İktisadi Kalkınma - İktisat | Açık Öğretim Portal

Ünite 1

Soru 1

GSMH aşağıda verilenlerden hangisine eşittir?

GSYH

GSYH+Net dış faktör gelirleri

GSYH-Net dış faktör gelirleri

GSYH+Amortismanlar

GSYH-Amortismanlar

Açıklama:

GSMH=GSYH+ Net Dış Faktör Gelirleri

Doğru Cevap: B

Soru 2

İktisadi büyüme gelişmiş ülkelerin, kalkınma ise az gelişmiş ülkelerin gerçekleştirmeye çalıştıkları bir hedeftir.
İktisadi büyüme ile kalkınma arasındaki temel farklardan biri büyümenin niceliksel, kalkınmanın ise daha çok niteliksel unsurları içermesidir.
Kalkınma tanımındaki temel vurgu kalkınmanın iktisadi büyümeden farklı olarak yapısal bir değişim sürecini içermesidir.

Büyüme ve kalkınma kavramlarına ilişkin olarak yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

I, II ve III

Açıklama:

İktisadi büyüme gelişmiş ülkelerin, kalkınma ise az gelişmiş ülkelerin gerçekleştirmeye çalıştıkları bir hedeftir. Bir ülkede üretim artışı ya tam istihdamın altında kullanılan iktisadi kaynakların daha etkin kullanılmaya başlanması yoluyla ya da tam istihdamda kullanılan kaynak miktarına yenilerinin eklenmesi yoluyla gerçekleşir. Birinci durum kalkınma, ikinci durum büyümedir. İktisadi büyüme teorileri tam istihdamı veri almakta ve ancak bu koşulu gerçekleştiren ülkelerle yani gelişmiş ülkelerle ilgilenmektedir. İktisadi büyüme ekonominin gövdesiyle genişlemesi olduğuna göre, emek, sermaye, doğal kaynak ve teknoloji gibi üretim faktörlerinin bir veya bir kaçının artması sonucu meydana gelen hâsıla artışıdır. Oysa az gelişmiş ülkeler yapısal sorunlar, sermaye yetersizliği ve işsizlik gibi özelliklerinden dolayı tam istihdamın altında bulunmaktadır.
İktisadi büyüme ile kalkınma arasındaki temel farklardan biri de büyümenin niceliksel, kalkınmanın ise daha çok niteliksel unsurları içermesidir. Büyüme, üretimin ve kişi başına düşen gelirin arttırılması olduğuna göre nicelik bakımından ortaya çıkan bir değişikliktir. Bir ekonominin büyümesi, mutlaka o ekonominin yapısal değişimini gerektirmez.
Kalkınma her ne kadar iktisadi büyümeyi içerse de sadece var olanın niceliksel olarak büyümesi anlamına gelmemekte, olumlu anlamda yeni bir yapının kurulmasını da öngörmektedir. Yapısal değişim kalkınmanın niteliksel yönünü temsil etmektedir. Kalkınma tanımındaki temel vurgu kalkınmanın iktisadi büyümeden farklı olarak yapısal bir değişim sürecini içermesidir. Yapısal değişim ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel alanlarda yaşanan, bazen sayılarla ölçülebilen, bazen de ölçülemeyen ancak gözlenebilen veya hissedilebilen sosyo-ekonomik gelişmeleri ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 3

Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi

Üretim ölçeğinin arttırılması

Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması

İstihdam olanaklarının artırılması

Yukarıdakilerden hangileri yapısal değişim göstergelerindendir?

I ve IV

II ve III

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Yapısal değişim ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel alanlarda yaşanan, bazen sayılarla ölçülebilen, bazen de ölçülemeyen ancak gözlenebilen veya hissedilebilen sosyo-ekonomik gelişmeleri ifade eder. Yapısal değişmenin göstergelerinden bazılarını şu şekilde sıralamak mümkündür:

Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere, sanayiden hizmetler sektörüne doğru dönüşümün gerçekleşmesi

Üretim ölçeğinin arttırılması (küçük aile işletmelerinden büyük ölçekli, ulusal veya uluslararası işletmelere dönüşüm)

Gelir dağılımının iyileşmesi ve yoksulluğun azaltılması

İstihdam olanaklarının artırılması

İşgücünün kırdan kente göç etmesi sonucu kentleşme sürecinin hızlanması

Üretim faktörlerinin miktar ve verimliliğinin artırılması

Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi

Demografik yapının değişmesi

Eğitim ve sağlık alanındaki gelişmeler

Demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki iyileşmeler

Doğru Cevap: E

Soru 4

Ülkeler gelişmişlik düzeyine göre sınıflandırıldığında aşağıdaki ülkelerden hangisi gelişmekte olan ülke konumunda yer alır?

Avusturya

İspanya

Türkiye

Senegal

Haiti

Açıklama:

Avusturya ve İspanya gelişmiş, Senegal ve Haiti az gelişmiş, Türkiye ise gelişmekte olan ülkeler arasında sayılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 5

Düşük gelir
İnsan kaynaklarında zayıflık
Ekonomide kırılganlıkların varlığı
Ülke nüfusunun 75 milyonu aşmamış olması

Yukarıdakilerden hangileri bir ülkenin en az gelişmiş ülke olarak sınıflandırılmasında aranan uygunluk kriterlerindendir?

Yalnız I

I ve II

I, II ve III

II ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bir ülkenin en az gelişmiş ülke olarak sınıflandırılmasında aşağıdaki kriterlere uygunluk aranmaktadır:

Düşük gelir: Kişi başına düşen GSYH’nin üç yıllık ortalamasının 992 Dolar’ın altında olması (ortalama 1190’ı aştığında bu gruptan çıkılmakta)
İnsan kaynaklarında zayıflık: Beslenme (yetersiz beslenen nüfusun yüzdesi), sağlık (çocuk ölüm oranı), okullaşma (ortaöğretimde brüt okullaşma oranı) ve okuryazarlık (yetişkin okuryazar oranı) göstergelerine dayanan birleşik endeks (insan varlığı endeksi-human assets index) değerinin düşük olması
Ekonomide kırılganlıkların varlığı: Doğal şoklar, ticaretle ilgili şoklar, fiziksel şoklar, ekonomik şoklar, küçüklük ve uzaklık göstergelerine dayanan birleşik endeks (ekonomik kırılganlık endeksi-economic vulnerability index) değerinin düşük olması
Ülke nüfusunun 75 milyonu aşmamış olması

Doğru Cevap: E

Soru 6

İktisadi kalkınma yazını esas popülaritesini ne zaman kazanmaya başlamıştır?

1800'lerde

1900'lerin başında

1940'ların sonunda

1980'lerin sonunda

2000'lerde

Açıklama:

İktisadi kalkınma, iktisat biliminin en yeni ve en ilgi çekici alanlarından biridir. Her ne kadar Adam Smith’in ilk kalkınma iktisatçısı, 1776 yılında yayınlanan “Ulusların Zenginliği” adlı eserinin ise kalkınma konusundaki ilk bilimsel inceleme olduğu bazı yazarlarca ileri sürülse de iktisadi kalkınma ile ilgili ilk sistematik çalışmalar 1940’lı yılların sonunda başlamıştır. İktisadi kalkınma, II. Dünya Savaşından sonra, gerek yeni siyasi bağımsızlıklarını ilan eden az gelişmiş ülkelerin, gerekse savaş sonrası ekonomilerini düzeltmeye çalışan batı ülkelerinin iktisadi gelişmelerini sağlama amacıyla oluşmuş ve ortaya çıktığı dönemde oldukça popülerlik kazanmış bir alt disiplindir.

Doğru Cevap: C

Soru 7

"Yaşam standartlarını yükseltmek, gelir dağılımını iyileştirmek" amacı kalkınmanın hangi boyutuyla ilişkilidir?

Üretim boyutu

İnsani boyutu

İstihdam boyutu

Hakimiyet boyutu

Özgürlük boyutu

Açıklama:

Üretim boyutu: Üretim düzeyini yükseltmek ve üretimde verimliliği artırmak
İnsani boyutu: Yaşam standartlarını yükseltmek, gelir dağılımını iyileştirmek
İstihdam boyutu: İstihdam olanaklarını genişletmek ve çalışma koşullarını iyileştirmek
Hâkimiyet boyutu: Topluluklar ya da ülkeler arası yarışta önde yer almak
Çevre boyutu: Kalkınmayı çevreye en az zararı vererek gerçekleştirmek
Özgürlük boyutu: Ekonomik, siyasal ve sosyal yönden özgürlük düzeyini yükseltmek

Doğru Cevap: B

Soru 8

Sağlık

Eğitim

Gelir

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri İnsani Gelişme Endeksi hesaplanırken kullanılan bileşenlerdendir?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

İnsani gelişme ve yaşam kalitesi göreli kavramlar olduklarından bunları tanımlamak da oldukça güçtür. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 1990 yılından itibaren her yıl düzenli olarak yayınlanan İnsani Gelişme Raporlarında ülkelerin gelişmişlik düzeylerini karşılaştırırken insani gelişme endeksi yaklaşımını kullanmaktadır. Çağdaş anlamda insani kalkınma kavramını ifade eden ülkelerin refah ve gelişmişlik düzeylerini sayısal değerlere dönüştürerek ölçüm yapılmasını sağlayan İnsani Gelişme Endeksi (İGE), hem ekonomik hem de sosyal kalkınmayı dikkate alan çok yönlü bir ölçüttür. İGE’nin üç bileşeni bulunmaktadır. Bunlar; eğitim, sağlık ve gelirdir.

Doğru Cevap: E

Soru 9

Kuznets'in Ters U Hipotezi iktisadi kalkınma ile aşağıdakilerden hangisi arasındaki ilişkiyi incelemektedir?

Gelir dağılımı

İthalat bağımlılığı

Tasarruf oranı

Nüfus artış hızı

Eğitim düzeyi

Açıklama:

S. Kuznets, kalkınmanın başlangıcında, milli gelirin bireyler ve hanehalkları arasında eşitsiz bir biçimde dağılacağını, bu şekilde düşük kişi başına gelir düzeyinde, gelir dağılımında adaletsizlik olacağını belirtmiştir. Kalkınma sürecinin daha sonraki aşamalarında kişi başına gelir düzeyinin belli bir eşiği aşmasıyla birlikte gelir dağılımında eşitsizliğin giderek azalacağını ileri sürmüştür. Bu durum Kuznets’in Ters U Hipotezi olarak bilinmektedir. Ancak uzun dönemde bu ilişki tersine dönmekte ve iktisadi büyüme, gelir eşitsizliğinde azalmaya yol açarak kalkınma sürecinin gerçekleşmesine katkıda bulunmaktadır. Gelir düzeyi çok düşük ülkelerden orta gelirli ülkelere gidildikçe gelir dağılımında adaletsizlik artar. Orta gelirli ülkelerden yüksek gelirli ülkelere gidildikçe gelir dağılımındaki adaletsizlik azalır

Doğru Cevap: A

Soru 10

"Demokratikleşememe ve mutlak gücün kötüye kullanımı" az gelişmişliğin hangi özelliği içinde yer almaktadır?

Sektörel özellikler

Makroekonomik özellikler

Siyasal ve yönetsel özellikler

Sosyal özellikler

Demografik özellikler

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerin en önemli siyasal ve yönetsel özellikleri arasında demokratikleşememe, siyasi istikrarsızlık, politik yozlaşma, mutlak gücün kötüye kullanımı, oy ticareti ve rant kollama gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 11

"Bir ülkenin reel Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH) düzeyinde görülen sürekli artış" olarak tanımlanan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

İktisadi büyüme

İktisadi kalkınma

İnsani kalkınma

Sınırsız kalkınma

Sürdürülebilir kalkınma

Açıklama:

İktisadi büyüme, bir ülkenin reel Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla (GSYH) düzeyinde görülen sürekli artış olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 12

“En Az Gelişmiş Ülkeler” olarak adlandırılan gruplandırma kaç yılında kullanılmaya başlamıştır?

1962

1968

1971

1977

1980

Açıklama:

Bu grubu biraz daraltmak için Birleşmiş Milletler 1971 yılında “En Az Gelişmiş Ülkeler” olarak adlandırılan ayrı bir gruplandırma kullanmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 13

“En Az Gelişmiş Ülkeler” olarak adlandırılan gruplandırmayı aşağıdaki hangi kuruluş yapmıştır?

Birleşmiş Milletler

Dünya Bankası

Uluslararası Para Fonu

Uluslararası Çalışma Örgütü

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü

Açıklama:

Bu grubu biraz daraltmak için Birleşmiş Milletler 1971 yılında “En Az Gelişmiş Ülkeler” olarak adlandırılan ayrı bir gruplandırma kullanmaya başlamıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Bir ülkenin kişi başına düşen GSYH’nin üç yıllık ortalamasının kaç Dolar’ın altında olması durumunda Birleşmiş Milletlerin en az gelişmiş ülke olarak sınıflandırılmasında yer alır?

891

899

912

938

992

Açıklama:

Bu grubu biraz daraltmak için Birleşmiş Milletler 1971 yılında “En Az Gelişmiş Ülkeler” olarak adlandırılan ayrı bir gruplandırma kullanmaya başlamıştır. Bir ülkenin en az gelişmiş ülke olarak sınıflandırılmasında aşağıdaki kriterlere uygunluk aranmaktadır
• Düşük gelir: Kişi başına düşen GSYH’nin üç yıllık ortalamasının 992 Dolar’ın altında olması (ortalama 1190’ı aştığında bu gruptan çıkılmakta)

Doğru Cevap: E

Soru 15

I- Düşük gelir
II- İnsan kaynaklarında zayıflık
III-Ekonomide kırılganlıkların varlığı
IV-Ülke nüfusunun 75 milyonu aşmamış olması
V-Coğrafi konumu
Yukardakilerden hangileri bir ülkenin en az gelişmiş ülke olarak sınıflandırılması kriterlerindendir?

Yalnız I

I ve II

II, III ve IV

I, II, III ve IV

II,III, IV ve V

Açıklama:

Düşük gelir: Kişi başına düşen GSYH’nin üç yıllık ortalamasının 992 Dolar’ın altında olması (ortalama 1190’ı aştığında bu gruptan çıkılmakta)
İnsan kaynaklarında zayıflık: Beslenme (yetersiz beslenen nüfusun yüzdesi), sağlık (çocuk ölüm oranı), okullaşma (ortaöğretimde brüt okullaşma oranı) ve okuryazarlık (yetişkin okuryazar oranı) göstergelerine dayanan birleşik endeks (insan varlığı endeksi-human assets index) değerinin düşük olması
Ekonomide kırılganlıkların varlığı: Doğal şoklar, ticaretle ilgili şoklar, fiziksel şoklar, ekonomik şoklar, küçüklük ve uzaklık göstergelerine dayanan birleşik endeks (ekonomik kırılganlık endeksi-economic vulnerability index) değerinin düşük olması
Ülke nüfusunun 75 milyonu aşmamış olması

Doğru Cevap: D

Soru 16

Ülke nüfusu kaç milyonu aşmaması gerekir ki Birleşmiş Milletlerin en az gelişmiş ülke olarak sınıflandırılmasında yer alır?

Açıklama:

Düşük gelir: Kişi başına düşen GSYH’nin üç yıllık ortalamasının 992 Dolar’ın altında olması (ortalama 1190’ı aştığında bu gruptan çıkılmakta)
İnsan kaynaklarında zayıflık: Beslenme (yetersiz beslenen nüfusun yüzdesi), sağlık (çocuk ölüm oranı), okullaşma (ortaöğretimde brüt okullaşma oranı) ve okuryazarlık (yetişkin okuryazar oranı) göstergelerine dayanan birleşik endeks (insan varlığı endeksi-human assets index) değerinin düşük olması
Ekonomide kırılganlıkların varlığı: Doğal şoklar, ticaretle ilgili şoklar, fiziksel şoklar, ekonomik şoklar, küçüklük ve uzaklık göstergelerine dayanan birleşik endeks (ekonomik kırılganlık endeksi-economic vulnerability index) değerinin düşük olması
Ülke nüfusunun 75 milyonu aşmamış olması

Doğru Cevap: E

Soru 17

Gelişmiş ülkeler arasında yer alan aynı zamanda birer tarım ülkesi olmasına rağmen tarımsal üretimleri ileri teknolojiyle gerçekleştiren ülkeler aşağıdakilerden hangileridir?

Danimarka, Avustralya ve Yeni Zelanda

Kanada, Avustralya ve Rusya

Kanada, Norveç ve Yeni Zelanda

Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda

Fransa, Avustralya ve Yeni Zelanda

Açıklama:

Gelişmiş ülkeler arasında yer alan Kanada, Avustralya ve Yeni Zelanda aynı zamanda birer tarım ülkesi olmasına rağmen tarımsal üretimleri ileri teknolojiyle gerçekleştirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 18

Aşağıdakilerden hangisi MIST oluşumu içine giren ülkelerden değildir?

Güney Kore

Endonezya

Rusya

Meksika

Türkiye

Açıklama:

MIST (Meksika, Endonezya, Güney Kore ve Türkiye) oluşumu içine giren ülkeler dinamik gelişmekte olan ülkeler ya da yükselen piyasa ekonomileri olarak adlandırılmaya başlamıştır

Doğru Cevap: C

Soru 19

İlk kalkınma iktisatçısı Adam Smith’in, “Ulusların Zenginliği” adlı eseri kaç yılında yayınlanmıştır?

1754

1776

1802

1811

1843

Açıklama:

Adam Smith’in ilk kalkınma iktisatçısı, 1776 yılında yayınlanan “Ulusların Zenginliği” adlı eserinin ise kalkınma konusundaki ilk bilimsel inceleme olduğu bazı yazarlarca ileri sürülse de iktisadi kalkınma ile ilgili ilk sistematik çalışmalar 1940’lı yılların sonunda başlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 20

1990 yılında hazırlanan İnsani Gelişme Raporu’nda milli gelir artışının insani kalkınma için gerekli bir koşul olmasına rağmen yeterli olmadığı vurgulayan kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı

Dünya Bankası

IMF

UNESCO

Uluslararası Çalışma Örgütü

Açıklama:

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) 1990 yılında hazırlanan İnsani Gelişme Raporu’nda milli gelir artışının insani kalkınma için gerekli bir koşul olmasına rağmen yeterli olmadığı vurgulanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin sektörel özelliklerinden birisi değildir?

İkili Yapı Özelliği

Hizmetler Sektörünün Özellikleri

Dengesiz Gelir Dağılımı

Tarım Sektörünün Özellikleri

Sanayi Sektörünün Özellikleri

Açıklama:

Sektörel Özellikleri
Ekonominin sektörel bazda yapısı incelendiğinde az gelişmiş ülkelerin çok önemli bir özelliği olan ikili yapılarla karşılaşılmaktadır. Bu anlamda hem tarım, sanayi ve hizmetler gibi ekonomik sektörler hem de toplumsal yapı, geleneksel ve modern kesim olarak ikiye ayrılmaktadır.

Tarım Sektörünün Özellikleri

Sanayi Sektörünün Özellikleri

Hizmetler Sektörünün Özellikleri

İkili Yapı Özelliği

Doğru Cevap: C

Soru 41

Büyüme sorununu çözmüş ve yapısal değişim içine girmiş ekonomilerin durumunu aşağıdaki hangi kavram anlatır?

Geleneksel kalkınma

İktisadi gelişme

İktisadi kalkınma

İnsani kalkınma

Sürdürülebilir kalkınma

Açıklama:

İktisadi gelişme; daha çok büyüme sorununu çözmüş ve yapısal değişim içine girmiş ekonomilerin durumunu anlatmak içim kullanılır.

Doğru Cevap: B

Soru 42

Büyüme ve kalkınma arasındaki farkı açıklayan iktisatçı kimdir?

Alfred Amonn

David Ricardo

Eli Heckscher

Paul Samuelson

Robert Barro

Açıklama:

Alfred Amonn’un 1944 yılında iktisadi büyüme ve kalkınma arasındaki farkı vurgulamıştır. Amonn’a göre ülke ekonomisi zamanla iki yönde değişme gösterir. Bunlar;

Gövdesi ile genişler,
Bünye ve çatısıyla değişir.

Doğru Cevap: A

Soru 43

İktisadi kalkınma alanında ilk bilimsel çalışmayı yapan iktisatçı kimdir?

Adam Smith

John Hicks

Milton Friedman

Robert Barro

Simon Kuznets

Açıklama:

Adam Smith 1776 yılında yayınladığı “Ulusların Zenginliği” adlı eseri kalkınma konusunda yayınlanan ilk bilimsel incelemedir.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi kalkınma yaklaşımlarından biri değildir?

Geleneksel kalkınma yaklaşımı

Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı

Sürdürülebilir ihtiyaçlar yaklaşımı

İnsani kalkınma yaklaşımı

Sürdürülebilir insani yaklaşımı

Açıklama:

Kalkınma kavramı bugüne ulaşmasında katkı sağlayan yaklaşımlar şunlardır;

Geleneksel kalkınma yaklaşımı
Temel ihtiyaçlar yaklaşımı
Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı
İnsani kalkınma yaklaşımı
Sürdürülebilir insani kalkınmadır.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Kalkınma kaç şekilde ölçülür?

Açıklama:

Kalkınma üç şekilde ölçülür. Bunlar;

Kişi başına düşen gelir yaklaşımı,
Satınalma gücü paritesi yaklaşımı,
İnsani gelişme endeksidir.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Aşağıdaki hangi uluslararası kuruluş kişi başına düşen GSYH büyüklüklerini kullanarak ülkeleri gelişmişlik düzeylerine göre gruplandırmaktadır?

Avrupa Birliği

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı

Dünya Bankası

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü

Uluslararası Çalışma Örgütü

Açıklama:

Dünya Bankası tarafından hazırlanan “Dünya Kalkınma Raporu” kişi başına düşen GSYH büyüklüklerini kullanarak ülkeleri gelişmişlik düzeylerine göre gruplandırmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin sahip olduğu makroekonomik özelliklerinden biridir?

İkili yapı özelliği

Yetersiz sağlık koşulları

Yetersiz ve dengesiz beslenme

Yüksek oranlı işsizlik

Yüksek bağımlılık oranı

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerin sahip olduğu makroekonomik özellikleri altı başlık altında toplanır. Bunlar;

Kişi başına düşük gelir,
Dengesiz gelir dağılımı,
Büyük oranlı yoksulluk,
Yetersiz sermaye birikimi,
Yüksek ithalat bağımlılığı,
Yüksek oranlı işsizliktir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin demografik özelliğidir?

Tarım sektörünün özellikleri

Sanayi sektörünün özellikleri

Hizmet sektörünün özellikleri

İkili yapı özelliği

Kırsal yaşam

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerin demografik özelliklerini şunlardır:

Hızlı nüfus artışı,
Yüksek bağımlılık oranı,
Kırsal yaşamdır.

Doğru Cevap: E

Soru 49

Az gelişmiş ülkelerin beşeri özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Kişi başına düşük gelir

Düşük eğitim düzeyi

Dengesiz gelir dağılımı

Büyük oranlı yoksulluk

Yetersiz sermaye birikimi

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerin beşeri özellikleri şunlardır;

Düşük eğitim düzeyi,

Yetersiz sağlık koşulları,

Yetersiz ve dengesiz beslenmedir.

Doğru Cevap: B

Soru 50

Az gelişmiş ülkelerin sektörel özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Hızlı nüfüs artışı

Yüksek bağımlılık oranı

Kırsal yaşam

Düşük eğitim düzeyi

Tarım sektörünün hakim sektör olması

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerin sektörel özelliklerinin başında tarım sektörünün hakim sektör olması gelmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 51

İktisadi kalkınmanın en doğru tanımı hangisidir?

Üretim artışı yanında yapısal değişimin gerçekleştirilmesidir.

Üretim ve kişi başına gelirin arttırılmasıdır.

Sosyo-kültürel yapının değişmesidir.

Üretim kapasitesinde artış yaratılmasıdır.

İktisadi yapının gelişmesidir.

Açıklama:

Üretim artışı yanında yapısal değişimin gerçekleştirilmesi iktisadi kalkınmanın en doğru tanımıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 52

Hangisi iktisadi kalkınmayla amaçlanan yapısal değişme türlerinden biri olarak kabul edilemez?

Üretim faktörlerinin verimliliğinin artması

Beşeri sermaye birikiminin artması

Gelir dağılımının iyileşmesi

Demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki iyileşmeler

Yüksek büyüme hızına ulaşılması

Açıklama:

Yüksek büyüme hızına ulaşılması iktisadi kalkınmayla amaçlanan yapısal değişme türlerinden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Aşağıdaki ülkelerden hangisi BRICS ülkesi değildir?

Çin

Güney Kore

Brezilya

Rusya

Hindistan

Açıklama:

Güney Kore BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika) ülkesi değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 54

“Gelecek kuşakların ihtiyaçlarını karşılayabilmelerini tehlikeye atmaksızın, bugünkü kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen kalkınma” aşağıdakilerden hangisidir?

Sürdürülebilir kalkınma

Sınırsız kalkınma

Sürdürülebilir insani kalkınma

İnsani kalkınma

Etkin kalkınma

Açıklama:

Sürdürülebilir kalkınma gelecek kuşakları riske atmadan bugünkü kuşakların kendi ihtiyaçlarını karşılayabildiği kalkınmadır.

Doğru Cevap: A

Soru 55

Farklı para birimlerinin satınalma güçlerini eşitleyen değişim oranına ne ad verilir?

Çapraz döviz kuru

Sabit döviz kuru

Satınalma gücü paritesi

Nominal döviz kuru

Reel döviz kuru

Açıklama:

Farklı para birimlerinin satınalma güçlerini eşitleyen değişim oranına satınalma gücü paritesi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Türkiye 2016 yılı İnsani Gelişme Endeksine göre aşağıdaki gruplardan hangisinde yer almaktadır?

Orta düzeyde insani gelişmeye sahip ülkeler

Yüksek düzeyde insani gelişmeye sahip ülkeler

Düşük orta gelirli ülkeler

Yüksek orta gelirli ülkeler

Düşük insani gelişmeye sahip ülkeler

Açıklama:

Türkiye 2016 yılı İnsani Gelişme Endeksine göre Yüksek düzeyde insani gelişmeye sahip ülkeler grubunda yer almaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin demografik özelliklerinden biri değildir?

Hızlı nüfus artışı

Kalabalık nüfus

Yüksek ölüm oranı

Yüksek doğum oranı

Yüksek bağımlılık oranı

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerin kalabalık nüfuslu ülkeler olduğu genellemesinde bulunmak sanılanın aksine yanlıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Dünya Bankasının 2016 yılı için ülkelerin gelirlerini temel alarak yaptığı gruplandırmaya göre düşük gelirli ülkelerin kişi başına gelirleri ne kadardır?

1045 dolar ve daha az

1150 dolar ve daha az

775 dolar ve daha az

950 dolar ve daha az

1000 dolar ve daha az

Açıklama:

2016 yılı için bu rakam 1045 dolar ve daha azdır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Az gelişmiş ülkelerde aşağıdakilerden hangisi tarım sektörüne özgü bir özellik değildir?

Toplam hasılada daha yüksek pay

Toplam yatırımlarda daha yüksek pay

Toplam ihracatta daha yüksek pay

Toplam istihdamda daha yüksek pay

Toplam nüfusta daha yüksek pay

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerde tarım kesimi toplam yatırımlarda daha yüksek paya sahip değildir. Tarımsal üretim sanayiye göre düşük yatırımlarla artırılabilir. Az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerde kalkınma için gerekli olan yatırım (sermaye) mallarının üretilemiyor olması, bu malların ithalatını zorunlu kılmaktadır. Bu nedenle bu tip ülkelerde genel olarak dış ödemeler bilançosu zorlukları yaşanmaktadır. Tarım kesiminin ithalat gereğinin sanayi kesimine göre daha düşüktür. Kitabımızın 26 ve 75. sayfalarında konu detaylıca anlatılmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Aşağıdakilerden hangisi ikili yapı özeliğinin unsurlarından olan geleneksel kesimin özelliklerinden biridir?

Üretim ve tüketimin birbirinden bağımsız birimlerce yapılması

Yabancı ortaklı yerli girişimciliğin yaygın olması

Sermaye birikiminin yetersiz oluşu

İleri üretim tekniklerinin kullanılması

Pazarların uluslararası boyutlara ulaşması

Açıklama:

Geleneksel kesim, kapalı bir ekonomi görünümündedir. Üretim ve tüketim genellikle aynı birimlerde toplanmıştır. Dolayısıyla pazar yapısını oluşturacak değişim süreci gelişmemiştir. Bu kesimde işgücünün marjinal verimliliği sıfır ya da sıfıra çok yakındır. Geleneksel davranış biçimlerinin egemen olduğu bu kesimde sosyal akıcılık yok denecek kadar azdır. Nüfus artışı sürekli ve hızlıdır. Sermaye birikiminin yetersiz oluşu ve doğal kaynakların azlığı, artan nüfusun istihdam edilmesini engeller ve gizli işsizlik büyür.

Doğru Cevap: C

Soru 61

İktisadi kalkınma kavram aşağıda verilen tanımlardan hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla düzeyinde gözlenen artışa iktisadi kalkınma adı verilir.

Reel Gayrisafi Milli Hasıla düzeyinde gözlenen artışı durumu iktisadi kalkınma olarak adlandırılır.

Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’da gözlenen artışın sonucu olarak iktisadi yapının değişmesidir.

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’da gözlenen reel artışın sonucu olarak gözlenen sosyo-kültürel yapıdaki değişimdir.

Reel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’nın değişmesi ile birlikte gözlenen iktisadi ve sosyo-kültürel yapıdaki değişmesidir.

Açıklama:

Reel Gayri Safi Yurtiçi Hasıla’da ortaya çıkan artışın aynı zamanda iktisadi ve sosyo-kültürel yapıyı da değiştirmesine iktisadi kalkınma adı verilir. Gayri Safi Milli Hasıla’nın artması ise ulusal gelirin hem yurtiçi hem de yurtdışı girdiler ile sayısal olarak büyümesini ifade eder. Gayri Safi Yurtiçi hasılanın büyümesi de üretim faktörlerindeki bir artışı göstermektedir. İktisadi kalkına ise sadece iktisadi büyüme ile sınırlı olmayıp aynı zamanda iktisadi yapının ve sosyo-kültürel yapının da değişmesini ifade eder.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Bir ülkede üretim artışının gerçekleşmesi için aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi gereklidir?

Tam istihdamın gerçekleşmesi gereklidir.

Tam istihdamda kullanılan kaynak miktarının artması ile gerçekleşir.

Sanayi sektöründeki istihdamın payının artması ile gerçekleşir.

Tarım sektöründeki istihdamın payının azalması ile gerçekleşir.

Hizmet sektöründeki istihdamın payının artması ile gerçekleşir.

Açıklama:

Bir ülkede üretim artışı ya tam istihdamın altında kullanılan iktisadi kaynakların daha etkin kullanılmaya başlanması yoluyla ya da tam istihdamda kullanılan kaynak miktarına yenilerinin eklenmesi yoluyla gerçekleşir.İstihdam edilen nüfusun sektörler arasındaki payının değişmesi üretim artışının gerçekleşeceğini göstermez.

Doğru Cevap: B

Soru 63

Aşağıdakilerden hangileri yapısal değişimin göstergelerindendir?
1)Tarımsal faaliyetlerden tarım dışı faaliyetlere doğru dönüşüm.
2) Hizmetler sektöründen sanayi sektörüne doğru dönüşüm.
3)Üretim ölçeğinin arttırılması
4)Yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi
5)Kentleşme sürecinin durması.

1 ve 2

2,3 ve 4

1, 3 ve 4

2 ve 5

1,3 ve 5

Açıklama:

Yapısal değişimin göstergeleri tarımsal faaliyetlerden, tarım dışı faaliyetlere ve sanayiden hizmetler sektörüne doğru gerçekleşen geçişler; üretim ölçeğinin arttırılması; yeni üretim tekniklerinin geliştirilmesi ve demokratikleşme ve özgürlükler konusundaki iyileştirmelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 64

Geleneksel Kalkınma İktisadı yaklaşımının temel gereklilikleri nelerdir?

İthal ikamesine dayalı sanayileşme ile hızlı büyüme

İthal ikamesine dayalı olarak hızlı sermaye birikimi

İthal ikamesine dayalı olarak yüksek hasıla artışı

Beslenme, barınma ve sağlık gibi temel ihtiyaçların karşılanması

İthal ikamesine dayalı sanayileşme ile hızlı ve yüksek oranlı hasıla artışı ile sermaye birikiminin sağlanması

Açıklama:

Geleneksel Kalkına İktisadi yaklaşımının temel stratejisi ithal ikamesine dayalı sanayileşmenin sağlayacağı yüksek hızlı gelir artışı ile ortaya çıkacak olan sermeye birikiminin gerçekleştirilmesidir. Barınma, sağlık ve beslenme gibi temel gereksinimlerin karşılanması sermeye birikimi yanında gerçekleştirilmesini hedefleyen temel ihtiyaçlar yaklaşımının hedefidir.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Temel ihtiyaçlar yaklaşımının hedefi nedir?

Sermeye birikimi ve hasıla artışı ile İktisadi kalkınmanın gerçekleşmesidir.

Hasıla artışı ile sermeye birikimin gerçekleşip yoksulluğun ortadan kaldırılmasıdır.

Beslenme ve barınma ilgili ihtiyaçların karşılanmasını amaçlar.

İktisadi kalkınma ile gelir dağılımındaki dengesizliğin ortadan kaldırılmasını amaçlar.

İktisadi kalkınma ile sağlık ve eğitim sorunlarının çözülmesini amaçlar.

Açıklama:

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı iktisadi kalınma için hasıla artışı ve sermeye birikimi aracılığı ile yoksulluğun ortadan kaldırılmasını amaçlar. Bunun için de temel insan ihtiyaçlarının (eğitim, beslenme, sağlık ve gelir dağılımı vb) giderilmesini öne sürer.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı hangi yıllarda ortaya çıkmıştır?

1950’lerin sonunda.

1960’ların sonunda.

1970’lerin sonunda.

1980’lerin sonunda.

1990’ların sonunda.

Açıklama:

Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı 1970’lerin sonunda ortaya atılmıştır. Geleneksel kalkına yaklaşımı 1950’lerin sonunda, temel ihtiyaçlar yaklaşımı 1970’lerde, sürdürülebilir kalkınma yaklaşımı 1970’lerin sonunda, insani kalkınma yaklaşımı 1980’lerde, sürdürülebilir insani kalkınma yaklaşımı da 1994 yılında ortaya atılmıştır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Sürdürülebilir kalkınma yaklaşımının temel unsurları nedir?

Doğal kaynakların, çevrenin korunması ve ülke insanının temel ihtiyaçlarının karşılanmasıdır.

Doğal kaynaklar ve çevrenin korunarak iktisadi kalkınmanın gerçekleştirilmesi.

İktisadi kalkınmanın gerçekleştirilmesi ile birlikte yoksulluğun sona erdirilmesi.

İktisadi kalkınmanın gerçekleştirilmesi ile birlikte temel gereksinimlerin karşılanabilir kılınması.

Kalkınma için gerekli olan hasıla artışının sürekli kılınması.

Açıklama:

Sürdürülebilir kalkınma anlayışının temel unsurları iktisadi kalkınmanın gerçekleştirilmesi, doğal kaynaklar ve çevrenin korunmasıdır. Bu unsurlardan birisinin tek başına gerçekleşmesi yaklaşımın kapsamını oluşturmaz. Benzer olarak da sadece hasıla artışı iktisadi kalkınma için yeterli değildir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Kalkınmanın ölçülmesi için yaklaşımlar hangileridir?

Kişi başına düşen gelir ve satın alma gücü paritesi

Satın alma gücü paritesi ve GSMH artış oranı

Kişi başına düşen milli gelir yaklaşımı

Kişi başına düşen reel gelir yaklaşımı

GSYH I$ cinsinden büyüklüğü yaklaşımı

Açıklama:

Kalkınmanın ölçülmesi için kişi başına düşen gelir yani GSYH nüfus başına düşen payı ve satın alma paritesi kullanılan yaklaşımlardır. GSMH ve I$ cinsiden GSAYH kalkınmanın ölçülmesinde kullanılmaz.

Doğru Cevap: A

Soru 69

SGP neyi ifade eder?

Paranın satın alabileceği döviz miktarını gösterir.

Bir ülke parasının diğer ülke parası cinsinden değerini ifade eder.

Paranın satın alabileceği mal ve hizmetleri ifade eder.

Bir ülkenin kişi başına düşen milli gelirini ifade eder.

Bir ülkenin uluslararası gelişmişlik düzeyini ifade eder.

Açıklama:

Döviz kuru paranın satın alabileceği döviz(ABD Doları, Euro vb.) miktarını gösterir. SGP ise paranın satın alabileceği mal ve hizmetin miktarını gösterir.

Doğru Cevap: C

Belli bir noktadan hareket edilip tekrar o noktaya gelinerek döngü kapanmaktadır.
Etkiler karşılıklıdır.
Bir faktör sadece kendinden sonra gelen faktörü etkilemektedir.
Bir faktör sadece tek bir faktör tarafından etkilenmektedir.

Yukarıdakilerden hangileri Kısır Döngü Teorisi'nin varsayımları arasında yer alır?

