İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku - İktisat

İş Kanunu kapsamına giren nitelikte bir işyerini kapatan işveren, işyerini ve çalıştırdığı işçilere ait bilgileri kaç ay içinde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne bildirmekle yükümlüdür?

Açıklama:

İş Kanunu kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran, devralan, çalışma konusunu kısmen veya tamamen değiştiren yahut işyerini kapatan işveren; işyeri ve çalıştırdığı işçilere ait bilgileri bir (1) ay içinde Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’ne bildirmekle yükümlüdür (İK m.3/1).
1 (Bir)

Doğru Cevap: A

Soru 60

Sanayi devrimi ilk olarak hangi ülkede başlamıştır?

İngiltere

İsveç

isviçre

Belçika

Hollanda

Açıklama:

Sanayi Devrimi
İngiltere

Doğru Cevap: A

Soru 61

liberal düşünce ve bu düşüncenin savunduğu “bırakınız yapsınlar ve bırakınız geçsinler” ilkesi hangi dönemde ortaya çıkmıştır?

Magna Carta

Fransız Devrimi

Tanzimat Fermanı

Islahat Fermanı

Senedi İttifak

Açıklama:

Sanayi Devrimi
Fransız Devrimi

Doğru Cevap: B

Soru 62

Birinci Dünya Savaşı sonrası kurulan ve işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkları çözmek için kuruluna uluslararası yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Avrupa Konseyi

Dünya Sağlık Örgütü

Uluslararası Çalışma Örgütü

Avrupa Birliği

Avrupa Parlementerler Meclisi

Açıklama:

Sanayi Devrimi
Uluslararası Çalışma Örgütü

Doğru Cevap: C

Soru 63

Osmanlı İmparatorluğu zamanında işçilerin korunmasını düzenleyen ilk pozitif hukuk düzenlemeleri hangi alanda yapılmıştır?

Maden ocakları

dokuma tezgahları

deri sanayisi

Metal sanayi

İnşaat

Açıklama:

Türkiye’de İş Hukukunun Tarihsel Gelişimi
Maden ocakları

Doğru Cevap: A

Soru 64

Osmanlı İmparatorluğu zamanıdna kömür işçileri için çıkarılan ilk düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Dilaverpaşa Nizamnamesi

Mecelle

Maadin Nizamnamesi

Cemiyetler Kanunu

Tatil-i Eşgal Kanunu

Açıklama:

Türkiye’de İş Hukukunun Tarihsel Gelişimi
Dilaverpaşa Nizamnamesi

Doğru Cevap: A

Soru 65

Zonguldak ve Ereğli Kömür Havzası’nda kömür üretiminden sağlanan tozların açık arttırma suretiyle satılarak bedelinin işçilerin yararına kullanılmak üzere bankaya yatırılmasını öngören hukuki düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Mecelle

Tatil-i Eşgal Kanunu

Zonguldak ve Ereğli Havzai Fahmiyesinde Mevcut Kömür Tozlarının Amele Menafii Umumiyesine Olarak Füruhtuhuna Dair Kanun

Maadin Nizamnamesi

Dilaverpaşa Nizamnamesi

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi
Zonguldak ve Ereğli Havzai Fahmiyesinde Mevcut Kömür Tozlarının Amele Menafii Umumiyesine Olarak Füruhtuhuna Dair Kanun

Doğru Cevap: C

Soru 66

1945 tarihinde çalışma hayatıyla ilgili hususları düzenleme, yürütme ve denetlemeyle görevli hangi Bakanlık kurulmuştur?

Turizm Bakanlığı

Maliye Bakanlığı

Sağlık Bakanlığı

Adalet Bakanlığı

Çalışma Bakanlığı

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi
Çalışma Bakanlığı k

Doğru Cevap: E

Soru 67

Gazetecilerin iş hukukunda kaynaklı sorunları ile ilgili ilk kanuni düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

4857 sayılı İş Kanunu

854 Sayılı Deniz İş Kanunu

5953 sayılı “Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkındaki Kanun

Borçlar Kanunu

Medeni Kanun

Açıklama:

Cumhuriyet Dönemi
5953 sayılı “Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkındaki Kanun

Doğru Cevap: C

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi iş hukukunun resmi iç kaynağı olan yasama kaynaklarından birisi değildir?

Anayasa

İş Kanunu

Basın İş Kanunu

Deniz İş Kanunu

Yargı kararları

Açıklama:

Resmi İç Hukuk Kaynakları
Yargı kararları

Doğru Cevap: E

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi iş hukukunun yürütme kaynaklarından birisi değildir?

Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri

Yönetmelik

Tebliğ

Genelge

Yargıtay İçtihatları

Açıklama:

Resmi İç Hukuk Kaynakları
Yargıtay İçtihatları

Doğru Cevap: E

Soru 70

15. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar çeşitli ülkelerde yoğun bir biçimde faal olan, aynı meslek ve sanatı sürdürenlerin birbirlerine yakın bir ortamda toplanarak oluşturdukları örgüte ne ad verilmektedir?

Korporasyon

Birlik

Sendika

Federasyon

Konfederasyon

Açıklama:

15. yüzyıldan 18. yüzyıla kadar süren Korporasyon Döneminde ise, feodal düzen yıkılarak yerlerini prenslikler, derebeylikler, krallıklar gibi daha güçlü merkezi otoriteler almıştır. Korporasyon, aynı meslek ve sanatı sürdürenlerin, birbirlerine yakın bir ortamda toplanarak oluşturdukları örgütler olarak ifade edilebilir ve bu mesleki örgütler, 18. yüzyıl ortalarına kadar birçok ülkede ekonomik yapının temel taşlarını oluşturmuştur. Varlığını Fransız Devrimi’ne kadar sürdürmüş bu toplulukları lonca olarak da ifade etmek mümkündür.

Doğru Cevap: A

I. İşçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinin kurulması / II. İşçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinin son bulmasının sonuçları / III. Toplu iş uyuşmazlıkları ve bunların çözüm yolları / IV. İşçi ve işverenin birbirine karşı olan borçları / Yukarıdaki ifadelerden hangisi/hangileri bireysel iş hukukunun kapsamına girmemektedir?

I ve II

II ve III

III

I, II ve IV

Açıklama:

İş hukukunun temel ilkeleri ve kaynaklarını açıklayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Alt İşveren

İşveren Vekili

İşveren

Yardımcı İşveren

Teknik İşveren

Açıklama:

4857 sayılı İş Kanunu’nun kapsamına kimlerin ve hangi faaliyetlerin girdiğini ve İş Kanunu’nun hangi işyerlerine uygulanacağını değerlendirebileceksiniz.
Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal ve hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran kişiye alt işveren; diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Doğru Cevap: A

Soru 125

Ülkemizde ilk asgari ücret uygulaması hangi sayılı kanunda yapılmıştır?

114

151

394

3008

931

Açıklama:

151 sayılı Ereğli ve Zonguldak Havzai Fahmiyesi Maden Amelesinin Hukukuna Müteallik Kanundur.

Doğru Cevap: B

Soru 126

Ülkemizde sosyal güvenlik ile ilgili şu an yürürlükte bulunan 5502 sayılı kanun kaç yılında çıkarılmıştır?

Nitelikleri bakımından en çok ...... işgünü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam
edenlere sürekli iş denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Açıklama:

İş Kanunu’nun 10. maddesindeki sürekli ve süreksiz işler ayrımına göre, iş sözleşmeleri sürekli ve süreksiz iş sözleşmeleri olarak ikiye ayrılırlar. Bu maddeye göre “Nitelikleri bakımından en çok 30 işgünü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere sürekli iş denir” (İK m.10). Buna göre, süreksiz iş için yapılan iş sözleşmesine “Süreksiz İş Sözleşmesi”; sürekli iş için yapılan iş sözleşmesine de “Sürekli İş Sözleşmesi” denilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

İş Kanunu’na İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’ne göre, “işyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın .............. oranına kadar yapılan çalışma kısmi çalışma; bu çalışmaya ilişkin iş sözleşmesine ise kısmi süreli iş sözleşmesi” denir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

üçte ikisi

dörtte biri

dörtte üçü

üçte biri

yarısı

Açıklama:

Nitekim İş Kanunu’nun 13. maddesinde, önceki kanunlarda da benzer düzenlemelerle, normal çalışma süreleriyle sınırlı, “işçinin normal haftalık çalışma…süresi kadar çalışmayı öngören iş sözleşmesidir” (İK m.13, f.1). Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, tam
süreli iş sözleşmesi karşısında kısmi süreli iş sözleşmesinden söz edebilmek için tam süreli iş sözleşmesi ile çalışan emsal işçiye göre, “önemli ölçüde daha az” bir haftalık çalışma süresinin, sözleşmede tespit edilmiş olması gerekir. İş Kanunu’na İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’ne (ÇSY) göre, “işyerinde tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma kısmi çalışma (m.6); bu çalışmaya ilişkin iş sözleşmesine ise kısmi süreli iş sözleşmesi” denir.

Doğru Cevap: A

Soru 14

İşçiden iş görme borcunu yerine getirmesini çağrı yoluyla talep hakkına sahip olan işveren bu çağrıyı, aksi kararlaştırılmadıkça, işçinin çalıştırılacağı zamandan en az ......... önceden yapmak zorundadır.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

1 gün

3 gün

4 gün

1 hafta

10 gün

Açıklama:

4857 sayılı Kanun’a göre “hafta, ay veya yıl gibi bir zaman dilimi içinde işçinin ne kadar süre ile çalışacağını taraflar belirlemedikleri takdirde, haftalık çalışma süresi yirmi saat kararlaştırılmış sayılır. Çağrı üzerine çalıştırılmak için belirlenen sürede işçi çalıştırılsın veya çalıştırılmasın ücrete hak kazanır” (İK m.14/2). Kanun’un 14. maddesinin son fıkrasına göre, “İşçiden iş görme borcunu yerine getirmesini çağrı yoluyla talep hakkına sahip olan işveren bu çağrıyı, aksi kararlaştırılmadıkça, işçinin çalıştırılacağı zamandan en az 4 gün önceden yapmak zorundadır. Süreye uygun çağrı üzerine işçi iş görme edimini yerine getirmekle yükümlüdür. Sözleşmede günlük çalışma süresi kararlaştırılmamışsa, işveren her çağrıda işçiyi günde en az 4 saat çalıştırmak zorundadır”.

Doğru Cevap: C

Soru 15

Deneme süresi toplu iş sözleşmesiyle kaç aya kadar uzatılabilir?

Açıklama:

Taraflar iş sözleşmelerine deneme süresi koyup koymamakta serbest olmakla birlikte, koydukları takdirde Kanunda öngörülen deneme süresine ilişkin emredici hükme uymak zorundadırlar. Kanunumuza göre deneme süresi en çok iki aydır. Ancak toplu iş sözleşmeleriyle bu süre dört aya kadar uzatılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Mevsimlik tarım işleri

Ev hizmetleri

Mevsimlik işler hariç dönemsellik arz eden iş artışları

Yukarıdaki hallerden hangilerinde geçici iş ilişkisi süre sınırı olmaksızın kurulabilir?

Yalnız I

Yalnız III

I, II ve III

II ve III

Eğer çalışan çalıştırana bağımlı olarak faaliyet göstermiyorsa da bir iş sözleşmesinden ve de işçi kavramından söz edilebilir.

Kişisel/hukuki bağımlılıktan söz edebilmek için işin, işverenin emir ve direktiflerine uygun bir biçimde ve onun denetimi altında görülmesi gerekir.

Kişisel/hukuki bağımlılığın doğal bir sonucu olarak iş sözleşmesi işçiyi işverenin otoritesi altı- na sokar, işveren işin görülmesi için emir verir ve işe nezaret ederek sonuçları kontrol eder. İşçi de bunlara uymak zorunda değildir.

Açıklama:

İş Kanunu hükümlerinin uygulanabilmesi için, o iş sözleşmesine dayanarak aralarında iş ilişkisi kurulan işçi ve işveren arasında “bağımlılık ilişkisi”bulunmalıdır. İşverenin işlerinin kö- tüye gitmesi sebebiyle işçilerine ücret ödememesi durumunda ücret borcunun olmadığı söylenemez.
Gerçekten de eğer çalışan çalıştırana bağımlı olarak faaliyet göstermiyorsa bir iş sözleşmesinden ve de işçi kavramından söz etmek mümkün değildir
Kişisel/hukuki bağımlılığın doğal bir sonucu olarak iş sözleşmesi işçiyi işverenin otoritesi altı- na sokar, işveren işin görülmesi için emir verir ve işe nezaret ederek sonuçları kontrol eder. İşçi de bunlara uymak zorundadır.

Doğru Cevap: D

Soru 42

İş Sözleşmesinin Özellikleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İş sözleşmesi niteliği itibariyle taraflara borç yükleyen, taraflar arasında kişisel ilişkiler kuran ve süreklilik arz eden bir sözleşmedir.

İş sözleşmesi, hukuki ehliyete ve eşit haklara sahip işçi ve işverenin serbest iradelerinin birleş- mesinden oluşan özel hukuk sözleşmesidir.

İş sözleşmesi tek tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir.

İş sözleşmesi zamana bağlı devamlı bir sözleşmedir.

İş sözleşmesi işçinin şahsına bağlı bir iş görme edimini öngörür. Bu nedenle, iş sözleşmesinin işçi- nin kendi şahsıyla ilgili olması, kira ve alım satım gibi mal ilişkisi kuran sözleşmelerden farklı kılmak- tadır.

Açıklama:

İş sözleşmesi kira, satım, istisna sözleşmeleri gibi karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmedir.

Doğru Cevap: C

Soru 43

İş sözleşmesinin Türleri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Taraflar yasal sınırlar içinde istedikleri türde iş sözleşmesi yapma özgürlüğü yoktur.

Nitelikleri bakımından en çok 30 iş- günü süren işlere sürekli iş denir.

Nitelikleri bakımından 30 iş gününden fazla devam edenlere süreksiz iş denir.

Sözleşmenin süreksiz veya sürekli olması ta- rafların iradesine göre değil, işin niteliğine göre belirlenir.

İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirli süreli sayılır.

Açıklama:

taraflar yasal sınırlar içinde istedikleri türde iş sözleşmesi yapma özgürlüğüne sahiptirler.
Nitelikleri bakımından en çok 30 iş- günü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere sürekli iş denir
İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır.

Doğru Cevap: D

Soru 44

Belirli ve Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Belirli süreli iş- lerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir.

Belirli süreli iş sözleşmesi yapma serbestisi sınırlandırılmamıştır.

Sürekli ve süreksiz iş sözleşmeleri ayrı- mında işin niteliği esas alınırken belirli belirsiz süreli iş sözleşmeleri ayrımında tarafların iş sözleşmesinin devamı için bir süre kararlaştırıp kararlaştırmadıkla- rına bakılmaktadır.

Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden ol- madıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapıla- maz.

Süresi bir yıl veya bir yılı aşan belirli süreli söz- leşmeler yazılı yapılmalıdır.

Açıklama:

Kanunun 11. maddesinin 1. fıkrasında belirli süreli iş sözleşmesi yapma serbes- tisi işçileri korumak amacıyla sınırlandırılmış ve bu tür sözleşmelerin ancak anılan fıkrada belirtilen objektif koşulların varlığı halinde kurulabileceği belirtilmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Uzaktan çalışma ve takım sözleşmesi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Uzaktan çalışma; işçinin işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve ya- zılı olarak kurulan iş ilişkisidir

Uzaktan çalışmada işçiler, esaslı neden olmasa da salt iş sözleşmesinin niteliğinden ötürü emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulabilir.

İşveren uzaktan çalışma ilişkisiyle iş verdiği çalışanın yap- tığı işinniteliğini dikkate alarak iş sağlığı ve güven- liği önlemleri hususunda çalışanı bilgilendirmek, gerekli eğitimi vermek, sağlık gözetimini sağlamak ve sağladığı ekipmanla ilgili gerekli iş güvenliği ted- birlerini almakla yükümlüdür.

Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen, bu işçi- lerden birinin takım kılavuzu sıfatıyla işverenle yaptığı sözleşmeye takım sözleşmesi denir.

Takım sözleşmesi genellikle mevsimlik işlerde yapılmaktadır.

Açıklama:

Uzaktan çalışmada işçiler, esaslı neden olmadıkça salt iş sözleşmesinin niteliğinden ötürü emsal işçiye göre farklı işleme tabi tutulamaz.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Deneme Süreli İş Sözleşmesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Tarafların birbirlerini denemek amacıyla iş söz- leşmelerinde belirli bir süre kararlaştırmaları halinde “Deneme Süresiz İş Sözleşmesi” söz konusudur.

Tarafların birbirlerini denemek amacıyla iş sözleşmelerinde belirli bir süre kararlaştırmamaları halinde ise, “Deneme Süreli İş sözleşmesi” söz konusudur.

İş sözleşmesinin tarafları, bu sözleşmeyle kesin olarak bağlanmadan önce karşılıklı olarak bir deneme süresine ihtiyaç duyabilirler. Böylece işveren işçinin bilgisi, yetenekleri, çalışkanlığı ve kişiliği konusunda bilgi sahibi olacak, işçi de iş- yerinin ve çalışma koşullarının kendisine uygun düşüp düşmeyeceğini anlayabilecektir.

Taraflar iş sözleşmelerine deneme süresi koyup koymamakta serbest olmakla birlikte, koydukları takdirde Kanunda öngörülen deneme süresine iliş- kin emredici hükme uymak zorunda değildirler.

Kanunumuza göre deneme süresi en çok altı aydır.

Açıklama:

Tarafların birbirlerini denemek amacıyla iş söz- leşmelerinde belirli bir süre kararlaştırmaları halin- de “Deneme Süreli İş Sözleşmesi”, kararlaştırmama- ları halinde ise, “Deneme Süresiz İş sözleşmesi” söz konusudur.
Taraflar iş sözleşmelerine deneme süresi koyup koymamakta serbest olmakla birlikte, koydukları takdirde Kanunda öngörülen deneme süresine iliş- kin emredici hükme uymak zorundadırlar.
Kanu- numuza göre deneme süresi en çok iki aydır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Mevsimlik İş Sözleşmesi ve Azami ve Asgari Süreli İş Sözleşmesi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Mevsimlik iş sözleşmelerinin mutlaka belirli süreli yapılması zorunluluğu vardır.

Mevsimlik iş sözleşmeleri, yılın belirli bir dö- neminde sürdürülüp diğer dönemlerinde sürdürül- meyen mevsimlik işler üzerine kurulan sözleşme- lerdir.

Tek bir mevsim için yapılan sözleşme, mevsimin nitelik itibariyle “belirli süreli iş” olması nedeniyle belirli süreli yapılabilir.

İşçi ile işveren arasında mevsimlik bir işte belirli süreli iş sözleşmesi yapılmış ve izleyen yıllarda işçi aynı şekilde mevsimlik sözleşmeler- le çalışmışsa kanımıza göre bu durumda birbirini izleyen belirli süreli iş sözleşmeleri değil bir tek belirsiz süreli iş sözleşmesi bulunduğu kabul edi- leceğinden mevsim sonunda sözleşme sona erme- yip gelecek mevsime kadar askıda kaldığı kabul edilmekte ve izleyen mevsim başında işçinin işe alınmamasının ya da mevsim içinde sözleşmenin işverence geçerli veya haklı bir sebep olmadan sona erdirilmesi durumunda işçiye ihbar ve kıdem taz- minatının ödenmesi gerekir ve koşulları da varsa işçi iş güvencesi hükümlerinden yararlanır.

Azami süreli iş sözleşmesinde taraflar azami bir süre belirleyip bu süre içinde her zaman sözleş- meyi süreli fesih yoluyla sona erdirme yetkisini saklı tutarlar.

Açıklama:

Mevsimlik iş sözleşmelerinin mutlaka belirli süreli yapılması zorunluluğu yoktur. Bu tür sözleş- meler belirsiz süreli olarak da kurulabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Geçici (Ödünç) İş İlişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Geçici iş ilişkisi, özel istihdam bürosu aracılığıyla kurulamaz.

Geçici işçi çalş- tıran işveren, belirtilen sürenin sonunda aynı iş için on iki ay geçmedikçe yeniden işçi çalıştıramaz.

Geçici işçi çalıştıran işveren, grev ve lokavtın uygulanması sırasında 18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu- nun 65. Maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla geçici iş ilişkisiyle işçi çalıştıramaz.

Geçici işçi çalıştıran işveren, iş sözleşmesi feshedilen işçisini fesih tarihinden itibaren on ay geç- meden geçici iş ilişkisi kapsamında çalıştıramaz.

Geçici işçi, geçici işçi çalıştıran işverenden özel istihdam bürosunun hizmet bedeline mahsup edilmek üzere avans veya borç alabilir.

Açıklama:

Geçici iş ilişkisi, özel istihdam bürosu aracılığıy- la ya da holding bünyesi içnde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendir- me yapılmak suretiyle kurulabilir.
Geçici işçi çalş- tıran işveren, belirtilen sürenin sonunda aynı iş için altı ay geçmedikçe yeniden işçi çalıştıramaz.
Geçici işçi çalıştıran işveren, iş sözleşmesi feshe- dilen işçisini fesih tarihinden itibaren altı ay geç- meden geçici iş ilişkisi kapsamında çalıştıramaz.
Geçici işçi, geçici işçi çalıştıran işverenden özel istihdam bürosunun hizmet bedeline mahsup edil- mek üzere avans veya borç alamaz.

Doğru Cevap: C

Soru 49

Türk Borçlar Kanununa göre sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde işçiye hangi ücretin ödenmesi gerekir?

Asgari ücret

Temel ücret

Giydirilmiş ücret

Brüt ücret

Emsal ücret

Açıklama:

Türk Borçlar Kanunu’nda da, işverenin işçiye sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen ücreti ödemekle yükümlü olduğu, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ise asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücreti ödeyeceği hükme bağlanmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

İş sözleşmesinin hangi unsuru bu sözleşmeyi konusu iş görme olan diğer sözleşmelerden ayırır?

Yazılılık

İki taraflılık

İş görme

Bağımlılık

Ücret

Açıklama:

Bağımlılık unsuru, iş sözleşmesini konusu iş görme olan diğer sözleşmelerden ayıran
bir unsur olarak 4857 sayılı Kanun’da yer almıştır. İş sözleşmesinde işçi az veya çok işverene bağlıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 51

İş sözleşmesi taraflarının sözleşmeyi serbest iradeleriyle oluşturması, içeriğini serbestçe belirlemesi ve taraflar arasında bir ast-üst ilişkisi bulunmaması bu sözleşmenin hangi özelliğini gösterir?

Yazılı olması

Eşitlikçi olması

Özel hukuk sözleşmesi olması

Tam iki tarafa borç yüklemesi

Sürekli olması

Açıklama:

İş sözleşmesinde taraflar sözleşmeyi serbest iradeleriyle oluşturmakta ve içeriğini de serbestçe belirlemekte ve taraflar arasında bir ast-üst ilişkisi bulunmamaktadır. Bunlar sözleşmenin bir özel hukuk sözleşmesi olduğunu gösterir.

