinde artış
Açıklama:
Finansal krizlere karşı alınan politika önlemlerini açıklayabileceksiniz.
Harcamalarda daralma, 2007'de ABD'de başlayan konut piyasası kökenli krizden önce gözlemlenen gelişmelerden biri değildir.
Harcamalarda daralma, 2007'de ABD'de başlayan konut piyasası kökenli krizden önce gözlemlenen gelişmelerden biri değildir.
Soru 19
Aşağıdakilerden hangisi kriz sonrası uygulamaya konan kurtarma politikalarının amaçları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Piyasalara hâkim olan panik ortamının sonlandırılması
B
Parasal canlanmanın sağlanması için likidite enjeksiyonu
C
Toplam talep miktarını canlandıracak mali genişleme sağlanması
D
Ekonomik aktivitelerin çökmesinin engellenmesi
E
Faizlerin arttırılması
Açıklama:
Finansal krizlere karşı alınan politika önlemlerini açıklayabileceksiniz.
Faizlerin arttırılması, kriz sonrası uygulamaya konan kurtarma politikalarının amaçları arasında yer almaz.
Faizlerin arttırılması, kriz sonrası uygulamaya konan kurtarma politikalarının amaçları arasında yer almaz.
Soru 20
Bankaların, geri ödeyememe riskinin arttığını düşündüğü durumlarda belirli bir kredi limiti tayın etmeleri ve bu limitin üzerinde kredi talebi olsa bile kredi vermemelerine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Kredi tayınlaması
B
Kredilerin geri çağrılması
C
Eşik altı kredi
D
Ninja kredileri
E
Kredi daralması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Bankaların, geri ödeyememe riskinin arttığını düşündüğü durumlarda belirli bir kredi limiti tayın etmeleri ve bu limitin üzerinde kredi talebi olsa bile kredi vermemelerine kredi tayınlaması adı verilir.
Bankaların, geri ödeyememe riskinin arttığını düşündüğü durumlarda belirli bir kredi limiti tayın etmeleri ve bu limitin üzerinde kredi talebi olsa bile kredi vermemelerine kredi tayınlaması adı verilir.
Soru 21
Varlıkların değerinin tarihsel olarak sergiledikleri ortalama değerlerden saparak aşırı değerlenmesine ne denir?
Seçenekler
A
Varlık balonu
B
Finansal kriz
C
Likidite yetmezliği
D
Resesyon
E
Kriz sarmalı
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Varlıkların değerinin tarihsel olarak sergiledikleri ortalama değerlerden saparak aşırı değerlenmesine varlık balonu denir.
Varlıkların değerinin tarihsel olarak sergiledikleri ortalama değerlerden saparak aşırı değerlenmesine varlık balonu denir.
Soru 22
Altın, döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasına ne denir?
Seçenekler
A
Finansal bulaşıcılık
B
Banka hücumu
C
Devalüasyon
D
Finansal kaldıraç
E
Spekülatif atak
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Altın, döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasına spekülatif atak denir.
Altın, döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasına spekülatif atak denir.
Soru 23
Aşağıdakilerden hangisi politika yapıcılarının finansal krizlere karşı yürüttükleri kurtarma politikalarının amaçlarından biri değildir?
Seçenekler
A
Kriz dönemlerinde piyasalara hâkim olan panik ortamının sonlandırılması
B
Ekonomik aktivitelerin çökmesinin engellenmesi
C
Yeterince likidite sağlayacak ve deflasyon riskini önleyecek parasal canlanmanın sağlanması için likidite enjeksiyonu
D
Ekonomideki toplam talep miktarını azaltmak için mali daralma sağlanması
E
Bankalar arası para piyasasında yaşanılan sorunların bitirilmesi
Açıklama:
Finansal krizlere karşı alınan politika önlemlerini açıklayabileceksiniz.
Ekonomideki toplam talep miktarını azaltmak için mali daralma sağlanması, politika yapıcılarının finansal krizlere karşı yürüttükleri kurtarma politikalarının amaçlarından biri değildir.
Ekonomideki toplam talep miktarını azaltmak için mali daralma sağlanması, politika yapıcılarının finansal krizlere karşı yürüttükleri kurtarma politikalarının amaçlarından biri değildir.
Soru 24
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) göre, mevduatların ne kadara kadar olan kısmı sigorta kapsamındadır?
Seçenekler
A
10 bin lira
B
20 bin lira
C
30 bin lira
D
40 bin lira
E
50 bin lira
Açıklama:
Finansal krizlere karşı alınan politika önlemlerini açıklayabileceksiniz.
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) göre, mevduatların 50 bin liraya kadar olan kısmı sigorta kapsamındadır.
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) göre, mevduatların 50 bin liraya kadar olan kısmı sigorta kapsamındadır.
Soru 25
Aşağıdakilerden hangisi bankaların kriz dönemlerinde başvurabildiği son durak borç merciidir?
Seçenekler
A
Türkiye Bankalar Birliği
B
T.C Hazine Müsteşarlığı
C
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
D
Kalkınma Bankası
E
Ekonomi Bakanlığı
Açıklama:
Finansal krizlere karşı alınan politika önlemlerini açıklayabileceksiniz.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, bankaların kriz dönemlerinde başvurabildiği son durak borç merciidir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, bankaların kriz dönemlerinde başvurabildiği son durak borç merciidir.
Soru 26
Aşağıdakilerin hangisi finansal liberizasyonun temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi
B
Uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması
C
Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması
D
Döviz alım ve satımının kısıtlanması
E
Mevduat faiz ve kredi tavanları uygulaması ile öncelikli sektörlere kredi verilmesi uygulamasının yürürlükten kaldırılması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Döviz alım ve satımının kısıtlanması, finansal liberizasyonun temel özelliklerinden biri değildir.
Döviz alım ve satımının kısıtlanması, finansal liberizasyonun temel özelliklerinden biri değildir.
Soru 27
Asya krizi hangi tarihte ortaya çıkmıştır?
Seçenekler
A
1997
B
1998
C
1999
D
2000
E
2001
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Asya krizi 1997 yılında ortaya çıkmıştır.
Asya krizi 1997 yılında ortaya çıkmıştır.
Soru 28
"Piyasalar içerisinde devletin rolünü azaltarak özel sektörün etkinliğini arttırmayı amaçlayan ve genellikle devletin düzenlemelerinin azaltılmasını içeren yasal uygulamalardır." Yukarıda tanımı verilen kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Deregülasyon
B
Devalüasyon
C
Enflasyon
D
Finansal Kırılganlık
E
Spekülatif Atak
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Piyasalar içerisinde devletin rolünü azaltarak özel sektörün etkinliğini arttırmayı amaçlayan ve genellikle devletin düzenlemelerinin azaltılmasını içeren yasal uygulamalar deregülasyon olarak isimlendirilir.
Piyasalar içerisinde devletin rolünü azaltarak özel sektörün etkinliğini arttırmayı amaçlayan ve genellikle devletin düzenlemelerinin azaltılmasını içeren yasal uygulamalar deregülasyon olarak isimlendirilir.
Soru 29
Bankaların zamanı geldiğinde yükümlülüklerini yerine getirememesi riskine ne denir?
Seçenekler
A
Faiz riski
B
Kredi tayınlaması
C
Vade uyumsuzluğu
D
Likidite riski
E
Kapalı pozisyon
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Bankaların zamanı geldiğinde yükümlülüklerini yerine getirememesi riskine likidite riski denir.
Bankaların zamanı geldiğinde yükümlülüklerini yerine getirememesi riskine likidite riski denir.
Soru 30
Kara Pazartesi olarak da bilinen dünya piyasalarında hisse senedi değerlerinin büyük bir düşüş göstermesini takiben Dow Jones Endüstriyel Ortalaması’nın yüzde 22 değer kaybetmesi ile sonlanan balon hangi tarihte meydana gelmiştir?
Seçenekler
A
19 Ekim 1986
B
19 Ekim 1987
C
19 Ekim 1988
D
19 Ekim 1989
E
19 Ekim 1990
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Kara Pazartesi olarak da bilinen dünya piyasalarında hisse senedi değerlerinin büyük bir düşüş göstermesini takiben Dow Jones Endüstriyel Ortalaması’nın yüzde 22 değer kaybetmesi ile sonlanan balon 19 Ekim 1987 tarihinde meydana gelmiştir.
Kara Pazartesi olarak da bilinen dünya piyasalarında hisse senedi değerlerinin büyük bir düşüş göstermesini takiben Dow Jones Endüstriyel Ortalaması’nın yüzde 22 değer kaybetmesi ile sonlanan balon 19 Ekim 1987 tarihinde meydana gelmiştir.
Soru 31
Varlık fiyatlarının olağanın dışında aşırı değerlenmesi durumuna ne ad verilmektedir?
Seçenekler
A
Varlık balonu
B
Finansal kriz
C
Büyük bunalım
D
İflas
E
Likidite yetmezliği sorunu
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Talep artışlarına bağlı olarak varlığın fiyatı artacak ve fiyat artışı ise fiyatın artmaya devam edeceği yönündeki beklentiyi arttıracaktır. Fiyat artışı beklentisinin devam etmesi ise tekrar talep üzerinde arttırıcı yönde bir etki yaratacaktır. Bu döngü neticesinde belirli bir dönemin sonunda o varlığın fiyatı temel değerinin üzerinde bir fiyat ile satılmaya başlanacaktır. İşte varlık fiyatlarının olağanın dışında aşırı değerlenmesi durumuna balon diyoruz.
Talep artışlarına bağlı olarak varlığın fiyatı artacak ve fiyat artışı ise fiyatın artmaya devam edeceği yönündeki beklentiyi arttıracaktır. Fiyat artışı beklentisinin devam etmesi ise tekrar talep üzerinde arttırıcı yönde bir etki yaratacaktır. Bu döngü neticesinde belirli bir dönemin sonunda o varlığın fiyatı temel değerinin üzerinde bir fiyat ile satılmaya başlanacaktır. İşte varlık fiyatlarının olağanın dışında aşırı değerlenmesi durumuna balon diyoruz.
Soru 32
Aşağıdakilerden hangisi finansal krizlerin bulaşıcılığının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Endüstriyel ülkelerde yaşanılan şokların gelişmekte olan ülkelerde krizlerin tetikleyicisi olması
B
Gelişmekte olan ülkelerin dış borç miktarları, bankacılık sistemlerindeki aksaklıklar, bütçe açıkları gibi konulara bağlı olarak genişleyen kırılganlıkların önemli olması
C
Bölgesel veya ticari yakınlığın finansal krizler üzerinde etkisiz olması
D
Piyasa bileşenlerinin beklentilerindeki kaymalara etkisi
E
Gelişmekte olan ülkedeki devalüasyonun ticaret hadlerini değiştirmek suretiyle etki yaratması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Ticaret veya bölgesel yakınlık gibi doğrudan ilişki bulunan ülkelerden birinde yaşanılan krizin, ilişkide olduğu diğer ekonomilerin makroekonomik büyüklükleri üzerinde çok büyük olumsuz etkiler doğuracağı belirtilmektedir.