I ve III

II ve IV

I, III ve IV

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Kısır döngü teorisinin varsayımlarını şu şekilde sıralamak mümkündür:

Belli bir noktadan hareket edilip tekrar o noktaya gelinerek döngü kapanmaktadır.
Etkiler karşılıklı değil, tek yönlüdür.
Bir faktör sadece kendinden sonra gelen faktörü etkilemektedir.
Bir faktör sadece tek bir faktör tarafından etkilenmektedir

Doğru Cevap: C

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun kısır döngüsünün talep yönlü unsurlarından biridir?

Kısıtlı işbölümü

Düşük tasarruf

Düşük karlılık

Düşük yatırım isteği

Yetersiz sermaye birikimi

Açıklama:

Talep yönünden, düşük gelir düzeyi, piyasadaki efektif talebin düşük düzeyde gerçekleşmesine ve bu da üretimin yani gelirin başlangıçta olduğu gibi tekrar düşük olmasına yol açmaktadır. Böylece yatırımlar için gerekli olan güdü, iç pazarın darlığı nedeniyle talep yönünden yetersiz kalmaktadır. Girişimcilerin yatırım yapma istek ve arzusu kırılacağından yatırımlar yetersiz kalacak, bu nedenle de verimlilik ve sonucunda üretim düşük olacaktır. Nihayetinde, tüm bu birbirini etkileyen mekanizma sonucunda gelir düzeyi, başlangıçta olduğu gibi düşük kalacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 13

Kalkışa hazırlık
Kalkış
Geleneksel toplum
Kitle tüketim çağı
Olgunluk

Yukarıda verilen Rostow'un Gelişme Aşamaları aşağıdaki seçeneklerin hangisinde doğru olarak sıralanmıştır?

I-II-III-IV-V

III-I-II-V-IV

I-II-III-V-IV

III-I-II-IV-V

IV-III-I-II-V

Açıklama:

Amerikalı iktisat tarihçisi Walt W. Rostow tarafından geliştirilen gelişme aşamaları teorisi, tarihsel süreç içerisinde, kalkınma sürecinin belirli bir aşamasında olan ülkelerin, belirgin kalkınma kalıplarını tanımlayıcı bir yaklaşımdır. Rostow’a göre, az gelişmişlikten gelişmişliğe doğru dönüşüm sürecinde, birbirini izleyen beş aşama bulunmaktadır. Bu aşamalar sırasıyla:

Geleneksel toplum
Kalkışa hazırlık
Kalkış
Olgunluk
Kitle tüketim çağı

Doğru Cevap: B

Soru 14

Rostow'un gelişme aşamaları içerisinde en önemli aşama olarak kabul edilen, kalkınma sürecinin süreklilik göstermeye başladığı, bir başka deyişle kendi kendini besleyen büyümenin başladığı dönem aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel toplum

Kalkışa hazırlık

Kalkış

Olgunluk

Kitle tüketim çağı

Açıklama:

Kalkış (take off) aşaması, gelişme aşamaları içerisinde en önemli aşamadır. Kalkınma sürecinin süreklilik göstermeye başladığı, bir başka deyişle kendi kendini besleyen büyümenin başladığı dönemdir. Bu dönemin karakteristik özellikleri sıklıkla kalkışa hazırlık aşaması ile karıştırılmaktadır. Kalkışa hazırlık aşaması, kalkış aşamasında oluşması gereken ön koşulların hazırlandığı aşamadır ve kalkış aşamasından daha uzun bir süreçtir.

Doğru Cevap: C

Boeke, doğulu toplumun özelliklerini, batılı toplumun özelliklerinden taban tabana zıt ve uzlaşmaz bir nitelikte tanımlamıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi batılı toplumsal sistemin özelliklerinden biridir?

Sınırsız ihtiyaçlar

Küçük ölçekli üretim

Sınırlı para ekonomisi

Kadercilik ve boyun eğme

Esnek olmayan arz

Açıklama:

Boeke’nin “Doğulu Toplumsal Sistem” ve “Batılı Toplumsal Sistem” olarak adlandırdığı sistemlerin çeşitli ölçütlere göre özellikleri karşılaştırılmaktadır. Bu tablo kitabın 51. sayfasında yer almaktadır. Buna göre batılı toplumsal sistemin en önemli özelliklerinden biri ihtiyaçların sınırsız oluşudur. Verilen diğer özellikler ise doğulu toplumsal sisteme aittir.

Doğru Cevap: A

Soru 20

A. Fisher ve C. Clark, sektör analizine dayalı olarak ele aldıkları teoride kalkınma sürecinde ülkelerin belirli aşamalardan geçtiklerini öne sürmüşlerdir. Bu teoride üretimin birincil, ikincil ve üçüncül sektör arasındaki dağılımı dikkate alınmaktadır. Birincil sektör tarımsal ürünler, ikincil sektör imalat sanayi, üçüncül sektör ise hizmetler sektörüdür.
Yukarıda açıklanan kalkınma teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Basit Aşama Teorisi

Sınırsız Emek Arzıyla Kalkınma Teorisi

İkilik Teorisi

Kısır Döngü Teorisi

Bağımlılık yaklaşımı

Açıklama:

A. Fisher ve C. Clark, sektör analizine dayalı olarak ele aldıkları basit aşama teorisinde kalkınma sürecinde ülkelerin belirli aşamalardan geçtiklerini öne sürmüşlerdir. Bu teoride üretimin birincil, ikincil ve üçüncül sektör arasındaki dağılımı dikkate alınmaktadır. Birincil sektör tarımsal ürünler, ikincil sektör imalat sanayi, üçüncül sektör ise hizmetler sektörüdür.
Üç sektör teorisi olarak da bilinen bu teoriye göre, her ülke önce birincil sektörlerde üretilen tarımsal ürünler, orman ve maden ürünlerini üretmektedir. Gerekli temel mallarla ilgili ihtiyaçlarını karşılayan ülkeler, daha sonra iktisadi kaynaklarını ikincil sektörlere yani imalat faaliyetlerine kaydırmaktadır. Bu aşamayı takiben nihayet inşaat, ulaştırma, haberleşme, ticaret ve mali işlemlerin yer aldığı üçüncül sektörlere yönelik hizmet faaliyetlerine geçilmektedir. O halde, basit aşama teorisine göre bir ülke kalkındıkça ekonominin ağırlığı, birincil mallar üretiminden (tarım), ikincil mallar üretimine (imalat) ve sonunda üçüncül mallar (hizmetler) üretimine kaymaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 21

Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlara göre, az gelişmiş ülkelerin bazı tipik özellikleri gelişmelerinin önündeki en önemli engeldir. Aşağıdakilerden hangisi
bu özelliklerden birisi değildir?

Arz-talep uyumsuzlukları

Piyasaların darlığı

Yabancı sermaye girişlerinin azlığı

Girişimci eksikliği

Düşük verimlilik

Açıklama:

Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlara göre, az gelişmiş ülkelerin bazı tipik özellikleri gelişmelerinin önündeki en önemli engeldir. Arz-talep
uyumsuzlukları, üretim faktörlerinin dağılımında görülen aksaklıklar, piyasaların darlığı, girişimci eksikliği, düşük verimlilik, gerekli üretim teknolojisinin yokluğu, beşeri sermayedeki eksiklikler bu tipik özellikler arasında sayılabilir. Doğru cevap C seçeneğidir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Az gelişmişliği açıklarken, birbirini zincirleme olarak olumsuz etkileyen bir takım değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkisini inceleyen yaklaşım hangisidir?

İkilik teorisi

Bağımlılık yaklaşımı

Yapısalcı yaklaşım

Gelişme aşamaları teorisi

Kısır döngü teorisi

Açıklama:

Bazı iktisatçılar tarafından “Kapalı Çember Teorisi” olarak da adlandırılan Kısır Döngü Teorisi, az gelişmişliği açıklarken, birbirini zincirleme olarak olumsuz etkileyen bir takım değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkisini incelemektedir. Böyle bir sistemde, her zaman bir noktadan başlayıp tekrar o noktaya geri dönen ve dolayısıyla gelişmeyi
olanaksız kılan özel bir belirleyicilik vardır. Bu özel belirleme biçimine kısır döngü adı verilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 23

Aşağıdaki seçeneklerin hangisinde talep yönünden yoksulluğun kısır döngüsü doğru olarak verilmiştir?

Kısıtlı İşbölümü-Düşük Verimlilik-Düşük karlılık-Yetersiz sermaye birikimi-Sınırlı pazar

Düşük gelir (Yoksulluk)-Düşük talep-Düşük yatırım isteği-Düşük verimlilik-Düşük üretim

Düşük gelir (Yoksulluk)-Düşük tasarruf-Düşük yatırım--Düşük verimlilik-Düşük üretim

Kısıtlı İşbölümü-Düşük Verimlilik-Düşük yatırım-düşük tasarruf-Düşük üretim

Düşük yatırım--Düşük verimlilik-Düşük üretimKısıtlı İşbölümü-Düşük Verimlilik

Açıklama:

Talep yönünden ise, düşük gelir düzeyi, piyasadaki efektif talebin düşük düzeyde gerçekleşmesine ve bu da üretimin yani gelirin başlangıçta olduğu gibi tekrar düşük olmasına yol açmaktadır. Böylece yatırımlar için gerekli olan güdü, iç pazarın darlığı nedeniyle talep yönünden yetersiz kalmaktadır. Girişimcilerin yatırım yapma istek ve arzusu kırılacağından yatırımlar yetersiz kalacak, bu nedenle de verimlilik ve sonucunda üretim düşük olacaktır. Nihayetinde, tüm bu birbirini etkileyen mekanizma sonucunda gelir düzeyi, başlangıçta olduğu gibi düşük kalacaktır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 24

Gelişme Aşamaları Teorisi'ne göre feodalizm ile kalkış arasındaki sürece ne ad verilmektedir?

Kitle Tüketim Çağı

Olgunluk Aşaması

Kalkış Aşaması

Kalkışa Hazırlık Aşaması

Geleneksel Toplum Aşaması

Açıklama:

Rostow feodalizm ile kalkış arasındaki sürece “dönüşüm süreci” ya da “kalkışa hazırlık aşaması” adını vermiştir. İktisadi kalkınmanın başlaması için gerekli değişmelerin ortaya çıktığı aşamadır. Bu dönemde toplumda gerek bireysel, gerekse kurumsal açıdan ekonomik, kültürel ve siyasal değer yargılarında değişmeler başlamıştır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Gelişme Aşamaları Teorisi'ne göre kaynakların büyük bir bölümünün modern teknolojinin yer aldığı alanlarda etkin bir biçimde kullanıldığı dönem
aşağıdakilerden hangisidir?

Olgunluk Aşaması

Geleneksel Toplum Aşaması

Kalkışa Hazırlık Aşaması

Kalkış Aşaması

Kitle Tüketim Çağı

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 26

Az gelişmişliğin nedenlerini ülke içi (içsel) faktörlerle açıklayan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Kısır döngü teorisi

Gelişme aşamaları teorisi

İkilik teorisi

Yapısalcı Yaklaşım

Bağımlılık Yaklaşımı

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 27

Bu yaklaşımı savunan iktisatçılar kullandıkları kavramsal araçların önemli bir kısmı Marksist kuramdan almışlardır. Bu yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

İkilik yaklaşımı

Gelişme Aşamaları Teorisi

Sınırsız Emek Arzıyla Kalkınma Teorisi

Bağımlılık Yaklaşımı

Yapısalcı Yaklaşım

Açıklama:

Bağımlılık yaklaşımını savunanların kullandığı kavramsal araçların önemli bir kısmı Marksist kuramdan alınmıştır. Bu nedenle bağımlılık yaklaşımı, ilk ya da erken
Neo-Marksist teoriler arasında yer almaktadır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 28

İkilik teorisi ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
I.ikili yapı ile ilgili olarak literatürde iktisadi ikilik, bölgesel ikilik ve sosyal ikilik olmak üzere çeşitli ayırımlar yapılmaktadır.
II.Bu yaklaşımın temel çerçevesini özellikle P. Baran, A. G. Frank, S. Amin, A. Emmanuel ve I. Wallerstein’in görüşleri oluşturmaktadır.
III.Az gelişmişliğin nedenlerini ülke içi (içsel) faktörlerle Açıklamaya çalışmaktadır.

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I,II,III

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 29

Boeke’nin “Doğulu Toplumsal Sistem” ve “Batılı Toplumsal Sistem” olarak adlandırdığı sistemde aşağıdakilerden hangisi Batılı toplumun teknolojik özelliklerinden birisidir?

Küçük ölçekli üretim

Esnek arz

Standart olmayan üretim

Değişmeyen teknoloji

Geleneksel mal üretimi

Açıklama:

Standart üretim
• Büyük ölçekli üretim
• Esnek arz
• Değişen teknoloji
• Yeni mallar üretimi
Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 30

A. Fisher ve C. Clark'ın sektör analizine dayalı olarak ele aldıkları yaklaşımın adı nedir?

İkilik teorisi

Bağımlılık yaklaşımı

Yapısalcı yaklaşım

Sınırsız Emek Arzıyla Kalkınma

Basit Aşama Teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlara göre, az gelişmiş ülkelerin gelişmelerinin önündeki engellerden biri değildir?

Arz-talep uyumsuzlukları

Piyasaların darlığı

Girişimci eksikliği

Yüksek verimlilik

Beşeri sermayedeki eksiklikler

Açıklama:

Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlara göre, az gelişmiş ülkelerin bazı tipik özellikleri gelişmelerinin önündeki en önemli engeldir. Arz-talep uyumsuzlukları, üretim faktörlerinin dağılımında görülen aksaklıklar, piyasaların darlığı, girişimci eksikliği, düşük verimlilik, gerekli üretim teknolojisinin yokluğu, beşeri sermayedeki eksiklikler bu tipik özellikler arasında sayılabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 32

Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun kısır döngüsü teorisine yöneltilen eleştirilerden biri değildir?

Döngünün başlanılan noktaya geri dönmemesi

Kısır döngünün mantığı içinde kalarak kullanılan açıklayıcı faktörlerin niteliği, sayısı ve sırası

Bir değişkenin sadece kendinden önce gelen değişkenle açıklanması ve etkinin tek yönlü olması

Az gelişmiş ülkelerin bu kısır döngüye nasıl düştükleri ya da bugünün gelişmiş ülkelerinin bu kısır döngüden nasıl kurtulduğu sorularının açıkta kalması

Yabancı sermaye ve dış yardımların kalkınma için kesinlikle gerekli ve yeterli faktörler olarak sayılması

Açıklama:

Kısır Döngü Teorisine Yöneltilen Eleştiriler

Eleştirilerin başında döngünün başlanılan noktaya geri dönmesi gelmektedir.
İkinci eleştiri, kısır döngünün mantığı içinde kalarak kullanılan açıklayıcı faktörlerin niteliği, sayısı ve sırasıyla ilgilidir.
Eleştirilerin yöneldiği üçüncü nokta, bir değişkenin sadece kendinden önce gelen değişkenle açıklanması ve etkinin tek yönlü olmasına ilişkin varsayımdır.
Bu teoride az gelişmiş ülkelerin bu kısır döngüye nasıl düştükleri ya da bugünün gelişmiş ülkelerinin bu kısır döngüden nasıl kurtulduğu soruları açıkta kalmaktadır.
Yabancı sermaye ve dış yardımların kalkınma için kesinlikle gerekli ve yeterli faktörler olarak sayılması da bu teoriye yöneltilen eleştirilerin odak noktası olmuştur

Doğru Cevap: A

Soru 33

Kalkışa hazırlık aşamasını ilk tamamlayan ülke hangisidir?

Fransa

İngiltere

Hollanda

Almanya

Rusya

Açıklama:

Kalkışa hazırlık aşamasını ilk tamamlayan ülke İngiltere olmuştur. Bunda İngiltere’nin coğrafi durumunun, doğal kaynaklarının, ticari olanaklarının, sosyal ve ekonomik yapısının etkisi bulunmaktadır. İngiltere’den sonra Batı Avrupa ülkeleri kalkışa hazırlık aşamasına 17. yüzyılın sonlarında, 18. yüzyılın başlarında girmişlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 34

Rostow Türkiye’nin hangi yılda kalkış aşamasına geçtiğini ifade etmektedir?

1923

1929

1937

1946

1980

Açıklama:

Rostow Türkiye’nin 1937 yılında kalkış aşamasına geçtiğini ifade etmektedir. Bununla birlikte Rostow 1930-40 döneminde gerçekleştirilen sanayileşme faaliyetlerine karşın (bu dönem sanayide planlı yıllara denk gelmektedir) Türkiye ekonomisinin asıl gelişmesinin tarımsal üretim ve gelirin artmış olduğu 1955 yılı olduğunu da belirtmiştir.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi az gelişmişliği ülkelerin yoksul olmalarına bağlamaktadır?

R.Nurkse

Walt W. Rostow

H. Singer

R. Prebisch

C. Furtado

Açıklama:

Nurkse’e göre, “az gelişmiş ülkeler yoksul oldukları için yoksuldur”.

Doğru Cevap: A

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmişliğin nedenlerini ülke içi (içsel) faktörlerle bağlamaktadır?

P. Baran

A. G. Frank

S. Amin

H. Singer

A. Emmanuel

Açıklama:

Yapısalcı yaklaşım az gelişmişliğin nedenlerini ülke içi (içsel) faktörlerle bağlamaktadır.Yapısalcı görüşün önde gelen isimleri H. Singer, R. Prebisch, C. Furtado ve O. Sunkel olarak sıralanabilir

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmişliğin nedenlerini ülke dışı (dışsal) faktörlerle bağlamaktadır?

P. Baran

H. Singer

R. Prebisch

C. Furtado

O. Sunkel

Açıklama:

Bağımlılık yaklaşımı az gelişmişliğin nedenlerini ülke dışı (dışsal) faktörlerle açıklayan merkez-çevre modelleridir. Bu yaklaşımın temel çerçevesini özellikle P. Baran, A. G. Frank, S. Amin, A. Emmanuel ve I. Wallerstein’in görüşleri oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdaki teorilerden hangisi az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkelerin izlemiş olduğu yolu aynen izleyerek gelişebileceklerini öne sürmektedir?

İkilik Teorisi

Basit Aşama Teorisi

Kısır Döngü Teorisi

Yapısalcı Yaklaşım

Bağımlılık Yaklaşımı

Açıklama:

İkilik teorisi, az gelişmiş ülkelerin gelişmiş ülkelerin izlemiş olduğu yolu aynen izleyerek gelişebileceklerini öne sürmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi basit aşama teorisine göre, üçüncül sektörlere yönelik faaliyetlerden biri değildir?

İnşaat

Ulaştırma

Haberleşme

Ticaret

İmalat

Açıklama:

A. Fisher ve C. Clark, sektör analizine dayalı olarak ele aldıkları basit aşama teorisinde kalkınma sürecinde ülkelerin belirli aşamalardan geçtiklerini öne sürmüşlerdir. Bu teoride üretimin birincil, ikincil ve üçüncül sektör arasındaki dağılımı dikkate alınmaktadır. Birincil sektör tarımsal ürünler, ikincil sektör imalat sanayi, üçüncül sektör ise hizmetler sektörüdür.Üç sektör teorisi olarak da bilinen bu teoriye göre, her ülke önce birincil sektörlerde üretilen tarımsal ürünler, orman ve maden ürünlerini üretmektedir. Gerekli temel mallarla ilgili ihtiyaçlarını karşılayan ülkeler, daha sonra iktisadi kaynaklarını ikincil sektörlere yani imalat faaliyetlerine kaydırmaktadır. Bu aşamayı takiben nihayet inşaat, ulaştırma, haberleşme, ticaret ve mali işlemlerin yer aldığı üçüncül sektörlere yönelik hizmet faaliyetlerine geçilmektedir. O halde, basit aşama teorisine göre bir ülke kalkındıkça ekonominin ağırlığı, birincil mallar üretiminden (tarım), ikincil mallar üretimine (imalat) ve sonunda üçüncül mallar (hizmetler) üretimine kaymaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Kapitalist kesim kârlarını sermaye birikimini artıracak biçimde tekrar yatırıma yöneltmeli

Tarımsal reel ücretin ve tarımsal ürün fiyatlarının yükselmesi geciktirilmeli, böylece en az (asgari) geçim ücretinin yükselmesi önlenmeli

Teknolojik ilerleme, emek kullanımını artırıcı yönde olmalı

Yukarıdakilerden hangisi/hangileri sınırsız emek arzı ile kalkınmanın mükemmel bir biçimde gerçekleştirilebilmesi için gerekli koşul/koşullardır?

Yalnız I

Yalnız II

II ve III

I ve III

I,II,III

Açıklama:

Sınırsız emek arzı ile kalkınmanın mükemmel bir biçimde gerçekleştirilebilmesi için gerekli koşullar şu şekilde sıralanabilir:

Kapitalist kesim kârlarını sermaye birikimini artıracak biçimde tekrar yatırıma yöneltmeli;

Tarımsal reel ücretin ve tarımsal ürün fiyatlarının yükselmesi geciktirilmeli, böylece en az (asgari) geçim ücretinin yükselmesi önlenmeli;

Teknolojik ilerleme, emek kullanımını artırıcı yönde olmalıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi iktisadi kalkınma teorilerinin ana başlıklarından biri değildir?

Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlar

Yapısalcı ve bağımlılık yaklaşımı

Yapısal değişim modelleri

İkilik teoremi

Baumol etkisi

Açıklama:

İktisadi kalkınma teorileri dört ana başlık altında toplanır. Bunlar;

Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlar

Yapısalcı ve bağımlılık yaklaşımı

Yapısal değişim modelleri

İkilik teoremi.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi kısır döngü teorisinin varsayımlarından biri değildir?

Belli bir noktadan hareket edilip tekrar o noktaya gelinerek döngü kapanmaktadır

Bir faktör sadece kendinden sonra gelen faktörü etkilemektedir

Bir faktör sadece tek bir faktör tarafından etkilenmektedir

Etkiler karşılıklıdır

Etkiler karşılıklı değil, tek yönlüdür

Açıklama:

Kısır döngü teorisinin varsayımlarını şu şekilde sıralamak mümkündür: İlki, belli bir noktadan hareket edilip tekrar o noktaya gelinerek döngü kapanmaktadır. İkincisi, bir faktör sadece kendinden sonra gelen faktörü etkilemektedir. Üçüncüsü, bir faktör sadece tek bir faktör tarafından etkilenmektedir. Sonuncusu, etkiler karşılıklı değil, tek yönlüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Yoksulluğun kısır döngüsü teoremi aşağıdaki hangi iktisatçıya aittir?

Adam Smith

Milton Friedman

Rangar Nurkse

Robert Barro

Simon Kuznets

Açıklama:

Yoksulluğun kısır döngüsü teorisi Rangar Nurkse tarafından geliştirilmiştir. Bu teori az gelişmiş ülkelerde kişi başına düşen gelirin neden yükselmediğini arz ve talep yönünden incelemektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Gelişme aşamaları teorisi kaç aşamadan oluşur?

Açıklama:

Gelişme aşamaları teorisi beş aşamadan oluşur. Bunlar;

Birinci aşama: Geleneksel toplum.
İkinci aşama: Kalkış aşaması.
Üçüncü aşama: Kalkış.
Dördüncü aşama: Olgunluk.
Beşinci aşama: Kitle tüketim çağı.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Gelişme aşamaları teorisi aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?

Walt W. Rostow

Rangar Nurkse

Arthur Lewis

David Hume

Joseph Stiglitz

Açıklama:

Gelişme aşamaları teorisi Walt W. Rostow tarafından geliştirilmiştir. Gelişme aşamaları teorisi; kalkınma sürecinin belirli bir aşamada olan ülkelerin belirgin kalkınma planlarını tamamlayıcı bir yaklaşımdır.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Az gelişmişliğin nedenlerini ülke içi faktörlerle açıklayan model aşağıdakilerden hangisidir?

Bağımlılık yaklaşımı

Geleneksel yaklaşım

Yapısalcı yaklaşım

Kalkınma stratejileri yaklaşımı

Kültürel yaklaşım

Açıklama:

Yapısalcı yaklaşım, az gelişmişliğin nedenlerini ülke içi (içsel) faktörlerle açıklayan merkez-çevre modelidir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

Sanayi devrimi ne zaman gerçekleşmiştir?

1750-1850

1850-1890

1890-1910

1910-1930

1930-1950

Açıklama:

Sanayi devrimi, 1750-1850 yılları arasında İngiltere’de gerçekleşmiştir. Sanayi devrimi, verimlilik artışını hızlandırarak, İngiltere’yi küresel bir güç haline getirmiştir.

Doğru Cevap: A

Soru 48

Bir ekonomide ikili yapının üretim yöntemlerinin yanı sıra davranış, hayat görüşü, ticari geleneklerde de görülmesine ne ad verilir?

Bölgesel ikilik

Düşünsel ikilik

İktisadi ikilik

Sosyal ikilik

Yapısal ikilik

Açıklama:

Sosyal ikilik; ikili yapının, sadece üretim yöntemlerinde değil; davranışlarda, hayat görüşünde, ticari geleneklerde de kendini gösterdiği yapıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Sanayileşme öncesi dönemde GSYH’de sektör payı en yüksek olan sektör aşağıdakilerden hangisidir?

Eğitim

Hizmet

Sağlık

Sanayi

Tarım

Açıklama:

Tarım sektörü; sanayileşme öncesi dönemde GSYH’de sektör payı en yüksek olan sektördür. Sanayi sektörü; sanayi dönemde GSYH’de sektör payı en yüksek olan sektördür. Hizmet sektörü; sanayileşme sonrası dönemde GSYH’de sektör payı en yüksek olan sektördür.

Doğru Cevap: E

Soru 50

Sınırsız emek arzıyla kalkınma teorisi aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?

Alfred Amonn

Arthur Lewis

David Ricardo

Joseph Stiglitz

Paul Samuelson

Açıklama:

Arthur Lewis “Sınırsız emek arzıyla kalkınma teorisi” içeren makalesini 1954 yılında yayınlamıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 51

Az gelişmişliği açıklarken birbirini zincirleme olarak olumsuz etkileyen bir takım değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkisini esas alan kalkınma teorisi aşağıdakilerden hangisidir?

Düalizm teorisi

Gelişme aşamaları teorisi

Kısır döngü teorisi

Yapısalcı teori

Bağımlılık teorisi

Açıklama:

Bahsedilen teori kısır döngü teorisidir. Buna göre az gelişmiş ülkeler açısından düşük gelir, düşük tasarruf, düşük yatırım, düşük verimlilik, düşük üretim ve yine düşük gelir şeklinde devam eden bir kısır döngü söz konusudur.

Doğru Cevap: C

Soru 52

Aşağıdakilerden hangisi Kısır Döngü Teorisinin varsayımlarından biri değildir?

Belirli bir noktadan hareket edilip tekrar aynı noktaya gelinir

Bir faktör sadece kendisinden sonra gelen faktörü etkiler

Bir faktör sadece bir faktör tarafından etkilenir

Faktörler arası etkileşim bulunur

Döngü kapalıdır

Açıklama:

Faktörler arasında etkileşim bulunmaz, ilişki tek yönlüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Rostow’un Gelişme Aşamaları Teorisine göre kalkınma sürecinin aşamaları hangileridir?

Geleneksel Toplum-Modern Öncesi Toplum-Modern Toplum

Geleneksel Toplum-Kalkışa Hazırlık-Kalkış-Olgunluk- Kitle Tüketim Çağı

Kalkışa Hazırlık-Kalkış-Uçuş-Yere Konma

İlkel Toplum-Geleneksel Toplum-Modern Toplum-Post Modern Toplum

Avcı Toplum-Tarım Toplumu-Sanayi Toplumu-Bilişim Toplumu

Açıklama:

Doğru sıralama geleneksel-kalkışa hazırlık-kalkış-olgunlaşma ve kitle tüketim çağıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi Gelişme Aşamaları Teorisine göre geleneksel toplumun özellikleri arasında yer almaz?

Ekonomide tarımın ağırlıklı sektör olması

Düşük verimlilik

Yatırımların yetersiz oluşu

Üretim yöntemlerinin değişmemesi

Yüksek sosyal hareketlilik ve değişim

Açıklama:

Bu teoriye göre geleneksel toplum aşamasında sosyal hareketlilik ve değişim çok azdır.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Karşılaştırmalı üstünlükler nedeniyle oluşmuş olan uzmanlaşma farklılıklarının dünyayı sanayileşmiş merkez ve hammadde sağlayıcı çevre ülkeler olarak ikiye böldüğünü savunan yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısalcı Yaklaşım

Geleneksel Yaklaşım

Bağımlılık Yaklaşımı

Düalizm Yaklaşımı

Klasik Yaklaşım

Açıklama:

Kalkınma farklılıklarını uzmanlaşma farklarıyla açıklayan yaklaşım Yapısalcılık olarak adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangileri yapısalcı yaklaşıma göre çevre ülkelerin özelliklerindendir?
I. Emek yoğun üretim yapmaları
II. İhraç edilen ürünlerin ağırlıkla hammadde ve tarım ürünü olması
III. Güçlü sanayiye sahip olmaları
IV. Yüksek işçi verimliliği

Sadece II

I ve II

II ve III

II ve IV

Sadece IV

Açıklama:

Bu yaklaşıma göre çevre ülkelerin sanayisi cılız, üretimleri emek yoğun ve ihraç edilen ürünler içinde ağırlık hammadde ve tarımsal mahsüllerdir. İşçi başına sermaye kullanımı düşük olduğundan işçi verimliliği düşüktür.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Üçüncü dünyanın kapitalizmle kalkınmasının imkânsız olduğunu savunan görüş hangisidir?

Yapısalcı Yaklaşım

Geleneksel Yaklaşım

Bağımlılık Yaklaşımı

Düalizm Yaklaşımı

Klasik Yaklaşım

Açıklama:

Bağımlılık yaklaşımına göre kapitalizmin son aşaması olan emperyalizm nedeniyle uluslararası ilişkilerde dünya merkez ve çevre olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Merkezi oluşturan zengin ülkelerle çevreyi oluşturan yoksul ülkeler arasında adil olmayan bir güç dağılımı bulunmaktadır. Bu güç dağılımı gelişmemiş ülkelerin kalkınmasını imkânsız hale getirmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 58

Az gelişmiş ülkelerin sosyo-ekonomik yapılarının kendi içinde homojen olmadığını ve bu nedenle ilgili yapıları tek bir sistem olarak ele alınamayacağını öne süren kalkınma yaklaşımı hangisidir?

Düalizm Teorisi

Yapısalcı Yaklaşım

Bağımlılık Yaklaşımı

Geleneksel Yaklaşım

Post-Yapısalcılık

Açıklama:

Bahsedilen yaklaşım düalizmdir. Buna göre az gelişmiş ülkelerde geleneksel ve modern olarak ayrılan ikili bir yapı söz konusudur. Düalizm Teorisinin diğer adı İkilik Teorisidir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Düalizm yaklaşımına göre aşağıdakilerden hangisi doğulu toplumların özellikleri arasında yer almaktadır?

Standart üretim

Küçük ölçekli üretim

Esnek arz

Değişen teknoloji

Yeni mallar üretimi

Açıklama:

Bu yaklaşıma göre batılı toplumlar büyük ölçekli, doğulu toplumlar ise küçük ölçekli üretim yapmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 60

Kalkınma sürecinde ekonomilerin birbirini izleyen bazı evrelerden geçtiğini ve bu evrelere bakılarak bir ülkenin kalkınmanın hangi aşamasında olduğunun anlaşılabileceğini öne süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Klasik yaklaşım

Geleneksel yaklaşım

Bağımlılık yaklaşımı

Düalizm yaklaşımı

Yapısal değişim

Açıklama:

Söz konusu tanımlama yapısal değişim modelini tanımlamaktadır. Buna göre ilk aşamada tarım, ikinci aşamada sanayi, üçüncü aşamada ise hizmetler sektörü ekonomide ağırlığa sahip olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Lewis’ın sınırsız emek arzı ile kalkınma teorisinde “geçim kesimi” kavramı aşağıdakilerden hangisinin yerine kullanılmaktadır?

Kapitalist kesim

Sanayi kesimi

Hizmet kesimi

Kentsel kesim

Tarım kesimi

Açıklama:

Geçim kesimi kavramı tarım kesimi yerine kullanılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Nüfusun hızla artması ve bunun büyük bölümünün geleneksel kesimde ve en az geçim düzeyinde bir ücrete razı olması varsayımına dayalı olarak ortaya atılan teori aşağıdakilerden hangisidir?

Basit Aşama Teorisi

Düalizm Teorisi

Geçiş Aşamaları Teorisi

Sınırsız Emek Arzı İle Kalkınma Teorisi

Kısır Döngü Teorisi

Açıklama:

Sınırsız emek arzı İle kalkınma teorisi nüfusun hızla artması ve bunun büyük bölümünün geleneksel kesimde ve en az geçim düzeyinde bir ücrete razı olması varsayımına dayalı olarak ortaya atılan teoridir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Bir ekonomi içinde yapısal olarak farklı ekonomik kesimlerin yan yana bulunmasına ne ad verilir?

İktisadi İkilik

Sosyal İkilik

Düşünsel İkilik

Yapısal İkilik

Bölgesel İkilik

Açıklama:

Bir ekonomi içinde yapısal olarak farklı ekonomik kesimlerin yan yana bulunmasına İktisadi İkilik denir.

Doğru Cevap: A

Soru 64

Aşağıdaki sektörlerden hangisi üçüncül sektör sınıfına girmez?

Ticaret

Mali işlemler

İnşaat

Ulaştırma

İmalat

Açıklama:

İmalat üçüncül sektör sınıfına girmez.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Azgelişmişliği ve gelişmişliği yaratan faktörün kapitalist gelişme ve yayılma olduğunu öne süren yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Yapısalcı Yaklaşım

Bağımlılık Yaklaşımı

Geleneksel İktisada Dayalı Yaklaşım

Kısır Döngü Teorisi

Gelişme Aşamaları Teorisi

Açıklama:

Azgelişmişliği ve gelişmişliği yaratan faktörün kapitalist gelişme ve yayılma olduğunu öne süren yaklaşım bağımlılık yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi yapısalcı yaklaşımın uluslararası ekonomik ilişkilerin ortaya çıkardığı olumsuzlukları aşmak için az gelişmiş ülkelere sunduğu önerilerden biri değildir?

Hammadde fiyatlarının dünya pazarında serbestçe belirlenmesi

Devletin uygun ekonomi politikası önlemleriyle ekonomik sürece müdahalesi

Hammadde ihracatına vergi konması

Sanayileşmiş ülke çıkışlı tüketim malları ithalatının zorlaştırılması

İhracat sektöründeki işçi sendikalarının güçlendirilmesi

Açıklama:

Hammadde fiyatlarının dünya pazarında serbestçe belirlenmesi yapısalcı yaklaşımın uluslararası ekonomik ilişkilerin ortaya çıkardığı olumsuzlukları aşmak için az gelişmiş ülkelere sunduğu önerilerden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 67

“Ülkelerin kalkınma düzeyleri arasındaki farklılıkların temelinde her ülkenin uluslararası ticarette farklı düzeyde uzmanlaşmış olmaları yatmaktadır” görüşü hangi yaklaşıma aittir?

Kalkınma Stratejileri Yaklaşımı

Yapısalcı Yaklaşım

Bağımlılık Yaklaşımı

Sosyo-Kültürel Yaklaşım

Geleneksel İktisada Dayalı Yaklaşımlar

Açıklama:

Ülkelerin kalkınma düzeyleri arasındaki farklılıkların temelinde her ülkenin uluslararası ticarette farklı düzeyde uzmanlaşmış olmaları yatmaktadır görüşü yapısalcı yaklaşıma aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi batılı toplumsal sistemin sosyo-psikolojik özelliklerinden değildir?

Sınırsız ihtiyaçlar

Ekonomik değer yargıları

Sağduyu ve geleceğini belirleme isteği

Fiyat değişmelerine karşı duyarsızlık

Normal kar ve gelir anlayışı

Açıklama:

Fiyat değişmelerine karşı duyarsızlık batılı toplumsal sistemin sosyo-psikolojik özelliklerinden değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Rostow’a göre, “kalkınma sürecinin süreklilik göstermeye başladığı dönemi” içeren aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel toplum

Kalkışa hazırlık

Kalkış

Olgunluk

Kitle tüketim çağı

Açıklama:

Rostow’a göre kalkış, kalkınma sürecinin süreklilik göstermeye başladığı, bir başka deyişle kendini besleyen büyümenin başladığı dönemidir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

(X, V, Y, Z) sırasıyla birbirini etkileyen faktörlerdir. Aşağıdakilerden hangisi kısır döngü teorisinin varsayımlarına ters düşmektedir?

X faktöründen hareket edilip tekrar X faktörüne dönülerek döngü kapanır.

Z faktörü sadece Y faktöründen etkilenir.

V faktörü Y faktörünü etkilerken Y faktörü V faktörünü etkilemez.

Y faktörü V faktöründen etkilendiği gibi X faktöründen de etkilenir.

Z faktörü X faktörünü etkiler.

Açıklama:

Kısır döngü teorisinin varsayımları şu şeklide sıralanabilir.

Belli bir noktadan hareket edilip tekrar o noktaya gelinerek döngü kapanmaktadır. (X faktöründen hareket edilip tekrar X faktörüne dönülerek döngü kapanır.)