Doğru Cevap: C

Soru 52

İşçinin ölümü ile iş sözleşmesinin sona ermesi bu sözleşmenin hangi özelliğini gösterir?

İki taraflılılk

İşçinin şahsına bağlılık

İşçiye borç yükleme

Süreklilik

Belirsiz sürelilik

Açıklama:

İş sözleşmesi işçinin şahsına bağlı bir sözleşme olduğundan ve işçi taahhüt ettiği edimi kural olarak kendisi ifa etmek durumunda olduğundan, işçinin ölümü ile sözleşme de sona erer.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Süreksiz iş sözleşmelerinde İş Kanununun uygulanamayacağı uyuşmazlıklarda hangi kanun hükümleri uygulanır?

Türk Borçlar Kanunu

Türk Medeni Kanunu

Türk Ticaret Kanunu

Türk Ceza Kanunu

Anayasa

Açıklama:

Süreksiz iş sözleşmelerine, İş Kanunu’nun 3, 8, 12-15, 17, 23-31, 34, 53-59, 75 ve geçici 6. maddeleri uygulanmaz. Bu gibi işlerde, İş Kanunu’nun belirtilen maddelerinin konusu olan uyuşmazlıklarda Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.

Doğru Cevap: A

Soru 54

İş Kanununda belirli süreli iş sözleşmesi yapma serbestisi hangi gerekçe ile sınırlandırılmıştır?

Hukukun kesin ve net uygulanması için

İşverenlerin esneklik ihtiyaçlarının karşılanması için

İş ilişkisinde belirlilik sağlanabilmesi için

İş sözleşmesinde eşitliğin belirlenmesi için

Aranan şartlar bulunduğu halde iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmeyen işveren, askerlik ödevini yerine getirmek için işinden ayrılan işçiye kaç aylık ücreti tutarında tazminat öder?

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 67

Kısmi süreli iş sözleşmesi

Sürekli iş sözleşmesi

Uzaktan Çalışma

Deneme süreli iş sözleşmesi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Uzaktan Çalışma konusunu tekrar ediniz.
Uzaktan çalışma, işçinin işveren tarafından oluşturulan iş organizasyonu kapsamında iş görme edimini evinde ya da teknolojik iletişim araçları ile işyeri dışında yerine getirmesi esasına dayalı ve yazılı olarak kurulan iş ilişkisidir.

Doğru Cevap: D

Soru 103

İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkelerden hangisini göz önünde bulundurulmaz?

Risklerden kaçınmak

Kişisel korunma tedbirlerine, toplu korunma tedbirlerine göre öncelik vermek

Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek

Teknik gelişmelere uyum sağlamak

Çalışanlara uygun talimatlar vermek

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise İş Sağlığı ve Güveninin Sağlanması konusunu tekrar ediniz.
Kanunun 5. maddesine göre “(1) İşverenin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde aşağıdaki ilkeler göz önünde bulundurulur:
a. Risklerden kaçınmak.
b. Kaçınılması mümkün olmayan riskleri analiz etmek.
c. Risklerle kaynağında mücadele etmek.
ç. İşin kişilere uygun hale getirilmesi için işyerlerinin tasarımı ile iş ekipmanı, çalışma şekli
ve üretim metotlarının seçiminde özen göstermek, özellikle tekdüze çalışma ve üretim temposunun sağlık ve güvenliğe olumsuz etkilerini önlemek, önlenemiyor ise en aza indirmek.
d. Teknik gelişmelere uyum sağlamak.
e. Tehlikeli olanı, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanla değiştirmek.
f. Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı ve genel bir önleme politikası geliştirmek.
g. Toplu korunma tedbirlerine, kişisel korunma tedbirlerine göre öncelik vermek.
ğ. Çalışanlara uygun talimatlar vermek”

Doğru Cevap: B

Soru 104

Tarafların İş Kanunu’na göre deneme süresi toplu iş sözleşmesi olmaksızın en çok kaç ay olabilir?

4 Ay

8 Ay

2 Ay

6 Ay

1 Ay

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Deneme Süreli İş Sözleşmesi konusunu tekrar ediniz.
Kanunumuza göre deneme süresi en çok iki aydır. Ancak toplu iş sözleşmeleriyle bu süre dört aya kadar uzatılabilir. (İK m.15/1)

Doğru Cevap: C

Soru 105

İşverenin verdiği işi, işçinin kendi evinde veya belirleyeceği başka bir yerde, bizzat veya aile bireyleriyle birlikte bir ücret karşılığında görmeyi üstlendiği sözleşme türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çağrı üzerine çalışma

Deneme süreli iş sözleşmesi

Takım iş sözleşmesi

Evde hizmet sözleşmesi

45 saat çalışmanın yapıldığı bir işyerinde kaç saate kadar yapılan çalışma kısmi çalışma olarak nitelendirilebilir?

22.5

Açıklama:

İş sözleşmesinin türlerini sıralayabileceksiniz.
İş Kanunu’na İlişkin
Çalışma Süreleri Yönetmeliği’ne (ÇSY) göre, “işyerinde
tam süreli iş sözleşmesi ile yapılan emsal çalışmanın
üçte ikisi oranına kadar yapılan çalışma kısmi
çalışma (m.6); bu çalışmaya ilişkin iş sözleşmesine
ise kısmi süreli iş sözleşmesi” denir.

Doğru Cevap: D

Soru 112

İş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin olarak verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

İş sözleşmesinin kurulmasında hukuken geçerlilik için tarafların ehliyet sahibi olmaları gerekir.

İş sözleşmesinin şekli için kural olarak şekil serbestisi ilkesi benimsenmiştir.

Süresi bir yıldan az olan iş sözleşmelerinin yazılı yapılması gerekir.

Çağrı üzerine çalışmaya dayalı iş sözleşmesi yazılı yapılmalıdır.

İşverenin tüzel kişi olması halinde iş sözleşmesi tüzel kişinin yetkili organı tarafından yapılır.

Açıklama:

İş sözleşmesinin türlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 113

İşçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye ne ad verilmektedir?

İş sözleşmesi

Tarafların uzlaşması

İş ilişkisi

Çalışma planı

Bağımlılık

Açıklama:

İş sözleşmesini tanımlayabileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 114

İş sözleşmesinin unsurları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İş sözleşmesinin iş görme ve ücret olmak üzere sadece iki unsuru bulunmaktadır.

İş görme borcunu oluşturan iş fikri faaliyete de dayanmaktadır.

Ücret söz konusu olmadıkça iş sözleşmesinin varlığından söz edilemez.

Ücret üçüncü kişiler tarafından da ödenebilmektedir.

Bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi üstlenmesinden söz edilmekteyse bağımlılık unsuru ortaya çıkmaktadır.

Açıklama:

İş sözleşmesini diğer sözleşme türlerinden ayırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 115

Deneme süreli iş sözleşmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Deneme süresi içinde tarafların tüm hak ve borçları devam eder.

Deneme süresi toplu iş sözleşmeleriyle 4 aya kadar uzatılabilir.

Deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini feshetme hakkına sahiptir.

İş sözleşmesine deneme süresi konulması zorunludur.

Deneme süresi sonunda iş sözleşmesi feshedilmişse taraflar tazminat hakkına sahip değildir.

Açıklama:

İş sözleşmesinin türlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: D

Soru 116

İş sözleşmesini diğer sözleşmelerden ayıran en önemli unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Süre

Bağımlılık

Ücret

Hizmet

Yetki

Açıklama:

İş sözleşmesini diğer sözleşme türlerinden ayırabileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 117

Temel eğitimini tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma saatleri günde en fazla ne kadardır?

7.5

Açıklama:

İş sözleşmesinin tarafları ve tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 118

Çağrı üzerine çalışmada işçinin günlük çalışma süresi kararlaştırılmamışsa işveren her çağrıda işçiyi en az kaç saat çalıştırmak zorundadır?

7.5

Açıklama:

Çağrı üzerine çalışma

Belirsiz süreli iş sözleşmesi

Takım çalışması

Sürekli iş sözleşmesi

Deneme süreli iş sözleşmesi

Açıklama:

İş sözleşmesinin türlerini sıralayabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisinde işçinin borçları doğru olarak verilmiştir.

İş görme borcu ve sadakat borcu

Hesap verme borcu ve ücret ödeme borcu

Fazla çalışma borcu ve işçiyi gözetme borcu

Talimatlara uyma borcu ve eşit davranma borcu

İşçi özlük dosyası tutma borcu ve işe uygun işçi çalıştırma borcu

Açıklama:

İş sözleşmesinin tarafları ve tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 130

Borçlar Kanunu’nun 400. maddesi; işçinin, işverene kusuruyla vereceği her türlü zarardan sorumlu olacağını; sorumluluğun belirlenmesinde işin tehlikeli olup olmaması, uzmanlığı ve eğitimi gerektirip gerektirmemesi ile işçinin işveren tarafından bilinen veya bilinmesi gereken yetenek ve nitelikleri göz önünde tutulur. hükmü yer almaktadır.Bu düzenleme işçinin hangi borcuyla ilgilidir?

İşin Bizzat Görülmesi Borcu

İşin Özenle Görülmesi Borcu

Sadakat Borcu

Hesap Verme Borcu

İşçiyi Gözetme Borcu

Açıklama:

İş sözleşmesinin tarafları ve tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: B

Soru 131

Hangisi işçinin sadakat borcu kapsamında doğru bir harekettir?

İşverenin şahsi işlerini, işçinin yapması

İşyerine ait araç gereci, işçinin şahsi işlerde kullanması

İşyerine ait gizli bilgilerin, rakip firmalardan saklanması

İşyerine rakip olabilecek faaliyetlerin, işçi tarafından yapılması

İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması

Açıklama:

İş sözleşmesinin tarafları ve tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: C

Soru 132

Belirli sağlık, yaş, ehliyet koşulu aranan bir işte bu şartları sağlamayan birinin çalıştırılması, işverenin hangi borcuna aykırılık teşkil eder?

Sadakat borcu

Özlük Dosyası Tutma Borcu

İşçiyi Gözetme Borcu

Eşit Davranma Borcu

İşe Uygun İşçi Çalıştırma Borcu

Açıklama:

İş sözleşmesinin tarafları ve tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifade edebileceksiniz.

Doğru Cevap: E

Soru 133

Hangisi psikolojik taciz (mobbing) örneği oluşturur.

İşyerinde yapılan özel kutlama ve sosyal etkinliklere kasıtlı olarak davet edilmemek

İşyerinde kullanılan özel kıyafetlerin giydirilmesi

Yerin oldukça altında olan işyerinde, gerekli sağlık raporu olan işçilerin çalıştırılması

Vahşi hayvanlarla ilgili işlerin yapıldığı bir işyerinde çalışmak

Yüksek sesler altında çalışmak zorunda kalınan bir işyerinde gerekli teçhizat kullanarak çalışmak

Açıklama:

İş sözleşmesini diğer sözleşme türlerinden ayırabileceksiniz.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi iş sözleşmesinin özelliklerinden biri değildir?

Özel hukuk sözleşmesi olması

Karşılıklı borç yüklemesi

Devamlı bir sözleşme olması

İşçinin şahsına bağlı olması

Tek taraflı borç yüklemesi

Açıklama:

İş sözleşmesini tanımlayabileceksiniz.
İş sözleşmesi karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmedir. Tek taraflı borç yüklenmesi söz konusu değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 135

Nitelikleri bakımından en çok 30 iş günü süren işlere ne ad verilir?

Süreksiz iş sözleşmesi

Sürekli iş sözleşmesi

Belirsiz süreli iş sözleşmesi

Tam süreli iş sözleşmesi

Kısmi süreli iş sözleşmesi

Açıklama:

İş sözleşmesini diğer sözleşme türlerinden ayırabileceksiniz.
Nitelikleri bakımından en çok 30 iş günü süren işlere süreksiz iş sözleşmesi denir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 136

Belirli süreli iş sözleşmesi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Sürenin dolması ile kendiliğinden sona erer.

İşçi kıdem tazminatı alamaz.

Bildirimli fesih yapılamaz.

Ayrımı haklı kılan bir neden olmadıkça belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalıştırılan işçiye göre farklı bir işleme tabi tutulamaz.

Üst üste (zincirleme) belirli süreli iş sözleşmesi yapılabilir.

Açıklama:

İş sözleşmesini diğer sözleşme türlerinden ayırabileceksiniz.
Belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 137

Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen, bu işçilerden birinin takım kılavuzu sıfatıyla işverenle yaptığı sözleşmeye ne ad verilir?

Deneme süreli iş sözleşmesi

Takım sözleşmesi

Mevsimlik iş sözleşmesi

Pazarlamacılık sözleşmesi

Evde hizmet sözleşmesi

Açıklama:

İş sözleşmesini diğer sözleşme türlerinden ayırabileceksiniz.
Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen, bu işçilerden birinin takım kılavuzu sıfatıyla işverenle yaptığı sözleşmeye takım sözleşmesi denir. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 138

"İş sözleşmesinin tarafları, bu sözleşmeyle kesin olarak bağlanmadan önce karşılıklı olarak bir deneme süresine ihtiyaç duyabilirler. Böylece işveren işçinin bilgisi, yetenekleri, çalışkanlığı ve kişiliği konusunda bilgi sahibi olacak, işçi de işyerinin ve çalışma koşullarının kendisine uygun düşüp düşmeyeceğini anlayabilecektir."Yukarıdaki ifade hangi tür iş sözleşmesi bakımından söz konusudur?

Kısmi süreli iş sözleşmesi

Belirsiz süreli iş sözleşmesi

Deneme süreli iş sözleşmesi

Evde hizmet sözleşmesi

Mevsimlik iş sözleşmesi

Açıklama:

İş sözleşmesinin türlerini sıralayabileceksiniz.
İş sözleşmesinin tarafları, bu sözleşmeyle kesin olarak bağlanmadan önce karşılıklı olarak bir deneme süresine ihtiyaç duyabilirler. Böylece işveren işçinin bilgisi, yetenekleri, çalışkanlığı ve kişiliği konusunda bilgi sahibi olacak, işçi de işyerinin ve çalışma koşullarının kendisine uygun düşüp düşmeyeceğini anlayabilecektir. Bu ifade deneme süreli iş sözleşmesi ile ilgilidir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 139

Aşağıdakilerden hangisi işçinin iş sözleşmesinden doğan borçlarından biridir?

Sadakat borcu

Ücret ödeme borcu

Eşit davranma borcu

Özlük dosyası tutma borcu

İşe uygun işçi çalıştırma borcu

Açıklama:

İş sözleşmesinin tarafları ve tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifade edebileceksiniz.
Sadakat borcu işçinin borçlarından biridir. Doğru cevap A seçeneğidir.

Doğru Cevap: A

Soru 140

Aşağıdakilerden hangisi işverenin iş sözleşmesinden doğan borçlarından biridir?

İş görme borcu

Sadakat borcu

Teslim ve hesap verme borcu

Eşit davranma borcu

Fazla çalışma borcu

Açıklama:

İş sözleşmesinin tarafları ve tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifade edebileceksiniz.
Eşit davranma borcu işverenin iş sözleşmesinden doğan borçlarından biridir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 141

Aşağıdakilerden hangisi işverenin tali borçlarından biri değildir?

Çalışma Belgesi Verme Borcu

İşten Ayrılma Bildirgesi Verme Borcu

İşçinin Buluşlarının Karşılığını Ödeme Borcu

İş Araç ve Malzemelerini Sağlama Borcu

Ücret Ödeme Borcu

Açıklama:

İş sözleşmesinin tarafları ve tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifade edebileceksiniz.
Ücret ödeme borcu işverenin tali borçlarından biri değildir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 142

"İş sözleşmesi bir iş görme edimini öngörür. Bu nedenle, iş sözleşmesinin işçinin kendi şahsıyla ilgili olması, kira ve alım satım gibi mal ilişkisi kuran sözleşmelerden farklı kılmaktadır. İş sözleşmesinde işçinin kişiliği önem taşımaktadır."Yukarıdaki ifade ile iş sözleşmesinin hangi özelliğinden bahsedilmiştir?

İşçinin şahsına bağlı olması

Devamlı bir sözleşme olması

Karşılıklı borç yüklemesi

Özel hukuk sözleşmesi olması

İşçi ve işveren arasında kurulması

Açıklama:

İş sözleşmesini tanımlayabileceksiniz.
"İş sözleşmesi bir iş görme edimini öngörür. Bu nedenle, iş sözleşmesinin işçinin kendi şahsıyla ilgili olması, kira ve alım satım gibi mal ilişkisi kuran sözleşmelerden farklı kılmaktadır. İş sözleşmesinde işçinin kişiliği önem taşımaktadır." ifadesinde işçinin şahsına bağlı olma özelliğinden bahsedilmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 143

İşverenin işçiyi gözetme borcu işçinin hangi borcunun karşılığını oluşturur ?

İş görme borcu

Sadakat borcu

Fazla çalışma borcu

Teslim ve hesap verme borcu

Düzenlemelere ve talimatlara uyma borcu

Açıklama:

İş sözleşmesinin tarafları ve tarafların sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifade edebileceksiniz.
İşverenin işçiyi gözetme borcu işçinin sadakat borcunun karşılığını oluşturur. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 144

İş sözleşmesinin unsurları ile ilgiliaşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İş sözleşmesinin iş görme, ücret ve bağımlılık olmak üzere üç unsuru bulunmaktadır.

İş görme borcunun konusunu oluşturan iş; bedeni veya fikri faaliyete dayalı olabilir.

Hatır için veya ahlaki amaçla ücretsiz yapılan çalışmalar da iş sözleşmesinin oluşmasına yol açar.

Bağımlılıktan söz edebilmek için işin, işverenin emir ve direktiflerine uygun bir biçimde ve onun denetimi altında görülmesi gerekir.

İşverenin vereceği talimatlar ve emirler işçinin kişilik haklarına, özel yaşam koşullarına ve yasalara aykırı olmamalıdır.

Açıklama:

İş sözleşmesini tanımlayabileceksiniz.
Bir ücret söz konusu olmadıkça iş sözleşmesinin varlığından söz edilemez. Ücret, işverenin iş sözleşmesi ile taahhüt ettiği en önemli borcudur. Bu nedenle, hatır için veya ahlaki amaçla ücretsiz yapılan çalışmalar iş sözleşmesinin oluşmasına yol açmaz.

Doğru Cevap: C

Soru 145

Bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmeye ne ad verilir?

İşçi sözleşmesi

İş sözleşmesi

Vekalet sözleşmesi

Hizmetli sözleşmesi

Ücret sözleşmesi

Açıklama:

İş sözleşmesini tanımlayabileceksiniz.
İş Kanunu’na göre, iş sözleşmesi, “bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan bir sözleşmedir” . İş sözleşmesine dayanan bir iş ilişkisinin kurulabilmesi için iş ilişkisi taraflarının yani işçi ve işverenin karşı karşıya gelmesi gerekir.

Doğru Cevap: B

Soru 146

İş sözleşmesinin unsurları mevcut olduğu halde ücret açıkça kararlaştırılmamışsa nasıl hareket edilir?

İşçiye ücret ödenmez.

Ücret, esaslı unsur olduğu için sözleşme geçersiz sayılır.

Asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücret ödenir.

Mutlaka mahkemeye başvurulur ve hakimin takdir edeceği ücret ödenir.

İşçiye asgari ücret ödenir.

Açıklama:

İş sözleşmesini tanımlayabileceksiniz.
İş sözleşmesinin unsurları mevcut olduğu takdirde açıkça kararlaştırılmamış olsa dahi işçi ücrete hak kazanır. Türk Borçlar Kanunu’nda, işverenin işçiye sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde belirlenen ücreti ödemekle yükümlü olduğu, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ise asgari ücretten az olmamak üzere emsal ücreti ödeyeceği hükme bağlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 147

Nitelikleri bakımından en çok 30 işgünü süren işlere ne ad verilir?

Süreksiz iş

Sürekli iş

Geçici iş

Kısa süreli iş

Yarı zamanlı iş

Açıklama:

İş sözleşmesinin türlerini sıralayabileceksiniz.
İş Kanunu’nun 10. maddesindeki sürekli ve süreksiz işler ayrımına göre, iş sözleşmeleri sürekli ve süreksiz iş sözleşmeleri olarak ikiye ayrılırlar. Bu maddeye göre nitelikleri bakımından en çok 30 işgünü süren işlere süreksiz iş, bundan fazla devam edenlere sürekli iş denir.

Doğru Cevap: A

Soru 148

Birden çok işçinin meydana getirdiği bir takımı temsilen, bu işçilerden birinin takım kılavuzu sıfatıyla işverenle yaptığı sözleşmeye ne ad verilir?

Toplu iş sözleşmesi

Çok taraflı iş sözleşmesi

Mevsimlik iş sözleşmesi

Ekip sözleşmesi

Takım sözleşmesi

Açıklama:

Soru 1

Bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutarına ne ad verilir?

ücret

İş Kanunu

teşvik yöntemi

meslek hastalığı riski

İş ilişkisi

Açıklama:

Ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan
ve para ile ödenen tutardır.

Doğru Cevap: A

Soru 2

İşçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği süreye ne ad verilir?

Kanuni İpotek

Ücret Kesme Cezası

Çalışma Süresi

iş süreleri

Denkleştirme süresi

Açıklama:

4857 sayılı İş Kanunu’un 63. maddesi, “Çalışma süresi” başlığını taşımakla birlikte maddede çalışma süresinin tanımına yer verilmemiştir. İş Kanunu’na İlişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nde (RG, T.06.04.2004, S.25425) çalışma süresi, “işçinin çalıştırıldığı işte geçirdiği süre” olarak ifade edilmiştir

Doğru Cevap: C

Soru 3

Hafta tatili ile kastedilen hangi gündür?

cumartesi

salı

pazartesi

çarşamba

III

Açıklama:

Kanuna göre ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak Türk parası ile ödenir. Ücretin yabancı para olarak belirlenmesinde bir engel yoktur. Ancak ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak yabancı para olarak kararlaştılmışsa ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödeme yapılabilir (İK m.32/1, 2).

Doğru Cevap: E

Soru 14

İşverenin ödeme güçlüğüne düşmesi halinde işçilerin ücretlerinin korunmasına ilişkin olarak aşağıda yer verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Ödeme güçlüğüne düşmesi işverenin konkordato ilan etmesi, işveren için aciz vesikası alınması, iflas etmesi ya da iflasının ertelenmesi nedeniyle söz konusu olabilir.

İşverenin ödeme güçlüğüne düştüğü hallerde işçilerin iş ilişkisinden kaynaklanan 5 aylık ödenmeyen ücret alacakları ücret garanti fonundan ödenir.

Ücret garanti fonu, işverenler tarafından işsizlik sigortası primi olarak yapılan ödemelerin yıllık toplamının %1’idir.