Ticaret veya bölgesel yakınlık gibi doğrudan ilişki bulunan ülkelerden birinde yaşanılan krizin, ilişkide olduğu diğer ekonomilerin makroekonomik büyüklükleri üzerinde çok büyük olumsuz etkiler doğuracağı belirtilmektedir.
Soru 33
Aşağıdakilerden hangisi likidite tuzağının özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Ekonomik birimlerin spekülatif para talebinin sonsuza yaklaşması
B
Faiz hedefi üzerinden yürütülen para politikasının etkinliğinin kaybolması
C
Merkez Bankasının politika uygulamaları sonucunda para arzında meydana gelen değişikliklerin ekonomi üzerinde etkisinin çok az olması
D
Ekonomik birimlerin para talebinin bire yakın olması
E
Finansal kriz dönemlerinde faiz oranlarının aşağıya çekilmesi
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Para teorisi dersinde Keynes’in likidite tercihi teorisini açıklarken faiz oranlarının sıfır düzeyine indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olacağından bahsetmiştik. Keynes bu duruma likidite tuzağı adını vermiştir.
Para teorisi dersinde Keynes’in likidite tercihi teorisini açıklarken faiz oranlarının sıfır düzeyine indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olacağından bahsetmiştik. Keynes bu duruma likidite tuzağı adını vermiştir.
Soru 34
Aşağıdakilerden hangisi birinci nesil döviz krizlerinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Temel ekonomik değişkenlerdeki kötü gelişmelerin, hükûmeti sabit döviz kurunu destekleyemez duruma getirmesi
B
Temel makro ekonomik değişkenler yerine bekleyişlerin önemli olması
C
Hükümetin ekonomi politikaları yerine piyasanın önemli olması
D
Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranının yüksek olması
E
Finans sektörünün kurumsal ve yapısal zayıflıklarının bulunması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Birinci nesil döviz krizi modellerinde döviz krizinin esas nedeni temel ekonomik değişkenlerdeki kötü gelişmelerin, hükûmeti sabit döviz kurunu destekleyemez duruma getirmesidir.
Birinci nesil döviz krizi modellerinde döviz krizinin esas nedeni temel ekonomik değişkenlerdeki kötü gelişmelerin, hükûmeti sabit döviz kurunu destekleyemez duruma getirmesidir.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangisi ikinci nesil kriz modelinin özelliklerinden biridir?
Seçenekler
A
Hükümetin makro ekonomik değişkenlerin kötü gelişmesi sonucunda sabit döviz kurunu destekleyemez duruma gelmesi
B
Bekleyişlerin tutarlılığı ve tetikleyici nedenlerin öne çıktığı hükümet yerine piyasanın önemli olması
C
Aşırı genişlemeci maliye politikalarının para yaratılmasıyla finanse edilmesinin enflasyonist bekleyişlerin artmasına sebep olması
D
Spekülatörlerin paradan kaçışının rezerv kaybını hızlandırması
E
Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyuta ulaşması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Bu tip modellerde esas olarak temel makroekonomik değişkenler ve onların gelişimi yerine bekleyişler, bekleyişlerin tutarlılığı ve bekleyişlerin aynı yöne kaymasına sebep olan “tetikleyici” nedenler üzerinde durulmaktadır. Başka bir ifade ile hükûmetin ekonomi politikaları yerine piyasa üzerinde durulmaktadır.
Bu tip modellerde esas olarak temel makroekonomik değişkenler ve onların gelişimi yerine bekleyişler, bekleyişlerin tutarlılığı ve bekleyişlerin aynı yöne kaymasına sebep olan “tetikleyici” nedenler üzerinde durulmaktadır. Başka bir ifade ile hükûmetin ekonomi politikaları yerine piyasa üzerinde durulmaktadır.
Soru 36
Aşağıdakilerden hangisi üçüncü nesil döviz krizi modelleri kapsamında krize yol açan mikro ekonomik faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyuta ulaşması
B
Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı
C
Bankacılık sektörünün problemleri
D
Finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar
E
Yatırımların azlığı
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Üçüncü nesil döviz krizi modelleri ile ilk defa mikro ekonomik faktörlerin de döviz krizine yol açabileceği kabul edilmiştir. Yatırımların azlığı değil aksine aşırı yatırım döviz krizlerine neden olabilmektedir.
Üçüncü nesil döviz krizi modelleri ile ilk defa mikro ekonomik faktörlerin de döviz krizine yol açabileceği kabul edilmiştir. Yatırımların azlığı değil aksine aşırı yatırım döviz krizlerine neden olabilmektedir.
Soru 37
Aşağıdakilerden hangisi döviz ve bankacılık krizlerinin eş zamanlı olarak yaşanabileceğini ortaya koyan modelin ismidir?
Seçenekler
A
Tetikleyici Kriz Modelleri
B
İkinci Nesil Kriz Modelleri
C
Birinci Nesil Kriz Modelleri
D
İkiz Kriz Modelleri
E
Para Talebi Krizi Modelleri
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Yine bazı çalışmalarda döviz ve bankacılık krizlerinin eş zamanlı olarak yaşanabileceği ortaya konulmuş ve bu tip modeller “ikiz kriz modelleri” olarak adlandırılmıştır.
Yine bazı çalışmalarda döviz ve bankacılık krizlerinin eş zamanlı olarak yaşanabileceği ortaya konulmuş ve bu tip modeller “ikiz kriz modelleri” olarak adlandırılmıştır.
Soru 38
Aşağıdakilerden hangisi bankacılık krizlerine sebep olan faktörlerin arasında yer alan finansal liberalizasyon ve regülasyon olgusunun temel özelliklerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Mevduat faiz ve kredi tavanları uygulanması ile öncelikli sektörlere kredi verilmesi uygulamasının yürürlükten kaldırılması
B
Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması
C
Döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi
D
Yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi
E
Uluslararası sermaye hareketlerinin kısıtlanması veya kaldırılması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Finansal piyasaların daha etkin ve baskılanmamış bir ortamda müdahalelerden uzak bir şekilde çalışması sonucuna yönelik liberalizasyon uygulamaları, beraberinde ciddi riskler de getirmiştir. Bunlardan biri, uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılmasıdır. Dolayısıyle E şıkkı doğru değildir.
Finansal piyasaların daha etkin ve baskılanmamış bir ortamda müdahalelerden uzak bir şekilde çalışması sonucuna yönelik liberalizasyon uygulamaları, beraberinde ciddi riskler de getirmiştir. Bunlardan biri, uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılmasıdır. Dolayısıyle E şıkkı doğru değildir.
Soru 39
Aşağıdakilerden hangisi Eichengreen ve Hausmann (1999) çalışmasında yer alan bankacılık krizlerine sebep olan ahlaki tehlikenin finansal sistemin bağlı olduğu özelliklerden biri değildir?
Seçenekler
A
Bankaların yüksek finansal kaldıraçla çalışması
B
Bankaların borçlanma kaynaklarının sınırlı olması
C
Bankaların üstlendiği riskler konusunda piyasaların asimetrik bilgiye sahip olması
D
Bankacılık sistemine yönelik açık ve gizli garantilerin zor durumda kalan bankaların kurtarılmasını sağlaması
E
Bankaların döviz cinsinden açık pozisyona sahip olmaları
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Eichengreen ve Hausmann (1999), ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu dört özelliğe bağlı olarak oluştuğunu belirtmişlerdir. "E" şıkkı bunlardan biri değildir.
Eichengreen ve Hausmann (1999), ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu dört özelliğe bağlı olarak oluştuğunu belirtmişlerdir. "E" şıkkı bunlardan biri değildir.
Soru 40
Aşağıdakilerden hangisi banka mevduatlarının bir kısmının veya tamamının kurulan bir sistem ile garanti altına alınmasıdır?
Seçenekler
A
Mevduat sigortası
B
İkiz sigorta
C
Son durak borç mercii
D
Kurtarma sigortası
E
Kredi tayınlaması
Açıklama:
Finansal krizlere karşı alınan politika önlemlerini açıklayabileceksiniz.
Bankacılık sitemini banka hücumlar› ve finansal paniklerden korumak için kullanılabilecek bir diğer yöntem ise mevduat sigortası uygulamasıdır. Mevduat sigortası en yalın tanımıyla banka mevduatlarının bir kısmının veya tamamının kurulan bir sistem ile sigorta edilmesidir.
Bankacılık sitemini banka hücumlar› ve finansal paniklerden korumak için kullanılabilecek bir diğer yöntem ise mevduat sigortası uygulamasıdır. Mevduat sigortası en yalın tanımıyla banka mevduatlarının bir kısmının veya tamamının kurulan bir sistem ile sigorta edilmesidir.
Soru 41
Finansal krizin ekonominin genelini etkisi altına almasının ardından, ekonomide yaşanan gelişmelerin de finansal krizin boyutunu büyütmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Likidite tuzağı
B
Kriz sarmalı
C
Spekülatif atak
D
Sürü davranışı
E
Finansal kırılganlık
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Ekonomi daralma dönemine girdiği zaman hisse senedi piyasalarında değer kayıpları oluşur. Ayrıca finansal kurumların yaşadığı sorunları da ağırlaştırır. Böylece şirket iflasları artar ve batan firmalar kredilerini geri ödeyemezler. Kredi talebi de düşer, yatırımlar azalır. Bu yüzden banka batışları da artar. Bütün bu geri dönüşümler finansal krizin bir kısır döngü (kriz sarmalı) yaratmasına sebep verir.
Ekonomi daralma dönemine girdiği zaman hisse senedi piyasalarında değer kayıpları oluşur. Ayrıca finansal kurumların yaşadığı sorunları da ağırlaştırır. Böylece şirket iflasları artar ve batan firmalar kredilerini geri ödeyemezler. Kredi talebi de düşer, yatırımlar azalır. Bu yüzden banka batışları da artar. Bütün bu geri dönüşümler finansal krizin bir kısır döngü (kriz sarmalı) yaratmasına sebep verir.
Soru 42
Kriz yaşanan bir ekonominin kriz öncesi dönemlerde bütçe fazlası verdiği ve tasarrufu ile yatırım düzeylerinin yüksek olduğu görülmektedir. Bunların yanında cari açık, reel döviz kurundaki aşırı değerlenme ve rekabetin azalması gibi faktörler de mevcuttur. Yukarıda verilenlere göre ekonomide yaşanan kriz aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Seçenekler
A
Birinci nesil kriz modelleri
B
İkinci nesil kriz modelleri
C
Üçüncü nesil kriz modelleri
D
İkiz kriz modelleri
E
Finansal bulaşma
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Bütçe fazlası verilmesinin ve tasarruf ile yatırım oranlarının yüksek olmasından dolayı birinci ve ikinci nesil kriz modelleri kullanılamaz. İkiz kriz modelleri de döviz ve bankacılık krizlerinin eş zamanlı olarak gerçekleştiği krizleri açıklamak da kullanılır. Finansal bulaşma krizleri açıklamak için kullanılan bir model türü değildir. Dolayısıyla doğru cevap üçüncü nesil kriz modelleridir.