Etkiler karşılıklı değil, tek yönlüdür. (V faktörü Y faktörünü etkilerken Y faktörü V faktörünü etkilemez.)

Bir faktör sadece kendinden sonra gelen faktörü etkilemektedir. (Z faktörü X faktörünü etkiler.)

Bir faktör sadece tek bir faktör tarafından etkilenmektedir.

Y faktörü V faktöründen etkilendiği gibi X faktöründen de etkilenir. Bu cevap "Bir faktör sadece tek bir faktör tarafından etkilenmektedir." varsayımına terstir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımların kalkınmaya ilişkin çalışmalarının odak noktası nedir?

Piyasaların darlığı, girişimcilerin eksikliği ve düşük verimliliğin nedenlerinin araştırılmasıdır.

Arz-talep uyumsuzlukları ile üretim teknolojilerindeki eksikliklerin etkilerinin araştırılmasıdır.

Üretim faktörlerinin dağılımındaki aksaklıkların sonuçlarının belirlenmesidir.

Ulusal ekonomilerin iç dinamikleri ve makro ekonomik sorunlar ile ilgilenmişlerdir.

Kalkınma ile yapısal değişme süreci arasındaki etkileşim ve ülkeler arasındaki niteliksel farklar üzerinde durmuşlardır.

Açıklama:

Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlar kalkına ile yapısal değişim süreci arasındaki ilişkiden hareketle ülkeler arasındaki niteliksel farklar üzerinde durmuşlardır. Piyasalardaki darlık, girişimcilerin eksiliği, arz-talep arasındaki uyumsuzluk, üretim teknolojisindeki eksiklikler az gelişmiş ülkelerin tipik özellikleridir. Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımların odak noktası ulusal ekonomilerin iç dinamikleri ve gelişmiş ülkelerin makro ekonomik sorunlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlara göre ülkelerin az gelişmişliğin nedeni nedir?

Üretim faktörlerinin dağılımındaki çarpıklık ve girişimcilerin eksiliği

Ülkelerin ekonomik ve sosyal alanda gerekli olan dönüşümü gerçekleştirememiş olmaları

Piyasaların darlığı ve düşük verimli üretim

Gerekli üretim teknolojilerinin eksikliği

Beşeri sermayedeki eksiklikler

Açıklama:

Ülkelerin kalkınma için gerekli olan ekonomik ve sosyal dönüşümleri gerçekleştirememiş olmaları kalkınmanın önündeki engeldir.Diğerleri az gelişmiş ekonomilerin özellikleridir.

Doğru Cevap: B

Soru 73

Efektif talebin tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Tasarruflar ile desteklenen satın alama isteğidir.

Reel ücretlerdeki artışın desteklediği satın alma isteğidir.

Tasarruflara ayrılan gelir çıktıktan sonra kalan gelir ile desteklenmiş satın alama isteğidir.

Satın alma gücü ile desteklenmiş satın alama isteğidir.

Tasarruflar ve gelir ile desteklenmiş olan satın alma isteğidir.

Açıklama:

Efektif talep satın alama gücü ile desteklenmiş olan satın alam isteğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 74

Gelişme aşamaları teorisinin temel varsayımı nedir?

Her toplumun gelişim sürecinin altı aşamalı olarak az gelişmişlikten gelişmişliğe doğru ilerleyeceği var sayılır.

Her toplumun gelişim sürecinin aşamalardan oluştuğu ve bu aşamaların üç adet olduğu ileri sürülür.

Her toplumun ilerlemesinin temel gereksinimlerin karşılanabilmesi ile gerçekleşeceğini ileri sürer.

Her toplumun gelişim sürecinin aynı aşamalardan oluştuğunu ve bunun da iki aşamalı bir süreç olduğunu ileri sürer.

Her toplumun doğrusal bir gelişme çizgisi izleyeceği ve az gelişmişlikten gelişmeye doğru beş aşamada ilerleyeceği varsayılır.

Açıklama:

Gelişim aşamaları yaklaşımına göre toplumların gelişim süreçleri doğrusal olduğu ileri sürülür. Bu aşamaların sayısı ise beş adettir: Geleneksel toplum aşaması, kalkışa hazırlık aşaması, kalkış aşaması, olgunluk aşaması ve kitle tüketim çağıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Net kalkınma hızının tanımı nedir?

Gelir artış hızından net faktör değerlerinin çıkarılması ile elde edilen değerdir.

Gelir artış hızından nüfus artış hızının çıkarılması ile elde edilen değerdir.

Nüfus artış hızının gelir artış hızına oranıdır.

Belirli bir dönemde gerçekleşen GSYH artışın oranıdır.

Verimlilik artış hızının gelir artış hızı ile toplanması ile elde edilen değerdir.

Açıklama:

Net kalkınma hızı aynı zamanda kişi başına gelir artış hızı olarak da bilinir. Gelir artış hızından nüfus artış hızının çıkarılması ile elde edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Gelişme aşamaları teorisine yapılan eleştiriler aşağıdakilerden hangileridir?
1. Aşamalar arasında kesin ve açık bir yarım bulunmamaktadır.
2. Bir aşamaya ait olan özellikler bir başka aşamayı tanımlamak için de kullanılmaktadır.
3. Az gelişmişlik kendi içerisinde açıklanmaya çalışılmaktadır.
4. Modelde kullanılan faktörler arasındaki ilişki tek yönlüdür.
5. Bir değişken kendisinden önce gelen değişken ile açıklanmaktadır.

1,3 ve 5

2,3,4 ve 5

1 ve 2

1, 2 ve 3

1,2,3 ve 4

Açıklama:

Gelişme aşamalarına yöneltilen eleştiriler aşamalar arasında açık ve kesin bir ayrımın olmadığı ve bir aşamayı tanımlayan özelliklerin diğer aşamaları da tanımlamakta olduğudur. 2, 3 ve 4 ise kısır döngü teorisine yöneltilen eleştirilerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 77

Yapısalcılık yaklaşımı az gelişmişliğin nedenlerini kaç farklı model ile açıklamaktadır?

2 farklı model ile açıklamaktadır.

3 farklı model ile açıklamaktadır.

4 farklı model ile açıklamaktadır.

5 farklı model ile açıklamaktadır.

Tek bir model ile açıklamaktadır.

Açıklama:

Yapısalcılık yaklaşımı az gelişmişliğin nedenlerini ülke içi faktörler ve bağımlılık yaklaşımı olmak üzere iki model ile açıklamaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 78

Yapısalcılar tarafından geliştirilen modelin özellikleri nedir?

Karşılaştırmalı üstünlük teorisine göre model oluşturulmuştur.

Uluslararası iş bölümünü temel alır.

Sanayi devriminin bir sonucudur.

Klasik dış ticaret teorisini esas almaktadır.

Merkez-çevre modeli olma özelliğindedir.

Açıklama:

Yapısalcılar tarafından geliştirilen model bir merkez-çevre modelidir. Bu modelin oluşturulmasında karşılaştırmalı üstünlükler ve dış ticaret teorisinden yararlanılmıştır. Model göre az gelişmişliğin başlangıcı olarak sanayi devrimi sonrası ortaya çıkmış bir durumdur.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Merkez ve çevre arasında ortaya çıkan ve eşitsizlik temeli üzerine oturan ilişkilerin sonuçları nedir?

Ticari temeller üzerinde gelişen ve doğal kaynakların merkeze aktarılmasını sağlayan ilişkilerin ortaya çıkması

Sanayinin ithalat gereksinimlerini finanse edebilecek kaynakların olmamasından dolayı üretimin iç pazara yönelik olmasıdır.

Döviz gereksinimlerinin sonucu olarak dış borcun zorunluluk haline gelmesi

Az gelişmiş ülkelerde yeniden üretime girmesi gereken fonların dışarıya akması ve eşitsiz ilişkilerin üretim yapılarını çarpıtıp sağlıklı bir toplumsal kalkınmanın yolunu kapatması

Geleneksel kesim ile kapitalist kesim arasında ayrım vardır.

Açıklama:

Üretime girmesi gereken fonların dışarı akması, sağlıksız ilişkilerin sonucunda üretim yapılarının çarpıtılıp yapısal değişim ile gerçekleşecek olan kalkınmanın önünün kesilmesi merkez-çevre modelince açıklanır. Diğer seçenekler bağımlılık modelinin açıkladığı unsurlardır.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Bağımlılık yaklaşımı neden eleştirilmiştir?

Etkenlerin bir diğer etkeni etkilediği döngüsel bir model olması nedeni ile

Dünya ekonomik düzenine fonksiyonel olan bir alternatif düzen oluşturmakta başarısız olmuştur.

Merkez ve çevre olarak sadece iki grup ile modelin kurulmuş olması

Az gelişmiş ülkeleri homojen bir yapı olarak ele alması ile

Sömürgecilik faaliyetlerinin etkisi göz ardı edilmiştir.

Açıklama:

Dünya ekonomik düzenini açıklamakta başarılı olsa da bu düzen alternatif olabilecek fonksiyonel bir düzen ortaya koymadığı için eleştirilmiştir. Etkenlerin birbirini döngüsel olarak etkilediği model kısır döngü modelidir Merkez ve çevre olarak iki grup yerine merkez, yakın çevre ve çevre olarak ayrım Dünya Teorisi, Modelinde yer verilmiştir. Homojen olmayan yapılar olarak modelleme ve sömürge faaliyetleri ise ikilik teorisinde yer almıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Rostow'un gelişme aşamaları yaklaşımında "kalkışa hazırlık" aşamasına geçen ilk ülke aşağıdakilerden hangisidir?

ABD

İngiltere

Almanya

Fransa

İspanya

Açıklama:

Rostow'a göre kalkışa hazırlık aşamasını ilk tamamlayan ülke İngiltere olmuştur. Bunda İngiltere'nin coğrafi durumunun, doğal kaynaklarının, ticari olanaklarının, sosyal ve ekonomik yapısının etkisi bulunmaktadır. İngiltere'den sonra Batı Avrupa ülkeleri kalkışa hazırlık aşamasına 17. yüzyılın sonlarında, 18. yüzyılın başlarında girmişlerdir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Dış ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkelerin aleyhine, gelişmekte olan ükelerin lehine değiştiğini savunan görüş aşağıdaki yaklaşımlardan hangisine aittir?

Klasik dış ticaret teorisi

İkilik teorisi

Kısır döngü teorisi

Gelişme aşamaları teorisi

Yapısalcı yaklaşım

Açıklama:

Klasik dış ticaret teorisine göre bir ülke kendi karşılaştırmalı üstünlüğünün olduğu alanlarda uzmanlaştığı ve uluslararası değişim oranına göre ticaret yaptığı takdirde, reel gelirinde bir artış olur. Bu görüşe göre gelişmiş ve az gelişmiş ekonomiler arasında, karşılaştırmalı üstünlüklere göre yapılan ticaret, taraflara yarar sağlayacaktır. Ancak yapısalcı yaklaşımı savunan Singer ve Prebisch, uzun dönemde dış ticaret hadlerinin hammadde ve tarım ürünleri gibi emek yoğun üretimde uzmanlaşan az gelişmiş ülkelerin aleyhine, sanayi ürünü ihraç eden gelişmiş ülkelerin ise lehine değişeceğini ifade etmektedirler. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlar arasındadır?

Kısır döngü teorisi

Yapısalcı yaklaşım

Bağımlılık yaklaşımı

İkilik teorisi

Yapısal değişim modelleri

Açıklama:

Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlar, ilgilerini daha çok ulusal ekonominin iç dinamiklerine vererek az gelişmiş ülkelerin makroekonomik sorunlarına odaklanmışlardır. Geleneksel iktisada dayalı yaklaşımlar çerçevesinde iki teori öne çıkmaktadır: Kısır Döngü Teorisi ve Gelişme Aşamaları Teorisi. Kısır Döngü Teorisi, az gelişmişliği açıklarken, birbirini zincirleme olarak olumsuz etkileyen bir takım değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkisini incelemektedir. Böyle bir sistemde, her zaman bir noktadan başlayıp tekrar o noktaya geri dönen ve dolayısıyla gelişmeyi olanaksız kılan özel bir belirleyicilik vardır. Bu özel belirleme biçimine kısır döngü adı verilir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Boeke'nin sınıflandırmasına göre aşağıdakilerden hangisi doğu toplumlarının teknolojik özelliklerinden biridir?

Standart üretim

Büyük ölçekli arz

Esnek olmayan arz

Değişen teknoloji

Yeni mallar üretimi

Açıklama:

Boeke'ye göre doğu toplumlarında ürünlerin arzı fiyat değişikliklerine duyarlı değildir. Diğer bir ifadeyle talep ve fiyat değişse de arz sabit kalır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 85

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi az gelişmişliği dışsal faktörlerle açıklamaktadır?

Yapısalcı yaklaşım

Bağımlılık yaklaşımı

Kısır döngü teorisi

Gelişme aşamaları teorisi

İkilik teorisi

Açıklama:

1960'lı yılların sonlarına doğru, az gelişmişliğin içsel faktörler yerine dışsal faktörlerle sorgulandığı uluslararası bağımlılık modelleri giderek artan bir destek bulmaya başlamıştır. Bağımlılık okulu mensuplarının en önemli ortak noktaları, az gelişmişliğin az gelişmiş ülkeler dışından (dışsal faktörler) kaynaklandığını kabul etmeleridir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Az gelişmiş ülkelerde bölgesel ikiliğin ortaya çıkmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Farklı değer yargılarına sahip grupların bir arada olması

Tarım ve sanayide farklı üretim tekniklerinin kullanılması

Ekonomik kaynakların hareketsiz olması

Emek yoğun üretim tekniklerinin kullanılması

Ekonomideki kaynakların bol olmaması

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerde ortaya çıkışı en kolay olan bölgesel ikiliktir. Bunun nedeni bütün bölgelere aynı hizmeti verebilecek kadar kaynakların bol olmamasıdır. Alt yapı, enerji, ulaştırma, haberleşme gibi alanlardaki yatırımlarda gelişme potansiyeli yüksek bölgelere öncelik tanınır. Bölgeler arasında mevcut olan dengesizlikler bu tür yatırımların etkisiyle daha da artar. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Basit aşama teorisi çerçevesinde aşağıdaki sektörlerden hangisi üçüncü sektör sınıfına girer?

Ormancılık

Tarım

Ulaştırma

Madencilik

Tekstil

Açıklama:

Üç sektör teorisi olarak da bilinen basit aşama teorisine göre, her ülke önce birincil sektörlerde üretilen tarımsal ürünler, orman ve maden ürünlerini üretmektedir. Gerekli temel mallarla ilgili ihtiyaçlarını karşılayan ülkeler, daha sonra iktisadi kaynaklarını ikincil sektörlere yani imalat faaliyetlerine kaydırmaktadır. Bu aşamayı takiben nihayet inşaat, ulaştırma, haberleşme, ticaret ve mali işlemlerin yer aldığı üçüncü sektörlere yönelik hizmet faaliyetlerine geçilmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi kalkınma sürecindeki yapısal değişmenin nedenlerinden biridir?

Verimlilik

Büyüme

Gelir dağılımı

Dış ticaret

Nüfus artışı

Açıklama:

Kalkınma sürecinin belirleyicisi olan yapısal değişme iki nedenden dolayı ortaya çıkmaktadır. Bunlardan ilki Engel Yasası, ikincisi verimliliktir. Verimlikik yapısal değişmeye şu şekilde neden olmaktadır: İmalat ve hizmetler sektörlerinin verimliliği tarım sektörüne oranla daha yüksektir. Verimlilik nedeniyle ücretler imalat ve hizmetler sektörlerinde tarım sektörüne oranla daha hızlı yükselme eğilimindedir. Ücretler arasındaki bu fark işgücünün tarımla uğraştığı kırsal kesimden daha verimli çalışabilecegi, dolayısıyla daha yüksek bir ücret elde edebileceği yerlere göç etmesine yol açar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 89

Lewis'e göre bir ekonomide sınırsız emek arzını yaratan olgu aşağıdakilerden hangisidir?

Nüfus artışı

Dışarıdan göçler

Teknolojik gelişim

Gizli işsizlik

Ücret düzeyi

Açıklama:

Lewis'e göre tarım sektöründe işgücünün marjinal verimliliği sıfırdır yani gizli işsizlik bulunmaktadır. Geleneksel tarım sektöründeki fazla emeğin çekilerek modern sektöre aktarılması sonucunda tarımsal üretimde hiçbir azalma olmayacak; aksine emeğin marjinal verimliliği yükseleceğinden, tarımsal üretimde artışlar bile olabilecektir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi geleneksel ve modern kesimlerin bir arada bulunduğu bir ekonomide kalkınmanın nasıl başlayacağını açıklamaktadır?

İkilik teorisi

Bağımlılık yaklaşımı

Yapısalcı yaklaşım

Gelişme aşamaları teorisi

Az gelişmiş ülkelerin sosyo-ekonomik yapılarının kendi içinde homojen olmadığını ve bu nedenle ilgili yapıların tek bir sistem olarak ele alınamayacağını savunan görüş hangisidir?

Bağımlılık yaklaşımı

Yapısalcı yaklaşım

Düalizm teorisi

Singer-Prebisch tezi

Gelişme aşamaları teorisi

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 99

Sınırsız Emek Arzıyla Kalkınma teorisini savunan Arthur Lewis'e göre ülke ekonomilerinin asıl gücünün hangi sektör olduğu savunulmaktadır?

Tarım sektörü

Sanayi sektörü

Hizmetler sektörü

Turizm sektörü

İhracat sektörü

Açıklama:

Lewis’e göre, az gelişmiş ekonomiler iki sektörden oluşmaktadır: Geleneksel sektör ve modern sektör. Az gelişmiş ülkelerde, bir yandan nüfusun büyük bir bölümünün istihdam edildiği ve geleneksel tarzda üretimin gerçekleştiği geniş bir
geleneksel (kırsal, tarım) sektör bulunmakta, bir yandan da sanayi üretimi gerçekleştiren piyasa merkezli modern (kentsel, endüstriyel) bir sektör
bulunmaktadır. Lewis, ülke ekonomilerinin asıl gücünün, sanayi sektöründen kaynaklandığını ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 100

Arthur Lewis Sınırsız Emek Arzıyla Kalkınma teorisinde kırsal nüfusun fazla olduğu geleneksel sektörü aşağıdakilerden hangisi ile karakterize etmektedir?

Kalkınma stratejisi

Büyüme stratejisi

İlerleme stratejisi

Yatırım stratejisi

Stratejik Planlama

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 12

"Kalkınma ve sanayileşme yavaş yavaş değil, büyük itişle başlatılabilir" görüşü kime aittir?

A. O. Hirschman

Rosenstein Rodan

T. Scitovsky

A. Lewis

Tinbergen

Açıklama:

Rosenstein Rodan'a göre kalkınma ve sanayıleşme yavaş yavaş değil, büyük itişle başlatılabilir.

Doğru Cevap: B

Soru 13

Piyasanın önderliği ve etkinliğini kabul eden kalkınma stratejisi hangisidir?

Dengeli kalkınma stratejisi

Sabit kalkınma stratejisi

Dengesiz kalkınma stratejisi

Yatırım stratejisi

Düzenli kalkınma stratejisi

Açıklama:

Dengesiz kalkınmada piyasanın önderliği ve etkinliği genel olarak kabul edilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 14

Az gelişmiş ülkelerde bütün sektörlerde eşanlı bir kalkınma hamlesini gerçekleştirebilecek düzeyde sermaye birikimi ve piyasa genişliğinin bulunmadığını savunan kimdir?

Streeten

Perroux

Chenery

Hirschman

Leibenstein

Açıklama:

Hirschman, az gelişmiş ülkelerde bütün sektörlerde eşanlı bir kalkınma hamlesini gerçekleştirebilecek düzeyde sermaye birikimi ve piyasa genişliğinin bulunmadığını savunur.

Doğru Cevap: D

Soru 15

Aşağıdakilerden hangisi sanayi kuruluşlarının belirli bölgelerde toplanıp bölgesel farklılaşmaya yani kutuplaşmaya neden olmasının altında yatan unsurlardan biri değildir?

Hammaddeye yakınlık

Satış ya da tüketim merkezlerine yakınlık

Ulaşım olanaklarına yakınlık

Vasıflı işgücüne yakınlık

Ölçek ekonomilerine yakınlık

Açıklama:

Aşağıdakilerden hangisi Perroux'un sanayi kuruluşlarının belirli bölgelerde toplanıp bölgesel farklılaşmaya yani kutuplaşmaya neden olmasının altında yatan unsurları şu şekildedir:
Hammaddeye yakınlık
Satış ya da tüketim merkezlerine yakınlık
Ulaşım olanaklarına yakınlık
Vasıflı işgücüne yakınlık
Altyapının var olması

Doğru Cevap: E

Soru 16

Toplam arz içinde ithalatın payının azaltılması ve azaltılan ithalatın yerini yerli üretimin almasıdır tanımı aşağıdakilerden hangisini açıklar?

İthal ikamesi

Sanayileşme

Kalkınma

Büyüme

Gelişme

Açıklama:

İthal ikamesi, toplam arz içinde ithalatın payının azaltılması ve azaltılan ithalatın yerini yerli üretimin almasıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 17

İthalatı belirli bir miktar veya değer olarak sınırlandıran uygulama hangisidir?

İthalat

Kotalar

Gümrük vergileri

Sübvansiyonlar

Döviz kuru politikası

Açıklama:

İthalatı belirli bir miktar veya değer olarak sınırlandıran uygulama kotalardır.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Toplam ihracat içinde sanayi malları payını ve ihracatı arttıracak politikaların uygulanmasına ne denir?

İthalat ikamesi

İhracat ikamesi

Gümrük vergisi

Sübvansiyon

Döviz kuru

Açıklama:

Toplam ihracat içinde sanayi malları payını ve ihracatı arttıracak politikaların uygulanmasına ihracat ikamesi denir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdakilerden hangisi ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin araçlarındandır?

Sübvansiyonlar

Gümrük vergileri

İthalatta liberasyon

İkinci zor aşama

Birinci zor aşama

Açıklama:

İthalatta liberasyon, ihracata dayalı sanayileşme stratejisinin araçlarındandır.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Bütünleştirilmiş Sanayileşme Stratejisinde uzun dönemde ithalatı ikame edici bir sanayileşme politikası bazı sanayi alanlarında gelişme sağlayarak hangi ürün ihracatına yol açacaktır?

Tarım

Buğday

Orman

Sanayi

Maden

Açıklama:

Bütünleştirilmiş Sanayileşme Stratejisinde uzun dönemde ithalatı ikame edici bir sanayileşme politikası bazı sanayi alanlarında gelişme sağlayarak sanayi ürün ihracatına yol açacaktır.

Doğru Cevap: D

Soru 21

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi "büyük itiş modeli"ni savunmaktadır?

Paul Narcyz Rosenstein-Rodan

Hollis B. Chenery

Harvey Leibenstein

J. M. Fleming

Otto Eckstein

Açıklama:

R. Rodan,
piyasa mekanizmasının kendiliğinden optimal
yatırım dağılımını sağlayamayacağını, ekonominin
dengeli bir şekilde büyüyebilmesinin ancak
senkronize (birbiriyle uyum gösteren) yatırımlarla
gerçekleşebileceğini savunur. Bu yatırımların yapılması
gelir ve talebi arttıracaktır. Aksi durumda,
uyumlu yatırımların yapılmaması halinde, talep
ve dolayısıyla gelir artmayarak gelişme sağlanamayacaktır.
Tüm bu sebeplerle R.Rodan’a göre
kalkınma ve sanayileşme yavaş yavaş değil, büyük
itişle başlatılabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 22

Neoklasik iktisadın eleştirisini yapan ve az gelişmiş ekonomilerin gelişmeleri konusunda “dinamik etkenleri” analize katarak birbirini tamamlar nitelikte iki grup çalışma gerçekleştiren iktisatçı kimdir?

Harvey Leibenstein

Hollis B. Chenery

Ragnar Nurkse

Paul Narcyz Rosenstein-Rodan

Otto Eckstein

Açıklama:

Neoklasik iktisadın
eleştirisini yapan Chenery, az gelişmiş ekonomilerin
gelişmeleri konusunda “dinamik etkenleri”
analize katarak birbirini tamamlar nitelikte iki
grup çalışma yapmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 23

Paul Narcyz Rosenstein-Rodan gibi büyük itiş modelini savunan iktisatçı kimdir?

J. M. Fleming

Harvey Leibenstein

Ragnar Nurkse

Hollis B. Chenery

Otto Eckstein

Açıklama:

Nurkse de kalkınmanın “büyük itiş” ile başlatılabileceğini
ve sanayileşmenin başarılabilmesi için
sanayilerarası tamamlaşmanın önemine dikkat
çekmiştir. Tamamlaşmaların ve böylelikle ekonomide
sürekli bir büyümenin sağlanabilmesi için
ekonominin çeşitli alanlarında ve aynı anda büyük
yatırımlar yapılmalıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 24

Girişimcilerin kâr maksimizasyonu ile milli gelir artışı arasındaki bağlantının zayıf olması nedeniyle piyasanın etkin işleyemeyeceğini savunan iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Albert O. Hirschman

Otto Eckstein

J. M. Fleming

Harvey Leibenstein

Hollis B. Chenery

Açıklama:

Leibenstein girişimcilerin kâr maksimizasyonu ile
milli gelir artışı arasındaki bağlantının zayıf olması
nedeniyle piyasanın etkin işleyemeyeceğini savunur.
Piyasadaki bireysel kâr ile sosyal kâr (milli gelire
katkı) arasındaki bağın zayıf olduğunu ve piyasa
koşullarının sonucu olarak, paralelliğin ortadan
kalktığını öne sürmektedir. H. Leibenstein, bireysel
kâr çok yüksek olsa bile milli gelire olan katkının
sıfır olabileceğini dolayısıyla, piyasanın düzenden
yoksun olduğunu savunmaktadır. Kısaca, düşük
gelir seviyesinde yer alan az gelişmiş ekonomilerde
girişimciler ekonomik büyümeyi sağlayacak yeteneğe
ve fırsatlara sahip değillerdir.

Doğru Cevap: D

Soru 25

Dengeli kalkınma stratejisinin ancak belirli koşullar altında başarılı olabileceğini savunan ve “dikey dışsal ekonomiler-tamamlaşmalar” üzerinde duran iktisatçı aşağıdakilerden hangisidir?

François Perroux

Paul Streeten

Albert O. Hirschman

Otto Eckstein

J. M. Fleming

Açıklama:

Fleming dengeli kalkınma stratejisinin ancak belirli
koşullar altında başarılı olabileceğini savunmakta
ve “dikey dışsal ekonomiler-tamamlaşmalar” üzerinde
durmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 26

"Piyasa optimum kaynak dağılımını sağlayamaz çünkü bir yatırım kararının gelecekteki doğrudan ve dolaylı olarak yaratacağı hasıla sadece söz konusu yatırım ele alınarak hesaplanamaz." görüşü aşağıdaki iktisatçılardan hangisine aittir?

Otto Eckstein

J. M. Fleming

Harvey Leibenstein

Hollis B. Chenery

Arthur Lewis

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerde planlı kalkınmanın sağladığı
üstünlükleri savunan bunun içinde dengeli gelişmeyi
öneren bir diğer isim, Otto Eckstein (1927-
1984)’dir. Ona göre, piyasa optimum kaynak
dağılımını sağlayamaz çünkü bir yatırım kararının
gelecekteki doğrudan ve dolaylı olarak yaratacağı
hasıla sadece söz konusu yatırım ele alınarak hesaplanamaz.
Gelecekteki hasılanın tam olarak bilinebilmesi
için çeşitli yatırımlar arasındaki ilişkilerin
ortaya konması gereklidir. Örneğin, bugün yapılan
yatırımlarımla ilerde yapılacak olan yatırımlar arasındaki
ilişkiler başka bir deyişle dışsallık / tamamlaşmalar
da göz önünde tutulmalıdır. Bu nedenle,
O. Eckstein’e göre, optimal kaynak dağılımı ancak
planlı bir kalkınma stratejisiyle mümkün olabilir.

Doğru Cevap: A

Soru 27

“Dengeli büyüme, ekonomide meydana gelebilecek kapasite fazlalıklarından ve dolayısıyla israflardan kaçınabilmek için gereklidir” görüşünü aşağıdaki iktisatçılardan hangisi savunmaktadır?

J. M. Fleming

Arthur Lewis

Otto Eckstein

Albert O. Hirschman

Paul Streeten

Açıklama:

Lewis, kalkınma süreci sırasında
farklı sektörler arasında doğması olası darboğazlarla,
kapasite fazlalıklarının yol açabileceği
olumsuzlukları engellemek üzere farklı sektörlerin
dengeli büyümesine ağırlık vermektedir. “Dengeli
büyüme, ekonomide meydana gelebilecek kapasite
fazlalıklarından ve dolayısıyla israflardan kaçınabilmek
için gereklidir” görüşünü savunmuştur.

Doğru Cevap: B

Soru 28

"Denge, statükoyu devam ettiren bir durumken, gelişme, statükonun
değiştirilmesidir." görüşünü savunan iktisatçı kimdir?

Arthur Lewis

Albert O. Hirschman

Paul Streeten

Otto Eckstein

François Perroux

Açıklama:

Gelişmenin ancak dengesiz
bir süreç içinde gerçekleştirilebileceğine inanan
Streeten, dengesiz kalkınma görüşünü bu haliyle
Hirschman’dan ileriye götürmüştür. Ona göre dengesizlik,
gelişmeye engel değil aksine teşvik eden
bir faktör olabilir ve denge konusunda ısrar etmek
durgunluğu önlemek yerine darboğazlara neden
olabilir. Ona göre “denge, statükoyu
devam ettiren bir durum” iken, “gelişme, statükonun
değiştirilmesi”dir.

Doğru Cevap: C

Soru 29

Aşağıdaki iktisat teorisyenlerinden hangisi dengesiz kalkınma modelini savunmaktadır?

J. M. Fleming

Otto Eckstein

Arthur Lewis

Albert O. Hirschman

Harvey Leibenstein

Açıklama:

Albert O. Hirschman (1915-2012) dengesiz
kalkınma teorisinin öncüsü kabul edilir. Hirschman,
az gelişmiş ülkelerde bütün sektörlerde
eşanlı (aynı anda) bir kalkınma hamlesini gerçekleştirebilecek
düzeyde sermaye birikimi ve piyasa
genişliğinin bulunmadığını savunur. Bu gerekçeyle,
dengeli kalkınma teorisyenlerini eleştirmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 30

Kalkınma kutupları teorisinin öncüsü kimdir?

Arthur Lewis

Otto Eckstein

Albert O. Hirschman

Paul Streeten

François Perroux

Açıklama:

Perroux, kalkınmanın
ülkenin her yerinde aynı anda başlamasının mümkün
olamayacağını, bazı bölgelerin kalkınmada
öncelik kazanacağını ve kalkınma kutuplarının
oluşacağını belirtmektedir. Sanayi kuruluşlarının
belirli bölgelerde toplanıp bölgesel farklılaşmaya
yani kutuplaşmaya neden olmasının altında yatan
unsurları şu şekilde sıralamak mümkündür:
• Hammaddeye yakınlık
• Satış ya da tüketim merkezlerine yakınlık
• Ulaşım olanaklarına (örneğin limana) yakınlık
• Vasıflı işgücüne yakınlık
• Altyapının var olması

Doğru Cevap: E

Soru 31

Aşağıdakilerden hangisi dengeli kalkınma görüşüne katkıda bulunan belli başlı iktisatçılardan biri değildir?

Rosenstein-Rodan

R. Nurkse

R. Solow

A. Lewis

B. Balassa

Açıklama:

Dengeli kalkınma görüşüne katkıda bulunan belli başlı iktisatçılar: Rosenstein-Rodan, R. Nurkse, T. Scitovsky, A. Lewis, Myrdal, H. Leibenstein, W. Galenson, Tinbergen, O. Eckstein, B. Balassa, H. Chenery, C.P. Kinleberger olarak sayılabilir.

Doğru Cevap: C

Soru 32

R. Rodan'a göre aşağıdakilerden hangisi gelişme sorunları olan bir bölgenin kalkınmasını sağlamanın yollarından biridir?

Yabancı özel sermayenin geri kalmış bölgeye gelmesi

Tarımsal gelişme

Bölgesel kalkınma planları

Stratejik planlama

Vergi muafiyeti

Açıklama:

R.Rodan’a göre, söz konusu sorunları olan bölgenin kalkınabilmesi için iki yol bulunmaktadır. Birinci yol, emek fazlasının olduğu geri kalmış bölgeden, sermaye fazlasının olduğu gelişmiş bölgeye emek göçüyle, bölgenin kalkınmasıdır. İkinci yol ise, R. Rodan’ın “sanayileşme” olarak tanımladığı yoldur. Bu sefer, yabancı özel sermayenin geri kalmış bölgeye gelmesi öngörülmektedir. bütün bir endüstri, tek dev bir firma veya tröst olarak ele alınmalı ve tüm faaliyetler planlanmalıdır. R. Rodan’a göre, tüm sanayiyi tek çatı altında toplayan böylesi büyük ölçekli bir planlama ile farklı sanayilerin birbirini tamamlamaları (yatay tamamlaşma) ve dışsal ekonomilerden faydalanmaları sağlanmış olacaktır. Piyasanın iç dinamizmden yoksun durgunluk hali makro maksimizasyon gözetilerek başlatılabilecek bir yatırımla ortadan kalkabilecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 33

Darboğaz ya da dengesizlik bilinçli bir şekilde yaratılmalıdır görüşünü ileri süren kalkınma iktisatçısı kimdir?

Hirschman

Nurkse

Rodan

Streeten

Fleming

Açıklama:

Hirschman’a göre bir darboğaz ya da dengesizlik bilinçli bir şekilde yaratılmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 34

"Denge, statükoyu devam ettiren bir durumken gelişme statükonun değiştirilmesidir" görüşünü savunan kalkınma iktisatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

Nurkse

Hirschman

Streeten

Perroux

Scitovsky

Açıklama:

Bir diğer dengesiz kalkınma teorisyeni Paul Streeten (1917-…)’dir. Ona göre “denge, statükoyu devam ettiren bir durum” iken, “gelişme, statükonun değiştirilmesi”dir. Gelişmenin ancak dengesiz bir süreç içinde gerçekleştirilebileceğine inanan Streeten, dengesiz kalkınma görüşünü bu haliyle
Hirschman’dan ileriye götürmüştür. Ona göre dengesizlik, gelişmeye engel değil aksine teşvik eden bir faktör olabilir ve denge konusunda ısrar etmek durgunluğu önlemek yerine darboğazlara neden olabilir. Darboğazlar ise, bazı şartlarda üretimi geciktirmekle kalmaz, ayrıca, birbirini tamamlayan faaliyetlerin gerilemesi ve yavaşlaması sonucunu yaratır.

Doğru Cevap: C

Soru 35

Dengesiz kalkınmayla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Dengeli kalkınmayla ilgili görüşlerin alternatifi niteliğindedir.

Planlı kalkınma ve kamu etkileri minimuma indirilmektedir.

Piyasanın önderliği ve etkinliği genel olarak kabul edilmektedir.

Kamu müdahaleleri ve planlama, piyasa ekonomisinin dinamik araçlarından yararlanma olanaklarını arttırmaktadır.

Piyasa ve fiyat mekanizması üretim faktörlerinin optimal dağılımını gerçekleştirir.

Açıklama:

Dengesiz kalkınma ile ilgili görüşler, kendi içinde farklılıklar göstermelerine rağmen, dengeli kalkınmayla ilgili görüşlerin alternatifi niteliğindedir. Dengeli kalkınma yaklaşımlarının aksine dengesiz kalkınmada planlı kalkınma ve kamu etkileri minimuma indirilmektedir. Dengesiz kalkınmada, dengeli kalkınmanın aksine “piyasa”nın önderliği ve etkinliği genel olarak kabul edilmektedir. Başka bir deyişle, dengesiz kalkınmayı savunanlar piyasa ve fiyat mekanizmasının kaynakları daha kârlı alanlara yönlendirecek kadar etkin bir işleyişe sahip olduğunu böylelikle üretim faktörlerinin optimal dağılımını gerçekleştirdiğini ileri sürmektedir. Dengesiz kalkınma bakış açısıyla, kamu müdahaleleri ve planlama, piyasa ekonomisinin dinamik araçlarından yararlanma olanaklarını kısıtlamaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi dengesiz kalkınma stratejisini savunan iktisatçılardan biridir?

Rosenstein Rodan

Nurkse

Perroux

Leibenstein

Balassa

Açıklama:

Diğer bir dengesiz kalkınma teorisi, öncüsünün François Perroux (1903-1987)’un olduğu “kalkınma kutupları” teorisidir. Perroux, kalkınmanın ülkenin her yerinde aynı anda başlamasının mümkün olamayacağını, bazı bölgelerin kalkınmada öncelik kazanacağını ve kalkınma kutuplarının oluşacağını belirtmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 37

İthal ikamesi stratejisinde tüketim mallarının ülke içinde üretiminin gerçekleştirildiği, böylelikle bir yandan kıt olan döviz kaynaklarıyla yatırım mallarının ithal edildiği, diğer yandan kapasitenin verimli bir şekilde ve en kısa zamanda arttırılmasının hedeflendiği aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci (Kolay) aşama

İkinci (Zor) aşama

Üçüncü aşama

Dördüncü aşama

Beşinci aşama

Açıklama:

Birinci (Kolay) Aşama: İthal ikamesinin ilk aşamasında, tüketim mallarının ülke içinde üretimi ile bir yandan kıt olan döviz kaynaklarıyla yatırım malı ithal edilmesi, diğer yandan ise kapasitenin verimli bir şekilde ve en kısa zamanda arttırılması hedeflenir.