İşverenin ödeme güçlüğüne düşmesine neden olan durumlardan birinin ortaya çıkması halinde işçinin ödenmeyen ücret alacakları için Türkiye İş Kurumu’na başvurması gerekir.

Soru 21

Yapılan işe bağlı olarak hesaplanan ücret türü aşağıdakilerden hangisidir?

Zamana Göre Ücret

Akort Ücret

Yüzde Usulü Ücret

Götürü Ücret

Aracılık Ücreti

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Ücret Türleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Yapılan işe bağlı olarak hesaplanan ücret türü akort ücrettir.

Doğru Cevap: B

Soru 22

Uygulamada, birimin belirlenmesinin zor olduğu veya birbirine benzemeyen ve genellikle devamlılık göstermeyip bir süre sonra biten işlerde işin sonucuna göre ücret kararlaştırıldığı zaman
........... söz konusu olur.

Yukarıdaki boşluğa aşağıdaki ifadelerden hangisi getirilmelidir?

Götürü Ücret

Zamana Göre Ücret

Akort Ücret

Yüzde Usulü Ücret

Komisyon ücret

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Ücret Türleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Uygulamada, birimin belirlenmesinin zor olduğu veya birbirine benzemeyen ve genellikle devamlılık göstermeyip bir süre sonra biten işlerde işin sonucuna göre ücret kararlaştırıldığı zaman götürü ücret söz konusu olur.

Doğru Cevap: A

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Aracılık ücretine kısmi ifa olsa dahi tam ücrete hak kazanılır.

Komisyon ücret, yalnızca asıl ücret olarak belirlenebilir.

Primlerin, işveren tarafından tek taraflı olarak ödenmesi mümkün değildir.

İşçinin ücretinin sadece kardan pay alma şeklinde belirlenebilmesi mümkündür.

İş sözleşmesi, ikramiyenin verildiği dönemden önce sona ermişse ikramiyenin çalıştığı süreye yansıyan bölümü ödenir.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Ücret Türleri" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş sözleşmesi, ikramiyenin verildiği dönemden önce sona ermişse ikramiyenin çalıştığı süreye yansıyan bölümü ödenir (TBK m.405/2).

Doğru Cevap: E

Soru 24

Aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Asgari ücret, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığıyla en geç 3 yılda bir belirlenir.

Asıl ücretin ayni yani mal olarak ödenmesi mümkündür.

Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak Türk parası ile ödenir.

İş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile ücreti ödeme süresi indirilemez.

Ücretin, işgünlerinde ödenmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Ücretin Ödenmesi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
İş Kanunu’na göre ücret, para ile ödenen tutardır. Kanuna göre ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak kural olarak Türk parası ile ödenir. Ücretin yabancı para olarak belirlenmesinde bir engel yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 25

Bir işçinin günlük çalışma süresi en fazla ne kadardır?

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise "Çalışma Süresi" konusunu yeniden gözden geçiriniz.
Bir işçinin günlük çalışma süresi en fazla 11 saat olabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 26

Turizm Sektörü Dışında denkleştirme süresi, .......... aydır , toplu iş sözleşmeleri ile ....... aya kadar arttırılabilir.

Yukarıdaki boşluklar aşağıdakilerden hangileri ile tamamlanabilir?

3 ay - 5 ay

1 ay - 2 ay

4 ay - 6 ay

2 ay - 4 ay

Doğru Cevap: B

Soru 37

Engelli ve eski hükümlülerin istihdam edilebilmelerine yönelik aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Kanuna göre işverenler, 50 veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde %3 engelli, kamu işyerlerinde ise %4 engelli ve %2 eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler.

İşverenin, aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri varsa bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanacaktır.

İşyerinde çalıştırılacak engelli ve eski hükümlülerin sayısının belirlenmesinde, belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler esas alınır.

Özel sektör işvereni, engelli açığını yükümlülüğün doğduğu andan itibaren 30 gün içinde karşılamak zorundadır.

Açıklama:

İşyerinde çalıştırılacak engelli ve eski hükümlülerin sayısının belirlenmesinde, hem belirli hem de belirsiz süreli iş sözleşmesiyle çalışan işçiler esas alınır.

Doğru Cevap: C

Soru 38

Kadın işçilere 1 yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam "........" saat süt izni verilir.
Yukarıdaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi gelmelidir?

1,5

2,5

Açıklama:

Kadın işçilere 1 yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

Umumi Hıfzısıhha Kanunu’na göre de, kaç yaşından aşağı çocukların bar, kabare, dans salonu, kahve, gazino ve hamamlarda çalıştırılmaları yasaktır?

Açıklama:

Umumi Hıfzısıhha Kanunu’na göre de, 18 yaşından aşağı çocukların bar, kabare, dans salonu, kahve, gazino ve hamamlarda çalıştırılmaları yasaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

İşverenler, çalıştırmakla yükümlü oldukları engelli ve eski hükümlü işçileri hangi kurum aracılığıyla sağlarlar?

Açıklama:

İşçinin işyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi halinde işveren işçinin iş sözleşmesini derhal fesih yoluyla sona erdirebilir. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

İşçinin işverenden izin almaksızın veya hastalık, kaza, ölüm gibi haklı bir sebebe dayanmaksızın bir ayda kaç işgünü işine devam etmemesi işverene iş sözleşmesinin derhal fesih hakkı verir?

Açıklama:

İşçinin işverenden izin almaksızın veya hastalık, kaza, ölüm gibi haklı bir sebebe dayanmaksızın bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi işverene iş sözleşmesinin derhal fesih hakkı verir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Genel sebeplerle sona erme

Fesih

İlga

Teşmil

İşkal

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 30

İşçinin ölümü
Tarafların uzlaşması
Saptanan sürenin dolması
İşçinin irade beyanı
İşverenin irade beyanı

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri iş sözleşmesini sona erdiren genel sebepler arasındadır?

Yalnız I

I, II ve III

II, III ve IV

III ve IV

III, IV ve V

Açıklama:

İş sözleşmelerini sona erdiren genel sebepler arasında “ölüm, tarafların uzlaşması ve saptanan (belirli) sürenin dolması” sayılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 31

İş güvencesinden süreli fesih yoluyla ve geçerli bir sebebe dayanılmaksızın işten çıkarılan işçilerin tümü değil, işyerinde en az altı ay kıdemi bulunanlar faydalanabilmektedir. Buna ek olarak söz konusu güvenceden faydalanabilmek için aşağıdaki şartlardan hangisinin sağlanmış olması gerekmektedir?

İşyerinde en az 30 işçinin çalışıyor olması

İşyerinde en az 100 işçinin çalışıyor olması

İşçinin sendika üyesi olması

İşverenin ayrıca başvuruda bulunması

İşçinin mahkemeye başvurması

Açıklama:

İş güvencesinden süreli fesih yoluyla ve geçerli bir sebebe dayanılmaksızın işten çıkarılan işçilerin tümü değil, işyerinde en az altı ay kıdemi bulunan ve en az otuz işçinin çalıştığı
işyerinde çalışan işçiler yararlanabilecektir.

Doğru Cevap: A

Aşağıdaki sebeplerden hangisi "işyeri içi" fesih sebepleri arasında gösterilebilir?

Talep ve sipariş azalması

Dış pazar kaybı

İşyerinin daraltılması

Hammadde sıkıntısı

Enerji sıkıntısı

Açıklama:

Talep ve sipariş azalması; dış pazar kaybı; hammadde sıkıntısı ve enerji sıkıntısı gibi sebepler işyeri dışından kaynaklanan sebeplerdir. İşyerinin daraltılması ise işyeri içi sebeplere örnek gösterilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

Her iki tarafın beyanı gereklidir
Taraflar fesih için belli bir süre bekler
Bozucu yenilik doğuran bir haktır
Karşı tarafa bir bildirim yapılması gerekir
Taraflar bildirim için belirli bir süre bekler

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri derhal fesih hakkı için söylenebilir?

Yalnız I

II ve III

Yalnız III

III ve IV

IV ve V

Açıklama:

Derhal fesih taraflardan birinin beyanı ile gerçekleşebilir; taraflar fesih için beklemek durumunda değildir ve karşı tarafa yapılacak bildirim için herhangi bir süre bekleme zorunluluğu yoktur. Diğer yandan, derhal fesih "bozucu yenilik doğuran bir haktır" ve karşı tarafa bir bildirim yapılması gerekir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile aksine bir düzenleme yapılmadıkça kıdem tazminatı hangi formül üzerinden hesaplanır?

Kıdem süresi x 30

Kıdem süresi x 60

Günlük ücret x 30

Günlük ücret x 60

Kıdem süresi x Günlük ücret x 30

Açıklama:

Kıdem tazminatı "kıdem süresi x günlük ücret x 30" formülü ile hesaplanır. Kıdem Tazminatı ödenmesine ilişkin bu formüldeki her tam yıl için öngörülen 30 günlük süre, iş sözleşmeleri veya toplu iş sözleşmeleri ile işçi lehine arttırılabilir (1475 sayılı İK m.14/12). İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi ile aksine bir düzenleme yapılmadıkça formüldeki bu rakam daima 30 kalacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

I. Ölüm
II. Tarafların uzlaşması
III. Saptanan (belirli) sürenin dolması
IV. İş sözleşmesinin derhal fesih yoluyla sona ermesi
Yukarıdakilerden hangisi veya hangileri iş sözleşmelerini sona erdiren genel sebepler
arasında yer alır?

II ve IV

I ve IV

I, II ve IV

II, II ve IV

I, II ve III

Açıklama:

İş sözleşmelerini sona erdiren genel sebepler arasında “ölüm, tarafların uzlaşması ve saptanan (belirli) sürenin dolması” sayılabilir.
Sorunun doğru cevabı e şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 40

I. Tarafların anlaşma yolu iş sözleşmesini sona erdirmek için yaptıkları, iş sözleşmesini sona erdirme sözleşmesidir. II. Zımnî olabileceği gibi açık olarak da yapılabilir. III. İş Kanunlarında iş sözleşmesinin feshine ilişkin sonuçlar ikale bakımından da uygulanır. İkaleye ilişkin yukarıda verilen bilgilerden hangisi veya hangileri doğrudur?

Yalnızca III

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İş sözleşmesinin ikalesi fesih anlamına gelmediği için İş Kanunlarında iş sözleşmesinin
feshine ilişkin sonuçlar ikale bakımından uygulama alanı bulmaz.

Doğru Cevap: B

İki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak 6 işgünü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl

İki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak 8 işgünü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl

İki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak 15 işgünü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl

İki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak 6 işgünü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 2 yıl

İki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer tarafın öğrendiği günden başlayarak 6 işgünü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 5 yıl

Açıklama:

İş Kanunu’nda Kanunun 24 ve 25. maddelerinde gösterilen nedenlerden yalnız ahlâk ve iyi niyet kurallarına uymayan hallere dayanarak yapılan fesihlerde fesih hakkını kullanma süresi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu diğer
tarafın öğrendiği günden başlayarak altı işgünü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl ile sınırlanmıştır (İK m. 26/1).

Doğru Cevap: A

Soru 48

I. Evlilik II. Muvazzaf askerlik III. Kendi işini kuranlar IV. Yaşlılık aylığı bağlanması için kendi istekleri ile işten ayrılanlar Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri iş sözleşmesi işçi tarafından bildirimli sona erdirilmesine rağmen işçiye kıdem tazminatı hakkı kazandıran haller arasında yer alır?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

III ve IV

II ve III

Açıklama:

İş sözleşmesi işçi tarafından bildirimli sona erdirilmesine rağmen işçiye kıdem tazminatı hakkı kazandıran haller şunlardır:
a. Evlilik: Evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi isteğiyle iş sözleşmesini sona erdirmesi halinde kadın işçi kıdem tazminatına hak kazanır.
b. Muvazzaf askerlik: İş sözleşmesini muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla sona erdirmesi halinde de, işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanır.
c. Yaşlılık aylığı bağlanması için kendi istekleri ile işten ayrılanlar: Yaş dışında, yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılan işçiler de kıdem tazminatı almaya hak kazanır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

İş sözleşmesinin taraflardan birinin irade beyanıyla sona erdirilmesine ne denir?

İhbar

İhtar

Fesih

İkale

Tecdit

Açıklama:

İş sözleşmesinin taraflardan birinin irade beyanıyla sona ermesine “fesih” denir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

İş sözleşmesinin geçersizliği halinde bu durumun başlangıçtan itibaren değil, geleceğe yönelik etki etmesinin sebebi nedir?

İş sözleşmesinin iki taraflı olması

İş hukukunun özel bir hukuk dalı olması

İş hukukunun işçiyi koruyan bir hukuk dalı olması

İş sözleşmesinin devamlı bir sözleşme olması

İş hukukunun geleceğe dönük ilişkileri düzenlemesi

Açıklama:

İş hukukunda işçiyi koruma düşüncesi gereği, geçersizlik halinde iş sözleşmesinin geçersizliğinin ileri sürüldüğü ana kadar geçerli bir sözleşme olduğu başka bir deyişle, geçersizlik halinde iş sözleşmelerinin başlangıçtan itibaren değil, geleceğe yönelik olarak geçersiz olacağı kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 51

Aşağıdaki hallerden hangisinde işverenin ölümüyle iş sözleşmesi sona erer?

İşverenin aniden ölmesi halinde

İş sözleşmesinin sürekli ve belirsiz süreli yapılmış olması halinde

İşverenin deneme süresi içinde ölmesi halinde

İş sözleşmesinin ağırlıklı olarak işverenin kişiliği dikkate alınarak kurulması halinde

İşverenin belli bir yaşın üzerinde olması halinde

Açıklama:

İş sözleşmesinin ağırlıklı olarak işverenin kişiliği dikkate alınmak suretiyle kurulması
halinde işverenin ölümüyle iş sözleşmesi sona erer.

Doğru Cevap: D

Soru 52

İş sözleşmesinin ikale ile sona erdirilmesi halinde, neden feshe ilişkin sonuçlar doğmaz?

ikalenin iki taraflı bir sözleşme olması sebebiyle

İkalenin isteğe bağlı olması sebebiyle

İkalenin sıradışı bir işlem olması sebebiyşe

İkalenin fesih anlamına gelmemesi sebebiyle

İkalenin Türk Borçlar Kanununda düzenlenmesi sebebiyle

Açıklama:

İş sözleşmesinin ikalesi fesih anlamına gelmediği için İş Kanunlarında iş sözleşmesinin feshine ilişkin sonuçlar ikale bakımından uygulama alanı bulmaz.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Belirli süreli iş sözleşmesi hangi koşulla üst üste (art arda) kurulabilir?

Sürenin bir yılı aşması halinde

Tarafların sözleşmeye bu yönde bir hüküm koyması halinde

Sözleşmenin yazılı yapılması halinde

Esaslı bir sebebin bulunması halinde

Tarafların İl Müdürlüğünden izin almaları halinde

Açıklama:

Türk Borçlar Kanunu’nun 430. maddesi İş İlişkisinin Sona Ermesi ve Sonuçları
çerçevesinde belirli süreli iş sözleşmesi, süresinin bitiminden sonra örtülü olarak sürdürülüyorsa, belirsiz süreli sözleşmeye dönüşür. Ancak esaslı bir sebebin varlığı halinde, üst üste belirli süreli iş sözleşmesi kurulabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Hangi işlerde çalışanlar bakımından iş güvencesinden yararlanabilmek için belli bir kıdem süresine sahip olma koşulu aranmaz?

Yeraltı işlerinde

Metal işlerinde

İnşaat işlerinde

Tarım işlerinde

Basın işlerinde

Açıklama:

Yer altı işlerinde çalışan işçilerde iş güvencesinden yararlanabilmek için kıdem şartı aranmaz
(10.09.2014-6552/2md.).

Doğru Cevap: A

Soru 55

Hangi tür sözleşmeyle çalışanlar iş güvencesinden yararlanır?

Belirsiz süreli iş sözleşmesi

Takım sözleşmesi

Belirli süreli iş sözleşmesi

Süreksiz iş sözleşmesi

İkale sözleşmesi

Açıklama:

Bir işçinin iş güvencesi kapsamına girebilmesi için belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışıyor olması gerekir. Yoksa otuzdan fazla
işçinin çalıştığı bir iş yerinde belirli süreli iş sözleşmesi ile bir yıl çalışılmış olsa dahi işçi iş güvencesi hükümlerinden yararlanamaz

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi iş güvencesi kapsamında çalışan bir işçinin iş sözleşmesinin sözleşmesinin süreli feshinde ileri sürülebilecek geçerli sebepler arasında yer almaktadır?

İşçinin sendikaya üye olması

İşçinin işyeri sendika temsilciliği yapması

İşçinin sözleşmeden doğan haklarını takip için işveren aleyhine adli makamlara başvurması

İşçinin mevzuattan doğan haklarını takip için idari makamlara başvurması

İşçinin işe yoğunlaşmasının giderek azalması

Açıklama:

4857 sayılı İş Kanunu süreli fesihte, geçerli sebep oluşturmayacak hususları aşağıdaki şekilde saymıştır (İK m.18):
a. Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında ya da işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak,
b. İşyeri sendika temsilciliği yapmak,
c. Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak veya bu hususta başlatılmış sürece katılmak,
d. Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler,
e. İş Kanunu’nun 74. maddesi uyarınca kadın işçilerin çalıştırılmalarının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek,
f. Hastalık veya kaza nedeniyle İş Kanunu’nun 25. maddesinin (I) numaralı bendinin (b) fıkrasında bekleme süresinde işe geçici devamsızlık.
İşçinin işe yoğunlaşmasının giderek azalması işçinin yetersizliğinden kaynaklanan geçerli sebeptir

Doğru Cevap: E

Soru 57

Süreli fesih uygulayan bir işveren, işçisine yeni iş arama izni vermek yerine onu bu süre içinde çalıştırırsa, bu çalışmanın saat ücreti hangi oranda zamlı olarak ödenmek zorundadır?

%100

%75

%50

%25

%10

Açıklama:

İşveren, iş arama izni esnasında işçiyi çalıştırır ise işçinin izin kullanarak bir çalışma karşılığı olmaksızın alacağı ücrete ilaveten, çalıştırdığı sürenin ücretini yüzde yüz zamlı öder (İK m.27/3).

Doğru Cevap: A

Soru 58

İşçi açtığı işe iade davasını kazanmış ama süresi içinde işverenine başvurmamış ise, bunun hukuki sonucu ne olur?

Fesih haksız hale gelir ve işçiye ceza uygulanır

Fesih kötü niyetli feshe dönüşür ve işçi tazminat öder

Fesih geçerli fesih sayılır ve işveren bunun hukuki sonuçlarından sorumlu olur.

Fesih geçersiz sayılır ve işveren idari ve mali sonuçlarla karşılaşır

Fesih iyiniyetli yapılmış sayılır ve taraflar idari para cezasına çarptırılır.

Açıklama:

İşçi, kesinleşen mahkeme kararının tebliğinden itibaren on işgünü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmak
zorundadır. İşçi bu süre içinde başvuruda bulunmazsa, işverence yapılmış olan fesih geçerli bir fesih sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.

Doğru Cevap: C

Soru 59

İş sözleşmesinin baştan itibaren geçersiz sayılması halinde geçersizliğin ileri sürüldüğü ana kadar yerine getirilen edimlerin hangi esasa dayanılarak iade edilmesi gerekir?

Sözleşmeye aykırılık

Haksız fiil

Sebepsiz Zenginleşme

Tehlike sorumluluğu

İşveren Sendikası

Açıklama:

2821 sayılı Sendikalar Kanunu gibi, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre de işçi ve işverenlerin kurabileceği tek sendikal üst kuruluş konfederasyondur. Konfederasyon, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun tanımlar başlığını taşıyan 2. maddesinde tanımlanmıştır. Bu tanıma göre konfederasyon, “Değişik işkollarında en az beş sendikanın bir araya gelerek oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip” kuruluşlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Amacı
Sendikanın faaliyet göstereceği işkolu
Demirbaşların satışı ve terkininde uygulanacak usul ve esaslar
Üyelerce ödenecek aidat ve sendika yöneticilerinin ücretleri ile ilgili usul ve esaslar

Yukarıda verilenlerden hangileri sendika ve konfederasyon tüzüklerinde yer alması gerekir?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sendika ve konfederasyon tüzüklerinde aşağıdaki hususların yer alması gerekir:

“Adı, merkezi ve adresi
Amacı
Sendikanın faaliyet göstereceği işkolu
Sendika kurucularının ad ve soyadları, kimlik bilgileri, meslek ve sanatları ve yerleşim yerleri; üst kuruluşları kuran sendikaların işkolları ile ad ve adresleri
Üyelerce ödenecek aidat ve sendika yöneticilerinin ücretleri ile ilgili usul ve esaslar
Demirbaşların satış ve terkininde uygulanacak usul ve esaslar

Doğru Cevap: E

Soru 14

Aşağıda verilenlerden hangisi sendikaların, sendika şubelerinin ve konfederasyonların zorunlu organlarından değildir?

Genel Kurul

Denetleme Kurulu

Disiplin Kurulu

Yönetim Kurulu

Yürütme Kurulu

Açıklama:

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre sendikaların organları; “Zorunlu Organlar” ve “İsteğe Bağlı (İhtiyari) Organlar” olmak üzere iki grupta incelenebilir. Sendikaların, sendika şubelerinin ve konfederasyonların zorunlu organları; “Genel Kurul”, “Yönetim Kurulu”, “Denetleme Kurulu” ve “Disiplin Kurulu” dur.

Doğru Cevap: E

Soru 15

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre sendika veya konfederasyonların şubelerinin ilk genel kurulu, kuruş tarihinden itibaren başlayarak kaç ay içinde yapılmalıdır?

1 ay

3 ay

6 ay

9 ay

12 ay

Açıklama:

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümlerine göre sendika veya konfederasyonun ilk genel kurulu, tüzel kişiliğin kazanılmasından, şubelerin ilk genel kurulu ise kuruluş tarihinden itibaren başlayarak altı ay içinde yapılır.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Aşağıda verilenlerden hangisi sendikalarda tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter ve kayıtlardan değildir?

Aidat kayıtları, yevmiye ve envanter defterleri ile defterikebir

Üye kayıt ve üyelik sona erme listeleri

Gelirlere ilişkin kayıt ve defterleri

Gelen ve giden evrak kayıt defterleri ile zimmet defteri

Stajyer Defteri

Açıklama:

Sendikalarda tutulması ve düzenlenmesi zorunlu defter ve kayıtlar;

Üye kayıt ve üyelik sona erme listeleri
Genel kurul, yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kurulu karar defterleri
Gelen ve giden evrak kayıt defterleri ile zimmet defteri
Aidat kayıtları, yevmiye ve envanter defterleri ile defterikebir
Gelirlere ilişkin kayıt ve defterlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıda verilenlerden hangisi sendika ve konfederasyonlara getirilen amaca yönelik yasaklar faaliyetlerdendir?

Sendika ve konfederasyonlar elde ettikleri gelirleri üyeleri ve mensupları arasında dağıtamaz.