Bütçe fazlası verilmesinin ve tasarruf ile yatırım oranlarının yüksek olmasından dolayı birinci ve ikinci nesil kriz modelleri kullanılamaz. İkiz kriz modelleri de döviz ve bankacılık krizlerinin eş zamanlı olarak gerçekleştiği krizleri açıklamak da kullanılır. Finansal bulaşma krizleri açıklamak için kullanılan bir model türü değildir. Dolayısıyla doğru cevap üçüncü nesil kriz modelleridir.
Soru 43
Aşağıdakilerden hangisi finansal liberalizasyonun özelliklerinden değildir?
Seçenekler
A
Mevduat faiz ve kredi tavanları uygulamasının yürürlükte olması
B
Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması
C
Döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi
D
Yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi
E
Uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Finansal liberalizasyonda mevduat ve kredi tavanları uygulaması yürürlülükten kaldırılır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Finansal liberalizasyonda mevduat ve kredi tavanları uygulaması yürürlülükten kaldırılır. Doğru cevap A şıkkıdır.
Soru 44
Musonal etki olarak isimendirilen kriz kategorisinde, endüstriyel ülkelerde yaşanılan şoklar, gelişmekte olan ülkelerdeki krizlerin tetikleyicisi olabilir. Yukarıdaki verilen bilgiye göre aşağıdaki krizlerden hangisi musonal etki kategorisinde değerlendirilebilir?
Seçenekler
A
Likidite yetmezliği
B
Varlık balonları
C
Para talebindeki şoklar
D
Döviz krizleri
E
Petrol şokları
Açıklama:
Finansal krizlerin ülkeler arasında nasıl yayıldığını açıklayabileceksiniz.
Petrolden kaynaklı şoklar endüstrisi gelişmiş ülkeleri etkilemekte, daha sonra gelişmemiş ülkeleri de etkisi altına almaktadır. Doğru cevap E.
Petrolden kaynaklı şoklar endüstrisi gelişmiş ülkeleri etkilemekte, daha sonra gelişmemiş ülkeleri de etkisi altına almaktadır. Doğru cevap E.
Soru 45
Regülasyon uygulamaları sırasında kısa vadeli faiz oranlarının uzun vadeli faiz oranlarının altında tutulması bankalar için bir koruma oluştururken, liberalizasyon uygulaması ile bankaların korunaksız kalmasına ve vade uyumsuzlukları nedeniyle banka bilançolarının daha riskli hale gelmesine yol açar. Yukarıda verilenlere göre aşağıdakilerden hangisi finansal liberalizasyonun bir sonucudur?
Seçenekler
A
Aracı kurumlar getirisi daha yüksek yatırımlar yapar
B
Aracı kurumların borçluluk düzeyi azalır
C
Aracı kurumların birbirlerine olan bağımlılıkları azalır
D
Finansal kırılganlık azalır
E
Aracı kurumlar daha az risk üstlenirler
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Finansal liberalizasyon ile birlikte hareket alanları genişleyen aracı kurumlar, daha çok risk üstlenme olanağına sahip olurlar. Yüksek risk ise beraberinde yüksek getiriyi de getirecektir. Böylece doğru cevap A seçeneğidir.
Finansal liberalizasyon ile birlikte hareket alanları genişleyen aracı kurumlar, daha çok risk üstlenme olanağına sahip olurlar. Yüksek risk ise beraberinde yüksek getiriyi de getirecektir. Böylece doğru cevap A seçeneğidir.
Soru 46
Krizin bir ülkeden diğerine sıçraması veya herhangi bir ülkede kriz yaşandığı bilgisinin, bir başka ülkede kriz yaşanması olasılığını arttırmasına ne ad verilir?
Seçenekler
A
Finansal kırılganlık
B
Spekülatif atak
C
Sürü davranışı
D
Finansal bulaşıcılık
E
Kriz sarmalı
Açıklama:
Finansal krizlerin ülkeler arasında nasıl yayıldığını açıklayabileceksiniz.
Bu duruma finansal krizin bulaşıcılığı denir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Bu duruma finansal krizin bulaşıcılığı denir. Doğru cevap D seçeneğidir.
Soru 47
Bir bankanın yabancı para varlıkları, yabancı para yükümlülüklerinden fazla ise aşağıdaki durumlardan hangisi söz konusudur?
Seçenekler
A
Banka açık pozisyondadır.
B
Banka dengeli pozisyondadır.
C
Banka bilançosunun net değeri negatiftir.
D
Banka kapalı pozisyondadır.
E
Banka bilançosunun net değeri pozitiftir.
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Bir bankanın yabancı para yükümlülükleri, yabancı para varlıklarını geçiyorsa banka açık pozisyonda (short position), tam tersi bir durumda ise kapalı pozisyondadır (long position).
Bir bankanın yabancı para yükümlülükleri, yabancı para varlıklarını geçiyorsa banka açık pozisyonda (short position), tam tersi bir durumda ise kapalı pozisyondadır (long position).
Soru 48
Aşağıdakilerden hangisi bir banka hücumunun gerçekleşmesinin temel nedenidir?
Seçenekler
A
Bankacılık sisteminin güvenilmez hale gelmesi
B
Finansal krizlerin patlak vermesi
C
Resesyon dönemine girilmesi
D
Varlık fiyatlarının aşırı değerlenmesi
E
Aşırı yüksek enflasyon oranları
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Banka Hücumu: Mevduat sahiplerinin bankacılık sistemine duydukları güvenin azalmasına bağlı olarak mevduat sahiplerinin aynı anda paralarını bankadan geri çekmek istemeleri durumudur.
Banka Hücumu: Mevduat sahiplerinin bankacılık sistemine duydukları güvenin azalmasına bağlı olarak mevduat sahiplerinin aynı anda paralarını bankadan geri çekmek istemeleri durumudur.
Soru 49
Finansal krizlerde para politikasının etkinliğini kaybolmasına yol açan etken aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Finansal bulaşma
B
Likidite tuzağı
C
Spekülatif ataklar
D
Kriz sarmalı
E
Belirsizlik
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Keynes’in likidite tercihi teorisini açIklarken faiz oranlarının sıfıra indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olacağından bahsetmiştik. Keynes bu duruma likidite tuzağı adını vermiştir.
Keynes’in likidite tercihi teorisini açIklarken faiz oranlarının sıfıra indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olacağından bahsetmiştik. Keynes bu duruma likidite tuzağı adını vermiştir.
Soru 50
Finansal birimlerin borçluluk düzeylerinin ve likidite koşullarına bağlı olarak birbirlerine olan bağımsızlıklarının artmasını anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Finansal kırılganlık
B
Finansal bulaşma
C
Finansal kriz
D
Likidite yetmezliği
E
Sürü davranışı
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Finansal Kırılganlık: Finansal sistem içerisinde yer alan birimlerin borçluluk düzeylerinin ve likidite koşullarına bağlı olarak birbirilerine karşı bağımlılıklarının artmasıdır.
Finansal Kırılganlık: Finansal sistem içerisinde yer alan birimlerin borçluluk düzeylerinin ve likidite koşullarına bağlı olarak birbirilerine karşı bağımlılıklarının artmasıdır.
Soru 51
Aşağıdakilerden hangisi bankacılık krizlerine yol açan etmenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal liberalizasyon ve deregülasyon
B
Bilanço bozuklukları
C
Ahlaki tehlike problemi
D
Makroekonomik sorunlar
E
Kontrolsüz devlet harcamaları
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Kontrolsüz devlet harcamaları bankacılık krizlerine yol açan etmenlerden biri değildir.
Kontrolsüz devlet harcamaları bankacılık krizlerine yol açan etmenlerden biri değildir.
Soru 52
Finansal piyasalardaki kontrollerin kaldırılması ve ekonominin uluslararası sermaye akımlarına açılması sürecine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Finansal regülasyon
B
Finansal birleşme
C
Finansal kısıtlama
D
Finansal liberalizasyon
E
Kredi tayınlaması
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Finansal liberalizasyonu kısaca finansal piyasalardaki kontrollerin kaldırılması ve ekonominin uluslararası sermaye akımlarına açılması süreci olarak tanımlayabiliriz.
Finansal liberalizasyonu kısaca finansal piyasalardaki kontrollerin kaldırılması ve ekonominin uluslararası sermaye akımlarına açılması süreci olarak tanımlayabiliriz.
Soru 53
Bankaların, geri ödeme riskinin söz konusu olduğu durumlarda bir üst limit belirleyerek bu limitin üstünde kredi vermemesini açıklayan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Kredi tayınlaması
B
Finansal bulaşma
C
Finansal kırılganlık
D
Ahlaki tehlike
E
Spekülatif atak
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Kredi tayınlaması: Bankaların, geri ödeyememe riskinin arttığını düşündüğü durumlarda belirli bir kredi limiti tayın etmeleri ve bu limitin üzerinde kredi talebi olsa bile kredi vermemeleridir.
Kredi tayınlaması: Bankaların, geri ödeyememe riskinin arttığını düşündüğü durumlarda belirli bir kredi limiti tayın etmeleri ve bu limitin üzerinde kredi talebi olsa bile kredi vermemeleridir.
Soru 54
Aşağıdakilerden hangisi krize yol açan mikro ekonomik faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Mevduata verilen devlet garantisinin ahlaki tehlike yaratması
B
Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı
C
Düşük yatırım düzeyi
D
Geri ödenmeyen krediler
E
Banka iflaslarındaki artışlar
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Krize yol açan mikro ekonomik faktörlerden biri "aşırı yatırım"dır "düşük yatırım" değil.
Krize yol açan mikro ekonomik faktörlerden biri "aşırı yatırım"dır "düşük yatırım" değil.
Soru 55
Bir holding ani bir şekilde yüklü miktarda altın satın alarak küçük bir ekonomideki altın fiyatlarının artmasına yol açmıştır. Aşağıdakilerden hangisi bu durumu açıklamaya uygun bir kavramdır?
Seçenekler
A
Spekülatif atak
B
Finansal bulaşma
C
Finansal kriz
D
Likidite yetmezliği
E
Bankacılık krizi
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Spekülatif Atak: Altın döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasıdır.
Spekülatif Atak: Altın döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasıdır.
Soru 56
Yatırımcıların ekonomik göstergelerin yerine birbirlerinin davranışlarını izlemesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Spekülatif atak
B
Finansal bulaşma
C
Finansal kriz
D
Likidite yetmezliği
E
Sürü davranışı
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Sürü Davranışı: Yatırımcıların kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenip kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına verilen isimdir.
Sürü Davranışı: Yatırımcıların kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenip kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına verilen isimdir.
Soru 57
Konut, hisse senedi veya altın gibi ürünlerin aşırı değerlenmesini anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık balonu
B
Finansal bulaşma
C
Finansal kriz
D
Likidite yetmezliği
E
Bankacılık krizi
Açıklama:
Finansal krizlerin ne olduğunu açıklayabilecek ve finansal krizlerin ekonomiyi nasıl etkilediklerini tartışabileceksiniz.
Varlık balonu: Varlıkların değerinin tarihsel olarak sergiledikleri ortalama değerlerden saparak aşırı değerlenmesidir.
Varlık balonu: Varlıkların değerinin tarihsel olarak sergiledikleri ortalama değerlerden saparak aşırı değerlenmesidir.