Doğru Cevap: A

Soru 38

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejilerinin araçlarından biri değildir?

Gümrük vergileri

Kotalar

Döviz kuru politikaları

Sübvansiyonlar

İhracatı özendiren politikalar

Açıklama:

Sanayileşmede ithal ikamesi süreci bir yandan koruma politikasını gerektirirken, diğer yandan da içeride yaygın sanayileşme sonucunu doğurur. Bu durumda ithal ikamesi, koruma ve yaygın sanayileşme politikalarının birlikte yürütülmesi gerekir. Geliştirilmesi istenen veya gelişmekte olan sanayi dallarının korunmasında genel araçlar şunlardır: gümrük vergileri (veya eş etkili vergiler), ithal yasakları, döviz kuru politikaları, sübvansiyonlardır.

Doğru Cevap: E

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin eleştirileri ya da sorunlarından biri değildir?

Kaynak dağılımının bozulmasına yol açabilir.

Yurt içi tasarrufların artmasını sağlar.

Aşırı korumacılık nedeniyle küçük ölçekli verimsiz ve maliyeti yüksek sınai birimler kurulur.

Sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirebilir.

Yurt içi tekelleşmeyi arttırır.

Açıklama:

İthal ikamesi politikaları kaynak dağılımının bozulmasına yol açabilir.
Aşırı korumacılık nedeniyle küçük ölçekli verimsiz ve maliyeti yüksek sınai birimler kurulur.
İthal ikamesi, beklenenin tersine, sanayileşme sürecinde ödemeler dengesinde
bir rahatlatma yaratmak yerine durumu daha da kötüleştirebilir.
İthal ikamesi yurt içi tasarrufun azalmasına yol açabilir.
İthal ikamesi yurt içi tekelleşmeyi arttırır.

Doğru Cevap: B

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi belirli bir sınai üretim alanlarında ithal ikamesi şeklinde gerçekleştirilen sanayileşmeyi takiben koruma önlemlerinin yavaş yavaş azaltılmak şeklinde tamamen kaldırılıldığı ve ilgili sanayi sektörünün ihracata dönük hale geldiği sanayileşme stratejisini uygulayan ülkelerden biri değildir?

Türkiye

ABD

İspanya

Yunanistan

Yugoslavya

Açıklama:

Koruma önlemleri yavaş yavaş azaltılmak şeklinde tamamen kaldırılabilir ve bu sanayi sektörü zamanla ihracat sanayine dönüşebilir. Önceleri ithal ikamesi şeklinde gerçekleştirilen sanayileşme belirli bir sınai üretim alanlarında ihracata dönük hale gelebilir. Böylelikle -sınai ürün arz esnekliği dolayısıyla- ihracatın da arttırılabilme olanakları doğmaktadır. Türkiye, İspanya, Yunanistan, Yugoslavya bu modeli uygulayan ülkelerdendir.

Doğru Cevap: B

Soru 41

Aşağıdakilerden hangisi görüş dengeli kalkınma stratejileri ile ilgilidir?

David’in görüşleri

Hirschman’ın görüşleri

Perroux’un görüşleri

Streeten’in görüşleri

Leibenstein’in görüşleri

Açıklama:

Dengeli kalkınma, kıt kaynakların dağılımında ve kullanımında kesimler arası uyumu ve tamamlamayı esas alan dolayısıyla kalkınmayı “planlama” yoluyla gerçekleştirmeyi hedefleyen kalkınma şeklidir. Harvey Leibenstein planlama yoluyla dengeli bir kalkınmayı savunan bir teorisyendir.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdakilerden hangisi görüş dengesiz kalkınma stratejileri ile ilgilidir?

Chenery’nin görüşleri

Leibenstein’in görüşleri

Nurkse’in görüşleri

Perroux’un görüşleri

Rosenstein-Rodan’ın görüşleri

Açıklama:

Dengesiz kalkınma ile görüşler, dengeli kalkınmayla ilgili görüşlerin alternatifi niteliğindedir. Dengeli kalkınmanın aksine dengesiz kalkınmada planlı kalkınma ve kamu etkileri minimuma indirilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 43

Kalkınma kutupları teorisi aşağıdaki hangi iktisatçıya aittir?

Albert O. Hirschman

Hollis B. Chenery

François Perroux

Ragnar Nurkse

Paul Streeten

Açıklama:

Kalkınmanın kutupları teorisi François Perroux’e aittir. Perroux, kalkınmanın ülkenin her yerinde aynı anda başlamasının mümkün olamayacağını, bazı bölgelerin kalkınmada öncelik kazanacağını ve kalkınma kutuplarının oluşacağını belirtmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 44

Bilgi odaklı kalkınma başka hangi isimle adlandırılır?

Gelişme aşamaları

Ar-Ge merkezli

Kalkınma kutupları

Kısır döngü

Yapısalcı yaklaşım

Açıklama:

“Bilgi odaklı” isimli dengesiz kalkınma stratejisi “Ar-Ge merkezli” olarak da adlandırılır. Günümüzde bilgiye sahip olmak, bilgiyi üretmek, bilgiyi çoğaltıp depolamak ya da bilgiyi dağıtabilmek amaçlarına yönelik gerçekleştirilen yatırımların yüksekliği birer gelişmişlik göstergesi olarak kabul edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 45

Dengesiz kalkınma teorisinin öncüsü aşağıdaki hangi iktisatçıdır?

Albert O. Hirschman

François Perroux

Hans Singer

Paul Streeten

Walt W. Rostow

Açıklama:

Albert O. Hirschman dengesiz kalkınma teorisinin öncüsü kabul edilir. Hirschman, az gelişmiş ülkelerde bütün sektörlerde aynı anda bir kalkınma hamlesini gerçekleştirebilecek düzeyde sermaye birikimi ve piyasa genişliğinin bulunmadığını savunur.

Doğru Cevap: A

Soru 46

Toplam arz içinde ithalatın payının azaltılması ve azaltılan ithalatın yerini yerli üretimin yer almasına ne ad verilir?

Kalkınma kutupları

Kotalar

Gümrük vergisi

İthal ikamesi

Sübvansiyonlar

Açıklama:

İthal ikamesi; toplam arz içinde ithalatın payının azaltılması ve azaltılan ithalatın yerini yerli üretimin almasıdır.

Doğru Cevap: D

Soru 47

İthalatın yerli üretimle ikamesine yönelik bir veya birden fazla politikanın başlatılıp geliştirildiği bir sürece ne ad verilir?

Basit aşama

Kolay aşama

Doğal ithal ikamesi

Kalkınma kutupları

Uyarılmış ithal ikamesi

Açıklama:

Uyarılmış ithal ikamesi; ithalatın yerli üretimle ikamesine yönelik bir veya birden fazla politikanın başlatılıp geliştirildiği bir süreçtir. Uyarlanmış ithal ikamesi, kamu otoritesinin tercihlerini yansıtan politikalarla uyarılıp geliştirilmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 48

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesine dayalı sanayileşme stratejisinin araçlarından biri değildir?

Gümrük vergileri

Gölge fiyatlar

Döviz kuru politikaları

Kotalar

Sübvansiyonlar

Açıklama:

Sanayileşmede ithal ikamesi süreci bir yandan koruma politikasını gerektirirken, diğer yandan da ülke içeride yaygın sanayileşme gerçekleşir. Bu durumda ithal ikamesi, koruma ve yaygın sanayileşme politikalarının birlikte yürütülmesi gerekir. Geliştirilmesi istenen veya gelişmekte olan sanayi dallarının korunmasında genel araçlar şunlardır;

Gümrük vergileri (veya eş etkili vergiler),
Döviz kuru politikaları,
İthal yasakları(kotalar),
Sübvansiyonlardır.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi ihracata dayalı sanayileşme stratejisi araçıdır?

Kolay aşama

Kotalar

İhracata vergi iadesi

Sübvansiyonlar

Zor aşama

Açıklama:

İhracata dayalı sanayileşmede temel amaç olan döviz darboğazını aşmak amacıyla ihracatı geliştirici politikalar uygulanırken kullanılan araçlar, genellikle ihracatı özendirme önlemleri adı altında açıklanmaktadır. İhracatı özendirme önlemlerinin maliyeti düşürücü veya gelir artırıcı etkileri vardır. Bunları üç başlık altında ele alabiliriz;

Döviz kuru politikası,

İhracata vergi iadesi,

Diğer özendirmeleridir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

İthal ikamesi strateji ve ihracata dayalı stratejilerin birbirlerini tamamlayıcı özellikleri olduğunu ileri süren strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Bütünleştirilmiş strateji

Dışa dönük sanayileşme stratejileri

İçe dönük sanayileşme stratejileri

Dengeli kalkınma stratejileri

Dengesiz kalkınma stratejileri

Açıklama:

Bütünleştirilmiş “strateji; gerek ithal ikamesi strateji gerekse ihracata dayalı stratejilerin birbirlerini rakipleri olmaktan çok birbirlerini tamamlayıcı özellikte olduğunu” savunur. İthal ikamesinin, sanayileşmenin başlatılabilmesi için gerekli olduğu ve ihracata dayalı bir sanayileşmenin ön aşamasını oluşturduğu genel kabul gören bir görüştür. Gerçekte ihracata konu olan mallar sanayi genellikle ithal ikameci bir politika sonucunda kurulmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 51

Kalkınma stratejisi nedir?

Öncelikli sektörlere kaynak aktarılarak kalkınmanın bu sektörler aracılığı ile kalkınmanın gerçekleştirilmesidir.

Sektörler arasında kaynak dağılımının planlanarak dağıtılarak kalkınmanın gerçekleştirilmesidir.

Kaynakların aktarılırken piyasanın dengeleyici rolünün kullanılmayarak merkezi bir planlama yolu ile kalkınmanın gerçekleştirilmesidir.

Kaynakların aktarılmasında piyasanın dengeleyici rolünün göz ardı edilmeyip lokomotif sektörlere kaynak aktarılarak kalkınmanın gerçekleştirilmesidir.

Kaynakların en etkin şekilde dağıtılarak kişi başına düşen gelirin arttırılmasıdır.

Açıklama:

Kalkınma stratejilerinin temel amacı kalkınmanın gerçekleşmesinin yani kişi başlına düşen gelirin arttırılmasıdır. Seçilen stratejiye göre para, maliye, dış ticaret ve makro ekonomik politikalar belirlenir. Diğer seçenekler ise farklı kalkınma stratejilerinin izlediği yollardır.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Kaç farklı kalkınma stratejisi vardır?

Tek bir kalkınma stratejisi vardır.

İki farklı kalkınma stratejisi vardır.

Üç farklı kalkınma stratejisi vardır.

Dört farklı kalkınma stratejisi vardır.

Beş farklı kalkınma stratejisi vardır.

Açıklama:

Kalkınma stratejileri dengeli ve dengesi olmak üzere iki tanedir.

Doğru Cevap: B

Soru 53

Dengesiz kalkınma stratejisini temel fikri nedir?

Merkezi planlama aracılığıyla öncü sektörlerin yaratacağı gelir artışı ile kalkınmanın gerçekleştirilmesidir.

Piyasa mekanizmasının dikkate alınmaksızın öncü sektörlere kaynak aktarılması ile kalkınmanın gerçekleştirilmesidir.

Merkezi planlama ile piyasalara farklı düzeylerde müdahale ederek belirli sektörler ve bölgelerin kalkınmada öncü rolü üstlenmesidir.

Merkezi planlama olmadan piyasa mekanizması ile belirli sektörlerin kalkınmada lokomotif rolünü üstlenmesidir.

Merkezi planlama olmadan piyasa mekanizması ile tüm sektörlere dengeli bir şekilde yatırım yapılmalıdır.

Açıklama:

Dengeli kalkınma yaklaşımlarının aksine dengesiz kalkınmada planlı kalkınma ve kamu etkileri minimuma indirilmektedir. Dengesiz kalkınmada, dengeli kalkınmanın aksine “piyasa”nın önderliği ve etkinliği genel olarak kabul edilmektedir. Dengesiz kalkına stratejisinde lokomotif sektörler ve bölgeler seçilerek bunlara kaynak aktarılması ve kalkınmanın buradan başlayarak diğer sektör ve bölgeleri de etkilemesi amaçlanır.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi ihracata dayalı sanayileşme stratejisinde kullanılabilecek araçlardan biri değildir?

Gümrük vergileri

Döviz kuru politikası

İhracatta vergi iadesi

İthalatta liberasyon

İhracat sigortası

Açıklama:

Gümrük vergileri ithal ikamesi stratejisinin bir aracıdır. İhracata dayalı sanayileşme stratejisinde kullanılabilecek araçlar ise şunlardır;
-Döviz kuru politikası
-İhracatta vergi iadesi
-İhracat kredisi
-İhracat sigortası
-Ulaşım kolaylıklarının sağlanması
-Alt yapının tamamlanması
- İthalatta liberasyon

Doğru Cevap: A

Soru 55

Kıt kaynakların dağılımında ve kullanımında kesimler arası uyumu ve tamamlaşmaları esas alan kalkınma görüşü aşağıdakilerden hangisidir?

Uyumlu kalkınma

Dengesiz kalkınma

Optimal kalkınma

Dengeli kalkınma

Güdümlü kalkınma

Açıklama:

Bahsedilen model dengeli kalkınmadır. Bu tip bir kalkınma ise ancak planlamayla mümkün olmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 56

Kritik minimum çaba tezi aşağıdaki bilim insanlarından hangisine aittir ?

A. R. Rodan

B. J.Tinbergen

C F. List

D A.O.Hirschman

H. Leibenstein

Açıklama:

Kritik minimum çaba tezi Harvey Leibenstein’e aittir. Kritik minimum çaba kişi başına düşen geliri, gelir artış hızının nüfus artış hızını kalıcı bir şekilde aştığı düzeye kadar yükseltmek amacıyla yapılması gereken en az çabayı temsil eder.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Kamu müdahaleleri ve planlamanın, piyasa ekonomisinin dinamik araçlarından yararlanma olanaklarını kısıtladığını öne süren görüş aşağıdakilerden hangisidir?

Uyumlu kalkınma

Dengesiz kalkınma

Optimal kalkınma

Dengeli kalkınma

Güdümlü kalkınma

Açıklama:

Kamu müdahalesine ve planlamaya karşı olan görüş dengesiz kalkınma yaklaşımıdır.

Doğru Cevap: B

Soru 58

Kalkınmanın ülkenin her yerinde aynı anda başlamasının mümkün olamayacağını, bazı bölgelerin kalkınmada öncelik kazanacağını öne süren teori hangisidir?

Kalkınma kutupları

Bölgesel planlama

Bölgesel çekim

Sektörel kutuplaşma

Dengeli kalkınma

Açıklama:

Tarif edilen teori Kalkınma Kutupları teorisidir. Buna göre hammaddeye, tüketim merkezlerine, nitelikli işgücüne, ulaşım olanaklarına yakın olan ve altyapısı güçlü olan bölgeler daha hızlı kalkınırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Bilgi ekonomisinin teknolojik güce dayalı küresel bir eşitsizliği daha da belirginleştireceğini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Innovasyon farkı

Pozitif dışsallık

Dijital uçurum

Negatif dışsallık

Bilgi odaklı büyüme

Açıklama:

Bahsedilen kavram dijital (sayısal) uçurumdur. Buna göre bilginin üretimi ve kullanımında önde olan gelişmiş ülkeler ile gelişmemiş ülkeler arasındaki kalkınmışlık farkı artmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Aşağıdakilerden hangileri bilgi odaklı sanayileşme stratejilerinde öncü sektörlerdendir?
I. Elektronik eşya
II. Gıda
III. Tarım ürünleri
IV. Bilgisayar ve büro makineleri
V. İlaç

I ve IV

I ve V

I, IV ve V

Sadece IV

I, II ve V

Açıklama:

Tarım ve gıda ürünleri bilgi odaklı sektörler arasında sayılmamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Toplam arz içinde ithal ürünlerin azaltılarak bunların yerine yerli üretimin kullanılmasına ne ad verilmektedir?

İhraç ikamesi

İthal ikamesi

Sübvansiyon

Damping

İthalat kotası

Açıklama:

Tanımı yapılan ithal ikamesidir. Bir sanayileşme stratejisi olarak ortaya çıkmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Önceden ithal edilen ürünlerin doğrudan veya dolaylı bir müdahale olmaksızın yerli sanayi tarafından üretilmesine ne ad verilir?

Doğal ithal ikamesi

Uyarılmış ithal ikamesi

Uyarlanmış ithal ikamesi

Geleneksel ithal ikamesi

Korumacı ithal ikamesi

Açıklama:

Bahsedilen kavram doğal ithal ikamesidir. Devletin müdahalesiyle gerçekleştirilen süreç ise uyarılmış ithal ikamesidir.

Doğru Cevap: A

Soru 63

İthal ikameciliğin birinci aşamasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Temel olarak dayanıksız tüketim mallarının ülke içinde üretimi hedeflenir

Kıt olan döviz kaynaklarıyla yatırım malları ithal edilir

Ara malları ve yatırım mallarına düşük ithalat vergisi uygulanır

İç piyasanın genişletilmesi ve satın alım gücünün iyileştirilmesi hedeflenir

Dayanıklı tüketim mallarının ülke içinde üretilmesine geçilir

Açıklama:

Dayanıklı tüketim malları, ara malları ve yatırım mallarının ülke içinde üretimine geçiş ithal ikameciliğin ilk değil ikinci aşamasında gerçekleşir.

Doğru Cevap: E

Soru 64

Aşağıdakilerden hangileri ihracata dayalı sanayileşme stratejilerinde kullanılan araçlardandır?
I. İhracatta vergi iadesi
II. İhracat sigortası
III. Ulaşım kolaylıkları
IV. Kota

I ve II

I, II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I ve III

Açıklama:

Kota ithal ikameciliğe dayalı sanayileşmede kullanılan bir araçtır. Kota uygulamasıyla ithalatın kısıtlanması hedeflenir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdaki iktisatçılardan hangisi bir ekonominin geri kalmışlığını onun düşük gelir, düşük tasarruf, düşük yatırım, düşük verimlilik ve sonuç olarak tekrar düşük gelir seviyesine bağlayarak açıklamaktadır?

R. Nurkse

R. Rodan

H. B. Chenery

H. Leibenstein

J. M. Fleming

Açıklama:

Nurkse bir ekonominin geri kalmışlığını onun düşük gelir, düşük tasarruf, düşük yatırım, düşük verimlilik ve sonuç olarak tekrar düşük gelir seviyesine bağlanan tek yönlü zincirleme bir hareketle açıklayarak, bu ülkenin bir kısır döngü içinde denge oluşturduğunu ileri sürmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi dengeli kalkınma stratejisinin özelliklerinden biridir?

Değişik derecelerde piyasaya müdahale edilmesi gerekir

Piyasa mekanizmasının önderliği ve etkinliği esastır

Fiyat mekanizması optimal kaynak dağılımı üzerinde önemli role sahiptir

Dinamik bir kalkınma süreci dengesiz veya eksik kapasite yaratılarak yaşanabilir

Ekonomide darboğazlar ve kıtlıklar girişimciler için yeni fırsatlar yaratır

Açıklama:

B, C, D ve E seçeneklerinde belirtilen görüşler dengesiz kalkınma stratejisinin özellikleridir. Temelde az gelişmiş ekonomileri konu edinen dengeli kalkınma teorileri, neoklasik iktisadi görüşün aksine, bu tip ekonomilerde piyasanın tek başına kaynak dağılımını optimum şekilde sağlayamayacağını, dolayısıyla gelişmeye yeterli olamayacağını savunmaktadırlar. Bu nedenle piyasa mekanizmasına karşı çıkarak, değişik derecelerde piyasaya müdahale edilmesi gerektiğini savunurlar. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Hammaddeye yakınlık
Vasıflı işgücüne yakınlık
Altyapının var olması
İklim koşulları

Yukarıdakilerden hangileri sanayi kuruluşlarının belli bölgelerde toplanmasına neden olmaktadır?

I,II ve III

I,II ve IV

I,III ve IV

II,III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Sanayi kuruluşlarının belirli bölgelerde toplanıp bölgesel farklılaşmaya yani kutuplaşmaya neden olmasının altında yatan unsurları şu şekilde sıralamak mümkündür:

Hammaddeye yakınlık
Satış ya da tüketim merkezlerine yakınlık
Ulaşım olanaklarına (örneğin limana) yakınlık
Vasıflı işgücüne yakınlık
Altyapının var olması

Doğru Cevap: A

Soru 75

Aşağıdakilerden hangisi ithal ikamesine dayalı sanayileşmeyi uyaran nedenlerden biri değildir?

Ödemeler bilançosu güçlükleri

Savaşlar

Efektif talep artışları

Bilinçli sanayileşme stratejileri

Ölçek ekonomileri yaratması

Açıklama:

İthal ikamesine dayalı sanayileşmeyi uyaran nedenler çeşitlidir. Bunların belli başlıları: Ödemeler bilançosu güçlükleri, savaşlar, kişi başına gelirdeki artışların uyardığı efektif talep artışları ve bilinçli sanayileşme stratejileridir.

Doğru Cevap: E

Soru 76

Aşağıdakilerden hangisi ithalata dayalı sanayileşme stratejisinde kullanılan araçlardan biri değildir?

Gümrük vergileri

Vergi iadesi

İthal yasakları

Döviz kuru politikası

Sübvansiyonlar

Açıklama:

Geliştirilmesi istenen veya gelişmekte olan sanayi dallarının korunmasında genel araçlar şunlardır: gümrük vergileri (veya eş etkili vergiler), ithal yasakları, döviz kuru politikası ve sübvansiyonlar.

Doğru Cevap: B

Soru 77

R. Rodan'a göre aşağıdakilerden hangisi geri kalmış bölgelerin kalkınabilmesi için izlemesi gereken yollardan biridir?

Tarımsal üretim

Sanayileşme

Kamu sermaye yatırımları

Bilgi odaklı üretim

İhracata dayalı üretim

Açıklama:

R. Rodan'a göre geri kalmış bölgelerin kalkınabilmesi için iki yol bulunmaktadır. Birinci yol, emek fazlasının olduğu geri kalmış bölgeden, sermaye fazlasının olduğu gelişmiş bölgeye emek göçüyle, bölgenin kalkınmasıdır. İkinci yol ise, R. Rodan’ın “sanayileşme” olarak tanımladığı yoldur. Bu sefer, yabancı özel sermayenin geri kalmış bölgeye gelmesi öngörülmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 78

İthal ikamesinin uygulandığı bir ekonomide hangi döviz kuru politikası uygulanır?

Esnek döviz kuru politikası

Az değerlenmiş döviz kuru politikası

Aşırı değerlenmiş kur politikası

Değişken döviz kuru politikası

Yabancı döviz kuru politikası

Açıklama:

İthal ikamesinin uygulandığı bir ekonomide “aşırı değerlenmiş kur politikası” söz konusudur. Aşırı değerlenmiş kur politikası ile yüksek tarifelerin ithalatı kısıtlayıcı etkileri daraltılır ancak spesifik miktar kısıtlamaları ve sınırlamaları ile birlikte kullanıldığında, ithal ikamesi sanayilerin kuruluşu için gerekli olan makine-donanım ithalini kolaylaştırıp; mamül mal ithalini zorlaştıracaktır. Bu politika aynı zamanda ihracatı sınırlandıracak, iç piyasalara yönelik üretimi çekici hâle getirecek, böylece ithal ikameci ve korumacı politikaların etkilerini arttırabilecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerde tarım sektörüne öncelik verilmesinin nedenlerinden biri değildir?

Döviz ihtiyacının tarımsal ürün ihracatından sağlanabilmesi

Nüfus artışının gelecekteki gıda maddeleri talebini oluşturması

Tarım kesiminin ithalat gereğinin sanayi kesimine göre daha az olması

Tarım sektörünün arz esnekliğinin düşük olması

Tarımsal üretimin daha az sermaye gerektirmesi

Açıklama:

Tarım sektörünün arz esnekliğinin düşük olması, üretimin pazar koşullarına göre artırılıp- azaltılabilmesi olanağını sınırlandırmaktadır. Bu durum özellikle uluslararası pazarlara açılmayı hedefleyen bir ekonomi için önem arz eder. Bu nedenle böylesi bir amaç güdüldüğünde, arz esnekliği daha yüksek olan sanayi kesimine öncelik verilmesi avantaj yaratmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi ihracata dayalı sanayileşme stratejisine yönelme nedenlerinden biri değildir?

Tüm sektörlerin eşanlı büyümesinin zor olması

Öncü sektörlerin ileri ve geri bağlantıları

İhracat pazarlarının düşük ölçekli yatırımlar gerektirmesi

İhracatçı sektörler ile diğer sektörler arası kaynak rekabetinin verimliliği arttırıcı etkisi

Döviz aracılığıyla gerekli ithal ara ve yatırım mallarının sağlanması

Açıklama:

Uluslararası piyasalarda sürekli olarak kalite ve fiyat rekabetiyle karşılaşan girişimciler yeni teknolojileri izlemek zorunda kalacaklardır. Ölçek ekonomilerine göre yatırıma yöneleceklerdir. Bunun temel nedeni, ihracat pazarlarına kolayca girebilmeleri ve ölçek ekonomilerinden yararlanabilmeleri ancak büyük ölçekli yatırımlarla olanaklı olabilecektir.

Doğru Cevap: C

Soru 81

Az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkeler için uzun vadede amaçlanan nihai hedef aşağıdakilerden hangisidir?

GSMH'nın ikiye katlanması

Dışa açılma

Kalkınma

Ödemeler dengesini sağlama

Bütçe fazlası verme

Açıklama:

Az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkeler için uzun vadede amaçlanan kalkınma olduğuna göre, söz konusu olan “ekonominin gelişebilmesi için
izlenmesi gereken yolu” tanımlayan kalkınma stratejisidir.

Doğru Cevap: C

Soru 82

Dengeli kalkınma stratejisini savunan görüşe göre kalkınma için öncelikli sektör hangisidir?

Sanayi

Tarım

Dış ticaret

Hizmetler

Tüm sektörler

Açıklama:

“Dengeli” ifadesinden kasıt, ekonomideki kalkınma için gerekli yatırımların dengeli bir şekilde, başka bir değişle, biri diğerine göre öncelikli olmaksızın yatırım dağılımının gerçekleştirilmesidir. Böylesi bir dağılım, ancak bir plan çerçevesinde gerçekleştirilebilir.

Doğru Cevap: E

Gelişmekte olan ülkelerle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğru değildir?

Gelişmekte olan ülkelerde tüketim eğilimi genel olarak yüksektir.

Bu ülkelerde üst gelir grupları da rasyonel yatırım yapma alışkanlığına sahip değildir.

Kalkınma sürecinin ilk aşamalarında gelir seviyesi zaten düşük olduğu için sermaye birikimindeki lokomotif görev özel sektör tasarruflarıdır.

Gelişmekte olan ülkelerde tasarruf yapmayı özendirecek ve güvence altına alacak finansal -kurumsal alt yapının yokluğu veya azlığı kişileri rasyonel olmayan yöntemlerle tasarruf yapmaya yöneltir.

BU ülkelerde yaşayan bireyler gelirlerinden artırdıklarıyla altın ve döviz almakta ve bunları finansal sistem dışında, deyim yerindeyse “yastık altında” tutmaktadırlar.

Açıklama:

Gelişmekte olan ülkelerde tüketim eğilimi genel olarak yüksektir.
Bu ülkelerde üst gelir grupları da rasyonel yatırım yapma alışkanlığına sahip değildir.
Kalkınma sürecinin ilk aşamalarında gelir seviyesi zaten düşük olduğu için sermaye birikimindeki lokomotif görev kamu tasarruflarıdır.
Gelişmekte olan ülkelerde tasarruf yapmayı özendirecek ve güvence altına alacak finansal -kurumsal alt yapının yokluğu veya azlığı kişileri rasyonel olmayan yöntemlerle tasarruf yapmaya yöneltir.
Az gelişmiş ülkelerde yaşayan bireyler gelirlerinden artırdıklarıyla altın ve döviz almakta ve bunları finansal sistem dışında, deyim yerindeyse “yastık
altında” tutmaktadırlar.
Gelişmekte olan ülkelerde sıkça görülen finansal krizler, darbeler ve darbe girişimleri, siyasi çalkantılar, terör, özel mülkiyete karşı yapılan düzenlemeler, hukuk sistemine ve kurumlara karşı duyulan güvensizlik gibi nedenler birey ve kurumların sürekli olarak belirsizlik ortamında yaşamasına neden olmakta, belirsizlik ise kişileri gömüleme yapmaya teşvik etmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 4

Dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payı OECD ülkelerinde ortalama yaklaşık yüzde kaç civarındadır?

%20

%30

%40

%50

%60

Açıklama:

Dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payı OECD ülkelerinde ortalama yaklaşık yüzde 30 civarında iken Türkiye’de yaklaşık yüzde 50’lere ulaşmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 5

Ilımlı düzeydeki bir enflasyonun yatırımların ve ekonomik büyümenin önünü açtığını ileri süren görüşe literatürde ne ad verilir?

Tobin etkisi

Olivera - Tanzi etkisi

Enflasyon etkisi

Mundell- Tobin Etkisi

Olivera - Tanzi etkisi

Açıklama:

Dünyanın önde gelen iktisatçılarından Rober Mundell, ılımlı düzeydeki bir enflasyonun tasarruf sahiplerini tasarruflarını nakit olarak tutmak yerine borç vermeye yönlendirdiğini ve bunun sonucunda reel faizlerin düşerek yatırımların ve ekonomik büyümenin önünü açtığını ileri sürmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde bankacılık sisteminin geri kalması nedeniyle ekonomik aktörlerin nakit
tutma eğilimlerinin güçlü olması bu etkiyi güçlendiren bir unsurdur. Bir diğer önemli iktisatçı olan James Tobin ise yine ılımlı düzeydeki bir enflasyon oranının, firmaları varlık portföylerinde nakit tutma yerine üretken fiziksel sermayeye yatırım yapmaya teşvik edeceğini iddia etmektedir. Bu iki görüşün sentezine literatürde Mundell-Tobin etkisi denmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 6

Hangi hipoteze göre finansal baskının kaldırılması reel faizlerdeki artış ile birlikte tasarrufları ve yatırımları teşvik ederek kalkınma sürecini hızlandıracaktır?

Mundell - Tobin etkisi

Dışlama etkisi

McKinnon-Shaw hipotezi

Olivera - Tanzi etkisi

Yabancı özel sermaye

Açıklama:

McKinnon ve Shaw’un kendi adlarıyla birlikte anılan hipotezlerine göre finansal baskının kaldırılması reel faizlerdeki artış ile birlikte tasarrufları ve yatırımları teşvik ederek kalkınma sürecini hızlandıracaktır.

Doğru Cevap: C

Soru 7

Bir ekonomide cari işlemler dengesi açık verirken hem tasarruf-yatırım açığı hem de bütçe dengesi açığı buna eşlik ediyorsa, bu duruma ne ad verilir?

Cari işlemler açığı

Sermaye hesabı açığı

Tasarruf açığı

İkiz açık

Üçüz açık

Açıklama:

Bir ekonomide cari işlemler dengesi açık verirken buna tasarruf-yatırım açığı veya bütçe dengesi açığı eşlik ediyorsa “ikiz açık” adı verilen durum, cari işlemler dengesi açık verirken hem tasarruf-yatırım açığı hem de bütçe dengesi açığı buna eşlik ediyorsa “üçüz açık” adı verilen durum ortaya çıkacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 8

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin dış tasarruf emme kapasitesini belirleyen unsurlardan biri değildir?

Beşeri sermayesi

Toplam altyapı yatırımlarının miktar ve kalitesi

Çevresel özellikleri

Toplumun yeniliklere açıklık derecesi

Kültürel özellikleri

Açıklama:

Dış tasarruf kullanımında dengeyi yakalayamayan ülkelerde ekonomik istikrarsızlıkla karşılaşılır. Burada dengeden kastedilen aslında her ülke ekonomisinin dış tasarruf kullanımının bir sınırı olmasıdır. Bu sınıra “dış tasarruf emme kapasitesi” adı verilir. Bir ülkenin beşeri sermayesi, toplam altyapı yatırımlarının miktar ve kalitesi, yönetim becerisi, toplumun yeniliklere açıklık derecesi, kültürel özellikleri ve sektörler arası bağlantıların gücü dış tasarruf emme kapasitesini belirleyen unsurlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Aşağıdakilerden hangisi yabancı sermayenin bir ülkeye yönelmesine neden olan temel faktörlerden biri değildir?

Fiziksel ve teknik altyapı

Hukuksal Altyapı

Ekonomik İstikrar

Siyasi istikrar

Yüksek ücret düzeyi

Açıklama:

Burada sıralayacağımız nedenler aslında yabancı sermayenin bir ülkeye yönelmesine neden olan temel faktörlerdir ve gelişmekte olan ülkeler için ipucu taşımaktadır.

Fiziksel ve teknik altyapı
Hukuksal Altyapı
Ekonomik İstikrar ve Başarılı Ekonomi Yönetimi
Siyasi istikrar
Ücret Seviyesi

Doğru Cevap: E

Soru 10

Türkiye'ye Marshall Yardımları kapsamında, yaklaşık kaç milyon dolar hibe niteliğinde yardım, kredi ve teknik yardım sağlanmıştır?

30 Milyon $

40 Milyon $

55 Milyon $

62 Milyon $

75 Milyon $

Açıklama:

Dış yardımların en çok bilineni “Marshall Yardımları”dır. ABD tarafından 1948-1951 yılları arasında savaşta yıkılan Avrupa’yı yeniden imar etmek amacıyla uygulanmış olan bu yardımlardan aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 16 ülke yararlanmıştır. Türkiye’nin mali durumunun iyi olduğu gerekçesiyle ilk başta yardım isteği geri çevrilmiş, hükümetin ısrarlı tutumu üzerine yaklaşık 62 milyon dolar hibe niteliğinde yardım, kredi ve teknik yardım sağlanmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 11

Yoksulluğun kısır döngüsü hipotezi kim tarafından ortaya atılmıştır?

Nurkse

Prebisch

Friedman

Singer

Krugman

Açıklama:

Ragnar Nurkse tarafından ortaya atılan yoksulluğun kısır döngüsü hipotezine göre, az gelişmiş ülkeler yoksul oldukları için yoksuldur.

Doğru Cevap: A

Soru 12

Aşağıdakilerden hangisi sermaye-hasıla katsayısının tersini göstermektedir?

Reel milli gelir

Milli gelir artış hızı

Sermayenin marjinal verimliliği

Emeğin marjinal verimliliği

Sabit sermaye katsayısı

Açıklama:

Sermaye - hasıla katsayısının tersi, sermayenin marjinal verimliliğini göstermektedir. Dolayısıyla sermaye - hasıla katsayısının düşük olması, sermayenin marjinal verimliliğin yüksek olduğu anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 13

Harrod- Domar büyüme modeline dayanan kalkınma planı aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci beş yıllık kalkınma planı

İkinci beş yıllık kalkınma planı

Üçüncü beş yıllık kalkınma planı

Dördüncü beş yıllık kalkınma planı

Beşinci beş yıllık kalkınma planı

Açıklama:

Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı esasen Harrod-Domar Büyüme Modeli’ne dayanmaktaydı ve bu modele dayalı planlı kalkınma süreçlerinin vazgeçilmez unsuru sermaye-hasıla katsayısıydı. Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda %7’lik büyüme (kalkınma) hızı hedeflenmiş, sermaye-hasıla oranı 2.6 olarak tahmin edilmiş ve böylece gayrisafi milli hasılanın %18,2’sinin tasarruf edilip yatırımlara dönüştürülmesi öngörülmüştür. Bu planın uygulama sonuçları başarılıdır ve olumlu eleştiriler almıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 14

Aşağıdakilerden ülkelerden hangisi birinci beş yıllık kalkınma planında Harrod-Domar modelini kullanmışken ikinci beş yıllık kalkınma planında Feldman-Mahalanobis modelini kullanmıştır?

Türkiye

Endonezya

Japonya

Hindistan

Çin

Açıklama:

Hindistan’ın İkinci Beş Yıllık Planı’nda yararlanılan ve yapısalcı bir yaklaşım izleyen Feldman-Mahalanobis modelidir. Oysa Hindistan, Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda Harrod-Domar modelinden yararlanmıştı.

Doğru Cevap: D

Türkiye'de dolaylı vergilerin toplam vergi gelirlerine oranı yaklaşık olarak ne kadardır?

(S-I) + (T-G) = (X-M) eşitliğinde "G" ile aşağıdakilerden hangisi ifade edilmektedir?

Tasarruflar

İhracat

İthalat

Gamu giderleri

Yatırımlar

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 29

Çin'in doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını çekmedeki başarısının arkasında aşağıdaki etmenlerden hangisi yer almamaktadır?