Sendika ve konfederasyonlar siyasi partilerin adı, amblem, rumuz ve işaretlerini kullanamazlar.

Sendika ve konfederasyonların ticari faaliyette bulunamazlar.

İşveren kuruluşları da işçi kuruluşlarına üye olamaz.

İşçiler ve işçi kuruluşları işveren kuruluşlarına üye olamazlar.

Açıklama:

Amaca Yönelik Yasaklar
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda öngörülen amaca yönelik yasaklar şu şekilde sıralanabilir:

Sendika ve konfederasyonlar, tüzükleriyle belirlenen amaçları dışında faaliyette bulunamazlar.
Sendika ve konfederasyonlar siyasi partilerin adı, amblem, rumuz ve işaretlerini kullanamazlar.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Üyelik ve dayanışma aidatları
Tüzüklerine göre yapabilecekleri faaliyetlerden sağlanacak gelirler
Bağışlar
Mal varlığı gelirleri, mal varlığı değerlerinin devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlar

Yukarıda verilenlerden hangileri sendika ve konfederasyonların gelirlerindendir?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre sendika ve konfederasyonların gelirleri,

Üyelik ve dayanışma aidatları,
Tüzüklerine göre yapabilecekleri faaliyetlerden sağlanacak gelirler,
Bağışlar,
Mal varlığı gelirleri, mal varlığı değerlerinin devir, temlik ve satışlarından doğan kazançlardan oluşur.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Birleşme veya katılma
Bütçenin kabulü
Organların seçimi
Tüzük değişikliği

Yukarıda verilenlerden hangileri Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre genel kurulun görev ve yetkilerindendir?

I, II ve III

I, II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre genel kurulların başlıca görev ve yetkileri şu şekilde sıralanabilir:

“Organların seçimi
Tüzük değişikliği
Bütçenin kabulü
Yönetim kurulu, denetleme kurulu ve disiplin kurulu üyelerine verilecek ücret, tazminat, ödenek ve yolluklar ile sosyal hakların belirlenmesi
Birleşme veya katılma

Doğru Cevap: E

Soru 20

Sendika ve konfederasyonlar, en üst karar organı olan genel kurul kararı ile feshedilme kararına ne denir?

Mahkeme kararıyla kapatma

Kuruluş kararı ile kapatma

Oy birliği ile kapatma

Kendiliğinden Sona Erme

Fesih tarihindeki asgari ücret

Yönetici seçildiği tarihteki emsal ücret

Açıklama:

Yönetici, yöneticilik süresi içerisinde iş sözleşmesini feshederse kıdem tazminatı fesih tarihindeki emsal ücret üzerinden hesaplanır (STİSK m.23/1).

Doğru Cevap: B

Soru 46

101

151

201

Sendika ve konfederayonların fesih kararını vermeye yetkili organ aşağıdakilerden hangisidir?

Genel kurul

Yönetim kurulu

Yürütme kurulu

Denetleme kurulu

Disiplin kurulu

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 83

Sendikaların üst kuruluşu olan konfederasyon üyeliğine başvurabilmeleri aşağıdakilerden hangisinin kararına bağlıdır?

Genel Kurul

Onur Kurulu

Denetim Kurulu

Disiplin Kurulu

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Sendikal Kuruluş Türleri ve Kurulma Koşulları konusunu tekrar ediniz.
Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre “işçi sendikaları, işkolu esasına göre bir işkolunda ve bu işkolundaki işyerlerinde çalışan en az yedi işçi tarafından kurulur

Doğru Cevap: B

Soru 133

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda yer alan hangi düzenleme nedeni ile yerel ve bölgesel düzeyde işçi sendikaları kurulabilmesi mümkün değildir?

İşçi sendikalarının işkolu esasına dayalı olarak kurulabileceği hükme bağlanmıştır.

En az 7 işçinin bir araya gelmesi ile sendika kurulacağı hükme bağlanmıştır.

Sendika kurulabilmesi için Bakanlık onayı alınması gerektiği hükme bağlanmıştır.

En az 15 işçinin bir araya gelmesi ile sendika kurulacağı hükme bağlanmıştır.

Sendika kurulabilmesi için her şehirde şube açılması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Sendikal Kuruluş Türleri ve Kurulma Koşulları konusunu tekrar ediniz.
Güçlü sendikacılık için gerekli ortamın sağlanabilmesi amacıyla 2821 Sendikalar Kanunu’nda olduğu gibi 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nda da işçi sendikalarının işkolu esasına dayalı olarak kurulabileceği hükme bağlanmıştır. Söz konusu düzenleme ile benimsenen işkolu esasına göre sendikalaşma ilkesi uyarınca, yerel ve bölgesel düzeyde işçi sendikaları kurulabilmesi mümkün değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 134

Aşağıdakilerden hangisi Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’na göre genel kurulların başlıca görev ve yetkilerinden değildir?

Organların seçimi

Tüzük değişikliği

Bütçenin kabulü

Yönetim kurulu ve denetleme kurulunun ibrası

İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak iş yerlerinin kanunun öngördüğü niteliğe sahip olup olmadıklarına ilişkin uyuşmazlıklar, işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede kaç gün içinde karara bağlanır?

Açıklama:

İşletme toplu iş sözleşmesi yapılacak işyerlerinin kanunun öngördüğü niteliğe sahip olup olmadıklarına ilişkin uyuşmazlıklar, işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemede 15 gün içinde karara bağlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 4

Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki kaç gün içinde, yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir?

30 gün

60 gün

80 gün

100 gün

Sosyal yardımlar
Sendika temsilcilerine oda tahsisi
Çalışma süreleri

Yukarıdakilerden hangileri toplu iş sözleşmesinin borç doğrucu hükümlerine örnek olarak verilebilir?

Yalnız I

Yalnız II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Toplu iş sözleşmelerinde, tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin uygulanmasını ve denetimini, uyuşmazlıkların çözümünde başvurulabilecek yolları düzenleyen hükümlere borç doğuran (borçlar hukukuna ilişkin) hükümler denir. Bu hükümler toplu iş sözleşmelerinin zorunlu hükümleri değildir. Sendika temsilcilerine oda tahsisi, sendika duyurularının nerede, nasıl yapılacağının kararlaştırılması, izin ve disiplin kurullarının oluşturulması, uyuşmazlık hallerinde uzlaştırma kurulları oluşturulması veya özel hakeme başvurulması konularına ilişkin hükümler borç doğuran hükümlere örnektir.

Doğru Cevap: B

Bir işçi sendikasının toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip olabilmesi için kurulu bulunduğu iş kolunda çalışan işçilerin ülke çapında yüzde kaçını kendi üyesi olarak kaydetmesi gerekir?

Açıklama:

İşçi sendikası açısından ise, işyeri veya işyerlerini kapsayacak toplu iş sözleşmesi yapma yetkisine sahip olabilmesi için iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi gerekmektedir. Bu koşullardan ilki, işçi sendikasının kurulu bulunduğu iş kolunda çalışan işçilerin ülke çapında en az yüzde birini kendi üyesi olarak kaydetmiş olmasıdır. İkinci koşul ise, bu işçi sendikasının toplu iş sözleşmesi kapsamına girecek işyeri veya işyerlerinin her birisinde çalışan işçilerin salt çoğunluğunun, yani yarıdan fazlasını kendi üyesi olarak kaydetmiş olmasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 29

İşletme toplu iş sözleşmelerinde ise işyerleri bir bütün olarak değerlendirmekte ve işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde ............. ilgili işçi sendikasının üyesi olması gerekmektedir.
Yukarıdaki cümlede boş bırakılan yeri aşağıdakilerden hangisi doğru olarak tamamlar?

Otuzunun

Kırkının

Ellisinin

Altmışının

Yetmişinin

Açıklama:

İşyeri toplu iş sözleşmesinde işçi sendikasının toplu iş sözleşmesi kapsamına girecek işyeri veya işyerlerinin her birisinde çalışan işçilerin salt çoğunluğunun, yani yarıdan fazlasını kendi üyesi olarak kaydetmiş olmasıdır. İşletme toplu iş sözleşmelerinde ise işyerleri bir bütün olarak değerlendirmekte ve işletme kapsamındaki işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısının yüzde kırkının ilgili işçi sendikasının üyesi olması gerekmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

Grev ve lokavt işçi sendikasının üyelerinin ne kadarının üyelikten ayrıldığının tespiti ile sona erecektir?

1/2'sinin

2/3'ünün

3/4'ünün

3/5'inin

4/5'inin

Açıklama:

Grev ve lokavt; işçi veya işveren tarafından sona erdirme kararı ile işçi veya işveren sendikasının hukuki varlığının son bulması veya faaliyetinin durdurulması ile ya da işçi sendikasının üyelerinin 3/4’ünün üyelikten ayrıldığının tespit edilmesi ile sona erer.

Doğru Cevap: C

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi normatif hükümlerdendir?

Kanunda öngörülen oranlardan fazla engelli işçi çalıştırma

Uyuşmazlık hallerinde uzlaştırma kurulları oluşturulması

Özel hakeme başvurulması konularına

İzin ve disiplin kurullarının oluşturulması

Sendika temsilcilerine oda tahsisi

Açıklama:

Sendika temsilcilerine oda tahsisi, sendika duyurularının nerede, nasıl yapılacağının kararlaştırılması, izin ve disiplin kurullarının oluşturulması,
uyuşmazlık hallerinde uzlaştırma kurulları oluşturulması veya özel hakeme başvurulması konularına
ilişkin hükümler borç doğuran hükümlere örnektir.

Doğru Cevap: A

Soru 32

Grup toplu iş sözleşmesi

İşletme toplu iş sözleşmesi

İşyeri toplu iş sözleşmesi

İşkolu toplu iş sözleşmesi

Çerçeve sözleşme

Açıklama:

6356 sayılı Kanunun 34/3. maddesi uyarınca, “grup toplu iş sözleşmesi”, tarafların anlaşmasıüzerine bir işçi sendikası ile bir işveren sendikası
arasında, birden çok üye işverene ait aynı işkolunda kurulu işyerleri ve işletmeleri kapsamak üzere yapılan bir toplu iş sözleşmesi türüdür. Aynı işveren sendikasına üye olan işverenlerin işyerleri için bu işveren sendikası ile bu işyerlerinin herbiri için gereken şartları ayrı ayrı yerine getirmiş olan işçi sendikası tek bir toplu iş sözleşmesi yapmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 33

İşçinin işverenin makinesine zarar vermesi ilişkin olarak taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlığa ne ad verilir?

Hak uyuşmazlığı

Çıkar uyuşmazlığı

Bireysel iş uyuşmazlığı

Toplu iş uyuşmazlığı

İş uyuşmazlığı

Açıklama:

Uyuşmazlığın niteliği bakımından ise toplu iş uyuşmazlığı, hak uyuşmazlığı ve çıkar (menfaat) uyuşmazlığı olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.
Hak uyuşmazlığı, adından da anlaşılacağı üzere taraflardan birinin diğer tarafın bir hakkını ihlal etmesi
yüzünden çıkan ve çözüm tarzını, aralarındaki ilişkileri düzenleyen sözleşmede ya da mevzuatta bulan
uyuşmazlıktır. İşverenin işçiye ücret ödememesi veya işçinin işverenin makinesine zarar vermesi hak uyuşmazlıklarına örnektir.
Çıkar uyuşmazlıkları ise, mevcut çalışma koşullarında ekonomik ve sosyal bakımdan değişiklik yapılmasına ilişkindir. Ücretlerin arttırılması, çalışma sürelerinin azaltılması çıkar uyuşmazlıklarına örnektir.
Çıkar uyuşmazlıkları yeni bir toplu iş sözleşmesi yapmaya çalışırken, yeni ve daha ileri düzeyde haklar talep
edilirken taraflar anlaşamadığı için çıkan uyuşmazlıklardır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

Toplu iş sözleşmesi en çok kaç yıl süre ile yapılır ?

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesi en az bir ve en çok üç yıl süreli olarak yapılabilir. Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılamaz, kısaltılamaz ve sözleşme süresinden önce sona erdirilemez (m. 35/2).

Doğru Cevap: A

Soru 35

Kendilerine 42. madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de göstererek yazının kendilerine tebliği edildiği tarihten itibaren kaç iş günü içinde
mahkemeye yapabilir?

Açıklama:

Kendilerine 42. madde uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya
sendika üyesi olmayan işveren; taraflardan birinin
veya her ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı
veya kendisinin bu şartları taşıdığı yolundaki itirazını, nedenlerini de göstererek yazının kendilerine
tebliği edildiği tarihten itibaren altı işgünü içinde
mahkemeye yapabilir

Doğru Cevap: A

Soru 36

Yetki belgesi bulunmaksızın yapılan bir toplu iş sözleşmesinde taraflardan birinin veya ikisinin yetki şartlarına sahip olmadığı ve bu nedenle sözleşmenin hükümsüzlüğü, Bakanlıkça durumun tespitinden itibaren kaç gün içinde mahkemede dava yolu ile ileri sürülebilir?

Toplu iş sözleşmesinde yer alan ve iş sözleşmelerinin yapılması, içeriği ve son bulmasına ilişkin hükümlere ne ad verilir?

Kapsam hükümleri

Kişisel hükümler

Borç doğuran hükümler

Normatif hükümler

Emredici hükümler

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 43

Bir toplu iş sözleşmesinde yer alan ve fesih bildirim sürelerini kanuni sürelerin üzerinde düzenleyen hükümlere ne ad verilir?

Fesih hükümleri

Bilgi hükümleri

Emredici hükümler

Normatif hükümler

Borç hükümleri

Açıklama:

Fesih bildirimi sürelerinin Kanunda belirtilen sürelerin üzerine çıkarılması, normatif hükümlere örnek verilebilir

Doğru Cevap: D

Toplu görüşmenin süresi ilk toplantı tarihinden itibaren kaç gündür?

120

Açıklama:

Toplu görüşmenin süresi, ilk toplantı tarihinden itibaren altmış gündür (m.47/3).

Doğru Cevap: D

Soru 51

Memurların ve diğer kamu görevlilerinin anayasal düzeyde toplu sözleşme hakkına kavuşmaları hangi yıl gerçekleşmiştir?

1961

1975

1982

1995

2010

Açıklama:

Kamu görevlileri ile ilgili olarak “toplu görüşme” hakkı 1995 yılında Anayasanın 53. maddesine eklenen bir fıkra ile düzenlenmişti. 2010 yılında 5982 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin de toplu sözleşme yapma hakkına sahip oldukları Anayasa metninde ifade edilmiştir. Böylece memurlar ve diğer kamu görevlileri de toplu görüşmenin ötesinde anayasal toplu sözleşme hakkına kavuşmuşlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmelerinin fonksiyonlarından biri değildir?

Taraflar arasındaki çatışmaları sona erdirmeye ve çalışma barışının sağlanmasına hizmet etmesi

İşyerinde uygulanacak çalışma koşullarında yeknesaklığın sağlanması

Toplu iş sözleşmeleri ile kanunda öngörülen düzenlemelere nazaran daha işçi yararına hükümler öngörülebilmesi

Toplu iş sözleşmesi hükümlerinin iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olmaması gerekliliği

Toplu iş sözleşmeleri ile her işyerinin kendi ihtiyaçları doğrultusunda düzenleme yapma imkanına kavuşması

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesi hükümlerinin iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olmaması gerekliliği toplu iş sözleşmelerinin fonksiyonlarından biri değildir. Zira tam aksine bireysel iş sözleşmeleri toplu iş sözleşmesine aykırı hükümler içeremez. İşte bu özelliğin toplu iş sözleşmesinin fonksiyonlarından biri olduğu söylenebilir.

Doğru Cevap: D

Soru 53

I. İş sözleşmesinin yapılmasına dair hükümler
II. İş sözleşmesinin muhtevasına (içeriğine) dair hükümler
III. Tarafların karşılıklı hak ve borçlarına dair hükümler
IV. İş sözleşmesinin sona ermesine dair hükümler
V. Uyuşmazlıkların çözümünde başvurulabilecek yolları düzenleyen hükümler
Yukarıdaki hususlardan hangileri niteliği itibariyle toplu iş sözleşmesinin normatif hükümleri kapsamında yer alır?

I - II

I - II - IV

II - III

III - IV - V

IV - V

Açıklama:

Toplu iş sözleşmelerinde yer alan ve tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin uygulanmasını ve denetimini, uyuşmazlıkların çözümünde başvurulabilecek yolları düzenleyen hükümler, normatif hüküm niteliğinde olmayıp borç doğuran (borçlar hukukuna ilişkin) hükümlerdir.
I - II - IV

Doğru Cevap: B

Soru 54

Tarafların anlaşması üzerine bir işçi sendikası ile bir işveren sendikası arasında birden çok üye işverene ait aynı işkolunda kurulu işyerleri ve işletmeleri kapsamak üzere
yapılan toplu iş sözleşmesi türü aşağıdakilerden hangisidir?

Çerçeve sözleşme

İşyeri toplu iş sözleşmesi

Grup toplu iş sözleşmesi

İşletme toplu iş sözleşmesi

Zincirleme toplu iş sözleşmesi

Açıklama:

6356 sayılı Kanunun 34/3. maddesi uyarınca grup toplu iş sözleşmesi; tarafların anlaşması
üzerine bir işçi sendikası ile bir işveren sendikası arasında, birden çok üye işverene ait aynı işkolunda kurulu işyerleri ve işletmeleri kapsamak üzere yapılan bir toplu iş sözleşmesi türüdür.

Doğru Cevap: C

Soru 55

Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki kaç gün içinde yeni sözleşme için yetki
başvurusunda bulunulabilir?

100 gün

120 gün

140 gün

160 gün

180 gün

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki yüz yirmi gün içinde, yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir. Ancak yapılacak toplu iş sözleşmesi önceki sözleşme sona ermedikçe yürürlüğe giremez (m.35/4).
120 gün

Doğru Cevap: B

Soru 56

Toplu iş sözleşmesinin teşmil kararı aşağıdakilerden hangisi tarafından alınmaktadır?

Cumhurbaşkanı

Bakanlar Kurulu

Yüksek Hakem Kurulu

Teşmil edilecek toplu iş sözleşmesinin tarafları

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Açıklama:

Teşmil kararı taraflardan birisinin veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanının başvurusu üzerine Cumhurbaşkanı tarafından alınır.

Doğru Cevap: A

Soru 57

I. Arabuluculuk
II. Grev
III. Kanuni hakem
IV. Uzlaştırma
V. Özel hakem
Yukarıdakilerden hangisi/hangileri ülkemizde toplu iş uyuşmazlıklarının çözümünde başvurulabilecek barışçıl yöntemlerdendir?

I-II-III

I-II-IV

II-III-IV

II-IV-V

Genel sağlığı veya milli güvenliği bozucu nitelikteki bir grevi erteleme yetkisi kimdedir?

Cumhurbaşkanlığı

Bakanlar Kurulu

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı

İçişleri Bakanlığı

Danıştay

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 100

1. Aşağıdakilerden hangisi karşılıklı olarak toplu iş sözleşmesinin hem işçiler hem işverenler açısından önemi ve fonksiyonları kapsamında değildir?

Toplu iş sözleşmelerinden farklı iş sözleşmesi yapılabilir.

Toplu iş sözleşmeleri önemli bir iş hukuku kaynağıdır.

İşçiler ve işverenler karşılıklı haklarını kendi örgütlü eylemleriyle elde etmektedirler.

Aynı işletmenin aynı işkolundaki değişik işyerlerinde eşitsizlikleri önlemektedir.

Toplu iş sözleşmelerinin imzalanarak yürürlüğe konmasını sağlar.

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı ve toplu iş sözleşmesinden kimlerin yararlanabileceğini tartışabileceksiniz.
Toplu iş sözleşmeleri önemli bir iş hukuku kaynağıdır. Toplu iş sözleşmeleri hukuk kaynağı olarak iş sözleşmelerinden önce gelir. Toplu iş sözleşmelerine aykırı iş sözleşmesi yapılamaz. Ayrıca İş Kanunu her işyeri için ayrıntılı kurallar öngöremez. Ancak toplu iş sözleşmeleri her işyerinin kendi ihtiyaçlarına uygun düzenleme yapma olanağı sağlar. Toplu iş ilişkilerinin, başlıca konusu ve amacı toplu iş sözleşmelerinin imzalanarak yürürlüğe konmasıdır. İşçi ve işveren sendikalarının ana faaliyet konusu toplu iş sözleşmelerinin yapılmasıdır. Toplu pazarlık ve toplu iş sözleşmeleri yoluyla işçiler ve işverenler karşılıklı haklarını sadece devletin yaptığı hukuki düzenlemelerle değil, kendi örgütlü eylemleri ve toplu iş sözleşmeleri yoluyla elde etmektedirler. Toplu iş sözleşmeleriyle, Kanunun öngördüğü asgari koşulların üstüne çıkılarak daha üst düzeyde işçi yararına kurallar oluşturulmaktadır. Toplu iş sözleşmeleri, işyerinde uygulanacak çalışma koşullarında yeknesaklık sağlamaktadır. Grup toplu iş sözleşmelerinde bu yeknesaklık farklı işyerlerini de kapsayacak şekilde genişlemekte, işletme toplu iş sözleşmelerinde de aynı işletmenin aynı işkolundaki değişik işyerlerinde eşitsizlikleri önlemektedir. Nihayet ileride görüleceği gibi “teşmil” uygulamalarında ise bazen bütün bir işkolunu kapsayabilen geniş bir toplu iş sözleşmesi düzeni gerçekleşmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 101

2. Aşağıdakilerden hangisi bu tanıma göre doğrudur? "İş sözleşmesinin (hizmet akdinin) yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmedir”

işçi sözleşmesi

toplu iş sözleşmesi

işçi ve işveren ilişkileri sözleşmesi

iş sözleşmesi

işveren sözleşmesi

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesi kavramı ve türlerini açıklayabileceksiniz.
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrası (h) bendinde toplu iş sözleşmesinin tanımı verilmiştir. Buna göre, “Toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesinin (hizmet akdinin) yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmedir”. 33. maddenin 2. fıkrasında da “toplu iş sözleşmelerinde, tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin uygulanmasını ve denetimini, uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yolları düzenleyen hükümlere de yer verebileceği” belirtilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 102

Aşağıdakilerden hangisi borç doğuran (borçlar hukukuna ilişkin) hükümler konusu kapsamında değildir?

tarafların karşılıklı hakları

tarafların karşılıklı borçları

üyeleri borç altına alma şartları

sözleşmenin uygulanması ve denetimi

uyuşmazlıkların çözümünde yollar

Açıklama:

İş uyuşmazlığı ve toplu iş uyuşmazlığı kavramını ve toplu iş uyuşmazlıklarının çözüm yollarını açıklayabileceksiniz.
Toplu iş sözleşmelerinde, tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin uygulanmasını ve denetimini, uyuşmazlıkların çözümünde başvurulabilecek yolları düzenleyen hükümlere borç doğuran (borçlar hukukuna ilişkin) hükümler denir. Bu hükümler toplu iş sözleşmelerinin zorunlu hükümleri değildir. Bu hükümler sadece taraf işçi sendikası ile taraf işveren ya da işveren sendikasını bağlar. Taraflar borç doğuran hükümlerle üyelerini borç altına sokamazlar.