Soru 58
Finansal sistemin bir ülkede ortaya çıkan bir finansal krizi diğer ülkelere de taşımasını anlatan kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Varlık balonu
B
Finansal bulaşma
C
Finansal kriz
D
Likidite yetmezliği
E
Bankacılık krizi
Açıklama:
Finansal krizlerin ülkeler arasında nasıl yayıldığını açıklayabileceksiniz.
Krizin bir ülkeden diğerine sıçraması veya herhangi bir ülkede kriz yaşandığı bilgisinin, kendi ülkemizde kriz yaşanması olasılığını arttırması durumuna finansal krizlerin bulaşıcılığı adı verilmektedir.
Krizin bir ülkeden diğerine sıçraması veya herhangi bir ülkede kriz yaşandığı bilgisinin, kendi ülkemizde kriz yaşanması olasılığını arttırması durumuna finansal krizlerin bulaşıcılığı adı verilmektedir.
Soru 59
Aşağıdakilerden hangisi finansal kriz kapsamında değerlendirilmez?
Seçenekler
A
Bankacılık krizleri
B
Finansal balonların patlaması
C
Enflasyon
D
Bir ülkenin para biriminin önemli ölçüde değer kaybetmesi
E
Devletlerin borçlarını ödeyemeyecek duruma gelmeleri
Açıklama:
Enflasyon finansal kriz kapsamında değerlendirilmez.
Soru 60
- Varlık fiyatlarında yaşanan değer kayıpları
- Mali başarısızlıklar
- Likidite krizleri
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri bir ülkede yaşanan finansal krizlerin sebeplerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Her üç madde de yaşanan finansal krizlerin sebepleri arasında yer almaktadır.
Soru 61
Aşağıdakilerden hangisi varlık balonunun patlaması olarak yorumlanabilir?
Seçenekler
A
Enflasyon artışı
B
Hisse senedi fiyatlarındaki düşüş
C
Devalüayon
D
Üretim açığı
E
Gecelik faiz oranı
Açıklama:
Hisse senedi, konut veya diğer varlıkların fiyatlarında meydana gelen önemli düşüşler varlık balonunun patlaması olarak yorumlanabilir.
Soru 62
1930 büyük bunalımının hemen öncesinde New York borsasında meydana gelen hisse senetlerinin önemli ölçüde değer kaybetmesi ile kaç banka batmıştır?
Seçenekler
A
4
B
40
C
400
D
4000
E
40000
Açıklama:
1929 yılında meydana gelen bu olayda 4000 kadar banka batmıştır.
Soru 63
Aşağıdakilerden hangisi iflas riskini arttıran etkenlerden biri değildir?
Seçenekler
A
TÜFE oranı
B
Faizlerdeki artış
C
Batık kredilerdeki hızlı yükseliş
D
Hisse senedi piyasasındaki dalgalanmalar
E
Finans sektörü dışındaki şirketlerin bilançolarında görülen bozulmalar
Açıklama:
TÜFE oranı iflas riskini arttıran etkilerden biri değildir. Diğer 4 madde ise finansal kurumların varlıklarının değerini düşüren ve iflas riskini arttıran etkenlerdendir.
Soru 64
Aşağıdakilerden hangisi Musonal etkisinin sebeplerinden biri değildir?
Seçenekler
A
Petrol şokları
B
Dış borç miktarları
C
Kısa vadeli faiz oranları
D
Bankacılık sistemlerindeki aksaklıklar
E
Bütçe açıkları
Açıklama:
Bu etki ile petrol şokları, dış borç miktarları, bankacılık sistemlerindeki aksaklıklar ve bütçe açıkları gibi konulara bağlı olarak genişleyen kırılganlıklar ön plana çıkmaktadır. Kısa vadeli faiz oranları bu etkinin sebeplerinden biri değildir.
Soru 65
Aşağıdakilerden hangisi sürü davranışı kavramını tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Altın döviz gibi varlıkların spekülatörler tarafından kar elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasıdır.
B
Yatırımcıların, diğer yatırımcıların görüşlerinden ve davranışlarından etkilenip kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına verilen isimdir.
C
Bir devletin resmi para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybettirilerek satın alma gücünün düşürülmesidir.
D
Krizin bir ülkeden diğerine sıçraması veya herhangi bir ülkede kriz yaşandığı bilgisinin, kendi ülkemizde kriz yaşanması olasılığını arttırması durumudur.
E
Mevduat sahiplerinin bankacılık sistemine duydukları güvenin azalmasına bağlı olarak mevduat sahiplerinin aynı anda paralarını bankadan geri çekmek istemeleri durumudur.
Açıklama:
İlk madde spekülatif atak kavramını, üçüncü madde devalüasyonu, dördüncü madde finansal krizlerin bulaşıcılığını, beşinci madde banka hücumu kavramını ifade etmektedir. İkinci madde ise sürü davranışı kavramını tanımlamaktadır.
Soru 66
- Şirket iflasları
- Batan firmaların kredilerini geri ödeyememesi
- Kredi talebinin düşmesi
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ekonomide yaşanan daralmanın etkilerindendir?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız II
Açıklama:
Her üç madde de ekonomide yaşanan daralmaya doğrudan etki yapmaktadır.
Soru 67
Aşağıdakilerden hangisi üçüncü nesil döviz krizi modelleri kapsamında krize yol açan mikro ekonomik faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Üretim açığı
B
Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı
C
Aşırı yatırım
D
Geri ödenmeyen krediler
E
Banka iflaslarındaki artışlar
Açıklama:
Üretim açığı hariç diğer maddeler bu modellerde krize yol açan faktörlerdendir
Soru 68
Aşağıdakilerden hangisi politika yapıcılarının finansal krizlere karşı yürüttükleri politikalar kullanılarak ulaşılmak istenen amaçlardan biri değildir?
Seçenekler
A
Kriz dönemlerinde piyasalara hakim olan panik ortamının sonlandırılması
B
Ekonomik aktivitelerin çökmesinin engellenmesi
C
Bankaların borçlanma kaynaklarının sınırlandırılması
D
Ekonomideki toplam talep miktarını canlandıracak mali genişleme sağlamak
E
Fon akımlarının normal işleyişine geri dönebilmesi için bankalar arası para piyasasında yaşanılan sorunların bitirilmesi
Açıklama:
Bankaların borçlanma kaynaklarının sınırlı olması ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu özelliklerden birisidir.
Soru 69
Borç alınan paranın uygun olmayan türde yatırımlarda kullanılması riskini aşağıdakilerden hangisi ifade eder?
Seçenekler
A
Son durak borç mercii
B
Vade uyumsuzluğu
C
Deregülasyon
D
Ahlaki tehlike
E
Kredi tayınlaması
Açıklama:
Ahlaki tehlike borç alınan paranın uygun olmayan türde yatırımlarda kullanılması riskidir.
Soru 70
Faiz oranlarının sıfır düzeyine indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olmasına ne denir?
Seçenekler
A
Resesyon
B
Likidite tuzağı
C
Deregülasyon
D
Ahlaki tehlike
E
Döviz krizi
Açıklama:
Faiz oranlarının sıfır düzeyine indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olur. Keynes bu duruma likidite tuzağı adını vermiştir.
Soru 71
- Farklı sebeplerle işleyişinin bozulması ve ödünç alanlar ile ödünç verenler arasındaki bu fon akımının sürdürülememesi durumuna finansal kriz denir.
- Finansal krizler bankacılık, döviz ve para krizleri olarak üçe ayrılır.
- Finansal krizlerin reel ekonomi üzerinde sadece dolaylı etkileri vardır.
- Finansal krizlerle ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Finansal sistemin farklı sebeplerle işleyişinin bozulması ve ödünç alanlar ile ödünç verenler arasındaki bu fon akımının sürdürülememesi durumunu finansal kriz olarak tanımlayabiliriz. Finansal krizler temel olarak iki farklı kategoriye altında sınıflandırılmıştır. Bunlar bankacılık krizleri ve döviz (para) krizleridir. Finansal krizlerin reel ekonomi üzerinde hem doğrudan hem de dolaylı etkileri bulunmaktadır.
Soru 72
Birinci ve ikinci nesil döviz krizleri modelleri ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
İkinci nesil modeller Meksika (1973-1982), Arjantin (1978-1981) ve
Şili’de (1983) yaşanan ödemeler dengesi krizlerinden sonra geliştirilmiştir.
Şili’de (1983) yaşanan ödemeler dengesi krizlerinden sonra geliştirilmiştir.
B
Asya krizini yaşayan ülkelerin durumunu açıklamada ve krizi önceden öngörmede yetersiz kalmışlardır.
C
İlk defa mikroekonomik faktörlerinde döviz krizine yol açabileceği kabul edilmiştir.
D
1990’larda yaşanılan birçok krizin açıklanmasında yetersiz kalmışlar.
E
Modelleri inşa etmeye yönelik ilk çalışmalar Asya krizinin (1997-98) hemen ardından ortaya çıkmııştır.
Açıklama:
Birinci ve ikinci nesil döviz krizleri modelleri genel olarak ülkelerin temel ekonomik değişkenleri üzerinde durmuşlardır. Birinci nesil modeller Meksika (1973-1982), Arjantin (1978-1981) ve Şili’de (1983) yaşanan ödemeler dengesi krizlerinden sonra geliştirilmiştir. Birinci ve ikinci nesil döviz krizi modelleri 1990’larda yaşanılan birçok krizin açıklanmasında oldukça başarılı olmuşlardır. Buna karşılık, birinci ve ikinci nesil döviz krizi modelleri, Asya krizini yaşayan ülkelerin durumunu açıklamada ve krizi önceden öngörmede yetersiz kalmışlardır
Soru 73
Üçüncü nesil döviz krizleri modelleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ülkelerin temel ekonomik değişkenleri üzerinde durulmuştur.
B
1990’larda yaşanılan birçok krizin açıklanmasında yetersiz kalmışlar.
C
Modelleri inşa etmeye yönelik ilk çalışmalar Asya krizinin (1997-98) hemen ardından ortaya çıkmııştır.
D
Çıkarılan yeni modeller eski modellerin ortaya koyduklarını tamamen reddetmiştir.
E
Birinci ve ikinci nesil döviz krizleri modelleri ayıran özelliği sadece döviz krizlerini açıklamanın üzerinde yoğunlaşmış olmasıdır.
Açıklama:
Üçüncü nesil modelleri inşa etmeye yönelik ilk çalışmalar Asya krizinin (1997-98) hemen ardından ortaya çıkmıştır. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, yeni modeller eski modellerin ortaya koyduklarını reddetmek yerine o modellerin eksik yönlerini geliştirmeye çalışmaktadır. Üçüncü nesil döviz krizleri modelleri ilk defa mikro ekonomik faktörlerin de döviz krizine yol açabileceği kabul edilmiştir. Birinci ve ikinci nesil döviz krizleri modelleri ayıran özelliği sadece döviz krizlerini açıklamanın üzerinde yoğunlaşmamış olmasıdır.