Fiziksel ve teknik altyapı

Hukuksal Altyapı

Sosyal altyapı

Siyasi istikrar

Ücret seviyesi

Açıklama:

Sosyal altyapı bu etkenler arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 30

Kalkınma süreci çok sayıda sosyal, siyasi ve kültürel değişkeni içeren karmaşık bir süreç olmakla birlikte tüm sürecin ön koşulu aşağıdaki seçeneklerden hangisinde verilmiştir?

Sermaye birikimi

Mali düzenlemeler

Para politikaları

Maliye politikaları

Teknolojik ilerleme

Açıklama:

Kalkınma süreci eğitimli işgücü ve teknolojik ilerleme ile birlikte çok sayıda sosyal, siyasi ve kültürel değişkeni içeren karmaşık bir süreç olmakla birlikte sermaye birikimi tüm bu sürecin “ön koşulu” niteliğindedir.

Doğru Cevap: A

Soru 31

Bir ülkenin kalkınma hızını somut olarak hangi nicel büyüklükle ifade edebiliriz?

Sermaye hasıla katsayısı

Reel milli gelirin artış hızı

Teknolojik ilerleme

Yurt içi tasarruf ihtiyacı

Kişi başına gelir düzeyi

Açıklama:

Bir ülkenin kalkınma süreci aslında nitel bir süreç olmakla birlikte kalkınma hızını somut olarak nicel bir büyüklük olan “reel milli gelirin artış hızı (g)” şeklinde ifade edebiliriz. Burada reel milli gelir arttığında ülkenin sosyo-ekonomik durumunun da buna paralel iyileşeceğini varsaymaktayız.

Doğru Cevap: B

Soru 32

Gelirde bir birimlik artış için 10 birimlik yatırım yapılması gerekiyorsa, sermaye hasıla katsayısı kaçtır?

100

Açıklama:

k= I/ ΔY şeklinde formüle edilen sermaye hasıla katsayısı;
k= 10/1 eşitliğnden 10 birim olarak bulunur.

Doğru Cevap: C

Soru 33

Sermaye-hasıla katsayısı üretim faktörlerinde gelecekte oluşacak değişmelerin kestirilmesiyle elde edilmişse ne ad verilir?

Toplam sermaye-hasıla katsayısı

Tarihsel sermaye-hasıla katsayısı

Gayri safi sermaye-hasıla katsayısı

Tahmini sermaye-hasıla katsayısı

Net sermaye-hasıla katsayısı

Açıklama:

İktisadi kalkınma literatüründe tek değil birden fazla sermaye-hasıla katsayısı kavramı vardır. geçmişte kalmış yıllara ait hasıla ve sermayede oluşan değişmelere dayalı olarak hesaplanan katsayıya “tarihsel sermaye-hasıla katsayısı”, üretim faktörlerinde gelecekte oluşacak değişmelerin kestirilmesiyle elde edilen katsayıya “tahmini
sermaye-hasıla katsayısı” adı verilir. Öte yandan ilgili dönemde hasılada ortaya çıkan yıpranmaların ve eskimelerin (amortismanların) düşülmesiyle elde edilen katsayıya “net sermaye-hasıla katsayısı”, düşülmeden elde edilen katsayıya da “gayri safi sermaye-hasıla katsayısı” adı verilir.

Nüfus artış hızının % 2 olduğu bir ekonomide net büyüme hızının % 3 olması için brüt büyüme hızı yüzde kaç olmalıdır?

1.5

2/3

Açıklama:

Brüt büyüme hızı net büyüme hızı ile nüfus artış hızının toplamına eşittir. 2+3=5.

Doğru Cevap: D

Soru 53

Sermaye hasıla katsayısının 5 olduğu bir ülkede % 6’lık bir büyüme hedefine ulaşılabilmesi için gelirin ne kadarı tasarruf edilmelidir?

% 11

% 30

% 1.2

% 0.9

% 20

Açıklama:

Gerekli tasarruf oranı sermaye hasıla katsayısı ile büyüme oranının çarpımına eşittir (s=g*k)

Doğru Cevap: B

Soru 54

Aşağıdakilerden hangisi kalkınmanın finansmanı için kullanılan yurtiçi kaynaklardan biri değildir?

Vergiler

Zorunlu tasarruflar

Gönüllü tasarruflar

İç borçlanma

Sendikasyon kredileri

Açıklama:

Sendikasyon kredileri bankaların uluslararası piyasalardan temin ettikleri kredilerdir.

Doğru Cevap: E

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi bir dolaylı vergi değildir?

Gelir vergisi

Özel tüketim vergisi

Katma değer vergisi

İthalat vergisi

Özel iletişim vergisi

Açıklama:

Gelir vergisi bir doğrudan (dolaysız) vergi türüdür. Şıklardaki diğer vergiler tüketim üzerinden alındığı için dolaylı vergilerdir.

Doğru Cevap: A

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi yabancı yatırımları negatif etkileyen bir unsurdur?

Siyasi istikrar

Ekonomik istikrar

Hukuksal altyapının sağlam olması

Fiziki ve teknik altyapının sağlam olması

Ücretlerin yüksek olması

Açıklama:

Yabancı yatırımcılar karlılığı olumsuz etkilediğinden ücretlerin yüksek olduğu ülkeleri tercih etmezler.

Doğru Cevap: E

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi yurtdışı tasarruf çeşitlerinden biri değildir?

Yabancı özel sermaye

Dış borçlar

Doğrudan yatırımlar

Portföy yatırımları

Enflasyonist politikalar

Açıklama:

Enflasyonist politikalar bir iç finansman kaynağıdır. Enflasyon sürecinde reel faizler düştüğü için yatırımlar artacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 58

Dışa açık bir ekonomide özel tasarruflar 500, yatırımlar 400, vergiler 700, kamu harcamaları 900 birim ise cari işlemler dengesine yönelik aşağıdaki ifadelerden hangisi geçerlidir?

İthalat, ihracattan 100 birim fazladır.

İhracat, ithalattan 100 birim fazladır.

İthalat, ihracattan 200 birim fazladır.

İhracat, ithalattan 200 birim fazladır.

İthalat ihracata eşittir.

Açıklama:

(S-I)+(T-G)=X-M olduğundan (500-400)+(700-900)= -100 olacaktır. Bu da 100 birimlik cari açık anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 59

Aşağıdakilerden hangisi gelişmekte olan ülkelerle ilgili olarak yanlış bir ifadedir?

Gelirin düşük olması

Yatırımların düşük olması

Sermaye birikiminin az olması

Tasarruf oranının yüksek olması

Tüketim oranının yüksek olması

Açıklama:

Gelişmekte olan ülkelerde tasarruflar yetersizdir. Bu nedenle kalkınmanın finansmanı için dış kaynaklara ihtiyaç duyarlar.

Doğru Cevap: D

Soru 60

Cari işlemler dengesi açığına hem tasarruf-yatırım açığı hem de bütçe dengesi açığının eşlik etmesine ne ad verilir?

Tam açık

İkiz açık

Üçüz açık

İç finansman yetersizliği

Dış finansman yetersizliği

Açıklama:

Söz konusu duruma üçüz açık denmektedir. Cari açığa bütçe açığı veya tasarruf açığının eşlik etmesine ise ikiz açık denir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Bireylerin tüketim harcamalarını, cari gelirlerinin yanı sıra yaşamları boyunca elde edecekleri tahmini gelire göre yaptıkları hipoteze ne ad verilir?

Marjinal Tasarruf

Sürekli gelir

Zorunlu tasarruf

Bireysel gelir

Yapısal tasarruf

Açıklama:

Bireylerin tüketim harcamalarını, cari gelirlerinin yanı sıra yaşamları
boyunca elde edecekleri tahmini gelire göre yaptıkları hipoteze sürekli gelir hipotezi adı verilmektedir.

Doğru Cevap: B

Soru 62

Finansal baskının kaldırılması reel faizlerdeki artış ile birlikte tasarrufları ve yatırımları teşvik ederek kalkınma surecini hızlandıracağını savunan hipotez aşağıdaki bilim insanlarından hangisine aittir ?

Mundell ve Tobin

Olivera ve Tanzi

Freidman

McKinnon ve Shaw

Shinichi Ichumura

Açıklama:

Finansal baskının kaldırılması reel faizlerdeki artış ile birlikte tasarrufları ve yatırımları teşvik ederek kalkınma surecini hızlandıracağını savunan hipotez McKinnon ve Shaw’a aittir.

Doğru Cevap: D

Soru 63

Bir ülkede sermaye-hasıla katsayısı 2,5 ise gelirde bir birimlik bir artış için kaç birimlik bir yatırım yapılması gerekmektedir?

1,5

2,5

Açıklama:

Sermaye-hasıla katsayısı 2,5 ise hasılada (gelirde) bir birimlik artış için 2,5 birimlik yatırım yapılması gerekmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Bir ülkedeki karar alıcılar kalkınma hızının %8 olmasını istiyorsa ve ilgili dönemde sermaye-hasıla oranı 5 ise milli gelirin ne kadarlık kısımının tasarruf edilmesi gerekmektedir?

Açıklama:

Bu ifadede milli gelirdeki arzu edilen artış ya da diğer ifadeyle kalkınma hızı “g” dir. Örneğin bir ülkenin karar alıcıları kalkınma hızının %8 olmasını istiyorlarsa ve ilgili dönem için hesaplanan sermaye-hasıla katsayısı 5 ise s= g.k eşitliğinden milli gelirin %40’ü kadarının (s= g.k=0,08x5=0,40) tasarruf edilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi yurt içi finansman kaynakları içinde yer almaz?

Vergiler

İç borçlanma

Enflasyonist politikalar

Hibeler

Bireysel tasarruflar

Açıklama:

Yurt içi finansman kaynakları şunlardır;

Vergiler
İç borçlanma
Enflasyonist politikalar
Bireysel tasarruflar
Kurumsal tasarruflar

Doğru Cevap: D

Soru 66

Aşağıdakilerden hangisi dış finansman kaynakları arasında yer almamaktadır?

Dış borçlar

Kurumsal tasarruflar

Yabancı özel sermaye

Hibeler

Dış yardımlar

Açıklama:

Dış finansman kaynakları şunlardır;

Dış borçlar
Yabancı özel sermaye
Hibeler
Dış yardımlar

Doğru Cevap: B

Soru 67

Cari işlemler dengesi açık verirken hem tasarruf-yatırım açığı hem de bütçe dengesi açığı buna eşlik ediyorsa, bu duruma ne denir?

İkiz açık

Üçüz açık

Tasarruf açığı

Cari işlemler açığı

Ödemeler dengesi açığı

Açıklama:

Cari işlemler dengesi açık verirken hem tasarruf-yatırım açığı hem de bütçe dengesi açığı buna eşlik ediyorsa “üçüz açık” adı verilen durum ortaya çıkmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin dış tasarruf emme kapasitesini belirleyen unsurlardan biri değildir?

Beşeri sermayesi

Toplam altyapı yatırımlarının miktar ve kalitesi

Marjinal tüketim eğilimi

Yönetim becerisi

Toplumun yeniliklere açıklık derecesi

Açıklama:

Bir ülkenin beşeri sermayesi, toplam altyapı yatırımlarının miktar ve kalitesi, yönetim becerisi, toplumun yeniliklere açıklık derecesi, kültürel özellikleri ve sektörler arası bağlantıların gücü dış tasarruf emme kapasitesini belirleyen unsurlardır.

Doğru Cevap: C

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi yabancı sermayenin bir ülkeye girdiğinde sağladığı faydalardan biri değildir?

Cari işlemler açığını artırır

Döviz kazancı sağlar

Teknoloji transferine aracılık eder

Ürün kalitesini artırır

Rekabeti canlandırır

Açıklama:

Genellikle büyük çok uluslu şirketler tarafından (CUŞ) gerçekleştirilen DYY, yüksek kar elde etmeyi umduğu ve riski düşük olan ülkelere uzun vadeli yatırımlarla girmektedir. Girdiği ülkede istihdamı artıran, döviz kazancı sağlayan, teknoloji transferine aracılık eden, urun kalitesini artıran, rekabeti canlandıran DYY, gelişmekte olan ülkelerde sermaye ve tasarruf açığını kapatan önemli bir faktördür.

Doğru Cevap: A

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisi yabancı sermayenin bir ülkeye yönelmesine neden olan temel faktörlerden biri değildir?

Fiziksel ve teknik altyapı

İklim koşulları

Ekonomik İstikrar

Siyasi istikrar

Ücret Seviyesi

Açıklama:

Yabancı sermayenin bir ülkeye yönelmesine neden olan temel faktörler şunlardır;

Fiziksel ve teknik altyapı
Hukuksal Altyapı
Ekonomik İstikrar ve Başarılı Ekonomi Yönetimi
Siyasi istikrar
Ücret Seviyesi

Doğru Cevap: B

Soru 71

Kamu harcamalarının özel sektörün kullanabileceği fonları azaltmasına ve faiz oranlarını artırmasına ne ad verilir?

Enflasyon etkisi

Mundell- Tobin Etkisi

Kamu etkisi

Olivera - Tanzi etkisi

Crowding-out

Açıklama:

Öte yandan kamu kesimi özel sektörün rakibi gibi davranarak finansal piyasalarda özel kesimin elinden yatırımlar için kullanacağı fonları alıyorsa ve/veya artan faizler özel sektör yatırımlarını caydırıyorsa (crowding-out veya dışlama etkisi) iç borçlanma beklenilen olumlu etkiyi yapmayacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 72

Vadesi bir yılda az olan devlet iç borçlanma senetlerine ne ad verilir?

Hazine bonosu

Devlet tahvili

Finansman bonosu

Mevduat sertifikaları

Kira sertifikaları

Açıklama:

Vadesi bir yıldan az olan devlet iç borçlanma senetlerine ‘hazine bonosu’, vadesi bir yıldan fazla olan devlet iç borçlanma senetlerine ise ‘devlet tahvili’ adı verilmektedir.

Doğru Cevap: A

Sermaye hasıla katsayısının 5 olduğu bir ekonomide büyüme hızı %5 olarak hedeflenmişse, milli gelirin ne kadar tasarruf edilmelidir?

%10

%15

%20

%25

Açıklama:

Bir ekonomide büyüme hızının formülü g=s/k'dır.Burada g büyüme oranını, s tasarruf oranını ve sermaye-hasıla katsayısını ifade etmektedir. Soruda tasarruf oranı sorulduğu için formülü s=g.k olarak ifade edebiliriz. Değerleri yerine koyduğumuzda; s=0,05*5= 0,25 olmaktadır. Yani ekonominin %5 büyüyebilmesi için milli gelirin %25'i tasarrufa ayrılmalıdır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 80

Gelişmekte olan ülkelerde tüketim eğiliminin yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Kişi başına gelirin düşük olması

Tasarruf yapma alışkanlığının olmaması

Gösteriş tüketiminin yaygınlığı

Finansal sistemin gelişmemiş olması

Ekonomik belirsizliklerin varlığı

Açıklama:

Gelişmekte olan ülkelerde tüketim eğilimi genel olarak yüksektir. Bunun en önemli nedeni kişi başına gelirin düşük olmasıdır. Gelişmekte olan ülkelerde yaşayan düşük gelirli kişiler için bir birim daha fazla tüketimde bulunmanın marjinal faydası, bir birim daha fazla tasarrufta bulunmanın marjinal faydasından yüksektir. Bu nedenle bu ülkelerde marjinal tasarruf eğilimi düşük seviyelerdedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Aşağıdakilerden hangisi zorunlu tasarruf olarak nitelendirilmektedir?

İç borçlanma

Dış borçlanma

Enflasyon

Vergiler

Portföy yatırımları

Açıklama:

Vergiler tüketimi kıstıkları için tasarrufların artması gibi etkide bulunurlar Ancak gönüllü tasarrufların aksine zorunlu olarak ödendikleri için zorunlu tasarruf olarak da adlandırılmaktadır. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 82

Enflasyonun vergi gelirlerinin reel değerini azaltması literatürde ne şekilde adlandırılmaktadır?

Dışlama etkisi

Mundell-Tobin etkisi

Olivera-Tanzi etkisi

Harrod-Domar modeli

McKinnon-Shaw hipotezi

Açıklama:

Enflasyon dönemlerinde vergilerin tarhı ve tahsili arasındaki süre uzamakta, satın alma gücünün reel değeri aşınmaktadır. Bu durum literatürde Olivera-Tanzi etkisi olarak adlandırılmaktadır. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Aşağıdaki yaklaşımlardan hangisi finansal liberalizasyonla beraber büyüme hızının artacağını savunur?

McKinnon-Shaw hipotezi

Olivera-Tanzi etkisi

Mundell-Tobin etkisi

Pigou etkisi

Dışlama etkisi

Açıklama:

McKinnon ve Shaw finansal liberalizasyonla beraber reel faizlerin artacağını, bu durumun tasarrufları dolayısıyla büyümeyi teşvik edeceğini savunmuşlardır. Literatürde McKinnon-Shaw hipotezi olarak bilinen bu yaklaşım 1970'li yılların sonrarından itibaren çeşitli ülkelerde uygulanmıştır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 84

Cari işlemler açığı olan bir ülke için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Tasarruf açığı vardır.

İşsizlik yüksektir.

Ekonomik büyüme düşüktür.

Enflasyon düşüktür.

Yatırımlar yetersizdir.

Açıklama:

Bir ülke ürettiğinden fazla harcıyor ise aradaki farkı başka ülkelerden borçlanarak, yani başka ülkelerin tasarruflarından yararlanarak kapatmak durumundadır. Dolayısıyla cari işlemler açığı, açığn gözlendiği ülkede kamu veya özel kesim kaynaklı tasarruf açığı sorunu olduğunu ve bu açığın dış alem tasarrufları aracılığı ile, diğer bir deyimle dışarıdan tasarruf ithal ederek kapandığını belirtir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 85

Aşağıdakilerden hangisi doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının özelliklerinden biri değildir?

Genellikle çok uluslu şirketlerce gerçekleştirilir.

Girdiği ülkede döviz kazancı sağlar.

Likiditesi yüksek menkul değerlere yatırım yapar.

Girdiği ülkede istihdamı artırır.

Riski düşük ülkelere yönelir.

Açıklama:

Doğrudan yabancı sermaye yatırımları genellikle çok uluslu şirketler tarafından kâr elde etmek amacıyla riski düşük ülkelerde yaptıkları uzun vadeli yatırımlardır. Bu yatırımlar girdikleri ülkede istihdamı artırır, döviz tasarrufu yaratır, rekabeti ve ürün kalitesini artırırlar. Aksine aksine sıcak para olarak da bilinen kısa vadeli yatırımlar likiditesi yüksek menkul kıymetlere yönelirler. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 86

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik yardım kategorisine girmektedir?

Dış borçlar

Doğrudan sermaye yatırımları

Portföy yatırımları

Proje kredileri

Konsorsiyumlardan borçlanma

Açıklama:

Ekonomik yardımların en iyi bilinenleri proje ve program kredileridir. Proje kredileri spesifik olarak verilir, yol, hastane, baraj ve tarımsal kalkınma odaklı krediler bu konuda başı çekmektedir. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 87

Aşağıdakilerden hangisi üst gelir gruplarından alınan vergilerin artırılmasının sonuçlarından biridir?

Bu kesimlerin tasarruflarını azaltmamsına neden olabilir.

Gelir dağılımı bozulur.

Faiz oranları artar.

Bu kesimlerin çalışma sürelerini artırmasına neden olabilir.

Kaynak dağılımında etkinlik sağlanır.

Açıklama:

Vergi artışının etkileri bu artışın hangi kesimlere yönelik olduğuna göre değişebilmektedir. Genel olarak düşük gelirlilerden alınana vergilerin artırılması gelir dağılımını bozarken, üst gelir sahibi kesimlerden alınan vergilerin artırılması bu kesimlerin tasarruflarını azaltıp tüketimlerini artırmasına neden olabilmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 88

Kalkınma sürecindeki bir ülkenin sermaye ihtiyacının belirlenmesinde önemli olan temel iki unsur hangisinde doğru olarak verilmiştir.?

Kalkınma hızı - sermaye hasıla katsayısı

Büyüme oranı - kişi başına gelir düzeyi

Kalkınma hızı - büyüme oranı

Sermaye hasıla katsayısı - tasarruf oranı

Nixon Yardımları

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 98

Gelir artış hızı.Nüfus artış hızı

Gelir artış hızı/Nüfus artış hızı

Gelir artış hızı/Nüfus artış hızı+1

Açıklama:

Net kalkınma hızı (kişi başına düşen gelir
artışı) = Gelir artış hızı-Nüfus artış hızıdır.
Gelir artış hızı, nüfus artış hızından yüksekse net kalkınma hızı pozitif olur, kişi
başına düşen gelir artar. Tersine nüfus artış
hızı, gelir artış hızından yüksekse net kalkınma hızı negatif olur, kişi başına düşen
gelir azalır

Doğru Cevap: A

Soru 15

Nüfus artışı
Düşük ölüm oranı
Gelir artışı
Kişi başına düşen gelir
Gayri safi milli hasıla

Düşük Düzeyli Denge Tuzağı Teorisinin değişkenleri hangileridir?

I.-II.-III.

II.-III.-IV

I.-III.-IV

III.-IV.-V

IV.-V

Açıklama:

Düşük Düzeyli Denge Tuzağı
Richard R. Nelson’un 1956 yılında yayınladığı “Düşük Düzeyli Denge Tuzağı Teorisi” başlıklı makalesi Malthus’un ortaya koyduğu gelir artışı ile nüfus artışı arasındaki ilişkiye dayanmaktadır. Bu teori ekonomik gelişme sürecinin farklı aşamalarında, yani farklı kişi başına gelir düzeylerinde, nüfus ve gelir artışını
temsil eden eğrilerin pozisyon ve biçimlerinin karşılaştırılmasından ibarettir. Nelson’un analizinde üç değişken dikkate alınmıştır. Bunlar; nüfus artışı, gelir artışı ve kişi başına düşen gelirdir.

Doğru Cevap: C

Soru 16

Belli bir gelişme düzeyinde, ülkenin belli kaynakları ve teknolojisi ile kişi başına üretimi en çok artıran nüfus büyüklüğü aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Malthusyen Nüfus Tuzağı

Düşük Düzeyli Denge Tuzağı

İşgücü

Optimum nüfus

İşgücüne Katılma Oranı

Açıklama:

Optimum Nüfus
İktisadi açıdan en uygun nüfus büyüklüğüdür. Belli bir gelişme düzeyinde, ülkenin belli kaynakları ve teknolojisi ile kişi başına üretimi en çok artıran nüfus büyüklüğüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 17

Referans dönemi içinde ekonomik mal ve hizmetlerin üretimi için emek arzında bulunan çalışma çağındaki nüfusu kapsamasına ne ad verilir

Nüfus artışı

İş gücü

Optimum nüfus

İşgücüne Katılma Oranı

Geçici işsizlik oranı

Açıklama:

Referans dönemi içinde ekonomik mal ve hizmetlerin üretimi için emek arzında
bulunan çalışma çağındaki nüfusu kapsar. İşgücü, istihdamda olanlar ile işsizlerin
toplamı olarak ifade edilmektedir

Doğru Cevap: B

Soru 18

Doğal İşsizlik aşağıdakilerden hangisi ile hesaplanır?

Doğal İşsizlik= Yapısal işsizlik-Geçici işsizlik

Doğal İşsizlik= Yapısal işsizlik/Geçici işsizlik-1

Doğal İşsizlik= Yapısal işsizlik.Geçici işsizliktir+1

Doğal İşsizlik= Yapısal işsizlik/Geçici işsizliktir.

Doğal İşsizlik= Yapısal işsizlik+Geçici işsizlik

Açıklama:

Doğal İşsizlik= Yapısal işsizlik+Geçici işsizliktir. Milton Friedman, geçici ve yapısal işsizlik biçiminde ortaya çıkan işsizliği “doğal işsizlik” ve bunun oranına da “doğal işsizlik oranı” adını vermektedir. Yapısal işsizlik, bir piyasada talep edilen ve arz
edilen beceriler arasında bir uyumsuzluk olması durumunda ortaya çıkan bir işsizlik türüdür. Geçici işsizlik ise, bir ekonomide emek arz ve talebi arasında genel bir denge olduğu zaman bile, işçilerin kısa süreli yer ve iş değiştirmesi sonucu ortaya çıkan işsizlik türüdür. Geçici işsizlik, aynı zamanda “friksiyonel” ya da “arızi” işsizlik olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: E

Soru 19

Bilgi,

Beceri,

Deneyim

Dinamizm

Gelir Sıralanan pozitif değerlerden hangileri beşeri sermaye tanımı içinde yer alırlar

I.-II.-III.

I.-III.-IV.

I.-II.-III.-IV.

II.-III.-IV.

II.-III.-IV.-V.

Açıklama:

Beşeri Sermayenin Tanımı ve Unsurları
Üretime katılan bireyin sahip olduğu ve genel anlamda insanın niteliğini vurgulayan bilgi, beceri, deneyim ve dinamizm gibi pozitif değerler beşeri sermaye olarak tanımlanmaktadır. Beşeri sermaye genel olarak, şimdiki ve gelecekteki gereklere uygun olarak daha iyi eğitilmiş, beceri kazandırılmış insan kaynağıdır. Beşeri sermaye kavramı, yalnızca eğitim ve yetiştirmeyle değil, aynı zamanda, işgücünün verimlilik ve kalitesini arttırarak gelecekteki gelir düzeyini yükselten herhangi bir etkinlikle de ilişkilendirilebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Eğitim ve sağlık dışında işgücünün verimliliğini artıran başka beşeri sermaye unsurlar da bulunmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

Beslenme

Nüfus sayımı

Fiziki ve beşeri sermayenin tamamlayıcılığı

Ücret düzeyi

Sosyal sermaye

Açıklama:

Beşeri Sermayenin Diğer Unsurları ve Kalkınma
Eğitim ve sağlık dışında işgücünün verimliliğini artıran başka beşeri sermaye unsurlar da bulunmaktadır. Bunlar; beslenme, sosyal sermaye, fiziki ve beşeri sermayenin tamamlayıcılığı, ücret düzeyi ve motivasyondur.

Doğru Cevap: B

Soru 21

Aşağıdakilerden hangisi nüfus artış oranını ifade etmektedir?

Her yıl doğanların sayısından her yıl ölenlerin sayısı çıkarılarak

Net göçü nüfusa bölerek

Doğal nüfus artış oranına net göç oranını ekleyerek

Doğum oranından net göçü çıkararak

Doğal nüfus artış oranında dışa göç edenleri çıkararak

Açıklama:

Nüfus artışını belirleyen faktörler; doğum oranı, ölüm oranı, net göç oranı ve nüfusun yaş bileşimidir. Doğum oranı, her yıl doğanların sayısının nüfus içindeki payını, ölüm oranı ise her yıl ölenlerin sayısının nüfus içindeki payını gösterir. Göçmenler ile dışa göç edenler arasındaki fark net göçü verir. Net göç oranı, net göçün nüfus içindeki payıdır. Doğal nüfus artışı sadece doğum ve ölümlerle ilgilidir. Doğal nüfus artış oranı, doğum oranı ile ölüm oranı arasındaki farktır. Nüfus artış oranı ise, doğum oranı ve ölüm oranı arasındaki farka net göç oranının eklenmesi ile elde edilir.

Doğru Cevap: C

Soru 22

Çok yüksek insani gelişmeye sahip ülkelerle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Diğer ülke grupları içerisinde beş yaş altı çocuk ölüm oranı en düşük olanıdır.

Toplam doğurganlık hızının düşük olduğu ülke grubudur.

Bebek ölüm oranları yüksek insani gelişmeye sahip ülkelerden daha azdır.

En az gelişmiş ülkelerle beş yaş altı ölüm oranlarında arasında altı kat fark vardır.

Bebek ölüm oranları diğer ülke gruplarıyla neredeyse aynıdır.

Açıklama:

Çok yüksek insani gelişmeye sahip ülkelerde bebek ölüm oranları ve beş yaş altı çocuk ölüm oranları diğer ülke grupları içerisinde en düşük olan ülke grubudur. Toplam doğurganlık hızının ise en düşük olduğu ülke grubudur.

Doğru Cevap: E

Aşağıdakilerden hangisi, nüfus artışını belirleyen faktörlerden birisi değildir?

doğum oranı

ölüm oranı

ölenlerin yaşı

net göç oranı

nüfusun yaş bileşimi

Açıklama:

Nüfus Artışını Belirleyen Faktörler
Nüfus artışını belirleyen faktörler; doğum oranı, ölüm oranı, net göç oranı ve nüfusun yaş bileşimidir. Doğum oranı, her yıl doğanların sayısının nüfus içindeki payını, ölüm oranı ise her yıl ölenlerin sayısının nüfus içindeki payını gösterir. Göçmenler ile dışa göç edenler arasındaki fark net göçü verir. Net göç oranı, net göçün nüfus içindeki payıdır.

Doğum oranı= (Her yıl doğanların sayısı / Nüfus)
Ölüm oranı= (Her yıl ölenlerin sayısı / Nüfus)
Net göç= Göçmenler - Dışa göç edenler
Net göç oranı= (Net göç / Nüfus)
Doğal nüfus artış oranı= Doğum oranı - Ölüm oranı
Nüfus artış oranı= Doğum oranı-Ölüm oranı + Net göç oranı

Doğru Cevap: C

Soru 33

Aşağıdakilerden hangisi, Demografik Geçiş Teorisi aşamalarından birisi değildir?

Yüksek doğum ve yüksek ölüm oranları

Ölüm oranlarında düşüş

Doğum oranlarında düşüş

Düşük doğum ve düşük ölüm oranları

Doğum oranlarındaki artış

Açıklama:

Demografik Geçiş Teorisi
Demografik geçiş teorisi iktisadi kalkınmadan yola çıkarak nüfustaki gelişmenin açıklanmaya çalışıldığı bir yaklaşımdır. 1929 yılında Amerikalı nüfus bilimci Warren Thompson’un, son iki yüzyıl süresince sanayileşmiş ülkelerdeki doğum ve ölüm oranlarındaki değişmeleri yorumlamasına dayanır. Demografik geçiş teorisi, ülkelerin yüksek doğum hızlarından ve yüksek ölüm hızlarından düşük doğum hızları ve düşük ölüm hızlarına, endüstrileşme öncesinden endüstrileşmiş topluma geçişlerini açıklamak için kullanılan bir modeldir. Demografik geçiş teorisinin orijinalinde dört aşama yer almaktadır. Bu aşamalar:

Birinci aşama: Yüksek doğum ve yüksek ölüm oranları
İkinci aşama: Ölüm oranlarında düşüş
Üçüncü aşama: Doğum oranlarında düşüş
Dördüncü aşama: Düşük doğum ve düşük ölüm oranları

Doğru Cevap: E

Soru 34

Aşağıdaki formüllerden hangisi, Net kalkınma hızını ifade etmektedir?

Net kalkınma hızı (kişi başına düşen gelir artışı) = Gelir artış hızı-Nüfus artış hızı

Net kalkınma hızı (kişi başına düşen gelir artışı) = Gelir azalma hızı-Nüfus artış hızıdır.

Net kalkınma hızı (kişi başına düşen gelir artışı) = Gelir artış hızı-Nüfus azalma hızı

Net kalkınma hızı (kişi başına düşen gelir artışı) = Gelir azalma hızı-Nüfus azalma hızı

Net kalkınma hızı (kişi başına düşen gelir artışı) = Gelir artış hızı-Ölüm oranı

Açıklama:

Net kalkınma hızı (kişi başına düşen gelir artışı) = Gelir artış hızı-Nüfus artış hızıdır.
Gelir artış hızı, nüfus artış hızından yüksekse net kalkınma hızı pozitif olur, kişi başına düşen gelir artar. Tersine nüfus artış hızı, gelir artış hızından yüksekse net kalkınma hızı negatif olur, kişi başına düşen gelir azalır.

Doğru Cevap: A

Soru 35

Düşük Düzeyli Denge Tuzağı Teorisine göre, Kişi Başına Düşen Gelir arttıkça aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmez?

Ölüm Oranı Azalır

Nüfus Artar

Tasarruflar artar

Yatırımlar azalır

Gelir artar

Açıklama:

Düşük Düzeyli Denge Tuzağı
Bu teoriye göre, düşük gelir düzeyindeki ekonomilerde, nüfus artışının nedeni, ölüm oranındaki düşmedir. Kişi başına düşen gelir artışı nüfus artışına neden olmaktadır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus gelir artışının ölüm oranlarında azalma kanalıyla (doğum oranlarında artma değil) nüfusu arttırmasıdır. Gelişmekte olan bir ulusun gelir artışıyla elde edebileceği ilk kazanımlardan biri, temiz içme suyunun sağlanması, hijyen koşullarının iyileştirilmesi ve çocuk hastalıklarına karşı aşılanma gibi halk sağlığı önlemleri gibi temel sağlık sorunlarının iyileştirilmesidir. Bu kazançlar hastalık ve ölüm hızlarını önemli ölçüde azaltabilir. Ölüm oranlarındaki keskin bir düşüş, gelişme sürecinin başında nüfus artışını hızlandırabilir. Sonuçta, doğum oranında belirgin bir değişiklik olmadığı sürece, kişi başına gelir artışı hızlandıkça, nüfus artışı da hızlanacaktır.
Kişi Başına Düşen Gelir↑→ Ölüm Oranı↓→Nüfus↑
Diğer taraftan kişi başına düşen gelir yükseldikçe, buna bağlı olarak tasarruflar ve dolayısıyla yatırımlar da artacaktır. Bu da, bir sonraki dönemde gelirin daha da yüksek olmasını sağlayacaktır.
Kişi Başına Düşen Gelir↑→ Tasarruflar↑→Yatırımlar↑→ Gelir ↑

Doğru Cevap: D

Soru 36

Aşağıdakilerden hangisi, istihdamda olanlar ile işsizlerin toplamı olarak ifade edilmektedir?

Bölgesel İstihdam

Reel İstihdam

Degerasyon

İşgücü

Know-How

Açıklama:

İşgücü
Referans dönemi içinde ekonomik mal ve hizmetlerin üretimi için emek arzında bulunan çalışma çağındaki nüfusu kapsar. İşgücü, istihdamda olanlar ile işsizlerin toplamı olarak ifade edilmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 37

Aşağıdakilerden hangisi, bir piyasada talep edilen ve arz edilen beceriler arasında bir uyumsuzluk olması durumunda ortaya çıkan bir işsizlik türüdür?

Friksiyonel işsizlik

Yapısal işsizlik

Teknolojik işsizlik

Geçici işsizlik

Mevsimlik işsizlik

Açıklama:

Doğal İşsizlik= Yapısal işsizlik+Geçici işsizliktir. Milton Friedman, geçici ve yapısal işsizlik biçiminde ortaya çıkan işsizliği “doğal işsizlik” ve bunun oranına da “doğal işsizlik oranı” adını vermektedir. Yapısal işsizlik, bir piyasada talep edilen ve arz edilen beceriler arasında bir uyumsuzluk olması durumunda ortaya çıkan bir işsizlik türüdür. Geçici işsizlik ise, bir ekonomide emek arz ve talebi arasında genel bir denge olduğu zaman bile, işçilerin kısa süreli yer ve iş değiştirmesi sonucu ortaya çıkan işsizlik türüdür. Geçici işsizlik, aynı zamanda “friksiyonel” ya da “arızi” işsizlik olarak da adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 38

Düşük Düzeyli Denge Tuzağı Teorisine göre, Kişi Başına Düşen Gelir arttıkça aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmektedir?

Ölüm oranı artar

Nüfus azalır

Tasarruflar artar

Yatırımlar azalır

Gelir azalır

Açıklama:

Düşük Düzeyli Denge Tuzağı Teorisi
Bu teoriye göre, düşük gelir düzeyindeki ekonomilerde, nüfus artışının nedeni, ölüm oranındaki düşmedir. Kişi başına düşen gelir artışı nüfus artışına neden olmaktadır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus gelir artışının ölüm oranlarında azalma kanalıyla (doğum oranlarında artma değil) nüfusu arttırmasıdır. Gelişmekte olan bir ulusun gelir artışıyla elde edebileceği ilk kazanımlardan biri, temiz içme suyunun sağlanması, hijyen koşullarının iyileştirilmesi ve çocuk hastalıklarına karşı aşılanma gibi halk sağlığı önlemleri gibi temel sağlık sorunlarının iyileştirilmesidir. Bu kazançlar hastalık ve ölüm hızlarını önemli ölçüde azaltabilir. Ölüm oranlarındaki keskin bir düşüş, gelişme sürecinin başında nüfus artışını hızlandırabilir. Sonuçta, doğum oranında belirgin bir değişiklik olmadığı sürece, kişi başına gelir artışı hızlandıkça, nüfus artışı da hızlanacaktır.
Kişi Başına Düşen Gelir↑→ Ölüm Oranı↓→Nüfus↑
Diğer taraftan kişi başına düşen gelir yükseldikçe, buna bağlı olarak tasarruflar ve dolayısıyla yatırımlar da artacaktır. Bu da, bir sonraki dönemde gelirin daha da yüksek olmasını sağlayacaktır.
Kişi Başına Düşen Gelir↑→ Tasarruflar↑→Yatırımlar↑→ Gelir ↑

Doğru Cevap: C

Soru 39

Aşağıdakilerden hangisi, bireylerin eğitim, yetiştirme veya diğer etkinlikler aracılığı ile kendilerine yatırım yapmaları ve böylelikle yaşam boyu kazançlarını arttırarak gelirlerini yükseltmelerini ifade eden kavramdır?