Doğru Cevap: C

Soru 103

Aşağıdakilerden hangisi “Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılan sözleşme” olarak tanımlanmıştır?

Toplu iş sözleşmesi

Çerçeve sözleşmesi

Borçlar sözleşmesi

Sendika sözleşmesi

İşyeri sözleşmesi

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesi kavramı ve türlerini açıklayabileceksiniz.
“Çerçeve Sözleşme” iş hukuku sistemimize 6356 sayılı Kanunun getirdiği yeni bir kavramdır. Kanunun 2. maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde çerçeve sözleşme, “Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılan sözleşme” olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 104

Aşağıdakilerden hangisi toplu iş sözleşmesi ile ilgili olarak doğrudur?

Toplu iş sözleşmeleri yazılı olmak zorundadır

Toplu iş sözleşmesi en az bir ve en çok beş yıl süreli olarak yapılabilir

Süresi, imzalanmasından sonra taraflarca uzatılabilir

Sözleşme süresinden önce sona erdirilebilir

Faaliyetleri bir yıldan az süren işlerde uygulanamaz.

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı ve toplu iş sözleşmesinden kimlerin yararlanabileceğini tartışabileceksiniz.
Toplu iş sözleşmeleri yazılı olarak yapılmalıdır (m.35/1). Toplu iş sözleşmesi en az bir ve en çok üç yıl süreli olarak yapılabilir. Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılamaz, kısaltılamaz ve sözleşme süresinden önce sona erdirilemez (m. 35/2). Faaliyetleri bir yıldan az süren işlerde uygulanmak üzere yapılan toplu iş sözleşmelerinin süresi bir yıldan az olabilir. İşin bitmemesi halinde bu sözleşmeler bir yılın sonuna kadar uygulanır (m.35/4). Toplu iş sözleşmesi süresinin bitmesinden önceki yüz yirmi gün içinde, yeni sözleşme için yetki başvurusunda bulunulabilir. Ancak yapılacak toplu iş sözleşmesi önceki sözleşme sona ermedikçe yürürlüğe giremez (m.35/4).

Doğru Cevap: A

Soru 105

Aşağıdakilerden hangisi işçi tarafı olarak toplu iş sözleşmesi yapma ehliyetine sahiptir?

konfederasyon

işçiler

işveren

işçi sendikası

işçi dernekleri

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı ve toplu iş sözleşmesinden kimlerin yararlanabileceğini tartışabileceksiniz.
Toplu İş Sözleşmesi Yapma Ehliyeti Toplu iş sözleşmesi yapma ehliyeti, belirli kişi ya da kişi birliklerine kanun tarafından tanınmış hukuki bir nitelik olup, toplu iş sözleşmesine taraf olabilmeyi ifade eder. İşçi tarafı olarak sadece işçi sendikaları toplu iş sözleşmesi yapma ehliyetine sahiptir. Bu anlamda işçi konfederasyonları toplu iş sözleşmesi yapma ehliyetine sahip değildirler. Aynı şekilde işçiler de kendi başlarına, işçi sendikası olmadan toplu iş sözleşmesi yapma ehliyetine sahip değildirler. İşveren tarafı olarak da işveren ve işveren sendikaları ehliyet sahibidir. İşveren konfederasyonlarının da toplu iş sözleşmesi yapma ehliyetleri yoktur.

Doğru Cevap: D

Soru 106

İşçiler veya işçi sendikaları ile işverenler veya işveren sendikaları arasında çalışma koşullarının belirlenmesi, uygulanması, yorumlanması, değiştirilmesi ya da geliştirilmesi ile ilgili olarak ortaya çıkan duruma ne ad verilir?

İş uyuşmazlığı

İşçi ve işveren uyuşmazlığı

Çerçeve sözleşme en çok kaç yıl için yapılır?

Açıklama:

Çerçeve sözleşme, taraflardan birinin çağrısı ve karşı tarafın çağrıya olumlu cevap vermesi ile en az bir en çok üç yıl için yapılır. Sorunun Doğru Cevabı C Şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 111

I. Toplu iş sözleşmeleri yazılı olmak zorundadır. II.Toplu iş sözleşmeleri en az bir yıl ve en çok iki yıl süreli yapılır III. Toplu iş sözleşmesi iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenlemek üzere yapılır. IV. Toplu iş sözleşmesinin işçi tarafı mutlaka bir işçi sendikası olmalıdır. İşveren tarafı ise, bir işveren olabileceği gibi, sendika üyesi olmayan bir işveren de olabilir. V. Toplu iş sözleşmelerinde tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin uygulanması ve denetimini, uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yolları düzenleyen hükümlere de yer verilebilir. Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

I, II, III

II, III, IV, V

I, II, IV, V

I, III, IV, V

I, II, III, IV

Açıklama:

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 2. maddesinin 1. fıkrası (h) bendinde toplu iş sözleşmesinin tanımı verilmiştir. Buna göre, “Toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesinin (hizmet akdinin) yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmedir”. 33. maddenin 2. fıkrasında da “toplu iş sözleşmelerinde, tarafların karşılıklı hak ve borçlarını, sözleşmenin uygulanmasını ve denetimini, uyuşmazlıkların çözümü için başvurulacak yolları düzenleyen hükümlere de yer verebileceği” belirtilmektedir. Toplu iş sözleşmesinin işçi tarafı mutlaka bir işçi sendikası olmalıdır. İşveren tarafı ise, bir işveren sendikası olabileceği gibi, sendika üyesi olmayan bir işveren de olabilir. Sorunun Toplu iş sözleşmesi en az bir ve en çok üç yıl süreli olarak yapılabilir. Toplu iş sözleşmesinin süresi, sözleşmenin imzalanmasından sonra taraflarca uzatılamaz, kısaltılamaz ve sözleşme süresinden önce sona erdirilemez. Toplu iş sözleşmeleri yazılı olarak yapılmalıdır
(m.35/1). Doğru Cevabı D Şıkkıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 112

Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası yetki tespiti için aşağıdakilerden hangisine başvurmak zorundadır?

Türkiye İş Kurumu

Valilik

Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı

Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü

Belediye

Açıklama:

Toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası Bakanlığa başvurarak yetkili olduğunun tespitini ister. İşveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren de Bakanlığa başvurarak yetkili işçi sendikasının tespitini isteyebilir (m.42/1). Bakanlık, kayıtlarına göre başvuru tarihi itibarıyle bir işçi sendikasının yetkili olduğunu tespit ettiğinde, başvuruyu, işyeri veya işletmedeki işçi ve üye sayısını, o iş kolunda kurulu işçi sendikaları ile taraf olacak işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene altı işgünü içinde bildirir (m.42/2).
Sorunun Doğru Cevabı C Şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 113

Toplu hak uyuşmazlıklarına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İşyerinde yürürlükte bir toplu iş sözleşmesi varken bununla ilgili bir toplu iş uyuşmazlığı ortaya çıkarsa buna toplu hak uyuşmazlığı denilmektedir

6356 sayılı Kanunda toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde yorum ve eda davası açılabilmesi öngörülmüştür

Toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde özel hakeme gidilebilir

Toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde işçiler grev hakkını kullanamazlar

Toplu hak uyuşmazlıkları mevcut bir hakkın değiştirilmesi ya da yeni bir hakkın elde edilmesi amacıyla çıkan uyuşmazlıklardır

Açıklama:

İşyerinde yürürlükte bulunan bir toplu iş sözleşmesi varken bununla ilgili bir toplu iş uyuşmazlığı ortaya çıkarsa buna toplu hak uyuşmazlığı denilmektedir. Toplu hak uyuşmazlığı, yargıda ve özel hakemde çözülebilir. Toplu hak uyuşmazlığı, toplu iş sözleşmesindeki bazı hükümlerin taraflarca farklı yorumlanmasından, diğer bir ifadeyle farklı anlaşılmasından dolayı ortaya çıkabileceği gibi, taraflardan birinin mevzuat veya toplu iş sözleşmesinden doğan bir hakkını karşı tarafın ihlal etmesi şeklinde de ortaya çıkabilir. 6356 sayılı Kanunda toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde yorum ve eda davası açılabilmesi öngörülmüştür. Ayrıca toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde özel hakeme gidilebilmesi de mümkündür (m.52/1).
Toplu hak uyuşmazlığı yorum farklılığından ortaya çıkmışsa, taraflardan her biri yetkili iş mahkemesinde yoruma ilişkin tespit davası açabilir. Mahkeme 2 ay içinde karar verir. (Değişik cümle:25.10.2017-7036/35md.) Karar hakkında istinaf yoluna başvurulması halinde bölge adliye mahkemesi, uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karara bağlar (m.53/1). Toplu hak uyuşmazlığı yorum farklılığından değil de taraflardan birinin toplu iş sözleşmesinden doğan hakkını karşı tarafın ihlal etmesi nedeniyle ortaya çıkmışsa eda davası açılır. Toplu iş sözleşmesinden doğan sorumluluğunu ve taahhüdünü yerine getirmeyen veya eksik olarak yerine getiren taraf derhal ifaya mahkûm edilir. Örneğin, toplu iş sözleşmesinde öngörülen şekilde yakacak yardımı verilmezse, ihbar süreleri sözleşmede öngörülen sürelerden kısa tutulursa eda davası açılabilir. Toplu iş sözleşmesine dayanan eda davalarında temerrüt tarihinden itibaren işletme kredilerine uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. (m. 53/2).
Toplu hak uyuşmazlıklarının çözümünde işçiler grev haklarını kullanamazlar. İşverenler de lokavta başvuramazlar. Toplu hak uyuşmazlığı nedeniyle mahkemeye değil özel hakeme gidilmişse özel hakemin verdiği karar genel hükümlere tabidir. Yani mahkeme kararıniteliğindedir. Çıkar uyuşmazlıkları, mevcut bir hakkın değiştirilmesi veya yeni bir hakkın elde edilmesi amacıyla çıkarılan uyuşmazlıklardır. Bu nedenle çıkar uyuşmazlıkları yeni bir toplu iş sözleşmesini yapma aşamasında ortaya çıkar. Ücretlerin, kıdem tazminatı miktarlarının, yıllık ücretli izin sürelerinin arttırılması konularında tarafların anlaşamamaları halinde çıkar uyuşmazlığı söz konusudur. Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 114

Toplu iş sözleşmelerinin önemi ve fonksiyonlarına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Toplu iş sözleşmeleriyle işyerinde uygulanacak çalışma koşullarında yeknesaklık sağlanmaktadır

Toplu iş sözleşmeleri hukuk kaynağı olarak iş sözleşmelerinden sonra gelir

İşçi ve işveren sendikalarının ana faaliyet konusu toplu iş sözleşmelerinin imzalanmasıdır

Toplu iş sözleşmeleriyle kanunun öngördüğü asgari koşulların üzerine çıkılarak daha üst düzeyde işçi yararına kurallar oluşturulmaktadır

Toplu iş sözleşmelerinin önemli diğer bir fonksiyonu da taraflar arasında bir barış sözleşmesi niteliğinde olmasıdır

Açıklama:

Karşılıklı olarak toplu iş sözleşmesinin hem işçiler hem işverenler açısından önemi ve fonksiyonları aşağıdaki gibi açıklanabilir:

Toplu iş sözleşmeleri önemli bir iş hukuku kaynağıdır. Toplu iş sözleşmeleri hukuk kaynağı olarak iş sözleşmelerinden önce gelir. Toplu iş sözleşmelerine aykırı iş sözleşmesi yapılamaz. Ayrıca İş Kanunu her işyeri için ayrıntılı kurallar öngöremez. Halbuki toplu iş sözleşmeleri her işyerinin kendi ihtiyaçlarına uygun düzenleme yapma olanağı sağlar.

Toplu iş ilişkilerinin, başlıca konusu ve amacı toplu iş sözleşmelerinin imzalanarak yürürlüğe konmasıdır. İşçi ve işveren sendikalarının ana faaliyet konusu toplu iş sözleşmelerinin yapılmasıdır.

Toplu pazarlık ve toplu iş sözleşmeleri yoluyla işçiler ve işverenler karşılıklı haklarını sadece devletin yaptığı hukuki düzenlemelerle değil, kendi örgütlü eylemleri ve toplu iş sözleşmeleri yoluyla elde etmektedirler.

Toplu iş sözleşmeleriyle, Kanunun öngördüğü asgari koşulların üstüne çıkılarak daha üst düzeyde işçi yararına kurallar oluşturulmaktadır.

Toplu iş sözleşmeleri, işyerinde uygulanacak çalışma koşullarında yeknesaklık sağlamaktadır. Grup toplu iş sözleşmelerinde bu yeknesaklık farklı işyerlerini de kapsayacak şekilde genişlemekte, işletme toplu iş sözleşmelerinde de aynı işletmenin aynı işkolundaki değişik işyerlerinde eşitsizlikleri önlemektedir. Nihayet ileride görüleceği gibi “teşmil” uygulamalarında ise bazen bütün bir işkolunu kapsayabilen geniş bir toplu iş sözleşmesi düzeni gerçekleşmektedir.

Toplu iş sözleşmelerinin çok önemli bir diğer fonksiyonu da taraflar arasında bir barış sözleşmesi niteliğinde olması, çalışma barışı sağlaması, çalışma hayatına dirlik ve durulma getirmesi, çatışmaları sona erdirmesidir. Zaten buna bağlı olarak istikrar sağlanacak ve toplu iş sözleşmesi süresi boyunca taraflar önlerini görerek kendilerine ait kararları daha sağlıklı şekilde verebileceklerdir. Sorunun Doğru Cevabı B Şıkkıdır.

Karşılıklı olarak toplu iş sözleşmesinin hem işçiler hem işverenler açısından önemi ve fonksiyonları aşağıdaki gibi açıklanabilir:

Toplu iş sözleşmeleri önemli bir iş hukuku kaynağıdır. Toplu iş sözleşmeleri hukuk kaynağı olarak iş sözleşmelerinden önce gelir. Toplu iş sözleşmelerine aykırı iş sözleşmesi yapılamaz. Ayrıca İş Kanunu her işyeri için ayrıntılı kurallar öngöremez. Halbuki toplu iş sözleşmeleri her işyerinin kendi ihtiyaçlarına uygun düzenleme yapma olanağı sağlar.

Toplu iş ilişkilerinin, başlıca konusu ve amacı toplu iş sözleşmelerinin imzalanarak yürürlüğe konmasıdır. İşçi ve işveren sendikalarının ana faaliyet konusu toplu iş sözleşmelerinin yapılmasıdır.

Toplu pazarlık ve toplu iş sözleşmeleri yoluyla işçiler ve işverenler karşılıklı haklarını sadece devletin yaptığı hukuki düzenlemelerle değil, kendi örgütlü eylemleri ve toplu iş sözleşmeleri yoluyla elde etmektedirler.

Toplu iş sözleşmeleriyle, Kanunun öngördüğü asgari koşulların üstüne çıkılarak daha üst düzeyde işçi yararına kurallar oluşturulmaktadır.

Toplu iş sözleşmeleri, işyerinde uygulanacak çalışma koşullarında yeknesaklık sağlamaktadır. Grup toplu iş sözleşmelerinde bu yeknesaklık farklı işyerlerini de kapsayacak şekilde genişlemekte, işletme toplu iş sözleşmelerinde de aynı işletmenin aynı işkolundaki değişik işyerlerinde eşitsizlikleri önlemektedir. Nihayet ileride görüleceği gibi “teşmil” uygulamalarında ise bazen bütün bir işkolunu kapsayabilen geniş bir toplu iş sözleşmesi düzeni gerçekleşmektedir.

Toplu iş sözleşmelerinin çok önemli bir diğer fonksiyonu da taraflar arasında bir barış sözleşmesi niteliğinde olması, çalışma barışı sağlaması, çalışma hayatına dirlik ve durulma getirmesi, çatışmaları sona erdirmesidir. Zaten buna bağlı olarak istikrar sağlanacak ve toplu iş sözleşmesi süresi boyunca taraflar önlerini görerek kendilerine ait kararları daha sağlıklı şekilde verebileceklerdir. Sorunun Doğru Cevabı B Şıkkıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 115

Çerçeve sözleşmeye ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Çerçeve sözleşme iş hukuku sistemimize 6356 sayılı Kanunun getirdiği yeni bir kavramdır

Kanundaki tanıma göre çerçeve sözleşme, “Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılan sözleşmedir”

Çerçeve sözleşme, mesleki eğitim, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal sorumluluk ve istihdam politikalarına ilişkin düzenlemeleri içerebilir

Toplu iş sözleşmeleri ve çerçeve sözleşmeler Anayasa ve Kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremez

Çerçeve sözleşme taraflardan birinin çağrısı ve karşı tarafın çağrıya olumlu cevap vermesi ile en az bir yıl en çok beş yıl için yapılır

Açıklama:

“Çerçeve Sözleşme” iş hukuku sistemimize 6356 sayılı Kanunun getirdiği yeni bir kavramdır.
Kanunun 2. maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde çerçeve sözleşme, “Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılan sözleşme” olarak tanımlanmıştır. Kanunun 33. maddesinde de çerçeve sözleşme ile ilgili düzenlemeler vardır. Bu düzenlemelere göre, çerçeve sözleşme, sözleşmenin tarafı olan işçi ve işveren sendikasının üyeleri hakkında uygulanır ve mesleki eğitim, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal sorumluluk ve istihdam politikalarına ilişkin düzenlemeleri içerebilir (m. 33/3). Çerçeve sözleşme, taraflardan birinin çağrısı ve karşı tarafın çağrıya olumlu cevap vermesi ile en az bir, en çok üç yıl için yapılır (m. 33/4). Toplu iş sözleşmeleri ve çerçeve sözleşmeler, Anayasa ve kanunların emredici hükümlerine aykırı düzenlemeler içeremez (m.33/5). Sorunun Doğru Cevabı E Şıkkıdır

Doğru Cevap: E

Soru 116

Aşağıdaki gruplardan hangisi toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir?

Toplu iş sözleşmesinin imza tarihinden sonra üye olanlar üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yaralanırlar

Greve katılmayanlar

Kapsam dışı bırakılan işçiler

İşveren vekili olanlar

İşçi sendikası üyeliği sona erenler

Açıklama:

Kural olarak toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanır (m.39/1). Toplu iş sözleşmesinin imzalandığı tarihte taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden itibaren imza tarihinden sonra üye olanlar ise, üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanırlar (m.39/2). Toplu iş sözleşmesinin imza tarihi ile yürürlük tarihi arasında iş sözleşmesi sona eren üyeler iş sözleşmelerinin bitimine kadar toplu iş sözleşmesinden yararlanırlar (m.39/3). İşçi sendikası üyeliğinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, toplu iş sözleşmesinden yararlanma da son bulur. Sendika üyesiyken daha sonra üyelikten ayrılanlar veya çıkarılanlar artık toplu iş sözleşmesinden yararlanamazlar. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 65. maddesi uyarınca grev ve lokavt sırasında kanunen koruma-gözetim-bakım işlerinde çalışmak zorunda olanların dışında greve katılmayan ve işyerinde çalışmaya devam edenler, taraf işçi sendikasına üye olsunlar veya olmasınlar grev sonrasında yapılan toplu iş sözleşmesinden yararlanamazlar. Ayrıca uygulamada işçi sendikası üyesi oldukları halde müdür, şef, danışman, mühendis vb. üst düzey yetkililer, toplu iş sözleşmesine hüküm konularak toplu iş sözleşmesinden yararlandırılmamaktadırlar. Bunlara kapsam dışı personel denilmektedir. Bunun dışında 6356 sayılı Kanuna göre işveren vekili olan kişiler de işçi sendikalarına üye olmayacaklarından toplu iş sözleşmelerinden yararlanamazlar. Toplu iş sözleşmesi görüşmelerine işvereni temsilen katılanlar da toplu iş sözleşmesinden yararlanmazlar (m.39/7). Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 117

Teşmil kararına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cumhurbaşkanı teşmil kararını vermeden önce Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü alır

Bir toplu iş sözleşmesinin teşmil edilebilmesi için, bu toplu iş sözleşmesini yapmış olan işçi sendikasının bağlı bulunduğu işkolundaki işçilerin en az yüzde üçünü temsil etmesi, ayrıca o işkolunda en çok üyeye sahip olması gerekmektedir

Cumhurbaşkanı sadece toplu iş sözleşmesinin normatif (düzenleyici) hükümlerini teşmil edebilir

Teşmil kararı taraflardan birisinin veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanının başvurusu üzerine Cumhurbaşkanı tarafından alınır

Teşmil kararının kapsamına girecek işyerlerinde yürürlükte bir toplu iş sözleşmesi bulunmamalıdır

Açıklama:

Teşmil, uygulanmakta olan bir toplu iş sözleşmesinin uygulama alanının; aynı işkolunda faaliyette bulunan ancak yürürlükteki toplu iş sözleşmesinin tarafı olmayan başka işçi ve işverenleri de kapsayacak şekilde Cumhurbaşkanı Kararı ile genişletilmesidir. Teşmil uygulaması ile bir taraftan teşmil anında toplu iş sözleşmesi yapılması sözkonusu olmayan işyerlerindeki işçiler korunurken, diğer taraftan sendikalı işçi çalıştıran işverenler, sendikasız ve hatta bazen kaçak işçi çalıştıran bir takım işverenlerin haksız rekabetine karşı da korunmaktadırlar. Bir toplu iş sözleşmesinin teşmil edilebilmesi için, bu toplu iş sözleşmesini yapmış olan işçi sendikasının bağlı bulunduğu işkolundaki işçilerin en az yüzde birini temsil etmesi, ayrıca o işkolunda en çok üyeye sahip olması gerekmektedir. Teşmil kararı taraflardan birisinin veya Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanının başvurusu üzerine Cumhurbaşkanı tarafından alınır. Cumhurbaşkanı teşmil kararını vermeden önce Yüksek Hakem Kurulunun görüşünü alır. Yüksek Hakem Kurulu görüşünü onbeş gün içinde bildirir. Resmi Gazetede yayımlanan teşmil kararnamesinde kararın gerekçesi de açıklanır. Teşmil kararının kapsamına girecek işyerlerinde yürürlükte bir toplu iş sözleşmesi bulunmamalıdır. Ayrıca yetki için başvuruda bulunulan işyerleri açısından yetki sorunu çözülünceye kadar veya yetki devam ettiği sürece teşmil kararı alınamaz. Cumhurbaşkanı sadece toplu iş sözleşmesinin normatif (düzenleyici) hükümlerini teşmil edebilir. Tarafların karşılıklı hak ve borçlarını düzenleyen hükümler ile özel hakeme başvurma hakkındaki hükümler teşmil edilemez (m.40/5). Resmi Gazetede teşmil kararnamesinin yürürlüğe gireceği tarih de belirtilir. Ancak yürürlük tarihi Resmi Gazetede yayım tarihinden daha önceki bir tarih olamaz. Sorunun Doğru Cevabı B Şıkkıdır

Doğru Cevap: B

Soru 118

Grev oylamasına ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Grev oylaması grevi engelleme yollarından birisidir.