Soru 74
- Yetersiz yatırım
- Finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar
- Bankacılık sektörünün problemleri
Üçüncü nesil döviz krizi modellerine göre verilenlerden hangisi ya da hangileri krize yol açan mikro ekonomik faktörler arasında sayılır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Üçüncü nesil döviz krizi modelleri ile ilk defa mikro ekonomik faktörlerin de döviz krizine yol açabileceği kabul edilmiştir. Bu modeller kapsamında krize yol açan mikro ekonomik faktörler şunlardır: Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyuta ulaşması, aşırı yatırım, vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı, bankacılık sektörünün problemleri, finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar.
Soru 75
- Makro ekonomik sorunların bankacılık sistemine yansıması
- Ahlaki tehlike problem
- Bilanço bozuklukları kaynaklı sorunlar
Verilenlerden hangisi ya da hangileri bankacılık krizlerine sebep olan faktörler arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Bankacılık krizlerine sebep olan faktörler oldukça çeşitlilik arz etmektedir. Bu sebepler arasında en belirgin olanları şu şekilde sıralayabiliriz; Finansal liberalizasyon ve (de)regülasyon; Bilanço bozuklukları kaynaklı sorunlar; Ahlaki tehlike problem; Makroekonomik sorunların bankacılık sistemine yansıması.
Soru 76
- Uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması
- Yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi
- Yeni kurumların finansal sisteme girişini sınırlayan uygulamaların getirilmesi
Verilenlerden hangisi ya da hangileri finansal liberalizasyon olgusunun temel özellikleri arasındadır?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Finansal liberalizasyon olgusunun temel özellikleri şöyle sıralanabilir: Mevduat faiz ve kredi tavanları uygulaması ile öncelikli sektörlere kredi verilmesi uygulamasının yürürlükten kaldırılması, yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması, döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi, yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi, uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması
Soru 77
Finansal krizlere karşı alınabilecek önlemler hakkında aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Ekonomideki toplam talep miktarını canlandıracak mali daralma sağlamak
B
Mevduat sigortası, banka mevduatlarının sadece bir kısmının kurulan bir sistem ile sigorta edilmesidir.
C
Kriz dönemlerinde sıklıkla kullanılan politika uygulamalarından iki tanesi son durak borç mercii ve mevduat sigortasıdır
D
Likite enjeksiyonu, finansal krizlere karşı etkisizdir.
E
Bankacıların finansal krizlere karşı yürüttükleri politikalara genel olarak kurtarma politikaları denilmektedir.
Açıklama:
Politika yapıcılarının finansal krizlere karşı yürüttükleri politikalara genel olarak kurtarma politikaları denilmektedir. Mevduat sigortası, banka mevduatlarının bir kısmının veya tamamının kurulan bir sistem ile sigorta edilmesidir. Kriz dönemlerinde sıklıkla kullanılan politika uygulamalarından iki tanesi son durak borç mercii ve mevduat sigortasıdır. Yeterince likidite sağlayacak ve deflasyon riskini önleyecek parasal canlanmanın sağlanması için likidite enjeksiyonu, Ekonomideki toplam talep miktarını canlandıracak mali genişleme sağlamak kurtarma politikalarının kullanılmasının amaçları arasındadır.
Soru 78
- Kriz kısa sürede tüm dünyanın sadece finans sektörüne yayılarak 2008 ve 2009 yıllarında küresel bir nitelik kazanmıştır.
- Konut fiyatlarındaki artışın sebeplerinden biri ABD’de dönemin siyasi iktidarlarının konut kredisi sağlayan kuruluşlara kredi vermemelerini teşvik etmeleridir.
- ABD’de 2007 yılının ortalarında konut piyasasında oluşan balonun patlamasıyla başlamıştır.
Küresel kriz ile ilgili verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?
Seçenekler
A
Yalnız I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
ABD’de 2007 yılının ortalarında konut piyasasında oluşan balonun patlamasıyla başlayan ve kısa sürede finans ve reel sektöre yayılan kriz, 2008 ve 2009 yıllarında tüm dünyada etkisini arttırarak küresel bir nitelik kazanmıştır. Konut fiyatlarındaki bu artışı iki sebebe bağlı olarak açıklayabiliriz. Bunlardan birincisi başta Clinton hükûmeti olmak üzere ABD’deki dönemin siyasi iktidarlarının konut kredisi sağlayan kuruluşların kredi vermelerini teşvik etmeleridir. İkincisi, menkul kıymetleştirme olgusudur
Soru 79
Bir devletin resmi para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybettirilerek satın alma gücünün düşürülmesi olarak adlandırılan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Banka Hücumu
B
Varlık Balonu
C
Finansal Kriz
D
Spekülatif Atak
E
Devalüsyon
Açıklama:
Devalüsyon, bir devletin resmi para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybettirilerek satın alma gücünün düşürülmesidir.
Soru 80
Aşağıdakilerden hangisi varlık balonlarının ortak özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Ekonomik birimlerin sadece öz kaynaklarıyla varlık satın alması
B
Fiyatlardaki hızlı artış.
C
Fiyat artışlarının yükselmeye devam edeceği beklentisi olması
D
Tarihsel olarak sergilediği değerlere göre aşırı değerlenmiş olması.
E
Balonun patlaması durumunda kesin ve kalıcı fiyat düşüşlerinin yaşanması.
Açıklama:
Varlık balonlarının ortak özelliklerini özetleyecek olursak ilk olarak fiyatlardaki hızlı artışı vurgulamamız gerekir. Fiyat artışlarının yükselmeye devam edeceği konusundaki beklentilerin yüksek olması balonların ikinci ortak özelliğidir. Balon yaşanan varlığın fiyatının tarihsel olarak sergilediği değerlere göre aşırı değerlenmiş olması ise üçüncü ortak özelliktir. Yine balonlar arasında ortak olan bir başka unsur ekonomik birimlerin balon oluşan varlığın sunduğu kar fırsatlarından faydalanabilmek için borçlanmaları ve yeni kredi kanallarının oluşmasıdır.
Soru 81
Kara pazartesi olarak bilinen tarih nedir?
Seçenekler
A
20 Ekim 1930
B
19 Ekim 1987
C
20 Kasım 1930
D
21 Ekim 1929
E
30 Haziran 1928
Açıklama:
Hisse senedi piyasalarında oluşan pek çok balondan biri olan, kara pazartesi olarak da bilinen New York Borsası’nda oluşan ve 19 Ekim 1987’de dünya piyasalarında hisse senedi değerlerinin büyük bir düşüş göstermesini takiben Dow Jones Endüstriyel Ortalaması’nın yüzde 22 değer kaybetmesi ile sonlanan balonu göstermektedir.
Soru 82
Aşağıdakilerden hangisi/hangileri ekonomik krizlerin ekonomiler arasında bulaşması katagorisi arasında yer almaktadır?
- Musonal etkisi
- Yayılma
- Bir ülkede yaşanan krizin başka bir ülkede tetikleyicisi olması durumu
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız II
C
Yalnız III
D
I ve II
E
I, II ve III
Açıklama:
Yaşanılan ekonomik krizlerin ekonomiler arasında bulaşmasını üç grupta sınıflandırabiliriz. Musonal etkisi olarak isimlendirdiğimiz birinci kategoride, endüstriyel ülkelerde yaşanılan şoklar, gelişmekte olan ülkelerde krizlerin tetikleyicisi olmaktadır. Yayılma kavramının kullanıldığı ikinci kategoride, aralarında ticaret veya bölgesel yakınlık gibi doğrudan ilişki bulunan ülkelerden birinde yaşanılan krizin, ilişkide olduğu diğer ekonomilerin makroekonomik büyüklükleri üzerinde çok büyük olumsuz etkiler doğuracağı belirtilmektedir. Üçüncü kategori ise şokların ülkeler arası yayılma mekanizmaları içinde, diğer iki kategoride yer almayan ve daha çok beklentilerdeki değişmelere bağlı olarak ortaya çıkan hemen her durumu kapsamaktadır.
Soru 83
Bir ekonomide reel GSYİH’nın iki veya daha fazla çeyrek dönemlik periyotta arka arkaya negatif büyüme göstermesi durumu aşağıdakilerden hangi ifadeye aittir?
Seçenekler
A
Sürü davranışı
B
Spekülatif atak
C
Deregülasyon
D
Resesyon
E
Banka hücumu
Açıklama:
Resesyon, bir ekonomide reel GSYİH’nın iki veya daha fazla çeyrek dönemlik periyotta arka arkaya negatif büyüme göstermesi durumudur
Soru 84
Aşağıdakilerden hangisi üçüncü nesil döviz krizi modelleri kapsamında krize neden olan mikro ekonomik faktörler arasında yer almaktadır?
- Aşırı yatırım
- Finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar
- Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı
Seçenekler
A
I ve II
B
I ve III
C
I, II ve III
D
II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Bu modeler kapsamında krize yol açan mikro ekonomik faktörler şunlardır; Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyutta olması, aşırı yatırım, vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı, bankacılık sektörünün problemleri, finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklardır.
Soru 85
Aşağıdakilerden hangisi ilk defa mikro ekonomik faktörlerinde döviz krizine yol açabileceğini kabul eden döviz krizi modelidir?
Seçenekler
A
Üçüncü nesil döviz krizi modeli
B
İkinci nesil döviz krizi modeli
C
Birinci nesil döviz krizi modeli
D
Sürü davranışı
E
Bulaşma modelleri
Açıklama:
Üçüncü nesil döviz krizi modelleri ile ilk defa mikro ekonomik faktörlerin de döviz krizine yol açabileceği kabul edilmiştir
Soru 86
Aşağıdakilerden hangisi kurtarma politikaları arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bankalar arası para piyasasında yaşanılan sorunların bitirilmesi
B
Likidite enjeksiyonu
C
Ekonomik aktivitelerin çökmesinin engellenmesi
D
Aşırı yatırım
E
Ekonomide toplam talep miktarını canlandıracak mali genişleme sağlamak
Açıklama:
Kurtarma politikaları kullanılarak, kriz dönemlerinde piyasalara hakim olan panik ortamının sonlandırılması, fon akımlarının normal işleyişine geri dönebilmesi için bankalar arası para piyasasında yaşanılan sorunların bitirilmesi, ekonomik aktivitelerin çökmesinin engellenmesi, likidite enjeksiyonu, ekonomideki toplam talep miktarını canlandıracak mali genişleme ile amaçlara ulaşılmak istenmektedir
Soru 87
Eichengreen ve Hausmann, ahlaki tehlikenin finansal sitemin sahip olduğu dört özelliğe bağlı olarak oluştuğunu belirtmişlerdir. Aşağıdakilerden hangisi ahlaki tehlikenin oluşumuna yol açan bu dört özellik arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bankaların üstlendiği riskler konusunda piyasalar asimetrik bilgiye sahiptirler
B
Bankalar yüksek finansal kaldıraçla çalışmaktadırlar
C
Bankaların kısa vadeyle topladıkları mevduatları uzun vadeli kredilerle kullanırlar
D
Bankaların borçlanma kaynakları sınırlıdır
E
Bankacılık sistemine yönelik açık ve gizli garantiler zor durumda kalan bankaların kurtarılmasını sağlanmaktadır
Açıklama:
Eichengreen ve Hausmann, ahlaki tehlikenin finansal sitemin sahip olduğu dört özelliğe bağlı olarak oluştuğunu belirtmişlerdir. Bu dört özellik, bankalar yüksek finansal kaldıraçla çalışmaktadırlar, bankaların borçlanma kaynakları sınırlıdır, bankaların üstlendiği riskler konusunda piyasalar asimetrik bilgiye sahiptirler, bankacılık sistemine yönelik açık ve gizli garantiler zor durumda kalan bankaların kurtarılmasını sağlanmaktadır şeklinde sıralanmaktadır.