Friksiyonel Sermaye

Arızi Sermaye

Beşeri Sermaye

Teknolojik Sermaye

Deregasyon

Açıklama:

Beşeri Sermaye
Üretime katılan bireyin sahip olduğu ve genel anlamda insanın niteliğini vurgulayan bilgi, beceri, deneyim ve dinamizm gibi pozitif değerler beşeri sermaye olarak tanımlanmaktadır. Beşeri sermaye genel olarak, şimdiki ve gelecekteki gereklere uygun olarak daha iyi eğitilmiş, beceri kazandırılmış insan kaynağıdır. Beşeri sermaye kavramı, yalnızca eğitim ve yetiştirmeyle değil, aynı zamanda, işgücünün verimlilik ve kalitesini arttırarak gelecekteki gelir düzeyini yükselten herhangi bir etkinlikle de ilişkilendirilebilir. Daha iyi eğitilmiş ve beceri kazandırılmış, dengeli ve sağlıklı beslenebilen, kültürlü insan kaynağı, başka bir deyişle daha verimli çalışabilen insan sermayesi, artan işgücü verimliliği demektir.
Beşeri sermaye bireylerin eğitim, yetiştirme veya diğer etkinlikler aracılığı ile kendilerine yatırım yapmaları ve böylelikle yaşam boyu kazançlarını arttırarak gelirlerini yükseltmelerini ifade eder. Bu anlamda beşeri sermayeyi insana yapılan bir yatırım unsuru olarak ifade etmek de mümkündür.

Doğru Cevap: C

Soru 40

Aşağıdakilerden hangisi, beşeri sermayenin diğer unsurlarından birisi değildir?

Beslenme

Know-How

Motivasyon

Sosyal Sermaye

Ücret düzeyi

Açıklama:

Beşeri Sermayenin Diğer Unsurları
Eğitim ve sağlık dışında işgücünün verimliliğini artıran başka beşeri sermaye unsurlar da bulunmaktadır. Bunlar;

Beslenme
Sosyal Sermaye
Fiziki ve beşeri sermayenin tamamlayıcılığı
Ücret düzeyi
Motivasyon

Doğru Cevap: B

Soru 41

I. Hızlı nüfus artışı çevrenin bozulmasına yol açar.
II. Kentlerin aşırı kalabalıklaşması işsizlik sorununu artırır.
III. Artan nüfusun çalışan azınlık tarafından beslenme zorunluluğu bağımlılık oranını artırır.
IV. Hızlı nüfus artışı besin kaynakları üzerinde baskı yaratır.
Az gelişmiş ülkelerde hızlı nüfus artışının iktisadi kalkınmayı engellediği düşüncesi yukarıdaki gerekçelerden hangileri ile desteklenebilir?

I, III

II, III

II, IV

I, II, IV

Hepsi

Açıklama:

Hızlı nüfus artışına bağlı olarak çevrenin bozulması, besin kaynaklarının yetersiz kalması, işsizliğin ve buna bağlı olarak bağımlılık oranının artması gibi durumlar iktisadi kalkınmayı engeller niteliktedir. Bu nedenle bu durumların hepsi az gelişmiş ülkelerde hızlı nüfus artışının iktisadi kalkınmayı engelleyici etkisi olduğu düşüncesini destekler.

Doğru Cevap: E

Soru 42

Aşağıdaki durumlardan hangisi doğum oranlarının ve doğurganlık hızlarının artmasının gerekçesidir?

Tarımsal kesimde çocuğun bir üretim faktörü olarak görülmesi

Yükselen eğitim düzeyinin aileleri çocuk yapma konusunda daha rasyonel davranmaya itmesi

Çocuğun eğitim ve diğer masraflarının artması ile aileye parasal maliyetinin yükselmesi

Eğitim süresinin uzaması ile erken yaşta evlenmenin önlenmesi

Kentlerde yaşayan toplumlarda çocuğun büyük ölçüde bir tüketici olarak görülmesi

Açıklama:

Tarımsal yapının ağırlık taşıdığı az gelişmiş toplumlarda, çocuk bir üretim faktörü olarak görülür ve ailenin geleceği açısından bir güvencedir. Bu nedenle bu toplumlarda doğum oranları ve doğurganlık hızları artış gösterir. Diğer seçeneklerde ise iktisadi gelişme ile birlikte görülen durumlar verilmiştir ve bu durumların hepsi doğum oranlarının ve doğurganlık hızlarının azalmasına sebep olurlar.

Doğru Cevap: A

Soru 43

Demografik geçiş teorisinin aşamaları aşağıda verilmiştir. Bu aşamaların doğru sıralanış nasıldır?
I. Doğum oranlarında düşüş
II. Ölüm oranlarında düşüş
III. Düşük doğum ve düşük ölüm oranları
IV. Yüksek doğum ve yüksek ölüm oranları

I, III, II, IV

III, I, II, IV

III, II, I, IV

IV, I, II, III

IV, II, I, III

Açıklama:

İktisadi kalkınmadan yola çıkarak nüfustaki gelişmeyi açıklamaya çalışan demografik geçiş teorisinin aşamaları şu şekildedir:
Birinci aşama: Yüksek doğum ve yüksek ölüm oranları
İkinci aşama: Ölüm oranlarında düşüş
Üçüncü aşama: Doğum oranlarında düşüş
Dördüncü aşama: Düşük doğum ve düşük ölüm oranları

Doğru Cevap: E

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi Richard R. Nelson’un “Düşük Düzeyli Denge Tuzağı Teorisi”nde bahsettiği tuzaktan kurtulmak için yapılabilecekler arasında yer almaz?

Nüfus artışını önleyici politikalar uygulamak

Gelir artışını hızlandırıcı politikalar uygulamak

Nüfus artış hızının gelir artış hızından daha yüksek olmasını sağlamak

Gelir artış hızının nüfus artış hızından daha yüksek olmasını sağlamak

Sıkı doğum kontrolleri uygulamak

Açıklama:

Ekonominin düşük düzeyli denge tuzağından kurtarabilmesi, gelir artışının nüfus artış hızından yüksek olmasına bağlıdır. Bu nedenle nüfus artışını önleyen ve gelir artışını artıran yöntemleri uygulayan ülkeler bu tuzaktan kurtulabilirler. Nüfus artış hızının gelir artış hızından daha yüksek olması ise kişi başına gelirin geçimlik düzeye doğru düşmesine yani tuzağa düşmeye neden olur.

Doğru Cevap: C

Soru 45

Bir ekonomide kişi başına geliri maksimize eden nüfus büyüklüğüne ne ad verilir?

Minimum nüfus

Optimum nüfus

Maksimum nüfus

Mutlak nüfus

Güncel nüfus

Açıklama:

Bir ekonomide kişi başına geliri maksimize eden nüfus büyüklüğüne optimum yani en uygun nüfus büyüklüğü denir. Optimum nüfus belli bir gelişme düzeyinde, ülkenin belli kaynakları ve teknolojisi ile kişi başına üretimi en çok artıran nüfus büyüklüğüdür.

Doğru Cevap: B

Soru 46

Aşağıda beşeri sermaye ile ilgili verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Beşeri sermaye üretime katılan bireyin sahip olduğu pozitif değerlerdir.

Beşeri sermaye bilgi, beceri, deneyim ve dinamizm gibi pozitif değerleri içerir.

Daha verimli çalışabilen insan sermayesi, işgücü verimliliğinin azalması demektir.

Beşeri sermaye bireylerin eğitim, yetiştirme veya diğer etkinlikler aracılığı ile kendilerine yatırım yapmalarıdır.

Beşeri sermaye sayesinde bireylerin yaşam boyu kazançlarını artarak gelirleri yükselir.

Açıklama:

Daha verimli çalışabilen insan sermayesi, işgücü verimliliğinin artması anlamına gelir.

Doğru Cevap: C

Soru 47

I. Motivasyon
II. Eğitim
III. Yaş
IV. Sağlık
V. Ücret düzeyi
VI. Nüfus büyüklüğü
Yukarıdakilerden hangileri beşeri sermayenin unsurları arasındadır?

I, II, III, VI

I, II, IV, V

II, III, IV, V

II, IV, V, VI

III, IV, V, VI

Açıklama:

Beşeri sermayenin en çok üzerinde durulan unsurları eğitim ve sağlıktır. Diğer unsurları ise beslenme, sosyal sermaye, fiziki sermaye ve beşeri sermayenin tamamlayıcılığı, ücret düzeyi ve motivasyondur.

Doğru Cevap: B

Soru 48

Yukarıdaki tabloda yetişkin okuma-yazma oranları ve ortalama eğitim süreleri verilen iki ülke için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İki ülke de en az gelişmiş ülkeler grubundadır.

İki ülke de en çok yüksek insani gelişmeye sahip ülkeler grubundadır.

Yüksek eğitim süresi ve okuma-yazma oranı nedeniyle I. ülkenin daha az gelişmiş olduğu düşünülebilir.

Yüksek eğitim süresi ve okuma-yazma oranı nedeniyle I. ülkenin daha fazla gelişmiş olduğu düşünülebilir.

Her iki ülkede de eğitim göstergeleri Dünya ortalamasının üstündedir.

Açıklama:

Okuma-yazma oranı ve ortalama eğitim süresi bir ülkenin eğitim durumunu ve beşeri sermaye stokunu ölçmede kullanılan önemli göstergelerdir. Bu iki gösterge de gelişmiş ülkelerde yüksek değerler alırken, gelişmişlik seviyesi azaldıkça azalmaktadır. Bu nedenle yüksek eğitim süresi ve okuma-yazma oranlarına sahip olan I. ülkenin daha fazla gelişmiş bir ülke olduğu düşünülebilir. İki ülkenin değerleri de en az gelişmiş ülkelerin değerlerinden fazladır ancak en çok yüksek insani gelişmeye sahip ülkelerinki kadar yüksek de değildir. Ayrıca iki ülkenin değerleri de yetişkin okuma-yazma oranı % 84, ortalama eğitim süresi ise % 8 olan Dünya değerlerinin altındadır.

Doğru Cevap: D

Soru 49

Aşağıdakilerden hangisi bir ülkenin sağlık durumunun belirlenmesinde takip edilmesi gereken göstergeler arasında değildir?

Bebek ve çocuk ölüm oranları

Ölüm sebepleri ve hastalık türleri

Okullaşma oranları

Doğumda yaşam beklentisi

Mali göstergeler

Açıklama:

Bir ülkenin sağlık durumunun belirlenmesinde takip edilmesi gereken göstergeler; bebek ve çocuk ölüm oranları, ölüm sebepleri ve hastalık türleri, doğumda yaşam beklentisi, mali göstergeler ve sayısal göstergelerdir. Okullaşma oranları ise bir ülkenin eğitim durumunu ve beşeri sermaye stokunu ölçmede kullanılan bir göstergedir.

Doğru Cevap: C

Soru 50

I. Gelişmekte olan ülkelerde kadın eğitiminin getirisinin erkeklerinkine oranla daha yüksek olması
II. Artan kadın eğitiminin doğum oranlarını azaltması
III. Daha iyi eğitim almış annelerin, çocukların sağlık, beslenme ve eğitim düzeylerini iyileştirmesi,
IV. Kadın eğitiminin artmasının kadınların işgücüne katılımlarını artırması
Yukarıdakilerden hangileri kadın eğitiminin ekonomik kalkınmaya etkileri arasında sayılabilir?

I, III, V

I, IV

II, III, V

III, IV

Hepsi

Açıklama:

Verilenlerin hepsi kadın eğitiminin artmasının ekonomik kalkınmaya olan etkileri arasındadır.

Doğru Cevap: E

Soru 51

Bir ekonomide kişi başına geliri maksimize eden nüfus büyüklüğüne ne ad verilir?

Kararlı nüfus

Optimum nüfus

Etkin nüfus

Doğal nüfus

Dengeli nüfus

Açıklama:

Bir ekonomide kişi başına geliri maksimize eden nüfus büyüklüğüne optimum nüfus denir.

Doğru Cevap: B

Soru 52

Düşük Düzeyli Denge Tuzağı Teorisi’ne göre, az gelişmiş ülkelerde kişi başına düşen gelirde sürekli bir artışın sağlanabilmesinin koşulu nedir?

Nüfus artış hızının gelir artış hızından yüksek olması

Gelir artış hızının nüfus artış hızına eşit olması

Nüfus artış hızının sıfırdan büyük olması

Gelir artış hızının negatif olması

Gelir artış hızının nüfus artış hızından yüksek olması

Açıklama:

Düşük düzeyli denge tuzağı teorisi’ne göre, az gelişmiş ülkelerde kişi başına düşen gelirde sürekli bir artışın sağlanabilmesinin koşulu gelir artış hızının nüfus artış hızından yüksek olmasıdır.

Doğru Cevap: E

Soru 53

Sürekli bir nüfus artışı dolayısıyla dünyanın gelecekte açlıkla karşı karşıya kalacağı sorunu, ilk defa aşağıdaki iktisatçıların hangisi tarafından ileri sürülmüştür?

S. Mill

D. Ricardo

A. Smith

R. Malthus

A. Lewis

Açıklama:

Sürekli bir nüfus artışı dolayısıyla dünyanın gelecekte açlıkla karşı karşıya kalacağı sorunu, ilk defa R. Malthus tarafından ileri sürülmüştür.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Demografik Geçiş Teori’sine göre tarihsel süreçte yüksek doğum oranları ile birlikte azalan ölüm oranlarının yaşandığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci aşama

İkinci Aşama

Üçüncü Aşama

Dördüncü Aşama

Beşinci Aşama

Açıklama:

Demografik geçiş teori’sine göre tarihsel süreçte yüksek doğum oranları ile birlikte azalan ölüm oranlarının yaşandığı aşama ikinci aşamadır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisinde nüfus artış oranı doğru bir şekilde ifade edilmiştir?

Doğum Oranı - Ölüm Oranı

Doğum Oranı + Ölüm Oranı - Net Göç Oranı

Doğum Oranı - Ölüm Oranı + Net Göç Oranı

Doğum Oranı + Ölüm Oranı - Brüt Göç Oranı

Doğum Oranı + Ölüm Oranı + Brüt Göç Oranı

Açıklama:

Nüfus artış oranı doğru bir şekilde ifade etmek için doğum-ölüm+net göç oranını hesaplamak gerekir.

Doğru Cevap: C

Soru 56

Aşağıdakilerden hangisi ekonomik kalkınmayı etkileyen toplumun sahip olduğu normlar kurallar, ağlar, iletişim ve karşılıklı güven olarak tanımlanır?

Beşeri sermaye

Sosyal sermaye

Fiziki Sermaye

Kurumsal yapı

Motivasyon

Açıklama:

Sosyal sermaye ekonomik kalkınmayı etkileyen toplumun sahip olduğu normlar kurallar, ağlar, iletişim ve karşılıklı güven olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdakilerden hangisi eğitim yatırımlarından beklenen kişisel getirilerden biri değildir?

Gelir dağılımında adalet

İyi bir meslek sahibi olma

Yüksek ücret

Verimlilik artışı

Saygınlık

Açıklama:

Gelir dağılımında adalet eğitim yatırımlarından beklenen kişisel getirilerden biri değildir.

Doğru Cevap: A

Soru 58

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermayenin unsurlarından biri değildir?

Eğitim

Sağlık

Sosyal sermaye

Ücret düzeyi

Teknoloji

Açıklama:

Teknoloji beşeri sermayenin unsurlarından biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 59

Kişinin sahip olduğu bilgi, beceri ve tecrübenin üretime yansımasına ne ad verilir?

İşgücü verimliliği

Motivasyon

Beşeri sermaye

Sosyal sermaye

İstihdam

Açıklama:

Kişinin sahip olduğu bilgi, beceri ve tecrübenin üretime yansımasına beşeri sermaye denir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Bir ekonomide bir işe sahip gibi görünen insanların aslında üretime katkılarının olmaması, verimliliklerinin çok düşük ya da sıfır olması hangi durumu göstermektedir?

Mevsimsel işsizlik

Yapısal işsizlik

Teknolojik işsizlik

Konjonktürel İşsizlik

Gizli işsizlik

Açıklama:

Bir ekonomide bir işe sahip gibi görünen insanların aslında üretime katkılarının olmaması, verimliliklerinin çok düşük ya da sıfır olması gizli işsizlik durumunu gösterir.

Doğru Cevap: E

Soru 61

Doğum oranı % 3, ölüm oranı % 2 ve net göç oranı % 1 ise nüfus artış oranı nedir?

% 6

% 5

% 4

% 3

% 2

Açıklama:

Nüfus artış oranı, doğum oranı ile ölüm oranı arasındaki farka net göç oranının eklenmesi ile bulunur. Bu durumda nüfus artış oranı 3-2+1 = % 2 olacaktır.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Aşağıdakilerden hangisi doğum oranı ve doğurganlık hızlarının azalmasının sebeplerinden biri değildir?

Tarımın ekonomi içindeki payının düşmesi

Eğitim seviyesinin yükselmesi

Beklenen ortalama yaşam süresinin artması

Eğitim süresinin artmasıyla birlikte erken yaşta evliliklerin azalması

Ekonomik gelişmeyle birlikte çocukların eğitim ve diğer masraflarının artması

Açıklama:

Beklenen ortalama yaşam süresinin artması doğum ve doğurganlık oranlarını olumsuz etkilemez.

Doğru Cevap: C

Soru 63

Aşağıdakilerden hangisi gelişmiş ülkelerin özelliklerinden biridir?

Yüksek doğum oranı

Yüksek doğurganlık hızı

15 yaş altı nüfus oranının yüksek olması

65 yaş üstü nüfus oranının yüksek olması

Yüksek nüfus artış hızı

Açıklama:

Gelişmiş ülkelerde yaşlı nüfusun payı yüksektir. Yüksek doğum oranı ve doğurganlık oranı nedeniyle nüfus artış hızının yüksek olduğu gelişmemiş veya gelişmekte olan ülkelerde ise 15 yaş altı nüfusun payı yüksektir.

Doğru Cevap: D

Soru 64

Amerikalı nüfus bilimci Warren Thompson’un, son iki yüzyıl süresince sanayileşmiş ülkelerdeki doğum ve ölüm oranlarındaki değişmeleri yorumlamasına dayanarak ortaya attığı teori aşağıdakilerden hangisidir?

Demografik değişim teorisi

Demografik geçiş teorisi

Nüfus patlaması teorisi

Nüfus/kaynak dengesizliği teorisi

Thompson teorisi

Açıklama:

Söz konusu teorinin adı demografik geçiş teorisidir. Bu teoriye göre tarihsel gelişim 4 aşamadan oluşmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 65

Demografik geçiş teorisine göre birinci aşamada aşağıdaki durumlardan hangisi yaşanmaktadır?

Yüksek doğum ve yüksek ölüm oranları

Yüksek doğum ve düşük ölüm oranları

Düşük doğum ve yüksek ölüm oranları

Düşük doğum ve düşük ölüm oranları

Ölüm oranlarında düşüş

Açıklama:

Demografik geçiş teorisine göre ilk aşamada hem doğum hem ölüm oranları yüksektir. İkinci aşamada ölüm, üçüncü aşamada doğum oranlarında düşüş olmakta ve nihayet son aşamada her iki oran da düşük seyretmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 66

Malthus’un dünyanın bir gün açlık sorunuyla baş başa kalacağı öngörüsü hangi varsayıma dayanmaktaydı?

Nüfusun aritmetik, gıda arzının geometrik arttığı

Nüfusun geometrik, gıda arzının aritmetik arttığı

Gıda arzının sabit, nüfusun aritmetik arttığı

Gıda arzının sabit, nüfusun geometrik arttığı

Gıda arzının düştüğü, nüfusun arttığı

Açıklama:

Malthus’a göre gıda arzı aritmetik bir hızla artarken nüfus geometrik hızla artmaktadır. Bunun neticesi olarak kişi başına düşen gıda miktarı düşecek ve açlık baş gösterecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 67

Nelson’a göre ekonominin düşük düzeyli denge tuzağından kurtulabilmesi hangi koşula bağlıdır?

Gelir artış hızının nüfus artış hızından yüksek olması

Nüfus artış hızının gelir artış hızından fazla olması

Gelir artış hızı ile nüfus artış hızının eşit olması

Doğum oranının düşmesi

Ölüm oranının düşmesi

Açıklama:

Düşük düzeyli denge tuzağından çıkılabilmesi için gelir nüfustan daha hızlı artmalıdır. Ancak bu durumda kişi başına düşen gelir yükselecektir.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Optimum nüfus aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?

Toplam gelirin maksimum olmasını sağlayan nüfus.

Kişi başına gelirin maksimum olmasını sağlayan nüfus.

Nüfus artış hızının sıfır olması.

İşsizlik oranının sıfır olduğu nüfus.

Tasarruf oranının sıfır olduğu nüfus.

Açıklama:

Optimum nüfus belirli bir kalkınmışlık düzeyinde toplam gelirin değil kişi başı gelirin maksimum olduğu nüfustur.

Doğru Cevap: B

Soru 69

İşçilerin kısa süreli iş ve yer değiştirmesi sonucu ortaya çıkan işsizliğe ne ad verilir?

Gizli işsizlik

Doğal işsizlik

Yapısal işsizlik

Eksik istihdam

Geçici işsizlik

Açıklama:

Bu tür kısa süreli işsizliğe geçici (arızi, friksiyonel) işsizlik denmektedir.

Doğru Cevap: E

Soru 70

Aşağıdakilerden hangisinin artmasının bir ülkenin beşeri sermaye stokuna olumlu etkisi bulunmaz?

Okullaşma oranı

Öğrenci başına öğretmen sayısı

Okuryazarlık oranı

Derslik başına öğrenci sayısı

Eğitime milli gelirden düşen pay

Açıklama:

Derslik başına öğrenci sayısının artması eğitimde verimliliği düşüreceğinden beşeri sermayeyi olumsuz etkileyecektir.

Doğru Cevap: D

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi nüfus artışını belirleyen faktörlerden değildir?

Kalkınma

Doğum oranı

Ölüm oranı

Net göç oranı

Nüfusun yaş bileşimi

Açıklama:

Nüfus artışını belirleyen faktörler;
Doğum oranı,
Ölüm oranı,
Net göç oranı,
Nüfusun yaş bileşimi.

Doğru Cevap: A

Soru 72

Yaş bileşiminin en önemli belirleyicisi hangisidir?

Dış göçler

Doğum oranları

Kalkınma

Bebek ölüm oranı

Doğuganlık hızı

Açıklama:

Yaş bileşiminin en önemli belirleyicileri;
Doğum oranları,
Ölüm oranları,
Ortalama yaşam süresi

Doğru Cevap: B

Soru 73

Yüksek doğurganlık ve yüksek ölüm oranlarının hakim olduğu bir durumdan düşük doğurganlık ve ölüm oranlarına geçiş süreçlerinin tümü ne olarak adlandırılır?

Kalkınma süreci

Büyüme süreci

Demografik geçiş süreci

Nüfus büyüme süreci

Nüfun yapısı

Açıklama:

Yüksek doğurganlık ve yüksek ölüm oranlarının hakim olduğu bir durumdan düşük doğurganlık ve ölüm oranlarına geçiş süreçlerinin tümü demografik geçiş süreci olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: C

Soru 74

Malthus'un teorisi iki önemli faktörle açıklanmaktadır. Aşağıdakilerden hangisi bu faktörlerdendir?

Toprak arzı artandır

Toprak arzı azalandır

Toprak talebi sabittir

Toprak arzı sabittir

Toprak talebi azalandır

Açıklama:

Malthus'un teorisi iki önemli faktörle açıklanmaktadır; Toprak arzı sabittir, nüfus artış hızı üzerinde gelirin pozitif etkisi bulunmaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 75

"Düşük gelir düzeyindeki ekonomilerde, nüfus artışının nedeni, ölüm oranındaki düşmedir. Kişi başına düşen gelir artışı nüfus artışına neden olmaktadır". şeklinde ifade edilen teori kime aittir?

Robert Malthus

Adam Smith

Thomas

M. Keynes

Nelson

Açıklama:

Nelson'un teorisine göre; düşük gelir düzeyindeki ekonomilerde, nüfus artışının nedeni, ölüm oranındaki düşmedir. Kişi başına düşen gelir artışı nüfus artışına neden olmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 76

İşgücünün, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus içindeki oranı aşağıdakilerden hangisi ile tanımlanır?

İşgücüne katılma oranı

Doğal işsiz oranı

İşsizlik oranı

Nüfusa katılma oranı

Atıl işgücü oranı

Açıklama:

İşgücüne katılma oranı; işgücünün, kurumsal olmayan çalişma çağındaki nüfus içindeki oranı olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Geçici ve yapısal işsizlik biçiminde ortaya çıkan işsizliği " doğal işsizlik " ve bunun oranına da " doğal işsizlik oranı " adını veren kimdir?

Adam Smith

Milton Fredman

J Maynard Keynes

David Ricardo

J. Stuart Mill

Açıklama:

Milton Fredman, geçici ve yapısal işsizlik biçiminde ortaya çıkan işsizliği " doğal işsizlik " ve bunun oranına da " doğal işsizlik oranı " adını vermektedir.

Doğru Cevap: B

Demografik geçiş teorisinin aşamaları dikkate alındığında, ölüm oranlarında düşüşün olduğu aşama kaçıncı aşamadır?

Birinci aşama

İkinci aşama

Üçüncü aşama

Dördüncü aşama

Beşinci aşama

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 85

Bir ülkede toplam Milli gelir artışına karşılık kişi başına düşen gelirin azalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Gelir artış hızının nüfus artış hızından yüksek olması

Nüfus artış hızının gelir artış hızından yüksek olmasıdır

Nüfus artış hızının ölüm artış hızından düşük olmasıdır

Gelir dağılımının adaletsiz olması

Ülkenin sürekli göç alması

Açıklama:

Net kalkınma hızı (kişi başına düşen gelir artışı) = Gelir artış hızı-Nüfus artış hızıdır. Gelir artış hızı, nüfus artış hızından yüksekse net kalkınma hızı pozitif olur, kişi başına düşen gelir artar. Tersine nüfus artış hızı, gelir artış hızından yüksekse net kalkınma hızı negatif olur, kişi başına düşen gelir azalır.

Doğru Cevap: B

Soru 86

Richard R. Nelson’un 1956 yılında yayınladığı “Düşük Düzeyli Denge Tuzağı Teorisine göre düşük gelir düzeyindeki ekonomilerde, nüfus artışının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Dış göçler

Yüksek doğum oranları

Doğal çevre koşulları

Genetik faktörler

Ölüm oranındaki düşüş

Açıklama:

Richard R. Nelson’un 1956 yılında yayınladığı “Düşük Düzeyli Denge Tuzağı Teorisi” başlıklı makalesi Malthus’un ortaya koyduğu gelir artışı ile nüfus artışı arasındaki ilişkiye dayanmaktadır. Bu teori ekonomik gelişme sürecinin farklı aşamalarında, yani farklı kişi başına gelir düzeylerinde, nüfus ve gelir artışını temsil eden eğrilerin pozisyon ve biçimlerinin karşılaştırılmasından ibarettir. Nelson’un analizinde üç değişken dikkate alınmıştır. Bunlar; nüfus artışı, gelir artışı ve kişi başına düşen gelirdir. Bu teoriye göre, düşük gelir düzeyindeki ekonomilerde, nüfus artışının nedeni, ölüm oranındaki düşmedir.

Doğru Cevap: E

Soru 87

Bir ülkenin belli kaynakları ve teknolojisi ile kişi başına üretimi en çok artıran nüfus büyüklüğü aşağıdakilerden hangisidir?

Dengeli nufus

Maksimum nufus

Üretken nufus

Optimum nüfus

Yaratıcı nufus

Açıklama:

Optimum Nüfus İktisadi açıdan en uygun nüfus büyüklü-ğüdür. Belli bir gelişme düzeyinde, ülke-nin belli kaynakları ve teknolojisi ile kişi başına üretimi en çok artıran nüfus bü-yüklüğüdür.

Doğru Cevap: D

Soru 88

Bir ekonomide nüfus artışının işgücüne katılımına etkisi düşünüldüğünde, toplam nüfus arttıkça işgücü arzı da artmaktadır. Buna göre nüfus artış hızında meydana gelen bir değişmenin işgücü arzı üzerindeki etkisi kaç yıl sonra görülebilir?

5-10 yıl

10-15 yıl

15-20

20-25 yıl

25-30 yıl

Açıklama:

Nüfus Artışı ve İşgücüne Katılım: Toplam nüfus arttıkça işgücü arzı da artmaktadır. Nüfus artış hızında meydana gelen bir değişme, işgücü arzı üzerindeki etkisini ancak 15-20 yıl sonra gösterebilir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Ekonomik kalkınmayı etkileyen toplumun sahip olduğu normlar, kurallar, ağlar, iletişim ve karşılıklı güven olarak tanımlanan kavrama ne ad verilir?

Sosyal sermaye

Fiziki sermaye

Beşeri sermaye

Sabit sermaye

Psikolojik sermaye

Açıklama:

Sosyal Sermaye: Beşeri sermayenin verimliliğini etkileyen en önemli faktörlerden biri sosyal sermayedir. Sosyal sermaye, ekonomik kalkınmayı etkileyen toplumun sahip olduğu normlar, kurallar, ağlar, iletişim ve karşılıklı güven olarak tanımlanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 90

Aşağıdakilerden hangisi beşeri sermayenin unsurlarından biri değildir?

Gelirin sosyal sınıflar arasında nasıl dağıldığı gösterilmektedir.

Tarım, sanayi ve hizmetler sektörlerinin ulusal gelire katkı düzeylerini vermektedir.

Fonksiyonel gelir dağılımı ile ilgili olarak yukarıda verilen bilgilerden hangisi/hangileri doğrudur?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Milli gelirin elde edilmesine katkıda bulunan çeşitli üretim faktörlerinin milli gelirden aldıkları payı ifade eden bir kavramdır. Bu gelir dağılımı türünde milli gelirin kâr, ücret, faiz ve rant arasındaki dağılımı dikkate alınmaktadır. Kâr, faiz ve rant gelirlerine “mülk” gelirleri, geri kalan gelire de “emek” geliri denildiği için fonksiyonel gelir dağılımı aslında gelirin sosyal sınıflar arasında nasıl dağıldığı ile ilgili bir kavramdır. III. seçenekte verilen bilgi sektörel gelir dağılımı ile ilgili bilgidir.

Doğru Cevap: C

Soru 23

Devlet çeşitli nedenlerle piyasa ekonomisinin işleyişine karışır ve gelir dağılımına müdahale ederek gelir dağılımının adaletli olmasına çalışır. Devletin gelir dağılımına
yaptığı bu müdahaleye ne ad verilmektedir?

Yatay gelir dağılımı

Dikey gelir dağılımı

Fonksiyonel gelir dağılımı

Birincil gelir dağılımı

İkincil gelir dağılımı

Açıklama:

Devlet çeşitli nedenlerle piyasa ekonomisinin işleyişine karışır ve gelir dağılımına müdahale ederek gelir dağılımının adaletli olmasına çalışır. Zira gelir dağılımındaki eşitsizlikler ekonomik büyüme, kalkınma ve etkinlik üzerinde olumsuz etkiler
doğurabilmektedir. İşte devletin gelir dağılımına yaptığı bu müdahaleye ikincil gelir dağılımı adı verilir. Doğru cevap E seçeneğidir.

Doğru Cevap: E

Soru 24

Gelir dağılımı ile ilgili ilk teorik yaklaşımı hangi iktisadi düşünce geliştirmiştir?

Merkantilistler

Fizyokratlar

Klasik iktisadi ekol

Neo-Klasik teori

Keynesyen iktisadi düşünce

Açıklama:

Gelir dağılımı ile ilgili ilk teorik yaklaşımı Fizyokratlar geliştirmiştir. Aslen Fizyokratlar tarafından geliştirilen “İktisadi Tablo” ekonomide gelirin ortaya çıkma süreci ile meydana gelen tarımsal ürünün sınıflar arasında nasıl paylaşılacağının analizini yapmaktadır. Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 25

Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımını belirleyen faktörlerden birisi değildir?

Beşeri Sermaye

Teknolojik değişme

Küreselleşme

Para arzı

Enflasyon

Açıklama:

Bazı kişi ve gruplar ülkenin ortalama gelirinden fazlasını, bazıları ise daha azını alırlar.Eşitsizlik temel olarak emek piyasası sonuçlarının ve sermaye sahipliğinin eşit olmamasından kaynaklanmaktadır. Bunlar; Beşeri Sermaye, Teknolojik Değişme, Küreselleşme, Ayrımcılık, Servet Eşitsizliği, Enflasyon ve Piyasa yapısıdır. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 26

Yaşamı sürdürebilmek için gerekli olan asgari besin bileşenlerini veya kaloriyi esas alan ve bir sınır çizen yoksulluk türü aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak yoksulluk

Nisbi yoksulluk

Sübjektif Yoksulluk

İnsani Yoksulluk

Zayıflık ve Korunmasızlık

Açıklama:

Dünya Bankası tarafından geliştirilmiş bir kavram olan “mutlak yoksulluk”, dar anlamda yapılan yoksulluk tanımlamasıdır. Mutlak yoksulluk aslında tam anlamıyla bir “açlıktan ölme” durumudur. Mutlak yoksulluk tanımına “mutlak” niteliğini kazandıran unsur yaşamı sürdürebilmek için gerekli olan asgari besin bileşenlerini veya kaloriyi esas alması ve bir sınır çizmesidir. Bu sınır temel tüketim ihtiyaçlarını karşılayacağı varsayılan mal demetinin maliyetine denk gelen bir yoksulluk düzeyidir

Doğru Cevap: A

Soru 27

Kendini yoksul olarak tanımlayan Ahmet Bey'in, bu kavrama göre yoksul sayıldığı yoksulluk türü aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Objektif yoksulluk

Sübjektif yoksulluk

İnsani yoksulluk

Göreli yoksulluk

Mutlak yoksulluk

Açıklama:

Sübjektif (öznel) yoksulluk kavramına göre “kendini yoksul olarak tanımlayan herkes yoksuldur”. Bu durumda bir birey temel tüketim mallarını tüketebildiği halde eğer tüketim sepeti içindeki “tüketemediği” mallar nedeniyle kendini yoksul
hissediyorsa bu birey “yoksuldur” Doğru cevap B seçeneğidir.

Doğru Cevap: B

Soru 28

Yoksul kişilerin ortalama gelir düzeyinden hareket ederek, yoksul kişilerin yoksulluk sınırına ne kadar uzak olduğunu veya yoksul olmayanların yoksulluk sınırına ne kadar yakın olduğunu gösteren endekse ne ad verilmektedir?

Temel İhtiyaçlar Yaklaşımı

Öznel Yaklaşım

Sen Endeksi

Yoksulluk Açığı Endeksi

Kafa Sayısı Endeksi

Açıklama:

Yoksulluk Açığı Endeksi
Bu endeks yoksul kişilerin ortalama gelir düzeyinden hareket ederek yoksul kişilerin yoksulluk sınırına ne kadar uzak olduğunu veya yoksul olmayanların yoksulluk sınırına ne kadar yakın olduğunu gösterir. Bu endeks dolaylı olarak kişilerin yoksulluk sınırının üzerine çıkabilmeleri için gerekli olan gelir miktarını gösterir. Doğru cevap D seçeneğidir.

Doğru Cevap: D

Soru 29

Türkiyedeki yoksullukla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Türkiye’de kırsal yoksulluk oranı kentsel yoksulluk oranından yüksektir

Yoksulluğun en yüksek oranda olduğu sektör tarım sektörüdür

Türkiye’de yoksulluk oranı hanehalkı sayısı arttıkça artmaktadır

İşteki durumlarına göre Türkiye’de en düşük yoksulluk oranı işverenlerdedir.

Türkiye’de yoksulluk oranı eğitim seviyesine bağlı olarak artmaktadır.

Açıklama:

Türkiye’de yoksulluk olgusu genel olarak değerlendirildiğinde başlıca şu özelliklere sahip olduğu söylenebilir:
• Türkiye’de kırsal yoksulluk oranı kentsel yoksulluk oranından yüksektir. Bu durumun başlıca
sebebi kırsal kesimin başlıca geçim kaynağının tarımsal üretim faaliyeti olmasıdır.
• Yoksulluğun en yüksek oranda olduğu sektör tarım sektörüdür.
• Türkiye’de yoksulluk oranı hanehalkı sayısı arttıkça artmaktadır. Genelde hanehalkı sayısı büyük
olan kırsal kesimde yoksulluğun yüksek oluşu da bu açıdan anlamlıdır.
• Türkiye’de yoksulluk oranı eğitim seviyesine bağlı olarak azalmaktadır.
• İşteki durumlarına göre Türkiye’de en düşük yoksulluk oranı işverenlerde, en yüksek işsizlik oranı
ise işsizler, ücretsiz aile işçileri ve yevmiyeli çalışanlardadır.

Doğru Cevap: E

Soru 30

Türkiyedeki gelir dağılımı ile ilgili olarak aşağıda verilenlerden hangisi/hangileri doğrudur?
I. Fonksiyonel gelir dağılımı açısından bakıldığında Türkiye’de milli gelir içinde en fazla pay müteşebis gelirleridir.
II. Sosyal transferlerin % 92’sini emekli ve dul-yetim aylıkları oluşturmaktadır.
III. 2015 yılında geliri en düşük olan ilk yüzde 20’lik grup toplam gelirin yüzde
6,1’ini almaktadır.