Grev oylaması, grev kararının işyerinde ilan edilmesinden itibaren, grev kararının ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az 1/3’ünün 6 işgünü içinde yazılı olarak grev oylaması talebinde bulunması üzerine yapılır

Oylamaya ilişkin itirazlar oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır

Oylamada grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde çalışan işçilerden salt çoğunluğu grevin yapılmaması yönünde karar verirse, bu uyuşmazlıkta alınan grev kararı uygulanmaz

İşletme toplu iş sözleşmesi yapılmasına ilişkin uyuşmazlıkta grev oylaması talebi, işletmenin her bir işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yapılır

Açıklama:

Grev oylaması, grevi engelleme yollarından biridir. Grev oylaması, grev kararının işyerinde ilan edilmesinden itibaren, grev kararının ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az 1/4’ünün 6 işgünü içinde yazılı olarak grev oylaması talebinde bulunması üzerine yapılır.

İşçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden itibaren altı iş günü içinde işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine, görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı iş günü içinde grev oylaması yapılır (m.61/1).

Oylamaya ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır. İtiraz, mahkemece üç işgünü içinde kesin olarak karara bağlanır (m.61/2).

Oylamada grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların salt çoğunluğu grevin yapılmaması yönünde karar veririrse, bu uyuşmazlıkta alınan grev kararı uygulanamaz. Bu durumda 60. maddenin 1. fıkrasında belirtilen sürenin sonuna kadar anlaşma sağlanamazsa veya 51. maddenin 1. fıkrasında belirtilen süre içerisinde işçi sendikası Yüksek Hakem Kuruluna başvurmazsa yetki belgesinin hükmü kalmaz (m.62/3).

İşletme toplu iş sözleşmesi yapılmasına ilişkin uyuşmazlıkta grev oylaması talebi, işletmenin her bir işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yapılır. Grev oylaması isteyen işçilerin sayısının yeterli orana ulaşıp ulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçları işletme merkezinin bağlı bulunduğu görevli makamda toplanır ve toplu sonuç orada belirlenir (m.62/4).

Grup toplu iş sözleşmesi yapılmasına ilişkin uyuşmazlıkta grev oylaması talebi, grubun her bir işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yapılır. Grev oylaması isteyen işçilerin sayısının yeterli orana ulaşıp ulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçları her işyeri için ayrıca belirlenir (m.62/5).

Grev oylamasının usul ve esasları Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir (m.62/6).

Grev oylaması, grevi engelleme yollarından biridir. Grev oylaması, grev kararının işyerinde ilan edilmesinden itibaren, grev kararının ilan edildiği tarihte o işyerinde çalışan işçilerin en az 1/4’ünün 6 işgünü içinde yazılı olarak grev oylaması talebinde bulunması üzerine yapılır.

İşçilerin en az dörtte birinin ilan tarihinden itibaren altı iş günü içinde işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yazılı başvurusu üzerine, görevli makamca talebin yapılmasından başlayarak altı iş günü içinde grev oylaması yapılır (m.61/1).

Oylamaya ilişkin itirazlar, oylama gününden başlayarak üç işgünü içinde mahkemeye yapılır. İtiraz, mahkemece üç işgünü içinde kesin olarak karara bağlanır (m.61/2).

Oylamada grev ilanının yapıldığı tarihte işyerinde çalışan işçilerden oylamaya katılanların salt çoğunluğu grevin yapılmaması yönünde karar veririrse, bu uyuşmazlıkta alınan grev kararı uygulanamaz. Bu durumda 60. maddenin 1. fıkrasında belirtilen sürenin sonuna kadar anlaşma sağlanamazsa veya 51. maddenin 1. fıkrasında belirtilen süre içerisinde işçi sendikası Yüksek Hakem Kuruluna başvurmazsa yetki belgesinin hükmü kalmaz (m.62/3).

İşletme toplu iş sözleşmesi yapılmasına ilişkin uyuşmazlıkta grev oylaması talebi, işletmenin her bir işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yapılır. Grev oylaması isteyen işçilerin sayısının yeterli orana ulaşıp ulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçları işletme merkezinin bağlı bulunduğu görevli makamda toplanır ve toplu sonuç orada belirlenir (m.62/4).

Grup toplu iş sözleşmesi yapılmasına ilişkin uyuşmazlıkta grev oylaması talebi, grubun her bir işyerinin bağlı bulunduğu görevli makama yapılır. Grev oylaması isteyen işçilerin sayısının yeterli orana ulaşıp ulaşmadığının tespiti ile grev oylamasının sonuçları her işyeri için ayrıca belirlenir (m.62/5).

Grev oylamasının usul ve esasları Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir (m.62/6).

Doğru Cevap: B

Soru 119

Kamu görevlilerine toplu görüşme hakkı Anayasamıza kaç tarihinde bir madde ile eklenmiştir?

1990

1992

1993

1994

1995

Açıklama:

Kamu görevlileri ile ilgili olarak, toplu görüşme hakkı 1995 yılında Anayasanın 53. maddesine eklenen bir fıkra ile düzenlenmişti.

Doğru Cevap: E

Soru 120

Çerçeve sözleşmenin tabi olacağı en uzun süre aşağıdakilerden hangisidir?

1 yıl

2 yıl

3 yıl

5 yıl

10 yıl

Açıklama:

Çerçeve sözleşme, en az
bir, en çok üç yıl için yapılır

Doğru Cevap: C

Soru 121

Toplu iş sözleşmelerinin tabi olduğu geçerlilik şekli aşağıdakilerden hangisidir?

Sözlü şekil

Yazılı şekil

Resmi şekil

Herhangi bir geçerlilik şekline tabi değildir.

Noterde düzenleme şeklinde

Açıklama:

Toplu iş sözleşmeleri yazılı olarak yapılmalıdır

Doğru Cevap: B

Soru 122

Aşağıdakilerden hangisinin/hangilerinin toplu iş sözleşmesi yapma ehliyeti yoktur?
I İşçi
II İşçi sendikası
III İşveren
IV İşveren sendikası
V İşçi konfederasyonu

I ve II

II ve III

III ve IV

IV ve V

I ve V

Açıklama:

İşçiler ve işçi konfederasyonlarının toplu iş sözleşmesi yapma ehliyeti yoktur.

Doğru Cevap: E

Soru 123

Taraflar yetki belgesini aldıktan kaç gün sonra diğerini en geç kaç gün içerisinde toplantıya çağırmak zorundadır?

5 gün

10 gün

12 gün

15 gün

20 gün

Açıklama:

Taraflardan biri, yetki belgesinin alındığı tarihten itibaren on beş gün içinde karşı tarafı toplu görüşmeye çağırır.

Doğru Cevap: D

Soru 124

Aşağıdakilerden hangisi toplu iş uyuşmazlıklarının barışcıl çözüm yollarından biri değildir?

Uzlaştırma

Arabuluculuk

Zorunlu tahkim

Gönüllü tahkim

Yorum davası

Açıklama:

Yorum davası barışcıl çözüm yollarından biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 125

Toplu iş görüşmelerinin devam edeceği azami süre aşağıdakilerden hangisidir?

60 gün

30 gün

45 gün

15 gün

90 gün

Açıklama:

Toplu görüşmeler 60 günlük süre doluncaya kadar devam eder.

Doğru Cevap: A

Soru 126

Aşağıdakilerden hangisi grev ve lokavtın hiçbir sınırlama olmadan uygulanabildiği ülkelerden biridir?

İngiltere

Almanya

Fransa

Avusturya

Hollanda

Açıklama:

175İngiltere, Belçika ve İskandinav
ülkeleri grev ve lokavtın hiçbir sınırlama olmadan uygulanabildiği ülkeledir.

Doğru Cevap: A

Soru 127

Aşağıdakilerden hangisi grev ve lokavtın kendiliğinden sona ermesine yol açan sebeplerden biridir?

Grevi uygulayan işçi sendikasının kapatılması

İşveren sendikasının dağılması

Grevi uygulayan işçi sendikasının üye tam sayısının 1/3 'ünü kaybetmesi

İşveren sendikasının lokavt kararı alması

İşveren sendikasının hakeme başvurması

Açıklama:

Grevi uygulayan işçi sendikasının kapatılması, durumunda, grev veya lokavt
kendiliğinden ortadan kalkar.

Doğru Cevap: A

Soru 128

Aşağıdakilerden hangisi karar verilmiş veya başlanmış olan kanuni bir
grev veya lokavtın ertelenmesine yol açan sebeplerden biri değildir?

Grev ve lokavtın genel sağlığı zedeleyecek nitelikte bulunması

Grev ve lokavtın milli güvenliği zedeleyecek olarak görülmesi

Grev ve lokavtın büyükşehir belediyelerinin şehir içi toplu taşıma
hizmetlerini aksatacak nitelik taşıması

Grev ve lokavtın siyasal istikrarı bozucu nitelikte olması

Grev ve lokavtın işyerinin bütünlüğünü zedeleyecek nitelikte olması

Açıklama:

Grev ve lokavtın işyerinin bütünlüğünü zedeleyecek nitelikte olması grev ve lokavtın ertelenmesine yol açan bir sebep değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 129

Aşağıdakilerden hangisi hizmet akdinin yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmedir?

Toplu İş Sözleşmesi

Bireysel İş Sözleşmesi

İş Bulma Sözleşmesi

Fesih Sözleşmesi

İşçilik Alacaklarına İlişkin Sözleşme

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİNTANIMI konusunu tekrar ediniz.
Toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesinin (hizmet akdinin) yapılması, içeriği ve sona ermesi ile ilgili hususları düzenlemek üzere işçi sendikası ile işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren arasında yapılan sözleşmedir.

Doğru Cevap: A

Soru 130

I. Ücret
II. Kanunda öngörülenden fazla eski hükümlü çalıştırma
III. Sosyal yardımlar
Yukarıdaki sayılardan hangisi ya da hangileri toplu iş sözleşmesinde normatif hükümlere örnek olarak sayılabilir?

Yalnızca I

Yalnızca II

Yalnızca III

I-II

I-II-III

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN İÇERİĞİ konusunu tekrar ediniz.
Kanunda öngörülen oranlardan fazla engelli veya eski hükümlü çalıştırma, işyerine işçi alımında daha önceden o işyerinde çalışıp ayrılanlara öncelik verme iş sözleşmesinin yapılmasına ilişkin normatif hükümlere örnek olarak verilebilir. Ücret, fazla çalışma, prim, ikramiye, sosyal yardımlar, izinler, çalışma süreleri ile ilgili hükümler de iş sözleşmesinin içeriğine ilişkin normatif hükümlere örnektir.

Doğru Cevap: E

Soru 131

Aşağıdakilerden hangisi Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılan sözleşme aşağıdakilerden hangisidir?

Sendika Sözleşmesi

İşveren Sözleşmesi

Çerçeve Sözleşme

Belirsiz Süreli Sözleşme

Belirli İş Sözleşmesi

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise ÇERÇEVE SÖZLEŞME-TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ TÜRLERİ konusunu tekrar ediniz.
“Çerçeve Sözleşme” iş hukuku sistemimize 6356 sayılı Kanunun getirdiği yeni bir kavramdır. Kanunun 2. maddesinin 1. fıkrası (b) bendinde çerçeve sözleşme, “Ekonomik ve Sosyal Konseyde temsil edilen işçi ve işveren sendikaları arasında işkolu düzeyinde yapılan sözleşme” olarak tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 132

Toplu iş sözleşmesi en az ... ve en çok ..... yıl süreli olarak yapılabilir. Aşağıdaki şıklardan hangisinin seçilmesi halinde yukarıdaki boşluklar sıralı ve doğru bir şekilde doldurmuş olur?

3-5

1-3

1-2

1-5

2-4

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN ŞEKLİ VE SÜRESİ konusunu tekrar ediniz.
Toplu iş sözleşmesi en az bir ve en çok üç yıl süreli olarak yapılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 133

Toplu görüşmeye çağrı tarihinde bir işveren sendikasına üye bulunan işverenin, sendika üyeliğinin sona ermesi halinde sonuç ne olur?

Görüşmelerden çekilebilir.

Sendika çağrısı düşer, görüşmelere katılamaz.

Sendika çağrısı süreye tabi olarak askıda kalır.

Yapılmış olan çağrı ile bağlı kalır, görüşmelerden çekilmesi mümkün değildir.

Görüşmelere şartlı olarak katılım sağlayabilir.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Tarafların Durumunda Meydana Gelen Değişikliklerin Toplu İş Sözleşmesi Sürecine ve Toplu İş Sözleşmesine Etkileri konusunu tekrar ediniz.
Toplu görüşmeye çağrı tarihinde bir işveren sendikasına üye bulunan işveren, sendika üyeliğinin sona ermesi halinde sendikaya yapılmış olan çağrı ile bağlı kalır. Yani görüşmelerden çekilmesi-kaçınması mümkün değildir. Süreç tamamlanacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 134

Toplu iş sözleşmesinde toplu görüşme aşamasında anlaşma olmadığı takdirde hangi aşamaya geçilir?

Yetki aşaması

Arabulucu aşaması

Toplu görüşmeye çağrı aşaması

Grev ve lokavt aşaması

Yüksek Hakem Kurulu

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİNİN YAPILMASI konusunu tekrar ediniz.
Bir toplu iş sözleşmesinin yapılmasında belirli aşamalardan geçilmesi gerekir. Öncelikle yetkili bir işçi sendikası olmalıdır. Yetki aşamasından sonra toplu görüşmeye çağrı ve arkasından toplu görüşme aşamasına geçilir. Bu aşamada taraflar anlaşırlarsa toplu iş sözleşmesi imzalanır. Anlaşma olmadığı takdirde arabuluculuk aşamasına geçilir. Arabulucu tarafları uzlaştırmayı başarırsa yine toplu iş sözleşmesi imzalanır.
Aksi takdirde grev ve lokavtın serbest olduğu hallerde grev ve lokavt uygulanabilir. Grev ve lokavtın yasak olduğu hallerde ise kanuni hakem müessesesi (Yüksek Hakem Kurulu) devreye girer, uyuşmazlığı çözerek toplu iş sözleşmesini meydana getirir.

Doğru Cevap: B

Soru 135

Bir işçinin, işçi sendikası üyeliğinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, toplu iş sözleşmesinden yararlanma durumu ne olur?

Yararlanma etkilenmez devam eder.

Yararlanma askıda 2 yıl devam eder.

Yararlanma son bulur.

Yararlanma askıda 1 yıl devam eder.

Yararlanma taleple bağlı olarak son bulur.

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Taraf İşçi Sendikasının Üyesi İşçilerin Yararlanması konusunu tekrar ediniz.
İşçi sendikası üyeliğinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, toplu iş sözleşmesinden yararlanma da son bulur. Sendika üyesiyken daha sonra üyelikten ayrılanlar veya çıkarılanlar artık toplu iş sözleşmesinden yararlanamazlar.

Doğru Cevap: C

Soru 136

İşçi sendikası ile işveren sendikası arasında çıkan işçi uyuşmazlığı ne olarak adlandırılmaktadır?

Bireysel İş Uyuşmazlığı

Süre uyuşmazlığı

Çıkar Uyuşmazlığı

Hak Uyuşmazlığı

Toplu İş Uyuşmazlığı

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise İŞ UYUŞMAZLIĞI VE TOPLU İŞ UYUŞMAZLIĞI KAVRAMI konusunu tekrar ediniz.
Toplu iş uyuşmazlıklarında uyuşmazlık ya işçi sendikası ile işveren arasında ya da işçi sendikası ile işveren sendikası arasında çıkar. Yürürlükte bulunan bir toplu iş sözleşmesinin hükümlerinin taraflarca farklı yorumlanması nedeniyle veya açıkça ihlali nedeniyle ortaya çıkan uyuşmazlıklar toplu İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku iş uyuşmazlıklarına örnek olarak verilebilir.

Doğru Cevap: E

Soru 137

Aşağıdakilerden hangisi toplu iş uyuşmazlıklarında barışçıl çözüm yollarından değildir?

Dava

Uzlaştırma

Arabuluculuk

Gönüllü Tahkim

Zorunlu Tahkim

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Toplu İş Uyuşmazlıklarının Barışçı Yollarla Çözümü konusunu tekrar ediniz.
Toplu iş uyuşmazlıklarının barışçı yollarla çözümünde başlıca üç yöntem vardır. Bunlar uzlaştırma, arabuluculuk ve tahkimdir. Tahkim de kendi içinde gönüllü tahkim ve zorunlu tahkim olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 138

Grev kararı, uyuşmazlık tutanağının, arabulucunun uyuşmazlık tutanağını görevli makama, görevli makamın da bu tutanağı taraflara tebliğ tarihinden itibaren kaç gün içinde alınmalıdır?

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % kaçını oluşturur?

Açıklama:

5510 sayılı Kanunda, bütün sigorta kolları için tek bir sosyal sigorta primi alınması yerine sigorta kolları için ayrı ayrı sigorta priminin belirlenmesi yolu izlenmiştir. Kanuna göre kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’sidir. Bu primin tamamını işveren öder.

Doğru Cevap: B

Soru 11

Aşağıdakilerden hangisi ILO’nun 28.06.1952 tarih ve 102 sayılı Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi’nde yer verilen sosyal risklerden biri değildir?

Hastalık

Ailevi yükler

Analık

Parasızlık

İşsizlik

Açıklama:

ILO’nun 28.06.1952 tarih ve 102 sayılı Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi’nde
9 tane sosyal risk tanımlanmakta ve bunların tümüne ya da bir bölümüne karşı üye devletlerin
sosyal koruma sağlaması istenmektedir. Sözleşmeye göre bu riskler iş kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm, işsizlik ve ailevi yüklerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi modern sosyal güvenlik tekniklerinden biridir?

Tasarruf

Özel sigortalar

Yardımlaşma

Hukuki sorumluluk

Sosyal sigorta

Açıklama:

Sosyal sigorta modern sosyal güvenlik tekniklerinden biridir. Diğer seçeneklerde geleneksel sosyal güvenlik tekniklerine yer verilmiştir.

Doğru Cevap: E

Soru 13

Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigorta sisteminin öncüsü olarak kabul edilmektedir?

Beveridge

Bismarck

Salvador

Napoleon

Kennedy

Açıklama:

Sanayi Devrimi’nin İngiltere’de yaşanmasına rağmen Almanya’da Bismarck tarafından oluşturulan sosyal güvenlikle ilgili ilke ve uygulamaların modern sosyal güvenlik uygulamaları içinde ilk ve önemli bir yeri vardır. Bismarck, sosyal sigorta sisteminin öncüsü olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 14

Aşağıdaki ülkelerden hangisinde tamamen vergilerle finanse edilen, devlet yardımlarına dayanan, katılımsız sosyal güvenlik sistemi uygulanmaktadır?

Almanya

ABD

İngiltere

Yeni Zelanda

Türkiye

Açıklama:

Yeni Zelanda sosyal güvenlik sistemi, tamamen vergilerle finanse edilen devlet yardımlarına dayanan, katılımsız sistemdir.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Ülkemizde herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu, ilk kez aşağıdaki belgelerden hangisi ile hüküm altına alınmıştır?

Tanzimat Fermanı

1921 Anayasası

1924 Anayasası

1961 Anayasası

1982 Anayasası

Açıklama:

1961 Anayasası’nın 48. maddesinde, herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu ifade edilmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 16

I. Sosyal Sigortalar Kurumu
II. Bağ-Kur
III. T.C. Emekli Sandığı
5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile yukarıda verilenlerden hangisinin ya da hangilerinin hukuki varlıkları sona ermiştir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

Sosyal güvenlik reformu çerçevesinde 16.05.2006 tarihinde kabul edilen 5502 sayılı Sosyal Güvenlik
Kurumu Kanunu (RG, T.20.05.2006, S.26173) ile sosyal güvenlik hizmetlerini yerine getirmekte olan
Sosyal Sigortalar Kurumu, Bağ-Kur ve T.C. Emekli Sandığı’nın hukuki varlıkları sona ermiş ve Sosyal
Güvenlik Kurumu çatısı altında birleştirilmişlerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 17

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumu'nun danışma organıdır?

Genel Kurul

Yönetim kurulu

Strateji Geliştirme Başkanlığı

İl Müdürlükleri

Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı

Açıklama:

Sosyal Güvenlik Kurumu genel kurulu, bir karar organı olmayıp danışma organı niteliği taşımaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 18

5510 sayılı Kanun, bazı kişileri Kanunun uygulama alanı dışına çıkarmakta ve onları Kanun anlamında sigortalı saymamaktadır. Aşağıda sayılanlardan hangisi bu duruma örnek teşkil eder?

Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar

Köy ve mahalle muhtarları

Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar

Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri

Açıklama:

Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu öğrencileri, 5510 sayılı Kanunun kapsamı dışında bırakılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 19

Sosyal sigortaların finansman kaynağını esas olarak aşağıdakilerden hangisi oluşturmaktadır?

İkramiyeler

Vergiler

Primler

Devlet katkısı

Yardımlar

Açıklama:

Sosyal sigortaların finansman kaynağını esas olarak primler oluşturmaktadır ve genel olarak üçlü
katkı sistemi benimsenmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

5510 sayılı Kanuna göre kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının Yüzde 2’sidir. İşverenin bu primi ödeme oranı aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Yüzde 20

Yüzde 40

Yüzde 50

Yüzde 80

Yüzde 100

Açıklama:

Kanuna göre kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’sidir. Bu primin tamamını işveren öder.

Doğru Cevap: E

Soru 21

Amerika Birleşik Devletleri’nde kabul edilen ve çağdaş sosyal güvenlik sisteminin öncülüğünü yapmakta olan Sosyal Güvenlik Kanunu kaç yılında kabul edilmiştir?

1929

1932

1935

1939

1942

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşanan 1929 ekonomik krizinin ortaya çıkardığı olumsuz sonuçları ortadan kaldırmak amacıyla New Deal olarak adlandırılan politika çerçevesinde 1935 tarihli Sosyal Güvenlik Kanunu kabul edilmiştir. Kanunda öngörülen çözümler, sadece işçiler için değil ekonomik kriz nedeniyle yoksulluğa düşen herkesi kapsamaktadır. Bu Kanun, çağdaş sosyal güvenlik sisteminin öncülüğünü yapmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 22

İlk sosyal güvenlik sistemleri içinde önemli bir yeri olan Beveridge Raporu kaç yılında kabul edilmiştir?

1930

1935

1940

1942

1945

Açıklama:

İlk sosyal güvenlik sistemleri içinde 1942 yılında yayınlanan Beveridge Raporu’nun önemli bir yeri vardır. Dağınık bir görünüm arzeden İngiliz sosyal güvenlik sistemini birleştirmek ve sistemi yeniden kurmak amacıyla bu rapor hazırlanmıştır.