Soru 88
Aşağıdakilerden hangisi finansal liberalizasyon olgusunun temel özellikleri arasında yer almaktadır?
- Uluslararası sermaye hareketlerinde sınırlar getirilmesi
- Yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi
- Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması
Seçenekler
A
I ve II
B
II ve III
C
I ve III
D
I, II ve III
E
Yalnız I
Açıklama:
Finansal liberalizasyon olgusunun temel özellikleri şöyle sıralanmaktadır. Mevduat faiz ve kredi tavanları uygulaması ile öncelikli sektörlere kredi verilmesi uygulamasının yürürlükten kaldırılması, yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması, döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi, yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi, uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılmasıdır
Soru 89
Varlıkların değerinin tarihsel olarak sergiledikleri ortalama değerlerden saparak aşırı değerlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Hiper enflasyon
B
Finansal kriz
C
Varlık balonu
D
Küresel kriz
E
Mali kriz
Açıklama:
Varlık balonu,Varlıkların değerinin tarihsel olarak sergiledikleri ortalama değerlerden saparak aşırı değerlenmesidir.
Fiyat artışı beklentisinin devam etmesi ise tekrar talep üzerinde arttırıcı yönde bir etki yaratacaktır. Bu döngü neticesinde belirli bir dönemin sonunda o varlığın fiyatı temel değerinin üzerinde bir fiyat ile satılmaya başlanacaktır. İşte varlık fiyatlarının olağanın dışında aşırı değerlenmesi durumuna balon diyoruz.
Fiyat artışı beklentisinin devam etmesi ise tekrar talep üzerinde arttırıcı yönde bir etki yaratacaktır. Bu döngü neticesinde belirli bir dönemin sonunda o varlığın fiyatı temel değerinin üzerinde bir fiyat ile satılmaya başlanacaktır. İşte varlık fiyatlarının olağanın dışında aşırı değerlenmesi durumuna balon diyoruz.
Soru 90
I- Fiyatlardaki hızlı artış
II- Fiyat artışlarının yükselmeye devam edeceği konusundaki beklentilerin yüksek olması
III- Balon yaşanan varlığın fiyatının tarihsel olarak sergilediği değerlere göre aşırı değerlenmiş olması
IV- Borçlanmaları ve yeni kredi kanallarının daralması,
Sıralanan dört başlıktan hangileri varlık balonlarının ortak özelliklerini ifade eder.
II- Fiyat artışlarının yükselmeye devam edeceği konusundaki beklentilerin yüksek olması
III- Balon yaşanan varlığın fiyatının tarihsel olarak sergilediği değerlere göre aşırı değerlenmiş olması
IV- Borçlanmaları ve yeni kredi kanallarının daralması,
Sıralanan dört başlıktan hangileri varlık balonlarının ortak özelliklerini ifade eder.
Seçenekler
A
I ve IV
B
II ve IV
C
II, III ve IV
D
I, II ve III
E
I, II, III ve IV
Açıklama:
IV ncü madde de verilen "Borçlanmaları ve yeni kredi kanallarının daralması" şıkkı varlık balonlarının ortak özelliklerinden değildir. Bu şıkkın, "varlığın sunduğu kâr fırsatlarından faydalanabilmek için borçlanmaları ve yeni kredi kanallarının oluşması veya artması gerekir" olmalıydı
Varlık balonlarının ortak özelliklerinden ilk olarak fiyatlardaki hızlı artışı vurgulamamız gerekir. Fiyat artışlarının yükselmeye devam edeceği konusundaki beklentilerin yüksek olması balonların ikinci ortak özelliğidir. Balon yaşanan varlığın fiyatının tarihsel olarak sergilediği değerlere göre aşırı değerlenmiş olması ise üçüncü ortak özelliktir.
Varlık balonlarının ortak özelliklerinden ilk olarak fiyatlardaki hızlı artışı vurgulamamız gerekir. Fiyat artışlarının yükselmeye devam edeceği konusundaki beklentilerin yüksek olması balonların ikinci ortak özelliğidir. Balon yaşanan varlığın fiyatının tarihsel olarak sergilediği değerlere göre aşırı değerlenmiş olması ise üçüncü ortak özelliktir.
Soru 91
I- Kriz sürecinde gözlemlenen faizlerdeki düşüş,
II- Belirsizlik
III- Finans sektörü dışındaki şirketlerin bilançolarında görülen bozulmalar,
Sıralanan maddelerden hangisi veya hangileri başta bankacılık sektörü olmak üzere finansal kurumların varlık kalitelerinde bozulmalara yol açar.
II- Belirsizlik
III- Finans sektörü dışındaki şirketlerin bilançolarında görülen bozulmalar,
Sıralanan maddelerden hangisi veya hangileri başta bankacılık sektörü olmak üzere finansal kurumların varlık kalitelerinde bozulmalara yol açar.
Seçenekler
A
Sadece I
B
I ve II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Faizlerde düşüş değil, artış olur
Kriz sürecinde gözlemlenen faizlerdeki artış, belirsizlik ve finans sektörü dışındaki şirketlerin bilançolarında görülen bozulmalar başta bankacılık sektörü olmak üzere finansal kurumların varlık kalitelerinde bozulmalara yol açacaktır.
Kriz sürecinde gözlemlenen faizlerdeki artış, belirsizlik ve finans sektörü dışındaki şirketlerin bilançolarında görülen bozulmalar başta bankacılık sektörü olmak üzere finansal kurumların varlık kalitelerinde bozulmalara yol açacaktır.
Soru 92
"Endüstriyel ülkelerde yaşanılan şoklar, gelişmekte olan ülkelerde krizlerin tetikleyicisi olmaktadır" şeklindeki bulaşma etkisi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanmaktadır.
Seçenekler
A
Musonal etkisi
B
Yayılma etkisi
C
Aktarım etkisi
D
Devalüasyon etkisi
E
Enflasyon etkisi
Açıklama:
Musonal etkisi (monsoonal effect) olarak isimlendirdiğimiz birinci kategoride, endüstriyel ülkelerde yaşanılan şoklar, gelişmekte olan ülkelerde krizlerin tetikleyicisi olmaktadır. 1973 ve 1979 yıllarında yaşanılan petrol şokları bu kategori için güzel bir örnektir.
Soru 93
"Aralarında ticaret veya bölgesel yakınlık gibi doğrudan ilişki bulunan ülkelerden birinde yaşanılan krizin, ilişkide olduğu diğer ekonomilerin makroekonomik büyüklükleri üzerinde çok büyük olumsuz etkiler doğuracağı" tezi, aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır
Seçenekler
A
Likidite sorunu
B
Finansal Bulaşma
C
Finansal kırılganlık
D
Yayılma
E
Bankalara hücum
Açıklama:
Yayılma (spillover) kavramının kullanıldığı ikinci kategoride ise, aralarında ticaret veya bölgesel yakınlık gibi doğrudan ilişki bulunan ülkelerden birinde yaşanılan krizin, ilişkide olduğu diğer ekonomilerin makroekonomik büyüklükleri üzerinde çok büyük olumsuz etkiler doğuracağı belirtilmektedir
Soru 94
Makroekonomik büyüklüklerde bozulma yaşanmadığı ve uygulanan iktisat politikalarında tutarsızlık olmadığı halde piyasalardaki olumsuz beklentilere bağlı olarak meydana gelebilen krizler aşağıdakilerden hangisidir
Seçenekler
A
İkinci nesil kriz modelleri
B
Birinci nesil döviz krizi modelleri
C
Bankacılık krizleri
D
Stagflasyon krizi
E
Yapısal kriz
Açıklama:
İkinci nesil kriz modelleri, makroekonomik büyüklüklerde bozulma yaşanmadığı ve uygulanan iktisat politikalarında tutarsızlık olmadığı halde piyasalardaki olumsuz beklentilere bağlı olarak meydana gelebilen krizlerdir. Bu tip modellerde esas olarak temel makroekonomik değişkenler ve onların gelişimi yerine bekleyişler, bekleyişlerin tutarlılığı ve bekleyişlerin aynı yöne kaymasına sebep olan “tetikleyici” nedenler üzerinde durulmaktadır
Soru 95
I- Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyuta ulaşması
II- Düşük yatırım
III- Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı,
sıralanan maddelerden hangisi veya hangileri Üçüncü nesil döviz krizi modelleri kapsamında krize yol açan mikro ekonomik faktörler arasındadır.
II- Düşük yatırım
III- Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı,
sıralanan maddelerden hangisi veya hangileri Üçüncü nesil döviz krizi modelleri kapsamında krize yol açan mikro ekonomik faktörler arasındadır.
Seçenekler
A
I ve II
B
Sadece II
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
II- Düşük yatırım şıkı yanlıştır aşırı yatırım olmalıydı
I- Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyuta ulaşması
III- Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı, şıkları doğru şıklardır.
I- Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyuta ulaşması
III- Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı, şıkları doğru şıklardır.
Soru 96
Piyasalar içerisinde devletin rolünü azaltarak özel sektörün etkinliğini arttırmayı amaçlayan yasal uygulamalara ne ad verilir
Seçenekler
A
Liberalizasyon
B
Deregülasyon
C
Stagflasyon
D
Resesyon
E
Devalüasyon
Açıklama:
Piyasalar içerisinde devletin rolünü azaltarak özel sektörün etkinliğini arttırmayı amaçlayan ve genellikle devletin düzenlemelerinin azaltılmasını içeren yasal uygulamalar Deregülasyon denir
Soru 97
I-Uluslararası sermaye hareketlerinin giriş ve çıkışlarının kontrol edilmesi,
II- Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması,
III- Döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi,
sıralanan maddelerden hangisi veya hangileri Finansal liberalizasyon olgusunun temel özellikleri olarak sıralanabilir.
II- Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması,
III- Döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi,
sıralanan maddelerden hangisi veya hangileri Finansal liberalizasyon olgusunun temel özellikleri olarak sıralanabilir.
Seçenekler
A
Sadece I
B
I ve II
C
I ve III
D
I, II ve III
E
II ve III
Açıklama:
Finansal liberalizasyon olgusunun temel özellikleri şöyle sıralanabilir
• Mevduat faiz ve kredi tavanları uygulaması ile öncelikli sektörlere kredi verilmesi uygulamasının yürürlükten kaldırılması,
• Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması,
• Döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi,
• Yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi.
• Uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması,
Uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması gerekir. Halbuki birinci madde de kontrol edilmesi gerekli diyor. Bu madde yanlış olduğunda sadece II ve III nolu maddeler geçerlidir ve doğru şık E olur
• Mevduat faiz ve kredi tavanları uygulaması ile öncelikli sektörlere kredi verilmesi uygulamasının yürürlükten kaldırılması,
• Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması,
• Döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi,
• Yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi.
• Uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması,
Uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması gerekir. Halbuki birinci madde de kontrol edilmesi gerekli diyor. Bu madde yanlış olduğunda sadece II ve III nolu maddeler geçerlidir ve doğru şık E olur
Soru 98
Ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu dört özelliğe bağlı olarak oluştuğu ifade edilmiştir. Bu dört özellik arasında aşağıdakilerden hangisini sayamayız.
Seçenekler
A
Bankalar yüksek finansal kaldıraçla çalışmaktadırlar
B
Bankaların borçlanma kaynakları sınırlıdır
C
Bankaların üstlendiği riskler konusunda piyasalar asimetrik bilgiye sahiptirler
D
Bankacılık sistemine yönelik açık ve gizli garantiler zor durumda kalan bankaların kurtarılmasını sağlamaktadır.
E
Merkez bankaları ticari bankaların açık pozisyonlarını kapatırlar
Açıklama:
Ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu dört özelliğe bağlı olarak oluştuğunu belirtmişlerdir. Bu dört özelliği şu şekilde sıralayabiliriz;
• Bankalar yüksek finansal kaldıraçla çalışmaktadırlar,
• Bankaların borçlanma kaynakları sınırlıdır,
• Bankaların üstlendiği riskler konusunda piyasalar asimetrik bilgiye sahiptirler,
• Bankacılık sistemine yönelik açık ve gizli garantiler zor durumda kalan bankaların kurtarılmasını sağlamaktadır.
Merkez bankaları ticari bankaların açık pozisyonlarını kapatırlar şeklindeki özellik ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu dört özellik arasında yer almaz
• Bankalar yüksek finansal kaldıraçla çalışmaktadırlar,
• Bankaların borçlanma kaynakları sınırlıdır,
• Bankaların üstlendiği riskler konusunda piyasalar asimetrik bilgiye sahiptirler,
• Bankacılık sistemine yönelik açık ve gizli garantiler zor durumda kalan bankaların kurtarılmasını sağlamaktadır.
Merkez bankaları ticari bankaların açık pozisyonlarını kapatırlar şeklindeki özellik ahlaki tehlikenin finansal sistemin sahip olduğu dört özellik arasında yer almaz
Soru 99
Aşağıda verilenlerden hangisi, finansal krizi tanımlayabilir?
Seçenekler
A
Tüketiciler ile üreticiler arasındaki tedarik zincirinin sürdürülememesi
B
Ödünç alanlar ile ödünç verenler arasındaki fon akımının sürdürülememesi
C
Fiyatlar genel seviyesinin sürekli olarak artması
D
Fiyatlar genel seviyesinin sürekli olarak azalması
E
Devlet bütçesinde, faiz dışı fazla verilememesi
Açıklama:
Finansal sistemin farklı sebeplerle işleyişinin bozulması ve ödünç alanlar ile ödünç verenler arasındaki bu fon akımının sürdürülememesi durumunu finansal kriz olarak tanımlayabiliriz. Cevabımız B seçeneğidir.
Soru 100
Aşağıda verilenlerden hangisi, varlık balonlarının ortak özellikleri arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Fiyatlardaki hızlı artış
B
Fiyat artışlarının yükselmeye devam edeceği konusundaki beklentilerin yüksek olması
C
Varlığın fiyatının, tarihsel olarak sergilediği değerlere göre aşırı değerlenmiş olması
D
Ekonomik birimlerin, balon oluşan varlığın sunduğu kâr fırsatlarından faydalanabilmek için borçlanmaları
E
Yükseldiği düzeyden inmeyen fiyatlar
Açıklama:
Varlık balonlarının ortak özelliklerini özetleyecek olursak ilk olarak fiyatlardaki hızlı artışı vurgulamamız gerekir. Fiyat artışlarının yükselmeye devam edeceği konusundaki beklentilerin yüksek olması balonların ikinci ortak özelliğidir. Balon yaşanan varlığın fiyatının tarihsel olarak sergilediği değerlere göre aşırı değerlenmiş olması ise üçüncü ortak özelliktir. Yine balonlar arasında ortak olan bir başka unsur ekonomik birimlerin balon oluşan varlığın sunduğu kâr fırsatlarından faydalanabilmek için borçlanmaları ve yeni kredi kanallarının oluşmasıdır. Cevabımız E seçeneğidir.
Soru 101
Finansal kriz dönemleri ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi doğrudur?
Seçenekler
A
Piyasaların verimli çalıştığı dönemlerdir.
B
Genel ekonomik aktivitenin genişleme gösterdiği dönemlerdir.
C
Finansal kurumların varlık kalitelerinde bozulmaların görüldüğü dönemlerdir.
D
Hisse senedi piyasasında istikrarın oluştuğu dönemlerdir.
E
Finansal kurumların varlıklarının değerinin arttığı dönemlerdir.
Açıklama:
Finansal kriz dönemleri piyasaların verimsiz çalıştığı ve genel ekonomik aktivitenin daralma gösterdiği dönemlerdir. Finansal krizlere yol açan temel etkenlerin yanı sıra, kriz sürecinde gözlemlenen faizlerdeki artış, belirsizlik ve finans sektörü dışındaki şirketlerin bilançolarında görülen bozulmalar başta bankacılık sektörü olmak üzere finansal kurumların varlık kalitelerinde bozulmalara yol açacaktır. Bununla birlikte, kriz dönemlerinde batık kredilerdeki hızlı yükseliş, hisse senedi piyasasındaki dalgalanmalar finansal kurumların varlıklarının değerini düşüren ve iflas riskini arttıran diğer etkenler olarak karşımıza çıkmaktadır. Cevabımız C seçeneğidir.
Soru 102
Mevduat sahiplerinin bankacılık sistemine duydukları güvenin azalmasına bağlı olarak mevduat sahiplerinin aynı anda paralarını bankadan geri çekmek istemeleri durumuna verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Banka hücumu
B
Finansal bulaşıcılık
C
Spekülatif atak
D
Devalüasyon
E
Sürü davranışı
Açıklama:
Krizin bir ülkeden diğerine sıçraması veya herhangi bir ülkede kriz yaşandığı bilgisinin, kendi ülkemizde kriz yaşanması olasılığını arttırması durumuna finansal krizlerin bulaşıcılığı adı verilmektedir.
Spekülatif atak; altın döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasıdır.
Devalüasyon; bir devletin resmî para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybettirilerek satın alma gücünün düşürülmesidir.
Sürü davranışı; yatırımcıların kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenip kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına verilen isimdir.
Banka hücumu ise mevduat sahiplerinin bankacılık sistemine duydukları güvenin azalmasına bağlı olarak mevduat sahiplerinin aynı anda paralarını bankadan geri çekmek istemeleri durumudur. Cevabımız A seçeneğidir.
Spekülatif atak; altın döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasıdır.
Devalüasyon; bir devletin resmî para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybettirilerek satın alma gücünün düşürülmesidir.
Sürü davranışı; yatırımcıların kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenip kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına verilen isimdir.
Banka hücumu ise mevduat sahiplerinin bankacılık sistemine duydukları güvenin azalmasına bağlı olarak mevduat sahiplerinin aynı anda paralarını bankadan geri çekmek istemeleri durumudur. Cevabımız A seçeneğidir.
Soru 103
Yatırımcıların kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenip kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına verilen isim aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Finansal krizlerin bulaşıcılığı
B
Spekülatif atak
C
Devalüasyon
D
Sürü davranışı
E
Banka hücumu
Açıklama:
Krizin bir ülkeden diğerine sıçraması veya herhangi bir ülkede kriz yaşandığı bilgisinin, kendi ülkemizde kriz yaşanması olasılığını arttırması durumuna finansal krizlerin bulaşıcılığı adı verilmektedir.
Spekülatif atak; altın döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasıdır.
Devalüasyon; bir devletin resmî para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybettirilerek satın alma gücünün düşürülmesidir.
Banka hücumu; mevduat sahiplerinin bankacılık sistemine duydukları güvenin azalmasına bağlı olarak mevduat sahiplerinin aynı anda paralarını bankadan geri çekmek istemeleri durumudur.
Sürü davranışı ise yatırımcıların kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenip kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına verilen isimdir. Cevabımız D seçeneğidir.
Spekülatif atak; altın döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasıdır.
Devalüasyon; bir devletin resmî para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybettirilerek satın alma gücünün düşürülmesidir.
Banka hücumu; mevduat sahiplerinin bankacılık sistemine duydukları güvenin azalmasına bağlı olarak mevduat sahiplerinin aynı anda paralarını bankadan geri çekmek istemeleri durumudur.
Sürü davranışı ise yatırımcıların kendi kişisel değerlendirmelerini göz ardı ederek diğer yatırımcıların görüşlerinden, davranışlarından etkilenip kendi fikirlerini değiştirmeleri ve çoğunluğun hareketleri yönünde davranmalarına verilen isimdir. Cevabımız D seçeneğidir.
Soru 104
Aşağıda verilenlerden hangisi, finansal krizlerin reel ekonomi üzerindeki dolaylı etkileri arasında sayılabilir?
Seçenekler
A
Varlık sahiplerinin varlık fiyatlarında meydana gelen düşüşlerden olumsuz etkilenmeleri
B
Mali başarısızlığa uğrayan şirket sahiplerinin varlıklarını kaybetmeleri
C
Mali başarısızlığa uğrayan şirketlere verilen kredilerin geri ödenmemesi
D
Mali başarısızlığa uğrayan bankada bulunan ve sigorta kapsamında olmayan mevduatların sahiplerinin ciddi zarara uğramaları
E
Para politikasının etkinliğinin kaybolması
Açıklama:
Finansal krizlerin reel ekonomi üzerinde hem doğrudan hem de dolaylı etkileri bulunmaktadır. Doğrudan etkilerinin başında varlık sahiplerinin varlık fiyatlarında meydana gelen düşüşlerden olumsuz etkilenmeleri, mali başarısızlığa uğrayan şirket sahiplerinin varlıklarını kaybetmeleri ve bu kuruluşlara verilen kredilerin geri ödenmemesi gösterilebilir. Mali başarısızlığa uğrayan kuruluş bir banka ise sigorta kapsamında olmayan mevduat sahipleri ve bu banka aracılığıyla yatırımlarını fonlayan firmalar ciddi zararlar görecektir. Dolaylı etkiler arasında ise, finansal krizlerin krediler ve harcamalar üzerindeki etkisi ile para politikasının etkinliğinin kaybolması yer almaktadır. Cevabımız E seçeneğidir.
Soru 105
Varlıkların değerinin tarihsel olarak sergiledikleri ortalama değerlerden saparak aşırı değerlenmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Finansal Kriz
C
Varlık Balonu
D
Ekonomik Büyüme
E
Stagflasyon
Açıklama:
Varlık balonu: Varlıkların değerinin tarihsel olarak sergiledikleri ortalama değerlerden saparak aşırı değerlenmesidir.
Soru 106
- Hisse senedi fiyatlarında meydana gelen önemli düşüş
- Konut fiyatlarında meydana gelen önemli düşüş
- Diğer varlıkların fiyatlarında meydana gelen önemli düşüş
Seçenekler
A
Yalnız I
B
Yalnız III
C
I ve III
D
II ve III
E
I, II ve III
Açıklama:
Finansal krizler; hisse senedi, konut veya diğer varlıkların fiyatlarında meydana gelen önemli düşüşler tarafından tetiklenebilir. Birçok ekonomist bu durumu varlık fiyatlarında yaşanan balonun patlaması olarak yorumlamaktadır
Soru 107
Bir devletin resmî para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybettirilerek satın alma gücünün düşürülmesine ne ad verilir?
Seçenekler
A
Enflasyon
B
Stagflasyon
C
Finansal Kriz
D
Devalüasyon
E
Spekülatif Atak
Açıklama:
Devalüasyon: Bir devletin resmî para biriminin diğer ülke para birimleri karşısında değer kaybettirilerek satın alma gücünün düşürülmesidir.
Soru 108
Altın, döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasına ne denir?
Seçenekler
A
Finansal Kriz
B
Spekülatif Atak
C
Devalüasyon
D
Yayılma
E
Bulaşma
Açıklama:
Spekülatif Atak: Altın döviz gibi çeşitli varlıkların daha önce o piyasada etkin olmayan
spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasıdır.
spekülatörler tarafından kâr elde etmek amacıyla ani bir şekilde satın alınmasıdır.
Soru 109
Aşağıda verilenlerden hangisi, üçüncü nesil döviz krizi modelleri kapsamında krize yol açan mikro ekonomik faktörler arasında yer almaz?
Seçenekler
A
Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin yokluğu
B
Aşırı yatırım
C
Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı
D
Bankacılık sektörünün problemleri
E
Finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar
Açıklama:
Üçüncü nesil döviz krizi modelleri ile ilk defa mikroekonomik faktörlerin de döviz krizine yol açabileceği kabul edilmiştir. Bu modeller kapsamında krize yol açan mikro ekonomik faktörler aşağıda özetlenmiştir;
- Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyuta ulaşması
- Aşırı yatırım
- Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı
- Bankacılık sektörünün problemleri (mevduat yapısındaki değişiklikler, varlıkların kalitesindeki bozulma, geri ödenmeyen krediler, banka iflaslarındaki artışlar)
- Finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar
Soru 110
Bir ekonomide reel GSYİH’nın iki veya daha fazla çeyrek dönemlik periyotta arka arkaya negatif büyüme göstermesi durumuna ne ad verilir?
Seçenekler
A
Resesyon
B
Depresyon
C
Stagflasyon
D
Spekülatif Atak
E
Devalüasyon
Açıklama:
Resesyon: Bir ekonomide reel GSYİH’nın iki veya daha fazla çeyrek dönemlik periyotta
arka arkaya negatif büyüme göstermesi durumudur.
arka arkaya negatif büyüme göstermesi durumudur.
Soru 111
Faiz oranlarının sıfır düzeyine indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olduğu duruma ne ad verilir?
Seçenekler
A
Resesyon
B
Sürü Davranışı
C
Devalüasyon
D
Stagflasyon
E
Likidite tuzağı
Açıklama:
Para teorisi dersinde Keynes’in likidite tercihi teorisini açıklarken faiz oranlarının sıfır düzeyine indiği bir ekonomide, ekonomik birimlerin para talebinin sonsuza yakın olacağından bahsetmiştik. Keynes bu duruma likidite tuzağı adını vermiştir. Böylece ekonomik birimlerin spekülatif para talebinin sonsuza yaklaşmasına bağlı olarak, merkez bankalarının politika uygulamaları sonucunda para arzında meydana gelen değişikliklerin ekonomi üzerinde etkisi neredeyse yok denilecek kadar az olacaktır.
Soru 112
1997 yılında yaşanan Asya krizi hangi kriz türüne örnektir?
Seçenekler
A
Birinci nesil döviz krizi
B
İkinci nesil döviz krizi
C
Üçüncü nesil döviz krizi
D
Dördüncü nesil döviz krizi
E
Beşinci nesil döviz krizi
Açıklama:
Asya krizini, farklı boyutları ve krizi tetikleyen faktörlerin kamu sektörü değil; özel sektörde yaşanılan sorunlar olması üçüncü nesil döviz krizi modelinin oluşmasında temel etken olmuştur. Üçüncü nesil döviz krizi modellerini, birinci ve ikinci nesil döviz krizi modellerinden ayıran en belirgin özellik, sadece döviz krizlerini açıklamanın üzerinde yoğunlaşmamış olmasıdır.
Soru 113
Aşağıdakilerden hangisi üçüncü nesil döviz krizi modelleri kapsamında krize yol açan mikroekonomik faktörlerin biri değildir?
Seçenekler
A
Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin olmaması
B
Aşırı yatırım
C
Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı
D
Bankacılık sektörünün problemleri
E
Finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar
Açıklama:
Üçüncü nesil döviz krizi modelleri ile ilk defa mikroekonomik faktörlerin de döviz krizine yol açabileceği kabul edilmiştir. Bu modeller kapsamında krize yol açan mikro ekonomik faktörler aşağıda özetlenmiştir;
• Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyuta ulaşması
• Aşırı yatırım
• Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı
• Bankacılık sektörünün problemleri (mevduat yapısındaki değişiklikler, varlıkların kalitesindeki bozulma, geri ödenmeyen krediler, banka iflaslarındaki artışlar)
• Finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar
• Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı ve bunun ahlaki tehlike sorununu ortaya çıkartacak boyuta ulaşması
• Aşırı yatırım
• Vade yapısı ve toplam borç içinde dış borcun oranı
• Bankacılık sektörünün problemleri (mevduat yapısındaki değişiklikler, varlıkların kalitesindeki bozulma, geri ödenmeyen krediler, banka iflaslarındaki artışlar)
• Finans sektöründeki kurumsal ve yapısal zayıflıklar
Soru 114
Aşağıda verilenlerden hangisi, finansal liberalizasyon olgusunun temel özellikleri arasında yer alır?
Seçenekler
A
Mevduat faiz ve kredi tavanları uygulaması ile öncelikli sektörlere kredi verilmesi
B
Yeni kurumların finansal sisteme girişini engelleyen uygulamaların getirilmesi
C
Yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi
D
Döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamaların getirilmesi
E
Uluslararası sermaye hareketlerinin kısıtlanması
Açıklama:
Finansal liberalizasyon olgusunun temel özellikleri şöyle sıralanabilir:
- Mevduat faiz ve kredi tavanları uygulaması ile öncelikli sektörlere kredi verilmesi uygulamasının yürürlükten kaldırılması,
- Yeni kurumların finansalsisteme girişini engelleyen uygulamaların kaldırılması,
- Döviz alım ve satımının yapılmasını kısıtlayan uygulamalara son verilmesi,
- Yurt içi finansal piyasaların rekabete açık hale getirilmesi.
- Uluslararası sermaye hareketlerinin serbest bırakılması,
Soru 115
Aşağıda verilenlerden hangisi, bankalarda vade uyumsuzluğunu tanımlamaktadır?
Seçenekler
A
Bankaların kısa vadeli krediler verebilmek için uzun vadeli mevduatları kullanması
B
Bankaların uzun vadeli krediler verebilmek için kısa vadeli mevduatları kullanması
C
Bankaların kısa vadeli mevduatlardan daha çok uzun vadeli mevduatlar toplayabilmesi
D
Bankaların uzun vadeli mevduatlardan daha çok kısa vadeli mevduatlar toplayabilmesi
E
Bankaların uzun vadeli kredilerden daha çok kısa vadeli krediler verebilmesi
Açıklama:
Bankaların uzun vadeli krediler verebilmek için kısa vadeli mevduatları kullanmasına
vade uyumsuzluğu adı verilir. Cevabımız B seçeneğidir.
vade uyumsuzluğu adı verilir. Cevabımız B seçeneğidir.
Soru 116
Finansal piyasalarda son durak borç mercii aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenekler
A
Hazine ve maliye bakanlığı
B
Ticaret bakanlığı
C
Yabancı finansal kuruluşlar
D
Merkez bankası
E
Hisse senedi yatırımcıları
Açıklama:
Finansal krizin etkisi sonucu piyasada risk algılamasının artmasıyla finansal kurumların piyasadan borçlanabilme imkânı azalmakta ve finansal kurum yükümlülüklerini yerine getirebilmek için varlıklarını yok pahasına satmak (fire sales) zorunda kalmaktadır. Merkez bankaları krize bağlı olarak risk algısının arttığı dönemlerde piyasalarda oluşan likidite yetmezliği sorununu aşmak amacıyla finansal kurumlara kredi verebilir. Bankalar, merkez bankasından sağladıkları kredi yardımıyla likidite sorunlarını aşar ve varlıklarının yok pahasına satılmasının önüne geçilir. Finansal piyasalarda son durak borç mercii merkez bankasıdır. Cevabımız D seçeneğidir.
Soru 117
Aşağıdakilerden hangisi bankacılık krizlerine sebep olan faktörlerden biri değildir?
Seçenekler
A
Finansal liberalizasyon ve deregülasyon
B
Bilanço bozuklukları kaynaklı sorunlar
C
Ahlaki tehlike problemi
D
Makroekonomik sorunların bankacılık sistemine yansıması
E
Bankacılık sektörüne yönelik devlet garantisinin varlığı
Açıklama:
Bankacılık krizlerine sebep olan faktörler oldukça çeşitlilik arz etmektedir. Bu kapsamında bu sebepler arasında en belirgin olanları seçilerek açıklanmaya çalışılacaktır. Bu sebepleri aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz;
• Finansal liberalizasyon ve (de)regülasyon
• Bilanço bozuklukları kaynaklı sorunlar
• Ahlaki tehlike problemi
• Makroekonomik sorunların bankacılık sistemine yansıması.
• Finansal liberalizasyon ve (de)regülasyon
• Bilanço bozuklukları kaynaklı sorunlar
• Ahlaki tehlike problemi
• Makroekonomik sorunların bankacılık sistemine yansıması.
Soru 118
Türkiye’de mevduatın ve katılım fonlarının sigortalanması yetki ve görevi aşağıdakilerden hangisine aittir?
Seçenekler
A
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu
B
Sermaye Piyasası Kurulu
C
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
D
Kamu İhale Kurumu
E
Rekabet Kurumu
Açıklama:
Türkiye’de Tasarruf Mevduatı ve Katılım Fonu sigortası olarak isimlendirilen bu sistemde bankaların faaliyetlerine devam edememeleri yani iflas etmeleri durumunda, mevduat sahiplerinin maruz kalacağı kayıpların devlet veya bu amaçla kurulmuş özel bir kurum tarafından kısmen ya da tamamen ödenmesi garanti edilir. Türkiye’de mevduatın ve katılım fonlarının sigortalanması yetki ve görevi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) aittir ve mevduatların 100 bin liraya kadar olan kısmı sigorta kapsamındadır