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

I ve III

II ve III

Açıklama:

Fonksiyonel gelir dağılımı açısından bakıldığında Türkiye’de milli gelir içinde en fazla pay maaş-ücret gelirlerine aittir. Maaş-ücret gelirleri % 49,7’lik oranla toplam gelir içerisinde en fazla paya sahiptir. Bunu % 20 ile sosyal transferler ve % 18,8 ile müteşebbis gelirleri izlemektedir. Gayrimenkul (kira) gelirleri ise % 4,2 pay almaktadır. Türkiye’de maaş ve ücret gelirleri yükselme, müteşebbis gelirleri azalma eğilimindedir.
• Sosyal transferlerin % 92’sini emekli ve dul-yetim aylıkları oluşturmaktadır. Müteşebbis gelirlerinin ise % 73,4’ünü tarım-dışı gelirler oluşturmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 31

Klasik makroekonomik politikalar hakim
Refah devleti uygulamaları yaygın
Az gelişmiş ülkelerde ithal ikameci politikalar

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri gelir eşitsizliği kavramının dikkat çekmeye başladığı dönemin özelliklerindendir?

Yalnız I

Yalnız III

I ve II

II ve III

I, II ve III

Açıklama:

Gelir eşitsizliği kavramı, 1929 bunalımından sonra ve özellikle de Keynesyen ekonominin genel makro ekonomik politikalara hakim olduğu, refah devleti uygulamalarının yaygınlaştığı ve özellikle azgelişmiş ülkelerde ithal ikameci, dışa kapalı kalkınma politikalarının yaygınlaştığı İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde, ulusal ekonomiler için dikkat çekici bir kavram ve araştırma konusu olmuştur.

Doğru Cevap: D

Beşeri sermaye

Teknolojik değişme

Küreselleşme

Ayrımcılık

Yukarıdakilerden hangileri gelir dağılımdaki eşitsizliğin başlıca nedenleri arasında yer alır?

I ve II

III ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

I, II, III ve IV

Açıklama:

Bazı kişi ve gruplar ülkenin ortalama gelirinden fazlasını, bazıları ise daha azını alırlar. Eşitsizlik temel olarak emek piyasası sonuçlarının ve sermaye sahipliğinin eşit olmamasından kaynaklanmaktadır. Gelir dağılımındaki eşitsizliğin başlıca nedenleri:

Beşeri sermaye

Teknolojik değişme

Küreselleşme

Ayrımcılık

Servet eşitsizliği

Enflasyon

Piyasa yapısı

Doğru Cevap: E

Soru 36

"Eğer yoksul bir kişiden zengin bir kişiye gelir transferi yapılıyorsa bu durum eşitsizlikte bir artışa veya en azından bir azalmaya yol açmamalı ve zenginden yoksula yapılan bir gelir transferi eşitsizlikte bir azalmaya yol açmamalıdır."
Gelir eşitsizliği ölçümlerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için açıklanan bu ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Pigou-Dalton transfer ilkesi

Gelir ölçeğinden bağımsız olma ilkesi

Simetri ilkesi

Nüfus ilkesi

Ayrıştırma ilkesi

Açıklama:

Gelir dağılımındaki eşitsizliği ölçmenin çok sayıda farklı yöntemi bulunmaktadır. Bu yöntemlerden bazıları sosyal refah anlayışı ile değer yargılarını içeren ve fayda fonksiyonunu dikkate alan subjektif (normatif) unsurlara sahipken, bazıları ise gelir farklılıklarının istatistiksel ölçümünü dikkate alan objektif (pozitif) unsurlara sahiptir. Gelir eşitsizliği ölçümlerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için bu yöntemlerin belirli koşulları yerine getirmesi beklenir. Bu koşullar şöyle özetlenebilir:

Pigou-Dalton transfer ilkesi: Eğer yoksul bir kişiden zengin bir kişiye gelir transferi yapılıyorsa bu durum eşitsizlikte bir artışa veya en azından bir azalmaya yol açmamalı ve zenginden yoksula yapılan bir gelir transferi eşitsizlikte bir azalmaya yol açmamalıdır.

Gelir ölçeğinden bağımsız olma ilkesi: Eşitsizlik ölçütleri aynı tarzdaki oransal değişikliklerden etkilenmemelidir. Diğer bir deyişle herkesin gelirinde aynı oranda bir değişiklik varsa eşitsizlik değişmemelidir.

Nüfus ilkesi: Nüfus artışı varsa bu artış karşısında eşitsizlik ölçütleri değişmemelidir.

Simetri ilkesi: Eşitsizlik ölçütleri bireylerin gelirlerinin dışındaki özelliklere karşı hassas olmamalıdır.

Ayrıştırma ilkesi: Alt-gruplarda eşitsizlik artıyorsa eşitsizlik genel olarak da artmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 37

Belirli bir gelir seviyesi ile bu geliri veya daha fazlasını elde edenlerin sayısı arasında belirli bir ilişki olduğu varsayımına dayanan gelir sayısı ölçüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Yüzde paylar analizi

Gini katsayısı

Atkinson katsayısı

Pareto katsayısı

Kuznets katsayısı

Açıklama:

Pareto katsayısı ölçütü, belirli bir gelir seviyesi ile bu geliri veya daha fazlasını elde edenlerin sayısı arasında belirli bir ilişki durumu olduğu varsayımına dayanır. Bu ölçüt, bireylerin gelir seviyesi yükseldikçe üst gelir grubuna yükselme ihtimalinin nasıl arttığını göstermektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 38

"Gıda, giyim ve barınma gibi imkânları yaşamlarını devam ettirmeye yettiği halde toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmak" şeklinde tanımlanan yoksulluk aşağıdakilerden hangisidir?

Mutlak yoksulluk

Göreli yoksulluk

Subjektif yoksulluk

İnsani yoksulluk

Zayıflık ve korunmasızlık

Açıklama:

Göreli yoksulluk kavramı da mutlak yoksulluk kavramı gibi Dünya bankası tarafından geliştirilmiştir. Göreli yoksulluk (ya da diğer adıyla ‘geniş anlamda yoksulluk’) “gıda, giyim ve barınma gibi imkânları yaşamlarını devam ettirmeye yettiği halde toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmak” şeklinde tanımlanabilir. Bir başka tanıma göre göreli yoksulluk “bireylerin, toplumun ortalama refah düzeyinin belli bir oranının altında olması durumudur”. Göreli yoksulluk kavramı insanın bir toplumsal varlık olmasından yola çıkar. Bu çerçevede, toplumun genel düzeyine göre belirli bir sınırın altında gelir ve harcamaya sahip olan kişiler veya hanehalkı her ne kadar minimum ihtiyaçlarını rahat bir şekilde karşılayabiliyor olsa da göreli anlamda “yoksul” olarak tanımlanır. Göreli yoksulluk kavramına göre yoksulluk yalnızca kaynaklara erişememe ve yaşamı sürdürme sorunu olmayıp bu kavram yoksulluğu kişi ya da hane halkının, içinde yaşadığı toplum tarafından kabul edilen asgari bir yaşam seviyesine sahip olup olmadığı ile ilişkilendirmektedir. Göreli yoksulluk kavramı bu nedenle kişi ve grupların mutlak gelir düzeyi ile değil gelir ve refahın dağılımı ile ilgili farklılıkları hedef alır. Bu bağlamda bir ülkede mutlak yoksulluk tamamen ortadan kaldırılabilir ancak gelir düzeyi ne olursa olsun bir ülkede göreli yoksulluk her zaman varlığını sürdürecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 39

"Leyden Yaklaşımı da denilen yöntemde, büyük ölçekli anketler yardımıyla toplumu oluşturan kişilere temel ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadığı sorulur ve karşılayamadığını beyan eden kişiler yoksul olarak tanımlanır." biçiminde tanımlanan yoksulluk ölçüm yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Açlık Sınırı Yaklaşımı

Temel İhtiyaçlar Yaklaşımı

Gıda Oranı Yaklaşımı

Medyan Gelir Yaklaşımı

Öznel Yaklaşım

Açıklama:

“Leyden Yaklaşımı” da denilen bu yaklaşım sübjektif bir ölçüm yöntemine dayanır. Bu yöntemde, büyük ölçekli anketler yardımıyla toplumu oluşturan kişilere temel ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadığı sorulur ve karşılayamadığını beyan eden kişiler yoksul olarak tanımlanır. Örneğin ABD’de Gallup araştırma şirketi, “Bu toplumda dört kişilik bir ailenin geçinebilmesi için minimum ne kadar haftalık gelir kazanması gerekir?” şeklinde bir soruyu araştırmaya katılanlara sormaktadır. Temel ihtiyaçlar yaklaşımında herkes için geçerli bir “temel ihtiyaç” sepeti kullanılırken bu yaklaşımda sübjektif nitelik taşıyan ve kişiden kişiye değişen sonuçlara ulaşılmaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 40

Maaş ve ücret gelirleri

Kira gelirleri

Müteşebbis gelirleri

Sosyal transferler

Fonksiyonel gelir dağılımı açısından, Türkiye’de milli gelirden en fazla pay alandan en az pay alana doğru bir sıralama aşağıdakilerden hangisidir?

I-II-III-IV

I-III-II-IV

I-IV-III-II

III-II-I-IV

IV-I-III-II

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 41

Gelir dağılımı ile ilgili ilk teorik yaklaşımı hangi iktisatçılar geliştirmiştir?

Merkantilistler

Klasik iktisatçılar

Fizyokratlar

Neo-Klasik iktisatçılar

Keynesçi iktisatçılar

Açıklama:

Gelir dağılımı ile ilgili ilk teorik yaklaşımı Fizyokratlar
geliştirmiştir. Aslen Fizyokratlar tarafından
geliştirilen “İktisadi Tablo” ekonomide gelirin
ortaya çıkma süreci ile meydana gelen tarımsal ürü-
nün sınıflar arasında nasıl paylaşılacağının analizini
yapmaktadır.

Doğru Cevap: C

Soru 42

Klasik teoriye göre gelir dağılımı ile ilgili aşağıda verilenlerden hangisi yanlıştır?

Klasik iktisatçılar gelir bölüşümü olgusunu “emek değer teorisi” ile analiz etmektedir.

İşgücü talebi artınca ücretler düşer.

Ücretler geçimlik ücretlerdir.

Ricardo’ya göre tarımsal üretim, ücret düzeyini belirlemektedir.

Gelir dağılımı ve yoksulluk gibi sorunların ekonomik gelişmeyle birlikte kendiliğinden çözüleceğini savunurlar.

Açıklama:

Klasik iktisatçılara göre işgücü talebi artınca ücretler artar, ücretler artınca nüfus artar ve nüfus artınca da ücretler işgücü arzı fazlalığı nedeniyle düşer.

Doğru Cevap: B

Soru 43

Türkiye’de gelir dağılımı ve yoksulluk göstergeleri hangi kurum tarafından hesaplanmaktadır?

TÜİK

Merkez Bankası

Kalkınma Bakanlığı

Devlet Planlama Teşkilatı

Maliye Bakanlığı

Açıklama:

Türkiye’de gelir dağılımı ve yoksulluk göstergeleri TÜİK tarafından hesaplanmakta ve TÜİK’in web
sayfasında ve veri tabanında bir yıllık gecikmeyle açıklanmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 44

Aşağıdakilerden hangisi yoksulların sayısının ve yoksulluk oranlarının hesaplanması için kullanılan endekslerden biri değildir?

Kafa Sayısı Endeksi

Yoksulluk Açığı Endeksi

Sen Endeksi

Gini Katsayısı

Ters U Endeksi

Açıklama:

yoksullukla ilgili verileri bir endekse dönüştüren çalışmalar yapılmıştır. Bunlardan bazıları yoksulluk açığı endeksi, kafa sayısı endeksi, Gini katsayısı ve Sen endeksidir.

Doğru Cevap: E

Soru 45

Devlet Planlama Teşkilatı tarafından,Türkiye’de gelir dağılımı konusuyla ilgili ilk kapsamlı çalışma kaç yılında yapılmıştır?

1950

1953

1960

1963

1980

Açıklama:

Türkiye’de gelir dağılımı konusunda
yapılan ilk kapsamlı çalışma 1963 yılında Devlet Planlama Teşkilatı tarafından yapılmıştır.

Doğru Cevap: D

Soru 46

Mikro kredi uygulaması ilk kez hangi iktisatçı tarafından ortaya atılmış ve uygulanmaya başlamıştır?

Muhammed Yunus

Friedrich Hayek

Irvıng Fisher

Alan Greenspan

Karl Marx

Açıklama:

Mikro kredi uygulaması
ilk kez 1972 yılında Bangladeş’te ekonomi
profesörü Muhammed Yunus tarafından
ortaya atılmış ve uygulanmıştır.

Doğru Cevap: A

Soru 47

Toplumda yaratılan ortalama gelirin yarısını yoksulluk sınırının belirleyicisi olarak kullanan yoksulluk ölçümü yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Açlık sınırı yaklaşımı

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Gıda oranı yaklaşımı

Medyan gelir yaklaşımı

Öznel yaklaşım

Açıklama:

Medyan gelir yaklaşımına göre toplumda yaratılan ortalama gelirin (medyan gelirin) yarısı yoksulluk sınırı olarak belirlenir.

Doğru Cevap: D

Soru 48

Fonksiyonel gelir dağılımı açısından bakıldığında Türkiye’de milli gelir içinde en fazla pay hangi gelir kalemine aittir?

Sosyal transferler

Maaş-ücret gelirleri

Müteşebbis gelirleri

Gayrimenkul gelirleri

Emekli ve dul-yetim aylıkları

Açıklama:

Fonksiyonel gelir dağılımı açısından bakıldığında Türkiye’de milli gelir içinde en fazla pay maaş-ücret
gelirlerine aittir.

Doğru Cevap: B

Soru 49

Gelir dağılımındaki eşitsizliklerin artışı

Bireyin veya hanehalkının özellikleri ve toplumsal
yapıdaki farklılıklar

Ülkenin kalkınma ve büyüme dinamikleri

Yukarıdakilerden hangisi ya da hangileri yoksulluğun başlıca nedenleri arasında yer almaktadır?

Yalnız I

Yalnız II

I ve II

II ve III

I,II ve III

Açıklama:

Yoksulluğun belli başlı nedenleri şunlardır:

Gelir dağılımındaki eşitsizliklerin artışı

Ülkenin kalkınma ve büyüme dinamikleri

Olağanüstü koşullar

Bireyin veya hanehalkının özellikleri ve toplumsal
yapıdaki farklılıklar

Doğru Cevap: E

Soru 50

Gelir dağılımındaki eşitsizliklerin ekonomik büyüme, kalkınma ve etkinlik üzerindeki olumsuz etkilerinden kaçınmak amacıyla devletin piyasa ekonomisinin işleyişine karışması ve gelir dağılımına müdahale ederek gelir dağılımının adaletli olmasına çalışmasına ne ad verilir?

Birincil gelir dağılımı

İkincil gelir dağılımı

Sektörel gelir dağılımı

Yatay gelir dağılımı

Dikey gelir dağılımı

Açıklama:

Devletin gelir dağılımına yaptığı müdahaleye ikincil gelir dağılımı adı verilir.

Doğru Cevap: B

Soru 51

• Yüksek vasıflı emek sahibi kişilerin düşük vasıflı işçilerden fazla ücret alması
• Düşük vasıflı emeğin yaptığı görevleri artık makinelerin yapması
• Yüksek vasıflı emek istihdam eden hizmetlerin talebinin artması ile ücret haddinin artması
Yukarıda verilen ve gelir dağılımında eşitsizliğe yol açan durumlar, gelir dağılımını belirleyen faktörlerden hangileri ile açıklanabilir?

Servet eşitsizliği, ayrımcılık, küreselleşme

Ayrımcılık, küreselleşme, piyasa yapısı

Ayrımcılık, enflasyon, piyasa yapısı

Beşeri sermaye, teknolojik değişme, piyasa yapısı

Beşeri sermaye, teknolojik değişme, küreselleşme

Açıklama:

Yüksek vasıflı emek sahibi kişilerin düşük vasıflı işçilerden fazla ücret alması beşeri sermaye nedeniyledir. Düşük vasıflı emeğin yaptığı görevleri artık makinelerin yapması teknolojik gelişme ile yüksek vasıflı emek istihdam eden hizmetlerin talebinin artması ile ücret haddinin artması da küreselleşme ile açıklanabilir.

Doğru Cevap: E

Soru 52

Gini katsayısının 1’e yakın olan bir toplumun gelir dağılımı için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Toplumdaki tüm geliri yalnızca bir kişi alıyordur.

Toplumdaki gelir tam eşit bir şekilde paylaşılmıştır.

Bu toplumda gelir dağılımındaki eşitsizlik çok yüksektir.

Gelir mutlak eşitlik durumundadır.

Gini katsayı bu toplumun gelir dağılımı hakkında bilgi vermez.

Açıklama:

Gini katsayısı dünyada gelir dağılımı eşitsizliği ile ilgili olarak kullanılan en yaygın ölçüttür. Toplumdaki gelir tam eşit dağıldıysa Gini katsayısı “0”, tam eşitsiz dağıldıysa (yani tüm geliri yalnızca bir kişi aldıysa) Gini katsayısı “1” değerini alır. Bu değerin 1’e yakın olması toplumda gelir dağılımındaki eşitsizliğin çok yüksek olduğu ve gelirin büyük bir kısmına toplumun az bir kısmının sahip olduğu anlamına gelmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 53

Toplumda gelirlerin eşit dağılması halinde, belirli bir zamandaki sosyal refah seviyesine ulaşabilmek için o zamandaki toplam gelirin ne kadarlık bir bölümünün yeterli olduğunu ifade eden ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Gini katsayısı

Kuznets katsayısı

Atkinson katsayısı

Lorenz Eğrisi

Açıklama:

Atkinson diğer ölçümlerden farklı olarak sosyal refah fonksiyonunun varsayımı ile hareket etmiştir. Atkinson ölçütü, gelirlerin eşit dağılması halinde belirli bir zamandaki sosyal refah seviyesine ulaşabilmek için o zamandaki toplam gelirin ne kadarlık bir bölümünün yeterli olduğunu ifade etmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 54

Aşağıdaki yoksulluk tanımlarından hangisi “Gıda, giyim ve barınma gibi imkânları yaşamlarını devam ettirmeye yettiği halde toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmak” şeklinde açıklanır?

Mutlak yoksulluk

Göreli yoksulluk

İnsani yoksulluk

Sübjektif yoksulluk

Zayıflık ve korunmasızlık

Açıklama:

Dünya bankası tarafından geliştirilen bu tanımda göreli yoksulluk (ya da diğer adıyla ‘geniş anlamda yoksulluk’) “gıda, giyim ve barınma gibi imkânları yaşamlarını devam ettirmeye yettiği halde toplumun genel düzeyinin gerisinde kalmak” şeklinde tanımlanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 55

Aşağıdakilerden hangisi bir toplumda zayıflık ve korunmasızlığa yol açan faktörler arasında değildir?

Eğitim olanaklarının yetersizliği

İş güvenliğinin ve istikrarlı bir gelir olanağının olmaması

Varlık ve tasarruf birikiminin ve krediye ulaşma imkânının yetersizliği

İşgücüne katılımın artırılamaması

Aileler arası dayanışmanın iyi olması

Açıklama:

Bir toplumda zayıflık ve korunmasızlığa yol açan faktörler; eğitim olanaklarının yetersizliği, iş güvenliğinin ve istikrarlı bir gelir olanağının olmaması, varlık ve tasarruf birikiminin ve krediye ulaşma imkânının yetersizliği, işgücüne katılımın artırılamaması ve aileler arası dayanışmanın azalmasıdır. Aileler arası dayanışmanın iyi olması ekonomik koşullardan olumsuz etkilenen ailelerin aynı zorlukları yaşamayan aileler tarafından desteklenmelerini ve bu olumsuz etkileri kolay atlatabilmesini sağlar.

Doğru Cevap: E

Soru 56

Yoksulluk sınırını belirlerken, alınması gereken kaloriye ilave olarak barınma, giyinme ve sağlık hizmeti gibi ihtiyaçları göz önünde bulunduran yaklaşımın adı nedir?

Açlık sınırı yaklaşımı

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Gıda oranı yaklaşımı

Medyan gelir yaklaşımı

Öznel yaklaşım

Açıklama:

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı yoksulluğu değerlendirirken yaşamak için gerekli temel ihtiyaçlar olan beslenme, barınma, giyinme ve sağlık hizmeti gibi ihtiyaçları göz önünde bulundurur.

Doğru Cevap: B

Soru 57

Aşağıdaki durumlardan hangisinin yoksulluğu azaltması beklenir?

Gelir dağılımındaki eşitsizliklerin artması

Enflasyon yaratan bir iktisat politikası

Yüksek faiz politikası

Ülkedeki üretim düzeyinin artması

Doğal afetler

Açıklama:

Gelir dağılımındaki eşitsizliklerin artması, enflasyon yaratan bir iktisat politikası, yüksek faiz politikası ve doğal afetler yoksulluğun belli başlı nedenleri arasında sayılır. Buna karşılık ülkedeki üretim düzeylerinin artmasının yoksulluğun azalması beklenir.

Doğru Cevap: D

Soru 58

Yoksullukla mücadele etmeyi öngören bir stratejinin ilk aşaması hangisi olmalıdır?

Yoksulluğun tüm boyutları ile tanımlanması

Yoksulların, yoksulluk sınırının ve sosyal kategorilerin tanımlanması

Yoksulluğun ölçümünde kullanılan metot ve yöntemlerin seçilmesi

Yoksulluğa yol açan yapısal ve dinamik faktörlerin analiz edilmesi

Uygulanacak politika ve programların formüle edilmesi ve seçimi

Açıklama:

Yoksullukla mücadele etmeyi öngören ve titizlikle tespit edilerek eylem planları oluşturulacak olan bir strateji seçeneklerdeki bürün aşamaları içermelidir. Ancak yapılması gereken ilk iş yoksulluğun tüm boyutları ile tanımlanması olmalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 59

TÜİK tarafından 2006 yılından itibaren Avrupa Birliği uyum çerçevesinde gerçekleştirilen bağımsız gelir dağılımı araştırmasının adı nedir?

Gelir dağılımı araştırması

Hane halkı gelir ve tüketim harcamaları anketi

Gelir ve yaşam koşulları araştırması

Hanehalkı bütçe araştırması

Gelir bülteni

Açıklama:

TÜİK 2006 yılından itibaren Avrupa Birliği uyum çerçevesinde bağımsız bir gelir dağılımı araştırması olan “Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması”nı uygulamaya başlamıştır. Gelir dağılımı verileri, hanelerin gelirden aldıkları paylara göre yüzde 20’lik gruplar halinde verilmektedir.

Doğru Cevap: C

Soru 60

Yoksullukla mücadele stratejilerinin temel unsuru aşağıdakilerden hangisidir?

Düşük enflasyon oranı

Büyük bütçe

Nitelikli kamu yönetimi

Dış yardımlar

Yüksek sağlık harcamaları

Açıklama:

Yoksullukla mücadele stratejilerinin temel unsuru nitelikli kamu yönetimidir.

Doğru Cevap: C

Soru 61

Bir yoksulun yoksulluktan kurtulamama tehlikesinin devam etmesine ne ad verilir?

Derinlik riski

Basamak sendromu

Ayrışma riski

Amartya riski

Zayıflık ve korunmasızlık

Açıklama:

Bir yoksulun yoksulluktan kurtulamama tehlikesinin devam etmesine zayıflık ve korunmasızlık denir.

Doğru Cevap: E

Soru 62

Yoksulluk sorununun en önemli paydaşı aşağıdakilerden hangisidir?

Yoksullar

Devlet

Özel şirketler

Tüketiciler

Sivil toplum kuruluşları

Açıklama:

Yoksulluk sorununun en önemli paydaşı yoksullardır.

Doğru Cevap: A

Soru 63

Gelir eşitsizliği ölçümlerinin sağlıklı olması için gerekli koşullardan birisi olan ve “eşitsizlik ölçütleri bireylerin gelirlerinin dışındaki özelliklere karşı hassas olmamalıdır” şeklinde ifade edilen koşul aşağıdakilerden hangisidir?

Ayrıştırma ilkesi

Simetri ilkesi

Bağımsızlık ilkesi

Pigou Dalton ilkesi

Pareto ilkesi

Açıklama:

Simetri ilkesi eşitsizlik ölçütleri bireylerin gelirlerinin dışındaki özelliklere karşı hassas olmamalıdır şeklinde ifade edilir.

Doğru Cevap: B

Soru 64

Yoksul kişi sayısının toplam nüfusa oranlanmasıyla bulunan yoksulluk endeksi aşağıdakilerden hangisidir?

Sen endeksi

Robin Hood endeksi

Kafa sayısı endeksi

Atkinson endeksi

Ayrıştırma endeksi

Açıklama:

Yoksul kişi sayısının toplam nüfusa oranlanmasıyla bulunan yoksulluk endeksine kafa sayısı endeksi denir.

Doğru Cevap: C

Soru 65

Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımını belirleyen faktörlerden biri değildir?

Beşeri sermaye

Teknolojik değişme

Küreselleşme

Enflasyon

Yoksulluk

Açıklama:

Yoksulluk gelir dağılımını belirleyen faktörlerden biri değildir.

Doğru Cevap: E

Soru 66

Bir ülkede meydana getirilen gelirin toplumu oluşturan birey ve hane halkları arasında nasıl dağıtıldığını gösteren gelir dağılımı kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Nisbi yoksulluk

Sübjektif yoksulluk

Bireysel gelir dağılımı

İkinci en iyi yaklaşımı

Kuznets dağılımı

Açıklama:

Bir ülkede meydana getirilen gelirin toplumu oluşturan birey ve hane halkları arasında nasıl dağıtıldığını gösteren gelir dağılımı kavramı bireysel gelir dağılımıdır.

Doğru Cevap: C

Soru 67

Aşağıdaki ekonomik sorunlardan hangisi gelir dağılımını sabit gelirliler aleyhine bozmaktadır?

Enflasyon

Konjonktür dalgalanmaları

Küreselleşme

King kanunu

Revalüasyon

Açıklama:

Enflasyon gelir dağılımını sabit gelirliler aleyhine bozmaktadır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Aşağıdakilerden hangisi gelir eşitsizliği ölçümlerinin sağlıklı olması için gerekli koşullardan birisi değildir?

Bağımsızlık ilkesi

Pigou-Dalton ilkesi

Ayrıştırma ilkesi

Atkinson ilkesi

Simetri ilkesi

Açıklama:

Atkinson ilkesi gelir eşitsizliği ölçümlerinin sağlıklı olması için gerekli koşullardan birisi değildir.

Doğru Cevap: D

Soru 69

Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğu alınması gereken kalori miktarına bağlayan yaklaşımdır?

Doğal gelir yaklaşımı

Optimum gelir yaklaşımı

Medyan gelir yaklaşımı

Açlık sınırı yaklaşımı

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Açıklama:

Açlık sınırı yaklaşımı yoksulluğu alınması gereken kalori miktarına bağlayan yaklaşımdır.

Doğru Cevap: D

Soru 70

Bir ekonomide çeşitli üretim faktörlerinin milli gelirden aldıkları payı gösteren dağılıma ne ad verilir?

Bireysel gelir dağılımı

Fonksiyonel gelir dağılımı

Sektörel gelir dağılımı

Bölgesel gelir dağılımı

Yatay gelir dağılımı

Açıklama:

Üretimde üstlenilen fonksiyona göre alınan payı gösteren dağılıma fonksiyonel gelir dağılımı denir. Sermaye ve emek gelirleri buna örnektir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 71

Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımını bozucu bir müdahaledir?

Transferler

Artan oranlı gelir vergisi

Sosyal harcamalar

Faiz gelirlerinden alınan vergi oranının düşmesi

Tüketimden alınan vergilerin düşmesi

Açıklama:

Faiz gelirlerinden alınan verginin düşmesi, gelir dağılımının sabit gelirliler aleyhine bozulmasına neden olur. Şıklarda verilen diğer uygulamalar gelir dağılımını düzeltici sonuçlar doğurur. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 72

Yatay eksende birikimli nüfus yüzdesi, dikey eksende birikimli gelir yüzdesinin olduğu ve gelir dağılımındaki eşitsizliği gösteren eğriye ne ad verilir?

Planck eğrisi

Pigou eğrisi

Lorenz eğrisi

Kuznetz eğrisi

Gini eğrisi

Açıklama:

Gelir dağılımı analizinde kullanılan bu eğriye Lorenz eğrisi denmektedir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 73

Lorenz eğrisine dayanılarak hesaplanan gelir eşitsizliği ölçüsüne ne ad verilir?

Gini katsayısı

Sen endeksi

Atkinson katsayısı

Kuznetz katsayısı

Pareto alfa katsayısı

Açıklama:

Söz konusu ölçüye Gini katsayısı denmektedir. Katsayı 0 ile 1 arasında değerler alır. Herkesin aynı gelire sahip olması durumunda Gini katsayısı 0, tek kişinin tüm gelire sahip olması durumunda ise 1 değerini alır. Gini katsayısı küçüldükçe gelir eşitsizliği azalır. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 74

Toplam üretimin sektörel dağılımı ile işgücünün sektörel dağılımına dayanan eşitsizlik ölçüsü aşağıdakilerden hangisidir?

Pareto alfa katsayısı

Atkinson katsayısı

Gini katsayısı

Yüzde paylar analizi

Kuznets katsayısı

Açıklama:

Söz konusu ölçü Kuznets katsayısıdır. Esas olarak sektörel gelir ortalaması ile genel gelir ortalamasının karşılaştırılmasına dayanır. Eğer bir ekonomide bütün sektörler aynı ortalama gelire sahipse katsayı 0 değerini alacaktır. Katsayı büyüdükçe sektörel dengesizliklerin artması söz konusudur. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 75

Bireylerin yaşamın devamı için asgari besin ve kalori ihtiyacını karşılayamaması durumunda yaşanan yoksulluğa ne ad verilmektedir?

Göreli yoksulluk

Mutlak yoksulluk

İnsani yoksulluk

Subjektif yoksulluk

Zayıflık ve korunaksızlık

Açıklama:

Kısaca açlık sınırının altında yaşamak olarak tanımlanabilecek bu yoksulluk türüne mutlak yoksulluk denmektedir. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 76

Asgari gıda gereksiniminin yanı sıra barınma, giyim ve sağlık hizmetleri gibi ihtiyaçların da gözetildiği yoksulluk ölçümü yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Temel ihtiyaçlar yaklaşımı

Gıda oranı yaklaşımı

Açlık sınırı yaklaşımı

Medyan gelir yaklaşımı

Leyden yaklaşımı

Açıklama:

Gıdanın yanında diğer temel ihtiyaçlar da gözetildiğinden bu yaklaşıma temel ihtiyaçlar yaklaşımı denmektedir. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 77

Yoksul kişilerin yoksulluk sınırına ne kadar uzak olduğu veya yoksul olmayanların bu sınıra ne kadar yakın olduğunu gösteren endeks hangisidir?

Kafa sayısı endeksi

Sen endeksi

Leyden endeksi

Yoksulluk açığı endeksi

Theil endeksi

Açıklama:

Söz konusu endekse yoksulluk açığı endeksi denmektedir. Endeksin sıfıra yaklaşması yoksulların önemli bir kesiminin yoksulluk sınırı yakınında kümeleştiğini ve ufak bir müdahaleyle yoksulluk sorununun çözülebileceğini ifade eder. Doğru cevap D'dir.

Doğru Cevap: D

Soru 78

Aşağıdakilerden hangileri yoksulluğun nedenleri arasında yer alır?
I.Gelir dağılımındaki eşitsizlikler
II. İktisat politikaları
III. Kalkınma ve büyüme dinamikleri
IV. Bireyler ve haneler arasındaki farklılıklar
V. Doğal afetler

I, II ve III

II, III ve IV

I, III ve V

Hiçbiri

Hepsi

Açıklama:

Sayılan faktörlerin tamamı yoksulluğun nedenleri arasında yer almaktadır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 79

Türkiye’de yoksulluk oranıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Eğitim seviyesi arttıkça yoksulluk oranı düşmektedir.

Yoksulluk oranının en düşük olduğu sektör tarımdır.

Kırsal yoksulluk oranı kentsel yoksulluk oranından yüksektir.

Hane büyüklüğü arttıkça yoksulluk oranı artmaktadır.

İşteki durumlarına göre en düşük yoksulluk oranı işverenlerdedir.

Açıklama:

Türkiye’de tarım yoksulluk oranının en yüksek olduğu sektördür. Doğru cevap B'dir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımındaki eşitsizliğin nedenlerinden biri değildir?

Beşeri sermaye

Yoksulluk

Teknolojik değişme

Küreselleşme

Ayrımcılık

Açıklama:

Gelir dağılımındaki eşitsizliğin başlıca nedenleri şunlardır: (1) Beşeri sermaye, (2) Teknolojik değişme, (3) Küreselleşme, (4) Ayrımcılık, (5) Servet eşitsizliği, (6) Enflasyon ve (7) Piyasa yapısı.

Doğru Cevap: B

Soru 81

Bir ülkede belirli bir dönem içinde yaratılan gelirin bireyler, hanehalkları veya üretim faktörleri arasında paylaşılmasına ne denir?

Gelir dağılımı

Kar payı

Bireysel gelir dağılımı

Fonksiyonel gelir dağılımı

Bölgesel gelir dağılımı

Açıklama:

Bir ülkede belirli bir dönem içinde yaratılan gelirin fertler, hanehalkları veya üretim faktörleri arasında bölünmesine gelir dağılımı denir.

Doğru Cevap: A

Soru 82

"Devlet çeşitli nedenlerle piyasa ekonomisinin işleyişine karışır ve gelir dağılımına müdahale ederek gelir dağılımının adaletli olmasına çalışır." şeklinde belirtilen Devletin gelir dağılımına yaptığı müdahaleye ne denir?

Birincil gelir dağılımı

İkincil gelir dağılımı

Sektörel gelir dağılımı

Bölgesel gelir dağılımı

Dikey gelir dağılımı

Açıklama:

Devlet çeşitli nedenlerle piyasa ekonomisinin işleyişine karışır ve gelir dağılımına mudahale ederek gelir dağılımının adaletli olmasına çalışır. Devletin gelir dağılımına yaptığı bu mudahaleye ikincil gelir dağılımı denir.

Doğru Cevap: B

Soru 83

Aşağıdakilerden hangisi gelir dağılımındaki eşitsizliğin başlıca nedenlerinden biri değildir?

Beşeri sermaye

Teknolojik değişme

Marjinal ürün

Ayrımcılık

Enflasyon

Açıklama:

Gelir dağılımındaki aşitsizliğin başlıca nedenleri:
Beşeri sermaye
Teknolojik değişme
Küreselleşme
Ayrımcılık
Servet eşitsizliği
Enflasyon
Piyasa yapısı

Doğru Cevap: C

Soru 84

Kişisel gelir dağılımını ölçmede kullanılan ve en açık ölçüt olarak bilinen ölçüt aşağıdakilerden hangisidir?

Lorenz eğrisi

Gini katsayısı

Atkinson katsayısı

Yüzde paylar analizi

Pareto katsayısı

Açıklama:

Yüzde payları, kişisel gelir dağılımını ölçmede kullanılan ölçütleden biridir ve en açık ölçüt olarak bilinmektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 85

İnsanların temel ihtiyaçlarını karşılamama durumuna ne denir?

Pareto

Atkinson

Kuznets

Gelir dağılımı

Yoksulluk

Açıklama:

Yoksulluk, genel olarak insanların temel ihtiyaçlarını karşılamama durumu olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 86

"Kendini yoksul olarak tanımlayan herkes yoksuldur." aşağıdakilerden hangisidir?

Öznel yoksulluk

İnsani yoksulluk

Zayıflık ve korumasızlık

Açlık sınırı

Gıda oranı

Açıklama:

Subjektif (öznel yoksulluk); "Kendini yoksul olarak tanımlayan herkes yoksuldur".

Doğru Cevap: A

Soru 87

Uluslararası platformda kabul gören yetişkin bir kişinin minumum harcaması gereken kalori değeri kaçtır?

1100

1200

2100

3000

2200

Açıklama:

Uluslararası platformdakabul gören yetişkin bir kişinin minumum harcaması gereken kalori değeri 1200 kaloridir.

Doğru Cevap: B

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi yoksulluğun nedenlerindendir?

Yoksulluk açığı

Öznel yaklaşım

Ülkenin kalkınma ve büyüme dinamikleri

Kafa sayısı

Gelir dağılımındaki eşitlikler

Açıklama:

Ülkenin kalkınma ve büyüme dinamikleri, yoksulluğun nedenlerindendir.

Doğru Cevap: C

Soru 89

Yoksullukla mücadelenin başarısı için olmazsa olmaz koşul aşağıdakilerden hangisidir?

İyi pazarlama

İyi eğitim

İyi bütçe yönetimi

İyi kamu yönetimi

İyi ticaret

Açıklama:

Yoksullukla mücadelenin başarısı için olmazsa olmaz koşul iyi kamu yönetimidir.

Doğru Cevap: D

Soru 90

Türkiye'de gelir dağılımı konusunda yapılan ilk kapsamlı çalışma hangi yılda yapılmıştır?

1964

1960

1961

1962

1963

Açıklama:

Türkiye'de gelir dağılımı konusunda yapılan ilk kapsamlı çalışma 1963 yılında Devlet Planlama Teşkilatı tarafından yapılmıştır.

Doğru Cevap: E

Soru 91

Bir ülkede Milli Gelirin sosyal sınıflar arasında nasıl dağıldığı ile
ilgili olan kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Bireysel gelir dağılımı

Fonksiyonel gelir dağılımı

Kuznets dağılımı

Nisbi yoksulluk

Ayrıştırma ilkesi

Açıklama:

Fonksiyonel Gelir Dağılımı Milli gelirin elde edilmesine katkıda bulunan
çeşitli üretim faktörlerinin milli gelirden aldıkları
payı ifade eden bir kavramdır. Bu gelir dağılımı türünde milli gelirin kâr, ücret, faiz ve rant arasındaki dağılımı dikkate alınmaktadır. Fonksiyonel gelir dağılımı aslında gelirin sosyal sınıflar arasında nasıl dağıldığı ile ilgili bir kavramdır.

Doğru Cevap: B

Soru 92

Türkiye’de TÜİK’in açıkladığı 2010 yılı verilerine göre toplam gelir içinde en fazla pay aşağıdakilerden hangisine aittir?

Maaş-ücret

Sosyal transferler

Müteşebbis gelirleri

Kar

Faiz

Açıklama:

Türkiye’de TÜİK’in açıkladığı 2010 yılı verilerine göre toplam gelir içinde en fazla pay maaş-ücret gelirlerine aittir. Maaş-ücret gelirleri % 43,7’lik oranla toplam gelir içerisinde en fazla paya sahiptir. Bunu % 20,5 ile sosyal transferler ve % 20,2 ile müteşebbis gelirleri (kâr) izlemektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 93

Devletin gelir dağılımına yaptığı müdahale ile gelir dağılımının adaletli olmasına çalışması aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

Fonksiyonel gelir dağılımı

Bireysel gelir dağılımı

Adil gelir dağılımı

İkincil gelir dağılımı

Birincil gelir dağılımı

Açıklama:

Devlet çeşitli nedenlerle piyasa ekonomisinin işleyişine karışır ve gelir dağılımına müdahale ederek gelir dağılımının adaletli olmasına çalışır. Zira gelir dağılımındaki eşitsizlikler ekonomik büyüme, kalkınma ve etkinlik üzerinde olumsuz etkiler doğurabilmektedir. İşte devletin gelir dağılımına yaptığı bu müdahaleye ikincil gelir dağılımı adı verilir.

Doğru Cevap: D

Soru 94

Daha önceleri gelir dağılımı yaklaşımları sınıfsal temelli iken, daha sonraları gelir dağılımı yaklaşımı sınıfsal temelli olmaktan çıkmış ve kişisel gelir dağılımı yaklaşımları ağırlık oluşturmaya başlamıştır. Aşağıdaki seçeneklerin hangisi kişisel gelir dağılımı yaklaşımını benimsemektedir?

Rasyonel Gelir Dağılımı

Klasik Gelir Dağılımı

Marksist Gelir Dağılımı

Neo-Klasik Gelir Dağılımı

Keynesgil Gelir Dağılımı

Açıklama:

Neo-Klasik Teoride Gelir Dağılımı: NeoKlasik yaklaşımla birlikte gelir dağılımı
yaklaşımları sınıfsal temelli olmaktan çıkmış ve kişisel gelir dağılımı yaklaşımları
ağırlık oluşturmaya başlamıştır. Marshall, Menger, Jevons ve Walras gibi ünlü iktisatçıların analizlerine hakim olan marjinal verimlilik teorisi gelirlerin belirlenmesinde temel unsur haline gelmiştir.

Doğru Cevap: D

Soru 95

Gelir eşitsizliği ölçümlerinin sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi için belli koşulları savunan ilkelerden hangisi 'Eğer yoksul bir kişiden zengin bir kişiye gelir transferi yapılıyorsa bu durum eşitsizlikte bir artışa veya en azından bir azalmaya yol açmamalı' fikrini savunur?

Pigou-Dalton transfer ilkesi

Gelir ölçeğinden bağımsız olma ilkesi

Mutlak yoksulluk ilkesi

Simetri ilkesi

Ayrıştırma ilkesi

Açıklama:

Pigou-Dalton transfer ilkesi: Eğer yoksul bir kişiden zengin bir kişiye gelir transferi yapılıyorsa bu durum eşitsizlikte bir artışa veya en azından bir
azalmaya yol açmamalı ve zenginden yoksula yapılan bir gelir transferi eşitsizlikte bir azalmaya yol açmamalıdır.

Doğru Cevap: A

Soru 96

Bir ülkede Milli Gelirin tümünü yalnızca bir kişi aldıysa Gini katsayısının değeri ne olur?

100

1000

Açıklama:

Gini katsayısı, Lorenz eğrisine bağlıdır ve eğri ile köşegen arasında kalan alanın, köşegenin altında kalan toplam alan oranına eşittir. Bu alanın artması dağılımdaki eşitsizliğin artması anlamına gelmektedir. Adını İtalyan istatistikçi Corrado Gini’den alan bu katsayı “0” ile “1” arasında değişen değerler alır. Toplumdaki gelir ‘tam eşit’ dağıldıysa Gini katsayısı “0”, ‘tam eşitsiz’ dağıldıysa (yani tüm geliri yalnızca bir kişi aldıysa) Gini katsayısı “1” değerini alır. Gini katsayısı dünyada gelir dağılımı eşitsizliği ile ilgili olarak kullanılan en yaygın ölçüttür. Gini katsayısının “0” veya “1” değeri aldığı bir ülke yoktur, zira gelir hiçbir ülkede tam eşit veya tam eşitsiz bir şekilde paylaşılmamaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 97

Tam anlamıyla bir “açlıktan ölme” durumunu ifade eden yoksulluk tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

Göreli yoksulluk

Sübjektif (öznel) yoksulluk

Mutlak yoksulluk

İnsani yoksulluk

Pür yoksulluk

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 98

"Kimlerin yoksul olduğunun belirlenmesinde büyük ölçekli anketler yardımıyla toplumu oluşturan kişilere temel ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadığı sorulur ve karşılayamadığını beyan eden kişiler yoksul olarak tanımlanır." olarak ifade edilen yoksulluk yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

Temel İhtiyaçlar Yaklaşımı

Açlık Sınırı Yaklaşımı

Gıda Oranı Yaklaşımı

Medyan Gelir Yaklaşımı

Öznel Yaklaşım

Açıklama:

Öznel Yaklaşım: “Leyden Yaklaşımı” da denilen bu yaklaşım sübjektif bir ölçüm yöntemine dayanır. Bu yöntemde, büyük ölçekli anketler yardımıyla toplumu oluşturan kişilere temel ihtiyaçlarını karşılayıp karşılayamadığı sorulur ve karşılayamadığını beyan eden kişiler yoksul olarak tanımlanır.

Doğru Cevap: E

Soru 99

Türkiye'de gelir dağılımını yüzde 20’lik gruplar halinde açıklayan TÜİK verilerine göre, 2015 yılında geliri en düşük olan ilk yüzde 20’lik grup ile geliri en yüksek olan son yüzde 20’lik grup arasında yaklaşık kaç kat fark vardır?

Açıklama:

TÜİK verilerine göre Türkiye'de 2015 yılında geliri en düşük olan ilk yüzde 20’lik grup toplam gelirin yüzde 6,1’ini almakta iken geliri en yüksek olan son yüzde 20’lik grup ise gelirin yüzde 46,5’lik bölümünü almaktadır.

Doğru Cevap: D

Soru 23

Aşağıdakilerden hangisi (leri) "teknolojinin yayılmasını ve transfer edilmesini etkileyen bilgiyi, üretim sürecinde kullanılan diğer faktörlerden ayıran" nitelikler arasında yer alır?

Rekabete konu olmama
Dışlanamazlık
Birikimlilik

I ve II

I ve III

I-II ve III

II ve III

Yalnız I

Açıklama:

Doğru Cevap: C

Soru 24

Aşağıdakailerden hangisi teknolojinin uluslararası yayılma aşamaları arasında yer almaz?

Edinme/Benimseme

Özümseme/Uyarlama

İyileştirme/Geliştirme

Yaratma/Yayma

İkame/Rakip Olma

Açıklama:

"İkame/Rakip Olma" bu aşamalar arasında yer almamaktadır.

Doğru Cevap: E

Soru 25

"Bir ülkeden diğerine transfer edilen sermayenin, o ülkede yatırıma dönüşmesi" aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak ifade edilmektedir?

Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları

Lisans Anlaşmaları

Yatırım Malı İthalatı

Yatırım Malı İhracatı

Distribütörlük

Açıklama:

Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Bir ülkeden diğerine transfer edilen sermayenin, o ülkede yatırıma dönüşmesidir. Bu tür yatırımlar, bir firmanın yabancı ülkede yatırımda bulunması, mevcut bir yerli firmayı satınalması ya da ortak olması şeklinde gerçekleşebilir.

Doğru Cevap: A

Soru 26

Aşağıdakilerden hangisi dolaylı transfer yöntemlerine örnek olarak gösterilebilir?

Açık Bilgi Kaynakları

Lisans Anlaşmaları

Yatırım Malı İthalatı

Yatırım Malı İhracatı

Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları

Açıklama:

Eğitim, Açık Bilgi Kaynakları ve İşgücünün Dolaşımı dolaylı transfer yöntemleri arasında yer alır.

Doğru Cevap: A

Soru 27

Aşağıdakilerden hangisi "işlem maliyetleri" olarak kabul edilemez?

Doğal afetler sonucu ortaya çıkan maliyetler

Sözleşmelerin yapılması sırasında ortaya çıkan maliyetler

Sözleşme kurallarına sadık kalıp kalmadıklarını görmek için sözleşmeye taraf olanların izlenmesi gerektiği durumlarda ortaya çıkan maliyetler

Sözleşmenin uygulanması ve tarafların sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmede başarısız oldukları zaman, ortaya çıkan zararın tazmin edilmesi gerektiğinde ortaya çıkan maliyetler

Üçüncü bir kişinin saldırısına karşı, mülkiyet haklarının korunması gerektiği zaman ortaya çıkan maliyetler

Açıklama:

"Doğal afetler sonucu ortaya çıkan maliyetler" işlem maliyetleri arasında yer almaz.

Doğru Cevap: A

Soru 28

Alım satım işlemlerinde bir tarafın diğerine göre daha iyi veya daha fazla bilgiye sahip olması aşağıdaki kavramlardan hangisinde ifade edilmektedir?

Paralel bilgi

Asimetrik bilgi

Açık bilgi

Bürokratik bilgi

Kamusal bilgi

Açıklama:

Asimetrik Bilgi:
Alım satım işlemlerinde bir tarafın diğerine göre daha iyi veya daha fazla bilgiye sahip olmasıdır. Bu durum, alım-satım işlemlerinde güç dengesizliğine neden olur

Doğru Cevap: B

Doğru Cevap: A

Soru 7

Dış ticaret hadlerinin, uzun dönemde tarımsal ürün ihraç eden ülkeler aleyhine gelişmekte olduğunu ortaya koyan temel düşüncenin adı nedir?

Artı Değer Teorisi

Singer-Prebisch Tezi

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi

Keynes Tezi

Görünmez El Teorisi

Açıklama:

Dış ticaret hadlerinin, uzun dönemde tarımsal ürün ihraç eden ülkeler aleyhine gelişmekte olduğunu ortaya koyan temel teori; bu teorinin ilk savunucuları olan Alman iktisatçısı Hans Singer ve Latin Amerikalı iktisatçı Raul Prebisch’in adlarından dolayı Singer-Prebisch Tezi olarak adlandırılır.

Doğru Cevap: B

Soru 8

Hangi dönemde Singer-Prebisch Tezi’nde ticaret hadlerine dair yapılan genellemenin geçerli olmadığı anlaşılmıştır?

II. Dünya savaşı sonrası dönemi

II.Dünya savaşı öncesi dönemi

Petrol krizi dönemi

Soğuk savaş dönemi

Tek kutuplu dünya dönemi

Açıklama:

Petrol fiyatlarının önemli ölçüde yükseldiği petrol krizi döneminde, ticaret hadlerine dair Singer-Prebisch Tezi’nde yapılan genellemenin geçerli olmadığı görülmüştür.

Doğru Cevap: C

Soru 9

Hangisi Singer-Prebisch Tezi’nde, ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkeler aleyhine gelişmesine neden olan faktörlerden birisi değildir?

Verimlilik Artışlarının Farklı Dağılımı

Piyasa Yapısındaki Farklılık

Ekonomilerin Yapısal Esnekliği

Gelişmiş Ülkelerin Tarım Sektörünü Korumaması

İlkel Mal Gelir Esnekliğinin Düşük Olması

Açıklama:

Singer-Prebisch Tezi’nde, ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkeler aleyhine gelişmesine neden olan faktörler, üç grupta ele alınmaktadır. Bunlar; arz, talep ve ekonominin esnekliği ile ilgili faktörlerdir. Gelişmiş ülkelerdeki tarımsal ürünlerin üretiminin teşvik edilmesi ve söz konusu ürünlerin ithaline getirilen koruyucu tedbirler ve kısıtlamalar, tarım ürünleri ihracatçısı az gelişmiş ülkelerin ihracat kapasitelerini olumsuz yönde etkilemektedir.

Doğru Cevap: D

Soru 10

I. Arz II. Uluslararası ticaret III. Ekonominin esnekliği IV. Talep Yukarıdakilerden hangileri Singer-Prebisch Tezi’nde, ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkeler aleyhine gelişmesine neden olan faktörler arasındadır?

I, II ve IV

I, II ve III

I ve IV

II ve III

I, III ve IV

Açıklama:

Doğru Cevap: E

Soru 11

Küreselleşme konusunda farklı boyutların dikkate alındığı sınıflandırmalardan olmayan aşağıdakilerden hangisidir?

Tarihi

Siyasi

Sosyal

Kültürel

Yapılan hesaplamalarla en zengin on ülkedeki kişi başına düşen ulusal gelir, 1970 yılında en yoksul ülkelerdekinin kaç katına yükselmiştir?

113

129

151

203

Açıklama:

Yapılan hesaplamalarla en zengin on ülkedeki kişi başına düşen ulusal gelir, en yoksul ülkelerdekinin 1960’da 92 katıyken bu oran 1970’de 113’e, 1980’de 129’a, 1990’da 151’e ve 2000’de 203’e yükselmiştir.

Doğru Cevap: B

Soru 18

Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisine göre hem kıt kaynakların optimal bir biçimde kullanılmış olacağını hem de ülkelerin ekonomik refah düzeylerinin yükseleceğini ifade eden kimdir?

A. Smith

D. Ricardo

J. S. Mill

Hans Singer

Raul Prebisch

Açıklama:

Ricardo’nun Karşılaştırmalı Üstünlükler Teorisi’ne göre,hem kıt kaynaklar optimal bir biçimde kullanılmış olacak hem de ülkelerin ekonomik refah düzeyleri yükselecektir.

Doğru Cevap: B

Soru 19

Aşağıdaki hangisi Asya Kaplanları olarak adlandırılan ülkelerdenbiri değildir?

Singapur

Tayvan

Çin

Güney Kore

Hong Kong

Açıklama:

Asya Kaplanları:
Güney Kore,
Tayvan,
Hong Kong,
Singapur’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 20

Singer-Prebisch Tezi’nde, ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkeler aleyhine gelişmesine neden olan faktörler, kaç grupta ele alınmaktadır?

Açıklama:

Dış Ticaret Hadlerinin Bozulma Nedenleri Singer-Prebisch Tezi’nde, ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkeler aleyhine gelişmesine neden olan faktörler, üç grupta ele alınmaktadır. Bunlar; arz, talep ve ekonominin esnekliği ile ilgili faktörlerdir.

Doğru Cevap: B

İktisadi kalkınma ile birlikte dış açık, aşağıdaki nedenlerden hangisi dolayısıyla genişler?

Yatırımların azalması

İthalat Azalması

İhracat artışı

İhracatın olumsuz etkisi

Üretimin artması

Açıklama:

Doğru Cevap: D

Soru 31

"Küresel çapta finansal, ekonomik, politik, sosyal ve kültürel süreçlerin yerel, ulusal ve bölgesel düzeylerde artan etkisini ifade etmektedir." kavramı aşağıdakilerden hangisidir?

Küreselleşme

Kalkınma

Globalleşme

Kültürlenme

Deregülasyon

Açıklama:

Küreselleşme; küresel çapta finansal, ekonomik, politik, sosyal ve kültürel süreçlerin yerel, ulusal ve bölgesel düzeylerde artan etkisini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Kalkınma

Küreselleşme

Dış açık

Dış ticaret

Büyüme

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 42

I. Farklı ülkelerdeki kişilerin benzer giyim tarzlarına sahip olması
II. Uluslar üstü hukukun, bölgesel örgütlenmelerin, uluslararası örgütlerin etkisinin artması
III. Bir ülkede meydana gelen bir olayın başka bir ülkede anında izlenebiliyor olması
Yukarıdaki örnekler sırasıyla küreselleşmenin hangi boyutlarıyla açıklanabilir?

Siyasi ve hukuki - sosyal ve kültürel- bilimsel ve teknolojik

Siyasi ve hukuki- bilimsel ve teknolojik- sosyal ve kültürel

Sosyal ve kültürel- siyasi ve hukuki- bilimsel ve teknolojik

Sosyal ve kültürel- bilimsel ve teknolojik- siyasi ve hukuki

Bilimsel ve teknolojik-sosyal ve kültürel- siyasi ve hukuki

Açıklama:

Verilen örnekler sırasıyla küreselleşmenin sosyal ve kültürel boyutu, siyasi ve hukuki boyutu, bilimsel ve teknolojik boyutu ile açıklanabilir.

Doğru Cevap: C

Krizlerin yaygınlaşma hızının artması

Firmaların üretim hacminin genişlemesi

Üretimde ve tüketimde etkinliğin artması

Yukarıda verilenlerden hangisi ya da hangileri ekonomik küreselleşmenin olumlu sonuçlarındandır?

Yalnız I

Yalnız II

Yalnız III

I ve II

II ve III

Açıklama:

Dünya piyasalarıyla bütünleşme süreciyle birlikte ülkelerin ekonomik büyümeleri ve kalkınmaları bu sürecin ortaya çıkardığı çeşitli avantajlar nedeniyle olumlu yönde etkilenmektedir. Ülke ekonomilerinin dış piyasalara açılması ve bu piyasalar için üretim yapması dolayısıyla firmaların üretim hacmi genişlemekte ve maliyetleri gerilemektedir. Bu, firmaların ölçek ekonomilerinden yararlandığını gösterir ve ekonomik büyümeyi sınırlandıran yurt içi piyasaların darlığı sorununun ortadan kaldırılmasına yol açar. Böylece yerel firmalar ürettikleri ürünleri daha büyük piyasalara ulaştırarak ölçek ekonomilerinin avantajlarından yararlanırlar. Dış ticaretin gelir üzerindeki bir diğer önemli etkisi girdi sağlama etkisidir. Ticaret yoluyla ülkeler yurt içinde ikamesi olmayan ve üretim için gerekli ara ve yatırım mallarını elde ederek kapasite kullanım oranlarını arttırmakta ve böylece verimlilik artışları ortaya çıkmaktadır. Ticari küreselleşmeyle birlikte yerli firmalar ile yabancı firmaların rekabeti üretimde ve tüketimde etkinliği arttırır. Doğru cevap E'dir.

Doğru Cevap: E

Soru 67

McKinnon-Shaw’ın Finansal Serbestleşme Kuramı hangisini ileri sürer?

Finansal serbestleşmenin ekonomik büyümeyi olumlu yönde etkileyeceğini

Finansal serbestleşmenin faiz oranlarını yükselteceğini

Finansal serbestleşmenin enflasyonu yükselteceğini

Finansal serbestleşmenin efektif talebi azaltacağını

Finansal serbestleşmenin işsizliği azaltacağını

Açıklama:

McKinnon-Shaw’ın finansal serbestleşme kuramı, finansal serbestleşmenin ekonomik büyümeyi olumlu yönde etkileyeceğini ileri sürer. Doğru cevap A'dır.

Doğru Cevap: A

Soru 68

Dış ticaret hadlerinin, uzun dönemde tarımsal ürün ihraç eden ülkeler aleyhine gelişmekte olduğunu ortaya koyan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Engel yasası

Singer-Prebisch tezi

Karşılaştırmalı üstünlükler teorisi

Yoksullaştırıcı büyüme hipotezi

McKinnon-Shaw’ın finansal serbestleşme kuramı

Açıklama:

Doğru Cevap: B

Soru 69

İlkel mal gelir esnekliğinin düşük olması

Teknolojik gelişmelerin doğal hammaddelerin sentetik maddelerle ikamesini olanaklı kılması

Gelişmiş ülkelerin tarım sektörünün korunması ve geliştirilmesine yönelik politikaları

Verimlilik artışlarının farklı dağılımı ve piyasa yapısındaki farklılık

Yukarıda verilenlerden hangileri dış ticaret haddinin bozulmasında talep ile ilgili faktörler arasında yer almaktadır?

I ve II

II ve IV

I, II ve III

II, III ve IV

Hepsi

Açıklama:

Verilen ilk üç madde dış ticaret haddinin bozulmasında talep ile ilgili faktörler arasında yer alırken, verimlilik artışlarının farklı dağılımı ve piyasa yapısındaki farklılık, arz ile ilgilidir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 70

Japonya, İtalya ve Çin mutfakları gibi farklı bölgelerin yemek kültürünün Türkiye'de tüketiminin yaygınlaşması aşağıda yer alan küreselleşmenin hangi boyutu ile açıklanabilmektedir?

Siyasi küreselleşme

Hukuki Küreselleşme

Sosyal ve kültürel küreselleşme

Bilimsel ve teknolojik küreselleşme

Ekonomik küreselleşme

Açıklama:

Küreselleşme konusunda siyasi (politik), teknolojik, sosyal ve kültürel, ekonomik küreselleşme olmak üzere farklı boyutların dikkate alındığı bir sınıflandırma yapılabilir. Sosyal ve Kültürel Küreselleşme: Küreselleşme aynı zamanda ülkelerin birbirlerini sosyal ve kültürel olarak önemli ölçüde etkilediği bir süreçtir. Sosyal ve kültürel küreselleşmenin farklı ülkelerdeki kişiler üzerine yansımaları, benzer tüketim kalıplarında, bilgi ve becerilerde, giyim tarzlarında, yeme içme alışkanlıklarında (Japon, İtalyan, Çin, Meksika mutfağının ülkemizde yaygınlaşması ya da Mac-Donalds, Burger King gibi fast food zincirlerinin dünyanın her yerine yayılması), sinema ve müzikte görülebilir. Doğru cevap C'dir.

Doğru Cevap: C

Soru 71

Deregülasyon

Küreselleşme

Altın standart

Bretton Woods sistemi

Plasman

Açıklama:

Doğru Cevap: A

Soru 72

Aşağıdakilerden hangisi finansal küreselleşme ile ilgili değildir?

Bu süreçte hükümetler yurt içi finansal sektör üzerindeki yasal düzenleme ve denetimleri kaldırarak ya da gevşeterek ve sermaye hesabını serbestleştirerek ekonomileri yabancı sermaye akımlarına açık hâle getirmektedir.

Bir ekonomik küreselleşme türüdür.

Bir ülkenin finansal sisteminin uluslararası finansal piyasalarla ve kurumlarla bütünleşmesi olarak tanımlanabilir.

Finansal küreselleşme sürecinin en önemli unsuru finansal serbestleştirmedir.

Finansal serbestleştirme politikaları, dış finansal serbestleşme, iç finansal serbestleşme ve Ekonomik küreselleşme olarak üçe
ayrılır.

Açıklama:

Bir ekonomik küreselleşme türü olan finansal küreselleşme, bir ülkenin finansal sisteminin uluslararası finansal piyasalarla ve kurumlarla bütünleşmesi olarak tanımlanabilir. Bu bütünleşme sürecinin hızlanmasında bilgisayar ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler önemli rol oynamıştır. Finansal küreselleşme sürecinin en önemli unsuru finansal serbestleştirmedir. Bu süreçte hükümetler yurt içi finansal sektör üzerindeki yasal düzenleme ve denetimleri kaldırarak ya da gevşeterek ve sermaye hesabını serbestleştirerek ekonomileri yabancı sermaye akımlarına açık hâle getirmektedir. Finansal serbestleştirme politikaları, dış finansal serbestleşme ve iç finansal serbestleşme olarak ikiye ayrılır.

Doğru Cevap: E

Verimlilik Artışlarının Farklı Dağılımı

Tarımsal Ürün Arzının Özellikleri

Ekonomilerin Yapısal Esnekliği

Piyasa Yapısındaki Farklılık

İlkel Mal Gelir Esnekliğinin Düşük Olması

Açıklama:

Singer-Prebisch Tezi’nde, ticaret hadlerinin az gelişmiş
ülkeler aleyhine gelişmesine neden olan faktörler, üç grupta ele alınmaktadır. Bunlar; arz, talep ve ekonominin
esnekliği ile ilgili faktörlerdir.Talep ile ilgili faktörler arasında gelişmiş ülkelerin az gelişmiş ülkeler tarafından ihraç edilen gıda maddelerine
nispeten daha az talepte bulunması, az gelişmiş ülkelerin ihraç ettikleri doğal hammaddelerin yerine
sentetiklerinin geçmesi, gelişmiş ülkelerin kendi tarım kesimlerini korumak amacıyla aldıkları birtakım
önlemler sayılabilir. Bunlar; İlkel Mal Gelir Esnekliğinin Düşük Olması, Teknolojik Gelişmelerin Doğal Hammaddelerin Sentetik Maddelerle İkamesini Olanaklı
Kılması, Gelişmiş Ülkelerin Tarım Sektörünün Korunması ve Geliştirilmesine Yönelik Politikaları'dır.

Doğru Cevap: E

Soru 78

Aşağıdakilerden hangisi Asya Kaplanları olarak adlandırılan ülkelerden birisi değildir?

Güney kore

Tayvan

Çin

Hong Kong

Singapur

Açıklama:

Gelişmekte olan ülkeler ihracat
kompozisyonlarında önemli değişiklikler yaparak ihraç
ürünlerini çeşitlendirme yoluna gitmektedirler. Özellikle
Doğu Asya Kaplanları ile daha sonra Latin Amerika ve Asya’daki
bir çok gelişmekte olan ülke, ihraç malları içinde
sanayi malları ihracatlarını büyük ölçüde yükseltmiştir.
Böylece bu ülkeler ilkel mal ihracatçısı olmanın dünya piyasalarında
yarattığı dezavantajlı konumdan sanayi mal ihracatlarını
arttırarak kurtulmuşlardır. Asya kaplanları olarak adlanrılan ülkeler ise; Güney Kore, Tayvan, Hong Kong, Singapur’dur.

Doğru Cevap: C

Soru 79

Aşağıdakilerden hangisi Singer-Prebisch Tezi ile ilgili yanlış bir ifadedir?

Dış ticaret hadlerinin, uzun dönemde tarımsal ürün ihraç eden ülkeler aleyhine gelişmekte olduğunu ortaya koyar

Petrol fiyatlarının önemli ölçüde yükseldiği petrol krizi döneminde, ticaret hadlerine dair Singer-Prebisch Tezi’nde yapılan genellemenin
geçerli olduğu görülmüştür.

Dış ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkeler aleyhine işlemesi sonucunda fakir ülkelerden zengin ülkelere sürekli olarak kaynak transferinin gerçekleştiğini ve bunun yurt içi sanayilerin korunmasını sağlayan ithal ikameci sanayileşme stratejisiyle ortadan kaldırılabileceğini ileri
sürmüşlerdir.

Bu gelişmeler sonucunda, gelişmekte olan ülkeler ihracat kompozisyonlarında önemli değişiklikler yaparak ihraç ürünlerini çeşitlendirme yoluna gitmektedirler.

Bu teorinin ilk savunucuları olan Alman iktisatçısı Hans Singer
ve Latin Amerikalı iktisatçı Raul Prebisch’in adlarından dolayı Singer-Prebisch Tezi olarak adlandırılır.

Açıklama:

Tarihsel olarak bakıldığında, ilkel malların fiyatlarının
sanayi mallarına oranla düşüş gösterdiği
daha önce belirtilmişti. Bunun sonucunda, dış ticaret
hadleri ortalama olarak petrol ihraç etmeyen az
gelişmiş ülkeler için zamanla kötüleşme eğilimindedir.
Gelişmiş ülkelerde ise nispi bir iyileşme söz
konusudur. Dış ticaret hadlerinin, uzun dönemde
tarımsal ürün ihraç eden ülkeler aleyhine gelişmekte
olduğunu ortaya koyan temel teori; bu teorinin
ilk savunucuları olan Alman iktisatçısı Hans Singer
ve Latin Amerikalı iktisatçı Raul Prebisch’in adlarından
dolayı Singer-Prebisch Tezi olarak adlandırılır.
Singer ve Prebisch’in çalışmasına dayalı olarak
Birleşmiş Milletler bir yayınında temel ürünlere
göre dış ticaret hadlerindeki gelişmeyi şöyle ortaya
konmuştur: 19. yüzyılın ikinci yarısından İkinci
Dünya Savaşı’na kadarki dönemde, ilkel mal fiyatlarında,
sanayi ürünleri fiyatlarına oranla devamlı
olarak bir azalma eğilimi vardır. Ortalama olarak
belli bir miktar tarımsal ürün ihracatı, bu dönemin
sonunda, dönem başında aldığının ancak %60’ını
satın alabilmektedir. Petrol fiyatlarının önemli ölçüde yükseldiği
petrol krizi döneminde, ticaret hadlerine dair
Singer-Prebisch Tezi’nde yapılan genellemenin
geçerli olmadığı göz önünde bulundurulmalıdır.Singer ve Prebisch dış ticaret hadlerinin az gelişmiş
ülkeler aleyhine işlemesi sonucunda fakir
ülkelerden zengin ülkelere sürekli olarak kaynak
transferinin gerçekleştiğini ve bunun yurt içi sanayilerin
korunmasını sağlayan ithal ikameci sanayileşme
stratejisiyle ortadan kaldırılabileceğini ileri
sürmüşlerdir.

Doğru Cevap: B

Soru 80

Uluslar, toplumlar ve yerel gruplar arasında karşılıklı ilişkilerin ve etkileşimlerin genişlemesi, derinleşmesi ve hızlanması ile ilgili tüm eğilimleri ve olguları kapsayan bir süreçtir. Küresel çapta finansal, ekonomik, politik, sosyal ve kültürel süreçlerin yerel, ulusal ve bölgesel düzeylerde artan etkisini ifade etmektedir. Aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Küreselleşme

Büyüme

Kalkınma

Gelişme

Daralma

Açıklama:

Küreselleşme; Uluslar, toplumlar ve yerel gruplar arasında karşılıklı ilişkilerin ve etkileşimlerin genişlemesi, derinleşmesi ve hızlanması ile ilgili tüm eğilimleri ve olguları kapsayan bir süreçtir. Küresel çapta finansal, ekonomik, politik, sosyal ve kültürel süreçlerin yerel, ulusal ve bölgesel düzeylerde artan etkisini ifade etmektedir.

Doğru Cevap: A

Soru 81

Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla iki kutuplu dünya düzeni 1990’lı yılların başında sona ermiş ve dünyada serbest piyasa ekonomisi, siyasal alanda ise demokrasiye
dayalı siyasi sistem yaygınlık kazanmıştır.
Örneği aşağıdakilerden hangisine uygundur?

Sosyal ve Kültürel Küreselleşme

Siyasi ve Hukuki Küreselleşme

Bilimsel ve Teknolojik Küreselleşme

Çevresel Küreselleşme

Bilimsel Küreselleşme

Açıklama:

Siyasi ve Hukuki Küreselleşme: Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla iki kutuplu dünya düzeni 1990’lı yılların başında sona ermiş ve dünyada serbest piyasa ekonomisi, siyasal alanda ise demokrasiye
dayalı siyasi sistem yaygınlık kazanmıştır.

Doğru Cevap: B

Soru 82

Piyasa ekonomisine işlerlik kazandırmak amacıyla ekonomik faaliyetlere ilişkin
devletin koyduğu yasal düzenlemelerin azaltılması veya ortadan kaldırılması yönünde yapılan düzenlemelerdir. Tanımı aşağıdakilerden hangisine aittir?

Devaluasyon

Regresyon

Deregülasyon

Resesyon

Enflasyon

Açıklama:

Deregülasyon; Piyasa ekonomisine işlerlik kazandırmak amacıyla ekonomik faaliyetlere ilişkin
devletin koyduğu yasal düzenlemelerin azaltılması veya ortadan kaldırılması yönünde yapılan düzenlemelerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 83

Ulusal mal ve hizmet piyasalarının uluslararası piyasalara açılması olarak tanımlanabilir. Aşağıdakilerden hangisine aittir?

İşgücünün Küreselleşmesi

Finansal Küreselleşme

İktisadi Küreselleşme

Ticari küreselleşme

Çevresel Küreselleşme

Açıklama:

Ticari küreselleşme; Ulusal mal ve hizmet piyasalarının uluslararası piyasalara açılması olarak tanımlanabilir.

Doğru Cevap: D

Soru 84

Bir firmanın üretim teknolojisi veya işletme yönetimiyle ilgili olarak sahip olduğu
belirli bilgi ve becerilere verilen isimdir. Tanımı hangisine aittir?

İktisat

Büyüme

Know

Kalkınma

Know-how

Açıklama:

Know-how; Bir firmanın üretim teknolojisi veya işletme yönetimiyle ilgili olarak sahip olduğu belirli bilgi ve becerilere verilen isimdir.

Doğru Cevap: E

Soru 85

Gelişmekte olan ülkeler ekonomik kalkınma hamlesine giriştiklerinde ne ile karşılaşırlar?

Dış açık

Yatırım

Tasarruf

Yabancı sermaye

Siyasi süreç

Açıklama:

Gelişmekte olan ülkeler ekonomik kalkınma hamlesine giriştiklerinde dış açık ile karşılaşırlar.

Doğru Cevap: A

Soru 86

Çoğunlukla tarımsal ürün ve hammadde olarak ifade edilmektedir. Bu mallar birincil mallar olarak da adlandırılmaktadır. Aşağıdakilerden hangisini tanımlar?

Lüks mallar

İlkel mallar

Düşük mallar

Zorunlu mallar

Korunma amaçlı mallar

Açıklama:

İlkel mallar; Çoğunlukla tarımsal ürün ve hammadde olarak ifade edilmektedir. Bu mallar birincil mallar olarak da adlandırılmaktadır.

Doğru Cevap: B

Soru 87

Dış ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkeler aleyhine işlemesi sonucunda fakir
ülkelerden zengin ülkelere sürekli olarak kaynak transferinin gerçekleştiğini ve bunun yurt içi sanayilerin korunmasını sağlayan ithal ikameci sanayileşme
stratejisiyle ortadan kaldırılabileceğini ileri süren iktisatçılar kimlerdir?

Thirlwall

Todaro

Singer ve Prebisch

Prasad ve Lieber

Hepaktan ve Günsoy

Açıklama:

Singer ve Prebisch; Dış ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkeler aleyhine işlemesi sonucunda fakir ülkelerden zengin ülkelere sürekli olarak kaynak transferinin gerçekleştiğini ve bunun yurt içi sanayilerin korunmasını sağlayan ithal ikameci sanayileşme stratejisiyle ortadan kaldırılabileceğini ileri sürmüşlerdir.

Doğru Cevap: C

Soru 88

Aşağıdakilerden hangisi ticaret hadlerinin az gelişmiş ülkeler aleyhine gelişmesine neden olan faktörlerden, talep ile ilgili faktörler arasında yer alır?

Verimlilik Artışlarının Farklı Dağılımı ve Piyasa Yapısındaki Farklılık

Tarımsal Ürün Arzının Özellikleri

Ekonomilerin Yapısal Esnekliği

İlkel Mal Gelir Esnekliğinin Düşük Olması

Tarımsal Ürün Arzının Sorunları

Açıklama:

Talep ile İlgili Faktörler; İlkel Mal Gelir Esnekliğinin Düşük Olması, Teknolojik Gelişmelerin Doğal Hammaddelerin Sentetik Maddelerle İkamesini Olanaklı
Kılması, Gelişmiş Ülkelerin Tarım Sektörünün Korunması ve Geliştirilmesine Yönelik Politikaları

Doğru Cevap: D

Soru 89

Az gelişmiş ülkelerde üretim faktörlerindeki özellikle işgücündeki hızlı artışlar,
emek-yoğun ihraç mallarının üretimini genişleterek fiyatların hangi yönde değişmesine neden olabilir?

Artmasına

Sabit kalmasına

Değişmemesine

Yükselmesine

Düşmesine

Açıklama:

Az gelişmiş ülkelerde üretim faktörlerindeki özellikle işgücündeki hızlı artışlar,
emek-yoğun ihraç mallarının üretimini genişleterek fiyatların düşmesine neden olabilir

Doğru Cevap: E

İktisadi Kalkınma - Tüm Sorular

Ünite 1

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler

Seçenekler