Doğru Cevap: D

5510 sayılı Kanuna göre kısa vadeli sigorta kolları primi oranı, prime esas kazancın yüzde kaçıdır?

Açıklama:

Kanuna göre kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %2’sidir. Bu primin tamamını işveren öder. Ayrıca bu oranı, %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına arttırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Doğru Cevap: B

Soru 27

Ülkemizde en geç uygulanmaya başlanan sigorta kolu aşağıdakilerden hangisidir?

Analık sigortası

Hastalık sigortası

İşsizlik sigortası

İş kazası ve meslek hastalıkları sigortası

Yaşlılık sigortası

Açıklama:

İşsizlik sigortası, ülkemizde en geç uygulanmaya başlayan sigorta koludur. İşsizliğin kişiler üzerinde yarattığı olumsuz sonuçların azaltılmasına yönelik olarak 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu 25.08.1999 tarihinde kabul edilmekle birlikte Kanunun yürürlüğe girme tarihi 01.06.2000 tarihine bırakılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 28

Sosyal Güvenlik Kurumunun prim ve diğer alacakları, ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak ne kadar sürelik zamanaşımına tabidir?

1 yıllık

2 yıllık

5 yıllık

10 yıllık

20 yıllık

Açıklama:

Kurumun prim ve diğer alacakları, ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak 10 yıllık zamanaşımına tabidir (SSGSSK m.93/2). 5510 sayılı Kanuna dayanılarak Kurum tarafından açılacak olan tazminat ve rücu davaları da 10 yıllık zamanaşımına tabidir.

Doğru Cevap: D

Ünlü devlet adamı Bismarck tarafından oluşturulan ilk sosyal güvenlik sistemi hangi ülkede uygulanmıştır?

Almanya

İtalya

Hollanda

Avusturya

Rusya

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Uzun vadeli sigorta kollarından işverenin payı ne kadardır?

11%

Açıklama:

Sosyal güvenlik kavramını tanımlayabileceksiniz.
Uzun vadeli sigorta kolları yani malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının %20’sidir. Bunun %9’u sigortalı hissesi, %11’i ise işveren hissesidir (SSGSSK m.81/1, a). 5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrası (b) bendi uyarınca sigortalı olanlar primin tamamını kendileri öderler. Kanunda belirtilen fiili hizmet süresi zammı uygulanan işlerde Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanacak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı %20 oranına, 40. maddeye göre 60 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1 puan, 90 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1,5 puan, 180 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3 puan eklenmek suretiyle hesaplanır (SSGSSK m.81/1, b, 1). Fiili hizmet süresi zammına tabi olup Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrası (c) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için ise uygulanacak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı %20 oranına, 40. maddeye göre 60 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3,33 puan, 90 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 5 puan, 180 fiili hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 10 puan eklenerek belirlenir. Bu şekilde bulunan oran ile bu maddenin (a) bendinde belirtilen %20 oranı arasındaki farka ait primin tamamı işveren tarafından ödenir (SSGSSK m.81/1, b, 2).

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi sosyo ekonomik riskler arasında değerlendirilebilir?

Hastalık

Yaşlılık

Ölüm

Evlenme

Malullük

Açıklama:

Sosyal güvenlik kavramını tanımlayabileceksiniz.
Sosyal risklerin çeşitli şekilllerde sınıflandırılması mümkündür. Ortaya çıkış nedenlerine göre riskler; fizyolojik riskler (hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm), mesleki riskler (iş kazaları ve meslek hastalıkları) ve sosyo ekonomik riskler (işsizlik, evlenme, çocuk sahibi olma ve konut ihtiyacı) şeklinde sınıflandırılabilir. Bir diğer sınıflandırmada ise sonuçlarına göre sosyal riskler gelir azalışına yol açan riskler (hastalık, analık, malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazaları ve meslek hastalıkları ve işsizlik) ve gider artışına yol açan riskler (hastalık, analık, malullük, ölüm ve iş kazaları ve meslek hastalıkları) şeklinde ayrılabilir (Tuncay ve Ekmekçi, 2011, s.7-8; Güzel-Okur ve Caniklioğlu, 2009, s.3-5; Dilik, 1992, s.70- 112; Arıcı, 1999, s.8-25; Uşan, 2009, s.29).

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi modern sosyal güvenlik teknikleri arasında yer almaktadır?

Tasarruf

Özel sigortalar

Sosyal sigorta

Yardımlaşma sandıkları

Hukuki sorumluluk

Açıklama:

Sosyal güvenlik kavramını tanımlayabileceksiniz.
Sanayileşmenin artmasına bağlı olarak toplum yapısında ortaya çıkan değişikliklerle sosyal risklerin sayısında da artış olmuştur. Geleneksel sosyal güvenlik tekniklerinin kişileri sosyal risklere karşı koruma konusunda etkileri giderek azalmıştır. Bu duruma bağlı olarak toplum hayatında kişilerin sosyal risklere karşı korunmasını sağlamak amacıyla yeni teknikler gündeme gelmiştir. Sosyal güvenliğin tarihsel gelişimi içinde önce sosyal yardımlar, daha sonra sosyal sigortalar ve sonrasında devletçe bakılma yönteminin ortaya çıktığı görülmektedir. Günümüzde sosyal güvenlik sosyal sigorta, sosyal yardımlar ve sosyal hizmetler ile devletçe bakılma ile sağlanmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdakilerden hangisi sosyal sigorta sisteminin öncüsü olarak kabul edilmektedir?

Beveridge

New Deal

Bismarck

Shine

Keynes

Açıklama:

Sosyal güvenlik sisteminin dünyada ve Türkiye’de tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Sanayi Devrimi’nin İngiltere’de yaşanmasına rağmen Almanya’da Bismarck tarafından oluşturulan sosyal güvenlikle ilgili ilke ve uygulamaların modern sosyal güvenlik uygulamaları içinde ilk ve önemli bir yeri vardır. Bismarck, sosyal sigorta sisteminin öncüsü olarak kabul edilmektedir. Bu sistem, özel sigorta tekniğinin uygulanmasına dayanmaktadır. Sistem zorunluluk esasını temel almakta, finansmanı işçi, işveren primleri ile Devletin genel bütçeden yaptığı katkı ile sağlanmakta ve kişiler prim ödemek suretiyle yararlanmaktadırlar. Almanya’nın sistemi daha sonra diğer Avrupa ülkeleri tarafından da uygulanmıştır (Uşan, 2009, s.35; Güzel-Okur ve Caniklioğlu, 2009, s.19; Dilik, 1992, s.46-50).

Doğru Cevap: C

Soru 68

Sosyal Sigortalar Kurumu, Emekli Sandığı ve Bağ-Kur’un hukuki varlıklarını sona erdiren ve Sosyal Güvenlik çatısı altında birleştiren kanun aşağıdakilerden hangisidir?

4857 Sayılı Kanun

4447 Sayılı Kanun

3008 Sayılı Kanun

6356 Sayılı Kanun

5502 Sayılı Kanun

Açıklama:

Sosyal güvenlik sisteminin dünyada ve Türkiye’de tarihsel gelişimini açıklayabileceksiniz.
Sosyal güvenlikte reform çerçevesinde 16.05.2006 tarihinde kabul edilen ve 20.05.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5502 sayılı “Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu” ile kurulan Sosyal Güvenlik Kurumu, çalışma ilişkisinin niteliğine bağlı olarak farklı sosyal güvenlik kurumlarına bağlı olan sigortalıları bünyesine almıştır. Bu Kanunla Sosyal Sigortalar Kurumu, T.C. Emekli Sandığı ve Bağ-Kur’un tüzel kişilikleri sona erdirilmiş ve Sosyal Güvenlik Kurumu altında toplanılmışlardır. Farklı sosyal güvenlik kanunlarına tabi olanları tek bir kanunun içinde düzenlemeyi amaçlayan 5510 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu” 31.05.2006 tarihinde kabul edilmiştir. Kanun işçi, memur ve bağımsız çalışanların sosyal sigorta haklarını düzenlemekte ve genel sağlık sigortası hükümlerini içermektedir. Kanunun yürürlük tarihi 01.01.2007 olarak belirlenmekle birlikte bazı maddeleri Anayasa Mahkemesi (T.15.12.2006, E.2006/111, K.2006/112) tarafından iptal edilmiş ve bazı maddelerinin de yürürlüğü durdurulmuştur. Kanun, 2008 yılında kademeli olarak yürürlüğe girmiş ve 01.10.2008 tarihinde genel olarak yürürlüğe girmiştir. 5510 sayılı Kanunda da zaman zaman değişiklikler yapılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 69

Sosyal Güvenlik Kurumu’na ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Kurumun görevlerinden biri sosyal güvenlik politikalarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapmaktır.

Kurum Bakanlar Kurulu’nun denetimine tabidir.

Kurumun organlarından biride yüksek danışma kuruludur.

Kurumun organlarından olan genel kurul bir karar organı olmayıp danışma organı niteliğindedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu organı olan yönetim kurulu en yüksek karar organıdır.

Açıklama:

Sosyal güvenlik kavramını tanımlayabileceksiniz.
Sosyal Güvenlik Kurumu, kamu tüzel kişiliğine haiz, idari ve mali açıdan özerk bir kuruluş olup Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ilgili kuruluşudur (SGKK m.1/2). Ayrıca Kurum, Sayıştay’ın denetimine tabidir (SGKK m.1/3).

Doğru Cevap: B

Soru 70

İsteğe bağlı sigortalılar için prim oranı, prime
esas kazancın alt ve üst sınırı arasında sigortalı tarafından
belirlenen prime esas aylık kazancın yüzde kaçıdır?

% 12 (yüzde oniki)

15% (yüzde onbeş)

20% (yüzde yirmi)

% 22 (yüzde yirmi iki)

32% (yüzde otuz iki)

Açıklama:

Sosyal sigortaların uygulama alanını açıklayabileceksiniz.
İsteğe bağlı sigortalılar için prim oranı, prime
esas kazancın alt ve üst sınırı arasında sigortalı tarafından
belirlenen prime esas aylık kazancın %32’sidir.
Bunun %20’si uzun vadeli, %12’si ise genel
sağlık sigortası prim oranıdır (SSGSSK m.52/I).

Doğru Cevap: E

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi 102 sayılı Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi’nde tanımlanan risklerden biri değildir?

Barınma

Hastalık

Analık

İşsizlik

Ölüm

Açıklama:

Sosyal sigortaların uygulama alanını açıklayabileceksiniz.
ILO’nun 28.06.1952 tarih ve 102 sayılı Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi’nde 9 tane sosyal risk tanımlanmakta ve bunların tümüne ya da bir bölümüne karşı üye devletlerin sosyal koruma sağlaması istenmektedir. Sözleşmeye göre bu riskler iş kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm, işsizlik ve ailevi yüklerdir.

Doğru Cevap: A

Aşağıdakilerden hangisi 5510 sayılı Kanun anlamında sigortalıdır?

Köy ve mahalle muhtarları

Sağlık hizmet sunucuları tarafından işe alıştırılmakta olan veya rehabilite edilen hasta veya maluller

İşverenin işyerinde ücretsiz çalışan eşi

Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar

Açıklama:

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun yapısını açıklayabileceksiniz.
5510 sayılı Kanunun 4. maddesinde kısa ve uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılanlar sıralanmıştır. Buna göre, a. Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılırlar. Ayrıca sigortalılığa ilişkin hükümler, işçi sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlıkları ve yönetim kurullarına seçilenler, bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan film, tiyatro, sahne, gösteri, ses ve saz sanatçıları ile müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar ile düşünürler ve yazarlar, mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülke uyruğunda olanlar hariç olmak üzere yabancı uyruklu kişilerden hizmet akdi ile çalışanlar, 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanunu’na göre çalıştırılanlar, 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu’nda belirtilen umumi kadınlar, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen kurslarda usta öğretici olarak çalıştırılanlar, kamu idarelerinde ders ücreti karşılığı görev verilenler ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4. maddesinin (C) bendi kapsamında çalıştırılanlar hakkında da uygulanacaktır. b. Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar, gelir vergisinden muaf olup esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar, anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları, tarımsal faaliyette bulunanlar ve 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler hakkında da uygulanır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Aşağıdakilerden hangisi fizyolojik riskler arasında yer almamaktadır?

Hastalık

Malullük

Analık

İşsizlik

Yaşlılık

Açıklama:

Sosyal risk, “ne zaman gerçekleşeceği bilinmemekle beraber ileride gerçekleşmesi muhtemel veya muhakkak olan ve buna maruz kalan kişinin mal varlığında eksilmeye neden olan tehlike” şeklinde tanımlanmaktadır.
ILO’nun 28.06.1952 tarih ve 102 sayılı Sosyal Güvenliğin Asgari Şartlarına İlişkin Sözleşmesi’nde 9 tane sosyal risk tanımlanmakta ve bunların tümüne ya da bir bölümüne karşı üye devletlerin sosyal koruma sağlaması istenmektedir. Sözleşmeye göre bu riskler iş kazaları ve meslek hastalıkları, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm, işsizlik ve ailevi yüklerdir.
Sosyal risklerin çeşitli şekilllerde sınıflandırılması mümkündür. Ortaya çıkış nedenlerine göre riskler; fizyolojik riskler (hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm), mesleki riskler (iş kazaları ve meslek hastalıkları) ve sosyo ekonomik riskler (işsizlik, evlenme, çocuk sahibi olma ve konut ihtiyacı) şeklinde sınıflandırılabilir.
Bir diğer sınıflandırmada ise sonuçlarına göre sosyal riskler gelir azalışına yol açan riskler (hastalık, analık, malullük, yaşlılık, ölüm, iş kazaları ve meslek hastalıkları
ve işsizlik) ve gider artışına yol açan riskler (hastalık, analık, malullük, ölüm ve iş kazaları ve meslek hastalıkları) şeklinde ayrılabilir.
İşsizlik açıklamalardan da görüldüğü üzere fizyolojik bir risk değil sosyoekonomik riskler arasında yer almaktadır. Sorunun Doğru Cevabı D Şıkkıdır

Doğru Cevap: D

Soru 78

Sosyal güvenlik tekniklerinden olan sosyal sigortalara ilişkin olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Sosyal sigorta, geleneksel sosyal güvenlik teknikleri arasında yer almaktadır

Sosyal sigortalarda sigortalılık isteğe bağlı olmayıp zorunludur

Sosyal sigortaların finansmanı sigortalılar ile bunların işverenlerinin bazen de devlet katkılarından oluşmaktadır

Sosyal sigortalarda, koruma altına alınan kişilerin sosyal risklerle karşılaşmaları halinde önceden tutarı ve niteliği belirlenmiş olan bir sosyal gelir sağlanır.

Sosyal sigortalarda karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma esasları hakimdir.

Açıklama:

Modern sosyal güvenlik teknikleri ortaya çıkıncaya kadar kişiler, kendilerini ve aile üyelerini hayat içinde karşılaştıkları sosyal risklere karşı koruyabilmek için çeşitli tekniklerden yararlanmışlardır. Modern sosyal güvenlik teknikleri ile kişiler sosyal
risklere karşı korunmaya başlanıncaya kadar kullanılan bu tekniklere geleneksel teknikler adı verilmektedir.
Geleneksel sosyal güvenlik teknikleri tasarruf, yardımlar, hukuki sorumluluk, yardımlaşma sandıkları ve özel sigortalardır.
Sanayileşmenin artmasına bağlı olarak toplum yapısında ortaya çıkan değişikliklerle sosyal risklerin sayısında da artış olmuştur. Geleneksel sosyal güvenlik tekniklerinin kişileri sosyal risklere karşı koruma konusunda etkileri giderek azalmıştır. Bu duruma bağlı olarak toplum hayatında kişilerin sosyal risklere karşı korunmasını sağlamak amacıyla yeni teknikler gündeme gelmiştir. Günümüzde sosyal güvenlik sosyal sigorta
Modern sosyal güvenlik teknikleri sosyal sigorta, sosyal yardımlar ve sosyal hizmetler ile devletçe bakılmadır. Sosyal sigorta, sosyal güvenlik tekniklerinin
en yaygın ve en gelişmiş olanıdır. Sosyal sigorta da, esas olarak sigortacılık ilke ve
tekniklerinden yararlanır. Bununla birlikte, özel sigortalar bireysel eşitlik ilkesine bağlı olarak çalışırken sosyal sigortalar da karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma esasları hakimdir. Dolayısıyla sosyal sigorta, sosyal adaleti sağlamaya yönelik çalışma ilkelerine sahiptir. Sosyal sigortalarda, koruma altına alınan kişilerin sosyal risklerle karşılaşmaları halinde önceden tutarı ve niteliği belirlenmiş olan
bir sosyal gelir sağlanır. Finansmanı, sigortalıların ve bunların işverenlerinin ödedikleri primler ile bazen de devlet katkılarından oluşur. Ayrıca sosyal sigortalarda sigortalılık, isteğe bağlı olmayıp zorunludur. Sorunun doğru Cevabı A Şıkkıdır. Çünkü sosyal sigorta modern sosyal güvenlik teknikleri arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Sosyal Güvenlik Kurumunun organları arasında bulunan Genel Kurulun görevleri arasında yer almaktadır?

Kurum tarafından veya Kuruma karşı açılan dava veya icra takiplerinin uzlaşma veya tahkim yoluyla çözümlenmesine, sulhe, kabule, feragate ve kanun yollarına başvurulmamasına karar vermek

Kurum alacaklarının tahsilat işlemleri ile diğer kanunlarla tahakkuk ve tahsilat yetkisi Kuruma verilen alacakların tahsilat işlemlerinin kısmen veya tamamen kamu gelirlerinin toplanması ve takibinden sorumlu olan kamu idarelerinden hizmet almak suretiyle gerçekleştirilmesine karar vererek Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı’nın onayına sunmak

Kurumun dava ve icra takipleri için vekalet akdi yoluyla avukat çalıştırılmasına, özel uzmanlık gerektiren ve geçici nitelikteki işler için ise hizmet satın alınması yoluyla yerli ve yabancı uzman çalıştırılmasına karar verme

Kurum personeline ödenecek ek ödeme, ikramiye ve fazla mesai ücretine ilişkin usul ve esasları belirlemek

Yönetim kurulunun seçimle gelen asıl ve yedek üyelerini Kanunda belirlenen usule göre seçmek

Açıklama:

Yönetim kurulu, bir karar organı olup Kurumun en yüksek karar, yetki ve sorumluluğunu taşımaktadır. 4 nolu Kararnameye göre yönetim kurulunun
görevleri; kurum bütçesini, bilançosunu gelir-gider tablolarını, Kurum bütçesindeki bölümler içinde aktarmaları, bu bölümler arasındaki ek ve olağanüstü ödenek tekliflerini karara bağlamak, Kurumun sigorta kolları itibarıyla hazırlanacak aktüeryal hesaplarına ilişkin raporları değerlendirerek finansman dengesinin üçer aylık ve yıllık gerçekleştirmelerini izlemek, alınması gereken tedbirleri
kararlaştırmak, genel kurula sunulacak aktüeryal hesaplara ilişkin raporları gerektiğinde bağımsız kuruluşlara inceletmek, genel müdürlükler ile strateji
geliştirme başkanlığı bünyesindeki daire başkanlıklarının, taşrada ise sosyal güvenlik merkezlerinin kurulmasına ve kapatılmasına karar vererek Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı’nın onayına sunmak, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikleri karara bağlamak, kira sözleşmeleri ve değeri &
Genel kurul, bir karar organı olmayıp danışma organı niteliği taşımaktadır. 5502 sayılı Kanunda, sosyal güvenlik politikaları ve bunların uygulamaları hakkında görüş ve önerilerde bulunmak, Kurumun bütçe ve bilançosu, faaliyet raporları, performans programları, orta ve uzun vadeli gelir-gider dengesi, sigorta kolları
itibarıyla yapılan en son aktüeryal hesap sonuçlarını değerlendirerek görüş oluşturmak, Kurumun performans programlarında yer alan hedefler ile
sonuçlarını değerlendirerek bir sonraki dönemin performans hedeflerine ilişkin görüş oluşturmak ve yönetim kurulunun seçimle gelen asıl ve yedek üyelerini Kanunda belirlenen usule göre seçmek genel kurulun görevleri olarak düzenlenmiştir (4 nolu Kararname m. 407/2).
E şıkkı dışındakilerin hepsi Yönetim Kurulunun görevleri arasında yer alırken E şıkkındaki görev Genel Kurula aittir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi sigortalı sayılmayanlar arasında yer almaktadır?

Hizmet akdiyle bir veya birkaç işveren atarfından çalıştırılanlar

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen kurslarda usta öğretici olarak çalıştırılanlar

Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu
öğrencileri

Kolektif şirket ortakları

Köy ve mahalle muhtarları

Açıklama:

5510 sayılı Kanunun 4. maddesinde kısa ve uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılanlar sıralanmıştır. C Şıkkı dışındaki seçenekte yer alanlar 5510 sayılı Kanun anlamında sigortalı sayılmaktadır
5510 sayılı Kanun, bazı kişileri Kanunun uygulama alanı dışına çıkarmakta ve onları
Kanun anlamında sigortalı saymamaktadır. Kanunun 6. maddesinde kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında sigortalı sayılmayacak olanlar sıralanmıştır Buna göre; Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay okulu öğrencileri 5510 sayılı Kanun anlamında sigortalı sayılmamaktadır. Bu nedenle sorunun doğru cevabı C Şıkkıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 81

İsteğe bağlı sigortalılığa ilişkin olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İsteğe bağlı sigorta, kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle kısa vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tabi olmalarını sağlayan sigortadır

İsteğe bağlı sigortalı olmak için Türkiye’de ikamet ediyor olmak gereklidir

İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için isteğe bağlı sigortalı talep dilekçesi ile birlikte Kuruma başvuruda bulunmak gereklidir

İsteğe bağlı sigortalı olmak için 18 yaşını doldurmuş bulunmalıdır

İsteğe bağlı sigortalılar için prim oranı, prime esas kazancın alt ve üst sınırı arasında sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın %32’sidir

Açıklama:

Sosyal sigortalar anlamında sigortalılık, kişilerin isteğine bırakılmamıştır. Sigortalılık, zorunluluk esasına dayanmaktadır. Bununla birlikte mevzuatımızda, isteğe bağlı sigortalılık da düzenlenmiştir. İsteğe bağlı sigorta, kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tabi olmalarını sağlayan sigortadır (SSGSSK m.50/1).
İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye’de ikamet edenler ile Türkiye’de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşlarından 5510 sayılı Kanununa tabi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak, kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak, 18 yaşını doldurmuş bulunmak ve isteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma başvuruda bulunmak gereklidir (SSGSSK m.50/2). İsteğe bağlı sigortalılık, müracaatın Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden günden itibaren başlar. İsteğe bağlı sigortalı olarak prim ödenen tarihlerde, Kanunda 4. maddeye göre sigortalı olmayı gerektirecek çalışması bulunduğu tespit edilenlerin zorunlu sigortalılıkla çakışan isteğe bağlı prim ödenen süreleri iptal edilerek bu süreye ilişkin ödedikleri primler ilgililere iade edilir.
İsteğe bağlı sigortalılık, isteğe bağlı sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunanların primi ödenmiş son günü takip eden günden, aylık talebinde bulunanların aylığa hak kazanmış olmak şartıyla talep tarihinden, ölen sigortalının ölüm tarihinden itibaren sona erer. İsteğe bağlı sigorta primi ödenmiş süreler malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulamasında dikkate alınır ve bu süreler, 4. maddenin 1. fıkrasının (b) bendi
kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul edilir (SSGSSK m.51).
İsteğe bağlı sigortalılar için prim oranı, prime esas kazancın alt ve üst sınırı arasında sigortalı tarafından belirlenen prime esas aylık kazancın %32’sidir.
Bunun %20’si uzun vadeli, %12’si ise genel sağlık sigortası prim oranıdır (SSGSSK m.52/I). Sorunun Doğru Cevabı A Şıkkıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 82

Sosyal güvenlik kavramı ilk kez hangi tarihte hangi ülkede kullanılmıştır?

1929 İngiltere

1930 İsveç

1933 Finlandiya

1930 Almanya

1935 Amerika Birleşik Devletleri

Açıklama:

Amerika Birleşik Devletleri’nde, 1935 tarihli Sosyal Güvenlik Kanunu’nda
sosyal güvenlik kavramı ilk kez kullanılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 83

İşsizlik sigortası ülkemizde hangi yılda uygulanmaya başlamıştır?

2003

2002

2001

2000

1999

Açıklama:

İşsizlik sigortası ülkemizde 2000 yılında uygulanmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun organlarından genel kurulun işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Karar organıdır

Danışma organıdır

Denetim organıdır

Yönetim organıdır

Strateji organıdır

Açıklama:

Genel kurul, bir karar organı olmayıp danışma organı niteliği taşımaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi modern sosyal güvenlik tekniklerinden biridir?

Sosyal sigorta

Özel sigorta

Yardımlar

Yardımlaşma sandıkları

Tasarruf

Açıklama:

Sosyal sigorta modern sosyal güvenlik tedbirinlerinden biridir.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi sosyal güvenlik sisteminin finansman yöntemlerinden biridir?

Kazanç yöntemi

Tasarruf yöntemi

Dağıtım yöntemi

Birleştrme yöntemi

Aktarma yöntemi

Açıklama:

Sosyal güvenlik sisteminin finansman yöntemlerinden biri dağıtım yöntemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 87

Bir kişinin bir başkasına zarar verdiğinde kanunun aradığı koşulların gerçekleşmesi halinde ortaya çıkan zararı tazmin etmekle yükümlü olması hali hangi sosyal güvenlik tedbiridir?

Tasarruf

Yardımlar

Özel Sigortalar

Hukuki sorumluluk

Yardımlaşma Sandıkları

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Sosyal Güvenlik Teknikleri konusunu tekrar ediniz.
Geleneksel sosyal güvenlik tedbirlerinden olan Hukuki Sorumluluk, hukukunun genel ilkelerine göre, bir kişi bir başkasına zarar verdiğinde kanunun aradığı koşulların gerçekleşmesi halinde ortaya çıkan zararı tazmin etmekle yükümlü olması hali olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Aşağıdaki şıklardan hangisinde sosyal güvenlik finansman kaynakları eksiksiz olarak sıralanmıştır?

Primler- Vergiler- Devlet Katkısı

Ücret- Vergiler- Devlet Katkısı

Primler- Cezai Yaptırımlar- Devlet Katkısı

Primler- Vergiler- Devlet Katkısı- Cezai Yaptırımlar

Primler- Vergiler

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Sosyal Güvenliğin Finansmanı konusunu tekrar ediniz.
Sosyal güvenliğin finansman kaynakları primler, vergiler ve devlet katkısı olarak sayılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Sosyal güvenlikte reform çerçevesinde, 16.05.2006 tarihinde kabul edilen ve 20.05.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5502 sayılı kanun ile kurulan ..........., ile farklı tüzel kişilikleri bulunan ..........-..........-......... tüzel kişilikleri sona erdirilmiş olup tek bir çatı altında toplanılmışlardır. Aşağıdaki şıklardan hangisinde yukarıdaki boşluklar sıralı ve doğru bir şekilde doldurulmaktadır?

Bağkur- Sosyal Sigortalar Kurumu- Sosyal Güvenlik Kurumu - T.C. Emekli Sandığı

Sosyal Sigortalar Kurumu- Sosyal Güvenlik Kurumu - T.C. Emekli Sandığı- BağKur

Sosyal Güvenlik Kurumu- Sosyal Sigortalar Kurumu- T.C. Emekli Sandığı- BağKur

T.C. Emekli Sandığı- Sosyal Güvenlik Kurumu- Sosyal Sigortalar Kurumu- BağKur

Sosyal Yardım Kurumu- Sosyal Sigortalar Kurumu- T.C. Emekli Sandığı- BağKur

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Türkiye’de Sosyal Güvenlik Sisteminin Tarihsel Gelişimi konusunu tekrar ediniz.
Sosyal güvenlikte reform çerçevesinde 16.05.2006 tarihinde kabul edilen ve 20.05.2006 tarihinde yürürlüğe giren 5502 sayılı “Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu” ile kurulan Sosyal Güvenlik Kurumu, çalışma ilişkisinin niteliğine bağlı olarak farklı sosyal güvenlik kurumlarına bağlı olan sigortalıları bünyesine almıştır. Bu Kanunla Sosyal Sigortalar Kurumu, T.C. Emekli Sandığı ve BağKur’un tüzel kişilikleri sona erdirilmiş ve Sosyal Güvenlik Kurumu altında toplanılmışlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 90

Aşağıdaki kişilerden hangisi 5510 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılanlardandır?

İşverenin işyerinde ücretsiz çalışan eşi

İl encümeninin seçimle gelen üyeleri

Sağlık hizmet sunucuları tarafından işe alıştırılmakta olan veya rehabilite edilen hastalar

Yaşlılık aylığı almaktayken bu aylıkları kesilmeksizin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının(b) bendi kapsamında çalışanlar

Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar

Açıklama:

Yanıtınız yanlış ise Sosyal Sigortaların Uygulama Alanı konusunu tekrar ediniz.
5510 sayılı Kanunun 4. maddesinde kısa ve uzun vadeli sigorta kolları açısından sigortalı sayılanlar sıralanmıştır. Bu maddeye göre Cumhurbaşkanı yardımcıları, Bakanlar, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, belediye başkanları, il encümeninin seçimle gelen üyeleri sigortalı sayılmaktadır.
Diğer şıklarda verilen kişiler 5510 sayılı Kanunun 6. maddesinde kısa ve uzun vadeli sigorta kolları hükümlerinin uygulanmasında sigortalı sayılmayacak olanlar arasında sayılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 91

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının yüzde kaçıdır?

İş kazalarının bildiriminde, 4/1-a sigortalıları ve 5. madde kapsamındaki sigortalılar, işverenleri tarafından, o yer kolluk kuvvetlerine derhal ve Kuruma da en geç kazadan sonraki kaç işgünü içinde doğrudan veya taahhütlü posta ile bildirmelidir?

Hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim ödeyerek sürekli çalışmış olanlardan, son üç yıl içinde; 600 gün sigortalı çalışıp, işsizlik sigortası primi ödemiş olan sigortalı işsizlere kaç gün süre boyunca işsizlik ödeneği verilir?

120

150

İş ilişkisinin sona erdiği bazı hallerde işsiz kalanlara yapılan bir ödeme olan “İşsizlik ödeneği” ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

İş sözleşmesinin işçinin herhangi bir kusuru olmaksızın sona ermiş olması gereklidir.

Günlük işsizlik ödeneği, sigortalının son dört aylık prime esas kazancı dikkate alınarak hesaplanır.

İş ilişkisinin sona ermesinde ve işsizlik durumunun ortaya çıkmasında işçinin herhangi bir kusurunun bulunmaması gereklidir.

İş sözleşmesi sona ermeden önceki son üç yıl içinde en az 600 gün sigortalı olarak çalışmak gereklidir.

İşsiz kalan kişinin yerel bir gazeteye haber vererek iş ilişkisinin sona erdiği tarihi bildirmesi gereklidir.

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 31

İşsizlik sigortası hangi sayılı kanunla düzenlenmiştir?

5510

4447

4857

3310

5110

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi kısa vadeli sigorta kollarından değildir?

İş kazaları

Meslek hastalıkları

Analık

Malullük

Hastalık

Açıklama:

Malullük uzun vadeli sigortalardandır.

Doğru Cevap: D

Soru 33

4/1-a sigortalıları ile 5. madde kapsamındaki sigortalılardan, hastalık sigortasına tabi olan sigortalıların hastalık sebebiyle iş göremez duruma düşmeleri halinde, işgörmezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az ............... gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, geçici iş göremezliğin 3. gününden başlamak üzere her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilir.
Yukarıdaki boşluğa gelmesi gereken ifade aşağıdakilerden hangisidir?

120

Açıklama:

4/1-a sigortalıları ile 5. madde kapsamındaki sigortalılardan, hastalık sigortasına tabi olan sigortalıların hastalık sebebiyle iş göremez duruma
düşmeleri halinde, işgörmezliğin başladığı tarihten önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olması şartıyla, geçici iş göremezliğin 3. gününden başlamak üzere her gün için geçici iş göremezlik ödeneği verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 34

Analık halinde, sigortalı kadının doğumdan önceki ve sonraki kaç haftalık süre boyunca, çalışmadığı her gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödenir?

Açıklama:

Analık halinde, sigortalı kadının doğumdan önceki ve sonraki sekizer haftalık süre boyunca, eğer çoğul gebelik söz konusu ise doğumdan önceki süreye iki hafta ilave edilerek çalışmadığı her gün için geçici iş göremezlik ödeneği ödenir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Sürekli tam işgöremezlikte sigortalıya aylık kazancın % kaçı oranında gelir bağlanır?

100

Açıklama:

Sürekli tam işgöremezlikte sigortalıya aylık kazancın %70’i oranında gelir bağlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

I. Malullük sigortası
II. Yaşlılık sigortası
III. Ölüm sigortası
Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri uzun vadeli sigortalardandır?

I ve III

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

Kısa vadeli bir sigorta kolu olan "işsizlik sigortası" hangi kanunda düzenlenmiştir?

5510

4857

6356

4447

6331

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 42

Kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin hükümler aşağıdaki gruplardan hangisine uygulanmaz?

4/1-c bendi kapsamında düzenleme altına alınan kamu çalışanlarına

4/1-a sigortalılarına

4/1-b sigortalılarına

Hizmet akdiyle çalışan bağımlı çalışanlara

Bağımsız çalışanlara

Açıklama:

Kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin hükümler 4/1-c bendi kapsamında düzenleme altına alınan kamu çalışanlarına uygulanmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 43

I. Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada
II. İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle
III. Sigortalının kendine ait aracıyla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında
Yukarıdaki hal ve durumlardan hangisinde meydana gelen olay iş kazası olarak değerlendirilmektedir?

Yalnızca III

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İş kazası, aşağıdaki hal ve durumlardan birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen ve sonradan özre uğratan olaydır (SSGSSK.m.13).
• Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,
• İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, sigortalı adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
• Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
• 4/1-a kapsamında emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt
vermek için ayrılan zamanlarda,
• Sigortalının, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında.

Doğru Cevap: B

Soru 44

I. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanması,
II. Gelir bağlanmış olan eşine evlenme ödeneği verilmesi,
III. İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi.
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri iş kazası veya meslek hastalığı hallerinde sağlanan yardımlar arasında yer alır?

Yalnızca II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İş kazası veya meslek hastalığı hallerinde sağlanan yardımlar:
• Sigortalıya geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi,
• Sigortalıya sürekli işgöremezlik geliri bağlanması,
• İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen
sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanması,
• Gelir bağlanmış olan kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesi,
• İş kazası ve meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı için cenaze ödeneği verilmesi.

Doğru Cevap: C

Soru 45

I. İş sözleşmesi ile bir işverene tabi olarak çalışanlar
II. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında çalışanlar
III. 5510 sayılı Kanunun 52/1. maddesi kapsamında işsizlik primi ödeyen isteğe bağlı
sigortalılar
Yukarıda verilenlerden hangisi veya hangileri işsizlik sigortasından yararlanan gruplar arasında yer alır?

Yalnızca II

I ve II

I ve III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında çalışanlar yani devlet memurları 4447 saylı Kanun kapsamı dışındadır. Çünkü devlet memurluğunda süreklilik esastır. Zaman zaman işsiz kalma riski yoktur.

Doğru Cevap: C

Soru 46

5510 sayılı Kanuna göre, 2048 yılından itibaren yaşlılık aylığı bağlanması koşullarından biri olan yaş haddi, kadın ve erkek için aşağıdakilerden hangisi olacaktır?

Kadın 65, erkek 65

Kadın 58, erkek 60

Kadın 60, erkek 58

Kadın 60, erkek 65

Kadın 58, erkek 65

Açıklama:

Sosyal güvenlik sistemindeki finansman zorlukları nedeniyle ilerideki yıllarda aylık bağlama koşulları ağırlaşacak ve 2036 yılından itibaren bugün için 58 ve 60 olan yaş sınırı her yıl artacak 2048 yılından itibaren kadın ve erkek için 65 olarak uygulanacaktır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Malullük ve yaşlılık aylığı bağlanması imkânı olmayan sigortalılara bazı şartları yerine getirmişlerse, kendileri için ödenen veya bildirilen primlerin toplu para olarak geri verilmesine ne ad verilir?

İhya

Toptan ödeme

Sosyal güvenlik destek primi

Kısa çalışma ödeneği

Erken emeklilik

Açıklama:

Toptan ödeme, malullük ve yaşlılık aylığı bağlanması imkânı olmayan sigortalılara bazı şartları yerine getirmişlerse, kendileri için ödenen veya bildirilen primlerin toplu para olarak geri verilmesidir.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Evlendikleri için gelir ve aylıkları kesilecek olan kız çocuklarına talepte bulunmaları halinde ödenen evlenme ödeneği miktarı aşağıdakilerden hangisidir?

Almakta oldukları aylık veya gelirin 1 yıllık tutarı

Almakta oldukları aylık veya gelirin 2 yıllık tutarı

Almakta oldukları aylık veya gelirin 3 yıllık tutarı

Almakta oldukları aylık veya gelirin 4 yıllık tutarı

Almakta oldukları aylık veya gelirin 5 yıllık tutarı

Açıklama:

Evlendikleri için gelir ve aylıkları kesilecek olan kız çocuklarına, talepte bulunulursa almakta oldukları aylık veya gelirin 2 yıllık tutarı bir defaya mahsus olarak, evlenme ödeneği şeklinde peşin ödenir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi genel sağlık sigortasının kapsamı dışında bulunan kişiler arasında yer alır?

İş sözleşmesi ile çalışanlar

Gelir testi yapılmaksızın genel sağlık sigortalılığı ya da bakmakla yükümlü olduğu kişi bulunmayan Türk vatandaşlarından 18 yaşını doldurmamış çocuklar

Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen toplum yararına çalışma programından yararlananlar

Köy ve mahalle muhtarları ve bağımsız çalışanlar

Yurtdışında ikamet edip de Türkiye’de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan yabancı sigortalılar

Açıklama:

SSGSSK’nın 60/3. maddesine göre; yurtdışında ikamet edip de Türkiye’de kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan yabancı sigortalılar genel sağlık sigortasının kapsamı dışında bulunan kişiler arasında yer almaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Aşağıdakilerden hangisi Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri arasında yer alır?

Geleneksel -tamamlayıcı ve alternative tıp uygulamaları

Sağlık Bakanlığı’nca izin veya ruhsat verilmeyen sağlık hizmetleri

Estetik amaçlı yapılan her türlü sağlık hizmeti

Estetik amaçlı ortodontik diş tedavileri

İnsan sağlığına zararlı madde bağımlılığını önlemeye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri

Açıklama:

SSGSSK’nın 63. maddesine göre; koruyucu sağlık hizmetleri ile insan sağlığına zararlı madde bağımlılığını önlemeye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri, Kurumca finansmanı sağlanacak sağlık hizmetleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Niteliği gereği kısa vadeli sigortalardan olan ancak 5510 sayılı Kanun ile düzenlenmeyen sigorta kolu aşağıdakilerden hangisidir?

İşsizlik sigortası

Analık sigortası

Genel sağlık sigortası

Yaşlılık sigortası

4/1-a kapsamında sigortalı olan kadına veya 4/1-a kapsamında sigortalı olan erkeğin sigortalı olmayan eşinin doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe, emzirme ödeneği verilebilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu'na doğumdan önceki bir yıl içinde en az
120 gün kısa vadeli sigorta kolları primi bildirilmiş olmalıdır (SSGSSK m.16).

Doğru Cevap: E

Bir iş kazasını haber alan işveren bu kazayı hangi sürede o yerin yetkili zabıtasına bildirmek zorundadır?

Derhal

Bir gün içinde

Bir işgünü içinde

İki gün içinde

Üç gün içinde

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 62

Meslek hastalıkları listesinde yer almayan bir hastalığın meslek hastalığı sayılmasına aşağıdakilerden hangisi karar verebilir?

Üniversite hastaneleri

Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu

Sağlık Bakanlığı

Anayasa Mahkemesi

Yüksek Hakem Kurulu

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi sigortalı ya da hak sahiplerine iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan yardımlardan değildir?

Geçici iş göremezlik ödeneği verilmesi

Sürekli iş göremezlik geliri bağlanması

Sağlık gözetimi ve tedavi

Evlenme ödeneği verilmesi

Cenaze ödeneği verilmesi

İşçi Yardımlaşma Fonu

Açıklama:

Uygun görülür ve izin verilirse, kısa çalışma halinde İşsizlik Sigortası Fonundan kısa çalışma
ödeneği verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun yürürlüğe girmesinden sonra hizmet (iş) sözleşmesiyle çalışması dolayısıyla sigortalı olan Ayşe 52 yaşındadır ve kendisi için 6000 gün uzun vadeli sigorta primi bildirilmiştir. Ayşe yaşlılık aylığından yararlanmak için hangi koşulları sağlamalıdır?

56 yaşını tamamlamalı ve 7000 gün prim bildirilmesini sağlamalıdır.

54 yaşını tamamlamalı ve 7000 gün prim bildirilmesini sağlamalıdır.

60 yaşını tamamlamalı ve 7200 gün prim bildirilmesini sağlamalıdır.

58 yaşını tamamlamalı ve 7200 gün prim bildirilmesini sağlamalıdır.

60 yaşını tamamlamalı ve 9000 gün prim bildirilmesini sağlamalıdır.

Açıklama:

5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra ilk kez sigortalı olanlardan kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını dolduranlara en az 9000 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olma şartıyla yaşlılık aylığı bağlanır. Ancak 4/1-a sigortalıları için prim gün sayısı şartı 7200 gün olarak uygulanır. Yani hizmet akdiyle çalışanlara daha kısa süre prim ödenmesi halinde yaşlılık aylığı bağlanabilecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışanlar hangi sigorta kolundan/kollarından yararlanabilir?

Malullük

Yaşlılık

Ölüm

Hastalık ve Analık

İş kazası ve meslek hastalığı

Açıklama:

Sosyal güvenlik destek primi ödeyenler yalnızca iş kazası- meslek
hastalığı sigortası kapsamında sigortalı kabul edilirler (Geçici mad.14-1/a).

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda düzenlenen kısa vadeli sigorta kollarından birisi değildir?

Malullük

İş kazaları

meslek hastalıkları

analık sigortası

hastalık sigortası

Açıklama:

KISA VADELİ SİGORTALAR
Malullük

Doğru Cevap: A

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda düzenlenen uzun vadeli sigorta kollarından birisidir?

ölüm sigortası

iş kazaları

meslek hastalığı

analık

hastalık

Açıklama:

KISA VADELİ SİGORTALAR
ölüm sigortası

Doğru Cevap: A

Soru 72

Kısa vadeli sigortalar hangi mevzuatta düzenlenmiştir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Borçlar kanunu

İdare kanunu

4857 sayılı İş Kanunu

Ceza Kanunu

Açıklama:

KISA VADELİ SİGORTALAR
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Doğru Cevap: A

Soru 73

Uzun vadeli sigortalar hangi mevzuatta düzenlenmiştir?

Ceza Kanunu

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Deniz İş Kanunu

Basın İş Kanunu

İş Kanunu

Açıklama:

UZUN VADELİ SİGORTALAR
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu

Doğru Cevap: B

Soru 74

İşsizlik ödeneğinden yararlanmak için hizmet akdinin sona ermesinden önceki son kaç gün çalışmak zorunludur?

15 gün

30 gün

45 gün

60 gün

120 gün

Açıklama:

İşsizlik sigortası
120 gün

Doğru Cevap: E

Soru 75

hizmet akdinin sona ermesinden önceki son 120 gün prim ödeyerek sürekli çalışmış olanlardan, son üç yıl içinde 600 gün sigortalı çalışıp, işsizlik sigortası
primi ödemiş olan sigortalı işsizlere ne kadar süre işsizlik ödeneği ödenir?

30 gün

45 gün

60 gün

120 gün

180 gün

Açıklama:

işsizlik Ödeneği Verilmesi
180 gün

Doğru Cevap: E

Soru 76

5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra ilk kez sigortalı olanlardan kadın kaç yaşında yaşlılık aylığına hak kazanabilir?

45 yaşında

50 yaşında

53 yaşında

55 yaşında

58 yaşında

Açıklama:

Yaşlılık Aylığı
58

Doğru Cevap: E

Soru 77

5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra ilk kez sigortalı olanlardan erkek kaç yaşını doldurunca yaşlılık aylığına hak kazanabilir?

48 yaşında

50 yaşında

53 yaşında

55 yaşında

60 yaşında

Açıklama:

Yaşlılık Aylığı
60 yaşında

Doğru Cevap: E

Soru 78

Ölüm aylığı alabillmek için en az kaç gün prim bildirilmiş olmasu gereklidir?

150 gün

300 gün

450 gün

600 gün

1800 gün

Açıklama:

Ölüm Aylığı
1800 gün

Doğru Cevap: E

Soru 79

Evlendikleri için gelir ve aylıkları kesilecek olan kız çocuklarına, talepte bulunulursa almakta oldukları aylık veya gelirin ne kadarlık tutarı bir defaya mahsus ödenir?

3 aylık tutarı

5 aylık tutarı

6 aylık tutarı

1 yıllık tutarı

2 yıllık tutarı

Açıklama:

Evlenme ve Cenaze Ödeneği
2 yıllık tutarı

Doğru Cevap: E

Soru 80

Meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az ne kadarını kaybeden malul sayılırlar?

Açıklama:

Meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybedenler malul sayılırlar.

Doğru Cevap: D

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler